D06. 20260129 RIB Uitvoeringsplan armoede 2026-2030 met bijlagen.pdf

Vergelijkbare gemeenten

88% Kwijtschelding gem. belastingen 60-70%

20% Bijzondere bijstand 20-30%

67% Persoonlijk minimabudget 40-50%

34% Collectieve zorgverzekering 30-40%

80% SMS-Kinderfonds (Stichting Leergeld)

40-50%

3%

Sport en Cultuurfonds 18+ (Stichting Leergeld) 30-40%

S1.3 Beleid De gemeente Papendrecht hanteert een duidelijke visie voor het volledige sociaal domein. Dit was vastgelegd in het Kompas Sociaal Domein (2021 – 2024) en momenteel is hiervoor de samenlevingsvisie Samen Leven, Samen Doen (sinds 2025) leidend. Vanuit deze visies op het sociaal domein komt het Actieplan Armoede & Schuldenproblematiek (2022 – 2025) voort en volgt de actieagenda Gezinnen en Kinderen (2017 – 2021) op. In het huidige Actieplan zijn vier speerpunten beschreven: gericht informeren, samen signaleren, ondersteuningsaanbod verbeteren en meedoen stimuleren. Voor elk van deze speerpunten is een budget toegewezen, staan concrete doelen beschreven en is een beschrijving gegeven van monitoring. In bijlage 1 staat een overzicht weergegeven van de inspanningen en resultaten per maatregel. Concluderend kan hierover gezegd worden dat 18 van de 20 maatregelen zijn uitgevoerd. En voor de twee actiepunten/maatregelen die niet zijn uitgevoerd, is die keuze onderbouwd. De resultaten van de inspanningen zijn deels cijfermatig en deels beschrijvend gemonitord. Over het algemeen valt op dat de monitoring veelal op de uitvoering is gericht; het is niet voor alle actiepunten duidelijk in hoeverre de inspanningen een positief effect voor de doelgroep hebben gehad.

Op moment van schrijven zijn (nog) geen openbare gegevens gepubliceerd over de resultaten (per maatregel) van deze monitoring. 4

In de figuur ontbreekt de eigen bijdrage peuterspeelzaal, omdat hiervoor geen doelgroep te bepalen is wegens specifieke voorwaarden. In hoofdstuk 2 wordt het gebruik van deze regeling weergegeven.

7

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

S1.4 Ervaringen van ketenpartners Beeld van de huidige situatie Ketenpartners schetsen het beeld dat het aantal hulpvragen redelijk stabiel is – wel is er een toename zichtbaar van aanmeldingen bij schuldhulpverlening5. Verder signaleren ketenpartners dat de doelgroep verandert: steeds vaker hebben inwoners moeite met rondkomen met een inkomen boven het bijstandsniveau. Daardoor komt een nieuwe doelgroep in beeld van inwoners die werken of een uitkering hebben (anders dan bijstand) en te maken hebben met armoede. Verder valt op dat er sprake is van complexere problematiek waarbij meerdere oorzaken van invloed zijn. Dit betekent in de praktijk ook dat verschillende (vrijwilligers)organisaties betrokken zijn bij een huishouden. Het ondersteuningsaanbod bij armoede en schulden is uitgebreid in Papendrecht. Voor vele kostensoorten is ondersteuning beschikbaar. De bekendheid van het aanbod en de versnippering hiervan onder vele organisaties benoemen ketenpartners als aandachtspunten. De ketenpartners zijn overwegend positief over de onderlinge samenwerking; organisaties weten elkaar goed te vinden en kunnen naar elkaar doorverwijzen. In de praktijk gebeurt dit regelmatig, maar niet altijd. Daarnaast ervaren zij het grote aantal organisaties als een positief punt – er is veel aanbod – maar ook als een uitdaging om elkaar te blijven kennen.

Er zijn meerdere organisaties die voor dezelfde kostensoorten ondersteuning aanbieden, maar dat vinden de ketenpartners an sich geen probleem. Zij vinden het namelijk vooral belangrijk dát er ondersteuning wordt gegeven en dat dit voor inwoners bekend en toegankelijk is. Bovendien verwachten ze dat het lastig is om dit te reguleren (en dit ook niet wenselijk is) omdat een vrijwilligersinitiatief zelf kan ontstaan. Wel is het dan van belang dat de organisaties van elkaar op de hoogte zijn. Daarnaast zien zij verbeterpunten in vroegtijdige inschakeling van een andere organisatie en het meegeven van de informatie over een casus. Ketenpartners ervaren de samenwerking met de gemeente Papendrecht als positief. De contacten vinden op twee manieren plaats: in de vorm van direct contact tussen de gemeente en de ketenpartners, en in de Werkgroep Armoede. Beide vormen van betrokkenheid worden gewaardeerd. De netwerkbijeenkomsten worden als waardevol ervaren door de ketenpartners: het geeft de kans om informatie uit te wisselen, andere organisaties en contactpersonen te leren kennen en op de hoogte te blijven. Ketenpartners zien kansen in het betrekken van nog niet betrokken ketenpartners en het formuleren van concrete acties vanuit de Werkgroep Armoede.

Actieplan Armoede & Schulden Ketenpartners zien positieve uitkomsten van de pijlers en actiepunten waar de gemeente Papendrecht in de vorige actieplanperiode (2022 – 2025) heeft ingezet: • De informatiebrief richting 18-plussers over financiële veranderingen wordt als positieve ontwikkeling gezien; • Vroegsignalering wordt als een sterke en belangrijke werkwijze gezien om tijdig problematiek te signaleren. Door ketenpartners wordt benoemd dat hiervoor een lange adem nodig is, en dat het ook een manier is om het ondersteuningsaanbod onder de aandacht te brengen. • De ondersteuning die bij armoede en schulden wordt aangeboden draagt bij aan kunnen meedoen – dit geldt zowel voor gemeentelijke regelingen als voor ondersteuning van de ketenpartnerorganisaties. • De inzet op het voorkomen van huisuitzettingen door betalingsachterstanden, door het voortzetten van de samenwerking via de werkafspraken preventie huisuitzettingen, wordt mede uitgevoerd door Sterk Papendrecht.

5

Als mogelijke verklaring voor deze toename benoemen ketenpartners de nieuwe mogelijkheden van uitgestelde betalingen waardoor schulden snel kunnen ontstaan en oplopen. Verder zien meerdere partners effecten van de verkorting van het schuldhulpverleningstraject (van 36 naar 18 maanden) – dit wordt niet als verklaring genoemd voor een toename in hulpvragen, maar zij zien wel dat een ‘snelle oplossing’ niet altijd wenselijk is bij complexe schuldenproblematiek omdat dit ook tijd nodig kan hebben (gedragsverandering of verandering van situatie).

8

Gemeente Papendrecht

•

Samenvatting

De Potjescheck – onderdeel van het beter bekendmaken van minimaregelingen onder inwoners en organisaties – heeft positieve resultaten gehad; in de Week van het Geld zijn inwoners op de hoogte gebracht van regelingen waar zij mogelijk (ook) aanspraak op kunnen maken.

Ketenpartners zien ook kansen naar aanleiding van het Actieplan (2022 – 2025): • Informeer, naast de jongvolwassenen zelf, ook hun ouders als kinderen 18 jaar worden. Wat verandert er voor de ouders? • Het consultatiebureau informeert gezinnen over omgaan met financiën, maar worden deze signalen ook opgepakt? • Besteed aandacht aan gerichte informatievoorziening voor ouderen. • Zoek de samenwerking met huisartsen zodat zij kunnen informeren over ondersteuning bij financiën. Bijvoorbeeld als ze stress-gerelateerde klachten aantreffen (die voortkomen uit financiële zorgen). • De inzet op vroegsignalering wordt gewaardeerd door ketenpartners, maar zij zien ook verbeterpunten in de uitvoering. Nu wordt bij signalen van betalingsachterstanden ondersteuning aangeboden, maar inwoners kunnen dit (lange tijd) afwijzen. Een huisbezoek in een eerder stadium wordt daarom aangeraden door ketenpartners. Daarnaast is er behoefte aan inzicht in de data van vroegsignalering. • Sportverenigingen signaleren in situaties van armoede, maar het is onduidelijk of en hoe deze signalen worden opgepakt.

Aandachtspunten voor een nieuw actieplan Ketenpartners benoemen de volgende aandachtspunten voor een nieuw actieplan: • Aandacht voor de ontwikkelingen in een veranderende doelgroep; • Bekendheid van het ondersteuningsaanbod onder de doelgroep; • Toegankelijke en laagdrempelige informatievoorziening; • Evalueer of de uitvoering zo efficiënt mogelijk plaatsvindt (verhouding tussen uitvoeringskosten en ‘geld dat bij de inwoner terechtkomt’); • Goede begeleiding en opvolging voor inwoners, bijvoorbeeld in de vorm van een vast contactpersoon. • Toereikendheid van de regelingen en ondersteuning; worden inwoners met de beschikbare budgetten voldoende geholpen? • Betrek inwoners / ervaringsdeskundigen bij de gemeentelijke activiteiten (beleid en uitvoering) rondom armoede en schulden, maar wel op een passende wijze die voor de inwoner waardevol is.

S2 Conclusie en aanbevelingen Uit het onderzoek kunnen we een aantal conclusies trekken. Deze worden in onderstaande paragrafen beschreven met bijbehorende aanbevelingen. De aanbevelingen vormen onze adviezen voor (aandachtspunten voor) het nieuwe actieplan armoede en schulden, op basis van de onderzoeksresultaten.

S2.1 Beleid De gemeente Papendrecht heeft een duidelijke visie voor het sociaal domein. Deze visie is uitgewerkt in het Sociaal Kompas (2021 – 2024). De gemeente vindt het belangrijk dat het welzijn, de gezondheid, de zelfstandigheid, de zelfredzaamheid en participatie van inwoners toeneemt (Sociaal Kompas). In de nieuwe samenlevingsvisie (vanaf 2025) staan het welzijn en kunnen meedoen van inwoners centraal. Daar wordt aan gewerkt via drie sporen: inwoners vormen de samenleving, voorkomen van problemen en zorgen voor ondersteuning. Het vormt het kader en de kapstok waarin het sociaal domein dient te functioneren en te handelen. In deze visies voor het sociaal domein wordt tevens aandacht besteed aan armoede en schulden. Het huidige Actieplan Armoede en Schulden (2022 – 2025) vindt haar basis in de brede visie voor het sociaal domein: het Sociaal Kompas. In het Actieplan Armoede en Schulden is aandacht voor vier speerpunten met daaraan gekoppelde acties. De gekozen speerpunten zijn in het actieplan 9

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

beknopt beschreven en gemotiveerd en vervolgens uitgewerkt in concrete acties. Opvallend is echter dat voor schuldhulpverlening een apart beleidsplan is opgesteld (sinds 2025), terwijl (nog) geen beleidsplan voor armoede is opgesteld. Aangezien armoede en schulden aangrenzende beleidsvelden zijn en integraal werken als aandachtspunt wordt benoemd door ketenpartners, adviseren we om een consistente aanpak voor de beleidsplannen aan te houden. Aangezien de visie voor het sociaal domein helder geformuleerd is, zit de leemte voor het thema armoede op de ‘waarom’-vraag: waarom wordt op deze acties en speerpunten ingezet? Voor schulden staat dit beschreven in het beleidsplan. Voor het thema armoede kan dit worden vormgegeven door in het nieuwe op te stellen plan de ‘waarom’-vraag meer aandacht te geven. Aanbeveling 1 De visie voor het sociaal domein is helder vastgelegd in de samenlevingsvisie. In aansluiting daarop is een consistente aanpak in de beleidsplannen omtrent armoede en schulden wenselijk. Overweeg om voor armoede in het nieuwe uitvoeringsplan te motiveren waarom de acties en speerpunten worden gekozen, als onderbouwing. Dan sluit dit aan op de werkwijze in het beleidsplan voor schulden. Daarnaast is de realisatie van de acties uit het Actieplan Armoede en Schulden gaandeweg niet (openbaar) gerapporteerd.

Aan de acties zijn wel indicatoren gekoppeld en in de periode 2022 tot 2025 is gedeeltelijk via de P&C-cyclus terugkoppeling gegeven, maar er is geen openbare terugkoppeling per maatregel gepubliceerd. De gemeente Papendrecht heeft intern gemonitord op de maatregelen, bijbehorende inspanningen en waar mogelijk ook op de resultaten hiervan. Het resultaat van maatregelen echter voor de ene maatregel eenvoudiger of duidelijker te meten dan voor andere maatregelen. Niet alle resultaten zijn meetbaar (soms is een resultaat indirect of zijn er geen cijfers beschikbaar), of maar gedeeltelijk meetbaar (bijvoorbeeld: een toename van gebruikscijfers kan een indicatie van betere bekendheid van regelingen, maar ook van toenemende problematiek). Ketenpartners hebben aangegeven dat zij niet (volledig) op de hoogte zijn van de stand van zaken van de actiepunten en ervaren dit als een gemis. Op onderdelen is wel een terugkoppeling gegeven door de gemeente, maar dat geldt niet voor alle onderdelen. Bovendien kan ook kennisverlies ontstaan door de wisseling van betrokkenen. Een instrument voor een nieuw uitvoeringsplan kan eveneens zijn om armoede, schulden en de inzet van voorzieningen regelmatig te monitoren – naast de concrete acties uit het actieplan – om goed zicht te krijgen en houden op de omvang en de aard van armoede in Papendrecht.

Aanbeveling 2 Blijf armoede, schulden en de inzet van voorzieningen monitoren. Geef regelmatige terugkoppeling over het actieplan armoede en schulden in het netwerk van ketenpartners, zodat het actieplan koers geeft en tot concrete acties kan leiden, ook bij de ketenpartners. Overweeg daarnaast om deze terugkoppeling ook openbaar te maken. Voor een nieuw uitvoeringsplan is het aan te bevelen om bij de formulering van de acties ook rekening te houden met hoe de resultaten van de acties gemonitord kunnen worden.

S2.2 Ontwikkelingen in de doelgroep Ketenpartners signaleren dat de samenstelling van de doelgroep verandert. Zij zien met name een toename van problematiek bij huishoudens met een inkomen boven bijstandsniveau; deze huishoudens kunnen steeds vaker niet rondkomen. Voor deze groep is ondersteuning beschikbaar, maar zij zijn hier niet altijd van op de hoogte. Ook het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening is toegenomen de afgelopen jaren. Verder signaleren ketenpartners een toename in de complexiteit van de problematiek.

10

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

Aanbeveling 3 Monitor de ontwikkelingen in de doelgroep en de problematieken waar zij tegenaan lopen. Blijf in gesprek met ketenpartners over de signalen die zij opvangen en stuur het Actieplan en het ondersteuningsaanbod bij waar nodig.

In de gesprekken met ketenpartners is benadrukt dat de participatie van inwoners van groot belang is. Een nauwe samenwerking met inwoners staat in de Samenlevingsvisie beschreven als uitgangspunt: de expertise, kennis en ervaring van inwoners kunnen bijdragen aan passend beleid en een goede uitvoering. Momenteel is de Adviesraad Sociaal Domein actief. De gesproken ketenpartners zien de waarde van inwonersparticipatie, ook specifiek op de thematiek van armoede en schulden. Zij geven hiervoor verschillende suggesties aan de gemeente mee; bijvoorbeeld door laagdrempelig in gesprek te gaan met inwoners bij de Voedselbank, of door aansprekende activiteiten te organiseren waarbij input van inwoners gehoord kan worden. Tegelijkertijd benoemen ketenpartners dat inwonersparticipatie goed moet worden ingestoken. Onder meer door te zorgen voor een gelijkwaardig gesprek, een passende waardering, een duidelijk doel of thema te formuleren (input voor nieuw beleidsplan of ophalen signalen en ervaringen) en de informatie om te zetten in acties en daarvan een terugkoppeling te geven. Op basis van de informatie die verschillende ketenpartners hebben gegeven, zouden we adviseren om op structurele basis langs te gaan bij inwoners die te maken hebben met armoede of schulden, op plekken waar zij al zijn (bijvoorbeeld locaties van ketenpartners).

Daarnaast adviseren we om in nauw contact te zijn en te blijven met de ketenpartners, zoals momenteel ook gebeurt, omdat ketenpartners een overkoepelend beeld van signalen van de inwoners oppakken en meekrijgen. Aanbeveling 4 Overweeg om de samenwerking met inwoners een structurele vorm te geven in de aanpak van armoede en schulden.

S2.3 Ondersteuningsaanbod bij armoede en schulden Ketenpartners hebben in de (groeps)gesprekken aangegeven dat het ondersteuningsaanbod voor inwoners in situaties van armoede of schulden, uitgebreid is in Papendrecht. Financiële ondersteuning voor minima is mogelijk vanuit gemeentelijke regelingen als vanuit (vrijwilligers) organisaties. Het curatieve deel van schuldhulpverlening wordt via de Sociale Dienst geboden (zoals beschreven in het beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028), voor financiële administratie is ondersteuning beschikbaar bij vrijwilligersorganisaties zoals SchuldHulpMaatje. Sterk Papendrecht vormt een centrale plek in Papendrecht om ondersteuning te vragen op gebied van armoede en schulden (en op vele andere levensdomeinen). In het huidige Actieplan Armoede en Schulden was ook het actiepunt geformuleerd om minimahuishoudens te ondersteunen in het verduurzamen van (eigen) woningen en interventies van derde partijen voor minimahuishoudens te ondersteunen die een aanvulling op het huidige ondersteuningsaanbod vormen – hier is uitvoering aan gegeven door het project Energiecrisis en armoede én ruimte te geven aan initiatieven zoals aandacht voor menstruatiearmoede.

Momenteel worden regelingen en ondersteuning aangeboden voor verschillende doelgroepen en kostensoorten en de inkomensgrenzen voor toekenning hiervan zijn voor sommige regelingen ruim (140 procent Wsm voor de participatieregelingen via Stichting Leergeld). Het aanbieden van ondersteuning voor kwetsbare groepen vormt een effectief instrument om inwoners in armoede te ondersteunen, ook in het kader van preventie zodat achterstanden niet groter worden. Uit de Armoede Index en gebruikscijfers van de regelingen is gebleken dat de gemeentelijke regelingen in Papendrecht een gemiddeld tot bovengemiddeld bereik hebben in vergelijking tot andere gemeenten. Dit geldt zowel voor wettelijke regelingen zoals de bijzondere bijstand, maar ook voor de collectieve zorgverzekering of de ondersteuning voor kinderen in samenwerking met Stichting Leergeld.

11

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

Een aandachtspunt vormt de ondersteuning voor volwassenen op het gebied van participatie. Een actiepunt uit het huidige Actieplan Armoede en Schulden was om een volwassenfonds voor sport en cultuur op te zetten. Dit is onderzocht en opgezet; eerst in een tijdelijke sport- en cultuurfonds en sinds 2024 biedt de gemeente in samenwerking met Stichting Leergeld ondersteuning aan voor volwassenen; dit sluit aan op de ondersteuningsbehoefte die ketenpartners zien bij inwoners. Momenteel heeft deze regeling echter een laag bereik omdat de regeling recent geïntroduceerd is. Als evaluatiepunt is in de gesprekken met ketenpartners naar voren gekomen dat ondersteuning voor participatie van volwassenen en kinderen beschikbaar, maar dat dit bij een ketenpartner is belegd en niet door de gemeente zelf wordt aangeboden (zoals een Dordtpas in omliggende gemeenten6). Dit kan zorgen voor een extra stap (in de aanvraag) om gebruik te maken van deze ondersteuning. Aanbeveling 5 Monitor het gebruik en bereik van het Sport- en Cultuurfonds 18+ en kijk hierbij of de ondersteuning aansluit bij de behoefte van de doelgroep. Bevraag inwoners ook op de ervaringen met de informatie over, en het aanvragen van deze nieuwe regeling. Hoewel het ondersteuningsaanbod groot en uitgebreid is in de gemeente Papendrecht, is als evaluatiepunt naar voren gekomen dat het aanbod versnipperd is.

Vele organisaties bieden ondersteuning aan bij armoede en schulden. In het huidige Actieplan Armoede en Schulden heeft de gemeente Papendrecht als actiepunt geformuleerd om netwerkbijeenkomsten te organiseren over armoede en schulden. Dit actiepunt is sinds 2022 tot uitvoering gebracht door jaarlijks netwerkbijeenkomsten over dit thema te organiseren. Bovendien is een Werkgroep Armoede actief: de ketenpartners waarderen de faciliterende rol van de gemeente Papendrecht bij deze werkgroep. Hoewel de ketenpartners – die betrokken zijn bij de Werkgroep Armoede – overwegend goed van elkaars werkzaamheden op de hoogte zijn, benoemen zij wel als aandachtspunt dat niet alle organisaties bij de werkgroep zijn aangehaakt. Een goede samenwerking met, en het ondersteunen van (vrijwilligers)organisaties die zich inzetten voor armoede en schulden vormt daarmee een belangrijk instrument voor een nieuw actieplan. Daarnaast is een sociale kaart een middel om het grote (en versnipperde) aanbod bekend te (blijven) maken en ketenpartners en inwoners hierover te blijven informeren. In Papendrecht is een sociale kaart beschikbaar: Puur Papendrecht. Sterk Papendrecht verwijst naar Puur Papendrecht en op de sociale kaart is een welzijnswijzer beschikbaar per thema. Hoewel er dus een sociale kaart beschikbaar is, is deze in geen van de gevoerde gesprekken aan de orde gekomen.

Oftewel: er is een sociale kaart beschikbaar, maar deze is nog onvoldoende bekend. Aanbevelingen 6 & 7 Blijf als gemeente een faciliterende rol vervullen in de Werkgroep Armoede. Probeer geïnformeerd te zijn en te blijven over de initiatieven, en organisaties te betrekken bij de werkgroep. Puur Papendrecht geeft een overzicht van de actieve ketenpartners binnen de gemeente en de beschikbare ondersteuning (sociale kaart). Momenteel zijn een paar duizend inwoners lid van Puur Papendrecht. Blijf Puur Papendrecht up-to-date houden en breng deze proactief verder onder de aandacht.

S2.4 Informatie en communicatie Hoewel het bereik van de gemeentelijke regelingen overwegend hoog is, blijkt uit de gesprekken met ketenpartners dat onbekendheid van het ondersteuningsaanbod de voornaamste reden is voor het niet-gebruiken hiervan. Momenteel fungeert Sterk Papendrecht als centraal aanspreekpunt binnen de gemeente bij allerhande hulpvragen, waaronder hulpvragen over armoede en schulden. In het huidige Actieplan Armoede en Schulden is het beter bekendmaken van de minimaregelingen onder inwoners en organisaties een actiepunt geweest. Hier is ook 6

Context: de Dordtpas wordt door omliggende gemeenten uitgevoerd, niet door de Sociale Dienst Drechtsteden.

12

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

uitvoering aan gegeven door informatie te verspreiden via sociale media (Geldkrant) en de Potjescheck aan te bieden. Daarnaast zijn bedrijven, organisaties en verenigingen in 2022 en 2023 actief bezocht en geïnformeerd over het ondersteuningsaanbod. In de periode van het huidige Actieplan Armoede en Schulden heeft de gemeente Papendrecht de gemeentelijke website onder de loep genomen door het ondersteuningsaanbod bij armoede en schulden op één pagina te zetten. Er is dus inzet gepleegd de afgelopen jaren om de informatie en communicatie verbeteren. De algemene informatievoorziening over het ondersteuningsaanbod kan echter (nog) beter, volgens de ketenpartners. Toegankelijke voorzieningen zijn namelijk een belangrijk instrument rondom armoede en schulden. Hiervoor zijn concrete suggesties gegeven die we hieronder bundelen. Aanbeveling 8 Besteed aandacht aan de informatievoorziening van de regelingen: • Neem bijvoorbeeld de informatie over de regelingen op de gemeentelijke website onder de loep: is deze actueel? Is deze makkelijk te begrijpen? Is het mogelijk om een één knop op de website te bundelen en op de eerste webpagina weer te geven? • Informeer potentiële doelgroepen actief, bijvoorbeeld via lokale media en maatschappelijke organisaties en samenwerkingspartners in de gemeente.

Blijf hiervoor ook inzetten op samenwerking met maatschappelijke organisaties zoals sportverenigingen, scholen (voorlichting) en brugfunctionarissen. • Zet daarnaast in op een combinatie van informatiekanalen. Hiervoor zijn al middelen beschikbaar: Puur Papendrecht (sociale kaart) en Geldfit (Voorzieningenwijzer). Evalueer of deze kanalen functioneel zijn, aansluiten bij de behoefte en voldoende bekend zijn bij professionals, ketenpartners en inwoners. Daarnaast is de gelijke toegang tot informatie een aandachtspunt voor een nieuw actieplan. Informatievoorziening moet immers goed zijn, maar de inwoners ook bereiken. Ketenpartners benoemen verschillende doelgroepen: ouderen, inwoners die de (Nederlandse) taal niet machtig zijn, inwoners met beperkte digitale vaardigheden en ouders van jongvolwassenen. Aanbeveling 9 Waarborg een gelijke toegang tot informatie over het ondersteuningsaanbod: • Blijf een centraal aanspreekpunt hanteren (zoals Sterk Papendrecht); • Draag zorg voor informatie die toegankelijk beschikbaar is. Bijvoorbeeld op taalniveau B1 en in andere talen (met vertaalknoppen op de website); • Blijf inwoners ondersteunen bij hun digitale vaardigheden. In de gemeente zijn al plekken aanwezig waar inwoners ondersteuning kunnen krijgen bij digitale zaken. Informeer hier actief over.

13

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

Bijlage 1. Terugblik resultaten Actieplan Armoede en Schulden (2022 – 2025) Tabel B1.1 Resultaten actielijn 1 – Gericht informeren Actielijn 1: Gericht informeren Maatregel Inspanning Het continueren en updaten De verjaardagkaarten van de verjaardagskaart aan 18-jarigen voor 18-jarigen en de worden structureel Kwikstartapp. verzonden. Geldfit beter bekend maken Er zijn jaarlijks in Papendrecht, door meerdere aandacht in onze communicatiecommunicatie voor de campagnes geweest Geldfittest. We streven rondom Geldfit. naar 1.000 bezoekers per jaar.

In samenwerking met het consultatiebureau onderzoeken hoe we passende informatie kunnen meegeven aan gezinnen over het omgaan met financiën. Het aanbieden van een lespakket over geldzaken aan scholen in Papendrecht. Zoeken naar mogelijkheden om via cultuur(educatie) het onderwerp van armoede breder bekend en bespreekbaar te maken.

Gesprek met het consultatiebureau gevoerd. Er bleek geen extra informatie nodig – consultatiebureau heeft hier al aandacht voor. Lespakket Kansrijk in 2022 / 2023 gestart (in samenwerking met de bibliotheek). Via contact met collega’s en partners is het onderwerp armoede onder de aandacht gebracht.

14

Resultaat Data niet bekend.

Het aantal jaarlijkse bezoeken aan de webpagina’s en ingevulde online tests en checks (Geldfit-test, potjescheck, checks voor jongeren etc.) wordt gemonitord. In totaliteit zijn de online gevalideerde bezoeken opgelopen van 489 (vanaf maart 2023), 486 (2024) naar 530 (2025, januari tot november). Voor de meetbare, gevalideerde vervolgstappen is het aantal opgelopen van 568 (vanaf maart 2023), naar 632 (in 2024) en 640 (januari tot november 2025). Er zijn ook geëxtrapoleerde cijfers beschikbaar op basis van de gevalideerde bezoekers (van deze aantallen is geen koppeling met postcode aan woonplaats te maken, het zijn anonieme bezoekers). De totale aantallen liggen voor 2025 (januari tot november) op 5.565 online bezoeken en 1.968 meetbare vervolgstappen. Niet van toepassing.

Het is niet bekend hoeveel scholen hiervan gebruik hebben gemaakt. Armoede is onderdeel van blauwdruk Cultuurplatform.

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

Tabel B1.2 Resultaten actielijn 2 – Samen signaleren Actielijn 2: Samen signaleren Maatregel Inspanning Tijdelijke inzet van een Inzet is uitgevoerd coördinator armoede en schulden bij Sterk Papendrecht voor het oppakken van de wettelijke taak vroegsignalering van betalingsachterstanden. We zetten in op een respons van één derde door een passende, persoonlijke benadering. Het voorkomen van Via het convenant PHU huisuitzettingen door is uitvoering gegeven betalingsachterstanden, door aan deze taak. het voortzetten van de samenwerking in het convenant preventie huisuitzettingen. Het organiseren van netwerkbijeenkomsten over het thema armoede en schulden.

Jaarlijks zijn er netwerkbijeenkomsten over dit thema georganiseerd over partners.

Het stimuleren en informeren van een signalerend netwerk in Papendrecht, zoals het onderwijs, zorginstellingen, bedrijven, sportverenigingen, buurthuizen, enzovoorts. In samenwerking met buurthuizen tussentijds een dorpsgesprek organiseren over armoede, isolement, samen meedoen en het omzien naar elkaar.

In 2022 en 2023 is er een rondgang geweest langs bedrijven, organisaties en verenigingen. In samenwerking met de partners en Fritella is dit georganiseerd, maar meer specifiek gericht op ervaringen van inwoners en gebruik van regelingen.

Resultaat Het aantal contactpogingen is toegenomen de afgelopen jaren van 243 (2022), naar 670 (2023) naar 1.091 (2024) en 1.090 (januari tot november 2025) contactpogingen. Daarnaast is ook het aantal bereikte personen gestegen van 42 (2022), naar 111 (2023) naar 123 (2024) en 102 (januari tot november 2025). Aantal huisuitzettingen: 2022: 7 aanzeggingen, 0 ontruimingen 2023: 7 aanzeggingen, 0 ontruimingen 2024: 3 aanzeggingen, 1 ontruiming 2025: jaar loopt nog Bijeenkomst 2022: o.a. presentatie Actieplan Armoede en Schulden Bijeenkomst 2023 (specifiek met het thema vroegsignalering) Bijeenkomst 2024 (workshop armoedebestrijding tijdens sociaal-maatschappelijk event) Bijeenkomst 2025 (t.b.v. opstellen nieuw actieplan) Een impuls en bewustwording bij deze partners in het signalerend netwerk.

Op 17 oktober 2022 is in pannenkoekenhuis Frittella een ontbijt georganiseerd. Naast professionals en vrijwilligers kwamen hier 100 inwoners (hoofdzakelijk uit de minimadoelgroep) op af.

Tabel B1.3 Resultaten actielijn 3 – ondersteuningsaanbod verbeteren Actielijn 3: Ondersteuningsaanbod verbeteren Maatregel Inspanning Resultaat Het continueren van Is uitgevoerd. Het Maatwerkbudget is ingezet succesvolle interventies (hiervoor is jaarlijks een budget van € zoals budgetcoaching bij 20.000 beschikbaar). Daarnaast is Stapje Fitter, hulp bij hulp bij belastingaangifte gegeven. belastingaangifte en een Het aantal inwoners dat hiervan regelarm maatwerkbudget. gebruikmaakt, is gestegen van 139 15

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

Minimahuishoudens ondersteunen in het verduurzamen van (eigen) woningen. Dit doen we in samenwerking met het Regionaal Energieloket.

Deze ondersteuning vindt plaats via Energiehulp en bijzondere bijstand. Geïntensiveerd via project Energiecrisis en armoede.

Een begeleidingstraject (nazorgtraject) opzetten bij Schuldhulpmaatje. Dit betreft coaching na afloop van een schuldhulptraject om terugval te voorkomen. Interventies van derde partijen voor minimahuishoudens stimuleren, als die een aanvulling zijn op ons huidige ondersteuningsaanbod. Dit zijn bijvoorbeeld het uitbreiden van Quiet Drechtsteden naar Papendrecht (een ondernemersnetwerk tegen armoede) en het organiseren van Hulp Portraits (minimahuishoudens krijgen een professionele portretfoto).

Dit traject is ontworpen samen met de Sociale Dienst Drechtsteden, Sterk Papendrecht en SchuldHulpmaatje. De gemeente heeft interventies gestimuleerd die passen bij hun ambities en aanvullend zijn op het huidige aanbod. Er is contact geweest met andere initiatieven van inwoners gedurende de looptijd van het uitvoeringsplan. Er is aandacht geweest voor in het uitvoeringsplan minder benoemde, maar wel relevante problemen.

16

(2022), naar 163 (2023) naar 178 (2024). Stapje Fitter is jaarlijks georganiseerd voor deelnemers met een bijstandsuitkering. Omdat de groepen hoofdzakelijk bestaan uit vrouwen, is er eenmalig ook een specifieke Stapje Fitter voor mannen georganiseerd. In 2022 is het project energiecrisis en armoede gestart. Het beschikbare budget was bedoeld om inwoners te ondersteunen bij de energiekosten. Naast reeds beschikbare ondersteuningsmogelijkheden is een verkenning gedaan wat meer nodig was. Ingezette maatregelen zijn bijvoorbeeld om intensief contact met maatschappelijke organisaties tot stand te brengen en te informeren over regelingen. Hiervoor zijn onder meer gesprekken gevoerd, netwerkbijeenkomsten georganiseerd en enkele collegebesluiten genomen over bijvoorbeeld huurindexatie. Er is ook ingezet op communicatie richting inwoners over de regelingen; onder meer met een brief, cadeaubonnen, informatieavonden, een pagina op de gemeentewebsite met alle regelingen op een rij, gratis douchen in het sportcentrum en de ontwikkeling van een witgoedregeling.. Het proces is actief, maar moet nog verder verbeterd worden. De toeleiding naar SchuldHulpmaatje loopt nog niet altijd goed. • • •

Hulp Portraits is jaarlijks georganiseerd. Quiet Drechtsteden is sinds 2024 actief. Er is contact geweest met andere initiatieven van inwoners gedurende de looptijd van het uitvoeringsplan.

Gemeente Papendrecht

Het beter bekend maken van onze minimaregelingen onder inwoners en organisaties.

Onderzoek laten doen naar de klantreis van inwoners met financiële problemen.

Samenvatting

Dit is gedaan via sociale media, Geldkrant en Potjescheck. Daarnaast is de gemeentepagina over hulp bij een laag inkomen vernieuwd en worden daar gemeentelijke regelingen en ondersteuning van andere organisaties één plek weergegeven. Niet uitgevoerd.

Tabel B1.4 Resultaten actielijn 4 – meedoen stimuleren Actielijn 4: Meedoen stimuleren Maatregel Inspanning Starten met een pilot waarin Is onderzocht, maar de we een gratis mbo regiogemeenten die opleidingsjaar aanbieden hier al actief mee voor mensen in een waren stopten uitkeringssituatie. We vanwege zeer beperkt zoeken de verbinding met resultaat. Daarom is regiogemeenten die hier al hiervan afgezien. ervaring mee hebben opgebouwd. Ondersteunen van mensen De training ‘Omgaan die digitaal minder vaardig met Geld’ werd via of anderszins laaggeletterd WEB enkele jaren zijn. Dit kan door meer de aangeboden (is verbinding te zoeken met inmiddels gestopt). volwasseneducatie (vanaf Verder is er in de 2022 zit bij het bibliotheek aanbod educatieaanbod ook de zoals de cursus ‘Klik training 'omgaan met geld'). en Tik’. Onderzoek doen naar de Dit is in 2022 toepasbaarheid van 'een onderzocht en niet schuldenvrije start' voor opgezet vanwege jongeren. voldoende regulier aanbod. Dit is 2025 (n.a.v. een motie) opnieuw onderzocht, met dezelfde conclusie. In regionaal verband Dit is onderzocht en onderzoeken we de opgezet. mogelijkheid tot een volwassenfonds sport/cultuur.

17

De Potjescheck wordt aangeboden tijdens de Week van het Geld. Sterk Papendrecht heeft tijdens deze check inwoners kunnen wijzen op regelingen waar ze (nog) geen gebruik van maken. Daarnaast is een nieuwe pagina op de website gemaakt: ‘Hulp bij laag inkomen of schulden’.

Niet van toepassing.

Resultaat Niet van toepassing.

Cijfers over deelnemersaantallen zijn niet bekend.

Niet van toepassing

Twee jaar lang is een tijdelijk sporten cultuurfonds opgezet voor volwassenen. Vanaf 2024 is er een structureel sport- en cultuurfonds 18+, aangeboden via Stichting Leergeld.

Gemeente Papendrecht

Samenvatting

18