Document · PDF

2024-107-04 Begroting 2025 Peel en Maas

Raad 12 november 2024, gemeente Peel en MaasBij agendapunt: Begroting 2025 Peel en Maas (2024-107)34.723 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Inhoudsopgave:

Pagina:

Algemeen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten begroting 2025 3. Kerngegevens en indicatoren 4. Overzicht thema’s, programma’s en producten

5 5 6 8 15

Financiële begroting 2025 5. Financiële positie Peel en Maas 2025 – 2028 a. Baten en lasten 2025 – 2028 b. Toelichting op financiële positie c. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien d. Ombuigingsmaatregelen e. Overhead en treasury f. Investeringen en claims 2025 g. EMU saldo en geprognotiseerde balans 2025-2028

17 17 18 22 23 24 25 35

Beleidsbegroting 2025 6. Programmabeschrijvingen: 1 Thema Ruimte 1.1 Vitale leefomgeving 1.2 Beheer fysieke leefomgeving

37 37 40 41 46

2 Thema Sociaal domein 2.1 Werk en inkomen 2.2 Zorg en ondersteuning 2.3 Jeugd en onderwijs

51 53 57 61

3 Thema Vitale gemeenschappen 3.1 Gemeenschapsontwikkeling 3.2 Onderwijshuisvesting 3.3 Sport en bewegen 3.4 Kunst en cultuur

66 68 71 74 77

4 Thema Economie 4.1 Economie

81 82

5 Thema Integrale veiligheid 5.1 Integrale veiligheid

85 85

6 Thema Bestuur, communicatie en dienstverlening 6.1 Bestuur, communicatie en dienstverlening

88 88

7. Paragrafen: A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing B. Onderhoud kapitaalgoederen C. Financiering D. Bedrijfsvoering E. Verbonden partijen F. Grondbeleid G. Lokale heffingen H. Demografische ontwikkelingen I. Wet open overheid Bijlagen: A. Overzicht baten en lasten 2025 op productniveau B. Overzicht structureel begrotingsevenwicht 2025 - 2028 C. Overzicht reserves en voorzieningen 2025 – 2028 D. Specificatie algemene uitkering 2025 E. Overzicht baten en lasten 2025 op taakveldniveau F. Overzicht baten en lasten 2023 en 2024 G. Begrotingssubsidies 2025 3

92 93 102 109 112 113 130 136 143 144 145 146 148 152 159 161 162 163

1. Inleiding De Kadernota 2025 vormt in financieel opzicht de basis voor deze begroting. We sluiten aan op de exploitatiesaldi uit die kadernota en geven aan waar deze zijn aangepast en geactualiseerd.

De opbouw van deze begroting Financieel In het eerste deel van de begroting staan de uitgangspunten, de kerngegevens, de indicatoren en een overzicht van de verwachte begrotingssaldi met toelichting. Hier staan ook de voorgestelde investeringen en claims. Ons beleid In het tweede deel van de begroting staan zes thema’s die de kapstok vormen. De zes thema’s zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Ruimte Sociaal Domein Vitale Gemeenschappen Economie Integrale Veiligheid Bestuur, Communicatie en Dienstverlening

Bij elk thema horen programma’s. Deze beschrijven we aan de hand van vier vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we om dit te bereiken? • Wat gaat het kosten? • Wat doen we nog meer? Voor de antwoorden op deze vragen zijn de programmadoelen en de uitvoeringsafspraken het vertrekpunt. Deze vinden hun oorsprong in de kaderstellingen die door de raad zijn vastgesteld. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn, stellen we de doelen en afspraken bij. Per programma zijn ook de investeringen, de claims en de verbonden partijen genoemd. Dit geeft per programma inzicht in de ontwikkellijn, de productielijn en de kosten. Paragrafen Overkoepelende onderwerpen zoals risico’s, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, lokale lasten, zijn in de paragrafen omschreven. Bijlagen De bijlagen vormen het laatste onderdeel van deze begroting.

2. Uitgangspunten begroting 2025 Deze begroting is gebaseerd op de uitgangspunten die zijn benoemd in de kadernota die afgelopen juli in uw raad werd behandeld. Verder zijn de onderstaande uitgangspunten van toepassing:

Overhead Volgens de regelgeving BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is voorgeschreven dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. De overhead blijft als apart onderdeel (taakveld) zichtbaar in de begroting. Alleen de overheadkosten die samenhangen met investeringen en projecten worden nog doorbelast. Er is een algemeen overheadtarief berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2025. In de paragraaf Lokale heffingen staat de exacte berekening en een nadere toelichting.

Investeringen en kapitaallasten De nota activabeleid is door de gemeenteraad vastgesteld en vormt het uitgangspunt voor de wijze waarop we investeringen activeren en kapitaallasten berekenen. De onderstaande uitgangspunten met betrekking tot de waardering en afschrijving van de gemeentelijke eigendommen worden in acht genomen:

Voor het bepalen van de afschrijvingstermijnen gelden de volgende termijnen, tenzij anders is bepaald: Onderdeel

Afschrijvingstermijn (in jaren)

Rioleringen Vrijvervalriolering en persleidingen Gemalen renovatie Drukriolering mechanisch/elektrisch Milieu- en klimaatmaatregelen Grondwatermaatregelen Wegen Wegen; elementverhardingen (klinkers) Wegen; asfalt Wegen; beton Parkeerplaatsen Lichtmasten Armaturen Vervoermiddelen Vrachtauto’s, tractoren en heftrucks Kolkenzuigers Vuilnisauto’s Pick-up’s Grasmaaiers Wmo vervoersvoorzieningen Gebouwen Nieuwbouw Uitbreiding/renovatie/verbouwing Kleedlokalen sportverenigingen C.V. installaties Beveiligingssystemen Zonnepanelen Warmtepompen Overige elektrotechnische installaties Machines. Apparaten en installaties Gladheidsbestrijdingsmiddelen Bladvegers Basis ICT Hardware werkplekken/audiovisuele middelen Kantoormeubilair

60 15 15 60 60 40 40 60 40 50 25 10 10 8 6 7 5 40 25 30 15 8 15 15 15 12 8 4 6 10

Er wordt geactiveerd voor investeringen boven de € 25.000. Investeringen onder de € 25.000 worden ten laste van de exploitatie in het jaar van aanschaf gebracht. Indien externe richtlijnen anders voorschrijven, worden deze gevolgd. Voor nieuwe investeringen wordt in principe uitgegaan van een lineair afschrijvingssysteem. Bij de kapitaallasten wordt rekening gehouden met het moment van realisatie van de investeringen, zodat kapitaallasten naar rato worden opgenomen. In de begroting wordt voor het jaar van investering rekening gehouden met een bepaalde onderuitputting op basis van de verwachte datum van ingebruikname. Voor de bepaling van het rentepercentage in 2024 over de boekwaarde van de nieuwe investeringen is het rentepercentage gesteld op 0,75%. Dat is gebaseerd op de (afgeronde) gemiddelde rentelasten. De vrije ruimte voor kapitaallasten van nieuwe investeringen bedraagt in principe jaarlijks € 500.000. Naast de investeringen, waarvan de kapitaallasten ten laste van de vrije begrotingsruimte komen, zijn er ook investeringen mogelijk waarvan de kapitaallasten worden gedekt uit bestaande budgetten, reserves en voorzieningen of via direct aan de investering verbonden inkomsten. Voor ‘majeure’ investeringsprojecten zijn aanvullende budgetten opgenomen als dekking voor kapitaallasten. Die budgetten zijn deels al ingezet ter dekking van investeringen.

De verwerking van de geactiveerde uren Uit de capaciteitsplanningen van de verschillende teams komt naar voren dat een deel van de uren besteed wordt aan investeringen en projecten. Deze doorberekende uren en kosten hebben dus geen directe invloed op het begrotingssaldo. In 2025 wordt een bedrag van € 1.752.818 (12.650 uur) doorbelast naar investeringen en projecten.

Reserves en voorzieningen In bijlage C wordt een meerjarig overzicht verstrekt van de aanwezige reserves en voorzieningen.

3. Kerngegevens en indicatoren INWONERS PEEL EN MAAS per 1-1

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025 (verwacht)

Inwoners 0 – 3 jaar

1.489

1.508

1.492

1.593

1.612

1.635

1.630

Inwoners 4 – 16 jaar

5.795

5.665

5.603

5.520

5.582

5.499

5.498

inwoners 17-25 jaar

4.314

4.330

4.373

4.434

4.555

4.561

4.570

inwoners 26-40 jaar

6.919

7.048

7.234

7.443

7.657

7.872

8.043

inwoners 41 -64 jaar

15.277

15.126

14.946

14.978

15.180

14.953

14.843

Inwoners 17 - 64 jaar Inwoners van 65 jaar en ouder

26.510

26.504

26.553

26.855

27.392

27.386

27.456

9.525

9.753

10.013

10.310

10.699

11.035

11.237

Inwoners totaal

43.319

43.430

43.661

44.278

45.285

45.555

45.821

50.000 45.000 40.000 Inwoners van 65 jaar en ouder Inwoners 17 - 64 jaar

35.000 30.000

Inwoners 4 – 16 jaar

25.000

Inwoners 0 – 3 jaar

20.000 15.000 10.000 5.000 0

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025 (verwacht)

INWONERS PEEL EN MAAS per 1-1

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025 (verwacht)

Baarlo

6.510

6.484

6.465

6.517

6.441

6.444

Beringe

2.122

2.127

2.148

2.141

2.145

2.192

2.230

Egchel

1.268

1.290

1.329

1.433

1.533

1.535

1.505

Grashoek

1.649

1.650

1.656

1.649

1.699

1.690

1.689

Helden

6.227

6.210

6.245

6.292

6.398

6.461

6.451

Kessel

3.416

3.403

3.354

3.400

3.377

3.326

3.328

INWONERS PER KERN

Kessel – Eik

794

808

802

810

846

857

Koningslust

1.229

1.235

1.253

1.255

1.251

1.246

1.265

Maasbree

6.520

6.512

6.626

6.855

7.249

7.554

7.654

Meijel

6.098

6.159

6.146

6.261

6.492

6.441

6.505

Panningen

7.486

7.526

7.618

7.725

7.814

7.823

7.893

43.319

43.430

43.661

44.278

45.285

45.555

45.821

Totaal inwoners

Baarlo 6.444

7.893

Beringe Egchel 2.230 1.505 1.689

6.505

Grashoek Helden Kessel

6.451

Kessel – Eik Koningslust

7.654

Maasbree 3.328

Meijel 1.265 857

Panningen

UITKERINGSGERECHTIGDEN per 1-1

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025 (verwacht)

WWB

351

315

305

327

337

357

409

BBZ l.o.

IOAW / IOAZ

WSW

282

275

220

193

182

172

2025 (verwacht)

2024

2023

WWB BBZ l.o.

2022

IOAW / IOAZ WSW

2021

2020

2019 0

100

200

300

400

500

600

700

Indicatoren Gemeenten zijn (op basis van het BBV) verplicht om in de begroting en jaarstukken een aantal voorgeschreven prestatie-indicatoren op te nemen. Die indicatoren worden door de gemeenten niet zelf gevuld maar op landelijk niveau op uniforme wijze verzameld en gevuld. Op die manier zijn voor elke gemeente de indicatoren op dezelfde wijze samengesteld en gedefinieerd en is een betere vergelijkbaarheid tussen gemeenten mogelijk. De gegevens zijn toegankelijk via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Naast deze landelijk ter beschikking gestelde indicatoren zijn er nog vijf indicatoren die op basis van eigen gemeentelijke informatie moeten worden ingevuld. Dat betreft: - Formatie: Fte. per 1.000 inwoners (toegestane formatie) - Bezetting: Fte. per 1.000 inwoners (werkelijke bezetting) - Apparaatskosten: Kosten per inwoner - Externe inhuur: Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten externe inhuur - Overhead: % van de totale kosten Eigen indicatoren: Peel en Maas Indicator:

Eenheid

Formatie

Begroting 2025

Begroting 2024

Jaarstukken 2023

FTE per 1.000 inwoners

7,68

7,62

7,28

Bezetting

FTE per 1.000 inwoners

7,68

7,56

7,21

Apparaatskosten*

Kosten per inwoner

€ 803,54

€ 749,84

€ 725,87

Externe inhuur

Kosten in euro’s

€ 2.079.835

€ 1.940.944

€ 2.203.351

Externe inhuur

% van totale loonsom

6,38%

6,36%

8,13%

Overhead

% van de totale kosten

12,33%

12,01%

10,82%

* Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

Landelijke indicatoren: Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting 2025 BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 inwoners 2021 2022 2023 2024 2025 PEEL EN MAAS

INDICATOR

Eenheid

Toelichting indicator

Woonlasten éénpersoonshuishouden

€

691

719

767

781

798,5

geen data

2024

vlgns. berekeningen COELO

Woonlasten meerpersoonshuishouden

€

741

769

817

831

848,5

geen data

2024

vlgns. berekeningen COELO

WOZ-waarde woningen

x € 1.000

246

261

285

357

362 (2023)

2024

Nieuwgebouwde woningen

aantal per 1.000 woningen

8,1

9,2

12,4

7,8

7,3

8,4

2023

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

119,9

2022

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

7,3

10,5

20,4

32,2

geen data

2022

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.

Winkeldiefstal

aantal per 1.000 inw.

0,7

0,5

0,8

0,6

1,4

2023

Geweldsmisdrijven

aantal per 1.000 inw.

2,2

2,1

1,9

2,4

3,2

2023

Diefstal uit woning

aantal per 1.000 inw.

2,3

1,5

1,1

2023

Vernieling en beschadiging

aantal per 1.000 inw.

2,9

5,8

3,8

4,1

4,4

2023

Verwijzingen Halt

per 1.000 inw. 12-17 jr

8,5

8,4

2023

0,9

2022

Hernieuwbare elektriciteit

Jongeren met delict voor rechter

Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting 2025 BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 inwoners 2021 2022 2023 2024 2025 PEEL EN MAAS

INDICATOR

Eenheid

Toelichting indicator

Demografische druk

73,8

74,3

74,7

75,6

79,5

2024

Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.

Niet-sporters

46,6

44,5

47,9

2022

Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.

Banen

per 1.000 inw 15-64 jr

661,6

663,6

670,2

682,4

687,6

738,4

2023

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Vestigingen van bedrijven

per 1.000 inw 15-64 jr

145

148,6

155,2

161,5

167,5

174,2

2023

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Netto arbeidsparticipatie

72,5

72,4

74,1

75,4

73,4

2023

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.

Functiemenging

49,9

49,8

49,9

50,3

50,8

50,6

2023

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

146,5

173,4

152.6

152,6

138,3

230,3

2023

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Participatiewet.

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inw 15-65 jr

305,2

268,9

237,4

222,2

196,1

2023

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

per 10.000 inwoners

500

540

490

500

685,9

2023

% kinderen in uitkeringsgezin

4,2

2022

Werkeloze jongeren

1,3

2022

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting 2025 BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 inwoners 2021 2022 2023 2024 2025 PEEL EN MAAS

INDICATOR

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)

Eenheid

Toelichting indicator

1,3

1,1

1,6

2,1

2023

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

1,1

1,9

1,1

2,1

6,1

2023

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen.

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

12,1

23,4

2023

Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

9,3

11,4

11,2

11,5

13,5

2023

Jongeren met jeugdreclassering

0,2

0,3

0,2

0,3

geen data

2023

Jongeren met jeugdbescherming

1,1

2023

4. Overzicht thema’s / programma’s / producten

5.0in

Programma 1 1.1 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 1.2 120 121 122 123 124 125 126 2 2.1 212 213 214 2.2 222 223 224 225 226 227 228 229 2.3 231 232 233 3 3.1 311 312 313 314 3.2 325 3.3 331 332 333

Product Vitale leefomgeving

Vitale leefomgeving Beleidskader ruimtelijke ontwikkeling Plattelandsontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling kernen Gronden Uitvoering ruimtelijke ontwikkeling Beleidskader wonen Wonen - volkshuisvesting Grondexploitatie wonen Beleidskader vergunning en toezicht Integrale vergunningverlening Toezicht fysieke leefomgeving Beheer fysieke leefomgeving Beleidskader openbare ruimte Afvalinzameling Wegen Wijk, natuur en landschap Water en riolering Verkeer, vervoer en ondergrondse infrastructuur Openbare verlichting Sociaal domein Werk en Inkomen Werk Inkomen Minima Zorg en Ondersteuning Huishoudelijk werk Woonvoorzieningen Leef- en vervoersvoorzieningen Wmo begeleiding Uitvoeringsprogramma WWZ Maatschappelijke opvang Volksgezondheid Bedrijfsvoering sociaal domein Jeugd en Onderwijs Jeugdhulp Jeugd en gezin Onderwijs Vitale gemeenschappen Gemeenschapsontwikkeling Beleidskader gemeenschapsontwikkeling Samenlevingsopbouw Gemeenschapsaccommodaties Leerontwikkelroutes Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Sport en Bewegen Beleidskader Sport en bewegen Sport en bewegen Sportvoorzieningen en –accommodaties

Programma 3.4 341 342 343 344 4 4.1 411 412 421 422 423 424 425 426 427 428 429 5 5.1 510 515 520 6 6.1 611 612 613 614 615 616 620 711 712 713 714 715

Product

Kunst en Cultuur Beleidskader kunst en cultuur Cultuurstimulering Cultuurbehoud Culturele voorzieningen/accommodaties Economie Economie Beleidskader economische ontwikkeling Regionale economische samenwerking Beleidskader bedrijven Bedrijventerreinen Platteland Detailhandel Grondexploitatie werklocaties Ondernemersloket Beleidskader toerisme en promotie Recreatie en toerisme Evenementen Integrale veiligheid Integrale veiligheid Openbare orde en veiligheid Brandweerdistrict Peel en Maas Handhaving fysieke leefomgeving Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Gemeenteraad Burgemeester en wethouders Ondernemingsraad Rekenkamercommissie Regionale bestuurlijke samenwerking Verkiezingen Burgerzaken Algemene dekkingsmiddelen en overige taakvelden Algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Onvoorzien Overhead Treasury

5. Financiële positie Peel en Maas 2025-2028 A. Baten en lasten op programmaniveau 2025 – 2028* Programma

2025

2026

2027

2028

LASTEN

BATEN

LASTEN

BATEN

LASTEN

BATEN

LASTEN

BATEN

1.1

Vitale leefomgeving

7.289.197

2.088.971

7.294.712

2.103.099

7.226.460

2.116.175

7.288.969

2.129.383

1.2

Beheer fysieke leefomgeving

19.694.107

11.439.118

20.829.542

11.703.898

21.195.460

11.975.256

21.647.102

12.255.580

2.1

Werk en inkomen

19.076.965

9.326.206

18.832.757

9.376.206

18.747.906

9.376.206

18.488.412

9.376.206

2.2

Zorg en ondersteuning

16.691.902

2.226.500

17.104.673

2.576.500

17.499.707

2.578.765

17.984.068

2.578.765

2.3

Jeugd en onderwijs

18.244.712

547.585

18.871.451

548.187

19.189.549

553.669

19.552.394

554.283

3.1

Gemeenschapsontwikkeling

5.466.877

951.000

5.627.237

951.000

5.709.017

951.000

5.783.740

951.000

3.2

Onderwijshuisvesting

2.260.352

54.481

2.253.324

55.026

2.223.152

55.577

2.228.745

56.133

3.3

Sport en bewegen

4.901.421

1.348.321

4.886.362

1.262.104

4.946.437

1.279.894

4.990.086

1.294.871

3.4

Kunst en cultuur

3.560.972

246.969

3.665.824

251.233

3.611.137

256.525

3.618.471

256.794

4.1

Economie

2.073.038

262.460

2.065.013

265.084

2.082.625

267.735

2.103.490

270.413

5.1

Integrale veiligheid

5.465.214

238.229

5.552.515

240.352

5.642.182

242.495

5.696.228

244.659

5.000.172

915.956

5.132.363

1.119.057

5.209.342

1.203.747

5.173.143

1.006.285

Algemene Dekkingsmiddelen

1.461.491

101.534.212

1.649.959

99.500.891

2.793.193

101.972.107

3.653.664

104.387.695

Overhead

15.531.293

78.809

15.669.203

79.597

15.827.338

80.393

15.986.757

81.197

Treasury

-353.602

49.111

-378.094

49.111

-411.761

49.111

-451.861

49.111

Onvoorzien

400.000

126.764.110

131.307.928

129.456.840

130.081.344

131.891.745

132.958.656

134.143.409

135.492.375

6.1 Bestuur, communicatie en dienstverlening

Resultaat voor bestemming TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN

4.543.818

624.504

1.066.910

1.348.966

Dotaties en onttrekkingen aan reserves

5.225.366

2.443.368

2.720.576

2.536.651

2.713.765

1.878.950

2.709.114

1.791.366

Resultaat baten lasten

131.989.476

133.751.296

132.177.416

132.617.995

134.605.510

134.837.606

136.852.523

137.283.741

GERAAMD RESULTAAT

1.761.820

440.579

* Door afrondingsverschillen kunnen kleine afwijkingen ontstaan in de totaaltellingen.

232.095

431.218

B. Toelichting financiële positie De basis voor de Begroting 2025 vormt de Kadernota 2025. In de onderstaande tabel staat de aansluiting van de huidige begroting met de saldi uit de Kadernota 2025:

Saldi kadernota 2025 Personeelskosten Rente en afschrijving Diverse producten (o.a. riolering en afval) Aanvullende claims en investeringen Algemene uitkering (septembercirculaire) Kapitaallasten Buurtcollege Agora Maas en Peel Aanpassen dotatie algemene reserve

2025 1.664.314 0 369.411 -230.967 -290.000 249.062 0 0

2026 133.284 -80.912 232.670 218.745 -225.000 161.792 0 0

2027 438.096 -95.595 -49.317 -267.834 -225.000 81.745 -650.000 1.000.000

2028 746.904 82.407 -297.899 -94.494 -225.000 -130.700 -650.000 1.000.000

Saldi Begroting 2025 - 2028

1.761.820

440.579

232.095

431.218

In de saldi is de volgende toevoeging aan de algemene reserve opgenomen 2025: € 4.000.000 2026: € 2.000.000 2027: € 2.000.000 2028: € 2.000.000

De afzonderlijke posten worden als volgt toegelicht: Personeelskosten: De raming van de personeelskosten is gebaseerd op de verwachte bezetting per 1-1-2025 en de actuele ramingen voor sociale lasten en pensioenpremies. Daarbij is gerekend met de huidige CAOvoorwaarden en een verwachte jaarlijkse indexering. De bedragen in de bovenstaande tabel betreffen de verschillen t.o.v. de budgetten die al bij de kadernota waren opgenomen. Rente en afschrijving: De rentekosten voor nieuwe langlopende leningen liggen hoger dan het gemiddelde rentepercentage. Desondanks is de gemiddelde rente op al onze leningen nog relatief laag en rekenen we met een gemiddelde rente van 1% voor de bepaling van de kapitaallasten. Voor de bepaling van dat rentepercentage gelden wettelijke voorschriften. Het financieel effect van de rentecomponent op de kapitaallasten is dus beperkt. De afschrijvingslasten bij nieuwe investeringen worden berekend vanaf het jaar nadat de investering daadwerkelijk in gebruik wordt genomen. Daarbij gaat het om verwachtingen die in de loop van de tijd kunnen verschuiven. De huidige verwachting is dat we in 2025 en 2026 meer projecten in gebruik nemen en de kapitaallasten eerder starten. Daarom ontstaan er in 2025 en 2026 hogere afschrijvingslasten.

Diverse producten: Onder deze post zijn de diverse bijstellingen op producten opgenomen die voornamelijk het gevolg zijn van overeenkomsten, (subsidie)beschikkingen en/of regelgeving zoals indexering van subsidies, bijstelling onderhoudsvoorzieningen, afwijkingen in de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en bijstellingen op de producten afval en riolering. Aanvullende claims: In de begroting zijn de financiële effecten verwerkt van de claims en investeringen die in de Kadernota 2025 staan. Er is nog een zestal aanvullende claims opgenomen voor 2025 en verder. Dat betreft de actualisatie van het IHP in 2025, een structurele bijdrage aan crossroads, onderzoekskosten voor ruimtelijke initiatieven, wegwijs maken van arbeidsmigranten, een incidenteel budget voor de uitvoering van het erfgoedbeleid en een budget voor het verder versnellen van wonen. In onderdeel F worden deze claims nader toegelicht.

Effect septembercirculaire 2024: Vanaf 2023 is de groei en krimp (accres) van het gemeentefonds niet langer gekoppeld aan de overheidsuitgaven zoals die in de miljoenennotaworden gepresenteerd. De gemiddelde ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP) over een periode van 8 jaar is nu bepalend voor de omvang van het gemeentefonds. Daarom is het effect van de rijksbegroting op de omvang van het gemeentefonds en de algemene uitkering minder groot. Alleen een aanpassing in de verwachte loonen prijsontwikkeling is van invloed maar daarvoor is nu ongeveer eenzelfde beeld als bij de meicirculaire. De financiële effecten van de septembercirculaire 2024 zijn dan ook beperkt. Er zijn enkele mutaties opgenomen waarvan we ook de kosten moeten verwerken (zoals een compensatie voor WSW en een compensatie voor bibliotheken) of al als stelpost hebben opgenomen (taakstellende besparing Hervormingsagenda jeugd). Verder wordt er vanaf 2026 een bedrag (cumulatief € 75 miljoen per jaar op landelijk niveau tot een maximum van € 300 miljoen in 2029) uitgekeerd ter compensatie van prijsstijgingen bij de Wmo. Voor Peel en Maas is het effect ca. € 150.000 in 2026 tot € 450.000 in 2029. Die bedragen nemen we ook op als stelpost voor de verwachte prijsstijgingen in het sociaal domein. Die mutaties hebben dus geen effect op ons begrotingssaldo.

De actualisatie van de maatstaven waarop de verdeling van het gemeentefonds is gebaseerd leidt voor Peel en Maas wel nog tot een financieel voordeel in de jaren 2025, 2026 en 2027. In 2028 resulteert de actualisatie van de maatstaven in een nadeel. Kapitaallasten Buurtcollege Agora Maas en Peel: In september is het raadsbesluit genomen om een investeringskrediet beschikbaar te stellen voor de huisvesting van het Agora onderwijs in Peel en Maas. De kapitaallasten van dat krediet bedragen ca. € 650.000 per jaar met ingang van 2027. Mutaties algemene reserve: We hebben in de begroting een jaarlijkse toevoeging aan de algemene reserve opgenomen. In het raadsbesluit m.b.t. het Agora-onderwijs (zie ook bovenstaand) is aangegeven dat we die toevoeging aanpassen n.a.v. de ontstane kapitaallasten. We gaan voor de jaren 2026 en verder nu uit van een structurele toevoeging van € 2.000.000. in 2025 voegen we € 4.000.000 aan de algemene reserve. Het verwachte verloop van de reserves is als volgt: Indeling reserves

01-01-2024

01-01-2025

01-01-2026

01-01-2027

01-01-2028

Vrije reserves / algemene reserve

21.275.357

24.539.646

25.907.968

27.711.323

29.514.711

bestemmingsreserve

28.261.468

27.778.915

26.594.254

25.625.448

24.739.537

risicoreserve

8.081.394

8.081.655

8.081.920

8.082.186

8.082.456

totaal

57.618.219

60.400.217

60.584.142

61.418.957

62.336.704

70.000.000 60.000.000 50.000.000 40.000.000 30.000.000 20.000.000 10.000.000 0

01-01-2024

01-01-2025

Vrije reserves

01-01-2026

01-01-2027

bestemmingsreserve

01-01-2028

risicoreserve

Reserves Het resultaat van de begroting wordt mede bepaald door de verwachte toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In 2025 zal naar verwachting € 2,3 miljoen worden onttrokken uit verschillende reserves. Die onttrekkingen hebben merendeels betrekking op posten waarvoor in het verleden via een raadsbesluit is aangegeven dat dekking via reserves plaats zal vinden zoals (kapitaal)lasten onderwijshuisvesting, kapitaallasten Huis van de Gemeente, etc. In 2025 wordt circa € 5,2 miljoen toegevoegd aan de reserves. De toevoegingen en onttrekkingen voor 2025 kunnen als volgt worden gespecificeerd: 2025 Mutaties reserves

Lasten begroting

Baten begroting

structureel incidenteel

Toelichting reserves

Reserve huisvestingsfonds

100.000

structureel

Claim m.b.t. huisvestingsfonds

Reserve materialen OW

13.073

structureel

toevoeging ter dekking kosten aanschaf materieel buitendienst

Reserve Herziening bestemmingsplannen

56.000

structureel

toevoeging t.b.v. dekking kosten omgevingswet / bestemmingsplannen

Reserve onderwijshuisvesting

160.000

incidenteel

403.859

structureel

215.671

structureel

41.000

Reserve ontsluiting glastuinbouwgebieden

50.000

Reserve Schering en inslag

structureel

15.000 4.000.000

Algemene reserve

Reserve dekking kapitaallasten Reserve uitgezette middelen

toevoeging ter versterking vermogenspositie

389.000

Incidenteel

Inzet ter egalisatie tarief afvalstoffenheffing

150.000

Incidenteel

Dekking claim ‘versnelling wonen’

200.000

Incidenteel

Inzet algemene reserve ter cofinanciering regiodeal

449.509

structureel

onttrekking ter dekking van kapitaallasten verschillende investeringen

600.000

structureel

onttrekking ter dekking kapitaallasten Huis van de Gemeente

500.000

35.000

Verschillende reserves vaste compensatie

structureel incidenteel

110.000

Reserve ICT

structureel

onttrekking ter dekking kosten invoering omgevingswet onttrekking ter dekking van kosten onderwijshuisvesting toevoeging onderwijshuisvesting in algemene uitkering onttrekking ter dekking van kosten glastuinbouwgebieden toevoeging ter dekking kosten glastuinbouwgebieden onttrekking ter dekking kapitaallasten plan Maasdal

180.622

Totaal lasten / baten

5.225.366 2.293.368

Per saldo mutaties reserves 2025

2.931.998

incidenteel

saldoregulatie reserve uitgezette middelen

structureel

toevoeging t.b.v. dekking kosten licenties en onderhoud ICT

incidenteel

onttrekking ter egalisatie van kosten ICT

structureel

toevoeging vaste compensatie aan diverse reserves

De onderverdeling in structurele en incidentele mutaties in 2025 is als volgt: 2025

Mutaties reserves

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Structureel Incidenteel Totaal

725.366 4.500.000 5.225.366

1.509.368 943.000 2.443.368

Voor de jaren 2026 tot en met 2028 zijn de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves als volgt: 2026

2027

2028

Mutaties reserves

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Structureel Incidenteel Totaal

720.576 2.000.000 2.720.576

1.501.651 1.035.000 2.536.651

713.765 2.000.000 2.713.765

1.493.950 385.000 1.878.950

709.114 2.000.000 2.709.114

1.354.366 437.000 1.791.366

* Toevoegingen Onttrekkingen

= lasten begroting = opbrengsten begroting

Het totaaloverzicht van de reserves voor de periode 2025 – 2028 is opgenomen in bijlage C van deze begroting. Daarbij is ook de specificatie van de incidentele en structurele mutaties per reserve opgenomen. Vennootschapsbelastingplicht De gemeente Peel en Maas is sinds 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting voor zover zij een onderneming drijft in fiscale zin. Op basis van de ingenomen standpunten, die met de Belastingdienst zijn besproken, worden de aangiften opgesteld. De aangiften over de jaren 2016 tot en met 2022 zijn door de Belastingdienst conform de aangiften definitief vastgesteld. Eind 2022 is er nog een compensabel verlies van € 322.263 wat met toekomstige winsten verrekend kan worden. De aangifte over 2023 is nog in voorbereiding. Over 2023 tot en met 2025 is, mede gelet op de verliescompensatie, de verwachting dat geen vennootschapsbelasting verschuldigd is. Arbeidskosten 2025 – 2028 De berekening van de personeelskosten voor 2025 is gebaseerd op de werkelijk verwachte bezetting per 1-1-2025 conform de geldende CAO. Dat leidt tot de volgende jaarlijkse arbeidskosten inclusief de kosten van (oud-)bestuurders:

Arbeidskosten

2025 33.035.938

2026 33.482.611

2027 33.846.113

2028 34.310.503

C. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit zijn voornamelijk baten die niet toegerekend (mogen) worden aan een specifiek programma en zijn als volgt gespecificeerd: 2025

2026

2027

2028

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lokale heffingen Algemene uitkering Dividenden en rente

305.981 0 18.141

10.506.670 90.529.283 498.259

308.135 0 18.141

10.740.325 88.261.190 499.376

311.117 0 18.147

10.979.818 90.491.785 500.504

314.228 0 18.153

11.225.296 92.660.756 501.643

Overige

1.137.369

1.323.683

0 3.321.283

1.461.491 101.534.212

1.649.959

Algemene dekkingsmiddelen

Post onvoorzien

400.000

0 2.463.929

99.500.891 2.793.193 101.972.107 3.653.664 104.387.695

400.000

Onderstaand worden de belangrijkste onderdelen nader toegelicht: Lokale heffingen Dit zijn vooral OZB-opbrengsten, verblijfsbelasting en forensenbelasting. BsGW voert voor Peel en Maas de taken voor de lokale heffingen uit. BsGW is beschreven in de paragraaf Verbonden partijen. Een specificatie van de tarieven staat in de paragraaf Lokale heffingen. Samen met BsGW is een prognose gemaakt en de tarieven zijn hierop afgestemd. 2025

2026

2027

2028

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

OZB

215.901

9.339.207

217.626

9.572.687

219.520

9.812.004 221.715 10.057.304

Verblijfsbelasting Overige kosten en opbrengsten

27.222

1.150.000

27.222

1.150.000

27.678

1.150.000

27.955

1.150.000

62.858

17.463

63.287

17.638

63.919

17.814

64.558

17.992

305.981 10.506.670

308.135 10.740.325

Lasten

Baten

311.117 10.979.818 314.228 11.225.296

Algemene uitkering De algemene uitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2024 en alle mutaties die daaruit volgen. Als bijlage D is een specificatie van de algemene uitkering 2024 op basis van de septembercirculaire 2024 opgenomen. In de algemene uitkering voor 2025 is ook een bedrag opgenomen ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg. Het Rijk heeft toegezegd dat die compensatie structureel wordt uitgekeerd maar dat is nog niet opgenomen in alle jaren van de algemene uitkering. In 2025 zijn de middelen onderdeel van de algemene uitkering. Vanaf 2026 echter (nog) niet en daarom hebben de provinciale toezichthouders besloten dat op basis van de toezegging de compensatie wel meerjarig mag worden opgenomen. Volgens de richtlijnen van de provincie nemen we onderstaand bedrag als stelpost op: 2025

Aanvullende middelen jeugdzorg landelijk Aanvullende middelen Peel en Maas

0 0

2026 284.000.000 637.589

2027 211.000.000 473.776

2028 250.000.000 561.348

Dividenden / renteopbrengsten We ontvangen dividend van Enexis en de BNG omdat we aandeelhouder zijn. Ook is een lening verstrekt aan Enexis. De provincie Limburg beschrijft in haar richtlijnen voor de begroting welke bedragen aan dividend mogen worden opgenomen. 2025 Dividend BNG

159.218

Rente/Dividend Enexis

339.041 498.259

Overige algemene dekkingsmiddelen Deze post bestaat voor 2025 o.a. uit: • Kapitaallasten van nieuwe investeringen (regulier + aanvullend); • Verwachte onderuitputting kapitaallasten; • Algemene stelpost voor loon- en prijsindexatie; • Stelpost aanvullende kapitaallasten; • Budget voor de cofinanciering van projecten voor de regiodeal en investeringsagenda. Onvoorzien Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft een post onvoorzien voor, maar niet de omvang. Gemeenten bepalen zelf hoe groot deze post moet zijn. Deze post is om onvoorzienbare, onvermijdbare en onuitstelbare kosten op te vangen. De post onvoorzien bedraagt structureel € 400.000.

D. Ombuigingsmaatregelen Vanwege de positieve begrotingssaldi voor 2025 – 2028 is het niet nodig om deze maatregelen te nemen.

E. Overhead en treasury Overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. Alleen de overheadkosten voor investeringen en projecten worden doorbelast. Het overheadtarief is berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2025. In de paragraaf Lokale heffingen staat de berekening en een toelichting. De overheadkosten 2025 van Peel en Maas zijn (per saldo) als volgt opgebouwd: Overheadkosten 2025 Kosten management

betreft directie, MT

2.602.780

Kosten advies & control

betreft o.a. P&O, inkoop, juridisch control, P&C, financiële administratie, secretariaat en BsGW

4.721.731

Kosten Faciliteiten, informatisering en automatisering

incl. kapitaallasten en kosten voor licenties en onderhoud, telefonie

6.196.734

Kosten huisvesting

betreft kosten huis van de gemeente (netto kosten)

1.447.982

Overige kosten overhead

communicatie, algemene personeelskosten

1.268.084

Bruto overheadkosten

16.237.311

Doorbelasting naar investeringen / projecten

-784.828

Overheadkosten t.l.v. begroting

15.452.484

Treasury Naast de overheadkosten moeten ook de kosten met betrekking tot treasury apart worden opgenomen: Treasury 2025 Te betalen rente m.b.t. opgenomen geldleningen (saldo)

1.522.369

Afschrijvingskosten investeringen en projecten

8.557.016

Ontvangen rente m.b.t. verstrekte geldleningen

93.373

Kosten treasury 2025 (per saldo)

10.172.758

Doorbelaste kapitaallasten naar producten

-10.416.799

Doorbelaste renteopbrengsten naar producten (bij projectfinanciering)

-41.726

Doorbelaste kapitaallasten naar projecten grondexploitatie

-16.188

Saldo treasury

-301.955

Het saldo op dit taakveld is administratief en ontstaat doordat er meer kapitaallasten worden doorbelast op basis van rekenrente (1,00%) dan er daadwerkelijk aan kosten voor rente en afschrijving ontstaat. 24

F. Investeringen en claims 2025 Jaarlijks is bij de begroting een budget van € 500.000 aan kapitaallasten beschikbaar ter dekking van nieuwe investeringen. Diverse investeringen hebben een ‘eigen dekking’ zoals de investeringen die in het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) staan, en tellen niet mee in de € 500.000. Naast deze ruimte voor de investeringen is ook een stelpost opgenomen waarmee we de (kapitaal-) lasten voor de aanvullende/majeure investeringen kunnen dekken. Dat zijn veelal projecten die via een separaat raadsvoorstel worden voorgelegd. Als dekking voor de kapitaallasten bij die voorstellen kan de stelpost worden ingezet. Als de stelpost niet (meer) toereikend is kan het begrotingssaldo worden ingezet als dekking. Op basis van eerdere raadsbesluiten wordt die stelpost al deels ingezet zodat het nog vrij te besteden deel lager is dan de oorspronkelijke bedragen. Stelpost majeure projecten 2025 2026 2027 2028 Oorspronkelijk beschikbaar budget

950.000 1.150.000 1.350.000 1.550.000

Al ingezet t.b.v. project: Piuspark Tijdelijke huisvesting Omnibus Voorbereidingskrediet Buurtcollege Sporthal De Heuf (aanschaf) Sporthal De Heuf (verbouwing) Herontwikkeling deelgebied postkantoor Raadhuisplein Voorbereidingskrediet Sporthal Maasbree Inhuizing OBS De School in BS De Violier Verplaatsing molen Kessel Huisvesting Buurtcollege Noodlokalen Voorbereidingskrediet KC De Kemp Realisatiekrediet KC De Riet Ingezet t.l.v. stelpost

76.500 54.000 0 77.500 177.500

153.000 54.000 0 77.500 177.500

153.000 54.000 88.000 77.500 177.500

153.000 53.000 88.000 77.500 177.500

113.750

0 32.000 27.000 26.000 0 0 584.250

21.125 21.125 21.125 32.000 32.000 32.000 27.000 27.000 27.000 0 0 0 0 0 22.000 0 399.300 399.300 655.875 1.143.175 1.164.175

Resteert als beschikbaar toekomstige projecten:

365.750

494.125

206.825

385.825

De financiële effecten van de nieuwe investeringen en claims zijn opgenomen in de Begroting 2025 en verder. Aanvullende claims en investeringen Ten opzichte van de investeringen en claims uit de Kadernota 2025 is nog één investering en een zestal claims opgenomen in deze begroting: Investering: - Raamkrediet strategische verwervingen Claims: - Actualisatie IHP Onderwijs - Onderzoekskosten ruimtelijke initiatieven - Bijdrage Crossroads - Wegwijs maken internationale werknemers - Uitvoering erfgoedbeleid - Verdere versnelling wonen Toekomstige investeringen en claims: In de begroting nemen we alleen de investeringen en claims op waarvan we concreet kunnen aangeven wat de kosten zullen zijn. Naast die posten zijn er ook nog ontwikkelingen gaande met betrekking tot investeringen en claims die nu nog onvoldoende concreet zijn maar in de (nabije) toekomst waarschijnlijk wel aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 25

Investeringen Begroting 2025

Omschrijving van de kapitaaluitgaven

Kern

Afschrijvingstermijn

Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling Herinrichten en afkoppelen Maasstraat, Sterrebosweg, Karreweg-Zuid en 1 Kessel-Eik Lindelaan

Bruto investering

2.475.000

Dekking*

Netto investering

Kapitaallasten gedekt* rente 1,00%

Totaal kapitaallasten

2.475.000

86.625

Kapitaallasten ten laste van exploitatie rente 1,00%

86.625

Panningen

Klimaatadaptief herinrichten van het Ringovenpark

626.000

21.910

Algemeen

KRW 2025

521.295

13.901

Algemeen

Groen-blauwe revolutie 2025

64.641

1.724

Algemeen

Bijdrage privaat afkoppelen 2025

52.130

1.390

Bevordering verkeersveiligheid 6

Egchel

Algemeen

Herinrichten Jacobusstraat

467.693

16.369

Renovatie wegkanten (graskanttegels)

1.000.000

35.000

Reconstructie Korte Heide en Lange Heide

3.035.741

106.251

Optimaliseren evacuatieroute Vergelt, Heuvel, Ondersteweg, Bosakkerweg.

1.900.000

66.500

Overige infrastructurele werken 8

Maasbree

Baarlo

Kessel-Eik

Verplaatsing fietsbrug naar Musschenberg Kessel Eik

120.000

3.200

Algemeen

Speeltoestellen

150.000

9.000

48.738

Riool en afvalwater beheer 12

Algemeen

Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2025

1.827.662

Algemeen

Optimalisatie mechanische en persleidingen buitengebied 2025

333.629

8.897

Algemeen

Renovatie hoofdgemalen 2025

316.101

24.234

Algemeen

Renovatie drukriolering 2025

258.563

19.823

Algemeen

Aanpassen wadi's en buffers 2025

36.491

973

Uitvoering verduurzaming gemeentelijk/maatschappelijk vastgoed

415.710

135.000

280.710

31.871

Vervangen en verduurzamen tractie buitendienst

381.920

58.379

Algemeen

Vervoersvoorzieningen Wmo

500.000

105.000

Algemeen

Raamkrediet strategische verwervingen

n.v.t

5.000.000

19.482.576

9.427.432

10.055.144

659.786

314.930

344.855

Onderhoud en verduurzamen accommodaties 17

Algemeen

Bedrijfsvoering 18

Algemeen

Sociaal domein 19 Overige 20

TOTAAL

* kapitaallasten kunnen worden gedekt uit GRP, b estaande b udgetten b innen b egroting, reserves etc.

Toelichting investeringen 2025 Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 4. ‘Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving’. 1. Herinrichten en afkoppelen Maasstraat, Sterrebosweg, Karreweg-Zuid en Lindelaan – Kessel Eik Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Naast de verschillende vervangingsopgaves wordt met de nieuwe inrichting het gemengde rioolstelsel ontlast en worden vuilwateroverstorten teruggebracht. 2. Klimaatadaptief herinrichten van het Ringovenpark Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Het Ringovenpark wordt duurzaam heringericht met aandacht voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Waar de sociale cohesie ruimte krijgt in de vorm van spelen, ontmoeten, beleven en bewegen. 3. KRW 2025 GRP 2022-2026 De Kader Richtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit aan bepaalde eisen moet voldoen. Voor de komende jaren vraagt dit nog diverse investeringen. In ons Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2022-2026) is dit vertaald in concrete maatregelen. Tot en met 2026 is daar € 2.800.000 voor gereserveerd. 4.

Groen-blauwe revolutie 2025 GRP 2022-2026 Samen met onze partners van Waterpanel Noord stimuleren we scholen om schoolpleinen af te koppelen en te vergroenen, de zogenaamde groen-blauwe revolutie. 5. Bijdrage privaat afkoppelen 2025 GRP 2022-2026 Deze investering is er om de huidige afkoppelregeling (Waterklaar) voor privaat terrein voort te zetten. Bevordering verkeersveiligheid De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’ en 2. ‘Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is’. 6. Herinrichten Jacobusstraat – Egchel Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving De Jacobusstraat wordt ingericht volgens het concept Duurzaam Veilig Verkeer (DVV). Bij het ontwerpen van wegen speelt de veiligheid van de weggebruiker een belangrijke rol. Landelijke richtlijnen, normen en instrumenten helpen de wegontwerper bij het maken van een optimaal wegontwerp. Doel is verder om de weg technisch en esthetisch weer in orde te maken. 7.

Renovatie wegkanten - Algemeen Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Over een lengte van ongeveer 55 kilometer moeten de komende jaren op diverse wegen de wegkanten rigoureus worden gerenoveerd (o.a. grastegels vervangen en bermen verlagen). Dit vergt een investering van in totaal vele miljoenen euro’s. In de 1e Bijstellingsrapportage 2024 wordt een eerste bedrag opgevoerd t.b.v. het herstel van acute schades (t.b.v. herstel gevaarlijke situaties en ter voorkoming van claims). De komende 5 jaar zal bij de begroting een investering voor dit doel worden opgenomen om de noodzakelijke renovaties te kunnen uitvoeren. Het bedrag van € 1.000.000 is een indicatie en de exacte omvang per jaar wordt vooral bepaald door de planning van de werkzaamheden.

Overige infrastructurele werken De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling: 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’ en 3. ‘Een fysieke leefomgeving waarvan de gebruikers zich ‘mentaal eigenaar’ voelen’ 8. Reconstructie Korte Heide en Lange Heide - Maasbree Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Reconstructie van de Lange Heide en Korte Heide. De weg nadert einde levensduur. Ook worden enkele afwateringsproblemen opgelost. 9. Optimaliseren evacuatieroute Vergelt, Heuvel, Ondersteweg, Bosakkerweg - Baarlo Programma 5.1 Integrale veiligheid De evacuatieroute hoogwater Maas kent nog enkele punten die verbeterd moeten worden. Door het deels optimaliseren/ophogen van de huidige rijbaan kunnen aanwonenden langer gebruik van de evacuatieroute maken. 10. Verplaatsing fietsbrug naar Musschenberg - Kessel Eik Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving De vrijkomende fietsbrug over het Kanaal van Deurne wordt verplaatst naar het afwateringskanaal bij de Musschenberg in Kessel-Eik. Op deze locatie draagt de brug bij aan een toekomstbestendige recreatieve fiets-/voetverbinding over het kanaal en geven we een mooie herbestemming aan deze brug.

Om de brug toekomstbestendig te maken zal deze voor verplaatsing onderhoud en een kleine upgrade ondergaan. Daarmee voldoet de brug weer aan de huidige eisen en heeft zij weer een restlevensduur van 60 jaar. 11. Speeltoestellen Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Het vervangen van speeltoestellen die technisch zijn afgeschreven. Volgens besluit van de begroting 2022 wordt hiervoor jaarlijks een krediet ter beschikking gesteld. Dit bedrag staat los van de € 400.000 die in 2022 beschikbaar is gesteld; dat bedrag is bestemd voor uitbreiding van speelvoorzieningen. Riool en afvalwater beheer Dit betreft investeringen aan het rioolstelsel. We volgen hierin het Gemeentelijk Riolerings Plan 20222026. In dit plan zijn deze investeringen uitgebreid uitgewerkt. De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’. 12. Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2025 GRP 2022-2026 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering. De komende jaren optimaliseren we het functioneren van het vrijvervalriool. 13. Optimalisatie mechanische en persleidingen buitengebied 2025 GRP 2022-2026 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering.

De komende jaren optimaliseren we het functioneren van de mechanische leidingen (drukriool en persleidingen). 14. Renovatie hoofdgemalen 2025 GRP 2022-2026 Gemalen, drukriolering en IBA’s (Individuele Behandeling van Afvalwater) vervangen of renoveren we als dat nodig is. 15. Renovatie drukriolering 2025 GRP 2022-2026 Gemalen, drukriolering en IBA’s (Individuele Behandeling van Afvalwater) vervangen of renoveren we als dat nodig is.

16. Aanpassen wadi's en buffers 2025 GRP 2022-2026 Gedurende de planperiode van het huidige GRP willen we een aantal wadi’s (= water afvoer drainage en infiltratie) en buffers voor wateropvang omvormen en beter inrichten voor het beheer. Onderhouden en verduurzamen accommodaties De investering in ledverlichting draagt bij aan het bereiken van programmadoel 4: klimaatadaptief en energieneutraal van het programma ruimte. Dit programmadoel kent namelijk als uitvoeringsafspraak "We zijn klimaat- en energieneutraal in 2050" en "We geven zelf het goede voorbeeld en kopen duurzaam in." Daarnaast sluit deze investering aan bij het programma sport en bewegen, namelijk bij uitvoeringsafspraak: 2.1 We nemen rond de exploitatie van sportvoorzieningen meer en meer de rol van ondersteuner en ondersteunen de buitensportverenigingen (voetbal, tennis, hockey) om het beheer en de exploitatie van de accommodaties op zich te nemen. Het verduurzamen van ons gemeentelijk/maatschappelijk vastgoed draagt bij aan de kaderstellingen ruimte en economie, programmadoel 4: klimaatadaptief en energieneutraal.

Door in te zetten op verduurzaming van de gebouwde omgeving dragen we bij aan uitvoeringsafspraak "We passen onze fysieke leefomgeving aan het klimaat"; "We zijn klimaat- en energieneutraal in 2050"; "De openbare ruimte wordt duurzaam ingericht en beheerd"; "We geven zelf het goede voorbeeld en kopen duurzaam in"; "We faciliteren energiebesparing en het opwekken van duurzame energie bij bedrijven"; 17. Uitvoering verduurzaming gemeentelijk/maatschappelijk vastgoed Vanuit het Klimaatakkoord is de verplichting om o.a. gemeentelijk vastgoed te verduurzamen voor 2050. Dat willen we zoveel als mogelijk doen op ‘natuurlijke’ momenten als vervanging volgens de onderhoudsplannen aan de orde is. Bij de gemeentelijke accommodaties Gymzaal Grashoek en de gemeentewerf is zo’n ‘natuurlijk moment’ en is een analyse gemaakt waaruit blijkt dat een investering van € 415.700 nodig is om deze geheel te verduurzamen (“van het gas af”). Die investering kan deels worden gedekt door al geplande onderhouds- en investeringswerkzaamheden naar voren te halen. Bovendien leidt deze investering tot lagere energielasten voor deze accommodaties van ca. € 21.600 zodat er per saldo geen meerkosten ontstaan als gevolg van deze investering.

Er bestaat verder nog een mogelijkheid dat we subsidie kunnen ontvangen op deze investeringen maar daar is op moment nog geen zekerheid over te geven dus ook in financiële zin nog geen rekening mee gehouden. Bedrijfsvoering In deze rubriek zijn diverse investeringen opgenomen die verband houden met eigen bedrijfsvoering. Dat betreft o.a. bedrijfsmiddelen voor de buitendienst (programma 6.1) 18. Vervangen en verduurzamen tractie buitendienst Programma 6.1: bestuur, communicatie en dienstverlening Diverse tractiemiddelen moeten in 2025 worden vervangen. De nieuwe voertuigen voldoen aan de duurzaamheidseisen. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting. Sociaal domein: De investeringen in de rubriek sociaal domein hebben een relatie met programma 2.2 Zorg en ondersteuning en dragen o.a. bij aan doelstelling 3. ‘Er is maatschappelijke opvang voor kwetsbare groepen’ en 2. ‘Er zijn toegankelijke algemene voorzieningen aangevuld met passende maatwerkvoorzieningen‘. 19. Vervoersvoorzieningen Wmo Programma 2.2 Zorg en ondersteuning Dit betreft de reguliere aanschaf van vervoersvoorzieningen in het kader van de Wmo die aan cliënten in bruikleen worden gegeven maar waarvan de gemeente eigenaar blijft. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting.

Overige In deze rubriek zijn investeringen opgenomen die niet onder de overige onderdelen vallen 20. Raamkrediet strategische verwervingen Programma 1.1 Vitale leefomgeving Het college heeft op basis van de Gemeentewet de bevoegdheid tot doen van private rechtshandelingen als daarvoor budget door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld. In praktijk betekent dit dat het college bevoegd is om grond en onroerend goed te verwerven in een grondexploitatie aangezien hier vanuit de grondexploitatieraming budget voor is. Om ook in situaties waar dat wenselijk is buiten de grondexploitatie om snel en adequaat te kunnen handelen wordt een raamkrediet gevraagd. Binnen dit raamkrediet kan het college strategische verwervingen doen waarbij de bepalingen van de nota grondbeleid Peel en Maas van toepassing zijn. Dat wil zeggen dat als het gaat om aankopen boven de € 750.000 of die substantieel boven de marktprijs worden aangekocht de gemeenteraad vooraf moet worden geïnformeerd. Aangezien het bij deze strategische verwervingen veelal aankoop van gronden betreft heeft dit verder geen directe financiële consequenties. Er hoeft immers niet over te worden afgeschreven omdat de waarde niet afneemt. Mochten er wel financiële consequenties zijn bij een aankoop dan wordt daarvoor in principe de reserve fonds strategische verwervingen ingezet.

Claims begroting 2025 Nr

Omschrijving van de kapitaaluitgaven

Betrekking op periode

2025

Dekking kosten

2026

(bijv. reserve)

Dekking kosten

2027

(bijv. reserve)

Dekking kosten

2028

(bijv. reserve)

Jaarplan Mobiliteit en Logistiek, Trendsportal

structureel

50.000

Klanttevredenheidsonderzoeken

structureel

15.000

Thuisbezorgen persoonsdocumenten

pilot 3 jaar

18.500

13.500

structureel

100.000

incidenteel

97.000

(Door)ontwikkeling HAL9 Natuurontwikkeling Kwistbeek en Simonshoeksebos Regio deal 2024

2025 - 2028

200.000

Actualisatie IHP Onderwijs

incidenteel

40.000

Onderzoekskosten ruimtelijke initiatieven

structureel

100.000

Bijdrage Crossroads

structureel

100.000

10. Wegwijs maken Internationale Werknemers

structureel

25.000

11 Uitvoering erfgoedbeleid

incidenteel

25.000

12 Verdere versnelling wonen

2025 - 2026

150.000

920.500

447.000

753.500

350.000

603.500

200.000

590.000

200.000

Toelichting claims 2025 – 2028 1. Jaarplan Mobiliteit en Logistiek, Trendsportal Relatie met programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving In regionaal samenwerkingsverband voeren we projecten uit op het gebied mobiliteit en logistiek. De projecten van het jaarplan 2025 dragen bij aan de programmadoelen van de regionale mobiliteitsvisie Trendsportal. Voor het uitvoeren van de projecten die staan opgenomen in het jaarplan 2025 is een bijdrage benodigd van € 50.000 euro. Projecten die hiervoor worden uitgevoerd zijn: veilige schoolomgeving, doelgroepenaanpak duurzaam reizen, onderzoek bereikbaarheid dorpen & kernen, realisatie mobiliteitshubs, regionaal netwerk fietsinfra, regionale aanpak deelmobiliteit, regionale aanpak landbouwverkeer & vrachtverkeer, regionale richtlijn nieuwe weginrichting. 2. Klanttevredenheidsonderzoeken Relatie met programma 6.1 Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Dit betreft het voorstel om klanttevredenheidsonderzoeken doorlopend breed te laten uitvoeren door een extern bureau. Zij leveren dashboards per onderzoek waarop bijgestuurd kan worden. De dashboards zijn op elk gewenst moment te raadplegen. Het bedrag bestaat uit vaste servicekosten en variabele kosten voor het uitvoeren van onderzoeken op verschillenden onderdelen van onze dienstverlening. 3.

Thuisbezorgen reisdocumenten, rijbewijzen en gehandicaptenparkeerkaarten Relatie met programma 6.1 Bestuur, Communicatie en Dienstverlening in het kader van het uitbreiden van onze dienstverlening willen we reisdocumenten, rijbewijzen en gehandicaptenparkeerkaarten (al gedekt in de begroting) thuis laten bezorgen. Dit bezorgen moet gedaan worden door een gespecialiseerde, externe partij die voldoet aan de wettelijke eisen die hiervoor gelden. Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten voor de reisdocumenten en rijbewijzen: Keuze klant Tijdstippen Locatie bezorgen Kosten

afhalen in HvdG óf thuisbezorgen mét eigen bijdrage van €5 Afhalen: alleen tijdens openingstijden HvdG. Bezorgen: ook in avonduren (tot 22.00 uur) en zaterdag (tot 18.00 uur) Op elke gewenste plek in Nederland (hoeft niet op thuisadres) 10% kiest voor thuisbezorgen mét eigen bijdrage van € 5 (bron: gem. Leudal) Kosten per bezorgadres: € 15 Totaal verwachte uitgifte reisdocumenten en rijbewijzen per jaar: 13.500 10% van 13.500 = 1.350 x €10 (€15 min €5 eigen bijdrage) = €13.500 Bezorgkosten op jaarbasis: € 13.500 Eénmalige kosten voor aansluiting: € 5.000 Totaal: Jaar 1: €18.500 Jaar 2: €13.500 Jaar 3: €13.500

Om te bekijken of het thuisbezorgen van persoonsdocumenten door inwoners gewaardeerd wordt starten we een pilot van 3 jaar. Afhankelijk van de resultaten zal dan voor 2028 een nieuwe claim worden opgenomen. 4. HAL9 Relatie met programma 3.1 Gemeenschapsontwikkeling en 2.1 Werk en inkomen Dit samenwerkingsverband werkt aan de hand van de 4 pijlers: ontmoeten, oriënteren, ontwikkelen en ondernemen en past ook in het lange termijn perspectief m.b.t. de Participatiewet. HAL9 heeft als doelstellingen: - sociale interactie bevorderen/terugdringen van eenzaamheid, - het matchen van vraag en aanbod d.m.v. beroepsoriëntatie en het uitvoeren van werkzaamheden - een bijdrage leveren aan de samenleving/betaald werk verrichten en financieel gezond zijn. De totale kosten voor HAL9 bedragen in 2025 ca. € 530.000 per jaar. Daarvan kan het grootste gedeelte gedekt worden binnen bestaande budgetten zoals re-integratie, inburgering en sociale lokale basis. Er is nog € 100.000 budget niet afgedekt waarvoor een structurele claim wordt voorgelegd. We verwachten komende jaren bredere betrokkenheid van partners/ondernemers bij HAL9 en dit zorgt op termijn ook voor een andere verdeling van de kosten

5. Natuurontwikkeling Kwistbeek – Helden en Simonshoeksebos - Meijel Relatie met programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving De waterbuffer aan de Kwistbeek in Helden is voltooid en overgedragen aan de gemeente Peel en Maas voor beheer. Na overdracht is er in samenwerking met onderzoeksbureau B-Ware gekeken naar de natuurpotentie van het gebied. Het rapport benadrukt de potentie onder de bouwvoor, waarvan het afgraven essentieel is. Na afgraven blijft een schraal perceel over waarop natuurlijk blauwgrasland kan worden gerealiseerd. Dit zal worden ingezaaid met zaden van een bestaand nat grasland elders. In Meijel staat het voormalige stortplaatsperceel Simonshoeksebos vol met berenklauw nadat de populieren die er waren aangeplant in de storm van 2021 zijn omgewaaid. Een plan is opgesteld om het perceel aan te vullen met aarde, in te zaaien met kruidenrijk gras en te begrazen met schapen om de berenklauw te bestrijden. De aarde die nodig is voor deze aanvulling komt van het bovenstaande project in Helden. De Provincie heeft toestemming gegeven voor het opbrengen van de grond op de stortplaats, wat betekent dat de stortplaats niet hoeft te worden gesaneerd. De totale kosten van deze 2 projecten bedragen € 97.000 en kunnen worden gedekt uit de Reserve kwaliteitsfonds ruimtelijke ontwikkeling. De reserve bedraagt na deze onttrekking nog circa € 183.000. 6.

Regio Deal 2024 Relatie met programma 6.1 Bestuur, Communicatie en Dienstverlening De Regio Noord-Limburg heeft in 2024 een propositie ingediend voor een Regio Deal. Op basis van de propositie is het Rijk voornemens om €10 miljoen investeren in de regio. Voorwaarde voor de rijksbijdrage is een minimaal evenredige cofinanciering vanuit de regio's. Zowel de Provincie Limburg als ook de regiogemeenten hebben de intentie uitgesproken om beide € 5 miljoen bij te dragen aan de Regio Deal 2024. Uitgaande van een regionale cofinanciering van € 5 miljoen, betekent dit naar rato van een verdeling over alle inwoners in de regio ongeveer € 17 per inwoner over de periode 2025 tot en met 2028 (€ 4,30 per jaar). Dat resulteert in een bedrag van € 200.000 aan kosten per jaar in 2025 t/m 2028. Het voorstel is om deze kosten te dekken uit de algemene reserve. 7. Actualisatie Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Relatie met programma 3.2 Onderwijshuisvesting Het IHP is in 2021 vastgesteld en kent een duur van 4 jaar. In 2025 dient het daarom conform planning geactualiseerd te worden. In de herijking wordt dit keer niet alleen het primair onderwijs, maar ook het voortgezet onderwijs meegenomen (voortbordurend op aanstaande wetgeving wordt dit verplicht) en geven we duurzaamheid een prominentere plek in het IHP.

Met de herijking van het IHP wordt opnieuw de doorkijk gemaakt wat de te verwachten investeringen voor de komende jaren worden, op basis van realistische kengetallen en prognoses. Hiermee krijgen we inzicht in de te reserveren kapitaallasten voor de projecten die in het vooruitzicht liggen. Voor deze actualisering maken we gebruik van externe expertise. De kosten worden geraamd op € 40.000. 8. Onderzoekskosten ruimtelijke initiatieven Relatie met programma’s 1.1 Vitale leefomgeving, 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en 4.1 Economie We werken als gemeente, op eigen initiatief en op verzoek van derden, aan ontwikkeling en beheer van onze fysieke leefomgeving. We zien dat hierbij vaak een samenhangende uitwerking nodig is om tot gefundeerde keuzes te komen, dan wel dat nader onderzoek nodig is op aspecten die raken aan de ruimtelijke omgeving, zoals ruimte, verkeer, maatschappelijk, vergunningen. Om die uitwerkingen en onderzoeken te kunnen uitvoeren wordt een (werk)budget van € 100.000 gevraagd. Daarmee is het mogelijk om snel en adequaat in te spelen op de gewenste ontwikkelingen en om onnodige vertragingen te voorkomen. 9. Bijdrage Crossroads Relatie met programma 4.1 Economie Om te komen tot een stevig fundament voor brede welvaart, werken we in de regio samen aan een gezonde, duurzame economie. Hiertoe is een zogenaamde Quattro-Helix organisatie noodzakelijk.

In onze regio is Crossroads Limburg die verbindende organisatie, die aan de hand van vier pijlers (duurzaamheid, human capital, gezondheid, kennisdeling en innovatie) werkt aan regionale agendaontwikkeling, netwerkversterking binnen en buiten de regio en aan projecten die bijdragen aan onze regionale opgaven. Hiertoe is een structurele jaarlijkse bijdrage van € 2,20 per inwoner nodig.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=PeelenMaas&id=e0bfc820-8f7d-484b-a89d-8458f446f849