Samenlevingsvisie Papendrecht.pdf

Sport en beweging is belangrijk als onderdeel van een gezonde leefstijl. Het draagt bij aan het voorkomen of verminderen van zorgkosten. Inwoners die lid worden van een sportvereniging krijgen daar meteen een netwerk bij. Veel ontmoetingen en activiteiten dragen bij aan een gelukkig en gezond leven. De sportvereniging is daarnaast de plek waar kinderen en jongeren (maar ook volwassenen) op een speelse manier leren omgaan met tegenslagen, leren doorzetten en leren samenwerken. Vaardigheden die iedereen nodig heeft om een fijn leven op te kunnen bouwen.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

29

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 We faciliteren Papendrechtse sportverenigingen zodat er voldoende mogelijkheden zijn om in Papendrecht te sporten via een vereniging. Door de combinatie met commerciële sportaanbieders en een openbare omgeving die uitnodigt tot bewegen, hebben we een mooi aanbod van sporten en bewegen in Papendrecht. Voor sporten die Papendrecht niet biedt, kunnen inwoners terecht bij omliggende gemeentes. Aan de sportverenigingen vragen wij om zich open te stellen voor doelgroepen die de weg naar sport niet zo makkelijk vinden (4.2.1) en daarbij samen te werken met de professionele organisaties. Daarnaast vragen we hen om hun kantines open te stellen voor andere maatschappelijke organisaties die zelf geen vaste ruimte hebben. Andere initiatieven en evenementen Buiten de indeling sport, cultuur en maatschappelijke initiatieven, zijn er genoeg andere initiatieven van groepen inwoners. Dat kan gaan om speeltuinverenigingen, scouting of andere (eenmalige) evenementen of maatschappelijke activiteiten. We faciliteren dit zo mogelijk, omdat we daarmee bijdragen aan voldoende activiteiten voor al onze inwoners. Niet elke activiteit is voor iedereen, maar er zijn wel activiteiten voor iedereen. Rol gemeente Onze rol in de gemeenschappelijke sociale basis is vooral stimuleren en faciliteren.

Faciliteren kan gaan om het beschikbaar stellen van voorzieningen, delen van kennis, geven van informatie en het verbinden van verschillende initiatieven en organisaties. Faciliteren kan ook via het geven van subsidies. We verwachten van organisaties dat ze zich bewust zijn van de aanvullende aard van een subsidie. Ze zijn eerst zelf en blijvend aan zet om andere financieringsbronnen te vinden. We zijn een middelgrote gemeente en hebben beperkte middelen. Dat betekent dat er een grens is aan hoeveel initiatieven we financieel kunnen faciliteren. Met het vaststellen van subsidieplafonds en duidelijke subsidieregelingen geven we aan waar organisaties subsidie voor kunnen aanvragen, onder welke voorwaarden en hoe we keuzes maken als we het plafond bereiken. Een andere manier van faciliteren, is zorgen dat onze gemeentelijke regels niet belemmerend zijn voor het goede werk dat vrijwilligers(organisaties) doen.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

! Onze prioriteiten zijn: • Vrijwilligerswerk waarderen. • Vrijwilligerswerk vooral stimuleren onder jongeren en senioren. • Faciliteren van maatschappelijke initiatieven en vrijwilligersorganisaties door: • Deze organisaties en professionele organisaties bij elkaar te brengen, informatie en kennis te (laten) delen. • Aanvullende subsidie te verlenen aan organisaties en initiatieven die uitvoering geven aan de samenlevingsvisie en hiervoor heldere subsidieregelingen op te stellen. • Belemmeringen weg te nemen en bureaucratie te verminderen. • Faciliteren van verenigingen, zodat er voldoende aanbod is aan cultuur, sport en bewegen.

4.1.3. De professionele sociale basis Sociale basis infrastructuur In Papendrecht zorgen we samen met onze partners voor de belangrijkste voorzieningen die onze inwoners nodig hebben. Deze voorzieningen zijn voor iedereen (van een bepaalde leeftijd) toegankelijk. Het gaat dan om kinderopvangvoorzieningen, scholen, een bibliotheek en een theater. Daarnaast gaat het om openbare gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg. En om fysieke ontmoetingsplekken, buiten in parken en op pleinen en binnen in bijvoorbeeld de bibliotheek. Ook eerstelijns medische zorg (huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten en wijkverpleegkundigen) horen bij belangrijke voorzieningen in de buurt van onze inwoners. Bij een aantal van deze voorzieningen heeft de gemeente geen wettelijke rol (bijvoorbeeld eerstelijns medische zorg en kinderopvang). We zien wel het belang van deze voorzieningen en voeren daarover gesprekken met deze organisaties, die we ook als partner zien. In hoofdstuk 1 vertelden we al dat voor alles wat met de openbare buitenruimte en vastgoed te maken heeft, onze ambities en prioriteiten in de omgevingsvisie staan. Het gaat dan onder andere om ontmoetingsplekken, sportvastgoed, cultuurhuisvesting en onderwijslocaties.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

30

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 Professionals in de Sociale Basis Als gemeente zijn we fysiek in de buurt aanwezig, zichtbaar voor onze inwoners. Om de gemeenschappelijke basis te stimuleren en te faciliteren. Bijvoorbeeld door het mogelijk maken van ontmoetingen. En om inwoners dichtbij en laagdrempelig te helpen waar dat nodig is. Dit doen we samen met verschillende partners. Dat kan gaan om medewerkers van de gemeente (zoals jongerenwerkers en boa's) en om professionals, via gefinancierde opdrachten van de gemeente. Denk bij dat laatste aan buurtwerkers, buurtsportcoaches, wijk-GGD, sociaal raadslieden en de medewerkers van het consultatiebureau. Het gaat ook om professionals die niet met een opdracht van de gemeente werken, onder andere de wijkagenten, de woningbouwvereniging, scholen en eerstelijns medische zorg. Met hen werken we samen vanuit gezamenlijke opgaven. We zijn om verschillende redenen aanwezig in de buurt. We zijn aanspreekbaar voor inwoners die ideeën of vragen hebben en faciliteren hen waar nodig en mogelijk. We willen daarnaast zelf zien hoe het gaat met de inwoners. Door meer in contact te komen met hen, naar hen te luisteren en een wederzijdse vertrouwensband op te bouwen, kunnen we sneller herkennen op welke plekken extra of andere inzet nodig is om inwoners in een kwetsbare positie te helpen. Toegankelijk, laagdrempelig en in de buurt. Dat is voor ons belangrijk.

Een andere reden om in de buurt te zijn, is het herkennen van signalen van onveiligheid en ondermijning. Dat kan beginnen bij ruzies tussen inwoners in een bepaalde buurt. Of bij gedrag van een inwoner dat andere inwoners niet begrijpen. Het kan ook gaan om overlast door geluid, drugs of samenscholingen. We willen inwoners helpen hier samen uit te komen. Als hen dat niet lukt, grijpen we in. Zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. In het uiterste geval handhaven we. De ondersteuning die we bieden aan mantelzorgers en vrijwilligers (zie 4.1.1 en 4.1.2 ) is onderdeel van de professionele sociale basis. De professionals letten goed op wat mantelzorgers en vrijwilligers aankunnen. Door de tijd heen kan dat verschillen. Dat kan dan gevolgen hebben voor de inzet van gemeente en professionals. Inwoners opzoeken en samenwerken met onze partners in de buurt is belangrijk voor een goede sociale basis voor al onze inwoners. Dat gaat ook over de samenwerking met het Papendrechts bedrijfsleven. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid voor onze inwoners. Daarnaast ondersteunen zij verenigingen via sponsoring en starten ze zelf maatschappelijke initiatieven op. Tot slot blijven we samen met ondernemers en het onderwijs zorgen voor een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt.

Ingang tot hulpverlening Inwoners die hulp nodig hebben, ervaren vaak een drempel om bij een professionele organisatie binnen te stappen. Dat kan met wantrouwen, angst of schaamte te maken hebben. Aan de ene kant willen we niet te snel hulp geven, omdat inwoners vaak meer zelf kunnen dan ze denken. Aan de andere kant willen we dat hulp snel en laagdrempelig te vinden is voor inwoners die dat nodig hebben. In Papendrecht is er één vast, centraal punt waar inwoners altijd met hun vragen terecht kunnen, namelijk het sociaal team. Ook medewerkers van de regionale sociale dienst zitten in dit team. Daarnaast willen we dat inwoners op de plekken waar zij vaak komen, aan professionals of vrijwilligers hun eerste vragen kunnen stellen. Denk aan plekken als scholen en integrale kindcentra, huisartsen,

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

31

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 de bibliotheek of de kerk. We zorgen dat daar de kennis aanwezig is om inwoners op weg te helpen en naar de juiste plek te helpen voor hulpverlening. Daarnaast werken medewerkers van het sociaal team regelmatig op verschillende vindplekken in de buurt van inwoners. Daardoor kunnen inwoners (eerste) gesprekken op een meer vertrouwde plek voeren. Denk aan schoolmaatschappelijk werkers op scholen of sociaal raadslieden in de bibliotheek. Rol gemeente Als gemeente hebben we een belangrijke rol in de professionele basis. Hier zijn we aanwezig om de persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis te stimuleren en faciliteren. We signaleren en verwijzen. Waar mogelijk helpen we inwoners direct en laagdrempelig. Daar zit ook een uitvoerende rol in, die we samen met onze partners oppakken. Tot slot hebben we een regierol om te zorgen voor een doelmatige en doeltreffende samenwerking tussen alle organisaties, op basis onze samenlevingsvisie. ! Onze prioriteiten zijn: • Zorgen voor sociale voorzieningen en activiteiten in de buurt (ook via omgevingsvisie), die vindbaar, laagdrempelig en toegankelijk zijn voor alle inwoners. • Met onze partners bij inwoners in de buurt zijn: aanspreekbaar zijn, signaleren, faciliteren en waar nodig de weg wijzen naar hulpverlening. • Regie op de samenwerking tussen gemeente en partners. En tussen partners onderling.

4.2 Spoor 2: Voorkomen van problemen Het is onze ambitie dat steeds meer inwoners zelf kunnen voorzien in hun basisbehoeftes, een netwerk hebben, mee kunnen doen aan activiteiten en de mogelijkheden hebben om gezonde keuzes te maken. Met deze visie maken we bewuster en gerichtere keuzes in onze inzet. Ons doel is te investeren in de inwoners en situaties, waarbij we

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

verwachten dat dit op de lange termijn problemen gaat voorkomen. Dat betekent investeren in oplossingen voor kernproblemen. We zoeken doorlopend op basis van data, wetenschappelijke inzichten, ervaringen en gesprekken naar aanleidingen en onderliggende oorzaken van problemen. Wat zit achter problemen als gevoelens van eenzaamheid, onveilig voelen, niet mee kunnen doen of zich niet vitaal voelen? Het doel van onze acties is om een blijvend effect te bereiken en daarmee lagere (zorg)kosten op de lange duur. Onze inzet kan door de tijd wisselen. Bij de acties die we willen ondernemen, stellen we de vraag: lossen we een symptoom op of de onderliggende oorzaak? Soms is inzet op allebei nodig. We kiezen ervoor om gerichte keuzes te maken door de jaren heen. Dat betekent projectmatig aan de slag met specifieke groepen inwoners, specifieke buurten of specifieke situaties. Naast een veranderende inzet door de tijd heen, zien we een aantal kernproblemen die blijvende aandacht nodig hebben. Deze beschreven we in hoofdstuk 2.2.7. Hieronder staat hoe we hiermee aan de slag gaan. 4.2.1 Iedereen doet mee Voor iedereen is het belangrijk om gezien te worden, erbij te horen en van betekenis te zijn. Mee kunnen doen en ervaren dat men erbij hoort, voorkomt veel problemen. Een inclusieve omgeving helpt onze inwoners om zich veilig, gerespecteerd en gewaardeerd te voelen om wie ze zijn.

Iedereen heeft hierdoor de kans om zich te ontwikkelen, een netwerk te bouwen en datgene te doen dat energie geeft. Gevoelens van eenzaamheid komen hierdoor minder voor. Meerdere inwoners ondervinden door lichamelijke beperkingen, belemmeringen om mee te kunnen doen. In de omgevingsvisie staan onze prioriteiten over het inrichten van de openbare ruimte en het toegankelijk maken van gebouwen. In deze visie gaan we in op andere belemmeringen.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

32

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 Laag inkomen Inwoners van alle leeftijden met een laag inkomen hebben vaak minder toegang tot activiteiten die geld kosten, zoals sport en cultuur. Kinderen en jongeren die in armoede opgroeien, merken dat het soms niet mogelijk is om mee te doen aan schoolactiviteiten of om alle spullen te kopen die nodig zijn voor school. Inwoners die na een lange begeleiding van onze sociale dienst weer gaan solliciteren, hebben niet altijd de middelen om naar de kapper te gaan of een nette set kleding te kopen. Wij zorgen voor een minimabeleid dat deze belemmeringen zoveel mogelijk wegneemt. Daarnaast zorgen we dat inwoners snel kunnen vinden waar ze recht op hebben en dat ze dat zo eenvoudig mogelijk kunnen aanvragen. Tot slot vragen we onze partners rekening te houden met inwoners met een kleinere beurs. Met een beperking overal kunnen komen en kunnen sporten of bewegen Inwoners met een beperking, kunnen regelmatig niet overal even eenvoudig komen. We faciliteren deze inwoners via doelgroepenvervoer en vrijwilligersinitiatieven op vervoer. Ook ondersteunen we via de Wet maatschappelijke ondersteuning met bijvoorbeeld het gebruik van een scootmobiel. Op deze manier kunnen ook deze inwoners op de plekken komen die voor hen belangrijk zijn. Hierdoor mee kunnen doen aan activiteiten of bij een huisarts langs kunnen gaan, zijn beide even belangrijk.

Het is belangrijk dat iedereen kan sporten of bewegen. Mensen die een beperking ervaren, sporten en bewegen minder dan mensen zonder beperking. Juist bij deze groep is de gezondheidswinst groter door te gaan sporten of bewegen. Dit leidt tot minder zorgkosten en minder gevoelens van eenzaamheid. Met een beperking is het lastiger een sportclub te vinden waar dit kan. Hiervoor werken we samen in de regio, zodat we deze inwoners in contact kunnen brengen met een uitgebreid aanbod. En met informatie over het vinden van de juiste hulpmiddelen voor het sporten. Diversiteit Het gaat niet altijd om belemmeringen die op te lossen zijn door ergens geld in te steken of iets te regelen. Het is belangrijk dat iedereen in Papendrecht kan integreren en geaccepteerd wordt, ongeacht afkomst, uiterlijk, gender, religie, culturele identiteit of seksuele oriëntatie. Op het moment dat een inwoner of een groep inwoners het gevoel heeft dat ze niet geaccepteerd wordt en daarmee niet zichzelf kan zijn, belemmert dat de mogelijkheid om mee te doen. Daarnaast heeft het een groot effect op hun gevoel van veiligheid. Omdat dit wederzijds om gedrag en houding gaat, is dit niet eenvoudig te beïnvloeden. Als gemeente staan wij voor acceptatie van iedereen en dat stralen we uit. Hier hebben we aandacht voor binnen onze eigen organisatie.

We vragen onze partners hier ook voor te staan en dit te verwerken in het dagelijkse werk. Veel koepelorganisaties hebben hier handvatten voor, een voorbeeld zijn de codes diversiteit en inclusie binnen de culturele sector. Hier maken we met onze partners gebruik van. In onze uitvoeringsplannen werken we uit hoe we hier mee aan de slag gaan. Samen Om goede keuzes te maken in onze inzet, is het belangrijk het gesprek te voeren met verschillende groepen inwoners die zich mogelijk belemmerd en/of niet geaccepteerd voelen. De kracht van onze uiteindelijke acties is groter wanneer we die samen met deze groepen bedenken en regelmatig evalueren. We nodigen onze gemeenschappen uit om meer contact met elkaar te hebben en samen te werken en stimuleren dat als gemeente. We betrekken naast de inwoners ook de partners in Papendrecht, omdat het er uiteindelijk om gaat dat iedereen

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

33

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 zich welkom voelt bij de verschillende organisaties. Dat betekent dat we iedereen nodig hebben om mee te denken over de juiste inzet en houding. Rol gemeente Als gemeente hebben we op deze onderwerpen een voorbeeldrol en een stimulerende rol richting andere organisaties. Ook hebben we als gemeente een wettelijke taak om integratie te bevorderen binnen het onderwijs en vanuit de Wet Inburgering. We hebben een ondersteunende rol als het gaat om ons minimabeleid. Tot slot hebben we een regierol om organisaties te verbinden en te laten samenwerken. Dit vanuit deze visie en de uitvoering van het Europese Verdrag voor mensen met een beperking. ! Onze prioriteiten zijn: • Zorgen dat iedereen mee kan doen (ongeacht inkomen, beperking of andere verschillen). • Als Gemeente Papendrecht een inclusieve organisatie zijn. • Partners stimuleren om integratie te bevorderen en inclusief te denken en te handelen. Onder andere via voorwaarden aan subsidies en bij opdrachten.

4.2.2 Werken aan vaardigheden De meeste vaardigheden die in het leven nodig zijn, leren mensen thuis, in de directe omgeving, op school of op het werk. Sociale media en kunstmatige intelligentie (AI) geven de digitaal vaardige inwoners daarnaast veel mogelijkheden om zichzelf vaardigheden aan te leren en kennis te krijgen. Ons uitgangspunt is dat kinderen van jongs af aan voldoende handvatten meekrijgen om een leven lang te blijven leren, de mogelijkheden hiervoor te vinden en aan te boren.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

Over welke vaardigheden hebben we het in ieder geval? 1. Basisvaardigheden: taalvaardigheden en gecijferdheid, wat essentieel is voor dagelijkse taken en communicatie. Digitale vaardigheden vallen hier ook onder. 2. Gezondheidsvaardigheden: kennis en vaardigheden om gezondheidsinformatie te begrijpen en te gebruiken voor een gezonde levensstijl. 3. Weerbaarheidsvaardigheden: om kunnen gaan met stress en tegenslagen, met daarbij de mogelijkheid om zich aan te kunnen passen aan veranderingen. 4. Sociale vaardigheden: vaardigheden om doeltreffend te communiceren, samen te werken en relaties op te bouwen met anderen. 5. Institutionele vaardigheden: kennis en vaardigheden om goed de weg te vinden bij maatschappelijke en overheidsinstellingen. 6. Opvoedvaardigheden: vaardigheden en kennis om kinderen op te voeden en te ondersteunen in hun ontwikkeling. 7. Financiële vaardigheden: financiële informatie kunnen begrijpen en beheren, zoals budgetteren en sparen. 8. Veiligheidsvaardigheden: vaardigheden om onveilige situaties te herkennen en te vermijden. Het herkennen van (zorg)fraude en misbruik, en het nemen van maatregelen om zichzelf te beschermen tegen bedrog en uitbuiting. Ook het kunnen herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit horen hierbij.

Niet iedereen krijgt deze vaardigheden (voldoende) mee in de eigen situatie. Ook kan iets in het leven van een inwoner gebeuren waardoor behoefte is aan een vaardigheid die deze inwoner zich nog niet eigen heeft gemaakt. Onze inzet gaat naar die groepen inwoners, die hier ondersteuning bij nodig hebben. Wanneer we verwachten dat we als gemeente invloed hebben en het verschil kunnen maken, gaan we aan de slag. Samen met onze partners, op de manier die het beste past bij de groep die we willen bereiken.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

34

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 De hoeveelheid inzet op het aantal en soort vaardigheden en de keuze welke groep inwoners we hierin ondersteunen, kan wisselen door de tijd. Het is afhankelijk van of we verwachten, dat onze inzet leidt tot het voorkomen of verminderen van een vraag naar individuele professionele ondersteuning. Is het doel van de inzet vooral bewustwording en informeren, dan kan de inzet beperkt blijven tot bewustwordings- en/of voorlichtingscampagnes. Waarbij we aansluiten bij landelijke campagnes over gezondheidsrisico's en eenzaamheid. Waar inzet door de tijd heen kan wisselen, zien we ook een aantal groepen inwoners die blijvend onze aandacht nodig hebben. Dit om voldoende vaardigheden en kennis mee te krijgen om problemen te voorkomen of om daar zelf mee om te kunnen gaan. 1.

2.

3.

4.

1. 4.

Kinderen die verschillende vaardigheden onvoldoende thuis meekrijgen, doordat ze in een gezin opgroeien van één van onderstaande groepen, krijgen extra hulp om zich meerdere vaardigheden toch eigen te maken. Dit doen we zoveel mogelijk in samenwerking en in afstemming met de ouders. Deze inzet heeft als doel de cirkel van intergenerationele problematiek te doorbreken. Ouders die zelf bepaalde vaardigheden onvoldoende hebben, onder hoge stress staan, op of onder de armoedegrens leven of een psychische beperking hebben, ondersteunen we en leren we waar mogelijk vaardigheden. Dit start op het moment dat inwoners zwanger willen worden. Hiermee willen we de cirkel van intergenerationele problematiek doorbreken. Volwassenen die leven op of onder de armoedegrens. Hen geven we vaardigheden mee om boven de armoedegrens uit te komen. Als dat (nog) niet mogelijk is, leren we hen zo goed mogelijk omgaan met de stress en belemmeringen die armoede met zich meebrengt. Statushouders helpen we integreren door hen informatie te geven en meerdere soorten vaardigheden aan te leren. Het gaat om taalvaardigheden, financiële en digitale vaardigheden en vaardigheden om te weten hoe ze in Nederland om kunnen gaan met professionele instanties en gezondheidsinstellingen. Daarnaast brengen we hen vaardigheden bij om de Nederlandse cultuur te

De ontwikkeling richting onze ambitie

begrijpen en zich daartoe te verhouden. Volwassenen die onvoldoende vaardig zijn met taal en cijfers en/of onvoldoende digitale vaardigheden hebben, helpen we om daarin vaardiger te worden.

5.

Rol gemeente Wij hebben een uitvoerende rol. Onder andere door onze wettelijke taken op onderwijsachterstanden, de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet Inburgering. Voor veel van deze taken geven we opdrachten aan onze partners of hebben we gezamenlijke opgaven met hen. Veel verschillende organisaties, professionals en vrijwilligers dragen bij aan vaardigheden van inwoners. Als gemeente hebben we de rol om hierop de regie te voeren en organisaties te verbinden. ! Onze prioriteiten zijn: • Gerichte keuzes voor een blijvend effect: het voorkomen van problemen en het vaardiger maken van inwoners om zelf met problemen om te kunnen gaan. • Inzetten op kinderen, ouders, inwoners die op of onder de armoedegrens leven, statushouders en inwoners die onvoldoende taal- of digitaal vaardig zijn. • De cirkel van intergenerationele problematiek doorbreken.

4.2.3 Gezonde keuzes makkelijker maken Gezondheidsklachten veroorzaken veel andere problemen. Waaronder belemmeringen ervaren om mee te kunnen doen, niet meer kunnen werken, hogere zorgkosten en niet dat kunnen doen wat energie geeft. Gezondheidsklachten hebben heel veel verschillende oorzaken. Niet alles is te voorkomen, zeker niet door de gemeente. Mensen worden geboren met een beperking, of krijgen een ongeluk met blijvende gevolgen. Bij het ouder worden hoort ook dat het lichamelijk vaak

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

35

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 We maken bewuste keuzes in onze inzet, omdat we willen dat onze inzet opweegt tegen het effect dat we kunnen realiseren. De ene keer gaat het om bewustwordingscampagnes om informatie te delen die helpt in het maken van gezonde keuzes (4.2.2). Op het andere moment richten we ons op doelgroepen of situaties. Bijvoorbeeld op inwoners waarbij een groter risico aanwezig is op gezondheidsklachten of het erger worden hiervan. Denk aan inwoners op hogere leeftijd en kinderen met overgewicht. We onderzoeken wat voor hen werkt en brengen (bewustwording voor) gezonde keuzes dichterbij.

minder makkelijk gaat. Daarnaast weten we dat inkomensverschillen, onvoldoende inkomen of geen dak boven het hoofd, tot grotere gezondheidsverschillen leidt. Met minder inkomen zijn vaak minder gezonde keuzes mogelijk en is er minder geld om te kunnen sporten of om de juiste medicatie te kunnen betalen. Waar hebben we wel enige invloed op? Op het makkelijker maken van gezonde keuzes en het vermijden van ongezonde keuzes. Dit is niet eenvoudig en hier is een lange adem voor nodig. We zetten in op een gezonde leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en we willen samenwerken met de detailhandel en de horeca om gezonde keuzes te stimuleren. Onze basis hiervoor staat in de omgevingsvisie. Ook werken we samen met onze partners met als doel om samen ongezonde verleiding te verminderen en gezonde keuzes eenvoudiger te maken. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld: de hoeveelheid schermgebruik per dag, vooral door kinderen en jongeren, het stimuleren tot meer bewegen, gezonder eten, meer water drinken en beter slapen. Dit alles het liefste in een nicotinevrije omgeving. Aandacht voor het voorkomen van verslavingen hoort hier ook bij.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

We werken samen met onze partners in het onderwijs, sportverenigingen en de Gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD) en vragen hen om gezonde keuzes aan te bieden. Bestaande voorbeelden hiervan zijn de gezonde sport- of schoolkantine, waarbij naast ongezonde keuzes, ook steeds meer gezonde keuzes worden aangeboden. Maar denk ook aan afspraken over niet roken op de sportclub en controleren op de naleving van NIX18 in kantines. Van onze partners verwachten we daarnaast dat ze begrijpelijke informatie geven aan inwoners over zorg en gezondheid. Dat kan namelijk best ingewikkeld zijn en niet iedereen heeft voldoende taal- en gezondheidsvaardigheden om alles direct te begrijpen. Rol gemeente Als gemeente hebben we een inspirerende en stimulerende rol richting onze inwoners en partners. We hebben een regierol als het gaat om het verbinden van het sociaal domein en eerstelijns medische voorzieningen. Samen met hen werken we aan het eenvoudiger maken van gezonde keuzes. ! Onze prioriteiten zijn: • Gezonde keuzes eenvoudiger maken en ongezonde verleiding verminderen. • Investeren in groepen inwoners met een groter risico op gezondheidsklachten. • Intensievere samenwerking tussen sociaal en medisch domein.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

36

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 4.3 Spoor 3: Zorgen voor ondersteuning Vanuit meerdere wetten hebben we als gemeente de taak om inwoners te ondersteunen op verschillende terreinen. Deze paragraaf gaat over de ondersteuning die we bieden aan inwoners die dit nodig hebben. Dit kan kort of lang zijn. En van lichte tot zwaardere hulpverlening. Ons uitgangspunt is dat inwoners eigen regie en verantwoordelijkheid nemen over hun leven en over ondersteuning die ze nodig hebben. Daarbij willen we dat ze waar mogelijk gebruikmaken van hun eigen netwerk. We weten ook dat er een grens is aan wat inwoners zelf kunnen. Niet alle inwoners zijn in staat afwegingen (altijd) volledig zelfstandig te maken. En niet alle inwoners hebben altijd een netwerk dat hen kan helpen. Dat betekent dat niet elke inwoner volledig de eigen regie kan hebben. In onze dienstverlening houden we hier rekening mee, door scherp te zijn op deze situaties en stresssensitief te werken. Bij het aanbieden van ondersteuning, zorgen we dat 'onderdeel zijn van de samenleving' blijvende aandacht krijgt. Het leven van inwoners bestaat niet alleen uit gesprekken met professionele hulpverleners. Het is nodig dat inwoners mee kunnen blijven doen aan activiteiten, dat ze een netwerk bouwen en houden, dingen doen waar ze gelukkig van worden en die betekenis geven aan hun leven. Dat maakt dat ze zich ook kunnen ontspannen en toekomstperspectief hebben.

Bij het geven van ondersteuning lopen we aan tegen een lastige keuze. Een spanningsveld tussen niet te snel te veel hulp willen geven, tegenover op tijd de juiste professionele hulpverlening bieden waar dat wel nodig is. De afweging hiervan vindt plaats in de uitvoering en vraagt de komende jaren om steeds met elkaar te evalueren: maken we de goede afwegingen? Juist om de professionele hulpverlening beschikbaar en betaalbaar te houden, is het noodzakelijk dat we deze op verschillende vlakken en voor verschillende inwoners afbouwen. Het is mogelijk dat we meer inzetten op groepsgerichte voorzieningen of dat we inwoners dit meer zelf laten oplossen met hun eigen netwerk. Dit is afhankelijk van de situatie, de vaardigheden die de inwoners hebben en de mogelijkheden van het netwerk. Door dit spanningsveld en het

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

!

Onze richtlijnen bij het bieden van ondersteuning •

Professionele hulp is geen vanzelfsprekend onderdeel van het 'gewone' leven. Daarmee bedoelen we dat als een inwoner iets zelf kan oplossen of met behulp van een netwerk, dat professionele hulp dan niet nodig is. Voor inwoners die de hulp wel nodig hebben, zorgen we dat we dit aan kunnen bieden. Met als doel het moment te bereiken dat de inwoner (weer) zonder die professionele hulp kan. Waar mogelijk bouwen we professionele hulpverlening af. Dit doen we door meer met groepsactiviteiten te werken, in de buurt van onze inwoners. We gebruiken de kracht van het verbinden van inwoners en gaan daarmee de individualisering tegen. We maken meer gebruik van de kracht van de sociale basis in combinatie met professionele hulpverlening (vrijwilligersorganisaties, individuele vrijwilligers, ervaringsdeskundigen, maatjes en eigen netwerk). Hierdoor zorgen we voor een goede basis die er ook is als de hulpverlening klaar is. Professionals en inwoners denken samen vanuit mogelijkheden, zoekend naar de beste, haalbare oplossing voor een blijvend effect. Enkelvoudige vragen maken we niet moeilijker en handelen we snel af. Bij complexe situaties of problemen kijken we naar de inwoner en de omgeving daaromheen, dus naar het geheel en out of the box waar dat nodig is.

•

•

•

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

37

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 betaalbaarheidsvraagstuk volgen we bij het geven van ondersteuning onderstaande richtlijnen. Rol gemeente Onze rol is vooral uitvoerend, zelf of via opdrachten die we geven aan professionele organisaties in het sociaal domein. Daarnaast voeren we regie op de samenwerking vanuit deze samenlevingsvisie. We voeren meerdere wetten uit via deze thema's en bepalen als gemeente hoe we omgaan met de beleidsvrijheid die we hierbij hebben. Op sommige vlakken zijn we sterk afhankelijk van rijksbeleid, zoals over de vraag wat 'voldoende inkomen' is. Of werken we samen met organisaties die onze inwoners helpen met een andere financieringsstroom, zoals UWV en zorginstellingen. 4.3.1 Armoede Armoede kan leiden tot problemen die te maken hebben met mee kunnen doen, gezond worden en blijven, stress, andere psychische klachten, schulden en eenzaamheid. Hierdoor ontstaat een ongelijkheid tussen inwoners in armoede en inwoners met een hoger inkomen. Armoede kan iets tijdelijks maar ook iets blijvends zijn, dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Hierdoor wordt kansenongelijkheid doorgegeven aan de volgende generatie.

inwoners te helpen gebruik te maken van de regelingen waar ze recht op hebben en de juridische ingewikkeldheden die daar vaak bij komen kijken. Het liefst zijn we er vroeg bij om grotere problemen te voorkomen. Dat betekent dat we op tijd signaleren of bij een inwoner een problematische situatie ontstaat, door onze afspraken met primaire schuldeisers. Aan de andere kant werken we aan toegankelijkheid van onze professionele hulpverlening, zodat inwoners zelf op tijd om hulp kunnen en durven vragen. ! Onze prioriteiten zijn: • De verschillende regelingen en mogelijkheden voor inwoners, begrijpelijker en toegankelijker maken en zoveel mogelijk aan laten sluiten op de situatie van de inwoner. • Er op tijd bij zijn en bepalen of en welke hulp nodig is. • Inwoners ondersteunen om te komen tot een financieel stabiel leven en het behouden daarvan.

In armoede leven, betekent te weinig geld overhouden voor basisbehoeften, na het betalen van de vaste lasten (wonen, energie, zorg). Het gaat niet alleen om inwoners met een uitkering. Het gaat ook om inwoners met werk die net op of boven de armoedegrens zitten in combinatie met het hebben van weinig spaargeld. Inwoners met een relatief hoger inkomen kunnen net zo goed in armoede leven, door het hebben van flinke schulden. Door deze situatie ervaren inwoners meer stress en is het lastiger om de situatie te overzien en goede besluiten te nemen, ook op andere onderwerpen dan geld. Om inwoners te helpen, maken we gebruik van professionals van de sociale dienst en van verschillende maatschappelijke initiatieven. Zij helpen inwoners met omgaan met schulden of ondersteunen als de nood hoog is. Daarnaast zorgen we voor inzet van ons sociaal team om

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

38

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 4.3.2 Van werk tot dagbesteding Als gemeente willen we dat onze inwoners hun dagen zinvol in kunnen vullen. Dit zorgt voor ritme, mogelijkheden om vaardigheden te ontwikkelen, zich gezonder voelen, voor contacten en het gevoel van betekenis te zijn. Een zinvolle invulling gaat om (begeleid) werk, vrijwilligerswerk of dagbesteding. Voor inwoners die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet bereikt hebben, is ons uitgangspunt dat iedereen die wil werken, dat ook doet en dat er minder afhankelijkheid is. Werk zorgt voor belangrijke basisbehoeftes: het zeker zijn van inkomsten, voor een gevoel van ertoe doen en het opbouwen van contacten. Hiervoor is het afmaken van school belangrijk, een goede aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt en ondersteuning bij het vinden van werk. We zetten daarbij instrumenten vanuit de participatiewet in om te zorgen dat werken loont. Is werken (nog) niet mogelijk, dan kijken we naar wat wel mogelijk is om een zinvolle daginvulling te hebben. Kunnen we inwoners helpen om op te bouwen naar werk, dan zien we dat het liefste. Er zijn situaties denkbaar dat dit nooit of voor langere tijd niet haalbaar is. Dat kan verschillende oorzaken hebben.

Vaak heeft dit met gezondheidsproblemen te maken (aangeboren of niet aangeboren, mentaal en/of fysiek) en/of met problemen op andere vlakken in het leven, waardoor er (nog) geen ruimte is om de stap naar werk te zetten. Inwoners boven de pensioengerechtigde leeftijd hoeven niet (meer) te werken en kunnen wel gezondheidsproblemen hebben, zoals dementie, waardoor aangepaste of specifieke dagbesteding nodig is. We zorgen (samen met de initiatieven van de gemeenschappelijke sociale basis) voor plekken waar inwoners een zinvolle dagbesteding kunnen beleven en anderen kunnen ontmoeten.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

! Onze prioriteiten zijn: • We gaan uit van de mogelijkheden en behoeftes van de inwoner. Met als uitgangspunt dat inwoners binnen de beroepsbevolking kan werken als zij dat willen en dat minder inwoners afhankelijk zijn van een uitkering. • We zorgen voor voldoende aanbod voor een zinvolle daginvulling voor onze inwoners en werken daarvoor samen met maatschappelijke initiatieven en vrijwilligers.

4.3.3 Jeugd & Onderwijs Voor jeugd en jongeren in Papendrecht willen we dat zij voldoende kansen krijgen om zich te ontwikkelen tot volwassenen die zich goed redden in de samenleving (bijzondere omstandigheden daargelaten). Welke vaardigheden we kinderen en ouders mee kunnen geven om te zorgen dat ze hier klaar voor zijn, beschreven we in 4.2.2. In deze paragraaf gaat het om de ondersteuning die we bieden aan kinderen omdat er problemen zijn. Hoe eerder we problemen signaleren, hoe sneller we grotere problemen en zwaardere ondersteuning kunnen voorkomen. Dat betekent dat we samen met het onderwijs, de jeugdgezondheidszorg, het sociaal team, de kinderopvang en de leerplichtconsulent scherp zijn op de verschillende fases die kinderen doormaken. Met deze partners zorgen we voor een sluitende aanpak, waarbij duidelijk is wie welke rol heeft op welk moment en hoe we elkaar aanvullen. Voor kinderen en ouders moet het duidelijk zijn naar wie ze toe kunnen met vragen en uitlegbaar, welke organisaties op welk moment inspringen in de ondersteuning. Signaleren we problemen, dan betrekken we de ouders en bespreken we met hen en het kind (zo mogelijk) wat de beste oplossing is. Of de eerste stap daarnaartoe. Daarbij denken we niet vanuit het aanbod wat we hebben, maar aan wat zou werken in deze situatie.

De ene keer is het genoeg om de ouders te ondersteunen, zodat zij zelf de problemen kunnen oplossen binnen het gezin. De andere keer is professionele ondersteuning nodig voor het kind en soms juist voor de ouder(s). Omdat een deel van de oorzaak bij de problematiek van de ouders kan

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

39

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 liggen of omdat de zorg voor het kind veel van hen vraagt. Steeds meer proberen we gebruik te maken van wat ouders zelf kunnen en van het netwerk rondom het gezin dat we willen ondersteunen. Met onderwijs en kinderopvang werken we samen om alle kinderen goede ontwikkelkansen te bieden. We werken met een doorgaande ontwikkellijn, zodat er geen gaten vallen op het moment dat kinderen van kinderopvang naar de basisschool gaan, of van de basisschool naar de middelbare school. Sommige kinderen hebben extra ondersteuning nodig om onderwijs te volgen, via leerlingenvervoer of extra ondersteuning op school. Met het onderwijs of de kinderopvang overleggen we wanneer we kiezen voor het spreiden van kinderen met een ondersteuningsbehoefte of juist te centraliseren om de juiste ondersteuning beter te kunnen bieden. Dit kan verschillen per onderwerp of situatie.

! Onze prioriteiten zijn: • Problemen op tijd signaleren en met ouder en kind bespreken of en welke hulp nodig is. Waarbij een hulpvraag van het kind vaak niet alleen komt, de ouder kan ook hulp nodig hebben. • We ondersteunen ouders om met de zorg voor het kind om te gaan en een rol in het ondersteuningsplan te hebben. • We vormen een doorgaande ontwikkellijn met onze partners in jeugd en onderwijs voor de ontwikkeling van onze kinderen.

4.3.4 (Thuis) wonen Papendrecht wil een thuis bieden aan alle inwoners, rekening houdend met hun verschillen en behoeftes. In de omgevingsvisie geven we richting aan de fysieke opgave die we hebben om dit te realiseren. Daarbij houden we rekening met verschillen in leeftijd, inkomen, achtergrond en gezinssamenstelling. Maar ook met inwoners die niet volledig zelfstandig kunnen wonen. Of die urgentie nodig hebben om snel een woning te vinden omdat ze anders op straat staan, of om te voorkomen dat een gezinssituatie uit de hand loopt. We wegen altijd af welke groepen inwoners we beter kunnen spreiden over heel Papendrecht en welke groepen inwoners we beter bij elkaar kunnen laten wonen. Omdat ze een gemeenschap vormen of omdat de zorg efficiënter geleverd kan worden. Belangrijk is dat we een evenwicht aan diversiteit in de buurt creëren. Voor inwoners in een kwetsbare positie, willen we dat ze zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat betekent dat we voor inwoners met een beperking zorgen voor voorzieningen die hen hierbij helpen. Dat kan gaan om een traplift of de inzet van huishoudelijke hulp. Maar ook om aanpassing van de woning en het zorgen voor ontmoetingspunten in de buurt die voor hen toegankelijk zijn en waar ze met plezier heen willen. Het kan ook nodig zijn om te verhuizen naar een andere woning, om zelfstandig te kunnen blijven wonen.

Dat kan ook een mantelzorgunit zijn in de achtertuin van een familielid. Daarnaast willen we meer inspelen op de mogelijkheden van nieuwe technologieën en domotica.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

40

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 Het is belangrijk dat alle betrokkenen met elkaar samenwerken. Denk hierbij aan de verschillende zorginstanties, het sociaal team, de woningbouwvereniging, mantelzorgers en vrijwilligers. Bij de inzet van professionele ondersteuning wegen we af wat een inwoner zelf kan of kan leren, waardoor geen of minder hulp nodig is. Bijvoorbeeld zelf leren koken als de weggevallen partner dat vroeger altijd deed. Zelfstandig wonen kan ook lastig zijn door het hebben van een mentale of psychische kwetsbaarheid of een verslaving. In sommige gevallen is het nodig om in een regionaal georganiseerde woonvorm te wonen, waar professionals deze inwoners kunnen beschermen en begeleiden. Als Papendrecht zijn we te klein om alle woonvormen zelf beschikbaar te hebben. Daarom werken we regionaal samen. We kijken welke inwoners wel zelfstandig thuis kunnen wonen in Papendrecht en wat we hiervoor kunnen regelen. Dat kan gaan om begeleiding thuis of het hebben van een ontmoetingspunt in de buurt waar deze inwoners naar toe kunnen. Ze kunnen daar gelijkgestemden ontmoeten en eventueel samen activiteiten ondernemen. Bijzondere aandacht vraagt de huisvesting van vluchtelingen en statushouders. We dragen evenredig bij aan de opvang en integratie van asielzoekers en vluchtelingen.

Als gemeente kiezen we voor een aanpak die past bij de schaal van de Papendrechtse gemeenschap en bij de draagkracht van de gemeentelijke organisatie en partners. De dynamische Plaatje woning gezocht vraag naar opvangplekken vangen we op met een maken. combinatie van een structurele en tijdelijke "bordje" locaties.

WONING GEZOCHT

Buiten de opgave om voldoende betaalbare en geschikte woningen

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

voor verschillende doelgroepen te bouwen, willen we zorgen voor doorstroming. Inwoners blijven soms in een woning wonen die niet meer voor hen geschikt is. Een voorbeeld zijn oudere inwoners met een lichamelijke beperking die graag, naar een kleinere gelijkvloerse woning willen verhuizen. Maar die de hogere woonlasten daarvan niet kunnen betalen. Of jongeren die bij hun ouders blijven wonen, omdat ze onderaan de wachtlijst staan voor sociale woningbouw of onvoldoende verdienen om een woning te kunnen kopen. Doordat deze jongeren niet uit kunnen stromen, heeft dat gevolgen voor hun ontwikkeling naar zelfstandigheid en het kunnen starten van een gezin. Wij onderzoeken welke belemmeringen zorgen voor verschillende soorten doorstroomproblemen en zoeken daar met onze partners oplossingen voor. ! Onze prioriteiten zijn: • Diverse woonvormen om in verschillende woonbehoeftes te voorzien (omgevingsvisie). • Zorgen dat inwoners met een beperking (zo lang mogelijk) zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. • Zorgen voor voldoende woonplekken voor iedereen door te zoeken naar oplossingen voor doorstroomproblemen.

4.3.5 Veiligheid Een basisbehoefte van iedereen is om zich veilig te voelen. In de omgevingsvisie staan onze prioriteiten op veiligheid en wat we eraan kunnen doen in de openbare ruimte. Dan gaat het over verkeersveiligheid, criminaliteit en overlast. En hoe we de ruimte zo in kunnen richten dat inwoners zich veiliger voelen. Veiligheid gaat ook over sociale veiligheid: thuis, op school, bij instanties of op de sportvereniging. Als gemeente willen we onveilige situaties voorkomen door dit onderwerp regelmatig te bespreken met onze partners en te zorgen dat zij maatregelen (blijven) nemen zodat inwoners zich overal veilig kunnen voelen. Waar nodig kan de gemeente optreden, bijvoorbeeld via de taak toezicht kinderopvang.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

41

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 De gemeente stuurt er in samenwerking met het sociaal team op aan, dat elke organisatie die betrokken is zijn rol pakt. Partners komen samen met een plan, waarbij organisatiebelang ondergeschikt is aan het bereiken van een veilige situatie voor onze inwoners. We willen onveilige situaties zo snel als mogelijk de-escaleren en zo min mogelijk uithuisplaatsingen van kinderen. Bij voorkeur hebben we geen opvang nodig voor partners die slachtoffer zijn van relationeel geweld. We willen minder risico op ondermijning en zorgfraude. Dit betekent op tijd en op de juiste manier opschalen. Met een blijvende zoektocht naar manieren om een situatie snel weer veilig te kunnen maken. Zoals een partner voor een korte periode uit een spannende situatie halen voordat het misgaat en intussen begeleiding bieden. We hebben ook aandacht voor de plegers van huiselijk geweld en kindermishandeling, om herhaling in de toekomst te kunnen voorkomen. Bij veiligheid gaat het ook om het voorkomen dat inwoners worden bedrogen of dat hun gegevens worden misbruikt. We willen dat inwoners erop kunnen vertrouwen dat anderen op een goede manier met hun gegevens omgaan. Dat niemand bedrogen of misbruikt wordt. Ook niet als iemand kwetsbaarder is door een grote hoeveelheid stress of een lager opleidingsniveau. Het voorkomen hiervan is belangrijk, daarover schreven we in 4.2.2.

Gebeurt het wel, dan is vaak de politie aan zet. In sommige situaties hebben we als gemeente een taak. Bijvoorbeeld in de aanpak van particuliere verhuurders die misbruik maken van hun huurders. We ondersteunen inwoners om dit eerst zelf aan te pakken. Lukt dit niet, dan is de uiterste stap het inzetten van handhavende maatregelen. De aanpak van mensenhandel, huiselijk geweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling en femicide (vrouwenmoord) bevat veel regionale samenwerking. Hier zijn veel regionale organisaties bij betrokken. Daarnaast ondernemen we lokaal actie via onze eigen mogelijkheden om deze problemen te voorkomen en terug te dringen. De bedoeling (buiten het voorkomen van) is om er eerder bij te zijn en samen met onze partners in elke situatie waarbij veiligheid en ondermijning in het geding is, snel te handelen en met een passende oplossing te komen.

1. 4.

De ontwikkeling richting onze ambitie

! Onze prioriteiten zijn: • Zorgen voor een veilige omgeving, van voorkomen van geweld tot handhaving waar nodig. • Vroeg signaleren van vormen van geweld en/of mishandeling en misbruik en vlotte hulpverlening om een situatie snel weer veilig te kunnen maken.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

42

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk





5.

Uitvoeringsstrategie

Beleidscyclus ACT

Veranderstrategie

PLAN

PDCA cyclus CHECK

DO



 5.1 Veranderstrategie We werken vanuit de Samenlevingsvisie. Daarmee is deze visie onze basis en de aanleiding voor datgene wat we doen en de keuzes die we maken. We zijn ons bewust dat we werken met gemeenschapsgeld en dat onze beslissingen (grote) gevolgen kunnen hebben voor inwoners. Dat geeft ons de verantwoordelijkheid om goed na te denken over wat we wel doen en wat we niet doen. In deze paragraaf staat ons afwegingskader voor het maken van keuzes en de veranderingen die we gaan maken in onze werkwijzen en samenwerking met onze partners. 5.1.1 Helder afwegingskader De werkelijkheid is dynamisch en complex. Nieuwe initiatieven en mogelijkheden zullen op ons afvliegen, net als altijd. Niet altijd weten we van tevoren of en hoe iets bij gaat dragen aan onze ambitie. We kunnen te maken krijgen met periodes, waarin we gedwongen zijn keuzes te maken door financiële krapte. Daarnaast hebben wij en onze partners te maken met een arbeidsmarkt die niet altijd aansluit bij wat nodig is. Dat betekent dat iets kan passen bij onze visie en ook bijdraagt aan onze ambitie, maar dat we toch afwegen of we het uit kunnen voeren op het vastgestelde moment, op de vastgestelde manier en met de afgesproken kwaliteit. Leidend daarbij is dat de hulp aan inwoners in een kwetsbare positie mogelijk blijft, op basis van de wettelijke taken die we hebben.

van het aantal inwoners per gemeente. Dit maakt het uitdagend de taak goed uit te voeren. Al met al vraagt dit om het hebben van een afwegingskader. Als richtlijn te gebruiken voor het maken van keuzes, over het uitvoeren van een activiteit of project of het wel of niet faciliteren of ondersteunen van een initiatief van buiten. Dit afwegingskader gebruiken we bij nieuwe projecten en/of activiteiten. Ook kunnen we deze gebruiken bij evaluatie van bestaande projecten. Leidt het afwegingskader ertoe dat we met iets gaan stoppen, dan brengen we bij die afweging altijd in beeld wat de gevolgen hiervan zijn voor inwoners en partners, ook op basis van gesprekken met onze partners.

Als gemeente zijn we voor een groot deel afhankelijk van de inhoudelijke en financiële keuzes van het Rijk. Landelijke gelden zijn lang niet altijd genoeg voor de werkelijke kosten, denk aan de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet en de Jeugdwet. Gemeentes lopen hierbij een financieel risico door het open-einde karakter van deze wetten. Een inwoner die ondersteuning nodig heeft moet deze krijgen, ook als het beschikbare budget op is. Daarnaast hebben we als gemeente de taak om rekening te houden met nieuwe richtlijnen en plannen van het Rijk, die soms lastig in lijn te brengen zijn met ons lokale beleid. Tot slot krijgen we op sommige momenten een nieuwe taak met een relatief klein budget, door de verdeling naar rato

1. 5.

Uitvoeringsstrategie

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

44

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk





!

Het afwegingskader • • • • • •

De activiteit past bij de visie en voeren we uit vanwege de visie. De activiteit leidt tot een blijvend positief effect gerelateerd aan de ambitie(s) in deze visie. Het is onvoldoende duidelijk of de activiteit leidt tot een blijvend effect, maar er is voldoende aanleiding voor een experiment of pilot in het kader van innovatie. De activiteit voegt iets substantieels toe aan onze inzet voor de ambitie en/of doelgroep. De inzet van mensen en middelen weegt op tegen het verwachte effect. Er is draagvlak binnen de gemeente en bij onze partners.

5.1.2 Anders (samen)werken Deze visie vraagt iets van houding, gedrag en werkwijzen. Van ons en van onze partners, naar elkaar en naar de inwoners van Papendrecht. Op veel vlakken zijn we al goed op weg. Onderstaande beschrijving helpt ons dit scherp te houden en te verbeteren. Samenwerking met inwoners We willen een samenwerkende en betrokken gemeente zijn die midden in de samenleving staat. Participatie is een belangrijk middel om het gesprek te voeren met onze inwoners. Zij hebben een belangrijke rol bij het werken volgens de samenlevingsvisie. Door het gesprek aan te gaan, kunnen we de behoeften van onze inwoners achterhalen en daar goed op inspelen. De ideeën, inzichten, kennis en expertise van onze inwoners maken, dat we als gemeente kunnen zorgen voor passend beleid en uitvoering.

Leidt dit kader in overwegende mate tot een positieve uitspraak voor het uitvoeren van de activiteit, dan volgen de vragen over de uitvoerbaarheid in relatie tot beschikbare middelen (menskracht en geld). • • • • • •

Is er voldoende menskracht bij ons en bij onze partners (of is dat op tijd te regelen)? Kan het ook anders of in combinatie met een al bestaande activiteit? Is andere financiering (ook) mogelijk? Bij opdrachten van het Rijk: komt voldoende geld mee? Bij regionale plannen: afweging van solidariteit ten opzichte van beschikbare mensen en middelen en overeenstemming met onze Samenlevingsvisie. Blijft voldoende financiering mogelijk voor spoor 3, de ondersteuning van inwoners in een kwetsbare positie, vanuit de wettelijke taken?

Leidt het afwegingskader ertoe dat we 'ja' willen zeggen tegen een nieuwe activiteit, maar zijn hier geen middelen voor beschikbaar? Dan leggen we dit voor aan de gemeenteraad.

1. 5.

Uitvoeringsstrategie

Het is belangrijk dat we ruimte maken voor verschillende perspectieven, zodat onze verschillende inwoners zich hierin kunnen herkennen. Op die manier kunnen we als gemeente bijdragen aan het vormen van draagvlak, gemeenschapszin en een gevoel van verbondenheid. In Papendrecht gaan we niet alleen het gesprek aan met inwoners wanneer er problemen zijn of wanneer een subsidieaanvraag binnenkomt. We betrekken onze inwoners actief bij de ontwikkeling van de gemeente en zorgen dat zij zich gehoord voelen. Zo hebben we de Adviesraad Sociaal Domein, die bestaat uit betrokken inwoners van Papendrecht. Zij adviseren het college van burgemeester en wethouders over verschillende sociale onderwerpen en komen op voor de belangen van de Papendrechters.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

45

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 of formeel georganiseerd, vrijwilligersorganisaties, gemeenschappen en professionele organisaties, waaronder het bedrijfsleven. Organisaties die van ons afhankelijk zijn voor financiering en organisaties die andere financieringsbronnen hebben. Het volledige veld. We vragen hen om ook te werken vanuit deze samenlevingsvisie.

In Papendrecht staan we voor een samenwerking waarbij inwoners actief meedenken en meedoen. Wanneer we in gesprek willen met inwoners, betrekken we hen op laagdrempelige manieren. We zijn toegankelijk, zichtbaar en betrouwbaar en zorgen dat voor inwoners helder is wat ze van ons kunnen verwachten. Goede communicatie is hierbij van belang. We luisteren oprecht en geven terugkoppeling.

Als gemeente hebben we vaak een regisserende rol, waarin we sturen op de samenwerking aan gezamenlijke opgaves en faciliteren in het elkaar kennen en uitwisselen van ervaring. Op onderdelen kunnen we deze rol ook delegeren aan onze partners.

Naast het actief laten meedenken en meedoen van inwoners hebben wij en onze partners, een gedeelde verantwoordelijkheid in hoe we omgaan met onze inwoners. We vragen onze partners om met elkaar samen te werken. Samenwerken om dubbel uitvragen zo veel mogelijk te voorkomen, waar dit past binnen de kaders van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Daarnaast vragen we van onze partners en van onszelf, om te werken vanuit het perspectief en de mogelijkheden van de inwoners. Door vraaggericht en stress-sensitief te werken, weten we waar welke doelgroep behoefte aan heeft. Hierover gaan we het gesprek aan met onze inwoners en we luisteren goed naar hen zodat we weten wat er speelt.

Opdrachtgeverschap en partnerschap Naast een regisserende en faciliterende rol, hebben we ook een taak als opdrachtgever. Veel van onze taken voeren we niet zelf uit. Wij zijn opdrachtgever (inkoop) en subsidieverlener. Dat betekent dat we niet direct zelf sturen op de uitvoering van verschillende taken. We sturen op de organisaties die dat doen. Ons belangrijkste uitgangspunt in de samenwerking met onze opdrachtnemers en subsidieontvangers is 'handelen vanuit vertrouwen'. Wanneer we bouwen vanuit vertrouwen aan onze relatie met elkaar,

Samenwerking met partners Met onze partners bedoelen we alle organisaties die zich bezighouden met de aspecten uit deze samenlevingsvisie in Papendrecht. Informeel

!

We gaan voor strategisch partnerschap. Dat betekent dat: • • •

We buiten onze verschillende rollen uitgaan van gelijkwaardigheid. We uitgaan van onderling vertrouwen. We transparant zijn over onze belangen en doelen en onze partners ook hiertoe uitnodigen. We regelmatig gesprekken voeren om te horen hoe het gaat. Niet alleen als er iets aan de hand is. We van partners vragen om met elkaar samen te werken en elkaar aan te vullen in de verschillende ketens (geen dubbelingen en geen overlap).

• •

1. 5.

Uitvoeringsstrategie

• • • •

We onze partners betrekken bij onze plannen en betrokken zijn bij hun plannen. We meer willen experimenteren met netwerkbegrotingen (een begroting die partners/gemeente gezamenlijk maken met financiën van meerdere organisaties). We, waar dit helpend of noodzakelijk is, samenwerkingsafspraken vastleggen in overeenkomsten of convenanten. We onszelf en onze partners uitdagen om boven ons organisatiebelang uit te stijgen. Gericht op de opgave die op dat moment voor ons ligt.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

46

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 ontstaat de veilige situatie waarin wij en onze opdrachtnemers/ subsidieontvangers belangen transparant met elkaar kunnen delen, we met elkaar kunnen leren en fouten maken zonder elkaar af te straffen. Om deze samenwerkingsrelaties goed op te bouwen en behouden, willen we werken met een beperkt aantal partners bij grotere opdrachten.

Zuid Veilig. We zijn eigenaar van deze organisaties, samen met andere gemeentes in de regio via gemeenschappelijke regelingen. Een goede regionale samenwerking hebben we nodig, om goed te kunnen sturen op de taken die deze verbonden partijen uitvoeren. Dit doen we in het algemeen en het dagelijks bestuur, waarin portefeuillehouders van de gemeentes zitten.

Onze opdrachtnemers kunnen van ons verwachten dat we duidelijke en haalbare opdrachten geven, mede op basis van gesprekken met hen. Onze opdrachten geven wij vanuit onze samenlevingsvisie. Dat betekent dat wij van onze opdrachtnemers vragen de visie ook voor hen leidend te laten zijn in de uitvoering. De doorlopende leercyclus, die in de volgende paragraaf wordt beschreven, nemen we mee in onze opdrachtverstrekking.

Daarnaast zijn er taken die gemeente Dordrecht voor ons uitvoert als centrumgemeente. En werken we regionaal samen aan visies die een kader zijn voor die uitvoering. Het gaat dan onder andere om huiselijk geweld en kindermishandeling, om beschermd wonen en maatschappelijke opvang en de aanpak basisvaardigheden.

Eigenaarschap is belangrijk voor ons. Onze partners zijn zelf verantwoordelijk voor het halen van de afgesproken effecten en/of resultaten en voor het inrichten van een doorlopende leercyclus. In de verantwoording van de opdracht, starten we daarom met de gegevens die onze opdrachtnemers zelf hiervoor verzamelen. Samen kunnen we daarnaast afspraken maken om extra of andere informatie te krijgen.

Regionaal samenwerken geeft ons verschillende voordelen::

Hoeveel we vragen van onze opdrachtnemers in het sturen op maatschappelijke effecten, hangt af van de grootte en mate van professionaliteit van de organisatie. Van een grote(re) organisatie met voornamelijk professionals kunnen we meer en anders verwachten dan van een kleine organisatie bestaande uit vrijwilligers. We hebben meerdere (vrijwilligers)organisaties in Papendrecht die subsidie aanvragen. Zij kunnen van ons verwachten dat we duidelijke regels opstellen over wanneer er recht is op subsidie, welke voorwaarden daarbij gelden en hoe het beoordelingsproces verloopt. Regionale Partners Een aantal van onze uitvoeringsorganisaties zijn 'verbonden partijen' in een regionaal verband. Dat zijn de Dienst Gezondheid & Jeugd, de Sociale Dienst Drechtsteden en de Veiligheidsregio Zuid-Holland

1. 5.

Uitvoeringsstrategie

•

Effectievere en efficiëntere inkoop van specialistische, professionele hulpverlening door de schaalgrootte; Borging van continuïteit van de dienstverlening; Bundeling van kennis en krachten op ambtelijk niveau; Mee kunnen doen aan activiteiten, pilots en experimenten waar Papendrecht zelf te klein voor is; Samen een grotere lobbymacht en/of strategische partner vormen richting het Rijk of de grotere zorgpartners

• • • •

We realiseren ons dat we gezien de stemverhouding, een relatief beperkte invloed hebben binnen de gemeenschappelijke regelingen. Deze visie is ons uitgangspunt, onze basis, voor de manier waarop we deelnemen aan de regionale visie- en besluitvorming. Dat betekent, dat we van onze regionale partners lokale inzet verwachten, om de toegang tot hulpverlening lokaal mogelijk te maken. En dat het regionale aanbod past bij de lokale behoeftes. Waarbij we verwachten dat onze lokale partners betrokken worden bij regionale wijzigingen die effect hebben op de inrichting van de lokale sociale basis.

Samenlevingsvisie Papendrecht

|

47

1. 

Inhoudsopgave

1.

Begin hoofdstuk

1.

Volgend hoofdstuk



 Figuur Beleidshuis

5.2 Beleidscyclus 5.2.1 Doorlopende leercyclus Plannen, uitvoeren, controleren en bijstellen (pdca-cyclus). Dat is een doorlopend proces. Voor de uitvoering van de visie gaan we uit van een doorlopende leercyclus. Hiervoor stellen we werkinstructies op, die richtlijnen geven voor de verschillende onderdelen van de doorlopende leercyclus. Daarmee borgen we de kwaliteit van de gehele cyclus. We maken hierbij gebruik van de causale keten:

Samenlevingsvisie Samenlevingsvisie Spoor 1

Input Wat zetten we daarvoor in (geld, samenwerking, beleid, programma’s)

Spoor 3

Verordeningen

Output Welke data hebben we daarvoor nodig?

Agenda’s

Uitvoeringsplannen

Reguliere taken

Beleidsregels, nadere regels, subsidieregels

Werkinstructies en werkafspraken

Impact/effect Wat willen we bereiken voor onze inwoners?