2024-012 05 Bijlage 1 van rapport - deelrapport Analyse huidige situatie De Heuf - openbare versie (geanonimiseerd)
Tekst van het document
ì |
@ \ú ®'‚a__ k ®
4 #
ANALYSE BINNENSPORT-
ACCOMMODATIEDE HEUF DE
HUIDIGE
7JUNI2022
HOSPITALITYGROUP
SITUATIE
HOSPITALITYGROUP
Gemeente
Peel
en Maas
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)
Hospitality Group Nijverheidsweg-Noord Postbus
2186
3800 CD
AMERSFOORT
78
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
Project
Analyse Binnensportaccommodatie
De Heuf
Betreft
Rapportage huidige situatie
1086/R220068.02/DI/NK
7 juni 2022
Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld mag, zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de rechthebbenden c.q. door de rechthebbenden gemachtigden, niets uit deze uitgave worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemazkt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing
is op de gehele of gedeeltelijke bewerking.
HOSPITALITYGROUP
1
2
DECONTEXT
ï
11
Deaanleiding
1
12
Werkwijze
1
13
Leeswijzer
2
BEVO HC/DE HEUF, DE HUIDIGE SITUATIE
3
21
De accommodatie
3
2.2
Het gebruik/de bezetting
4
2.3
Eigendom, beheer en exploitatie
10
23.1
Dehoofdopzet
10
23.2
Deexploitatie van de heuf b.v.
12
233
Deexploitatie van stichting sportarena
15
2.3.4
Deexploitatie van de sport
17
2.3.:5
3_
_ Beantwoording van de hoofdvragen
18
24
Dewensen
19
2.5
De maatschappelijke context
20
26
Conclusies
22
OPLOSSINGSRICHTINGEN
24
31
Inleiding
24
3.2
Uitgangspunten
24
3.3
De accommodatie
25
3.4
Eigendom, beheer en exploitatie
26
34.1
_ Basisvormen voor beheer en exploitatie
26
34.2
De huidige situatie in Peel en Maas
27
343
D toekomstige opzet voor De Heuf
28
3.4.4 4
De Heuf
_ Inbreng van derden
29
HOE VERDER?
BIJLAGE
1: SPECIFICATIE
30 RENOVATIEKOSTEN
DE HEUF
31
HOSPITALITYGROUP
5
DE
11
CONTEXT
DE AANLEIDING
In kern Panningen van de gemeente Peel en Maas is de Sportarena De Heuf gevestigd. De Heuf is de thuisbasis van Bevo HC die daar de trainingen en wedstrijden huisvest. Bevo HC is een relatief grote handbalvereniging met een rijke historie. De vereniging biedt zowel breedtesport als topsport. Sportarena De Heuf is geen gemeentelijke
accommodatie.
Het eigendom
ligt bij een B.V. die de accommodatie
heeft gefinancierd (mede met een gemeentelijke garantie) en eindverantwoordelijk is voorde instandhouding van het gebouw.
Bevo HC heeft de gemeente
Peel en Maas onlangs geïnformeerd over de financiële situatie.
Die situatie lijkt niet
rooskleurig, mede omdat de komende jaren grote uitgaven staan gepland in het kader van het groot onderhoud. De financiële middelen voor dit grote onderhoud ljken te ontbreken. Bevo HC heeft daarom de gemeente verzochtom na te gaan op welke wijze de gemeente kan bijdragen aan de toekomstbestendigheid van de B.V. en
De Heuf.
De gemeente Peel en Maas beschikt op dit moment over onvoldoende informatie om te kunnen besluiten of zij al dan niet in wil gaan op het verzoek tot ondersteuning. De gemeente heeft op dit moment geen zicht op de aard en de omvang van het probleem en de eventuele consequenties en risico's van ondersteuning. Ook heeft de gemeente geen zicht op de toekomstbestendigheid van eventuele ondersteuning. Is de continuiteit van De
Heuf met gemeentelijke worden
ondersteuning gegarandeerd of mogen
in de (nabije) toekomst nieuwe problemen
verwacht?
Om deze en andere vragen te beantwoorden is de gemeente gestart met een onderzoek. Dat onderzoek richt zich niet alleen op de huidige situatie, maar ook op realistische scenario's voor de toekomst. Daarnaast wordt het onderzoek breed opgezet. Het moet niet allen zicht geven op de financiële situatie, maar ook op de toekomstbestendigheid van de accommodatie zelf, het gebruik/de bezetting, de wijze van beheer en exploitatie, et cetera. Daarbij gelden als uitgangspunten: = = =
=
Vanuit de gemeenteraad is een Klankbordgroep geformeerd. Deze Klankbordgroep wordtop meerdere momenten bijhet onderzoek betrokken. Ook Bevo HC en de B.V. krijgen een serieuze plek in het onderzoek. Het betrekken van deze stakeholders heeft mede tot doel om te waarborgen dat Bevo HC en de gemeente
zich herkennen in het beeld over de huidige situatie en dat er draagvlak is voor het toekomstscenario. Het onderzoek moet worden uitgevoerd n twee fases. De eerste fase moet een goed beeld geven van de huidige situatie en de problematiek. De tweede fase richt zich op de ontwikkeling van scenario's voor de toekomst.
De gemeente laat het onderzoek uitvoeren door een onafhankelijke externe partij. En heeft Hospitality Group daarom de opdracht gegeven voor de uitvoering van de ‘Analyse Binnensportaccommodatie De Heuf’. Het voorliggende rapport is het concept resultaat van fase één van dit project, de huidige situatie 1.2
WERKWIJZE
Hospitality Group heeft tot dusver de volgende activiteiten uitgevoerd: =
Voorbereiding:
=
de gemeenteraad). Met de Klankbordgroep is het Plan van Aanpak voor het onderzoek besproken en zijn accenten aangebracht. De Accommodatie: De accommodatie is in kaart gebracht. Gekeken is naar de capaciteit, de functionaliteit (is het gebouw geschikt voor de huidige functie), maar vooralnaar de technische kwaliteit. Er heeft een technische schouw plaatsgevonden en op basis van die schouwis een oordeel gevormd over de
Er heeft een startgesprek plaatsgevonden met de Klankbordgroep (vertegenwoordiging van
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
01131
HOSPITALITYGROUP
«
=
=
=
=
=
toekomstwaarde van De Heuf. Ookis een raming opgesteld van de kosten die gemaakt moeten worden om de levensduur met minimaal 20 jaar te verlengen. Gebruik/de bezetting: De bezetting van De Heuf is gedetailleerd in kaart gebracht, waarbij uitsplitsingen zijn gemaakt naar gebruikers, naar moment in de week en naar breedte- en topsport
Beheer, eigendom en exploitatie: Eris gedetzilleerd onderzoek gedaan naar de huidige opzet van eigendom, beheer en exploitatie. Er is gekeken naar de eigendomssituatie, naar de organisatie en beheervorm, naar de exploitatieresultaten, definanciële positie en de risico's voor gemeente en Bevo HC. Bestuurlijke context: Wij hebben ons een beeld gevormd van de bestuurlijke historie. Nagegaan wordt hoe destijds de besluitvorming tot stand gekomen is en welke besluiten de gemeente heeft genomen over garantstelling, rol van de gemeente, et cetera. Maatschappelijke context: Als laatste is ook een beeld gevormd over het overige aanbod van binnensportaccommodaties en de bezetting daarvan, de Bevolkingsprognoses en andere trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de toekomtbestendigheid van De Heuf. Analyse en conclusies: Alle verkregen informatie is insamenhang geanalyseerd. Op basis waarvan eerste conclusies zijn getrokken over de sterke en zwakke punten van de huidige situatie, de
toekomstbestendigheid en de risico's. Vervolgens zijn de eerste richtingen aangegeven voor het oplossen van de geconstateerde knelpunten. De resultaten van alle werkzaamheden zijn vervolgens gepresenteerd aan achtereenvolgens de Projectgroep (bestaat uit direct betrokken ambtenaren van de gemeente Peel en Maas), de Klankbordgroep (vertegenwoordigers van de gemeenteraad) en het bestuur van Bevo HC. Alle resultaten zijn vervolgens neergelegd
13
n deze rapportage.
LEESWIJZER
In hoofdstuk 2 is de huidige situatie van De Heuf weergegeven.
In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed
aan de
kwaliteit van de accommodatie zeff, de bezetting, het beheer en exploitatie en de historie. Ook het aanbod van andere binnensportaccommodaties in Peel en Maas is in dit hoofdstuk weergegeven. Het hoofdstuk eindigt met conclusies.
In hoofdstuk 3 zijn mogelijke oplossingsrichtingen voor De Heuf beschreven. Dit hoofdstuk eindigt met een eerste aanzet voor varianten/scenario's di tijdens een mogelijke tweede fase van dit project kunnen worden uitgewerkt.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
02131
HOSPITALITYGROUP
2
BEVO HC/DE HEUF, DE HUIDIGE SITUATIE
21
DE ACCOMMODATIEDE HEUF
EEN
GROTE
ACCOMMODATIE
De Heuf is een grote sportaccommodatie.
De kern van De Heuf wordt gevormd door de Arena.
een relatief grote sportvloer van ruim 1.800 m? en de capaciteit om maximaal ontvangen.
De oppervlakte, belijning en hoogte van de hal maken
Deze hal heeft
circa 1.000 toeschouwers te
de Arena geschikt voor topsportwedstrijden
op internationaal niveau. De Heuf beschikt ook over een tweede sporthal met hetzelfde opperviak als de Arena Deze Hal 2 is echter minder geschikt voor de functie vanwege de vioer (slechte demping), het ontbreken van scheidingswanden en de akoestiek. Het sportvloeroppervlak van de beide hallen tezamen is even groot als het sportvloeroppervak van drie grote sporthallen tezamen. De Heuf beschikt ook over een royale kantineruimte.
sportkantine/verenigingshome.
De inrichting is sfeervol en heeft het karakter van een
Grenzend aan de kantineruimte s een ruimte voor sponsoren. Andere
voorzieningen zijn; een royale hoeveelheid
functionele kleed- en wasruimten, een fysio/fitness en
beheerdersruimte. Verder beschikt De Heuf nog over min of meer leegstaande delen van het gebouw krachthonk)en er zijn slaapvertrekken die gebruikt worden voor meerdaagse evenementen
(metro,
Bij elkaar betreft het een accommodatie van 5.762 m? bruto vloeroppervlak. EEN
ACCOMMODATIE
MET
VEEL
ACHTERSTALLIG
ONDERHOUD
In zijn algemeenheid geldt dat er sprake is van een verouderde accommodatie met veel achterstallig onderhoud aan gebouw en installaties. De accommodatie bestaat uit verschillende delen die verschillende bouwjaren kennen
en veel
installaties
hebben
het einde van de technische
levensduur bereikt.
Bovendien
is een
aantal
installaties, naar de huidige maatstaven, energetisch zeer onzuinig. Er zijn ingrijpende maatregelen nodig om deze en andere problemen te verhelpen. Daarbij geldt dat, na deze ingrepen, de levensduur van De Heuf met 20 jaar wordt verlengd. Enkele belangrijke ingrepen zijn =
Asbestsanering van inieder geval het dak van de Arena.
=
Isoleren van de gebouwschil door middel van: = Isoleren van de buitengevel. ®
«
Vernieuwen
van het dak van de Arena.
Renoveren/vernieuwen
van de verwarmingsinstallatie
door
middel van:
=
Het voorzien van de trainingszaal en de handbalarena met stralingspanelen. Daarnaast zullen de twee zalen moeten worden voorzien van balansventilatie door middel van een luchtbehandelingskast met warmteterugwinning. Warmteopwekking zal plaats gaan vinden middels een warmtepompopstelling.
=
Het voorzien van de kleedruimtes en slaapzalen van warmte door middel van warmtepompen voor de verwarming en extern gestookte warmtepompboilers voor het warmtapwater Het voorzien van de verhuurde ruimte fysio-support van luchtverwarming door een split-unit opsteling, Het voorzien van de overige verhuurbare ruimtes van verwarming middels luchtverwarming door middel van een split-unit opstelling per deel Daar waar splitunits worden toegepast, kan de installatie ook worden ingezet voor koeling.
= = * =
Renoveren
=
Vervanging van verlichtingsarmaturen
sanitaïre voorzieningen
=
Vervanging van de sportvloer van Hal 2.
=
Uitbreiden zonnepanelen
voor LED.
Deze ingrepen brengen behoorlijke kosten met zich mee.
In de volgende tabel is de raming van die kosten
weergegeven.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
03131
HOSPITALITYGROUP
Maatregel
Raming
Directe kosten
Asbestsanering
€
150.000, -
Isoleren schil
Gevel
€
50.000, -
Dak Arena
€
510.000, -
Dak Hal2
PM
Sanitair
€
355.000, -
Div afwerkingen
€
260.000, -
Algemeen
€
940.000, -
Verwarming
€
60.000, -
Warm water
€
70.000, -
€ €
330.000, 230.000, -
Installaties
Verlichting Sportvloeren Duurzaamheid
Zonnepanelen
€
180.000, -
Subtotaal directe kosten
€
313500,-
Indirecte kosten
€
940.500, -
Totaal exbtw
€
4075.500,-
2.2
HETGEBRUIK/DE BEZETTING
Een belangrijk onderwerp in de afweging van de gemeente is de maatschappelijke functie die De Heuf vervult. In deze paragraaf wordt inzicht geboden in die maatschappelijke functie. Wij starten met de vereniging Bevo HC zelf, daarna gaan wijin op de bezetting en de maatschappelijke BEVO
HC
Aantal
leden
Bevo HC is een grote handbalvereniging met op dit moment
functie van de accommodatie.
436 leden, waarvan 389 spelende leden.
Dit aantal
leden is het afgelopen jaren gedaald, wat in ljn is met landelijke ontwikkelingen, te weten: = =
Binnensport wordt in Nederland steeds minder populair, iets dat ook geldt voor handbal Binnensportverenigingen zijn zwaar getroffen door de beperkingen als gevolg van de Covid-19 crisis. Het aantal leden van de binnensportverenigingen i teruggelopen en het is nog onduidelijk of en in welke mate herstel gaat optreden.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
04131
HOSPITALITYGROUP
In de figuur 1 is het aantal leden van Bevo HC weergegeven
vanaf het seizoen 2004-2005,
uitgesplitst naar jeugd
‚en volwassenen.
500 450 00 350 300 250
z00
BVolwassenen
f
miewd
100 50 °
EE
SS
SANSinSSSSan
RARRRARRRRRRRRRRAA
Woonplaats van de leden Niet alleen het aantal Ieden, maar ook de woonplaats van de leden is van belang voor de gemeentelijke afweging. Wij hebben de postcodes ontvangen van alle leden van Bevo HC en daar zogenaamde ‘heatmaps’ van gemaakt. Die heatmaps geven in één oogopslag een beeld van de woonplaats (de leden komen vooraluit de ‘rode' gebieden). In de volgende figuren treft u die heatmaps aan, eerst voor alle leden tezamen, dan voor de jeugdleden (tot 18 jaar) en als laatste de topsporters. De heatmaps zijn op verschillende niveau's weergegeven
(landelijk, gemeente
en direct omgeving van de Heuf).
Alle leden, landelijk
Alle leden, gemeente g
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
®
Alle leden, De Heuf e.
©.
05131
HOSPITALITYGROUP
Alle jeugdleden, landelijk
Alle jeugdleden, gemeente
Topsportleden, landelijk
Topsportleden, regio
Z
\
SE
À
Alle jeugdleden, De Heuf e.o.
à _\
Uit de heatmaps blijkt dat het overgrote deel van de leden afkomstig uit de gemeente Peel en Maas en dan vooral uit de kernen Panningen, Helden, Beringe en Egchel. In de volgende tabel is, per kern van de gemeente, aangegeven hoeveel inwoners lidzijn van Bevo HC. Ookis aangegeven welk aandeel elke kern heeft in het ledenaantal van de vereniging en welk percentage van de inwoners per kern lid is van Bevo HC.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
06131
HOSPITALITYGROUP
aam
e
D
o
Baarlo Beringe
3 62
0,7% 14,2%
6465 2142
0,0% 2,9%
Egchel
52
11,9%
1433
3,6%
Grashoek
5
11%
1649
03%
Helden
77
17,7%
62982
12%
Kessel
1
0,2%
3.400
0,0%
Koningslust Maasbree Meijel Panningen Totaal Peel en Maas
3 5 7 148 363
0,7% 11% 16% 33,9% 83,3%
1.255 6.855 6261 7.725 42.477
02% 0,1% 01% 19% 0,9%
Overige gemeenten
73
16,7%
Totaal
436
100,0%
Peelen
Maas
Ook uit deze tabel blijkt de binding van de vereniging met Peel en Maas in het algemeen en de kernen Panningen, Helden, Beringe en Egchel in het bijzonder. Ruim 83% van de leden is woonachtig in de gemeente. De leden die woonachtig zijn buiten de gemeente, wonen voor een groot deel in de regio of zijn studenten, die in de weekenden DE
spelen voor Bevo HC.
HEUF
Totale bezetting Voor het beoordelen van de bezetting van een binnensportaccommodatie
sporthaluren van belang.
i het aantal hele verhuurde
Dat aantal is gedetailleerd in kaart gebracht, voor zowel de Arena (Hal 1) als Hal 2. In
de volgende figuuris per hal het aantal uren bezetting per jaar weergegeven. De bezetting s uitgesplitst naar momenten in de week (doordeweeks overdag, doordeweeks avonden, weekenden en de evenementen die vooral in de weekenden plaatsvinden). De figuur bevat ook een groene stippellijn. Die stippellijn geeft het aantal
uren weer waar sprake is van een voldoende bezetting (circa 2.000 uren per jaar).
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
07131
HOSPITALITYGROUP
g
8
” —
1500
m ddw overdag m ddw
zvond
m weekeinde
m Evenemerten
Hal2
Uit de tabel blijkt dat de totale bezetting van de beide hallen matig is. Hal 1 (de Arena) is circa 1.600 uur bezet, Hal 2, circa 1.420 uur. De oorzaak van de relatief age bezetting is (in volgorde van belangrijkheid): =
=
De slechte bezetting op de doordeweekse dagen overdag. Dat wordt vooralveroorzaakt doordat De Heuf niet wordt gebruikt door de scholen voor bewegingsonderwijs. Beide hallen voldoen niet aan de KVLOnormen, wat ze ongeschikt maakt voor huisvesten van bewegingsonderwijs Het relatief beperkte gebruik voor competities van Hal 2 in de weekenden.
Alhoewel de totale bezetting tegenvalt, geldt dit niet voor de bezetting op de doordeweekse avonduren. Tijdens die uren in de hal goed bezet. Voor Hal 2 geldt dat het competitiegebruik in de weekenden weliswaar beperkt is, maar dat deze hal goed wordt gebruikt voor evenementen. Enkele belangrijke evenementen/gebruikers zijn: =
Handbaldagen
=
Carnavalsactiviteiten
= = =
Minded motion (free running) Trainingsstages Dotje (voetbal)
=
Fancom
=
Rabobank
Bezetting door Bevo HC
Naast de totale bezetting is ook het gebruik van De Heuf door Bevo HC afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Dat gebruik is inzichtelijk gemaakt naar momenten in de week en naar gebruik voor breedtesport en topsport. De resultaten daarvan zijn in de volgende figuren weergegeven.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
08131
HOSPITALITYGROUP
0
200
400
600
800
1000
1200
1400
m ddw
overdag
m ddw
avond
m weekeinde
Hal2
In totaal maakt Bevo HC bijna 2.000 hele haluren gebruik van De Heuf (Hal 1 circa 1.150 uren, Hal 2 circa830 uren). Het overgrote deel van de uren (ruim 1.400) vloeit voort uit gebruik voor de breedtesport. Daarbij moet worden opgemerkt dat er mogelijkheden zijn om het gebruik door Bevo HC in te dikken, indien de hallen splitsbaar zouden zijn.
e — aTrainingen mWedsriden
o SAMENVATTEND
Bevo HC vervult een stevige maatschappelijke
functie voor de inwoners van Peel en Maas in het algemeen
en die
van de kernen Panningen, Helden, Beringe en Egchel in het bijzonder. Bijna 400 sportende leden beoefenen de handbalsport binnen deze vereniging. De vereniging heeft haar thuisbasis in Sportarena De Heuf en maakt op jaarbasis bijna 2.000 uren per jaar gebruik van deze accommodatie voor trainingen en wedstrijden. De totale bezetting van De Heuf is groter dan dit aantal uren, vanwege medegebruik door andere verenigingen en voor evenementen (sportief en sociaalcultureel). De twee hallen van Sportarena De Heuf kennen een te lage bezetting. Het totale aantal uren dat de hallen per jaar in gebruik zijn, is eigenlijk te laag voor een gezonde exploîtatie.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
09131
HOSPITALITYGROUP
De mogelijkheden =
=
zijn relatief beperkt, omdat:
De belangrijkste oorzaak van de relatief lage bezetting is het ontbreken van onderwijsgebruik. De beide hallen zijn niet geschikt bewegingsonderwijs en ook niet geschikt te maken. Bovendien zou het huisvesten van bewegingsonderwijs de bezetting van De Heuf weliswaar verbeteren, maar de bezetting van andere
accommodaties juist verslechteren (verschuiving van het probleem). Tijdens de doordeweekse avonduren (dé populaire uren in sporthallen) is de bezetting goed. Er is op die momenten
=
om de bezetting te verbeteren
maar weinig ruimte over voor meer gebruik.
De bezetting in de weekenden zou kunnen verbeteren, maar dan vooral voor Hal 2 voor evenementen. Het is echter maar de vraag of dat, met de huidige opzet van beheer en exploitatie, realistisch is (waarover later meer).
2.3 EIGENDOM, BEHEER EN EXPLOITATIE De belangrijkste aanleiding voor dit onderzoek vormtde hulpvraag van Bevo HC aan de gemeente Peel en Maas, Om onderbouwd een antwoord te kunnen geven op die hulpvraag, wil de gemeente worden geïnformeerd over: = = =
De huidige constructie van eigendom, beheer en exploitatie. De aard.en de omvang van de financiële problemen. De toekomstbestendigheid van vereniging en hal.
In deze paragraaf worden deze vragen beantwoord 2.3.1
DE
HOOFDOPZET
De opzet van eigendom, meerdere DE
beheer en exploitatie bestaat uit vier organisatorische eenheden,
mate zelfstandig functioneren.
Deze eenheden
die in min of
zijn:
HEUFB.V.
De Heuf B.V. is een vennootschap die het eigendom heeft van de Sportarena De Heuf en verantwoordelijk is voor het eigenaar beheer. De Heuf 8.V. wordt bestuurd door de Stichting Administratiekantoor De Heuf B.V. Het bestuur van deze stichting wordt gevormd door drie afgevaardigden van Bevo HC, één afgevaardigde van de certificaathouders (waarover later meer) en een onafhankelijk voorzitter. De Heuf is in 2005 aangekocht en verbouwd door de 8.V. De financiële middelen waren afkomstig van: =
Een hypothecaire lening bij destijds
ING en Rabobank, met een gemeentelijke
=
Eigen inbreng van €405.000, - door certificaathouders (destijds zeven certificaathouders).
In de loop van de jaren hebben enkele veranderingen plaatsgevonden
garantstelling
in de financieringsopzet.
Inmiddels is de
stand van zaken als volgt: = =
Een hypothecaire lening bij de Rabobank € 973.750, - (stand van zaken eind 2021} met gemeentegarantie. Inbreng door certificaathouders (inmiddels 20 certificaathouders) bestaande uit € 405.000, -in de vorm van een financiële bijdrage en € 455.000, - in de vorm van dienstverlening.
STICHTING SPORTARENA
De Stichting Arena heeft de rol van beheerder van de accommodatie.
De stichting is verantwoordelijk voor de
dagelijkse gang van zaken in de accommodatie, exploïteert de kantine, organiseert evenementen, voert het kleine onderhoud uit, et cetera. De inkomsten van de stichting bestaan uit kantine inkomsten, uit evenementen en uit het sponsorhome. De kosten bestaan uit inkoopkosten, personeelskosten, schoonmaak, onderhoud en de
huur die de stichting afdraagt aan De Heuf B.V.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
10131
HOSPITALITYGROUP
BEVOHC
Zoals al eerder vermeld, Bevo HCis de handbalvereniging. Zij is verantwoordelijk voor de exploitatie van de vereniging op zichzelf. Inkomsten zijn de contributies, entreegelden, subsidies en acties. De kosten bestaan uit de huur van de hal (wordt afgedragen aan De Heuf 8.V.), de bijdrage aan het Nederlands Handbal Verbond, en de
kosten voor
scheidsrechters
en technisch
kader.
Belangrijk om te vermelden is dat, vanuit Bevo HC, veel vrijwilligers worden aangedragen voor het beheer van de accommodatie De Heuf. De Stichting Sportarena voert een groot deel van haar taken uit (kantinediensten, onderhoud) door middel van vrijwilligers vanuit Bevo HC. Daar staat een kleine vergoeding tegenover die door
de stichting wordt betaald aan Bevo HC STICHTING
HANDBALPROMOTION
In deze stichting is de topsport ondergebracht. In wezen geldt dat de inkomsten (vooralsponsoring) en de kosten (vergoedingen en overige kosten van spelers en kader) die voortvloeien uit de topsport, in deze stichting zijn ondergebracht. Naast deze vier geleden
bestaat nog de Stichting Opleidingen. Deze stichting is ooit opgericht voor niet
belastingplichtige sponsoring.
Deze zal worden opgeheven om definanciële bedrijfsvoering minder complex te
maken
GEZAMENLIJK
BESTUUR
BEVO HC, STICHTING SPORTARENA EN STICHTING SPORTPROMOTION
Vanwege de onderlinge samenhang stichtingen. In schema:
is er inmiddels een gezamenlijk
bestuur van Bevo HC en de beide
BEVO HC Stichting Sportarena en Stichting Handbalpromotion één gezamenlijk bestuur
De wijze waarop taken en verantwoordelijkheden tussen de vier geledingen onderling zijn verdeeld is over het algemeen logisch in relatie tot de doelstelling van de verschillende geledingen. Op de volgende pagina's wordt nader ingegaan op de verschillende geledingen, met nadrukop de onderdelen die verantwoordelijk zijn voor eigendom, beheer en exploitatie van De Heuf.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
1131
HOSPITALITYGROUP
2.3.2
DE
EXPLOITATIE
VAN
DE
HEUF
HET EXPLOITATIERESULTAAT VAN
B.V.
DE HEUFB.V.
Het s al eerder vermeld, De Heuf B.V. is verantwoordelijk voor het eigenaar beheer en alle inkomsten en kosten
die daaruit voortloeien.
Voor de beoordeling van de vastgoederploitatie
hebben wij de jaarstukken van De Heuf
B.V. van 2019 als vertrekpunt gehanteerd (het laatste volledige jaar voor Covid-19). In de volgende tabel zijn de inkomsten en kosten van dat jaar weergegeven.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
12131
HOSPITALITYGROUP
RAPPORTAGE
HUIDIGE
SITUATIE
13131
HOSPITALITYGROUP
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
14131
HOSPITALITYGROUP
2.3.3
DE
EXPLOITATIE
VAN
STICHTING
HET EXPLOITATIERESULTAAT VAN
SPORTARENA
STICHTING SPORTARENA
De Stichting Sportarena is verantwoordelijk voorhet gebruiker beheer van de accommodatie. Ook voor deze stichting hebben wij de inkomsten en kosten beoordeeld, waarbij wederom het jaar 2019 s vertrekpunt is gehanteerd. In de volgende tabel zijn de inkomsten en kosten van dat jaar weergegeven.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
15131
HOSPITALITYGROUP
DE BEOORDELING
VAN
HET EXPLOITATIERESULTAAT VAN
STICHTING SPORTARENA
Wij hebben de inkomsten en kosten van de stichting vergeleken met de resultaten van andere sporthallen in Nederland op basis van een kengetallenvergelijking. Daartoe zijn enkele bewerkingen uitgevoerd om de exploitatieresultaten vergelijkbaar te maken met die andere hallen. De belangrijkste bewerkingen zijn
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
16131
HOSPITALITYGROUP
I 2.3.4
DE
EXPLOITATIE
VAN
DE SPORT
Dit onderzoek richt zich vooralop de accommodatie De Heuf en de exploitatie van deze accommodatie. B
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
17131
HOSPITALITYGROUP
2.3.5
BEANTWOORDING
VAN
DE
HOOFDVRAGEN
Deze paragraaf heeft tot doel om een antwoord te geven op enkele hoofdvragen die de gemeente heeft gesteld. Hiernavolgend het samengevatte antwoord: WAT
IS DE AARD
EN DE OMVANG
Peel en Maas
VAN DE PROBLEMATIEK?
Er kan geen andere conclusie worden getrokken dan dat het financiële probleem van De Heuf omvangrijk is. De oplossing van het probleem leidt tot hoge éénmalige en structurele kosten. EENMALIGE
KOSTEN
Investeringen aan de accommodatie De Heuf vertoont veel achterstallig onderhoud en is, bouwkundig en installatietechnisch, niet
toekomstbestendig. Het verhelpen van deze problemen vereist een investering van € 4.000.000, - Noch bij De Heuf B.V., noch bij de Stichting Sportarena, noch bij Bevo HC zijn de middelen aanwezig om bijte dragen aan deze investeringen.
STRUCTURELE
KOSTEN
Ook nadat achterstallig onderhoud is weggewerkt en de accommodatie toekomstbestendig i gemaakt, zal gereserveerd moeten worden voor toekomstig groot onderhoud. Het is niet realistisch dat de vier geledingen tezamen n de toekomst wel in staat zijn om dergelijke bedragen te reserveren (circa£€ 150.000, - per jaar). Daarnaast geldt dat de kosten voor het kleïne onderhoud in werkelijkheid ook hoger zijn dan blijkt uit de jaarstukken van Stichting Sportarena. Dit kleine onderhoud wordt nu grotendeels door vrijwiligers uitgevoerd, wat zeker voor de meer complexe
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
installaties, niet toekomstbestendig
is.
18131
HOSPITALITYGROUP
IS ER SPRAKE
VAN
EEN TOEKOMSTBESTENDIGE
OPZET?
Ook voor de opzet van eigendom, beheer en exploitatie kan geen andere conclusieworden getrokken dan dat deze niet toekomstbestendig is, zowel in organisatorische zin alsfinancieel. Organisatorisch geldt dat Bevo HC en de verschillende geledingen in 2005 een 'te grote broek hebben aangetrokken’ als het gaat om het opteren voor een eigen accommodatie. Alhoewel de ‘eigen accommodatie' er mede toe heeft geleid dat Bevo HC zich goed ontwikkeld heeft, geldt inmiddels dat deze verantwoordelijkheid te groot is en een gevaar vormt voor de basisfunctie (sport en bewegen). In financiële zin is het niet haalbaar dat de accommodatie instand gehouden kan worden door de vier geledingen. WAT IS ER DESTIJDS AFGESPROKEN?
In 2005 is de gemeenteraad
akkoord gegaan met een garantstelling voor twee hypothecaire leningen (inmiddels
één lening), waarmee de accommodatie De Heuf kon worden aangekocht en verbouwd. Dat besluit is destijds genomen na een belofte van de initiatiefnemers dat het een éénmalig verzoek aan de gemeente zou zijn. De gedachte was destijds dat De Heuf voor eigen rekening en risico tot in lengte van jaren zelf beheerd en geëxploiteerd zou kunnen worden. In de jaren die daarop volgden is al enkele malen een extra beroep gedaan op de gemeente. In 2011 heeft de gemeente een aanvullende bijdrage geleverd aan de verbouwing van kleed- en wasruimten en metro. In 2018 is nog een bijdrage geleverd aan vervanging van de sportvloer. In de tussentijd heeft ook herfinanciering plaatsgevonden en is de gemeentelijke garantstelling uitgebreid.
Inmiddels, 17 jaar na de zankoop van de hal, kunnen de volgende conclusies worden getrokken: =
=
De belofte uit 2005 was gebaseerd op een te optimistische inschatting van de exploïtatiemogelijkheden en de exploitatiekosten van De Heuf. Uit deze paragraaf is overduidelijk gebleken dat voldoende reserveren voor groot onderhoud nooit tot de mogelijkheden heeft behoort. De certificaathouders van De Heuf B.V. hebben in al die jaren geen rente en ook geen dividend ontvangen. Er zijn dus geen financiële middelen aan de B.V. onttrokken die eigenlijk voor het grote onderhoud gereserveerd hadden moeten worden. Sterker nog, indien de certificaathouders hun inbreng in 2005 op een spaarrekening hadden gezet, zouden zij financieel beter af zijn geweest. Dit neemt niet weg dat De Heuf B.V. eigenaar is van de accommodatie en verantwoordelijk voor het eigenaarbeheer (waaronder het grote onderhoud).
=
=
Formeel bedraagt het maximale risico voor de gemeente € 973.750,- (de hoogte van de hypothecaire schuld eind 2021). Als de gemeente vasthoudt aan deze positie zal dit verstrekkende gevolgen hebben voor De Heuf en Bevo HC. In dat geval zal De Heuf binnen afzienbare tijd de deuren moeten sluiten en heeft Bevo HC geen huisvesting meer. Als de gemeente bereid is om aan De Heuf B.V./Bevo HC de helpende hand toe te steken, dan zal de omvang van de gemeentelijke bijdrage fors hoger moeten zijn dan de garantstelling. In deze paragraaf is inzichtelijk gemaakt dat vele miljoenen nodig zijn om de toekomst inte kunnen. Het is vanzelfsprekend
gemeenteraad
aan de
om te besluiten of en in welke mate de gemeente wil bijdragen en welke bijdragen van
andere partijen (Bevo HC, certificaathouders) worden verwacht. 24
DE WENSEN
Bevo HC en De Heuf B.V. wensen dat de gemeente problematiek BEVO
op de lossen.
Peel en Maas de helpende hand toesteekt om de huidige
Daarnaast geldt:
HC
Bevo HC (hier bedoeld als de vereniging, Stichting Arena en Stichting HP) wil zich in de toekomst veel nadrukkelijker toeleggen op sport en bewegen. De afgelopen jaren is (te)veel tjd en aandacht gegaan naar de instandhouding van de accommodatie. Die tijd wil Bevo HC in de toekomst steken in: =
Het instandhouden van een bloeiende
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
handbalvereniging zowel voor breedte- als voor topsport.
19131
HOSPITALITYGROUP
=
Het verbreden van de maatschappelijke en sportieve functie door samen sportverenigingen en met onderwijs, welzijn en zorg.
Bovenstaande
betekent
niet dat Bevo HC in het geheel geen rol meer
te werken met andere
ziet weggelegd
in beheer en exploitatie,
maar de totale verantwoordelijkheid voor beheer en exploitatie is een te zware taakstelling voor de vereniging. DE
HEUF
B.V.
Het eigendom van de accommodatie is een te grote last gebleken. Het is ook niet mogelijk om de verantwoordelijkheden als eigenaar in de toekomst wel waar te kunnen maken. De Heuf B.V. wenst het eigendom van de accommodatie over te dragen aan de gemeente en een sanering (schuldenvrijafscheid nemen van De Heuf) 2.5
DE
MAATSCHAPPELIJKE
CONTEXT
Dit onderzoek heeft ook tot doel om inzicht te geven n enkele omgevingsfactoren die van invloed kunnen zijn op oplossingen voor De Heuf en Bevo HC. Dat zijn bijvoorbeeld de bevolkingsprognoses, de leefstijlen van de inwoners van Peel en Maas, trends en ontwikkelingen
binnensportaccommodaties DE
in de (binnen)sport en het aanbod van andere
in Peel en Maas. In deze paragraaf worden deze onderwerpen kort beschreven.
BEVOLKINGSPROGNOSE
In de volgende figuren is de bevolkingsprognose voor de gemeente Peel en Maas weergegeven. Links treft u de ontwikkeling aan in absolute aantallen inwoners, uitgesplitst naar leeftijdsgroepen. Rechts treft ude relatieve inkomenssamenstelling aan.
Absoluut .
ä
Relatief @
m
&
5
m
s
©
55
5
a
E |II| : III : 25000
em
am
s
Bron: CBS/Planbureau voor de Leefomgeving.
Uit de figuren blijkt: =
Het totale aantal inwoners van Peel en Maas blijft min of meer gelijk. De komende 20 jaar blijft het aantal inwoners rond
de 44.000 inwoners schommelen.
Het aantal inwoners tot 15 jaar (een belangrijk deel van de leden van Bevo HC), zal de komende jaren eerst licht dalen
=
en daarna weer
forstoenemen
=
Het aantal inwoners van 15 tot 30 jaar (ook een subtantieel deel van de leden) neemt de komende jaren af. Deze daling is groter dan de stijging binnen de groep tot 15 jaar. De groep 30 tot 45 jarigen zal groeien.
=
De grootste groei is te verwachten
bij de inwoners van 75 jaaren ouder.
Als alleen wordt gekeken naar de ontwikkeling van het aantal inwoners, dan mag worden verwacht dat het aantal eden van Bevo HC redelijk op peil blijft. Zonder in detail te treden mag daaraan worden toegevoegd:
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
20131
HOSPITALITYGROUP
=
Grote groepen inwoners van Peel en Maas voelen zich nog aangetrokken tot verenigingssport. Dat blijkt uit cijfers over de huidige sportdeelname en het percentage inwoners dat lid is van een vereniging (beiden zijn hoger dan landelijk gemiddeld). Dat blijkt ook uit een leefstijlanalyse die wij hebben uitgevoerd. Uit die leefstijlanalyse blijkt dat de overgrote meerderheid van de inwoners van Peel en Maas hecht aan
vrijetijdsbesteding en sporten in groeps- of verenigingsverband. Het percentage inwoners dat meer individualistisch is ingesteld, is in Peel en Maas lager dan landelijk gemiddeld. De populariteit van binnensport daalt al jarenlang in Nederland. Die ontwikkeling is ook zichtbaar in de ledenaantallen van Bevo HC. Het is niet waarschijnlijk dat aan deze trend binnenkort een einde komt. Binnensport zal ook de komende jaren minder populair worden, terwijl fitness en bewegen in de
=
buitenruimte
in populariteit zal groeien.
Al met al verwachten wij de komende jaren een verdere lichte daling van het aantal leden van Bevo HC, maar de vereniging zal, ookin de voorzienbare toekomst, een forse vereniging blijven met grote aantrekkingskracht op de inwoners van
Peel en
DE
BINNENSPORTACCOMMODATIES
OVERIGE
Maas. IN PEEL
EN MAAS
Het zoeken naar een toekomstbestendige oplossing voorde huisvesting van Bevo HC, kan niet zonder ook het aanbod en de bezetting van de overige sporthallen in de gemeente daarin te betrekken. Aanbod
De gemeente
Peel en Maas beschikt over een ruim en goed gespreid aanbod van sporthallen. In vergelijking tot
gemeenten met een min of meer vergelijkbare omvang is zowel het aantal sporthallen, als ook het sportvloeroppervlak fors groter (circa50% hoger). Echter, ook het percentage inwoners dat lid is van een binnensportvereniging is fors hoger. Gebruik/bezetting De bezetting van de hallen in Peel en Maas is niet goed. Alle hallen hebben een bezetting is dan 2.000 uren. In de volgende figuuris de bezetting per hal weergegeven.
[]
00
… " v v
"" i
1000
1500
2
m
die lager tot fors lager
m Verenigingen m Scholen m Recreanten m Particuiieren
In Maasbree en Meijel is het gebruik door de verenigingen goed. Echter, in die hallen is het gebruik door scholen relatief laag, dus de totale bezetting laat te wensen over. In Panningen (Piushallen} en vooral in Baarlo is het gebruik door verenigingen relatief beperkt. In beide hallen is er nog ruimte over tijdens de populaire doordeweekse
avonduren.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
21131
HOSPITALITYGROUP
De ruimte voor meer gebruik in Panningen biedt mogelijkheden voor de huisvesting van een deel van het programma van Bevo HC. Dit temeer omdat het programma van Bevo HC nog kan worden ingedikt. Daarbij moet direct worden aangegeven dat het slechts een deel van het programma betreft. Het is beslist niet mogelijk om het totale programma van Bevo HC onder te brengen in de restcapaciteit van de accommodaties in Peel en Maas.
GEMEENTELIJK
BELEID
De gemeente Peel en Maas hanteert als uitgangspunt dat de instandhouding van accommodaties eerst en vooral een verantwoordelijkheid i van verenigingen en stichtingen (particulier initiatief). Vooral voor de buitensportaccommodaties
wordt dit uitgangspunt consequent gehanteerd.
Voor de binnensportaccommodaties
zijn er op dit moment drie ‘regimes'
bij totstandkoming en instandhouding.
Dat zijn in aflopende mate van:
=
voor wat betreft de gemeentelijke
rol
Gemeentelijk eigendom en beheer: De sporthallen in Baarlo, Maasbree en Meijel zijn eigendom van de gemeente Peel en Maas en worden ook door de gemeente beheerd en geëxploiteerd. Dit houdt in dat de eigenaarslasten en het exploitatietekort ten laste komen van de gemeentebegroting. Verder geldt dat de gemeente eindverantwoordelijk is voorde tarieven, het serviceniveau en het rooster/de programmering.
=
Stichting Sporthallen Helden:
De Piushallen in Panningen zijn in eigendom en worden beheerd en
geëxploiteerd door de Stichting Sporthallen Helden. Deze stichting ontvangt een jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente Peel en Maas. In ruil voor die bijdrage ís de stichting gehouden om te exploiteren binnen gemeentelijke
=
kaders op het gebied van roosteren programmering.
De Heuf; Voor De Heuf geldt dat de gemeentelijke rol relatief beperkt is. Behoudens de garantstelling en enkele bijdragen in het recente verleden heeft de gemeente formeel geen rol bij de instandhouding van de accommodatie. De andere kant van de medaille is dat De Heuf ook niet gehouden is om te exploiteren binnen gemeentelijke
kaders op het gebied
van tarieven, rooster en programmering.
Deze drie verschillende ‘regimes' maken duidelijk dat een toekomstige gemeentelijke rol bij de instandhouding van De Heuf beleidsmatig niet onmogelijk is. Echter, een mogelijke rol zal altijd gepaard gaan met gemeentelijke
zeggenschap en randvoorwaarden op het gebied van tarieven, serviceniveau, rooster en programmering, 26
1.
2.
3.
CONCLUSIES
Bevo HC vervult een belangrijke maatschappelijke en sportieve functie binnen de gemeente Peel en Maas. Bevo HC is een grote binnensportvereniging en de leden zijn — voor het overgrote dee! - woonachtig in één van de kernen van de gemeente. Het aantal jeugdleden is omvangrijk. ‘Last-but-not-least is Bevo HC al jarenlang een toonaangevende speler binnen de handbalsport in Nederland en daarbuiten Bevo HC heeft sinds 2005 haar thuisbasis in De Heuf. Het beschikken over een eigen accommodatie heeft de vereniging de nodige voordelen gebracht. Bevo HC beschikt vanaf 2005 sindsdien over een eigen
verenigingslokaal, over een sponsorhome en over faciliteiten voor sportieve, sociaal-culturele en commerciële evenementen. Wellicht de belangrijkste faciliteit is de sfeervolle handbalarena (hal 1} waarmee de sportieve ontwikkeling van Bevo HC een stevige impuls heeft gekregen. Het beschikken over een eigen accommodatie blijkt — ondanks de hiervoor beschreven voordelen - achteraf een verantwoordelijkheid die niet waargemaakt kan worden. Alhoewel de accommodatie zeer efficiënt wordt geëxploiteerd (grote mate van inzet van vrijwilligers) en tal van evenementen plaatsvinden, is de exploitatie verliesgevend. De financiële jaarstukken wekken de indruk dat sprake is van beperkte exploitatietekorten. Echter, de noodzakelijke uitgaven/reserveringen voor groot onderhoud hebben niet
4.
plaatsgevonden. Als de jaarstukken worden gecorrigeerd met de bedragen die gereserveerd hadden moeten worden voor groot onderhoud, dan is sprake van een groot en structureel exploitatietekort. De accommodatie De Heuf is inmiddels verouderd en vertoont een hoge mate van achterstallig onderhoud
Er zijn grote investeringen nodig om dit achterstallige onderhoud weg te werken en de accommodatie weer toekomstbestendig te maken (circa€ 4 miljoen, exclusief btw). Noch de eigenaar (De Heuf B.V.), noch de
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
22131
HOSPITALITYGROUP
exploitant (Stichting Sportarena), noch de gebruiker (Bevo HC) beschikken over de financiële middelen om aan deze noodzakelijke investeringen te kunnen bijdragen. Het is redelijkerwijs niet te verwachten dat De Heuf in de toekomst wel kostendekkend kan worden geöxploiteerd, inclusief de noodzakelijke reserveringen voor groot onderhoud. In dat geval moet het
5.
exploitatieresultaat
a.
de
6.
structureel met circa € 175.000, - verbeteren.
Dat is onhaalbaar. Ter illustratie:
Stel dat de verbetering van het exploïtatieresultaat moet worden gevonden in verhoging van de zaalhuur voor Bevo HC. In dat geval zal elk d van Bevo HC jarlijks gemiddeld circa € 440, - extra contributie moeten gaan betalen. Afhankelijk van de leeftijdsgroep betreft dit een verhoging van contributie
met
300%
tot 400%.
De huidige situatie van eigendom, beheer en exploitatie is dus zorgwekkend, niet toekomstbestendig groot risico voor De Heuf B.V., Bevo HC en de gemeente. Formeel is het risico voor de gemeente
en een
gemaximeerd tot € 973.750, - (garantstelling hypothecaire lening stand einde 2021). Echter, als de gemeente bereid is om bij te dragen aan een toekomstbestendige oplossing, dan zal de gemeentelijke inbreng een veelvoud moeten zijn van het formele maximale risico. Vanzelfsprekend is het de bevoegdheid van college en raad om te bepalen of en in welke mate de gemeente wil bijdragen en in welke mate zij inbreng van De Heuf B.V. (en certificaathouders) en Bevo HC verwacht. Als de gemeente besluit om niet bij te dragen dan is het einde van De Heuf in zicht.
7.
Voor de afwegingen a.
b.
over de toekomst van De Heuf gelden nog de volgende omstandigheden:
Er mag redelijkerwijs van worden uitgegaan dat Bevo HC een grote en levensvatbare vereniging blijft. Verwacht mag worden dat Bevo HC het ledenaantal redelijk op peil houdten een belangrijke maatschappelijke functie blijft vervullen in Peel en Maas. Een beperkt deel van de activiteiten van Bevo HC kan worden gehuisvest in de leegstand in andere binnensportaccommodaties
c.
in Peel en Maas.
Een rol van de gemeente bij de instandhouding van binnensportaccommodaties is in Peel en Maas niet ongebruikelijk. Sterker nog, De Heuf is de enige binnensportaccommodatie waarvoor de gemeente slechts een beperkte rol vervult. Die beperkte rolis verklaarbaar vanuit de historie, maar er zijn beleidsmatig geen belemmeringen om de rolvan de gemeente in de toekomst anders in te vullen.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
23131
HOSPITALITYGROUP
3
_ OPLOSSINGSRICHTINGEN
3.1
INLEIDING
In het vorige hoofdstuk is de huidige situatie van De Heuf en Bevo HC beschreven. In dit hoofdstuk wordt beschreven welke mogelijkheden er zijn om tot een oplossingte komen. Gestart wordt met enkele uitgangspunten die aan de basis liggen van de oplossingsrichtingen. Daarna worden de oplossingsrichtingen zelf beschreven
3.2 EEN
UITGANGSPUNTEN OPLOSSING
ZONDER
EEN
ROL
VAN
DE GEMEENTE
IS NIET MOGELIJK
In hoofdstuk 2 is beschreven dat grote bedragen gemoeid zijn met het toekomstbestendig maken van De Heuf. Het betreft zowel éénmalige bedragen (investeringen), maar ook structureel (het exploitatietekort). De bedragen zijn zodanig dat het niet mogelijk is dat De Heuf B.V. en Bevo HC zelf dergelijke bedragen kunnen
inbrengen. Sterker nog, ‘de bodem van de schatkist’ is daar in zicht. Anders gezegd, zonder een substantiële inbreng (zowel éénmalig als structureel) van de gemeente is een toekomstbestendige oplossing niet mogelijk. EEN
HAALBARE
OPDRACHT
VOOR
BEVO
Peel en Maas
HC
De verantwoordelijkheid voor het totale beheer en exploitatie van De Heuf is een te zware opgave gebleken voor Bevo HC. Alhoewel
een grote groep vrijwilligers zich inspant voor het dagelijkse beheer lijkt ‘de rek eruit te zijn’
Een toekomstbestendige voor Bevo
=
HC.
oplossing voor De Heuf moet gepaard gaan met het beperken van de beheeropdracht
Een haalbare opdracht zou er als volgt uit kunnen zien:
Programmabeheer:
De verantwoordelijkheid voor de maatschappelijke en sportieve samenwerking
inen
rondom De Heuf met andere verenigingen en met onderwijs, welzijn en zorg,
=
Gedeeltelijk gebruikerbeheer:
Een deel van de dagelijkse beheertaken
horeca/kantine, toezicht, klaarzetten
zoals exploitatie van de
en opruimen van de hallen. De totzle schoonmaak
en het kleine
onderhoud zouden in de toekomst eigenlijk niet langer meer tot de opdracht van Bevo HC moeten
=
horen.
Stoppen eigenaarbeheer: Het is wenselijk dat het eigenaarbeheer in de toekomst niet langer de verantwoordelijkheid is van De Heuf B.V./Bevo HC. Dit eigenaarbeheer is zowel financieel als ookop het gebied van tijd en aandacht een te zware opgave gebleken.
ONDERSCHEID
NAAR ACCOMMODATIE
ENERZIJDS
EN EIGENDOM,
BEHEER
EN EXPLOITATIE
ANDERZIJDS
In de oplossingsrichtingen wordt onderscheid gemaakt naar de toekomst van de huisvesting van Bevo HC (accommodatie) enerzijds en het vraagstuk van eigendom, beheer en exploitatie anderzijds. Voor beide hoofdonderwerpen liggen keuzes voor die weliswaar onderling samenhangen, maar ook eigen afwegingen vergen.
Voor het hoofdonderwerp accommodatie
tot vervangende nieuwbouw.
ligt de keuze voor om De Heuf te renoveren of wellicht over te gaan
Daarbinnen ligt ook de keuze voor om de toekomst in te gaan met één hal of twee
hallen (waarover later meer).
Voor het hoofdonderwerp eigendom, beheer en exploitatie geldt voor de gemeente de afweging tussen de mate waarin zij éénmalig en structureel wil bijdragen en welke eisen en randvoorwaarden daar tegenover worden gesteld.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
24131
HOSPITALITYGROUP
3.3
DE ACCOMMODATIE
De Heuf kampt met veel achterstallig onderhoud. De situatie is zodanig dat — zonder ingrijpende maatregelen het gebouw niet veel langer als sportaccommodatie kan functioneren. In dat geval verliest Bevo HC haar thuisbasis, zonder dat er realistische alternatieven
—
voorhanden zijn.
Voor de toekomst van de huisvesting van Bevo HC hebben wij vijf varianten op hoofdlijnen uitgewerkt.
De
varianten verschillen onderling naar: *
Renovatie
=
Het aantal hallen (geen hal, één hal of twee
RENOVATIE
of nieuwbouw
OF
hallen).
NIEUWBOUW
In hoofdstuk 2 is beschreven dat het mogelijk i om het achterstallige onderhoud aan De Heuf weg te werken, de installatietechniek te renoveren en te vernieuwen en het pand te verduurzamen. Dat vergt grote investeringen (circa € 4 miljoen), maar verlengt de levensduur van De Heuf met 20 jaar. De ‘schaduwkant’ van renoveren is dat een aantal knelpunten van De Heuf niet wordt opgelost. De Heuf blijftin dat geval een accommodatie met veel ‘loze' ruimten en blijft beschikken over twee sporthallen die elk maar beperkt splitsbaar/samenvoegbaar zijn (dat kan door middel van netten of verrijdbare wanden, maar dat blijft behelpen).
Ook geldt dat renovatie de
energetische eigenschappen van De Heuf weliswaar zal verbeteren, maar die zullen niet het niveau van nieuwbouw
bereiken.
Het is ook mogelijk om te kiezen voor vervangende nieuwbouw. In dat geval kan een volledig eigentijdse en functionele sportaccommodatie worden gerealiseerd, zonder functionele beperkingen en volledig energieneutraal. Bij nieuwbouw zijn er ook geen beperkingen ten aanzien van de locatie. Nieuwbouw kan op de huidige locatie plaatsvinden, maar ook elders (bijvoorbeeld in samenhang met de Piushallen). Vanzelfsprekend zijn de éénmalige investeringen bij nieuwbouw fors hoger dan bij renovatie.
GEEN HAL, EÉN HAL OF TWEE HALLEN De tweede keuzemogelijkheid Bevo
die voorligt betreft het aantal sporthallen voor de toekomstige
huisvesting van
HC
Geen hal
De eerste mogelijkheid is dat de gemeente
besluit om Bevo HC/De Heuf niet de helpende hand toe te steken
Alhoewel deze mogelijkheid ons niet waarschijnlijk acht, kan de gemeente hiertoe besluiten. De gemeente heeft immers geen wettelijke plicht om sportverenigingen van huisvesting te voorzien. Ook richting De Heuf B.V. heeft de gemeente geen verplichtingen, anders dan de garantstelling. Het hoeft nauwelijks betoog dat keuze om Bevo HC/De Heuf niet te helpen, grote maatschappelijke gevolgen heeft. In dat geval beschikt de handbalvereniging niet meer over een eigen accommodatie en zal de vereniging
onderdak moeten vinden in andere hallen in Peel en Maas e0. In die andere hallen is weliswaar enige leegstand, maar die leegstand huisvesten.
In wezen
is volstrekt onvoldoende om een substantieel
deel van het programma van Bevo HC te
geldt: geen ondersteuning bieden is einde De Heuf en einde Bevo HC.
Eén of twee hallen
Indien de gemeente
wel ondersteuning wil bieden ligt de keuze voor het aantal hallen voor. Het is al eerder
vermeld, maar de beide sporthallen van De Heuf zijn op dit moment niet goed bezet. 2.000 uren per jaar gebruik van de hallen met de mogelijkheid
die splitsbaar/samenvoegbaar
Bevo HC zelf maakt circa
om — in geval van een multifunctionele sporthal
is in 3 delen - dit gebruik in te dikken.
Verder geldt dat verwacht mag worden dat
het gebruik in de toekomst licht zal dalen. Het is dus een realistische optie om voor Bevo HC één topsporthal aan te houden waarin het gros van de trainingen en competities kan worden afgewerkt. Een deel van het programma van Bevo HC zal in dat geval in de andere hallen in de gemeente Peel en Maas moeten worden gehuisvest.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
25131
HOSPITALITYGROUP
Daarbij geldt overigens dat de variant één hal vooral realistisch i bij nieuwbouw. In dat geval kan één nieuwe hal, die splitsbaar is in drie delen, een groot deel van het Bevo HC programma huisvesten. In de huidige Sportarena is dat minder het geval. De combinatie van renovatie/nieuwbouw
en geen, één of twee hallen leidt tot vijf hoofdvarianten voor de
toekomstige huisvesting van Bevo HC. In de volgende tabel is per variant weergegeven rekening gehouden moet worden.
2 hallen
1hal
Geen
Renovatie
€4 miljoen
€3 miljoen (schatting)*
Nieuwbouw*
Vanaf € 15 miljoen
€9-12 miljoen
met welke investeringen
hal
€1 miljoen*
* z exclusief sloopkosten van De Heuf
Niet alle varianten zijn even realistisch. Het is al eerder vermeld, maar de variant één hal, renovatie is niet echt
realistisch.
Door de functionele beperkingen van de Arena (niet splitsbaar) kan Bevo HC, in deze variant, een te
klein deel van het eigen programma in De Heuf huisvesten. Het beroep dat in deze variant moet worden gedaan op capaciteit in andere sporthallen in Peel en Maas is te groot. Ook de variant nieuwbouw van twee hallen lijkt ons minder realistisch in verband met de enorme die dat met zich meebrengt
investeringen
Bij de variant nieuwbouw moet worden vermeld dat deze in principe locatie onafhankelijk is. Nieuwbouw kan plaatsvinden op de huidige locatie, maar bijvoorbeeld ook nabij de Piushallen.
Wij stellen voor om twee varianten in het vervolg van dit onderzoek nader uit te werken, te weten: =
Renovatie
*
Nieuwbouw van één topsporthal, locatie nader te bepalen.
3.4 3.4.1
van
de totale
accommodatie
De Heuf.
EIGENDOM, BEHEER EN EXPLOITATIE BASISVORMEN
VOOR
Er zijn talloze manieren waarop
BEHEER
EN
EXPLOITATIE
binnensportaccommodaties
kunnen worden beheerd en geëxploiteerd.
Veel
voorkomende vormen zijn de landelijk werken commerciële exploitanten (bijvoorbeeld Optisport, Sportfondsen), lokale ondernemers, de gemeente zelf, een lokale stichting, een coöperatie, een beheercommissie et cetera. Beheersvormen verschillen onderling naar de mate waarin deze publiek of juist privaat karakter hebben, naar de schaal waarop zij actief zijn (uitsluitend lokaal, regionaal of zelfs landelijk) en naar de wijze waarop risico'szijn verdeeld. In de volgende figuur zijn de belangrijkste basisvormen schematisch weergegeven
LIJNORGANISATIE GEMEENTE
INTERN EXTERN VERZELFSTANDIGEN _ VERZELFSTANDIGEN
_ COMMERCIAUISEREN
_ PRIVATISEREN
PRIVAAT
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
26131
HOSPITALITYGROUP
=
=
=
Lijnorganisatie gemeente: Hier is sprake van wanneer de gemeente zelf de accommodaties beheert en exploiteert, de volledige zeggenschap heeft over tarieven, rooster, et cetera en ook volledig het exploitatierisico loopt. Intern Verzelfstandigen: Van deze beheervorm is sprake als de gemeente zelf beheert en exploïteert, maar
deze taak heeft neergelegd in een afzonderlijk organisatieonderdeel van de gemeente dat beschikt over een bepaalde mate van zelfstandigheid. Een voorbeeld daarvan is Maastricht Sport. Dit deel van de gemeente beheert en exploiteert alle sportaccommodaties en heeft prestatieafspraken met de rest van de gemeente gemaakt. Extern Verzelfstandigen: Van deze beheervorm is sprake wanneer beheer en exploïtatie is ondergebracht in een afzonderlijke rechtsvorm (b.v. een stichting ofeen BV of NV), die op afstand staat van de gemeente. De gemeente en deze rechtsvorm maken afspraken over tarieven, rooster, serviceniveau, et cetera en er s doorgaans een subsidierelatie tussen gemeente en rechtsvorm, de gemeente is vaak (enig) aandeelhouder, etc.
=
Commercialiseren: Hier is sprake van als het beheer en exploitatie is neergelegd bij een commerciële exploitant van sportaccommodaties die de accommodatie grotendeels voor eigen rekening en risico
exploiteert. Dat gebeurt doorgaans door het beheer en exploitatie uit te besteden aan grote, landelijk werkende, exploitanten (Optisport, Sportfondsen, et cetera), die vaak een exploïtatiebijdrage van de gemeente ontvangen en daarvoor in de plaats binnen bepaalde kaders (terieven, rooster, serviceniveau) exploiteren.
=
Privatiseren:
Hier is sprake van als een bedrijf of instelling de accommodatie volledig voor eigen rekening en
risico beheert, zonder (structurele) financiële bijdrage door de gemeente zeggenschap.
en zonder gemeentelijke
De basisvormen zijn onderling sterk verschillend, maar het belangrijkste verschil is de verhouding tussen gemeentelijke zeggenschap enerzijds en het exploïtatierisico anderzijds. Ter illustratie: Binnen de basisvorm ‘lijnorganisatie gemeente’ heeft de gemeente de meest directe invloed op beheer en exploitatie van alle
basisvormen. Daarbij moet worden gedacht aan invloed op de terieven, het rooster, de voorrangsregeling en het serviceniveau. De ‘schaduwkant’ van deze vorm is dat alle exploitatierisico's ook bij de gemeente liggen. Het andere eind van het spectrum (privatiseren) geeft het tegenovergestelde beeld. Binnen de basisvorm privatisering is de gemeentelijke
zeggenschap
minimaal tot nihil, maar alle exploitatierisico's liggen bij de
exploitant/beherende instelling. 3.4.2
DE HUIDIGE
SITUATIE
IN PEEL
EN
MAAS
Op dit moment zijn meerdere van de vijf basisvormen binnen de gemeente
Peel en Maas aanwezig.
Ter
illustratie:
=
De Heuf: De huidige situatie van De Heuf B.V. komt het meest overeen met de basisvorm ‘Privatiseren’. De accommodatie is eigendom van een private onderneming, wordt voor eigen rekening en risico geëxploiteerd en de gemeentelijke zeggenschap is minimaal.
=
Laco Peel en Maas: De beheervorm van het zwembad, dat naast De Heuf ligt, komt het meest overeen met de basisvorm ‘Commercialiseren’. Een landelijk werkend exploitant (Laco) exploiteert het zwembad, zij het met een gemeentelijke bijdrage die - met tussenkomst van Stichting Beheer De Waterloat — wordt verstrekt en binnen enkele, door de gemeente
«
aangedragen,
kaders.
Stichting Sporthallen Helden: De beheervorm van de Piushallen komt overeen met de basisvorm ‘Extern Verzelfstandigen’. Deze hallen worden beheerd en geexploiteerd door een stichting, die een exploitatiebijdrage
van de gemeente
ontvangt. Aan die bijdrage zijn voorwaarden verbonden op het gebied
van openstelling, roosters en voorrangsregeling.
=
De gemeentelijke
sporthallen: 'Last-but-not-least’
geldt dat de gemeente
zelf ook enkele sporthallen beheert
en exploiteert (Baarlo, Maasbree en Meijel) via de basisvorm 'Lijnorganisatie Gemeente’. eigenaar, beheert en exploiteert zelf en het exploitatierisico ligt volledig bij de gemeente.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
De gemeente
is
27131
HOSPITALITYGROUP
3.4.3
DE TOEKOMSTIGE
OPZET
VOOR
DE
HEUF
In theorie zijn meerdere constructies mogelijk, maar in de praktijk zijn er slechts enkele realistische mogelijkheden voor de toekomstige opzet van eigendom, beheer en exploitatie van De Heuf (gerenoveerd of nieuwbouw). Onderstaand, per basisvorm, de toepasbaarheid. Basisvorm
privatiseren
De huidige, geprivatiseerde opzet van beheer en exploïtatie van De Heuf is ongeschikt voor de toekomst. Daar voeren wij de volgende argumenten voor aan: «
Uit hoofdstuk 2 is gebleken dat het niet mogelijk is om De Heuf (of vervangende
nieuwbouw)
kostendekkend
=
te exploiteren. Er zal altijd sprake zijn van een exploitatietekort. Zonder structurele gemeentelijke bijdrage s een toekomstbestendige opzet niet mogelijk. Ongeacht de keuze voor renovatie of nieuwbouw, zal een toekomstbestendige opzet één malig een grote investering vergen. Het is niet realistisch om te veronderstellen dat dergelijke grote investeringen door middel van private middelen kunnen worden opgebracht. Een substantiële bijdrage van de gemeente is nodig. Gebleken is dat de volledige verantwoordelijkheid voor het eigendom van de accommodatie en het beheer
=
en exploitatie, voor Bevo HC en De Heuf B.V. ‘teveel van het goede' was. Het voortzetten van deze vorm van beheer en exploiteren is eenvoudigweg niet haalbaar. De noodzakelijke gemeentelijke financiële bijdragen (éénmalig en structureel) zijn zodanig, dat daar naar
=
onze mening ook kaders en randvoorwaarden aan verbonden moeten worden. Het betreft kaders en randvoorwaarden die vergelijkbaar zijn met die van de Stichting Sporthallen Helden (openstelling, tarieven, roosters en voorrangsregeling). Bij volledige privatisering is dat nu eenmaal niet mogelijk. Basisvorm
commercialiseren
Het is in theorie mogelijk om het beheer en exploïtatie van de toekomstige Heuf (renovatie of nieuwbouw) over te laten aan een landelijk werkende exploïtant van binnensportaccommodaties (zoals bijvoorbeeld Laco). In dat geval zal de gemeente een aanbesteding moeten organiseren, waarna de inschrijver met de beste prijs-kwaliteit het rechtom de accommodatie te exploiteren wordt gegund
Deze mogelijkheid is in onze ogen theoretisch. De omvang van de exploitatie van De Heufop zichzelf is voor dergelijke exploitanten naar alle waarschijnlijkheid niet interessant genoeg om daadwerkelijk in te schrijven. Dat zou wel het geval zijn als bijvoorbeeld het beheer en exploitatie van de toekomstige De Heuf samen met alle andere binnensportaccommodaties
in Peel en Maas (inclusief het zwembad),
als één pakket
wordt aanbesteed
Deze mogelijkheid overstijgt echter in ruime mate de opdracht die wij hebben ontvangen voor De Heuf Extern verzelfstandigen De vorm ‘extern verzelfstandigen’ (de situatie van de Stichting Sporthallen Helden), is een realistische variant voor de toekomst van De Heuf. Binnen deze varíantis het mogelijk om voor De Heuf een afzonderlijke stichting in het leven te roepen, die, onder voorwaarden, een structurele bijdrage van de gemeente ontvangt voor beheer en exploitatie van de accommodatie. Het is zelfs ook mogelijk om de bestaande Stichting Sporthallen Helden te vragen om ook De Heuf te beheren. Deze optie is vooral realistisch indien wordt overgegaan tot de nieuwbouwvariant, op of rond de locatie van de Piushallen.
In deze variant is het vanzelfsprekend mogelijk dat Hevo BC nog enkele onderdelen van het gebruiker beheer zelf uitvoert, in overleg met de stichting. Voor het eigendom
gelden dan twee mogelijkheden, of gemeentelijk
eigendom, of eigendom bij de stichting (net
als in de huidige situatie van de Piushallen).
Intern verzelfstandigen Deze beheervorm is in dit kader een theoretische. geen argumenten om hiervoor te kiezen.
RAPPORTAGE HUIDIGE SITUATIE
De beheervorm komt niet voorin Peel en Maas en er zijn ook
28131
HOSPITALITYGROUP
Lijnorganisatie gemeente In deze vorm wordt het beheer en exploitatie van De Heuf toegevoegd aan het bestaande team binnen de gemeente Peel en Maas die de hallen in Baarlo, Maasbree en Meijel beheert en exploiteert. In dat geval beheert en exploiteert de gemeente de hal en is ook eigenaar. Samenvattend
Samenvattend =
geldt dat er twee realistische opties voorhanden zijn, te weten:
Het extern verzelfstandigen van De Heuf, bij voorkeur door het toevoegen van beheer en exploitatie deze accommodatie aan het takenpakket van de Stichting Sporthallen Helden. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat deze optie vooral realistisch is in geval van vervangende nieuwbouw van De Heuf grenzend aan de Piushallen.
=
Het toevoegen van beheer en exploitatie van De Heuf aan de gemeentelijke Baarlo, Maasbree en Meijel beheert en exploiteert
Voor het eigendom voorwaarden).
gelden twee opties, te weten gemeentelijk
organisatie die ook de hallen in
eigendom, of eigendom
bij de stichting (onder
Voorgesteld wordt om deze opties tjdens fase twee van het project verder uit te werken. 3.4.4
INBRENG
VAN
DERDEN
Een laatste aspect waar een standpunt over ingenomen moet worden betreft de mate waarin de gemeente financiële inbreng van derden verwacht (hetzij éénmalig, hetzij structureel). Concreet betreft het: Certificaathouders
een
De Heuf B.V.
De Heuf B.V. telt 20 certificaathouders.
Deze certificaathouders hebben kapitaal ingebracht (hetzij in de vorm
van een financiële bijdrage, hetzij in de vorm van dienstverlening), waarmee de accommodatie is gekocht en in stand is gehouden. Deze certificaathouders, waarvan enkele relatief grote bedragen hebben ingebracht, hebben tot dusver geen enkele vorm van dividend ontvangen en wensen bij voorkeur schadeloos te worden gesteld. De gemeente Peel en Maas moet een standpunt bepalen over de mate waarin zij bereid is om bij te dragen aan schadeloosstelling. Mogelijkheden zijn
=
Geen schadeloosstelling: