Verslag Besluitvorming 10.7.2025.pdf

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

VERSLAG VAN DE OPENBARE BESLUITVORMENDE RAADSVERGADERING VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN PAPENDRECHT d.d. 10 juli 2025 (aanvang 17.00 uur) Een integrale geluidsopname van deze vergaderingen is te beluisteren op www.papendrecht.nl Aanwezig: Mevrouw M.J.M. van Driel, (voorzitter); De dames: A. Bokma (VVD), T.C. van Es (D66), H.C.T.J. Hoekstra (OP), A.A.S. Stigter (CU), A. Verschoor - De Winter (CDA) (afwezig van H.M. van Wijngaarden (PAB), D. YildizKarso (PvdA) en de heren: A.J. Boersma (SGP), L. Bruijniks (PAB), L.T. van den Dool (CDA), P.J. van der Giessen (VVD), W. Goudriaan (SGP), P.C. Grimmius (GL), G.C.H. Hardam (OP), N. van Heteren (D66), R. Lammers (OP), A. Rietveld (CU), R. Schuil (CDA), K. Spitsbaard (OP), H.D. Stouthart (VVD), A. Tieleman (PAB) en M.H.A. Verweij (PAB). Mevrouw W. Renzen - Van Leeuwen en de heren J.W. van der Borg, J.L. van Erk, A.M.J.M. Janssen en A.J. Kosten; wethouders. De heer M. Hermans, interim griffier; De heer J. Lier, pl. griffier/raadsadviseur; Mevrouw M. Moree, griffiemedewerker. Verslaglegging: Jeanine Nieuwstraten Afwezig: mevrouw en de heer X.D.R. Janssen (PAB). 01.

Opening. De VOORZITTER heropent de raadsvergadering van 7 juli jl. en heet eenieder van harte welkom. Zij geeft aan dat de heer Janssen afwezig is, dat de heer Schuil afwezig is van 18.30 uur tot 21.00 uur en mevrouw Verschoor van 18.00 tot ca. 21.00 uur. Afhankelijk van de snelheid van de vergadering zal men beschikken over 20,21 of 22 besluitvormende stemmen. Verder merkt zij op dat er 1 nieuw amendement en 4 nieuwe moties zijn ingediend, die in tweede termijn toegelicht zullen worden. BESPREEKSTUKKEN:

05.

Perspectiefnota 2025-2030 (tweede termijn). De heer LAMMERS wenst kort te reflecteren op de eerste termijn, waarbij hij opmerkt dat men heeft gesproken over de veranderingen in de maatschappij die om noodzakelijke innovaties vragen binnen het politieke systeem. Hierbij merkt hij op dat de echte kans op verandering ligt in de omvorming van het bestuur van top-down naar bottom-up. Het gaat niet zozeer om progressief vs. conservatief, omdat dit soort verschillen er altijd zijn. De essentie is dat inwoners op dit 1

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

moment onvoldoende zeggenschap hebben en er te veel over hen heen gebeurt. Om in de volgende fase van meer democratie te komen, is het nodig om eigenaarschap van de inwoners te versterken en gemeenschapszin op te bouwen, het onafhankelijk denken te stimuleren en vertrouwen te geven. Binnen het gevestigde politieke systeem is het zaak dat men ontvankelijker wordt voor de verandering waar de samenleving aan toe is. Bij het versterken van het eigenaarschap moet men leren los te laten, omdat de overheid geen creatief probleemoplosser kan zijn. De toename van versnippering leidt tot een botsing van deelbelangen en het trachten te winnen ten koste van anderen, waardoor het algemeen belang uit het zicht raakt. Men moet veel meer op zoek gaan naar een gezamenlijke noemer om dienstbaar te kunnen zijn aan de inwoners. De heer BOERSMA merkt per interruptie op dat de SGP-fractie de opmerking m.b.t. het eigenaarschap bij burgers beleggen met de OP-fractie deelt. Hij vraagt de heer Lammers een voorbeeld te geven m.b.t. zijn opmerking Het lijkt erop dat steeds minder politici de moed hebben om tegen de publieke opinie in te gaan om impopulaire maatregelen te nemen, waarop de heer LAMMERS aangeeft dat wanneer de gemeentefinanciën tegenvallen, men beslissingen moet nemen over bezuinigingsmaatregelen waar men zich misschien niet populair mee maakt.

De heer BOERSMA vraagt de heer Lammers een reflectie te geven op het spanningsveld tussen oppassen voor de top-down benadering en soms ingewikkelde zaken te doen waar de meerderheid niet blij mee is. Het komt een beetje over alsof men zegt ‘We moeten luisteren naar de burger, behalve als het mijn opvatting is, want dan wil ik die wel doorzetten’. De heer LAMMERS geeft aan dat het zaak is, omdat inwoners vaak niet weten of beleid lokaal is of vanuit de Rijksoverheid of provincie komt, om heel goed uit te leggen wat het probleem is en daar begrip voor te kweken. Bij extern beleid heeft men de extra verplichting om uit te leggen en draagvlak te creëren. M.b.t. de perspectiefnota merkt de heer LAMMERS op deze te zullen steunen, maar men zal wel een aantal amendementen indienen. De meicirculaire bevat informatie over de demping van de terugval in het gemeentefonds, de tegemoetkoming in de tekorten bij jeugdzorg en de actualisatie van het volume accres van de lonen in prijsontwikkeling accres, gebaseerd op de actuele raming van het Centraal Planbureau. De claim die bij de perspectiefnota op basis van de voorjaarsnota 2025 van het Rijk op de algemene uitkering is gelegd, is behoudend ingeschat.

De compensatie voor de terugval van de algemene uitkering vanaf 2026, de hogere inflatievergoeding hoeveelheidsverschillen, positieve bijstellingen, uitkeringsfactor en extra middelen voor jeugdzorg brengen verlichting in de begroting. Toch is financiële waakzaamheid de komende jaren wel geboden. In de meicirculaire 2025 is bevestigd dat het ravijnjaar naar 2028 is verschoven. Een stijging van de kapitaalrente naar 3 of 4% leidt tot een stijging van de rentelasten voor de gemeente. Deze rente wordt middels een omslagrente toegerekend aan onder meer de grondexploitatie, maar die is niet meegenomen in de risico 2

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

paragraaf. Bij de financiële ontwikkelingen leest men dat de onttrekking van 27 miljoen uit de Algemene Reserve terechtkomt in de bestemmingsreserve kapitaallasten huisvesting voortgezet onderwijs en dat na onttrekking nog € 600.000, - overblijft op de Eneco spaargelden in de algemene bescherming. De geprognosticeerde stand van de Algemene Reserve zal na verwerking van al die onttrekkingen uit de perspectiefnota uitkomen op 22,5 miljoen euro. Als het Rijk dit jaar bij de voorjaarsnota geen extra middelen aan het gemeentefonds zou hebben toegevoegd (voor 2025, 0,7 miljoen voor 2026 2,1 miljoen en voor 2027 1,9 miljoen) zou er sprake zijn geweest van een tekort op de meerjarenbegroting. Verder geeft de heer LAMMERS m.b.t. amendement A6.01. Speelveldverkenning Sociaal Domein aan hier voor te zullen stemmen. Zijn fractie zal tegen amendement A6.02 Ongedaan maken bezuiniging op flexibel cameratoezicht stemmen, omdat men hier geen voorstander van is. Amendement A6.03. PIT zal men steunen, omdat men het belangrijk vindt dat dit langer dan 1 jaar de kans krijgt. Men is geen voorstander van motie M6.01. Kunst aan de keukentafel: creatieve ontmoeting voor inwoners met een klein sociaal netwerk, omdat de overheid ervoor moet waken om zich een rol aan te meten als creatieve probleemoplosser van allerlei zaken die niet kloppen in de maatschappij.

Men is van mening dat men steeds meer moet terugleggen bij inwoners. Deze motie roept de overheid ertoe op deze rol op zich te nemen. De heer VAN HETEREN vindt dit te veel gevraagd van inwoners en organisaties wanneer men bepaalde sociale doelstellingen wil behalen, bv. toegang tot mensen met een klein sociaal netwerk. Wanneer mensen dit zelf niet kunnen, kan de overheid een faciliterende rol op zich kan nemen door dit aan te jagen met geld en middelen. De heer LAMMERS zegt dat de overheid zich een dergelijke rol kan aanmeten, maar dat het daarbij de vraag is of men dat bij elk onderwerp zou moeten doen, hier moet men selectief in kunnen zijn. Men zal voor motie M6.02. Geen bezuinigingen op sport en cultuur stemmen. M.b.t. motie M6.03. Gratis bibliotheekabonnement tot en met 27 jaar en motie M6.04. Herdenkingsbomen/struiken op de begraafplaats is men nog niet zeker of zijn fractie deze zal steunen. Dit zal in de loop van het debat duidelijk worden. Inzake motie M6.05. Gratis OV voor senioren met een krappe beurs verschilt men in de fractie van mening, sommigen vinden dit te veel op 1 doelgroep gericht. Verder is men geen voorstander van motie M6.06. Geen fossiele reclame in de buitenruimte. Dit neigt te veel naar betutteling van de burger.

De heer VAN HETEREN merkt op dat de motie is gericht tegen bedrijven die fossiele brandstoffen aanprijzen en dat dit niets te maken heeft met inwoners. De heer LAMMERS vraagt zich af of de overheid daar campagnegeld aan wil besteden. De heer VAN HETEREN vraagt of de overheid zich ook niet druk moet maken om het klimaat, door geen geld te investeren in klimaatbeleid, waarop de heer LAMMERS zegt dat hier verschillende middelen voor zijn. Verder is zijn fractie mede-indiener van motie M6.07. Prioriteit en 3

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

duidelijkheid grote investeringen. De resterende moties heeft men nog niet kunnen bespreken. De heer VERWEIJ merkt m.b.t. amendement A6.01. Speelveldverkenning Sociaal Domein op dat hun standpunt niet gebaseerd is op kritiek op de portefeuillehouder. Zijn fractie wil echter een duidelijk signaal afgeven dat er nu meters gemaakt moeten worden om ombuigingen in gang te zetten die het gewenste resultaat in het sociaal domein opleveren. In 2020 is er een uitgebreid onderzoek naar de financiële tekorten in de jeugdzorg met als resultaat het AEFrapport Stelsel in groei geweest. Hieruit kwamen allerlei aanbevelingen voor het afbakenen en bezuinigen en 3 dozen voort: 1 met wat men voor de DG&J echt blijft aanbieden, 1 met twijfel over bepaalde zaken die men aanbiedt en 1 doos, bv. dolfijnen aaien, hetgeen men niet gaat doen. Daarna zijn er presentaties geweest, bijeenkomsten en is er gesproken over plannen, ideeën en tips voor wat men kan doen om de ombuigingsoperaties in gang te zetten. Telkens was het resultaat dat men hier niets meer van vernam, of men las in de jaarrekeningen en begrotingen dat het helaas nog niet heeft opgeleverd wat men wil. En dus gaat men weer met nieuwe plannen iets proberen te bereiken.

Dit dreigt ook hier weer te gebeuren, dat men vanaf nul begint met een onderzoek over wie wat doet, etc., door een dure externe partij die een rapport opstelt met heel veel tekst, waarin men de concrete oplossingen met gegarandeerde resultaten met een vergrootglas moet zoeken. Omdat men vanaf 2015 al over dit onderwerp spreekt zou er al heel veel data beschikbaar moeten zijn. Hij merkt op dat er bij punt 3 op pag. 32 van de perspectiefnota eigenlijk zou moeten staan: Hoewel de situatie rond de ombuigingen Papendrecht nu onder controle is, bestaat er welbehoefte om een speelveldverkenning sociaal domein uit te voeren om meer inzicht te krijgen hoe er grip op de uitgaven in het sociaal domein gekregen kan worden en welke bezuinigingen er mogelijk zijn. Men heeft gezien dat dit ondertussen ook in een motie (M6.10. Speelveldverkenning sociaal domein) is terechtgekomen, hetgeen een dilemma veroorzaakt omdat deze motie toch nog groen licht geeft voor het onderzoek dat aangekondigd is met de middelen daarvoor. Zijn fractie zal dit amendement steunen, omdat de motie eigenlijk meer zou moeten inhouden dan wat er nu staat. Er zou ook iets over de kosten gezegd moeten worden, bv. dat uit de lopende begroting nog wat betaald zou moeten worden., etc. Het blijft toch weer helemaal opnieuw beginnen en dan is maar weer de vraag of dat oplevert waar men naar vraagt.

De heer VAN DEN DOOL vraagt per interruptie of het niet zou kunnen zijn dat die € 50.000, - dik terugverdiend zou kunnen worden in de bezuinigingen die zo vurig gewenst worden en of de PAB-fractie zich daar niet overheen kan zetten, omdat het tenslotte al in de perspectiefnota staat die op een dik positief resultaat eindigt. Omdat men de wens om eindelijk tot bezuinigingen te komen met elkaar deelt, zou het jammer zijn als dit op een detail zou sneuvelen. De heer VERWEIJ zegt dat 4

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

men tot nu toe steeds heeft geprobeerd om te bezuinigen en dat hij betwijfelt dat een onderzoek dat vanaf het begin moet worden opgebouwd wel minimaal € 50.000, - rendement zou opleveren. Gezien wat men allemaal al heeft aangereikt qua zienswijzen, etc. heeft hij daar sterk zijn twijfels bij en wil zijn fractie dat men met de gegevens die er nu zijn beslissingen gaat nemen. Op de vraag van de heer VAN DEN DOOL of hij het college -gezien zijn eerdere pleidooi- nu wil laten ontsnappen antwoordt de heer VERWEIJ dat dit zeker niet het geval is. Hij spoort hen aan z.s.m. de bezuinigingsoperatie uit te voeren, met gegarandeerde rendementen. Daar wil zijn fractie niet nog een keer veel geld insteken. De heer BOERSMA merkt per interruptie op dat de positie van de PAB-fractie zou kunnen betekenen dat het amendement wordt aangenomen en dat het bedrag voor het onderzoek komt te vervallen. In dit kader vraagt hij of men van mening is dat er dan alsnog voorstellen moeten worden gedaan, bv. de motie die zijn fractie heeft ingediend, of dat er helemaal niks moet gebeuren. Dan zou de consequentie kunnen zijn dat men binnen de lopende begroting middelen moet vinden om het alsnog te financieren.

De heer VERWEIJ zegt dat men dit zonder een duur extern bureau wil en dat hij heeft voorgelezen wat men wil, hetgeen aansluit bij het verzoek dat in de motie staat dat er inderdaad meters gemaakt moeten worden en er met concrete voorstellen gekomen moet worden. Daarom stelt hij voor dat de mensen uit het sociale domein -met alles wat bekend is van jaren geleden tot nu- met die concrete voorstellen komen en met een duidelijk beeld van wat het gaat opleveren. Misschien dat dat ook wat geld kost, maar niet zoveel als aan een duur extern bureau gespendeerd zou worden. Mevrouw BOKMA vraagt per interruptie of hij het met haar eens is dat vreemde ogen dwingen en dat de kans op succes en het daadwerkelijk constateren van het dubbel uitvoeren van bv. beleidsfuncties veel groter is bij vreemde ogen, dus een extern bureau, dan wanneer de organisatie dat zelf doet. De heer VERWEIJ zegt dat een extern bureau wordt ingehuurd om een mooi rapport op te stellen met mogelijkheden waar men als bestuur wat mee kan en waar ze heel veel geld voor vragen. Tot nu toe heeft men vaak gezien dat men niks kan met die vrij theoretische uitkomsten, dat er ook niks mee gebeurd is en dat het tot nu toe ook niks heeft opgeleverd. Dus die vreemde ogen maken in dit geval niet zoveel uit. M.b.t.

amendement A6.02 Ongedaan maken bezuiniging op flexibel cameratoezicht is de heer VERWEIJ van mening dat als er budget beschikbaar is, dit werkzamer is wanneer men het adhoc zou moeten inzetten. Daarnaast is de drempel wanneer er budget beschikbaar is misschien ook wat lager, om dit daar waar inwoners veel overlast ondervinden in te zetten. De heer GRIMMIUS merkt per interruptie op dat 1 van de redenen waarom deze ombuiging wordt voorgesteld juist is, omdat het budget nauwelijks wordt ingezet en het dus overbodig is dat men het apart houdt. De heer VERWEIJ geeft aan dat men ook wil weten of er een beleid is om deze camera inderdaad sneller in te zetten, nu men weet dat er al veel plekken in Papendrecht zijn waar men overlast ervaart en 5

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

regelmatig door inwoners worden (genoemd bv. de afvaldump). De heer GRIMMIUS vraagt of de heer Verweij het met hem eens is dat de flexibele inzet van camera's een waterbed effect veroorzaakt en of dat in het eventuele beleid wordt meegenomen. Daarnaast vraagt hij zich af of het amendement niet te vroeg is ingediend als de vraag naar het maken van beleid wordt gesteld, waarop de heer VERWEIJ aangeeft dat hij dit kan beantwoorden na de reactie van de portefeuillehouder. M.b.t. het waterbedeffect merkt hij op dat dit geldt voor alle maatregelen die in een wijk of gemeente worden genomen. Toch is hij van mening dat dit op bepaalde momenten, bv. m.b.t het afval dumpen, een waarschuwend en afschrikkend effect kan hebben. De heer VAN DEN DOOL merkt per interruptie op dat wanneer de portefeuillehouder blijft bij het antwoord dat ook al door het college is gegeven, het amendement niet meer nodig is en er ook wat geld overblijft. Op zijn vraag of hiermee toch wat ruimte is voor dat eerder gewenste onderzoek antwoordt de heer VERWEIJ dat hij niet heeft gezegd dat men wat geld wil geven, maar dat het misschien wat geld zou kunnen gaan kosten, dat men in het sociaal domein wel op de goede plek weghaalt. In dit geval kan men er nog even over praten. Verder zal zijn fractie instemmen met amendement A6.03. PIT. Men heeft waardering voor motie M6.01.

Kunst aan de keukentafel: creatieve ontmoeting voor inwoners met een klein sociaal netwerk, maar vraagt zich echter wel af wat het precies inhoudt dat het in Gorinchem succesvol was, wat men bedoelt met de opmerking dat het betaald moet worden door herschikken in het sociaal domein en voor wie is die € 25.000, - is. Ook vraagt hij of er überhaupt genoeg kunstenaars zijn voor 1 op 1 sessies en als er geen welzijnscoach beschikbaar is, hoe men e.e.a. gaat coördineren tussen de lokale welzijnsorganisaties, huisartsen, culturele partners, etc. Ook dit zal geld kosten. De D66-fractie heeft hen met deze motie aan het denken gezet over hoe men de beoogde doelen op een andere manier kan bereiken. Men kan mensen met een klein sociaal netwerk helpen dit uit te breiden door hen letterlijk uit hun isolement te halen. Vervolgens kan men op een geschikte locatie samen met anderen o.l.v. een professionele kunstenaar aan de slag. Op deze manier legt men sneller contacten dan wanneer er bij 1 inwoner 1 kunstenaar langskomt. Het is ook gezond om even in een andere omgeving te zijn en daar mensen te ontmoeten. Zijn fractie zal deze motie daarom niet steunen. Gezien het hoge percentage prijsstijgingen, loonstijgingen en inflaties kan men instemmen met motie M6.02. Geen bezuinigingen op sport en cultuur. Motie M6.03. Gratis bibliotheekabonnement tot en met 27 jaar zal men niet steunen.

De genoemde doelgroep heeft digitaal heel veel informatie beschikbaar, een gratis bibliotheek pas doet hen niet direct verlangen naar een boek. Men is van mening dat er meer nodig is om jongeren aan het lezen te krijgen. Bovendien vindt zijn fractie het uitgavenpatroon van jongeren niet direct een signaal waaruit men afleidt dat zij geen geld voor een bibliotheekpas hebben. Men zou eerder kunnen denken aan mensen met een kleine beurs, etc. Motie M6.04. 6

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

Herdenkingsbomen/struiken op de begraafplaats zal men steunen. Verder zegt de heer VERWEIJ motie M6.05. Gratis OV voor senioren met een krappe beurs met enkele kanttekeningen- te zullen steunen. Men vraagt wanneer de genoemde termijn van 4 jaar ingaat, of dat deze al is ingegaan en als dat zo is, of dat aan subsidie scheelt. Bovendien vraagt men zich af of de subsidie geoormerkt is voor AOW- gerechtigden, omdat er nog veel andere groepen zijn die geholpen zouden zijn met gratis OV. Verder zou men ook graag zien dat wordt aangegeven dat een reis naar het oogziekenhuis en het Erasmusziekenhuis daarbij hoort. Tenslotte geeft de heer VERWEIJ een winstwaarschuwing m.b.t. het feit dat de gemeente niet gaat over het plaatsen en weghalen van bushaltes en dat het daarom voor een enkeling nog enigszins tegen zou kunnen vallen. Verder ziet men graag een evaluatiemoment voordat men een beslissing neemt over structureel. Van motie M6.06. Geen fossiele reclame in de buitenruimte begrijpt men de intentie, het streven naar een duurzame samenleving is belangrijk. Maar laat men het simpel en reëel houden: wat levert dit verbod Papendrecht op? De inwoners kunnen zelf beslissingen nemen en worden op de hoogte gehouden van wat er globaal gebeurt. Deze motie richt zich op een vorm van reclame die nauwelijks zichtbaar is in de gemeente.

Men maakt beleid voor een probleem dat hier vermoedelijk nauwelijks speelt. Dit kost extra inzet op handhaving, waarbij het effect op het milieu amper te meten is. Zolang de ondernemers in Papendrecht op een door de wet toegestane manier reclame maken, moet men zich daar niet mee bemoeien. De PAB-fractie ziet liever concrete maatregelen die bijdragen aan een groene woonomgeving, gezonde lucht en duurzame energie in Papendrecht. Daarom stemt men tegen de motie. M.b.t. motie M6.07. Prioriteit en duidelijkheid voorbereiding grote investeringen heeft het college zowel gezegd overnemen en overbodig. Verder is er al € 100.000, - bezuinigd op nieuw beleid en vraagt men zich af of men met deze motie de speelruimte voor ‘leuke dingen’ niet nog beperkter maakt. De heer VAN DEN DOOL merkt per interruptie op dat de heer Verweij in zijn eerste termijn heeft opgeroepen tot waakzaamheid en alertheid voor de komende jaren. Nu het college dit als overbodig ziet, is de vraag of hij overbodige woorden heeft gesproken of niet. De heer VERWEIJ is in de war omdat het college in het advies aangeeft overbodig en overnemen. De vraag is, omdat men al een motie heeft aangenomen over sparen in de toekomst, wat de toegevoegde waarde is. Als er geld over is dat niet geoormerkt is, moet dit in de pot voor de toekomstige investeringen.

Zijn fractie had graag gezien dat er van het overschot wat meer in die pot gestopt was en wenst het college een beetje te prikkelen om hier meer en duidelijker werk van te maken. Zijn fractie zal deze motie niet steunen. Verder zal men voor motie M6.08. Tussenevaluatie Woonplan 2020-2030 stemmen, maar men zou hierbij graag een extra verzoek bij het dictum zien. I.p.v. het tweede punt -waar wordt aangegeven dat het college de raad de raad informeert over de uitkomsten en hierbij aangeeft of er sprake is van bijstellen en her prioritering- zou men ook naar zichzelf kunnen kijken en als 7

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

derde verzoek kunnen toevoegen: De gemeenteraad ook in de gelegenheid te stellen om op basis van de evaluatie aan te geven welke kaders of doelstellingen van het woonplan aangepast moeten worden of geherprioriteerd moeten worden. Dit zodat de raad zelf veranderingen kan aandragen. Men zal motie M6.09. HAP steunen. Motie M6.10. Speelveldverkenning sociaal domein heeft hij reeds uitgelegd. Omdat motie M6.11 sportgala in ere herstellen op het laatste moment is binnengekomen, ontvangt men daar graag eerst wat meer informatie over, o.a. hoeveel dat gaat kosten. Mevrouw VAN ES heeft genoten van de eerste termijn, waarin serieuze inhoudelijke ideeën werden afgewisseld met inleidende beschietingen in aanloop naar de 2 verkiezingen die eraan komen. Voordat zij de amendementen en de moties bespreekt merkt zij m.b.t. de opmerkingen van het college n.a.v. haar betoog over het sociaal domein op, dat er sprake is van een fundamenteel verschil van inzicht in wat de samenleving is, wat tot de samenleving behoort en wat de rol van de overheid in die samenleving is. Voor haar fractie vindt preventie primair plaats voordat men een zorgof een welzijnsloket bezoekt. Men is van mening dat het de samenleving schaadt om op cultuur en sport en andere verenigingen te bezuinigen en tegelijkertijd het sociaal domein steeds verder uit te breiden.

Waar het gaat om dubbeling van taken heeft men gezien dat als er dubbeling van taken is en iets wordt gedaan door bv. Sterk Papendrecht en iemand in de culturele sector, het duidelijk is waar er geschrapt wordt. Niet in het sociaal domein. Voor het college valt het sociaal domein helemaal samen met de samenleving, zoals blijkt uit de nieuwe titel van de visie sociaal domein: samenlevingsvisie. Het college vindt dit een goede ontwikkeling. De D66-fractie vindt dit een slechte ontwikkeling en dat is het verschil van mening. Amendement A6.01. Speelveldverkenning Sociaal Domein is hun eigen amendement, hiervan zegt het college geen taakstelling te willen opleggen. In het amendement stelt men voor geen € 50.000, - voor het speelveldonderzoek te willen uitgeven, behalve als het ook meteen bedoeld is om te zien wat er bezuinigd kan worden. Dat is geen taakstelling, maar een onderzoek. Meer taken en meer geld mag altijd en overal aanhoudend besproken worden, maar minder geld dan blijkbaar niet. Dat taboe moet er echt af. De heer VAN DEN DOOL vraagt per interruptie wat de bedoeling is van het amendement en of het niet handiger is om te komen tot een bredere motie waarin men oproept om te doen wat haar fractie in het amendement ook bedoelt. Mevrouw VAN ES zegt dat de bedoeling is om geen geld weg te gooien.

Men wil geen onderzoek dat gaat kijken wat men eigenlijk precies doet in het sociaal domein en of er ergens dubbelingen zitten. Zij is van mening dat men dit hoort te weten en dat het college gewoon haar werk moet doen. Met interne mensen hoort men dit in kaart te hebben. Dat de raad daar niet heel boos over is vindt haar fractie heel bijzonder. Men geeft geld om iets uit te zoeken wat men gewoon hoort te weten, voordat men de raad om miljoenen vraagt. M.b.t. de motie heeft haar fractie moeten slikken, dit vindt men een schaamteloze hertaling en overschrijving van hun amendement. Als het college niet aangeeft dat men de 8

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

gevraagde bezuinigingen daarin zal meenemen, krijgt men -volgens het amendementhet geld niet. Wanneer het college dat zou toegeven is de motie overbodig, omdat haar fractie het amendement dan intrekt. Het is absolute onzin om een amendement van een fractie te nemen en die voor de tweede termijn over te schrijven en het je eigen motie te noemen. De heer VAN DEN DOOL vraagt of mevrouw Van Es het verschil ziet, omdat de motie aangeeft dat zijn fractie het geld om tot die concrete voorstellen te komen wel zou willen besteden, maar dat men het onderliggende doel -om te komen tot de concrete voorstellen inclusief bezuinigingen- deelt. Men deelt de kritische benadering, maar wil koste wat kost komen tot concrete voorstellen, zodat de raad daar besluiten over kan nemen. Mevrouw Van Es kan dat schaamteloos vinden, men wil echter alleen tot die concrete voorstellen komen. Mevrouw VAN ES geeft aan dat men zeker vindt dat er concrete maatregelen moeten komen, maar dat die gewoon van het college moeten komen, die dit met eigen mensen moet doen. De heer BOERSMA merkt per interruptie op dat hij om de motie te maken geen gebruik heeft gemaakt van het amendement van de D66-fractie. De kwalificaties die zijn verder voor de rekening van mevrouw Van Es. De bedoeling van de motie is duidelijk.

(Verder merkt mevrouw VAN ES op dat haar fractie eerder de naam mediamotie heeft genoemd: die motie waarbij als deze helemaal uitgevoerd wordt er niks anders in de werkelijkheid verandert, dan dat dit in de media aandacht heeft gekregen. Dit vond haar fractie ‘een beter goed gejat dan slecht bedacht’ m.a.w. meeliftmotie. Gewoon gratis meeliften op wat een ander al heeft opgeschreven en waar men nog antwoord op moet krijgen van het college en dat in een motie zetten. Het is natuurlijk campagnetijd en dan mag iedereen dat doen. Zij wil echter de fracties die dit hebben gedaan oproepen om, mocht dat in de campagne door anderen bij hen gebeuren, hier dan niet over te vallen.) M.b.t. amendement A6.02 Ongedaan maken bezuiniging op flexibel cameratoezicht heeft de heer Verweij een aantal zaken genoemd waarbij men dat zou kunnen inzetten. Zij merkt echter op dat hier hele strenge regels voor gelden en dat men i.v.m. privacy niet zomaar flexibel cameratoezicht mag toepassen. Mevrouw VAN WIJNGAARDEN vraagt waar het belang van de inwoners blijft als men op onveilige plekken met flexibel cameratoezicht een gedragsverandering kan bereiken. Mevrouw VAN ES begrijpt de redenatie, maar denkt dat dit aan wettelijke regels gebonden is. Haar fractie heeft hier zelf mee te maken gehad toen men, toen het regenboogpad voor de tweede keer vernield was, heeft gevraagd om cameratoezicht toe te passen.

Zij vraagt de portefeuillehouder wat de voorwaarden zijn om flexibel cameratoezicht toe te passen en of dit mag met de genoemde voorbeelden. M.b.t. motie M6.01. Kunst aan de keukentafel: creatieve ontmoeting voor inwoners met een klein sociaal netwerk antwoordt de heer VAN HETEREN op de vraag van de PAB-fractie waarom men het woord succesvol aanhaalt, dat men in Gorinchem expliciet kon aantonen dat ze 19 mensen -met een interventieuit een sociaal isolement heeft geholpen. Zijn fractie is al een paar jaar op zoek naar dit soort meetbare resultaten. De heer VERWEIJ hoort het woord interventie, terwijl het gaat om mensen met een beperkt netwerk, die met meer mensen in aanraking moeten komen om nieuwe contacten op te doen. In dit geval blijft iemand in zijn eigen huis en 9

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

komt er 1 kunstenaar langs. Hij ziet dit niet als een netwerkverbreding. De heer VAN HETEREN zegt dat het zich ook door kan trekken, als meerdere mensen gaan schilderen, dansen of muziek maken en ze die mensen uiteindelijk bij elkaar zetten, waardoor zij mensen met dezelfde interesses ontmoeten. Op die manier stimuleert men het netwerk en de ontmoeting. De heer SPITSBAARD vraagt in reactie op de opmerking van mevrouw Van Es dat zij in het sociale domein niet te veel bemoeienis wil hebben, of dit wel strookt met 1 van deze plannen. De heer VAN HETEREN zegt dat zijn fractie gelooft in een faciliterende overheid. Uiteraard heeft men de liberale gedachte dat het vanuit de samenleving moet komen, maar de D66-fractie is een sociaalliberale partij en gelooft er daarom ook in dat de overheid wel een eerste stap moet zetten en ondersteuning en facilitering moeten bieden. Het is zaak daar een balans in te vinden. Men is van mening dat Sterk Papendrecht bv. een dergelijke interventie in gang moet zetten, om daarna te kijken hoe men dit aan de samenleving kan overlaten. Op de vraag van de heer SPITSBAARD of hij niet van mening is dat € 25.000, - veel geld is voor 19 deelnemers, antwoordt de heer VAN HETEREN dat Sterk Papendrecht e.e.a. in gang moet zetten, met misschien behulp van welzijnscoaches die zaken coördineren en dat de € 25.000, - wordt besteed aan personeelskosten.

Uiteraard moeten ook de kunstenaars een bepaalde vorm van subsidie ontvangen. De begroting is maximaal € 25.000, -, maar het zou ook goed minder kunnen zijn. In Gorinchem was dit de begroting waar men mee werkte, of de € 25.000, - expliciet aan de 19 deelnemers is besteed kan hij niet zeggen. De heer GRIMMIUS vindt dit een heel mooi idee. Hij heeft de motie als zodanig gelezen dat men gaat kijken of men mensen in een bepaald isolement kan ‘verleiden’ om hieraan mee te doen. De interventie die de heer Van Heteren noemt vindt hij een iets andere classificatie, dat doet wat meer aan als een verplichting. Daarnaast vraagt hij zich af hoe men ervoor gaat zorgen dat mensen die dit kunnen gebruiken ook daadwerkelijk meedoen aan dit programma op het moment dat het vrijwillig blijft. Verder merkt hij op dat een succes in Gorinchem niet betekent dat het in Papendrecht ook een succes gaat zijn. De heer VAN HETERERN zegt dat hij daarom ook niet gelooft dat men dit gelijk vanaf het begin als initiatief bij de samenleving kan laten. Dit omdat men de mensen eerst moet vinden. Hierbij denkt hij aan een bestaand netwerk zoals Sterk Papendrecht, die de mensen kent en met in gesprek komt, zodat ze achter hun interesses komen en hen zo kunnen koppelen aan een groep die muziek gaat maken of aan een specifieke kunstenaar die thuis kan komen. M.b.t.

het woord interventie merkt hij op dat dit meer een beleidsmatig begrip. De heer GRIMMIUS vraagt of de D66-fractie weet hoeveel mensen men zou kunnen helpen, waarop de heer VAN HETEREN zegt dat dit een moeilijke vraag is om te beantwoorden, omdat hij dat niet kan voorspellen. Daarom stelt hij dit voor als pilot en als incidenteel en er niet direct structureel beleid van te maken. Uiteraard is hij het eens met de PAB-fractie dat men aansluitend middels een evaluatie moeten kijken of het werkt. Mevrouw STIGTER vraagt per interruptie of de heer Van Heteren op de hoogte is van de activiteiten tegen eenzaamheid die Sterk Papendrecht al organiseert, zoals de week van de ontmoeting, diverse workshops, etc. waarvoor ze mensen actief uitnodigen en of hij op de hoogte is van de resultaten die 10

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

deze activiteiten al geboekt hebben. De heer VAN HETEREN weet dat Sterk Papendrecht dit initiatief heel graag zou willen doen, als aanvulling op de huidige dienstverlening, zodat ze hier nog meer mensen mee kunnen bereiken. Verder kent hij concrete voorbeelden van activiteiten van Sterk Papendrecht die werkten, maar waarvan hij nog nooit meetbare resultaten heeft gezien omdat dit lastig te definiëren is. Dat is zijn worsteling in het sociaal domein: hoe men dat wel voor elkaar kan krijgen? Mevrouw STIGTER vindt dat deelnemers aan de cursus tegen eenzaamheid wel meetbare getallen zijn. De heer VAN HETEREN is het met haar eens, maar wanneer hij hier art. 40 vragen over stelt, krijgt hij deze cijfers niet. Mevrouw VAN WIJNGAARDEN vraagt hoe kunst aan de keukentafel mensen bij elkaar kan brengen. De praktijk wijst uit dat wanneer er 3 x een kunstenaar bij iemand thuiskomt, dit mensen niet uit hun eenzaamheid haalt. Zij vraagt of men bereid is de motie te verruimen, om mensen bij elkaar te zetten. De heer VAN HETEREN zegt dat het in Gorinchem juist werd gewaardeerd wanneer mensen werden aangesproken op hun interesse in kunst en dat dit hen activeert en zij weer een bepaalde zingeving in het leven kregen en weer enthousiast werden en naar een clubje zijn gegaan. Het is een middel, geen doel. Zijn fractie mist dat in het sociaal domein ook kunst en cultuur wordt gebruikt als middel.

In antwoord op de vraag van de PAB-fractie naar de herschikking van budget geeft de heer VAN HETEREN aan dat men vindt dat er veel geld naar het sociaal domein gaat. Wanneer men iets nieuws voorstelt, vindt men dat er daarom gezocht moet worden binnen de bestaande begroting. M.b.t. motie M6.02. Geen bezuinigingen op sport en cultuur zegt het college dat het oordeel aan de raad is en dat men recent heeft geïnvesteerd in sport en cultuur. Mevrouw VAN ES zegt dat haar fractie in deze motie niet spreekt over stenen, maar over investeren in mensen. Het college zegt zich niet te kunnen vastleggen voor de toekomst, waarbij zij opmerkt dat men zich met elke investering die men doet voortdurend vastlegt voor de toekomst. Toen er bezuinigd werd op cultuur en sport was dat ook geen argument. De heer VAN DEN DOOL merkt per interruptie op dat men niet heeft kunnen ontdekken dat er in de recente subsidies is bezuinigd op cultuur en sport. Mevrouw VAN ES verwijst naar het cultuurplatform en merkt op dat wat er 10 jaar geleden aan cultuur en sport werd uitgegeven t.o.v. nu, er niet eens inflatie is bijgekomen, laat staan dat dat verhoogd is. Dit is aanhoudend verminderd met de bezuiniging van het cultuurplatform. Als men weer op de subsidiebundel gaat bezuinigen, moet dat niet weer gebeuren, dat is wat men daarmee bedoelt. M.b.t. de eigen motie M6.03.

Gratis bibliotheekabonnement tot en met 27 jaar heeft men vooraf art. 40 vragen gesteld, waarop het college aan de slag is gegaan om e.e.a. uit te zoeken. Het college geeft nu aan mogelijkheden te zien en dit zelfs verder te verruimen dan tot 27 jaar en hierover in Q4 van dit jaar met een voorstel te komen, maar dat men dit niet direct in de begroting kan verwerken. Om te voorkomen dat het college -zoals diverse mensen hebben aangegeven- met de veren van de D66-fractie gaat pronken door te zorgen dat de motie niet wordt aangenomen en te komen met een eigen voorstel, heeft haar fractie de motie aangepast. Men heeft deze aangepast op wat het college van plan is te doen, hierdoor kan men het overnemen en kan men samen optrekken. Motie M6.04. 11

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

Herdenkingsbomen/struiken op de begraafplaats zal men, met de complimenten aan de PAB-fractie, steunen. M.b.t. motie M6.05. Gratis OV voor senioren met een krappe beurs geeft het college aan dat het nu nog niet bekend is hoe het met de subsidie zit. Voor haar fractie is dat echter niet het belangrijkste. Ook als men de subsidie weglaat is het geen heel groot bedrag dat gevraagd wordt. Het is bovendien een onderwerp mobiliteit en zelfstandigheid- dat al heel lang onderwerp van gesprek is. Er zijn allerlei vormen van vervoer voor mensen die niet meer echt zelfstandig en mobiel zijn en de hulp van anderen daarvoor inroepen. Wat haar fractie ook belangrijk vindt bij dit punt, is dat er heel veel vrouwen zijn in de leeftijdsgroep waar de PvdA/GL-fracties het in hun motie over hebben die het OV gaan gebruiken vanaf 66 jaar, die weduwe worden en waarbij het niet voor iedereen gebruikelijk is om een rijbewijs te hebben. Vaak is het moment waarop zij alleen komen te staan ook het moment waarop de mobiliteit enorm afneemt en ze voor alles aan anderen hulp moeten vragen. Als men dan ook niet zelfstandig de bus kan gebruiken, is dit een groot probleem. Dit geldt uiteraard niet voor iedereen, dit is een bepaalde doelgroep qua financiën, maar 140% vindt haar fractie een goede grens. Haar fractie zal deze motie van harte steunen.

De heer SCHUIL vraagt per interruptie of mevrouw Van Es het met hem eens is dat wanneer men wacht op de regeling die door de overheid wordt uitgewerkt, dit in de communicatie naar de burger duidelijker is. Dit zodat men weet wie hiervoor in aanmerking komt, i.p.v. de regeling eerst beschikbaar te stellen en dan later met een nieuwe regeling te moeten komen. Mevrouw VAN ES geeft aan dat haar fractie deze motie niet heeft gemaakt, maar dat de PvdA-fractie hier misschien op kan antwoorden. Zij is van mening dat het een het ander niet bijt. M.b.t. motie M6.06. Geen fossiele reclame in de buitenruimte hoort de heer VAN HETEREN de heer Lammers spreken over betutteling en symboolpolitiek. Uiteraard is dit geen betutteling, omdat het gaat over het bedrijfsleven. Men probeert een systeemverandering in Nederland door te voeren en heeft niet voor niets het streven van klimaatneutraal in 2050. Men wil niet voor niets fossiele brandstoffen uitfaseren, net als men dat ooit met roken heeft geprobeerd te doen. Men laat ook geen tabaksreclames meer zien. De heer BOERSMA herinnert zich een amendement dat de SGP-fractie een aantal jaar geleden heeft ingediend op de APV. Dat ging over het verbod op overspelreclames. De heer Van Hal zei daar destijds over dat het niet de taak van de overheid is om te bepalen wat gezond of ongezond is en wat goede zeden zijn.

De heer VAN HETEREN vraagt of de SGP-fractie kan aantonen dat overspel of second love gevaarlijk is voor de volksgezondheid. Wanneer dat het geval is zal hij samen met de SGP een motie indienen. Verder denkt hij dat ten tijde van de opmerking van de heer Van Hal klimaatverandering misschien wat onderbelicht werd, of dat hij dit niet goed heeft ingeschat. Ook blijkt uit wetenschappelijke studies dat een verbod op fossiele reclame meer effecten heeft dan dat consumenten zelf hun consumptie gaan aanpassen. Het is wetenschappelijk onderbouwd dat men hiermee echt gedragsverandering kan bewerkstelligen, omdat men het niet meer normaal gaat maken in de publieke ruimte. In reactie op de opmerking van het college die aangeeft dat het nationaal beleid is, merkt de heer VAN HETEREN op dat men landelijk zegt dat het 12

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

lokaal beleid is. Met elkaar tegenspreken komt men nergens, daarom stelt hij voor lokaal te beginnen. Men heeft lokaal de middelen, de APV is juridisch houdbaar. Verder is Nijmegen Den Haag al gevolgd en zullen op 1 januari 2026 Utrecht, Delft, Zwolle en Leiden volgen. Papendrecht kan bij de vooruitstrevende gemeentes horen, of men gaat wachten totdat heel Nederland het heeft gedaan. In reactie op de opmerking van het college dat het economische schade zou kunnen opleveren merkt de heer VAN HETEREN op dat wanneer men de fossiele reclame uitbant er weer andere reclame komt. In de gemeente Amstelveenstelveen is een keer berekend dat als men helemaal geen reclame meer laat zien in de openbare ruimte, dit voor hen – als grotere gemeente- € 35.000, - schade zou betekenen. Dit terwijl de klimaatschade voor Nederland in de miljarden loopt. De heer SPITSBAARD hoort de D66-fractie als klimaatdrammer. Hij vraagt of de heer Van Heteren het met hem eens is dat i.v.m. de indirecte schade van miljoenen mensen die naar de molens op Kinderdijk gaan met CO2 uitstotende auto's, men die reclame of suikerreclames ook moet verbieden. De heer VAN HETEREN zegt dat men het nu over de fossiele reclame heeft, maar dat hij zou willen dat er minder bewegingen zijn over de wereld vanuit China naar Nederland voor de molens.

Dit is schadelijk voor het klimaat en daardoor is er nu sprake van klimaatverandering en heeft men meer natuurrampen. Zijn fractie wil er gewoon voor pleiten om dit te zien als laaghangend fruit dat wacht om geplukt te worden. Dit is een aantoonbare maatregel en om echt een systeemverandering door te voeren, moet men dit soort ongemakkelijke stappen nemen. Dat heet politiek verantwoordelijkheid nemen en daarom vraagt hij steun voor deze motie. Motie M6.07. Prioriteit en duidelijkheid voorbereiding grote investeringen dient men samen met de CDA en OP-fracties in. Overbodig en overnemen vindt ook mevrouw VAN ES een rare combinatie van het college. Men vindt de motie zelf niet overbodig, omdat men bij de financiering van de VO-scholen erg kritisch was en er duidelijk is gezegd dat, om dit goed te kunnen blijven financieren, het blijven sparen heel belangrijk is. Het blijvend voldoende overschotten in de reserve storten is wat haar fractie betreft heel erg belangrijk. Daarnaast zag men in de perspectiefnota dat er ook best voor veel verschillende dingen geld uit de reserve gehaald wordt. Als men het er aan de ene kant niet erg ruimhartig in stort en het er aan de andere kant steeds ruimhartiger uithaalt, gaat men een probleem krijgen. Zij is van mening dat men elkaar hierin streng moet toespreken, hetgeen met deze motie wordt gedaan.

De heer VAN DEN DOOL merkt per interruptie op dat hij het bijzonder vindt dat de D66-fractie na de enorm kritische opmerkingen over de investeringen in de VOscholen, zich nu achter deze motie schaart. Hij is hier heel blij mee. Mevrouw VAN ES bevestigt dat haar fractie heel erg kritisch was over de bedragen voor de VO- scholen. Nog altijd vindt men dit een enorm risico dat men tot na 2030neemt, maar het is een raadsbesluit en de D66-fractie zijn democraten. Op het moment dat er een besluit genomen is, is men we met elkaar verantwoordelijk om dat tot een goed einde te brengen en te zorgen dat het geld er komt. Mevrouw KARSO vraagt mevrouw Van Es per interruptie naar voorstellen die men volgens haar niet uit de reserve had moeten halen. Haar fractie vindt dat het college de nut en de noodzaak goed heeft onderbouwd. 13

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

Mevrouw VAN ES heeft er een technische vraag over gesteld, omdat er een nieuwe reserve wordt gemaakt waarvoor geld wordt onttrokken aan deze reserve. Hierdoor krijgt men een soort boomconstructie. Er is de reserve kapitaallasten toekomstige investeringen, waar men weer nieuwe bestemmingsreserves uit gaat trekken. Dat was een voorbeeld dat men twijfelachtig vindt. De heer BOERSMA vindt het fijn dat de toon van het debat over de VO-scholen anders is dan destijds. Hij kan zich wel herinneren dat de D66-fractie destijds heeft gezegd deze perspectiefnota die men nu behandelt als een soort lakmoesproef te zien, of men de meerjarenbegroting met relatief eenvoudige bezuinigingsmaatregelen sluitend kan krijgen, om ook comfort richting de toekomst te hebben. Op zijn vraag of dit klopt en of die lakmoesproef ook is geslaagd antwoordt mevrouw VAN ES dat het eerste deel klopt. Haar fractie heeft gezegd dat het zo zou moeten zijn dat als men de meerjarenbegroting tot aan 2030 sluitend wil krijgen, men daar ca. 3 miljoen voor zou moeten vinden. Dit zou geen probleem moeten zijn, omdat in totaal het dubbele gevonden moet worden. Als men die eerste 3 miljoen ‘niet makkelijk vindt’, kan men de 3 miljoen die na 2030 nog staat te wachten wel vergeten. Dat is echter niet direct comfort, dat is so far so good.

Haar fractie heeft nu ook niet het comfort dat men van mening is dat het daarna wel goed gaat komen. Het is natuurlijk wel zo dat men op een andere manier met een aantal zaken moet omgaan. Men neemt meer risico's, gaat wat minder marges hanteren, etc. Het is niet zo dat wat er nu op papier staat eenzelfde zekerheid geeft als voorgaande meerderjarige begrotingen. Meer risico betekent ook dat het ook de verkeerde kant op gaan. M.b.t. motie M6.08. Tussenevaluatie Woonplan 2020-2030 wil men graag de stand van zaken weten en men kent de portefeuillehouder als iemand die de raad goed informeert en die zelf alles goed in zijn hoofd heeft. Zij vermoedt dat een evaluatie een te zwaar wapen is en dat dit met art. 40. vragen kan worden opgelost, waardoor men een beeld krijgt van de stand van zaken. A.d.h.v. die antwoorden weet men of men iets moet bijstellen in het Woonplan. Haar fractie stelt dit voor omdat men aanhoudend hoort hoe moeilijk het is om personeel in te zetten en omdat de tijd -als het allemaal nog voor maart volgend jaar moet- begint te dringen. M.b.t. motie M6.09. HAP heeft men de portefeuillehouder horen zeggen dat dit i.v.m. allerlei afspraken misschien niet nodig is. Om deze reden wacht haar fractie de reactie van het college af. Motie M6.10. Speelveldverkenning sociaal domein heeft zij al toegelicht. M.b.t.

motie M6.11 sportgala in ere herstellen zou haar fractie graag zien dat het zich niet beperkt tot sporters, maar dat er ook naar cultuur of nog breder wordt gekeken. Men hoort graag in het verdere debat wat hier wijsheid in is, maar haar fractie is er zeker voor om mensen in het zonnetje te zetten en hier aandacht aan te besteden. (Schorsing 18.30 – 19.45 uur)

De heer STOUTHART wil beginnen met een positief geluid, laat men vooral niet vergeten dat er al heel veel moois gebeurt in Papendrecht. Men ziet een gemeente die investeert in veiligheid, in ruimtelijke ontwikkeling, in scholen en in 14

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Men ziet vrijwilligers, verenigingen en ondernemers die de handen uit de mouwen steken en inwoners die betrokken zijn bij hun buurt. Dat is de kracht van Papenrecht en daar mag men trots op zijn. Juist omdat men ziet wat er allemaal goed gaat in het dorp, blijft men ambitieus. De VVD-fractie zet zich in voor de gemeente die ruimte biedt aan groei en initiatief, die kiest voor financiële degelijkheid en die problemen oplost zonder onnodige bureaucratie. Men ziet dat deze lijn ook gevolgd wordt door het college en dat waardeert men. Men spreekt dan ook nadrukkelijk waardering en vertrouwen uit in het college. Men ziet een bestuur dat koers houdt, keuzes durft te maken en tegelijkertijd oog heeft voor de menselijke maat. Amendement A6.01. Speelveldverkenning Sociaal Domein vindt men ingewikkeld worden. Wat voor de VVD-fractie vooral van belang is, is dat de bezuinigingen er gaan komen. Men vraagt de wethouder hier in de tweede termijn nog op terug te komen. Amendement A6.02 Ongedaan maken bezuiniging op flexibel cameratoezicht zal men niet steunen. De expliciete bevoegdheid van de burgemeester is daarin doorslaggevend. Daarbovenop ziet men dat € 5.000, - het afgelopen jaar voldoende bleek te zijn. Verder is men niet enthousiast over amendement A6.03. PIT, waarvoor men verdeeld over een aantal jaar geld heeft uitgetrokken.

Zijn fractie zal de ontwikkelingen in de komende periode afwachten. De heer GRIMMIUS merkt per interruptie dat men geld heeft uitgetrokken voor dit jaar en dat het daarmee ophoudt. Hij vraagt of de heer Stouthart bereid is om de kraan nu al dicht te draaien, waarop deze aangeeft dat het daarvoor nog te pril is en dat men eerst de ontwikkelingen af wil wachten. Als het een succes blijkt te zijn, staat men er zeker voor open om er dan geld voor uit te blijven trekken. De heer GRIMMIUS geeft aan dat men met deze perspectiefnota een keuze moeten maken voor wat men in de begroting van volgend jaar wil hebben. Als men de beslissing nu niet maakt, is het de vraag of het er dan volgend jaar in de begroting wel is. De heer STOUTHART is het daar niet mee eens en denkt dat men wel wat kan verzinnen. De VVD-fractie is tegen motie M6.01. Kunst aan de keukentafel: creatieve ontmoeting voor inwoners met een klein sociaal netwerk. Hierbij sluit men zich aan bij het college, dat aangeeft dat er voldoende initiatieven zijn om eenzaamheid te bestrijden. Motie M6.02. Geen bezuinigingen op sport en cultuur zal men niet steunen omdat bezuinigingen niet aan de orde zijn. Ook motie M6.03. Gratis bibliotheekabonnement tot en met 27 jaar zal men niet steunen, omdat hier voldoende potjes voor zijn zoals stichting Leergeld en het sport- en cultuurfonds Drechtstreden.

Mevrouw VAN ES vraagt of de heer Stouthart, omdat haar fractie de motie heeft aangepast en men hier een reactie van het college op heeft gekregen dat zij mogelijkheden zien en hier zelf een voorstel voor willen doen, bereid is om nog even te wachten. De heer STOUTHART antwoordt dat hij hiertoe bereid is. Verder zal de VVD-fractie motie M6.04. Herdenkingsbomen/struiken op de begraafplaats steunen. Motie M6.05. Gratis OV voor senioren met een krappe beurs zal men niet steunen, omdat zijn fractie in 2022 al tegen de verkenning daarvan was. Dat de provincie onlangs heeft aangekondigd met een subsidieregeling te komen vindt zijn fractie al heel wat. De heer GRIMMIUS merkt 15

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

op dat de motie daarop ziet, omdat de gemeente daar dan wel gebruik van moet maken. Als men dat niet doet, staan de inwoners t.o.v. de andere inwoners van ZuidHolland met lege handen. De heer STOUTHART zou eerst willen weten hoe de subsidieregeling eruitziet. Motie M6.06. Geen fossiele reclame in de buitenruimte vindt zijn fractie de meest onzinnige motie van het jaar en zal deze daarom niet steunen. Motie M6.07. Prioriteit en duidelijkheid voorbereiding grote investeringen zal men wel steunen. Ook motie M6.08. Tussenevaluatie Woonplan 2020-2030 vindt men een goed plan dat men zal steunen. Motie M6.09. HAP zal men niet steunen, voor een HAP -het is geen spoedeisende hulp- moet men op voorhand altijd een afspraak maken. Verder is er op het moment dat men naar een HAP gaat vaak ook een specialisme aan verbonden, hetgeen in Sliedrecht niet aanwezig is en waardoor men kostbare tijd kan verliezen. Men zou liever 10 minuten omrijden naar Gorinchem, Dordrecht of eventueel het Erasmusziekenhuis. M.b.t. motie M6.10. Speelveldverkenning sociaal domein laat hij de woordvoering aan de heer Boersma. M.b.t. motie M6.11 sportgala in ere herstellen vroeg de GL-fractie hoe de raad tegenover een eventuele terugkeer van het sportgala staat. De VVD-fractie staat hier in basis positief tegenover, mits de organisatie vanuit de sportverenigingen komt.

Uiteraard moet de gemeente dan de subsidie verstrekken. Zijn fractie zal deze motie waarschijnlijk steunen. Mevrouw KARSO geeft aan amendement A6.01. Speelveldverkenning Sociaal Domein te zullen steunen. Net zoals de heer Verweij is haar fractie van mening dat men het al jaren over bezuinigingen heeft en over hoeveel het sociaal domein geld kost. Ook haar fractie vindt een taakstelling meer op zijn plaats dan een onderzoek, waarvan het de vraag is of dat wat oplevert. De reactie vanuit het college vindt men mager. Dit college is wel heel goed in onderzoeken en verkennen, maar de raad wil resultaat en kostenbesparende maatregelen zien. Het verbaast haar fractie ook dat deze verkenning uitgevoerd moet worden. Zij wil het woord brevet van onvermogen niet noemen, maar het verbaast haar dat deze parate kennis om te kijken waar aan welke knoppen men kan draaien en hoe men tot besparingen kan komen in het sociaal domein niet aanwezig is in de organisatie. Om deze reden staat men heel erg positief tegenover het amendement. Van amendement A6.02 Ongedaan maken bezuiniging op flexibel cameratoezicht begrijpt men de gedachtegang, maar haar fractie staat echter niet achter cameratoezicht. Hierop zal men eerst de reactie van het college afwachten. Amendement A6.03. PIT zal men als mede-indiener uiteraard steunen.

Men is hier net mee gestart, dus die middelen moeten gewoon geregeld zijn in de boekhouding, want anders weet men zeker dat er niet veel van terechtkomt. De voorkeur van haar fractie ging eigenlijk uit naar 3 jaar, maar 2 jaar is beter dan 1 jaar. Motie M6.01. Kunst aan de keukentafel: creatieve ontmoeting voor inwoners met een klein sociaal netwerk vindt men een mooi idee. Haar fractie is het er wel met het college eens dat men dit soort initiatieven zoveel mogelijk aan de samenleving moet overlaten. De heer VAN HETEREN 16

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

merkt per interruptie op dat daar wel geld voor nodig is, waarop mevrouw KARSO zegt dat het de vraag is of kunst het antwoord is en of de gemeente zich hiermee moet bemoeien. Haar fractie laat dit liever over aan een cultuurplatform om te verkennen of dit een passend en nodig antwoord is. De heer VAN HETEREN zegt dat er binnen het cultuurplatform in Papendrecht geen sterke culturele samenwerking is en dat men hen niet kan vragen een dergelijk initiatief op te zetten. Men moet juist vanuit de sociale kant het netwerk gebruiken om cultuur aan de mens te brengen. Mevrouw KARSO zou dit een gemiste kans voor het cultuurplatform vinden en als zij geen mankracht hebben kan men daar in investeren. Verder kan het cultuurplatform zijn contacten met Gorinchem benutten om te horen wat wel en niet werkt. Men is voorzichtig positief, maar is niet zeker of dit de manier is. Verder kan de PvdA-fractie zich goed vinden in motie M6.02. Geen bezuinigingen op sport en cultuur. Haar fractie heeft vorige week bij het vaststellen van het voorstel inzake de subsidieplafonds tegen gestemd, omdat men het niet eens is over de hoogte. Zij vraagt waarom de D66fractie vorige week heeft ingestemd met het plafond van de subsidies, als men nu een dergelijke motie indient. Zij ziet de D66-fractie als een fractie dit het ook heel erg belangrijk vindt dat men in sport en cultuur investeert.

De aangepaste versie van motie M6.03. Gratis bibliotheekabonnement tot en met 27 jaar heeft men nog niet gelezen, maar deze zal steunen. Ook motie M6.04. Herdenkingsbomen/struiken op de begraafplaats zal men steunen. Motie M6.05. Gratis OV voor senioren met een krappe beurs heeft men zelf ingediend. M.b.t. de vragen over de regeling van de provincie geeft zij aan dat haar fractie 2 jaar geleden een motie heeft ingediend waarbij men heeft gevraagd om een verkenning. Het college heeft toe aangegeven dat het een mooi initiatief is om gratis OV aan te bieden, maar dat men dat i.v.m. de enorme financiële uitdaging niet zal doen. Haar fractie probeert dat op dit moment op een andere manier weer met een motie, los van de regeling vanuit de provincie die men waarschijnlijk wel krijgt, omdat men dit erg belangrijk vindt. Zij vindt het belangrijk dat de gemeenteraad hier voor eens en voor altijd een besluit over neemt. Vindt men gratis openbaar vervoer belangrijk voor de doelgroep AOWgerechtigden? Dit is een groep die het meeste risico loopt. En laat het nou net zo zijn dat de provincie met een regeling komt die naadloos aansluit op wat haar fractie voorstelt. Er is geld beschikbaar om 4 jaar lang gratis openbaar vervoer voor alle mensen mogelijk te maken. Omdat gratis OV voor alle mensen een grote kostenpost is, heeft men een keuze gemaakt voor een bepaalde doelgroep.

In de motie kiest men heel bewust -met de nodige onderbouwing ook vanuit de ambtelijke organisatie- voor de AOW-gerechtigden. Voor de regeling kan men de aanvraag vanuit de gemeente over een paar weken indienen en zij weet dat heel veel gemeentes daar al mee bezig zijn. Deze motie is voor het college een steun in de rug om de aanvraag ook in te dienen. De positieve reactie van het college verbaast haar fractie wel, omdat er eerst geen geld voor was en men nu lijkt te 17

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

wachten op een exacte regeling van de provincie. Eigenlijk is het de vraag of het college -ook wanneer haar fractie deze motie niet had ingediend- deze regeling zou aanvragen bij de provincie. De heer BOERSMA vraagt per interruptie of deze motie er aan bijdraagt dat meer mensen gebruik gaan maken van het OV of dat de mensen die er al gebruik van maken het gratis krijgen. Mevrouw KARSO weet dit niet, zij weet wel om welke aantallen het gaat en wat men denkt dat het bereik zou zijn. Men gaat uit van ca. 150-175 mensen, maar weet niet of zij al gebruik maken van het openbaar vervoer. Door bewust te kiezen voor 140% wettelijk sociaal minimum gaat men ervan uit dat dit waarschijnlijk de mensen zijn die eigenlijk niet voldoende financiële middelen hebben. Dordrecht en alle andere gemeentes gaan daar ook op deze manier mee om. M.b.t. de vraag over het reisgebied klopt het dat zij in de motie foutief 2 keer hetzelfde heeft aangegeven. Verder heeft men er bewust gekozen om alleen (te beginnen met) het reisgebied binnen de Drechtsteden. Men zou dat ook kunnen verruimen met bv. Molenlanden, Gorinchem en Dordrecht, maar daar zou een ander kostenplaatje aan hangen. Het oogziekenhuis ligt niet in het afzetgebied zoals dat nu voorligt.

De heer SPITSBAARD vraagt per interruptie waarom men kiest voor AOW-gerechtigden en niet voor iedereen in Papendrecht met de inkomenstoets van 140%, waarop mevrouw KARSO aangeeft dat dit volgens haar fractie de groep is die dit het hardst nodig heeft. Het gaat om mensen die een krappe beurs hebben. Gratis OV voor iedereen zou voor Papendrecht een hele zware kostenpost zijn. Als men het zelf kan betalen, moet men dat zoveel mogelijk doen. Het geld dat de gemeente daarmee bespaart, kan men voor andere doeleinden inzetten. Om deze reden heeft men gekozen voor deze doelgroep, die het meeste risico loopt om niet mobiel te worden en dus een mindere gezonde levenshouding te ontwikkelen. De heer VAN DEN DOOL vraagt per interruptie wat er gebeurt wanneer een aantal van de uitgangspunten uit de motie niet helemaal stroken met de subsidievoorwaarden van de provincie. Is er dan ruimte om de motie zo aan te passen dat men de provinciale subsidie kan blijven gebruiken? Mevrouw KARSO heeft vanuit de regeling niet gelezen dat iets tegenstrijdig zou zijn, wat haar fractie betreft is het complementair. Het enige dat men zich kan voorstellen is dat men in de verantwoording wat meer gegevens zou moeten aanleveren.

Als het wel tegenstrijdig zou zijn met de provincie, is het uiteindelijk aan de raad om te beslissen wat men belangrijk vindt en of de gemeente alsnog € 35.000, - wil uitgeven voor deze doelgroep. De heer BOERSMA vraagt per interruptie hoe de PvdA-GL-fractie dit zou willen betalen, waarop mevrouw KARSO aangeeft dat dit via de begroting/algemene reserve zou kunnen. Men verwacht echter wel dat men de € 35.000, - verlaagd krijgt vanuit de provincie. Anders is de vraag of men dit belangrijk genoeg vindt om eigen middelen in te zetten. Haar fractie vindt van wel. Er zijn genoeg andere zaken, zoals het scheidingsloket of de investeringen voor de fte’s voor Sterk Papendrecht, gefinancierd. M.b.t. motie M6.06. Geen fossiele reclame in de 18

Verslag besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025

buitenruimte vraagt mevrouw KARSO waarom men dit niet zelf via de APV regelt, door dit via een initiatiefvoorstel wat breder met elkaar te bespreken. Uiteraard is haar fractie voorstander waar het gaat om systeemverandering m.b.t. fossiele reclame in de buitenruimte en over mensen bewust maken van het eigen gedrag. M.b.t. motie M6.07. Prioriteit en duidelijkheid voorbereiding grote investeringen begrijpt zij dat men hier duidelijk over moet zijn, maar is haar fractie van mening dat dit ook het geval is en dat de onderbouwing vanuit het college duidelijk is. Men moet zoveel mogelijk sparen voor de vo-scholen, de energietransitie en de verduurzaming en vergroening van de openbare ruimte. Men moet niet alleen sparen voor die grote investeringen en om het sparen zelf. Er is een aantal belangrijke andere zaken die men ook wil bekostigen en ziet daarom het probleem niet. M.b.t. motie M6.08. Tussenevaluatie Woonplan 2020-2030 vraagt mevrouw KARSO waarom men dit in het eerste kwartaal van 2026 zou doen en niet eerder en waarom niet via schriftelijke vragen. Daarnaast is men van mening dat men via allerlei beeldvormende bijeenkomsten m.b.t. wonen goed antwoord krijgt vanuit de portefeuillehouder. Van motie M6.09. HAP begrijpt men de gedachte, maar haar fractie zal deze niet steunen. Daarbij vraagt men zich af of dit aan de gemeente is.