2023-019 03 Toelichting Donk 2a Kessel.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Donk 2 - 2a, Kessel Omschakeling intensieve veehouderij naar agrarisch verwant bedrijf
Colofon Titel:
Bestemmingsplan ‘Donk 2 - 2a, Kessel’
Locatiegegevens:
Donk 2, 2a 5995 PL Kessel
Opdrachtnemer:
Mount advies
Adres:
De loop 22 6027 SB Soerendonk
E-mail:
feije@mountadvies.nl
Auteur:
ing. F.M. Smies - van Eijndhoven
Datum:
12-01-2023
Vastgesteld: Plankenmerk:
NL.IMRO.1894.BPL0283-VG01.
2
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ............................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding ......................................................................................................................... 5 1.2 Ligging en begrenzing plangebied ...................................................................................... 5 1.3 Planologische borging........................................................................................................ 6 1.4 Leeswijzer ........................................................................................................................... 6
2.
Het initiatief ......................................................................................................................... 7 2.1 Huidige situatie ................................................................................................................. 7 2.2 Beoogde situatie ............................................................................................................... 9 2.2.1 Het plan .................................................................................................................................. 9 2.2.2 Landschappelijke inpassing .................................................................................................. 12 2.2.3 Compensatie verplichting ..................................................................................................... 13
3.
Beleidskader ....................................................................................................................... 15 3.1 Rijksbeleid ........................................................................................................................ 15 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie .................................................................................................... 15 3.1.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro) .... 17 3.1.3 Wet plattelandswoningen .................................................................................................... 17 3.2 Provinciaal beleid .............................................................................................................. 19 3.2.1 Provinciale Omgevingsvisie Limburg .................................................................................... 19 3.2.2 Ontwerp Omgevingsverordening Limburg ........................................................................... 21 3.2.3 Omgevingsverordening Limburg 2014 ................................................................................. 22 3.3 Gemeentelijk Beleid ........................................................................................................
23 3.3.1 Structuurvisie Buitengebied Peel en Maas........................................................................... 23 3.3.2 Structuurplan Buitengebied Peel en Maas ........................................................................... 24 3.3.3 Kwaliteitskader Buitengebied Peel en Maas ........................................................................ 25 3.3.4 Beleidsnotitie ‘nieuwe denkrichting Vrijkomende (Agrarische) Bebouwing (VAB) in het buitengebied’ ................................................................................................................................ 26 3.3.5 Kaderstelling Ruimte en Economie (2017) ........................................................................... 27
4.
Milieutechnische aspecten .................................................................................................. 30 4.1 Milieueffectenrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ................................................ 30 4.2 Natuur .............................................................................................................................. 30 4.2.1 Wet natuurbescherming ...................................................................................................... 30 4.3 Cultuurhistorie & Archeologie ........................................................................................... 32 4.4 Mobiliteit en parkeren ...................................................................................................... 34 4.5 Technische infrastructuur .................................................................................................. 36
3
4.6 Bodem .............................................................................................................................. 36 4.7 Geluid ............................................................................................................................... 36 4.8 Luchtkwaliteit ................................................................................................................... 37 4.8.1 NIMB ..................................................................................................................................... 39 4.9 Geur ................................................................................................................................. 41 4.9.1 Wet geurhinder en veehouderij ........................................................................................... 41 4.10 Externe veiligheid............................................................................................................ 42 4.11 Bedrijven en milieuzonering ............................................................................................ 46 4.12 Gezondheidsrisico’s ......................................................................................................... 51 4.13 Waterparagraaf...............................................................................................................
52 4.13.1 Beleid .................................................................................................................................. 52
5.
4.13.2
Hemelwater ................................................................................................................... 53
4.13.3
Afvalwater ..................................................................................................................... 53
4.13.4
Overleg waterbeheerder ............................................................................................... 53
Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................. 55 5.1 Economische uitvoerbaarheid ........................................................................................... 55 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid .................................................................................... 55 5.2.1 Omgevingsdialoog ................................................................................................................ 55 5.2.2. Overleg ex artikel 3.1.1 Bro ................................................................................................. 55 5.2.2 Zienswijze procedure............................................................................................................ 55
6 Juridische toelichting ............................................................................................................... 56 6.1 Regels ............................................................................................................................... 56 6.2 Verbeelding ...................................................................................................................... 56 Bijlagen ...................................................................................................................................... 57 BIJLAGEN Toelichting Bijlage 1 Aerius berekening d.d. 22 december 2021 Bijlage 2 Akoestisch onderzoek Industrielawaai. M&A omgeving, 4 mei 2022 Bijlage 3 Brief omgevingsdialoog Bijlage 3 bij de regels bevat het landschappelijk inpassingsplan
4
1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op de locatie Donk 2a in Kessel was tot voor kort een varkenshouderij gevestigd. Deze intensieve veehouderij is met toepassing van de warme saneringsregeling recent beëindigd en gesloopt. Bij het bedrijf hoort een woonboerderij; Donk 2. De initiatiefnemers zijn voornemens om een nieuwe invulling te geven aan de locatie. Zij hebben de wens om op de locatie een agrarisch verwant bedrijf te vestigen, gericht op primair het aanleggen, onderhouden en beheren van hippische accommodaties. Daarnaast heeft een klein deel van de werkzaamheden betrekking op sportvelden en (grootschalige) groenvoorzieningen. Ten behoeve van de ontwikkeling wordt het bouwvlak verkleind en worden twee bedrijfsloodsen opgericht. De bestaande woning wordt herbestemd tot ‘plattelandswoning’, waarmee het voor een derde mogelijk is/ blijft op de locatie te wonen ondanks dat er geen binding is met het bedrijf. Voor de beoogde plannen is in augustus 2021 een principeverzoek ingediend bij de gemeente Peel en Maas. Hierbij is het volgende aangevraagd: ▪
Het herbestemmen van de locatie naar ‘Bedrijf – Agrarisch verwant’;
▪
Het herbestemmen van de bestaande bedrijfswoning naar ‘plattelandswoning’;
▪
De bestemmingsplanwijziging meenemen als passende herbestemming voor de warme sanering.
Op 5 oktober 2021 heeft het college van Burgemeester en wethouders besloten om onder voorwaarden in te stemmen met het principeverzoek. De bestemming wordt middels onderhavig plan gewijzigd van ‘Agrarisch – Intensieve veehouderij’ naar ‘Bedrijf – Agrarisch verwant’ waarbij de bedrijfswoning wordt aangeduid als plattelandswoning. Aan het agrarisch verwant bedrijf wordt een bouwvlak toegekend van 12.806 m2 en binnen dit bouwvlak wordt maximaal 2.600 m2 bebouwing toegestaan.
1.2 Ligging en begrenzing plangebied
Figuur 1.1 Topografische kaart plangebied
Figuur 1.2 Luchtfoto plangebied
Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Peel en Maas in de oksel van de doorgaande wegen Midden Peelweg N277 en Rijksweg N273. De kern Kessel bevindt zich ca. 1 km ten zuiden van het plangebied, kern Baarlo is ruim 2,5 km in noordoostelijke richting gelegen.
De volgende kadastrale percelen maken onderdeel uit van het plangebied:
5
▪ ▪ ▪
Gemeente Kessel, sectie G, nummer 324, Gemeente Kessel, sectie G, nummer 326, Gemeente Kessel, sectie G, nummer 327.
1.3 Planologische borging De locatie is gelegen binnen het bestemmingsplan “Buitengebied Peel en Maas”, zoals vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Peel en Maas op 24 december 2014 en binnen het parapluplan ‘Parkeernota Peel en Maas’, zoals vastgesteld op 19 juni 2018. Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch – Intensieve veehouderij’ en heeft een bouwvlak met een oppervlakte van circa 17.750 m2. Voor het omschakelen naar een Agrarisch verwant bedrijf is in artikel 56.7 een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Op grond van deze wijzigingsbevoegdheid kan echter niet voorzien worden in de aanduiding ‘plattelandswoning’ voor de voormalige bedrijfswoning. In overleg met de gemeente is dan ook besloten om geen gebruik te maken van deze wijzigingsbevoegdheid en de totale locatie in z’n geheel juridisch-planologisch te regelen middels een partiële herziening van het bestemmingsplan.
1.4 Leeswijzer In onderhavige toelichting is in hoofdstuk één een inleiding op het initiatief gegeven, waarin de aanleiding, het plangebied en het vigerend planologische regime is beschreven. Hierna is in het tweede hoofdstuk een beschrijving opgenomen van de huidige en beoogde situatie met de landschappelijke inpassing. In hoofdstuk 3 worden de ruimtelijke ontwikkelingen die dit bestemmingsplan mogelijk maakt getoetst aan het ruimtelijk beleid op Rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Hierna worden in hoofdstuk 4 de milieutechnische en planologische aspecten beschreven waarin de haalbaarheid van de plannen wordt aangetoond. De financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid wordt verantwoord in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 is de juridische toelichting opgenomen.
6
2. Het initiatief 2.1 Huidige situatie Op de locatie was een varkenshouderij gevestigd met een milieutoestemming voor het houden van 4.377 vleesvarkens. De intensieve veehouderij werd geëxploiteerd vanuit twee gekoppelde stallen met een totale oppervlakte van ca. 5.500 m2. De stallen lagen evenwijdig aan de Midden Peelweg, met het front richting de Rijksweg. Rondom de stallen waren de voor de varkenshouderij noodzakelijke voorzieningen aanwezig, zoals voersilo’s en verharding. De agrarische bedrijfsgebouwen zijn in de loop van 2021 in zijn geheel gesloopt. De (voormalige) bedrijfswoning Donk 2 wordt ontsloten via de Donk, ter plaatse van het plangebied een parallelweg van de Midden Peelweg. Bij de woning, plaatselijk bekend als ‘Vicariushof’ zijn een aantal bijgebouwen aanwezig, in gebruik ten dienste van de woonfunctie. De hoeve dateert van omstreeks 1900. De voormalige bedrijfswoning maakt geen deel meer uit van het (agrarisch) bedrijf.
Figuur 2.1 Luchtfoto Donk 2 – 2a, start van sloopwerkzaamheden varkenshouderij zichtbaar
7
Figuur 2.2 Zicht op de voormalige stallocatie vanuit de Rijksweg, situatie december 2021
Figuur 2.3 Bestaande, te behouden woning Donk 2
8
Figuur 2.4 Zicht op de Tasbeek, de groene terreininrichting met (fruit)bomen, de achtergevel van een bijgebouw en op het achterterrein de sloopresten ter plaatse van de voormalige agrarische bedrijfsgebouwen
Aan de noordwestzijde grenst de agrarische bedrijfslocatie aan het beekdal van de Tasbeek. Zowel de tuin rond de woningen, als de zone langs de Tasbeek en de strook langs de Rijksweg zijn onbebouwd en onverhard en hebben een groene uitstraling. Langs de Rijksweg bestaat de beplanting uit een gemengd struweel, aan de zijde van de Tasbeek staan een aantal (fruit)bomen in een grasstrook.
2.2 Beoogde situatie 2.2.1 Het plan Beoogde bedrijfsactiviteiten De initiatiefnemers hebben een jong en ambitieus bedrijf dat zijn grondslag kent in Kessel. Momenteel wordt er vanuit diverse locaties (in het buitengebied) aan huis gewerkt. Dit zorgt voor bedrijfstechnische ongemakken, mede gezien de snelle groei van het bedrijf de laatste jaren. Er is dan ook behoefte ontstaan om een bedrijfslocatie aan te kopen van waaruit alle werkzaamheden plaats kunnen vinden. De bedrijfsactiviteiten richten zich op het beheer en onderhoud en aanleg van (grootschalige) groenvoorzieningen, hippische accommodaties, sportvelden en grondwerken. Het bedrijf is als allround gestart met een focus op alle 4 deze facetten. Inmiddels is het bedrijf zich gaan specialiseren in het aanleggen, onderhouden en beheren van hippische accommodaties en bestaat 90% van haar klantenbestand uit hippische bedrijven. De paardensport maakt een enorme groei mee. Nederland, België en Duitsland vormen het internationale hart van de hippische ontwikkeling. Dit heeft onder andere te maken met de kwaliteitsvolle paarden die Nederland te bieden heeft, de goede trainingsaccommodaties en
9
opleidingen van paard en ruiter. De Nederlandse paarden domineren de wereld met goede sportresultaten. De gemeente Peel en Maas ligt heel centraal in deze ‘Europese Hippische Hotspot’. Dat is duidelijk zichtbaar in de groei van het aantal paardenbedrijven binnen de gemeente en de grote hoeveelheid internationale ruiters dat zich in de regio vestigt. Hiermee ligt het bedrijf in het hart van de hippische (spring)sport. Daarnaast is vanuit het eigen netwerk een groot klantenbestand opgebouwd. De werkzaamheden voor hippische klanten bestaan hoofdzakelijk uit: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Aanleg en onderhoud van (buiten)pistes, paddocks, longeercirkels, In- en doorzaaien van gazons en springweides, Verticuteren van gazons en springweides, Uitmaaien van sloten, vijvers, wadi’s etc., Machinale hovenierswerkzaamheden zoals machinaal snoeien.
De hippische bedrijven kunnen door dit pallet aan diensten de complete aanleg, beheer en onderhoud van hun onverhard buitenterrein uit handen geven. Naast de hippische sector richt het bedrijf zich voor circa 10% op de aanleg en het beheer en onderhoud van sportvelden, grondverzetwerkzaamheden en hovenierswerkzaamheden bij particulieren. De reden waarom er niet compleet op de hippische sector wordt gericht, is enerzijds om voor afwisseling in de bedrijfsactiviteiten te zorgen en anderzijds om enig bedrijfsrisico uit te kunnen sluiten. De paardenhouderij is sterk aanwezig in het werkgebied en de vraag naar het aanleggen van (buiten)pistes is enorm. Deze groei zal op enig moment gaan afvlakken. Het bedrijf wil op dat moment niet met een terugval van werkzaamheden geconfronteerd worden, die niet door andere activiteiten kunnen worden opgevangen. Door nu ook al een speler in een andere markt te zijn en de machines hierop aan te passen zijn meerdere toekomstscenario’s mogelijk. De bedrijfsactiviteiten vinden primair plaats bij bedrijven en particulieren op locatie. Het bedrijf bestaat nu uit 5 fte en men wil doorgroeien naar 10 fte. De activiteiten op de Donk 2a zullen bestaan uit: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
▪
Kantoorwerkzaamheden (planning, bestellingen, administratie); Ontvangst van klanten; Stalling van voertuigen, machines en materieel; Kleinschalige binnenopslag van materialen; Het mengen van de toplaag. Het zand wordt gemend met andere dempende materialen om een goede paardijbodem te realiseren. Deze paardijbodem wordt de toplaag genoemd. Het mengen gebeurt met een loader en kieper; Kleinschalige opslag van zand. Het is belangrijk om aan te geven dat het hier expliciet niet gaat om een grondverzet bedrijf. Er worden hooguit twee bodems opgeslagen van gezamenlijk maximaal 400 m3. Deze bodems worden eerst gemengd en vervolgens naar de klant gebracht.
Het werkgebied van het bedrijf bevindt zich met name in de regio Midden-Limburg en het oosten / zuid-oosten van Noord-Brabant. ‘Equestrian Centre de Peelbergen’ fungeert in deze regio als een economisch vliegwiel en zorgt voor veel directe en indirecte werkgelegenheid. Daarnaast zijn er enkele klanten in België en Duitsland. Belangrijk pluspunt van de locatie Donk 2a is de ligging midden in het werkgebied en de zeer goede ontsluiting en bereikbaarheid. De ligging direct aan het knooppunt van de Midden Peelweg (N277) en de Rijksweg (N273) zorgt voor een optimale verbinding naar de werkgebieden zowel regionaal als
10
internationaal. Daarnaast is er door de directe ligging aan de rotonde geen woongebied wat doorkruist moet worden. Hiermee wordt overlast naar omwonenden voorkomen. Enkel de bedrijfswoning zal de bedrijfsactiviteiten opmerken. Van overlast kan geen sprake zijn, daar het voormalige varkensbedrijf gelijkwaardige of zelfs meer verkeersbewegingen had. Het aantal bewegingen met vrachtverkeer lag bij de oorspronkelijke functie hoger en het aantal bewegingen met personenauto’s lag lager.
Figuur 2.5 Schets beoogde situatie plangebied Donk 2 – 2a
Bedrijfsopzet op Donk 2a De ontwikkeling voorziet in de volgende bedrijfsopzet voor de locatie Donk 2a te Kessel: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Het bouwvlak wordt verkleind van circa 1,77 ha naar 1,28 ha; Bouw van twee bedrijfsloodsen met ieder een oppervlak van 1.250m2; Ondergeschikt kantoor van 100 m2; Maximum bebouwd oppervlak van 2.600m2; De eerste loods zal deels ingedeeld worden met kantoren, kantine, ontvangstruimte, keuken, douches en toiletten, technische ruimte en archiefruimte. Daarnaast wordt deze loods
11
▪ ▪ ▪
gebruikt voor het stallen van de voertuigen, machines en het materieel. Dit kan aangemerkt worden als werktuigenloods; De tweede loods wordt gebouwd voor de opslag en uitbreidingsmogelijkheden voor de gewenste groei; Voldoende rangeerterrein en parkeergelegenheid op eigen terrein; Inzet op een groene kwaliteitsvolle uitstraling waarbij het bouwblok zal worden verkleind en ingezet wordt op natuurontwikkeling, welke in nader overleg met de gemeente wordt vormgegeven (zie ook paragraaf 2.2.2).
Plattelandswoning De woning is in de huidige situatie bestemd als bedrijfswoning bij het agrarisch bedrijf. In die situatie is bewoning uitsluitend toegestaan door degene/ het huishouden/ maximaal vier personen wiens huisvesting ter plaatse gelet op de bedrijfsvoering noodzakelijk is. Dit geldt niet alleen voor bedrijfswoningen bij agrarische bedrijven, maar ook voor bedrijfswoningen bij niet-agrarische bedrijven. De bewoner van Donk 2 heeft geen binding met de beoogde bedrijfsactiviteiten op de locatie. Tevens is het voor deze beoogde bedrijfsvoering niet direct noodzakelijk dat iemand die aan het bedrijf verbonden is ter plaatse woont. De ‘Wet plattelandswoningen’ biedt sinds 1 januari 2013 een kader om dit soort situaties te regelen, de aanwezigheid van de bedrijvigheid respecterend (zie ook paragraaf 3.3.3). Door toekenning van de status ‘plattelandswoning’ kunnen derden in de woning (blijven) wonen. Voor de plattelandswoning gelden qua bouwregels dezelfde regels als voor een agrarische bedrijfswoning. De bestaande woning met bijbehorende bijgebouwen blijft behouden. Ruimtelijk zal er ter plaatse en rond de (bedrijfs)woning geen sprake zijn van wijziging van de situatie. Borging in het bestemmingsplan In het principeverzoek en -besluit is vastgelegd dat de locatie wordt herbestemd als ‘Bedrijf – Agrarisch verwant’.
Hierbij wordt een bouwvlak toegekend van 1,28 ha, waarmee sprake is van een afname van 0,49 ha ten opzichte van de huidige situatie. In de planregels wordt de maximale bebouwingsomvang begrensd op 2.600 m2. De overige gronden binnen het bouwvlak kunnen onder andere worden benut als parkeer- en manoeuvreerruimte. De woning Donk 2 wordt opgenomen in het bestemmingsvlak ‘Bedrijf – Agrarisch verwant’ en krijgt hierbij de aanduiding ‘plattelandswoning’. Op deze manier kan de woning als bedrijfswoning worden benut, maar ook door een derde worden bewoond.
2.2.2 Landschappelijke inpassing Ingezet wordt op een zorgvuldige landschappelijke inpassing, waarbij met name de zijde van de Tasbeek de aandacht heeft. Ten behoeve van de herbestemming en ontwikkeling is een Landschappelijk inpassingsplan opgesteld ‘Landschappelijk inpassingsplan Donk 2a Kessel’ (Mount advies, 25 april 2022) – opgenomen als bijlage 3 bij de regels. De groenstructuur rond de inrit wordt versterkt door het aanplanten van een beukenhaag met daarin een aantal bomen. Hierdoor wordt de toegang, vanuit de Donk, benadrukt. In het noordelijk deel worden de natuur- en landschapswaarden van de gronden richting de Tasbeek versterkt, onder andere door kruidenrijk grasland en houtstruweel. De historische houtwal aan de noordoostzijde van het plangebied wordt in ere hersteld door passende beplanting toe te voegen en gaten op te vullen.
12
Aan de zijde van de Rijksweg wordt een nieuwe beukenhaag geplant en ruimte voor waterberging gecreëerd.
Figuur 2.6 Inrichtingstekening Landschappelijk inpassingsplan Donk 2 – 2a
2.2.3 Compensatie verplichting Het Limburgs Kwaliteitsmenu van provincie Limburg heeft zijn uitwerking naar lokaal niveau gekregen in het Kwaliteitskader Buitengebied Peel en Maas. Het doel van het hierin opgenomen kwaliteitsmenu is het bieden van een instrument om noodzakelijke en/ of wenselijke ontwikkelingen in het buitengebied te kunnen combineren met kwaliteitsverbetering. Ontwikkelingen die niet passen in het bestemmingsplan worden op basis hiervan alleen toegestaan als er een tegenprestatie wordt geleverd in de vorm van landschappelijke inpassing. Daarnaast is er in veel gevallen een aanvullende kwaliteitsverbetering (AK) van toepassing. Deze kwaliteitsverbetering dient te bestaan uit fysieke maatregelen die bijdragen aan het versterken van het landschap. Dat kan bijvoorbeeld bestaan uit: sloop, aanleg van natuur, versterking van het landschap of uit extra investering in architectonische kwaliteit. In het Kwaliteitskader Buitengebied Peel is per gebiedstypologie bepaald of en hoeveel aanvullende kwaliteit er gevraagd wordt. De bedoeling hiervan is de gevolgen van een ontwikkeling die ingrijpt in het buitengebied te compenseren. Daarbij wordt de zogenaamde “drietrapsraket‟ gehanteerd. Pas als feitelijke compensatie niet mogelijk is op de locatie van de aanvrager, dan wel op een alternatieve
13
locatie kan een bijdrage gestort worden in het “Kwaliteitsfonds ruimtelijke ontwikkeling”. Dit fonds geeft de gemeente de mogelijkheid om zelf compenserende maatregelen uit te voeren in bepaalde projecten welke in de Structuurvisie genoemd zijn. De uitvoeringsparagraaf in de Structuurvisie Buitengebied biedt de mogelijkheid om de bijdrage in het fonds te kunnen vragen. Het plangebied is gelegen binnen het landschapstype ‘oude verdichte/ besloten bouwlanden’. Voor de vestiging van een agrarisch verwant bedrijf in VAB is in de Matrix aanvullende kwaliteitsverbetering in het kwaliteitskader opgenomen dat de norm voor aanvullende kwaliteit zodanig moet zijn dat het gewenste doel wordt bereikt. Er wordt hierbij geen onderscheid gemaakt tussen de verschillende landschapstypen. In paragraaf 3.3.3 wordt nader ingegaan op het Kwaliteitskader. Op de locatie Donk 2 – 2a is een grote kwaliteitswinst behaald door de sanering van de varkenshouderij. De sloop van de agrarische bedrijfsgebouwen en het verdwijnen van de milieu impact van de intensieve veehouderij vormt een meerwaarde voor de locatie en de omgeving. Daarnaast wordt voorzien in een robuuste landschappelijke inpassing, waarin wordt aangesloten bij de aanwezige landschapselementen. Door het opnemen van de maximale bebouwingsomvang van 2.600 m2 is zeker gesteld dat op de locatie blijvend wordt gezorgd voor een sterke ontstening.
Door deze maatregelen wordt het gewenste doel voor Donk 2 – 2a bereikt.
14
3. Beleidskader In dit hoofdstuk worden de beleidskaders die van toepassing zijn op de beschreven beoogde ontwikkelingen uit paragraaf 2.2 benoemd en wordt aangegeven hoe de ontwikkelingen passend zijn binnen deze beleidskaders.
3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. Deze Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte uit 2012. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving voor Nederland. Het toekomstperspectief is 2050. Met de vaststelling van de NOVI wordt vooruitgelopen op de Omgevingswet, die naar verwachting in 2022 in werking treedt. De NOVI voldoet aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Zodra de Omgevingswet in werking treedt, zal deze omgevingsvisie dan ook gelden als de Nationale Omgevingsvisie in de zin van deze wet. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal; alle plannen moeten met oog voor natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt worden. Bij het maken van keuzes wordt gebruik gemaakt van drie afwegingsprincipes: 1. combinatie van functies gaat voor enkelvoudige functies; 2. kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal en; 3. afwentelen wordt voorkomen. Het Rijk wil daarbij sturen en richting geven op vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel; 3.
Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Prioriteit 1 gaat over de ambitie van Nederland om in 2050 klimaatbestendig en water robuust te zijn. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, zoals voldoende groen en ruimte voor wateropslag in onze steden. Daarnaast gaat het ook over de ambitie van Nederland om in 2050 een duurzame energievoorziening te hebben. Dit vraagt ruimte, onder meer voor windmolens en zonnepanelen en de bijbehorende energie infrastructuur voor opslag en transport van duurzame energie. Door de sanering van het agrarisch bedrijf, neemt de bebouwde oppervlakte in het plangebied af. Voor de nieuwe bedrijfsgebouwen wordt ingezet op afkoppeling van hemelwater en duurzaam bouwen. Bij prioriteit 2 wordt aangegeven dat de ambitie voor de lange termijn is: het duurzaam en circulair maken van de economie en energievoorziening en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving. Er wordt ingezet op een aantrekkelijke, gezonde en veilige omgeving en een goed vestigingsklimaat, inclusief een goede bereikbaarheid en duurzame mobiliteit.
Locaties van nieuwe kantoren, bedrijventerreinen, grootschalige logistieke functies en datacentra moeten passen bij het verkeers- en vervoersnetwerk, goed afgestemd zijn op de vraag van bedrijven én de economische vitaliteit en de kwaliteit en aantrekkelijkheid van stad en land versterken. Er wordt daarbij ingezet op
15
actieve clustering van (grootschalige) logistieke functies op logistieke knooppunten langs (inter)nationale corridors. Nieuwvestiging van toerisme vindt bij voorkeur plaats buiten de huidige toplocaties en in de nabijheid van OV of bestaande aansluitingen op het hoofdwegennet. In het plangebied is een intensieve veehouderij gesaneerd en wordt een agrarisch verwant bedrijf gerealiseerd. Het bedrijf richt zich primair op paardenhouderijen, een doelgroep die in de directe en verdere omgeving sterk vertegenwoordigd is. Door de ligging aan diverse doorgaande wegen is de locatie een goede uitvalsbasis voor werkzaamheden in Noord-Limburg en Oost-Brabant. Ook het Belgische en Duitse grensgebied kunnen vanuit de locatie relatief eenvoudig worden bereikt. De bedrijfsactiviteiten zorgen voor werkgelegenheid voor ca. 10 fte hetgeen een bijdrage levert aan de leefbaarheid van de omgeving. Prioriteit 3 zet in op het bouwen aan sterke, aantrekkelijke en gezonde steden. De ambitie is om een goed bereikbaar netwerk van steden en regio's te realiseren door te werken aan de verdere ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland. De grote actuele woningbehoefte vraagt tegelijkertijd om oplossingen op korte termijn. Hieraan wordt een stevige impuls gegeven. Het aanbod en de kwaliteit van het groen in de stad worden versterkt en de aansluiting op het groene gebied buiten de stad wordt verbeterd.
Daarbij behouden grote open ruimten tussen de steden hun groene karakter. De ontwikkeling vindt plaats binnen een bestaand bouwvlak, waarbij het bouwvolume wordt verkleind. Het initiatief heeft geen betrekking op woningbouw en doet geen afbreuk aan de open, groene ruimte. Bij prioriteit 4 wordt ingegaan op het belang van natuurlijke systemen en het landschap. In sommige regio’s staan de natuurlijke systemen en het landschap onder druk. Soms is sprake van een verzakkende bodem, onder meer door een te laag waterpeil. Het omhoog brengen van het waterpeil, kan (ongewenste) gevolgen hebben voor de landbouw en de veeteelt. In sommige gebieden wordt het misschien logischer om duurzame energie te produceren in plaats van voedsel. Tegelijkertijd is de inzet de kwaliteiten van het landschap te behouden om te kunnen recreëren en ook vanwege het cultureel erfgoed. De beëindiging van een intensieve veehouderij is onderdeel van de ontwikkeling. Hiermee wordt een positieve bijdrage geleverd aan het woon- en leefklimaat. Daarbij heeft de ontwikkeling geen negatieve gevolgen voor natuurlijke en cultuurhistorische waarden, zoals nader gemotiveerd in hoofdstuk 4 van deze toelichting. Zo lang er geen sprake is van een nationaal belang laat het rijk de beoordeling en uitvoering van ontwikkelingen aan de provincies en gemeenten over.
In de NOVI is een tabel opgenomen die weergeeft hoe de relatie is tussen de in de NOVI opgenomen nationale belangen, de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en de uitvoeringsregels in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) onder de Omgevingswet. De betreffende onderdelen en/of artikelen in het Barro, Bro, en straks Bkl, blijven ook na inwerkingtreding van de NOVI gelden. In het Barro is aangegeven welke gebieden, of projecten, van nationaal belang zijn en aanvullende toetsing behoeven. Om te bepalen of sprake is van strijdigheid met de belangen uit de NOVI dient daarom verder getoetst te worden aan het Barro.
16
De voorgenomen ontwikkeling aan de Donk is ten opzichte van het rijksbeleid zeer kleinschalig van aard. Het rijksbeleid legt geen specifieke kaders of voorwaarden op aan de vestiging van een agrarisch verwant bedrijf ter plaatse van een voormalige veehouderij. De vier hoofdprioriteiten van het Rijk worden met de ontwikkeling gevolgd. Initiatiefnemers zijn voornemens om op de daken zonnepanelen te realiseren. Omdat het om een zeer groot oppervlak gaat zal eerst overleg met de netbeheerder nodig zijn om te beoordelen of de opgewekte energie ook getransporteerd kan worden.
3.1.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro) In bovenbeschreven omgevingsvisie is bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn, dat ze van invloed zijn op de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal, regionaal en lokaal niveau. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) verankert deze kaderstellende uitspraken juridisch. De Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) vormt de bijbehorende ministeriële regeling. Op 30 december 2011 is het Barro en op 1 december 2020 de (gewijzigde) Rarro in werking getreden. In het Barro en Rarro zijn regels opgenomen ter bescherming van de nationale belangen. De regels moeten in acht worden genomen bij het opstellen van provinciale ruimtelijke verordeningen, bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen. Het plangebied ligt niet in één van de gebieden waar het Barro of Rarro betrekking op heeft, zoals militaire terreinen of reserveringsgebieden voor nieuwe infrastructuur. De regels vormen dan ook geen belemmering voor de ontwikkeling.
3.1.3 Wet plattelandswoningen Op 1 januari 2013 is de Wet plattelandswoningen (officieel: “Wijziging van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en enkele andere wetten om de planologische status van gronden en opstallen bepalend te laten zijn voor de mate van milieubescherming alsmede om de positie van agrarische bedrijfswoningen aan te passen (plattelandswoningen)” in werking getreden. Deze wet maakt het mogelijk dat een voormalige bedrijfswoning door derden wordt bewoond, terwijl de planologische status en het (milieuhygiënisch) beschermingsniveau van de woning ongewijzigd blijven ten opzichte van de oorspronkelijke situatie (bedrijfswoning). Gezien deze aanleiding en achtergrond is de Wet plattelandswoningen hoofdzakelijk gericht op locaties waar het agrarisch bedrijf nog in functie is, maar de woning met een deel van de gronden is afgesplitst (in eigendom en/ of gebruik). Bij de totstandkoming van de wettelijke regeling is er door de wetgever expliciet voor gekozen de plattelandswoning niet alleen toepasbaar te maken voor primaire agrarische locaties, maar ook voor andere bedrijvigheid, al dan niet met een agrarisch verleden. Op grond van de bepalingen in de Wet plattelandswoningen (en daaruit voortvloeiende aanpassingen van andere wetgeving) is een dergelijke woning niet gevoelig voor milieuhinder vanuit het (voormalig) eigen bedrijf.
Als gevolg van jurisprudentie geldt een uitzondering op dit uitgangspunt voor het thema luchtkwaliteit. Uit de Memorie van Toelichting bij de wet is op te maken dat het de voorkeur van de wetgever heeft om, bij toepassing van de wet, voor een totale locatie de bedrijfsbestemming te handhaven en daarnaast een aanvullende aanduiding ‘plattelandswoning’ op te nemen. De woning blijft daarmee planologisch-juridisch gelegen binnen het bestemmingsvlak van het bedrijf.
17
Het is gewenst dat de voormalige bedrijfswoning Donk 2 bewoond kan worden door derden, die geen binding hebben met het ter plaatse te vestigen agrarisch verwant bedrijf. In dit geval gaat het om de huidige bewoner, die ook in de nieuwe situatie in de woning blijft wonen. De woning is bestaand en legaal aanwezig en voldoet daarmee aan de geldende voorwaarden uit de Wet. In het principebesluit zijn door de gemeente een aantal voorwaarden verbonden aan de toekenning van de status ‘plattelandswoning’. Deze worden hieronder (samengevat) omschreven en getoetst: 1. Alleen bestaand gevallen De Wet plattelandswoningen wordt gezien als middel om bestaande knelsituaties op te lossen. Vanuit die gedachte kan de status ‘ plattelandswoning’ allen worden toegekend aan bestaande gevallen. Als peildatum wordt de datum van inwerkingtreding van de Wet aangehouden: 1 januari 2013. De woning Donk 2 was reeds op 1 januari 2013 zowel in gebruik als kadastraal afgesplitst van de achterliggende varkenshouderij. Feitelijk is de woning al vele jaren niet als bedrijfswoning gebruikt, ook niet bij het agrarisch bedrijf. Het bedrijfspand (wat inmiddels gesloopt is) is in 2003 al kadastraal gespitst van de woning. 2. Geen nieuwe bedrijfswoningen In totaal blijft binnen het bestemmingsvlak één woning toegestaan, de plattelandswoning Donk 2.
Oprichting van een nieuwe woning bij het agrarisch verwant bedrijf is niet gewenst en wordt in de planregels expliciet uitgesloten. 3. Acceptatie minder goed woon- en leefklimaat m.u.v. luchtkwaliteit De eigenaren/ bewoners zijn bekend met deze eventuele gevolgen van de status ‘plattelandswoning’. Aangezien zij al vele jaren in de woning wonen, waarbij op het achterterrein lange tijd een varkenshouderij werd geëxploiteerd, zijn zij bekend met een afwijkend woon- en leefklimaat. Door de omvorming van de intensieve veehouderij naar het beoogde agrarisch verwant bedrijf zal het woon- en leefklimaat ter plaatse verbeteren. In hoofdstuk 4 zijn de verschillende milieuaspecten getoetst. Hieruit blijkt dat: a. Voor geluid het langtijdgemiddelde dagniveau beperkt wordt overschreden en het maximale geluidniveau niet wordt overschreden (zie ook paragraaf 4.7). Een plattelandswoning is echter geen geluidgevoelige bestemming voor het geluid van de ‘eigen’ inrichting, waardoor dit aspect niet tot beperkingen leidt; b. De achtergrondconcentraties voor de relevante parameters voor luchtkwaliteit (zie ook paragraaf 4.8) voldoen aan de normen. De voorgenomen functie valt, gezien de aard en omvang, in de categorie ‘Niet in betekenende mate’.
Daarbij vervalt met de beëindiging van de varkenshouderij de invloed op de luchtkwaliteit door de veehouderij, hetgeen een positieve bijdrage levert aan het woon- en leefklimaat ter plaatse; c. De nieuwe functie veroorzaakt geen onevenredige geurhinder naar de omgeving (zie ook paragraaf 4.9). Wel geldt ook voor dit aspect dat door het verdwijnen van de varkenshouderij het woon- en leefklimaat positief worden beïnvloed; d. In paragraaf 4.11 ‘Bedrijven en milieuzonering’ is de algemene aanvaardbaarheid van de nieuwe bedrijfsactiviteiten ten opzichte van de plattelandswoning nader omschreven. 4. Bouwregels conform geldend bestemmingsplan De bouwregels voor agrarische bedrijfswoningen uit het meest recente bestemmingsplan buitengebied worden in voorliggend plan overeenkomstig van toepassing verklaard op de woning Donk 2. Voor de woning zijn geen ruimtelijke wijzigingen beoogd. 5. Een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ten opzichte van omliggende bedrijven In hoofdstuk 4 van deze toelichting worden alle relevante aspecten getoetst.
18
De gewenste herbestemming van de voormalige bedrijfswoning Donk 2 valt onder het toepassingsbereik van de ‘Wet plattelandswoningen’ en past binnen de gemeentelijke voorwaarden.
3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Provinciale Omgevingsvisie Limburg Op 1 oktober 2021 hebben Provinciale Staten van Limburg de Provinciale Omgevingsvisie Limburg vastgesteld. De Omgevingsvisie Limburg is op 25 oktober 2021 in werking getreden. De Omgevingsvisie is een strategische en lange termijn (2030-2050) visie op de fysieke leefomgeving en beschrijft onderwerpen zoals wonen, infrastructuur, milieu, water, natuur, landschap, bodem, ruimtelijke economie, luchtkwaliteit en cultureel erfgoed. Daarnaast worden ook de aspecten gezondheid, veiligheid en een gezonde leefomgeving in de Omgevingsvisie meegenomen. Vanuit de Omgevingsvisie heeft de provincie regels verankerd in de Omgevingsverordening (zie paragraaf 3.2.2.).
In de Omgevingsvisie Limburg staan drie hoofdopgaven centraal: 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; a. in stedelijk c.q. bebouwd gebied b. in landelijk gebied 2. Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; inclusief landbouw transitie; 3. Klimaatadaptatie en energietransitie. Hoewel de opgaven Limburg-breed aan de orde zijn, verschillen de accenten per gebied en per sector. Per sector is in de Omgevingsvisie aangegeven wat de opgave is, welke ambitie de provincie heeft met deze sector en welke keuzes worden gemaakt. Het plangebied en omgeving zijn in de omgevingsvisie aangewezen als zone ‘buitengebied’. Voor het buitengebied op de hogere zandgronden van Noord- en Midden-Limburg is, rekening houdend met de natuurlijke omstandigheden en de ruimteclaims vanuit verschillende transitieopgaven, een breed scala aan grondgebruiksvormen mogelijk aldus de Omgevingsvisie. Voor het deelgebied Noord-Limburg wordt in de visie expliciet opgemerkt dat zich rond de Midden Peelweg een hippische zone bevindt, waar internationale, aan paarden gerelateerde economische activiteiten zich sterk ontwikkelen. Land- en tuinbouw is één van de door de provincie onderscheiden sectoren. In de Omgevingsvisie is opgenomen dat er veel aandacht is en was voor de leefkwaliteit rondom (intensieve) veehouderijen en overige land- en tuinbouwbedrijven.
Geuroverlast, fijnstof, ammoniakemissie en mogelijke gezondheidsrisico’s zorgen voor maatschappelijke onrust. Ook de belasting op natuurgebieden door onder andere stikstofdepositie, vraagt om maatregelen. Het landelijk gebied is steeds minder een productieruimte en steeds meer een consumptieruimte waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt. Deze verwevenheid vraagt maatregelen om de omgevingskwaliteit te verbeteren en ruimtelijke keuzes over vestiging, uitbreiding, herbestemming en sanering van leegstaand agrarisch vastgoed.
19
Daarbij is de landbouw een bedrijfstak die continu aan verandering onderhevig is, mede ingegeven door internationale concurrentie, diverse crises en onder druk van toegenomen aandacht voor maatschappelijke opgaven en kennis van effecten op lange termijn. In de visie wordt erkend dat een groot aantal agrariërs zal stoppen. Daardoor zal sprake zijn van een toename aan vrijkomende agrarische bebouwing (VAB), terwijl de mogelijkheden voor herbestemming van diezelfde VAB’s zeer beperkt zijn. Er ontstaat hierdoor meer risico op criminele activiteiten en verval en de landschappelijke kwaliteit en leefbaarheid van een gebied kan achteruitgaan. Om landschappelijke kwaliteit te behouden en verrommeling te voorkomen wordt in de Omgevingsvisie voor VAB’s ingezet op: 1. agrarisch hergebruik, 2. herbestemmen buiten sector, 3. sloop (met uitzondering van beeldbepalende/monumentale en karakteristieke bebouwing), waarbij de mogelijkheden worden bepaald door het potentieel van het vastgoed en de omgeving, vanuit het principe juiste ontwikkeling op de juiste locatie. Met het oog op de verwachte leegstand in VAB’s en bijbehorende agrarische bedrijfswoningen als gevolg van het groot aantal stoppende agrariërs, wordt door de provincie in beginsel ruimte gegeven om een herbestemming van deze locaties/gebouwen te onderzoeken.
Daaronder kan ook worden verstaan het omzetten van bedrijfswoningen naar burgerbewoning. De mogelijkheden worden bepaald door het potentieel van het vastgoed en zijn omgeving, vanuit het principe ‘de juiste ontwikkeling (functie) op de juiste locatie’. Aan de Donk 2 is sprake van een vrijkomende agrarische bedrijfslocatie, waar vanwege de bepalingen in de warme saneringsregeling de bedrijfsgebouwen geheel zijn gesloopt. De voorwaarde vanuit deze regeling was dat de gebouwen gesloopt moesten worden, waardoor er geen sprake kan zijn van hergebruik van bestaande bebouwing. De aard, omvang en ligging van de locatie maakt dat het gewenst is de plek te benutten voor een agrarisch verwant bedrijf. De solitaire ligging aan diverse uitvalswegen maakt de locatie goed geschikt voor enige bedrijfsmatige activiteiten en transportbewegingen. Met de nieuwe functie wordt verval van de locatie voorkomen en wordt een bijdrage geleverd aan de leefbaarheid en werkgelegenheid. Door het beëindigen van de varkenshouderij ter plaatse is de milieu-invloed van dit bedrijf op de bebouwde kom van Kessel en omliggende gevoelige functies teniet gedaan. De bedrijfsactiviteiten zijn primair gelieerd aan de paardenhouderij, hetgeen een groeiende en economisch belangrijke bedrijfstak vormt in de omgeving.
Door het behoud van bedrijfsactiviteiten is het gewenst de voormalige bedrijfswoning te bestemmen als plattelandswoning, gebruik makend van de ruimte die de provincie biedt voor herbestemming van deze objecten. Op grond van de herbestemming als plattelandswoning kan de woning zowel door degene die het bijbehorende bedrijf voert als door een derde worden bewoond. De beoogde ontwikkeling in het plangebied past binnen de Provinciale Omgevingsvisie Limburg. Het saneren van de intensieve veehouderij en hergebruiken van de locatie past binnen de lijn die is ingezet voor primaire agrarische bedrijven. Omschakeling naar een agrarisch verwant bedrijf,
20
gerelateerd aan een sterke sector in het gebied en met een kleinere bebouwingsomvang en milieuinvloed komt de leefbaarheid en omgeving ten goede.
3.2.2 Ontwerp Omgevingsverordening Limburg Op 17 december 2021 is de ontwerp Omgevingsverordening Limburg vastgesteld. In de Omgevingsverordening legt de provincie regels vast voor onder meer natuur, milieu, (grond-)water, ontgronding, wegen, ruimte (verstedelijking, woon- en werklocaties, agrarische bedrijven). Met de regels in de verordening borgt de provincie de beleidskeuzen die in de Omgevingsvisie gemaakt zijn, vanaf het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. De Omgevingsverordening Limburg (2021) is hoofdzakelijk een beleidsneutrale omzetting van de Omgevingsverordening Limburg 2014 (zie paragraaf 3.2.3). De verordening bevat enkele nieuwe of inhoudelijk aanmerkelijk gewijzigde onderwerpen. Het gaat om instructieregels aan gemeenten op het gebied van wonen, zonne-energie, na-ijlende effecten van de steenkoolwinning en huisvestingsnormen voor internationale werknemers. Het plangebied en de directe omgeving zijn op de kaartbeelden als volgt aangeduid: Plangebied
Omgeving Limburg Midden Peelweg, inclusief zone t/m de parallel lopende Donk: ‘Provinciale wegen’ en ‘Beperkingengebied m.b.t. een provinciale weg’
1.
Algemeen
Limburg
2.
Infrastructuur
-
3.
Omgevingswaarden
Overstromingskansgebied Overstromingskansgebied
wateroverlast
C – 1 : 25 jaar
C – 1 : 25 jaar
9.
Landbouw
Buitengebied
Buitengebied
10.
Wonen, werken en
Buitengebied
Buitengebied
Regio Noord-Limburg
Regio Noord-Limburg
recreëren
Op de kaartbeelden 4.) Grondwaterbescherming, 5.) Gesloten stortplaats, 6.) Geluid, 7.) Landschap, 8.) Natuur en 11.) Energie hebben het plangebied en omgeving geen verdere aanduiding. De Verordening bevat geen regels voor het omzetten van voormalige agrarische bedrijfslocaties in agrarisch verwante bedrijven. De vervolgfunctie wordt als passend beschouwd in het buitengebied van Noord-Limburg, waar de paardenhouderij en paardensport een belangrijke sector is. Het plan heeft geen invloed op de nabijgelegen weg of het daaraan gekoppeld beperkingengebied en voldaan wordt aan de voorwaarden voor hemelwaterberging en -infiltratie.
De Omgevingsverordening Limburg 2021 is nog niet in werking getreden. Op basis van de beschikbare planstukken wordt geconcludeerd dat voldaan wordt aan dit toekomstig beleidskader.
21
3.2.3 Omgevingsverordening Limburg 2014 In de Omgevingsverordening Limburg 2014 staan de regels die nodig zijn om het omgevingsbeleid van het POL2014 juridische binding te geven. De Omgevingsverordening is een samenvoeging van de Provinciale milieuverordening, de Wegenverordening, de Waterverordening en de Ontgrondingenverordening. De Omgevingsverordening Limburg 2014 is uitgebreid met een hoofdstuk Ruimte. Dat hoofdstuk Ruimte bevat een aantal instrumenten die gericht zijn op de doorwerking van het ruimtelijke beleid van het POL2014. De omgevingsverordening is vastgesteld op 12 december 2014. Nadien zijn er nog enkele wijzigingsverordeningen vastgesteld. Donk 2 – 2a en omgeving zijn aangewezen als ‘Landelijk gebied – Noord-Limburg’. In de verordening zijn voor een aantal thema’s en functies nadere regels uitgewerkt. De regels voor Intensieve veehouderij (artikel 2.11) hebben betrekking op de ontwikkelingsvormen nieuwvestiging, uitbreiding en vormverandering. In de verordening zijn geen bepalingen opgenomen over mogelijke vervolgfuncties bij beëindiging van een intensieve veehouderij. Tevens zijn geen specifieke regels opgenomen voor het landelijk gebied. Uitsluitend daarin aangewezen waarden worden middels regels beschermd.
Figuur 3.1 Uitsnede Omgevingsverordening Limburg 2014
Het gehele grondgebied is aangewezen als ‘Natuur’, op basis waarvan regels worden opgelegd aan veehouderijbedrijven om hun invloed op de Natura 2000 te beperken. Ook gelden voor deze gebiedsaanduiding regels op het gebied van wildbeheer, bestrijding van schadeveroorzakende dieren, het gebruik van meststoffen en beschermde soorten. Vanuit de verordening worden geen regels gesteld aan omschakeling van veehouderijlocaties naar een agrarisch verwant bedrijf. Voor veehouderijen gelden beperkingen in verband met hun milieuinvloed op omliggende natuur. Door de beëindiging van de veehouderij aan de Donk 2a vervalt de invloed op de omgeving en door herbestemming is het verdwijnen van de intensieve veehouderij definitief. Voor deze herbestemming gelden vanuit de verordening geen beperkingen of regels.
22
Normering regionale wateroverlast De locatie aangewezen als ‘Regionale wateroverlast – normering 1:25’. De norm geeft aan waarop de bergings- en afvoercapaciteit van de regionale wateren moet zijn ingericht. Voor het plangebied en een groot deel van de omgeving geldt de norm 1:25. De basis voor de ontwikkeling in voorliggend plan is de sanering van de intensieve veehouderij. In plaats daarvan wordt ter plaatse een agrarisch verwant bedrijf gevestigd, waarbij het bestemmings- en bouwvlak wordt verkleind. Onderdeel van het initiatief vormt het inrichten van een groenzone aan de Tasbeek, bestemd als ‘Agrarisch’ (zonder bouwvlak). Door de ontwikkeling neemt de bebouwde en verharde oppervlakte af en het onbebouwde gebied waar infiltratie kan plaatsvinden toe. Hiermee levert het plan een positieve bijdrage aan de waterhuishouding. Het plan heeft geen directe invloed op open wateren of waterlopen. Beschermingszones natuur- en landschap en functie-specifieke zones Het plangebied is niet gelegen binnen een beschermde landschaps- of natuurzone. Ook is het gebied niet specifiek aangewezen of uitgesloten voor windturbines, intensieve veehouderij en glastuinbouw. Geconcludeerd kan worden dat de Omgevingsverordening Limburg 2014 en de daarop volgende wijzigingsverordeningen geen belemmering vormen voor het plan.
3.3 Gemeentelijk Beleid 3.3.1 Structuurvisie Buitengebied Peel en Maas In deze, in december 2011 vastgestelde, structuurvisie is het beleid voor het buitengebied samengebracht. Onder meer het Structuurplan Buitengebied Peel en Maas (zie § 3.3.2) is hierin door vertaald. Daarnaast dient de Structuurvisie als instrument voor kostenverhaal. In de structuurvisie zijn als leidende beleidsuitgangspunten opgenomen: ▪ ▪ ▪ ▪
Ontwikkelingsplanologie; - Ruimte om te ontwikkelen met oog voor kwaliteit; Ontwikkelkansen te geven aan de economische dragers, zoals recreatie en toerisme en landbouw, van het buitengebied om leefbaarheid te waarborgen; Het buitengebied is van iedereen; Het beleid is dynamisch.
In de visie is een nadere uitwerking van de categorie ‘vrijkomende agrarische bebouwing (VAB)’ opgenomen, in de vorm van doorvertaling van de Beleidsnotitie nieuwe denkrichtingen Vrijkomende (Agrarische) Bebouwing (zie ook 3.3.4). Voor de vestiging van agrarisch verwante bedrijven wordt eveneens verwezen naar deze beleidsnotitie: vestiging van dergelijke bedrijven is in het gehele buitengebied in een VAB mogelijk, aldus de structuurvisie. Bij alle ontwikkelingen dient sprake te zijn van een kwaliteitsverbetering voor de omgeving. Dit ter compensatie van het door de ontwikkeling optredende verlies aan omgevingskwaliteit. Als gevolg van de deelname aan de Saneringsregeling moest de bestaande bedrijfsbebouwing worden gesloopt, waardoor er geen sprake kan zijn van hergebruik. Bij voorliggend initiatief is dan ook sprake van vestiging van een agrarisch verwant bedrijf en het daartoe oprichten van bedrijfsgebouwen. Nu dit het gevolg is van de beëindiging en sloop van een intensieve veehouderij kan worden geconcludeerd dat dit verlies aan omgevingskwaliteit opweegt tegen de totale winst aan
23
omgevingskwaliteit. Naast de sloop zal de locatie landschappelijk worden ingepast waardoor groenelementen worden toegevoegd om de landschappelijke kwaliteit te versterken. De beoogde ontwikkeling van het plangebied past binnen de Structuurvisie Buitengebied Peel en Maas. Met de ontwikkeling wordt het plangebied opnieuw en duurzaam ingericht waarbij ook de landschappelijke kwaliteit wordt versterkt door toevoeging van landschapseigen elementen.
3.3.2 Structuurplan Buitengebied Peel en Maas In het Structuurplan Buitengebied Peel en Maas wordt het gemeentelijk ruimtelijk beleid verwoord. De gemeente wil in dit Structuurplan Peel en Maas een ontwikkelingsgerichte landschapsstrategie opstellen. Hierbij is de intentie om de aanwezige diversiteit en identiteit van het landschap te versterken. Voor wat betreft de indeling in gebiedstypen in het Structuurplan Peel en Maas wordt uitgegaan van de rapportage van de provincie Limburg (Landschapskader Noord- en Midden Limburg, 16 mei 2006) en van het Structuurplan Helden. In het structuurplan Peel en Maas wordt uitgegaan van 6 gebiedstypen. Een belangrijk uitgangspunt van het ruimtelijk beleid van de gemeente in het algemeen en van het structuurplan in het bijzonder is om de aanwezige ruimtelijke kwaliteiten in het buitengebied te verbeteren of te herstellen. Agrarische sector In het Structuurplan is opgenomen dat de agrarische sector in de regio vitaal is. De hoge kwaliteit van het buitengebied wordt goed benut. De uitdaging is om dat in de toekomst te blijven doen. Deze uitdaging wordt versterkt door de vele ingrijpende veranderingen in deze sector. Elke agrarische ondernemer wordt hierdoor geraakt; de wijze waarop hangt af van de aard van het bedrijf en zijn bedrijfseconomische situatie.
De sector zal de komende jaren in ieder geval te maken krijgen met een aantal bedrijfsbeëindigingen. De ondernemers die wel doorgaan, moeten kiezen tussen de verschillende opties: schaalvergroting, specialisatie, of verbreding van de bedrijfsvoering. Het structuurplan straalt uit dat de gemeente – waar nodig en mogelijk – een stimulerende rol speelt om de keuze van de agrarische ondernemers makkelijker te maken. De hiervoor genoemde gebiedstypologieën zijn met name gericht op het kunnen beoordelen van de effecten op de gebiedskwaliteit en de daarmee te vragen kwaliteitstegenprestatie. Vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing (VAB’s) Ook in het structuurplan is aandacht besteed aan de mogelijkheden van VAB’s. Het toenmalig provinciaal beleid is als uitgangspunt gehanteerd. Zoals te lezen is in paragraaf 3.3.1 en 3.3.4 is het VAB-beleid inmiddels in recentere beleidskeuzen vastgelegd. Gebiedszonering In het structuurplan zijn de gronden waarop dit bestemmingsplan betrekking heeft aangewezen als “oude verdichte/ besloten bouwlanden”. Wat betreft de ruimtelijke, functionele en landschappelijke aspecten zijn voor dit gebiedstype de volgende beleidsuitspraken (ruimtelijk) relevant:
24
Doel Ruimtelijk-Landschappelijk: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
versterking van de landschappelijke karakteristiek bestaande uit relatief open akkers met verdichte randen (clusters en linten van bebouwing) en doorzichten; behoud van cultuurhistorisch waardevolle, open, bolle akkers en behoud van voldoende brede doorzichten vanuit de verdichte clusters en linten naar deze relatief open akkers; behoud van de relatief open (bolle) akkers vanwege de aanwezige archeologische en/of cultuurhistorische waarden; realisatie van een verdere landschappelijke verdichting door weg- en erfbeplantingen in de clusters en linten; realisatie van een landschappelijk raamwerk t.b.v. een zorgvuldige inpassing van (nieuwe) economische activiteiten
Ontwikkeling Ruimtelijk-Functioneel: ▪ ▪ ▪
ruime toelating van verschillende economische functies; verdere menging van de functies wonen (ruimte-voorruimte), werken (nieuwe economische dragers, recreatie en toerisme) en (verbrede) landbouw met name in de linten; binnen de landbouw een ruime toelating van teeltondersteunende voorzieningen m.u.v. de open, bolle akkers.
Het kwaliteitskader buitengebied Peel en Maas is een lokale uitwerking van het Limburgs Kwaliteitsmenu. Volgende paragraaf beschrijft daarom het effect van het initiatief op de gebiedskwaliteit en de daarmee te vragen kwaliteitstegenprestatie binnen de hierboven beschreven gebiedstypologie. De ontwikkeling sluit aan bij de doelen van het Structuurplan voor wat betreft nieuwe economische dragers, versterking van de landschappelijke kwaliteit en aandacht voor doorzichten en openheid (ontstening).
3.3.3 Kwaliteitskader Buitengebied Peel en Maas Om invulling te geven aan de ontwikkelingsgerichte landschapsstrategie uit het Structuurplan Peel en Maas, is het Kwaliteitskader Buitengebied Peel en Maas opgesteld. Het kwaliteitskader geeft invulling aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteiten van het buitengebied bij nieuwe ontwikkelingen. Deze invulling wordt bepaald aan de hand van de indeling van het initiatief in één van de 9 gebiedstypen die samen de variatie aan gebieden weergeven. Zoals hiervoor reeds aangegeven zijn ingevolge het gemeentelijk structuurplan, de gronden waarop de gewenste uitbreiding plaats dient te vinden aangewezen als “oude verdichte/ besloten bouwlanden”. De uitgangspunten voor landschapsversterking in de oude verdichte/ besloten bouwlanden zijn: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Zorg voor contrast tussen verdichte en open stukken; Behoud en maak doorzichten vanuit linten naar de akkercomplexen; Versterk historische elementen: oude bebouwing, erfontsluitingswegen, (laan)beplantingen; Versterk typisch grondgebruik als (hoogstam) fruitteelt en stimuleer hoogstamfruit bij erven; Werk aan architectonische en stedenbouwkundige samenhang in verdichte gebieden. Ontwikkel hiervoor een gedetailleerde gebiedsgerichte strategie; Voer actief akkerrandenbeheer langs de veldwegen voor een groene dooradering van deze relatief verdichte gebieden; Draag bij aan ontbrekende schakels in het wandel- en fietsnetwerk door de oude bouwlanden.
25
Voor de benodigde kwaliteitsverbeteringen wordt onderscheid gemaakt in Basiskwaliteit, Basiskwaliteit Plus en Aanvullende kwaliteitsverbeteringen. Voorliggende initiatief betreft de vestiging van een agrarisch verwant bedrijf op een voormalige intensieve veehouderij-locatie. De locatie is niet gelegen in de zone ‘ontwikkeling bebouwingslinten en kernrandzone’. Voor het overig buitengebied geldt voor deze ontwikkeling Basiskwaliteit plus en aanvullende kwaliteitsverbeteringen. De aanvullende kwaliteit dient te gaan om een fysieke maatregel, die zodanig is dat het gewenste doel wordt bereikt. Voor de herontwikkeling Donk 2 – 2a wordt voorzien in landschappelijke inpassing, gerelateerd aan de oppervlakte van het totale nieuwe bouwvlak. Het inpassingsplan wordt kort omschreven in paragraaf 2.2.2 en is opgenomen als bijlage 3 bij de regels van dit bestemmingsplan. Een belangrijk deel van de kwaliteitswinst is gelegen in de sloop van de agrarische bedrijfsgebouwen. Daarnaast wordt voorzien in landschappelijke inpassing.