2023-060 03 Jaarstukken 2022.docx

In samenwerking met onderwijs en werkgevers. Deze zijn niet specifiek voor nieuwkomers maar voor iedereen die een steuntje in de rug nodig heeft om mee te doen in de samenleving. We zijn – in samenwerking met lokale zorgpartners – gestart met de pilot ‘Leerontwikkelroute zorg’. Daarnaast zijn we, in samenwerking met lokale ondernemers, gestart met het organiseren van het Experience Centre (zie programma 2.1).

• • • • • • • • •

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? Regionale samenwerking in de werkgroep ‘Vitale Gemeenschappen’ en de werkgroep ‘Sociale Integratie’. Regionale samenwerking in programma ‘Vitaal en Gezond’, met focus op uitvoering Programmalijn ‘Goed Leven’. Adviesrol naar organisatie bij het nemen van de juiste rol en communicatie behorend bij de verschillende type activiteiten. We behandelen incidentele subsidieaanvragen van inwonersinitiatieven en organisaties. Taakstelling huisvesting van statushouders. Maatschappelijke begeleiding aan statushouders en uitgenodigde vluchtelingen. Het traject ‘participatieverklaring’ voor statushouders. We dagen de gemeenschappen uit om een rol te pakken bij de integratie van nieuwkomers en wij faciliteren deze initiatieven daar waar nodig. Wij zetten in op een goed relatiebeheer met de gemeenschapshuizen. Daarbij faciliteren we de betreffende stichtingen op maat, zonder dat sprake is van een actieve benadering uit respect voor hun eigenaarschap en hun eigen verantwoordelijkheden.

51

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Baten Lasten Saldo

Realisatie begrotingsjaar 398.181 3.650.012 -3.251.832

Raming begrotingsjaar ná wijziging 376.653 4.030.093 -3.653.440

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 221.653 3.770.896 -3.549.243

Het programma 3.1 laat over 2022 een positieve afwijking van € 401.608 zien. De baten zijn € 21.528 hoger dan begroot en de lasten zijn € 380.080 lager dan begroot zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Lagere lasten inburgering € 174.000 Lagere lasten, met name lagere uitvoeringskosten, omdat het merendeel van de inburgeraars in 2022 nog onder de oude wet viel, omdat ze asiel hebben gekregen (maar nog geen woning) voor het intreden van de nieuwe wet. Dat maakt dat zij zelf hun inburgeringslessen hebben ingekocht. In de begroting was er rekening mee gehouden dat iedere inburgeraar in 2022 onder de nieuwe wet zou vallen. • Lagere lasten leefbaarheid kernen € 58.000 Een aantal initiatieven uit de kernen waar facilitering voor berekend was in 2022, zijn in hun planning een aantal maanden opgeschoven, waardoor onderdelen richting 2023 zijn gegaan. Daarnaast zijn de eerste effecten merkbaar van kernen die door eigen werkzaamheid middelen besparen, die op een later tijdstip ingezet kunnen worden bij andere maatschappelijke ontwikkelingen in algemeen belang voor het dorp. Dit tempert het volume qua aanvragen richting leefbaarheidsbudget, al is het nog te vroeg om daar al conclusies aan te verbinden. • Lagere lasten Halt € 34.000 Er is minder voorlichting gegeven op scholen dan begroot.

• Lagere kapitaallasten accommodaties € 56.000 Dit heeft te maken met het “on-hold” zetten van de vernieuwbouw gemeenschapshuis De Paort vanwege de fors gestegen kosten. • Lagere lasten doorverdeling accommodaties € 23.000 Minder doorbelasting vanwege gemeenschapshuis De Paort. Dit gebouw is in gebruik gegeven aan de stichting. Tegenover deze lagere lasten staan ook lagere baten voor eenzelfde bedrag vanwege het wegvallen van de huurinkomsten. • Diverse kleinere afwijkingen € 35.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot lagere lasten.

52

Baten: • Hogere baten onderwijsroute € 37.000 In 2022 een extra specifieke uitkering ontvangen voor de onderwijsroute. De definitieve uitkering wordt na afloop van het jaar vastgesteld op basis van het aantal statushouders in de onderwijsroute die in 2022 in onze gemeente zijn gehuisvest. • Lagere baten doorverdeling accommodaties -/- € 23.000 Minder huurinkomsten voor gemeenschapshuis De Paort. Dit gebouw is om niet in gebruik gegeven aan de stichting. Tegenover deze lagere baten staat ook lagere lasten voor eenzelfde bedrag. • Diverse kleinere afwijkingen € 8.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot hogere baten.

53

Programma: 3.2 Onderwijshuisvesting Kinderen en jongeren worden in staat gesteld te groeien naar zelfstandigheid, voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren, rekening houdend met hun leeftijd en ontwikkelingsniveau. Een goede stimulerende onderwijshuisvesting faciliteert daarbij. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Een goede, gezonde en stimulerende fysieke leeromgeving.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1 We monitoren het beschikbaar gestelde budget voor de vernieuwbouw van het kindcentrum Kloosterstraat in Helden. De oplevering is in de zomer van 2022. De oplevering van het kindcentrum heeft eind oktober plaatsgevonden en na de herfstvakantie is de school geopend. Financiële afronding wordt begin 2023 verwacht. 1.2 We geven uitvoering aan de afspraken en activiteiten die voortkomen uit het in 2021 vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP). Voor 2022: - De School, Maasbree Uit nader onderzoek en inzicht bleek er voldoende plek te zijn in het gebouw van de Violier, om zo beide scholen onder één dak te huisvesten. De School neemt vanaf zomer 2023 intrek in het gebouw van de Violier. - Kindcentrum de FavoRiet in Panningen. De businesscase is afgerond met als resultaat dat de raad het voorbereidingskrediet heeft goedgekeurd om toe te werken naar de start van de nieuwbouw in 2024. Daarnaast heeft er, door stijging van het aantal kinderen op basisschool de Fontein, een uitbreiding plaatsgevonden met twee tijdelijke units. 1.3 We realiseren in nauwe samenwerking met Prisma een structurele oplossing voor het capaciteitsprobleem van de Groenling in Panningen. Er is tijdelijke huisvesting gerealiseerd in afwachting van verbouw van de Groenling. Deze verbouwing wordt eind 2023 afgerond.

1.4 We onderzoeken hoe het Buurtcollege Agora Maas en Peel in augustus 2023 gehuisvest gaat worden. Er is gekozen voor het openen van een tweede tijdelijke locatie in de voormalige basisschool De Pas. Het buurtcollege kan zowel in het Groene Kruis gebouw als in De Pas tot zomer 2024 blijven. De voorbereidingen worden getroffen om alternatieve (semi)permanente huisvesting te realiseren in de nabijheid van het Bouwens die medio 2024 gerealiseerd moet zijn.

54

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Baten Lasten Saldo

Realisatie begrotingsjaar 70.919 1.943.296 -1.872.377

Raming begrotingsjaar ná wijziging 51.848 1.902.224 -1.850.376

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 51.848 1.742.224 -1.690.376

Het programma 3.2 laat over 2022 een negatieve afwijking van € 22.001 zien. De baten zijn € 19.071 hoger dan begroot en de lasten zijn € 41.072 hoger dan begroot zodat per saldo een negatieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Hogere lasten bewegingsonderwijs -/- € 41.000 Meer uitgaven op het gebied van bewegingsonderwijs. Dit heeft verder geen gevolgen voor het resultaat van de jaarrekening. Dit betreft namelijk een memoriaalboeking. Hiertegenover staat namelijk eenzelfde bedrag aan baten bij de gymzalen/sporthallen; zie programma 3.3. Sport en bewegen. Als gemeente moeten we namelijk de sportaccommodaties die in ons eigendom zijn om niet beschikbaar stellen aan het bewegingsonderwijs. We hebben er als gemeente voor gekozen om zowel de kosten als de opbrengsten zichtbaar te maken in de begroting en jaarstukken. Baten: • Diverse kleinere afwijkingen € 19.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot hogere baten.

55

Programma: 3.3 Sport en Bewegen Het eigenaarschap van sport en bewegen ligt nadrukkelijk bij de burgers, de verenigingen en de lokale gemeenschappen en is wat ons betreft onderwerp van het integrale debat in deze gemeenschappen. Onze rol is faciliterend en agenderend waar nodig. Sport en bewegen draagt bij aan vitaliteit van de kernen, zorgt voor vele ontmoetingen tussen sporters, vrijwilligers, ouders en supporters en draagt daarmee bij aan de gezondheid en het welzijn van de inwoners van Peel en Maas, aan het goede leven. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Sport en bewegen zijn een krachtig deel van het geheel van gemeenschappen.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1 We faciliteren initiatieven rond sportieve omgevingen en kindcentra zoals Pius Park, sporthal Maasbree en ‘Hoera ik Sport’ in Baarlo. Verder promoten we sport door het Sportgala. We zijn afgelopen jaar nauw betrokken geweest bij de ontwikkelingen in het Pius Park waar de gebiedsontwikkelingsvisie steeds meer wordt geconcretiseerd. We hebben onderzoek verricht naar mogelijke locaties en samenwerking voor de sporthal in Maasbree en verder heeft het Peel en Maas Sportgala plaatsgevonden. 1.2 We hebben intensief contact met de medewerkers Gezonde Leefstijl van Vorkmeer over hun activiteiten en belangrijke signalen uit het veld. De medewerker Gezonde Leefstijl faciliteert de kernen, sportverenigingen en groepen inwoners om te sporten, te bewegen en aandacht te hebben voor een gezonde leefstijl. We hebben gesprekken gevoerd met de medewerkers Gezonde leefstijl en afspraken voortgezet in 2022. Tot herijking van het aflopende sportakkoord in 2023, houden we vast aan gemaakte afspraken binnen het huidige akkoord. 1.3 Wij ondersteunen sport- en beweeginitiatieven vanuit de gemeenschap. Dit doen we door ambtelijke advisering, subsidie en wanneer nodig inhuur van expertise. Voorbeelden hiervan in 2022 zijn Beweeg Peel en Maas en Beweeg- en Beleeftuin Tommelvaeren.

Via Beweeg Peel en Maas hebben we aan diverse beweeginitiatieven subsidie verleend, zoals trainingen Atlethic Skills Model, diverse sportclinics bij Beringe Buiten voor nietleden en kinderen (5-12 jaar) en kennis laten maken met diverse sporten via Beweeg Lekker mee!

2.

Sportvoorzieningen en sportaccommodaties zijn zoveel mogelijk van de gemeenschappen zelf en zijn zo optimaal mogelijk in gebruik.

2.1 In 2022 kijken we samen met stakeholders in Maasbree of overdracht van beheer en exploitatie bij een nieuwe of vernieuwde sporthal mogelijk is. In 2022 is het extern onderzoek afgerond naar een nieuwe / vernieuwde sporthal waarbij dit aspect is meegenomen. Dit krijgt zijn plek in het vervolgproces rond besluitvorming locatie nieuwe sporthal. 2.2 In 2022 brengen we het nieuwe binnensportbeleid in uitvoering. We zijn gestart met een intern onderzoek dat ons inzicht geeft in hoe in de toekomst om te gaan met sporthallen in de gemeente. De eerste resultaten verwachten we medio 2023. 2.3 We stimuleren samenwerkingsverbanden. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen SV Panningen en SV Egchel. Om de samenwerking te stimuleren zijn er intensieve gesprekken gevoerd met o.a. Pius Park partners. Dit vindt op diverse plekken 56

op eigen tempo plaats. Dit heeft voor SV Panningen en SV Egchel inmiddels tot een intentieverklaring tot fuseren geleid en dit wordt in de toekomst voortgezet. 3.

Er is een regionaal sportklimaat.

• • • • •

• • •

•

3.1 We faciliteren vanuit de sportregio initiatieven met een regionaal karakter die passen binnen ofwel de sportregiovisie. In 2022 faciliteert de sportregio onder andere IKS Iedereen Kan Sporten, de Beweegbasis en de Survivaldagen. Ruim 1.200 leerlingen van groep 8 hebben deelgenomen aan Survivaldagen. Met uitzondering van één basisschool namen alle bassischolen deel aan deze dag om kinderen te stimuleren te bewegen in sport en spel.

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We bevragen gemeenschappen en sportverenigingen op hun samenhang. We zien er op toe dat sport en bewegen ook een plaats heeft in de dorpsontwikkelingsvisies. We subsidiëren incidentele sportevenementen/initiatieven die passen binnen de uitvoeringsregeling Sport en Bewegen. We ondersteunen topsport met de topsportbijdrage als een stimulering voor de breedtesport. Ook is topsport een uithangbord voor onze gemeente. We exploiteren gemeentelijke binnensportaccommodaties: zorgdragen voor beheer, verhuur en/of onderhoud. We streven naar een goede spreiding en bezetting van accommodaties in de gemeente, zowel gemeentelijke als niet gemeentelijk. Dit doen we door goed inzicht te houden op de bezettingsgraad. We hebben hierover jaarlijks meermaals contact met beheersstichtingen en verenigingen. We onderhouden goede contacten met de sportverenigingen en beheersstichtingen. We dragen bij aan een openbare ruimte die uitnodigt om te sporten en te bewegen. We nemen als partner deel aan het lokale Beweegakkoord Beweeg Peel en Maas. Wij vragen de uitvoeringsmiddelen aan, houden een vinger aan de pols over het verloop van het proces van Beweeg Peel en Maas en de voortgang.

Tenslotte ondersteunen wij de werkgroepen met advies over mogelijkheden om de ambities en uitvoeringsafspraken zoals vastgelegd in Beweeg Peel en Maas tot een succes te brengen. We leveren een inhoudelijke en financiële bijdrage aan de sportregio Noord-Limburg. Dat doen we door beleidsmatig kennis te delen en bovengemeentelijk samen te werken. We betrekken daarbij collega’s van openbare ruimte, recreatie, toerisme en vrijetijdseconomie.

57

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Baten Lasten Saldo

Realisatie begrotingsjaar 1.095.111 3.415.691 -2.320.579

Raming begrotingsjaar ná wijziging 606.961 2.969.475 -2.362.514

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 546.961 2.917.441 -2.370.480

Het programma 3.3 laat over 2022 een positieve afwijking van €41.935 zien. De baten zijn € 488.150 hoger dan begroot en de lasten zijn € 446.215 hoger dan begroot zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Hogere energielasten -/- € 74.000 Vanwege de hoge energieprijzen zijn er hogere energielasten voor de sportaccommodaties. In de bijstellingsrapportages hebben we financierings- en dekkingsmiddelen bijgeraamd in verband met de hogere energiekosten. • Lagere lasten combinatiefunctionaris € 45.000 De opdracht zou op 1 januari 2023 aflopen, hierdoor zijn twee vacatures niet meer ingevuld vanaf september 2022. • Hogere lasten sportakkoord -/- € 38.000 Vanwege de coronacrisis mochten de middelen die we in 2021 hebben gekregen ook ingezet worden in 2022. Hierdoor hebben we in 2022 meer uitgegeven dan begroot. Het sportakkoord is een specifieke uitkering voor de jaren 2020 tot en met 2022, die we bij het opstellen van de jaarstukken 2023 definitief moeten afrekenen. De ontvangen middelen die we nog niet ingezet hebben, staan op de balans. Als we deze middelen niet inzetten in 2023 dan zullen we deze moeten terugbetalen. • Hogere lasten brand SV Panningen -/- € 362.000 De brand bij SV Panningen heeft geleid tot een bedrag aan extra lasten van € 362.000.

Deze lasten worden gedekt door de verzekering, vandaar dat bij de baten eenzelfde bedrag staat aan baten. • Diverse kleinere afwijkingen -/- € 17.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot hogere lasten. Baten: • Hogere baten sportakkoord € 27.000 Evenals in 2021 hebben we ook in 2022 een extra bedrag ontvangen voor het sportakkoord. Dit bedrag is niet aangevraagd maar werd ambtshalve toegekend. • Hogere baten brand SV Panningen € 362.000 De brand bij SV Panningen heeft geleid tot een bedrag aan extra lasten van € 362.000. Deze lasten worden gedekt door de verzekering. Vandaar hogere baten voor een bedrag van € 362.000. • Hogere baten bewegingsonderwijs € 41.000 Meer ontvangsten op het gebied van bewegingsonderwijs. Dit heeft verder geen gevolgen voor het resultaat van de jaarrekening. Dit betreft namelijk een memoriaalboeking. Hiertegenover staat namelijk eenzelfde bedrag aan lasten bij het programma 3.2 Onderwijshuisvesting. Als gemeente moeten we namelijk de sportaccommodaties die in ons eigendom zijn om niet beschikbaar stellen aan het 58

bewegingsonderwijs. We hebben er als gemeente voor gekozen om zowel de kosten als de opbrengsten zichtbaar te maken in de begroting en jaarstukken. • Hogere baten stimulering sport € 58.000 Sinds 2019 krijgen we een specifieke uitkering stimulering sport vanwege de verruimde BTW-sportvrijstelling. Volgens de opgestelde berekening is de bijdrage over 2022 € 36.000 hoger dan begroot. Daarnaast hebben we in 2022 de afrekening over 2020 ontvangen; een bedrag van € 22.000.

59

Programma: 3.4 Kunst en Cultuur Kunst en cultuur zijn van essentiële waarde voor een vitale gemeenschap: ze zorgen voor de verbinding tussen inwoners en ze stimuleren het wij-gevoel en de verdraagzaamheid in de gemeenschap. Kunst en cultuur dragen bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven. Inspireren en vernieuwen zijn belangrijke kernwaarden van cultuur. Ze stimuleren dat inwoners zelf aan de slag gaan. Het eigenaarschap ligt bij de inwoners zelf en bij de gemeenschappen waar die inwoners deel van uit maken. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Kunst en cultuur bieden plezier 1.1 en dragen bij aan het bereiken van individuele en sociale zingeving, zelfvertrouwen, intellectuele ontplooiing, ontspanning en aan positieve gezondheid. Kunst en cultuur zijn krachtige middelen om in te zetten en spelen een grote rol bij het bevorderen van een goed functionerende maatschappij.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? We onderhouden contacten met en maken afspraken over de invulling van beleid (onder andere cultuureducatie) in relatie tot de actualiteit met culturele organisaties. In 2022 onder andere met de Stichting Openbare Bibliotheken Maas en Peel, Stichting Dok6 Theater, Stichting Behoud Kasteel de Keverberg, Museum Peel en Maas, Stichting PeelenMaasNet, Stichting PopPlaza, Vereniging Erfgoedplatform en Stichting Omroep P&M. In 2022 heeft Stichting Bibliotheken Maas en Peel laten zien dat zij een aanjagende en verbindende functie heeft in het geven van vorm aan de drie maatschappelijke opgaven: het bevorderen van lezen, het participeren in de informatiesamenleving en een leven lang leren. Ze hebben dit vertaald in het organiseren van diverse activiteiten rondom het jaarthema geluk. Daarnaast heeft de stichting organisatoren gefaciliteerd in hun projecten, bijvoorbeeld in het organiseren van een kunsttentoonstelling in Maasbree. In december 2022 heeft Bibliotheek Maas en Peel de fusie van de drie stichtingen – Stichting Openbare Bibliotheken Maas en Peel, Stichting Bibliotheek Peel en Maas en Stichting Openbare Bibliotheek Beesel en Reuver – gerealiseerd. We continueren de afspraken met Stichting Dok6 Theater op het gebied van sociaal-culturele activiteiten en voorstellingen. Afspraken liggen voor de periode 2022-2025 vast.

We monitorden de inspanningen van Stichting Behoud Kasteel de Keverberg om het kasteel rendabel te exploiteren in coronatijd. De focus ligt bij het verhogen van de beleving van het kasteel bij inwoners en toeristen. We faciliteerden Museum Peel en Maas in haar doel om meer bezoekers te trekken en om van meer betekenis te zijn voor de gemeenschap (inwoners, toeristen en jeugd). Naast de reguliere subsidie (2021-2024) hebben we aanvullende subsidies verstrekt voor de aanpassing van de entree en voor de extra inhuur van een professionele kracht. In 2022 is het belang geconstateerd om de inzet van een professionele kracht te continueren. We hebben met Stichting PeelenMaasNet de bestaande subsidieafspraken voor de exploitatie in de periode 2021-2024 gecontinueerd. Reden is dat deze stichting het cultuur-historisch erfgoed beschermt door digitale vastlegging. In 2022 is een nieuw en beter documentatiesysteem geïmplementeerd. We bespraken met Stichting PopPlaza de voortgang op basis van een uitgebreid jaarverslag. De stichting verbindt muzikanten en diverse betrokken organisaties aan elkaar en versterkt de popcultuur. Er zijn nieuwe subsidieafspraken gemaakt voor de 60

periode 2023-2027. Wij hebben het Erfgoedplatform gefaciliteerd met subsidie. De niet-bestede subsidiegelden in de pilot periode zijn overgeheveld naar de periode 2023, zodat zij verder kunnen werken aan het samenbrengen van erfgoedorganisaties in een netwerk. We blijven Omroep P&M zien als een organisatie die zich sterk profileert in de gemeenschap door het zoeken van verbindingen met diverse partners. Er zijn nieuwe subsidieafspraken gemaakt met Stichting Omroep P&M voor de periode 2023 – 2027. In 2021 en 2022 hebben wij het Bouwens gefaciliteerd in haar ambitie om cultuur en erfgoed voor alle leerlingen in het voortgezet onderwijs te versterken en te verbinden aan gemeenschappelijke doelstellingen door het beschikbaar stellen van een subsidie. Bovenop de reguliere taken kan het Bouwens daardoor een Culturele plus ontwikkelen. De afspraken zijn gemaakt tot en met juli 2023. In het voorjaar 2023 vinden gesprekken plaats over de voortgang. 1.2.

We faciliteren talentontwikkeling, het verhogen van zichtbaarheid van cultuur en het verbeteren van het productieklimaat (actieve kunstbeoefening) met als doel het behouden en versterken van het culturele veld. Dit doen we samen met de gemeenten van Cultuurregio Noord- en Midden Limburg en de Provincie Limburg. In 2021 heeft het college het meerjarenplan Cultuurregio Noord Limburg 2021-2024 vastgesteld en daarmee wordt de regionale samenwerking gecontinueerd. Hiermee wordt op regionaal niveau invulling gegeven aan het beschreven doel. Op lokaal niveau zijn de genoemde doelstellingen door het hele programma verweven en kunnen lokale organisaties, zoals PopPlaza Peel en Maas, hier de vruchten van plukken.

1.3

We volgen de ontwikkeling van de op stapel zijnde initiatieven, zoals het kunstsymposium 2023 van stichting Baarlo Leeft. Baarlo Leeft! heeft besloten om het kunstsymposium te verplaatsen naar 2024. In 2022 is de focus gelegd op het kunstwerk dat het 800-jarig bestaan van Baarlo symboliseert.

2. Behoud van cultureel erfgoed en 2.1. kunstwerken in de openbare ruimte.

We zetten in op de doorontwikkeling van het materieel en immaterieel erfgoedbeleid. Daar wordt nieuw beleid voor opgesteld, in samenwerking met professionele partners en een vertegenwoordiging van het culturele veld. Bijbehorende activiteiten zijn: - het opnieuw inrichten van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit rekening houdend met de invulling van de functie monumentencommissie; - het daar waar wenselijk formaliseren van statussen van cultuurhistorische waarden (boven en ondergronds). Er is een proces ingericht om te komen tot het uitvoeringsbeleid erfgoed, inclusief de bescherming van cultuurhistorisch waardevolle objecten. Dit proces bestaat uit twee sporen: 1) de kaders voor het uitvoeringsbeleid erfgoed die vastgesteld worden door de gemeenteraad; 2) het uitvoeringsbeleid erfgoed, inclusief het cultureel erfgoed dat een beschermde status krijgt, dat door het college wordt vastgesteld. Er is een schrijversgroep samengesteld, bestaande uit een erfgoeddeskundige, enkele lokale historici en een ambtenaar. In 61

samenwerking met de schrijversgroep is er informatie opgehaald in de samenleving over wat zij van waarde vinden voor de identiteit van het dorp. Ook is er gebruik gemaakt van de reeds beschikbare informatie in de kernen. Deze informatie is opgehaald aan de hand van twee bijeenkomsten (juli/oktober)en drie inloopmomenten (oktober/november) die georganiseerd zijn in de kernen. Tegelijkertijd is de erfgoeddeskundige aan de slag gegaan met het inventariseren en waarderen van het erfgoed. Het advies van de erfgoeddeskundige wordt samen met een advies van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit voorgelegd aan het college. Beide adviezen worden verwerkt in een voorstel aan het college met betrekking tot de bescherming van het cultureel erfgoed. Dit wordt tegelijkertijd met het uitvoeringsbeleid erfgoed ter vaststelling voorgelegd aan het college. We hebben gewerkt aan het voorbereiden van het digitaal doorzoekbaar maken voor publiek van de openbare archiefcollecties die in het bezit zijn van de gemeente, via de gemeentewebsite. Dit gaan we in 2023 gereed en toegankelijk maken. 2.2.

Met lokale, provinciale en landelijke projectpartners (Universiteit Leiden, Staatsbosbeheer, gemeente Venlo, Limburgs museum, Provincie Limburg, Rijksdienst voor Cultureel erfgoed), grondeigenaren en de gemeenschap gaan we verder met het zichtbaar en beleefbaar maken van de grafheuvels in Baarlo. In 2022 was er slechts beperkt veldonderzoek mogelijk. Er is een drukbezochte lezing georganiseerd over de grafheuvels met als doel kennisdeling en participatiebevordering.

2.3. We faciliteren de ontwikkeling van de kerkenvisie op verzoek van de gemeentelijke adviesgroep kunst en cultuur. In het eerste kwartaal 2022 wordt er een rapportage op basis van een inventarisatie opgeleverd. In 2022 heeft een werkgroep, door ons gefaciliteerd, een kerkenen gebedshuizenvisie Peel en Maas opgesteld. Het rapport is in mei tijdens een drukbezocht symposium gepresenteerd.

62

• • • • • •

•

•

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We ondersteunen op ad hoc basis van initiatiefnemers in de ontwikkeling van culturele projecten. (idee, uitvoering, financieel, participatie, kwalitatief etc.) We adviseren, verbinden, faciliteren en ondersteunen de ontwikkeling van organisaties/platforms gevraagd en ongevraagd die kunst en cultuur inzetten voor het bereiken van hun doelstellingen. We faciliteren activiteiten die gericht zijn op een nieuw cultuuraanbod, op de kunstzinnige, culturele en muzikale ontwikkeling van inwoners. We faciliteren activiteiten die gericht zijn op de coördinatie en de uitvoering van binnen - en buitenschoolse cultuur educatieve activiteiten. We faciliteren de organisatie van de gemeentelijke cultuurprijs We verbeteren de bescherming van het cultureel erfgoed van Peel en Maas door: o Het onderhouden, het digitaal ontsluiten en het geven van beleving aan objecten van cultuurhistorische waarden in gemeentelijk eigendom. o Het faciliteren van de gemeenschap in het onderhouden van kruisen en kapellen. o We zorgen voor de monumenten in gemeentelijk eigendom, zoals de molen in Kessel, de watermolen in Baarlo, kasteel de Keverberg, de Ringoven. o Het adviseren van organisaties over het veilig stellen van erfgoed. We beschermen de kunstwerken in de openbare ruimte door: o Het vergroten van de bewustwording van de waarde van objecten.

o Het stimuleren van adoptie van kunstwerken door de gemeenschap. o Het te verzekeren op basis van geactualiseerde taxatie. o Het te tonen en te voorzien van informatie (onder andere door een intern registratiesysteem). We zorgen voor een passende ontsluiting van het gemeentearchief om de informatie over de geschiedenis, cultuurhistorische erfgoed en culturele activiteiten toegankelijk te maken.

63

Heeft het gekost wat het mocht kosten? Realisatie begrotingsjaar 167.122 2.708.240 -2.541.119

Baten Lasten Saldo

Raming begrotingsjaar ná wijziging 184.409 2.882.594 -2.698.185

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 184.409 2.769.725 -2.585.316

Het programma 3.4 laat over 2022 een positieve afwijking van € 157.066 zien. De baten zijn € 17.287 lager dan begroot en de lasten zijn € 174.353 lager dan begroot zodat er per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Lagere lasten onderzoekskosten € 45.000 Er is minder uitgegeven aan onderzoekskosten voor het grafheuvelgebied en de molen in Kessel. In verband met corona en een personeelswisseling bij het extern bureau is het onderzoek naar het grafheuvelgebied nog niet afgerond. Er wordt nu gewerkt aan een geactualiseerd plan van aanpak om de oorspronkelijke plannen uit te voeren. Het onderzoek naar het verplaatsen van de molen in Kessel heeft tot op heden nog geen extra kosten met zich meegebracht. Dit komt doordat het nu nog een intern onderzoek betreft voor mogelijke alternatieve locaties. •

Lagere lasten muziekonderwijs € 42.000 Het budget voor muziekonderwijs is gebaseerd op muziekonderwijs op de basisschool, voor buitenschoolse muzikale activiteiten en voor individuele lessen. Er is minder uitgegeven dan begroot vanwege een daling van het aantal cursisten. Daarnaast zijn er vanwege de coronacrisis minder aanvragen ingediend. •

Lagere lasten restauratie monumenten € 29.000 Het was niet meer mogelijk om de opdracht in 2022 uit te laten voeren, daarom zijn de werkzaamheden verplaatst naar 2023. Er is al een afspraak gemaakt voor het laten uitvoeren van de werkzaamheden.

• Lagere lasten erfgoedbeleid € 25.000 De werkzaamheden hadden niet alleen betrekking op 2022, maar ook op 2023. In de 1e bijstellingsrapportage 2022 is destijds al aangegeven dat het project waarschijnlijk zou doorlopen in 2023 en dat de niet-bestede middelen dan overgeheveld zouden worden naar 2023. • Lagere lasten archeologisch onderzoek € 25.000 In 2022 is er minder uitgegeven aan archeologische onderzoekskosten omdat de meeste kosten die we hiervoor in 2022 gemaakt hebben ten laste van projecten geboekt konden worden. • Diverse kleinere afwijkingen € 8.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot lagere lasten. Baten: • Diverse kleinere afwijkingen -/- € 17.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot lagere baten.

64

Programma: 4.1 Economie We ondersteunen de transitie naar een circulaire, waarden gedreven economie waarin het gaat om coöperatie in plaats van concurrentie en waarin kenniscirculatie uitgangspunt is. Een toekomst bestendige economie zorgt voor welvaart en draagt bij tot het goede leven in Peel en Maas. Een toekomstbestendige economie kenmerkt zich door een solide economische structuur, met verschillende economische dragers, zoals agrofood, maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. Peel en Maas staat niet op zichzelf en maakt nadrukkelijk onderdeel uit van een regionale economie. Door aan te sluiten bij de kracht van de regio leveren we een bijdrage aan de ontwikkeling van en innovatie in de lokale en regionale economie. Wij leveren onze bijdrage door individuele ondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen en verbindingen te leggen tussen ondernemers en door een goed ondernemingsklimaat te scheppen voor bestaande en nieuwe ondernemers om te ondernemen. Naast de te onderscheiden lokale kwaliteiten van de Maas en de Peel zien wij het begrip ‘smaak’ als verbindend thema voor onze regio, waarbinnen wij een actieve en onderscheidende rol spelen. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Een diverse en toekomstbestendige economische structuur.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1

We stimuleren het ontstaan van en desgevraagd faciliteren we netwerken waarin ondernemers, maatschappelijke instellingen (met name onderwijs) en/of inwoners bijdragen aan een toekomstbestendige economische structuur. Op diverse thema’s werken we samen met de regiogemeenten en de P-10 gemeenten. In de dagelijkse praktijk vooral ook met “eigen” ondernemers in het kader van bijvoorbeeld Stichting Geopark en met onze dorpen in het kader van gebiedsgericht werken. De uitkomsten van de haalbaarheidsstudie naar een Gastronomisch Instituut zijn digitaal gedeeld met alle stakeholders. Het is ook in 2022 niet meer mogelijk gebleken het geplande symposium te organiseren. Reden hiervoor waren de naweeën van de coronamaatregelen en de hierop volgende uitdagingen op het gebied van energie, prijsstijgingen in de foodsector en de grote krapte op de arbeidsmarkt. Voor dit onderzoek, dat mede mogelijk werd gemaakt door de toekenning van Europese subsidie via de Euregio Rijn Maas Noord, zijn toonaangevende ondernemers en onderwijsinstellingen uit de wereld van de gastronomie bevraagd naar de behoeften, wensen en hiaten in de gastronomische wereld.

1.2

We participeren in regionale samenwerkingsverbanden die bijdragen aan een diverse en duurzame regionale economische structuur. Met partners sturen we op prestatieafspraken en afgesproken doelen. Samen met de andere regiogemeenten werken we sinds 2020 officieel samen binnen de noemer De Gezondste Regio. Hierbinnen werken we op diverse niveaus (Regio Deal, investeringsagenda en het innovatiefonds) met als doel te blijven bouwen aan een duurzame regionale economische structuur. Binnen het innovatiefonds zijn middelen beschikbaar gesteld voor initiatieven die bijdragen aan de economische structuurversterking van de gezondste regio. Ook de lokale ondernemers van Peel en Maas worden in voorkomende gevallen ondersteund vanuit dit fonds. De inspanningen van de gemeente blijven erop gericht om het lokale bedrijfsleven te verbinden met de ontwikkelingen binnen Greenport Venlo. 65

Een voorbeeld is de ondersteuning van het AspergeGilde (in 2007 opgericht in Peel en Maas). Met het vizier op de toekomst heeft AspergeGilde Peel en Maas besloten op te schalen naar een Limburg- én sector brede organisatie. Binnen Aspergegilde Limburg werken sinds begin 2022 telers, plantenkwekers, veredelaars, mechanisatie, toeleveranciers en overige partners samen aan een gezonde toekomst van de aspergesector. Door in te zetten op samenwerking met kennisinstellingen werkt men aan innovaties en nieuwe businessmodellen met als doel de sterke positie van de asperge, ook wel genoemd het witte goud van Noord- en Midden-Limburg, ook voor de toekomst te borgen en te versterken. Nieuwe marktkansen en herpositionering van het product in de markt maken hier onderdeel van uit. 1.3

Het stimuleren van ondernemerschap, zoals door het ondersteunen van initiatieven van ‘Labs’ en tijdelijke concepten. Wij faciliteren voornamelijk door partners te ondersteunen en een platform te bieden bij hun activiteiten. In regionaal verband doen we dit via het zogenoemde innovatiefonds en de regionale investeringsagenda, waarin innovatieve concepten passend binnen de gestelde kaders financieel worden ondersteund. Op lokaal niveau zetten we hier op in door onder meer de jaarlijkse ondernemers- en publieksprijs. Na een onderbreking van twee jaar heeft Kiwanis als organisator de jaarlijkse Ondernemersprijs Peel en Maas verkiezing weer georganiseerd. Ook het IKPM congres heeft in 2022 weer kunnen plaatsvinden met ditmaal lezingen en rondetafelgesprekken met vertegenwoordigers van Kafra, VDL en Gilde Opleidingen.

2.

Goed op elkaar afgestemde vraag van arbeidskrachten, zowel kwalitatief als kwantitatief.

2.1

We leveren een bijdrage aan een toekomstbestendige regionale kennisinfrastructuur, onder andere in verband met behouden van hoogopgeleide jongeren voor onze regio. Ook in 2022 deden we dit regionaal via de Brightlands Campus en via de verschillende programma’s binnen de regionale investeringsagenda. Het project Agro Leeft 3.0 is hier een voorbeeld van.

2.2

We werken aan het zijn van een aantrekkelijke regio voor internationale werknemers zodat deze doelgroep zich (blijvend) zal vestigen en integreren in onze regio. Met het beleid “huisvesting arbeidsmigranten 2021” als uitgangspunt hebben we in 2022: • een nieuw initiatief afgerond met 80 bedden en 2 reeds bestaande locaties uitgebreid en afgerond met 36 bedden; • 11 aanvragen in behandeling voor 273 bedden; • 6 initiatieven voor informatie en intake zijn ontvangen voor 242 bedden; • Op 5 locaties met 35 bedden in totaal is de huisvesting van arbeidsmigranten in 2022 gestopt. Er zijn in 2022 588 arbeidsmigranten op locatie ingeschreven in de Basis Registratie Personen (BRP). Deze nieuwe inwoners hebben het voorlichtingspakket ontvangen en zijn verwelkomd in Peel en Maas. Ook is uitleg gegeven over wat te doen bij vertrek. Het aantal ingeschrevenen uit een EU-land neemt per saldo nog altijd toe: op 31 december 2022 stonden er 296 personen meer ingeschreven dan op 1 januari 2022, met in totaal 1702 66

arbeidsmigranten. In 2021 was de toename per saldo 270 personen. 3.

Diversiteit in bedrijvigheid als kracht en kwaliteit.

3.1

Faciliteren van lokale bedrijven met bijzondere aandacht voor de agrarische sector, het MKB (industrie en retail) en recreatie en toerisme. Begin 2022 werden fysieke bedrijfsbezoeken door onze accountmanagers en deelname aan netwerk- en ondernemersbijeenkomsten weer mogelijk. Enkele maatregelen die tijdens de coronaperiode zijn genomen, zoals het verruimen terrassen, zijn ter tegemoetkoming van de horecasector nog in stand gehouden in 2022. We werken actief samen binnen het samenwerkingsverband Vrijetijdseconomie Noord-Limburg. Het regionale actieprogramma is hierbinnen vastgesteld voor de jaren 2017-2025 en geeft richting aan de actielijnen en daarmee de projecten. Momenteel vindt de herijking plaats van dit programma, waarmee er wordt gekeken of de doelen, de actielijnen en de ambities bijgesteld dienen te worden. Het nieuwe programma wordt verwacht in Q1 van 2023 en biedt waardevolle inzichten en concrete kansen voor de ontwikkelingen in de sector. Een voorbeeld van een project binnen het actieprogramma dat in 2022 de aandacht heeft gekregen is het Agro-toeristisch Platform. Dit platform verbindt ondernemers in de agrarische en recreatieve branche met elkaar met als doel te komen tot nieuwe producten en product/marktcombinaties. Daarnaast spelen we in op kansen die zich buiten het actieprogramma voordoen.

Zo zijn we, samen met alle Limburgse gemeenten, aangehaakt bij de ontwikkeling van het Dataportaal voor toeristische en recreatieve ontwikkelingen. Binnen dit project wordt er gezocht naar kansen om data van geheel Limburg te bundelen in een dashboard. Eén van de doelen is om ondernemers in de sector te faciliteren om beter in te springen op de kansen. Binnen dit project wordt samengewerkt door o.a. de provincie, Hogeschool Zuyd, Open Universiteit, Koninklijke Horeca Nederland, RECRON en marketing organisaties. Tot slot is er gewerkt aan de voorbereiding en ontwikkeling van enkele toeristische projecten binnen de regionale investeringsagenda. Een voorbeeld is de ontwikkeling van de zogenaamde TOP’s. Dit zijn toeristische overstappunten met als doel de auto op strategische plekken te parkeren en vanuit daar toeristische (wandel- en fiets)routes bereikbaar te maken.

3.2

We realiseren voldoende, vitale, goed bereikbare en duurzame werklocaties. Gezien het feit dat er geen beschikbare kavels meer zijn op de bedrijventerrein zetten we in op uitbreiding. De behoefte voor uitbreiding is reeds aangetoond in de notitie “bedrijventerreinen”. De uitbreidingsmogelijkheden op industrieterrein Maasbree inclusief een nieuwe ontsluitingsweg en de mogelijkheden op industrieterrein Meijel worden op dit moment nader onderzocht. Hier is in 2022 mee gestart. Daarnaast onderzoeken we ook de mogelijkheden voor uitbreiding van het industrieterrein Panningen op de voormalige locatie Van Happen. De hiervoor benodigde gronden zijn reeds aangekocht. In 2022 hebben we ook een start gemaakt met de herijking van 67

het huidige VAB-beleid (Vrijkomende Agrarische Bebouwing). Hierbij steken we in op een verruiming van de mogelijkheden om een bedrijfsvestiging op (oude) agrarische locaties te realiseren. Naast verruiming van de mogelijkheden steken we hierbij ook in op kwaliteitsverbetering van het buitengebied en het tegengaan van ondermijning en verpaupering. 4.

Peel en Maas, als onderdeel van de Regio Venlo, is een aantrekkelijke groene toeristisch-recreatieve bestemming.

4.1

We promoten, samen met het bedrijfsleven en lokale organisaties (Toeristisch Platform en VVV Winkels), de regio Peel en Maas. Voorbeelden hiervan zijn Cittaslow en de Gastronomische Academy. In 2022 heeft het Toeristisch Platform een nieuw bestuur gekregen en een hernieuwde visie opgesteld. Doel is om het draagvlak bij recreatieve/toeristische ondernemers te vergroten en om beter aan te sluiten bij de behoefte van de lokale ondernemer. Eind oktober 2022 heeft het nieuwe bestuur een bijeenkomst georganiseerd met bestaande en potentiële nieuwe leden. De input wordt vertaald in een concreet plan van aanpak voor 2023. Binnen het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie valt de actielijn “Vitale Dagrecreatie” en “Vitale verblijfsrecreatie”. Voor de vitale verblijfsrecreatie loop het project Rode en Groene spoor vakantieparken Noord-Limburg. Dit project, dat deels binnen de Regio Deal en deels binnen de investeringsagenda tot stand is gekomen, heeft als doel de vitaliteit van de vakantieparken in Noord-Limburg te verbeteren. In de eerste fase lag de focus op de economische kant (groene spoor). In de volgende fase gaan we nu op zoek naar signalen voor activiteiten in het rode spoor (veiligheid). De inventarisatie in het groene spoor (nulmeting) is uitgevoerd en zo goed als afgerond.

Voor de “Vitale verblijfsrecreatie” is in 2022 een uitvoeringsprogramma ontwikkeld en een projectmanager aangesteld met als doel het verder versterken van het dagrecreatief aanbod in Noord Limburg. De onderliggende ambitie is het creëren, aantrekken en behouden van vitale bedrijven en ondernemers. Het uitvoeringsprogramma bevat praktische projecten en zal in Q2 van 2023 bestuurlijk voorgelegd worden. Het lokale netwerk “de partners van Cittaslow Peel en Maas” heeft ook in 2022 noodgedwongen op een lager pitje gestaan. Ook nationaal en internationaal waren fysieke bijeenkomsten nog moeilijk te organiseren.

4.2

We werken, samen met partners, aan (aantrekkelijke) centra mede door de toeristische en culturele functie, alsmede het ondersteunen van Centrummanagement Panningen en Retailmanagement Peel en Maas. Het proces voor de herontwikkeling van de voormalige postkantoorlocatie en omgeving in Panningen loopt. Samen met adviesbureau Kragten en een TIP-groep (een mix van inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en Wonen Limburg) is een variantenstudie uitgewerkt die in 2023 aan de raad wordt voorgelegd voor besluitvorming en verdere uitwerking. Als gevolg van de coronacrisis is ook in 2022 besloten de ondernemers in het centrum van Panningen 3/12 deel van de jaarlijks verschuldigde reclamebelasting in mindering te brengen. Ook is er een structurele bijdrage van € 30.000 per jaar (2023 t/m 68

2025) toegekend aan Stichting Retailmanagement om gezamenlijk nieuwe projecten op te pakken en te verwezenlijken. In 2022 is verder uitvoering gegeven aan gezamenlijke projecten zoals uitrol SMS-Alert en trainingen/cursussen voor ondernemers en personeel. Ook zijn in alle aangesloten kernen duurzame investeringen gedaan in feestverlichting en/of hanging-baskets. De introductie van de Peel en Maas cadeaubon eind 2021 is een groot succes en heeft geleid tot het drukken van nieuwe oplages. 4.3

We faciliteren evenementen die een positief effect hebben op de leefbaarheid en het imago van de gemeente Peel en Maas. In 2022 hebben alle kermissen regulier kunnen plaatsvinden. Het is een uitdagend jaar gebleken voor de organisatie van kermissen, waarbij hoofdzakelijk de vulling in de kleine kernen een grote uitdaging was. Ook de Paas- en Pinkstermarkt hebben beide plaats kunnen vinden. Het animo voor deelname is nog altijd groot. Het OLS heeft in 2022 in Meijel plaatsgevonden en is, mede door de inzet van de vele vrijwilligers en andere betrokkenen, een succes gebleken.

•

•

•

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We onderhouden intensief contact met partijen zoals ondernemers, agrariërs, bewoners, dorpsnetwerken, regiogemeenten en belanghebbende partijen als het gaat over bijvoorbeeld lokale en regionale economische ontwikkelingen. Waar mogelijk leggen we nieuwe verbindingen en netwerken tussen en met deze partijen. We adviseren ondernemers bij hun plannen en mogelijke totstandkoming van initiatieven. Aan de hand van persoonlijke gesprekken, veelal op locatie, adviseren wij over de mogelijke haalbaarheid van initiatieven en verschaffen we inzicht in de vervolgprocedure met als doel de procedure om te komen tot een eventuele omgevingsvergunning voor zowel initiatiefnemer als de ambtelijke organisatie gestroomlijnder te laten verlopen. Organiseren van kermissen en week- en jaarmarkten en het ondersteunen van de Paas- en Pinkstermarkt.

69

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Baten Lasten Saldo

Realisatie begrotingsjaar 1.739.243 2.927.660 -1.188.418

Raming begrotingsjaar ná wijziging 1.801.626 3.165.548 -1.363.922

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 249.777 1.353.698 -1.103.921

Het programma 4.1 laat over 2022 een positieve afwijking van € 175.504 zien. De baten zijn € 62.383 lager dan begroot en de lasten zijn € 237.887 lager dan begroot zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Hogere personele doorbelasting -/- € 7.000 Per saldo zijn op het programma de personele lasten lager geweest. De inzet van personeel laat binnen de producten wel verschuivingen zien. • Hogere kosten (regionale) toeristische promotie en evenementen ontwikkelingen -/- € 21.000 Er is een bijdrage gedaan op de regionale investeringsagenda met als gevolg een per saldo hogere uitgave voor toerisme. Lagere uitgaven voorbereidingskredieten industrieterreinen De Wielen en De Schor € 220.000 Er zijn in 2022 nog geen uitgaven gedaan op deze voorbereidingskredieten. Er heeft in 2022 voor de dekking van deze kredieten ook geen uitname plaatsgevonden uit reserves. Dit heeft per saldo geen gevolgen voor het jaarrekeningresultaat in 2022. • Lagere uitgaven voor beleid economische ontwikkelingen € 31.000 In 2022 is het budget niet geheel nodig geweest. • Diverse kleinere afwijkingen per saldo lagere uitgaven € 15.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot lagere lasten.

Baten: • Lagere opbrengsten pachten en kermissen -/- € 28.000 De gevolgen van corona hebben ook in 2022 tot gevolg gehad dat er lagere pachtopbrengsten zijn geweest en de doorbelastingen door contractuele afspraken lager zijn geweest dan de kosten. • Lagere POC winst industrieterrein Panningen -/- € 30.000. Er is een bijstelling nodig van de tussentijdse winstneming (POC winst). De gevolgen van deze tussentijdse bijstelling worden verwerkt via de reserve risico grondexploitatie en hebben geen gevolg voor het jaarrekeningresultaat in 2022. • Lagere opbrengst reclamebelasting -/- € 21.000 In 2022 is er voor de ondernemers nog een korting van 25% toegepast. • Diverse kleinere afwijkingen per saldo hogere baten € 17.000 Er zijn binnen dit programma diverse kleine afwijkingen. Deze afwijkingen leiden per saldo tot hogere baten.

70

Programma: 5.1 Integrale veiligheid In Peel en Maas delen (groepen van) inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden de verantwoordelijkheid voor een veilig samenleven. We willen met zijn allen -ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid- een zo veilig mogelijke samenleving en realiseren ons tegelijkertijd dat 100 procent veiligheid een illusie is. We werken als betrouwbare en proactieve partner samen met organisaties die ook een verantwoordelijkheid hebben op dit terrein. We appelleren bij dit alles nadrukkelijk aan de eigen verantwoordelijkheid van individuen en gemeenschappen als het gaat om preventie en het met elkaar bespreekbaar maken van overlast en ander ongemak. Zelf geven wij op een heldere en transparante wijze uitvoering aan de wettelijke taken die wij op dit terrein hebben. We leggen ons handelen helder uit, omdat wij de verwachting hebben dat begrip voor ons handelen ervoor zorgt dat mensen eerder de regels volgen. Wij kiezen ervoor om onze handhaving te richten op activiteiten waarvan wij verwachten dat de maatschappelijke meerwaarde het grootst is. Bij het maken van deze keuze kijken wij ook naar handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid. Wij verwachten dat het maken van deze duidelijke keuze ook bijdraagt aan een steviger veiligheidsgevoel in de samenleving en daarmee zorgt voor meer begrip voor ons handelen in dezelfde samenleving.

We handhaven regels op een transparante manier, zodat overtredingen worden beëindigd en inwoners kunnen vertrouwen op hun gemeentebestuur. Overtredingen worden aangepakt via de inzet van bestuurs- en/of strafrechtelijke instrumenten in samenwerking met handhavingspartners.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Een veilig Peel en Maas waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich medeeigenaar voelen van een veilige woon- en leefomgeving

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1 We maken vraagstukken die te maken hebben met veiligheid bespreekbaar in de lokale gemeenschappen. Desgevraagd en desgewenst ondersteunen we gemeenschapsinitiatieven die bijdragen aan de ontwikkelrichting zoals die in deze kaderstelling staat omschreven, met respect voor het eigenaarschap van de overheid en de gemeenschap. We werken op tal van thema’s (bijvoorbeeld woonoverlast, jeugdoverlast) binnen onze organisatie integraal samen en ook met onze veiligheidspartners. Samen staan we voor een veilig Peel en Maas. Daar waar kan en wenselijk betrekken we inwoners en ondernemers. In het najaar is een bewustwordingscampagne voor het tegengaan van woninginbraken en fietsendiefstal gevoerd. 1.2 In samenwerking met de politie en het jongerenwerk continueren we en ontwikkelen we onze aanpak van jeugdoverlast verder door, waarbij we onze inspanningen op elkaar afstemmen. Met partners uit zowel het veiligheids- als het zorgdomein werken we samen aan de aanpak van overlastgevende jongeren en/of jongeren die crimineel gedrag vertonen. Dat doen we onder andere structureel in het veiligheidsoverleg 18-. Hierin wordt casuïstiek besproken en wordt een interventieaanpak gemaakt. Bij complexe problematiek kan wordt opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis.

In 2022 is in samenwerking met jongerenwerk, politie en justitie ingezet op een overlastgevende jeugdgroep in het centrum van Helden en Panningen. 1.3 We intensiveren de samenwerking met het zorgdomein, door: - de bekendheid over en weer over elkaars instrumenten en mogelijke interventies te vergroten; - afspraken te maken over het afstemmen van casuïstiek en thema’s die raakvlakken hebben met Zorg en Veiligheid; - ketenoverstijgende vraagstukken en complexe casuïstiek op te pakken via (het netwerk van) het Zorg- en Veiligheidshuis Noord Limburg. 71

De samenwerking tussen het veiligheids- en het zorgdomein is verbeterd. Zo is het jeugd- en gezinswerk steviger aangehaakt bij het 18- overleg. Waarbij de preventieve aanpak vanuit het sociaal domein de voorkeur geniet boven de repressieve aanpak vanuit veiligheid. De uitdaging daarbij betreft de (beperking in) informatiedeling. De privacywetgeving dwingt ons om steeds een goede balans te vinden in dat wat wel en niet gedeeld mag worden. We schalen de aanpak complexe casuïstiek regelmatig op naar het Zorg- en Veiligheidshuis en maken gebruik van de persoonsgerichte aanpak. De gemeenteraad is op de Veiligheidsavond 2022 door het Zorg- en Veiligheidshuis bijgepraat over de wijze waarop zij hun taken en verantwoordelijkheden vormgeven. 1.4

2.

Een weerbaar Peel en Maas dat bestand is tegen ondermijnende criminaliteit.

We herijken de kaderstelling integrale veiligheid waarin de actuele veiligheids- en leefbaarheidssituatie worden vertaald naar programmadoelen en uitvoeringsafspraken. De herijking van de kaderstelling integrale veiligheid staat in 2024 gepland.

2.1 We versterken publiek-private samenwerking, door: - een stevige relatie te onderhouden met relevante brancheorganisaties van het bedrijfsleven; - inwoners, ondernemers en overige relevante partijen te informeren over de risico’s van (deelname aan) ondermijnende criminaliteit, omdat wij geloven dat bewustwording leidt tot bewustzijn. Dit doen we door in te zetten op het herkennen van signalen en het bieden van een handelingsperspectief; - mogelijkheden te onderzoeken om (nieuwe) samenwerkingen met private partijen aan te gaan in de strijd tegen ondermijning. We voeren periodiek overleg met Koninklijke Horeca Nederland en Horeca Peel en Maas. In 2022 is de campagne “Kijk Niet Weg” gestart. Een gezamenlijk initiatief van de 8 Noord-Limburgse gemeenten. In deze campagne worden inwoners op diverse manieren bewust gemaakt van (de risico’s van) ondermijnende criminaliteit, het herkennen van signalen en het melden hiervan. We hebben de pilot publiek-private samenwerking met de Rabobank voortgezet. Daarbij is in 2022 ook het ministerie van Justitie en Veiligheid aangehaakt. In het project Internationale werknemers staat het verbeteren van de integratie en participatie van arbeidsmigranten in Noord-Limburg centraal. Hier wordt nadrukkelijk de verbinding gezocht met publieke partners en met ondernemers.

2.2 We blijven investeren in een bestuurlijke aanpak, onder meer door: - signalen vanuit de samenleving en/of professionals via het RIECconvenant op te pakken; - het bestuursrechtelijk instrumentarium, waaronder het de Algemene Plaatselijke Verordening, het Bibob- en Damoclesbeleid, up-to-date te houden en uit te voeren; - meer coördinatie en afstemming tussen onze (individuele) inspanningen en die van onze partners te realiseren. Het bestuurlijk instrumentarium wordt ingezet in de aanpak tegen ondermijning. Daar waar het noodzakelijk is, wordt overgegaan tot bestuurlijke handhaving dan wel andere bestuurlijke maatregelen. Dat doen we als gemeente zelf (mono) of integraal via het Regionaal Interventieteam ACT! Het ACT! is opgezet als project van de Regio 72

Deal en in 2022 ingezet bij diverse interventies. Bij het ACT-team sluiten ook andere partners aan zoals de politie, belastingdienst of veiligheidsregio. 2.3 We benaderen ondermijnende criminaliteit als een maatschappelijk probleem, niet alleen als een veiligheidsprobleem. Hiertoe worden verbinding gemaakt met projecten/ ontwikkelingen/beleidsplannen/kaderstellingen die een voedingsbodem voor deelname aan ondermijnende criminaliteit kunnen wegnemen. Voorbeelden van de preventieve aanpak van ondermijning zijn de persoonsgerichte aanpak van risicojongeren (voorkomen van afglijden naar crimineel gedrag) of het project toekomstperspectief stoppende agrarische ondernemers (voorkomen van misbruik leegstaand vastgoed). 2.4 We investeren in een goede informatiepositie waarbij we systeeminformatie en ‘straatinformatie’ met elkaar in verbinding brengen, zowel in casuïstiek als op het niveau van trends en ontwikkelingen (beleidsniveau). We werken continu aan het verbeteren van onze informatiepositie door het beter en structureler benutten van (eigen) informatiebronnen. 2.5 We maken onze eigen gemeentelijke organisatie weerbaarder door te investeren in de bewustwording en betrokkenheid van raad, college en organisatie bij het onderwerp ondermijnende criminaliteit.

Tijdens de veiligheidsavond zijn de raads- en commissieleden geïnformeerd door de politie en het RIEC over de strafrechtelijke en bestuursrechtelijke aanpak van ondermijning. Bewustwording over de aanpak van ondermijning binnen de organisatie staat regelmatig op de agenda om te voorkomen dat we ongewenst faciliterend handelen, signalen beter herkennen en eerder een signaal melden. Ook volgen collega’s bijeenkomsten en trainingen over de aanpak van ondermijning, georganiseerd door bijvoorbeeld het RIEC. 3.

Een Peel en Maas met een veilig ondernemers- en uitgaansklimaat.

3.1 We ondersteunen en faciliteren concrete initiatieven van ondernemers voor het verbeteren van de veiligheid van industrieterreinen, winkelcentra en uitgaansgebieden, waarbij we nadrukkelijk kijken naar het eigenaarschap van initiatieven. We hebben het afgelopen jaar meegewerkt aan het ten uitvoer brengen van het project revitaliseren vakantieparken (Regio Deal, programma Toerisme). 3.2 We onderhouden contacten met de horeca en voeren, als nodig, toezicht uit in en rond de uitgaansgelegenheden om overlast in de openbare ruimte te beperken. Periodiek is er overleg met Koninklijke Horeca Nederland en Horeca Peel en Maas. Daar waar sprake is van overlast vanuit/door horecagelegenheden is samen met politie én de exploitant gewerkt aan verminderen/stoppen van overlast. 3.3 We hanteren het vastgestelde horecabeleid, waarin ingegaan wordt op para-commercialisme, alcoholmatigingsbeleid, alcohol gerelateerde verstoringen van de openbare orde, controle en handhaving. We voeren toezicht en handhaving uit rondom evenementen samen met partners en voeren daarnaast leeftijdscontroles in het kader van 73

schenken aan minderjarigen. Dat doen we aan de hand van de vastgestelde probleemanalyse en prioriteitenstelling. 3.4 We adviseren over veiligheid in de voorbereiding van risicovolle evenementen in onze gemeente, waaronder de zogenoemde categorie B- en C-evenementen. Bij de aanvraag van een evenementenvergunning worden de veiligheids- en gezondheidsrisico’s in kaart gebracht. De aard en omvang van veiligheidsmaatregelen is afhankelijk van de hoogte van het ingeschatte risico. In 2022 zijn aanzienlijk meer evenementen georganiseerd (het was weer mogelijk). Bijzondere aandacht (en relatief veel capaciteit) is uitgegaan naar de organisatie van het OLS in Meijel. 4.

Een gemeente die adequaat is voorbereid op rampen en crises.

4.1 We ontwikkelen onze bevolkingszorg (onze gemeentelijk taak in de crisis- en rampenbeheersing) verder door met aandacht voor de verbetering van onze risico- en crisiscommunicatie. De crisisorganisatie vanwege corona was nog niet afgebouwd of de vluchtelingencrisis vanwege de oorlog in Oekraïne diende zich aan. Dit heeft het afgelopen jaar opnieuw de nodige inzet gevraagd van de interne crisisorganisatie en het daaraan verbonden Team Bevolkingszorg (oranje kolom) van Veiligheidsregio Limburg-Noord. 4.2

We leveren in samenwerking met de Veiligheidsregio Limburg Noord een kwalitatief uitstekende brandweerzorg en crisisbeheersing tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. In 2022 is door de betrokken veiligheidspartners het (geactualiseerde) Rampbestrijdingsplan Hoogwater 2022-2025 opgeleverd. Dit plan is op basis van de evaluatie hoogwater 2021 opgesteld en is vanaf december 2022 van kracht. In het kader van natuurbrandbeheersing- en bestrijding is samen met andere betrokken Peelgemeenten verder gewerkt aan een Natuurbrandbeheersplan voor De Groote Peel (aan de hand van een RIN; Risico Index Natuurbranden).

5.

Handelingen in strijd met geldende regels beëindigen als waarborg voor een gezonde en veilige leefomgeving.

5.1 Extern begrip en draagvlak creëren voor handhaving door het verstrekken van informatie, voorlichting en communicatie over onze handhavingstaken. In 2022 is gestart met een pilotproject inzet BOA’s op het gebied van openbare orde en veiligheid voor de duur van 2 jaar. Ingezet is op meldingen met betrekking tot onder andere vuurwerk, jeugdoverlast, hondenoverlast, afvalstortingen, burenoverlast, ontruimingen woningen, openbare dronkenschap en parkeeroverlast. Daarnaast houden de BOA’s (in afstemming met de politie) toezicht bij evenementen en kermissen. De inwoners zijn op diverse manieren over de start van de pilot en de aanwezigheid van BOA’s op straat geïnformeerd. 5.2 Handhaving vakantieparken. Voortzetting van het ingezette handhavingstraject met als doel onrechtmatige bewoning (permanente bewoning/huisvesting arbeidsmigranten) en illegale bebouwing te beëindigen. In 2022 is vooral de lopende handhaving doorgezet. Dit zijn vaak langdurige trajecten. Daarnaast zijn nieuwe controles opgepakt. 5.3 Handhaving gestructureerd uitvoeren (programmatisch, planmatig, cyclisch en integraal) volgens de landelijke kwaliteitscriteria. We voeren handhaving gestructureerd uit (programmatisch, planmatig, cyclisch en integraal). Dat doen we conform landelijke kwaliteitscriteria via een pdca-cyclus. Op basis van een 74

probleemanalyse vindt planning, uitvoering, monitoring en verslaglegging plaats. Het ACT!- team, waar handhaving onderdeel van uitmaakt, is voor specifieke casussen integraal ingezet.

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? Aanpak woonoverlast, in samenwerking met buurtbemiddeling Faciliteren en ondersteunen van Burgernet, WhatsApp-buurtpreventie Coördineren van en ondersteunen bij sociale calamiteiten en maatschappelijke onrust Adviseren over en mede uitvoeren van de Wet Tijdelijke huisverboden Adviseren over en mede uitvoeren van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) Voorkomen van radicalisering Aanpak complexe problematiek met behulp van het Zorg- en veiligheidshuis Noord Limburg Opbouw van het netwerk Jeugd en veiligheid Faciliteren en ondersteunen van Veilig ondernemen en uitgaan Adviseren over en mede uitvoeren van de Rampenbestrijding en crisisbeheersing; brandweer (Veiligheidsregio) Aanpak ondermijnende criminaliteit (met o.a.