D05. 20210831 RIB 1e Voortgangsbericht Sociaal Domein 2021.pdf

Door sociaal raadslieden wordt samengewerkt met een heel aantal instanties. Cliënten worden voor hulpvragen op het gebied van (kwijtschelding van) belastingen, toeslagen en/of het aanvragen van uitkeringen doorverwezen naar sociaal raadslieden door bijvoorbeeld de Sociale Dienst Drechtsteden en Vluchtelingenwerk. Sociaal raadslieden werken voor hulpvragen ook samen met SUN Drechtsteden, het Algemeen Sociaal Fonds Papendrecht en Stichting Anders. Op inhoudelijk vlak wordt samengewerkt met het Juridisch Loket en via het Juridisch Loket wordt indien nodig ook doorverwezen naar advocaten. Twee keer per jaar vindt overleg plaats met Schuldhulpmaatje. Onlangs zijn ook gesprekken gestart met Leergeld over mogelijk intensievere samenwerking. Er vindt maandelijks overleg plaats met Woonkracht 10. Er zijn korte lijnen wat de Papendrechtse inwoners ten goede komt.

5.5 Signalen en trends De samenwerking in de regio bleek bestand tegen de bijzondere omstandigheden. Opgebouwde relaties konden benut en verder uitgebouwd worden.

16

6. Ondersteuning, begeleiding en waardering mantelzorgers Doordat we blijven inzetten op het vergroten van de bewustwording en wij steeds meer mantelzorgers weten te bereiken, hebben we in 2020 al grote stappen vooruit kunnen maken in het kader van preventie. Zo zijn alle bij ons ingeschreven mantelzorgers pro-actief benaderd na het uitbreken van de coronacrisis. Dat leidde onder meer tot vroegtijdig inzetten van netwerk en vrijwilligers, het structureel voeren van gesprekken etc. Daarnaast hebben wij met deze gegevens input geleverd voor onder meer het document richtlijnen tijdens corona van VWS en de mantelzorgladder. Regiobreed is veel kennis en expertise onder de consulenten mantelzorgers gedeeld waardoor we op de meeste vragen adequaat konden reageren, signalen ook konden bundelen en daardoor makkelijker onder de aandacht konden brengen (zowel lokaal, regionaal als landelijk). De samenwerking met Suppord is geïntensiveerd waardoor er steeds meer jonge mantelzorgers bereikt worden. Accreditatie cursus Samenspel/Help mij zorgen is gestart.

6.1. Waar werken we aan? (Doel) Mantelzorgers ontvangen passende ondersteuning, begeleiding en waardering.

6.2. Wat is onze opgave voor 2022? (Resultaat) 1. Overbelasting van mantelzorger en duurdere zorg wordt voorkomen. 2. Mantelzorgers voelen zich gesteund en gewaardeerd.

6.3. Welke voortgang en resultaten hebben we behaald in 2020? We maakten de meerjarige werkplannen Mantelzorgondersteuning en Jonge mantelzorgers om planmatig en verbindend verder te gaan op de ingeslagen weg. De werkplannen zijn afgestemd en aangepast met de beleidsmedewerkers van de gemeente.

6.3.1. Aantal mantelzorgers met een ondersteuningsvraag dat individuele/collectieve ondersteuning heeft ontvangen en de ondersteuning als passend heeft ervaren. In 2020 hebben we proactief 300 mantelzorgers telefonisch benaderd met als doel eventuele vragen (als gevolg van de coronacrisis) in kaart te brengen en hen desgewenst te ondersteunen, te wijzen of toe te leiden naar passend aanbod. Men heeft hier zeer positief op gereageerd. De voor 2020 geplande spiegelgesprekken, die wij wilden inzetten om de ervaringen van de door Sterk Papendrecht ondersteunde mantelzorgers in beeld te brengen, zijn helaas door de coronamaatregelen niet doorgegaan. De cursussen en trainingen voor mantelzorgers zijn begin 2020 (voordat de coronamaatregelen van kracht werden) druk bezocht, onze professionals kregen overwegend positieve reacties. Zij zien dat de eigen kracht van de mantelzorgers toeneemt, waardoor men langer in staat is op een goede manier zorg te geven. Professionals zien bij mantelzorgers dat het contact met andere mantelzorgers een gevoel van (h)erkenning geeft, waardoor zij zich verbonden voelen, zorgen kunnen delen en kunnen leren van elkaar.

17

6.3.2. Aantal mantelzorgers dat waardering heeft ontvangen en tevreden is met de geboden waardering. •

281 Mantelzorgers hebben tijdens de Week van de Mantelzorg als waardering via de post een VVVbon en gevuld speculaas ontvangen. In 2019 is de waardering 375 keer uitgereikt. Dit betekent een daling van 25% ten opzichte van 2019. Mogelijke verklaring voor deze daling zijn: ➢

➢ ➢ ➢

•

•

In maart 2020 zijn alle ingeschreven mantelzorgers gebeld. Deze belronde is uitgevoerd in het kader van de coronasituatie. Wanneer iemand geen zorgtaken meer had, werd hij/zij uitgeschreven. Dit resulteerde in minder ingeschreven mantelzorgers bij de start van de verwenweek/waardering. Mantelzorgers hebben door de coronasituatie andere ‘dingen’ aan hun hoofd (o.a. extra zorg). Mantelzorgers moesten dit jaar ook de zorgvrager opgeven. Mantelzorgers zijn zelf verantwoordelijk voor het indienen van de aanvraag. Uit gesprekken maakten we op dat sommige mantelzorgers ervanuit gingen dat de waardering automatisch wordt toegestuurd als zij ingeschreven staan bij Sterk Papendrecht.

Vanwege de coronamaatregelen kon een groot deel van de geplande activiteiten niet doorgaan, ondank dat we geprobeerd hebben digitale alternatieven te bieden was het aantal deelnemers minimaal. Voor een uitgebreider verslag verwijzen wij u graag naar de bijgevoegde rapportage van de verwenweek. 19 jonge mantelzorgers ontvingen voor hun mantelzorginzet een presentje van Tuijtel chocolade.

6.4. Wat hebben we in 2020 gedaan om deze resultaten te realiseren? 6.4.1. Ondersteuning aan mantelzorgers De inzet van onze mantelzorgconsulenten heeft zich bij het bieden van individuele ondersteuning aan mantelzorgers gericht op het voorkomen van overbelasting. Wij voeren hiervoor gesprekken met mantelzorgers (en gezinsleden) om in eerste instantie de situatie overzichtelijk te maken, omdat mantelzorgers door hun eigen situatie niet altijd alles meer kunnen overzien. Vervolgens denken wij samen met de mantelzorgers mee en bieden we ondersteuning, om waar mogelijk tijdig actie te ondernemen. We kijken hierbij naar de ondersteuning die mantelzorgers nodig hebben om het (op een zo positief mogelijke manier) te kunnen bolwerken. Hierbij richten we ons op de zorgbalans, mogelijkheden om het eigen netwerk in te zetten en op de inzet van voorzieningen die verlichting kunnen bieden, zoals respijtzorg. • Waar nodig hebben onze mantelzorgconsulenten de expertise ingeschakeld van andere professionals. Denk aan onze eigen wijkverpleegkundigen en specialistisch verpleegkundige GGZ, maar ook aan de thuiszorgorganisaties – Rivas en Waardeburgh - waarmee frequent contact wordt onderhouden via periodieke mantelzorgnetwerkoverleggen.

• In 2020 is de respijtwijzer “Help mij Zorgen” gelanceerd in het Odensehuis, er waren 19 mensen bij aanwezig (dit was een mix van mantelzorgers, partners en gemeente). Het doel van deze site is het respijtaanbod waar mantelzorgers binnen de gemeente Papendrecht gebruik van kunnen maken, inzichtelijk te maken, waardoor de weg naar respijtzorg laagdrempeliger wordt. Na het online gaan van Helpmijzorgen hebben we mantelzorgers en professionals met vragen over vervangende zorg voor informatie door kunnen verwijzen naar de site. Wel met de afspraak dat ze contact met ons opnemen als ze er niet uitkomen. • De bij ons geregistreerde mantelzorgers (329) worden van de ontwikkelingen op het gebied van mantelzorg op de hoogte gehouden via een nieuwsbrief en uitgenodigd voor de verschillende activiteiten die we organiseren, zoals de Alzheimercafés, voorlichtingsbijeenkomsten Rouwen bij leven en de Brusjescursussen voor jeugdigen. • Samenwerking met Suppord is geïntensiveerd; we hebben onder meer intensief samengewerkt aan het bereik van de jonge mantelzorgers, gezamenlijk drie filmpjes ontwikkeld over jonge mantelzorgers/brusjes die gedeeld zijn via de diverse kanalen/social media, gezamenlijk activiteiten georganiseerd voor deze doelgroep en we delen en verbinden kennis en expertise.

• Samenwerking intern – MEE Mantelzorg – lokale gezichten maar expertise dichtbij, kennis delen en daar waar nodig inzetten. • We zijn vanuit het MEE Mantelzorg brede kennisnetwerk aangesloten bij de landelijke werkplaats respijt GGZ van Movisie. In deze werkplaats ontwikkelen we nieuwe vormen van respijt in de regio 18

voor de doelgroep GGZ in samenwerking met verschillende partijen. Vanuit Sterk Papendrecht delen wij onze ervaringen en vragen, middels een collega, met de werkgroep en omgekeerd deelt men vanuit andere gemeenten en organisaties deze voorbeelden en kennis weer met ons. 6.4.2. Waardering van mantelzorgers In november hebben we samen met maatschappelijke partners de Week van de Mantelzorg op aangepaste wijze vormgegeven. Hierin zijn verschillende (digitale) activiteiten georganiseerd die aansluiten bij de diverse groepen mantelzorgers en hun behoeften Wij hebben er ook voor gezorgd dat een actie werd vormgegeven voor jonge mantelzorgers.

6.5. Signalen en trends •

•

• •

Niet alle mantelzorgers zien zichzelf als mantelzorger, vragen hierbij hulp of hebben behoefte aan hulp. Om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen is het niettemin belangrijk om te blijven werken aan bewustwording en aan onze zichtbaarheid, om waar nodig ondersteuning te kunnen bieden. Hierbij richten wij ons zowel op inwoners als op organisaties die met mantelzorgers in contact komen. Tussen hulpvraag en hulpaanbod worden door mantelzorgers verschillende drempels ervaren, wij zien het als onze taak de mantelzorgers juist op dat gebied te ondersteunen. Drempels naar hulp die mantelzorgers ervaren: - Uit loyaliteit naar zorgvrager geen hulp in zetten - Moeilijk hulp durven vragen - Geen hulp inzetten uit schuldgevoel naar zorgvrager - Moeilijk de zorg uit handen kunnen geven - De zorgvrager wil niet/ weigert medewerking - Weerstand uit omgeving - Onbekendheid mogelijkheden voor hulp - Aangeboden hulp is niet op maat - Wachtlijst (ggz) Door met mantelzorgers in gesprek te gaan tijdens individuele gesprekken/ bijeenkomsten/ workshops/ cursussen bespreken we deze drempels en bekijken we wat nodig is om hulp in te kunnen zetten. Indien gewenst ondersteunen we daarbij. Vaak vraagt dit een systeemgerichte benadering. Ook de site Help Mij Zorgen is helpend bij deze drempels. Mantelzorgers krijgen meer kennis over wat mogelijk is.

We hebben in 2020 versneld geëxperimenteerd met onlinebijeenkomsten. Ook hebben we onze kennis vergroot over online werken met mantelzorgers/professionals. De huidige situatie heeft ertoe geleid dat we meer en meer in gaan zetten op onlineactiviteiten. Lotgenotencontact mantelzorgers helpt om te reflecteren op ervaringen en beter om te kunnen gaan met hun situatie, het helpt in de samenwerking met professionals en het helpt bij accepteren. In 2021 richten we ons dan ook op het faciliteren van mantelzorgers bij het opzetten van lotgenotencontact. De eerste concrete stappen zijn reeds genomen zoals contactgroep Samen Sterk voor en door ouders van kinderen met een psychische kwetsbaarheid. Maar ook het Alzheimercafé voor het netwerk van mensen met dementie.

19

6. Ondersteuning, begeleiding en waardering van vrijwilligers Vrijwilligerspunt Papendrecht ondersteunt alle vormen van vrijwillige inzet. Wij informeren, adviseren, versterken, verbinden en waarderen met als doel: samen bijdragen aan een mooi, actief en sociaal Papendrecht. Wij ondersteunen vrijwilligers en organisaties zodanig dat iedereen die vrijwilligerswerk doet, dat op een goede manier kan doen. Zo dragen we bij aan de kwaliteit van het vrijwilligerswerk. We willen vrijwillige inzet duurzaam en efficiënt ondersteunen om hiermee een bijdrage te leveren aan een samenleving waarin iedereen meedoet en naar elkaar omkijkt.

6.1 Waar werken we aan? (Doel) Vrijwilligers en (vrijwilligers)organisaties ontvangen passende ondersteuning, begeleiding en waardering. Het doel van de inzet van Vrijwilligerspunt Papendrecht is het bieden van passende ondersteuning, begeleiding en waardering aan vrijwilligers en organisaties in Papendrecht. Hierbij staan de behoeften van deze vrijwilligers en organisaties centraal. Vrijwilligerspunt Papendrecht ontwikkelt zich vanaf 2020 verder tot een lokaal kenniscentrum voor vrijwillige inzet. Hierdoor zijn wij in staat om op strategisch niveau input te leveren en tegelijk bij te dragen aan stimulering van vrijwillige inzet en ondersteuning van organisaties.

6.2 Wat is onze opgave voor 2021? (Resultaat) • • •

Vrijwilligers en (vrijwilligers)organisaties voelen zich gesteund, begeleid en gewaardeerd. Maatschappelijke organisaties weten Sterk Papendrecht te vinden als het gaat over vrijwillige inzet. Sterk Papendrecht heeft een actieve rol en is gericht op het bevorderen van vrijwillige inzet binnen de gemeente Papendrecht.

6.3 Welke voortgang en resultaten hebben we behaald in 2020? 6.3.1 Ondersteuning aan en begeleiding van vrijwilligers In 2020 heeft Vrijwilligerspunt Papendrecht 57 contactmomenten gehad met individuele vrijwilligers en waren er 86 contactmomenten met een organisatie met betrekking tot een ondersteuningsvraag. • De ondersteuningsvragen van de (potentiële) vrijwilligers bestonden voornamelijk uit: o Informatie over vrijwilligerswerk o Oriëntatie op vrijwilligerswerk o Alternatief vrijwilligerswerk omdat de eigen functie tijdelijk stop was gezet vanwege corona • De ondersteuningsvragen van de organisaties bestonden voornamelijk uit: o Ondersteuning bij aanmaken van een account op Puur Papendrecht en het plaatsen van een vacature o Het meedoen aan NLdoet o Hoe profileer ik mijn organisatie o Coronagerelateerde organisatorische vragen en advies over het inzetten van vrijwilligers in coronatijd o Hoe kan vrijwilligerswerk tijdens corona worden gewaardeerd en gestimuleerd.

6.3.2 Aantal organisaties dat tevreden is over de samenwerking met Sterk Papendrecht op het gebied van vrijwillige inzet Het meten van tevredenheid doen we middels: • 2-jaarlijks klanttevredenheidsonderzoek (te starten in Q3 van 2021) • 2-jaarlijks partnertevredenheidsonderzoek (te starten in Q3 van 2021) • Evaluatie van workshops, evenementen, thema- en netwerkbijeenkomsten • De tevredenheid over de samenwerking/ondersteuning van Sterk Papendrecht op het gebied van vrijwillige inzet wordt met het uitvoeren van een 2-jaarlijks klanttevredenheidsonderzoek en partnertevredenheidsonderzoek onderzocht. Dit is opgenomen in het nieuwe plan van aanpak dat is vastgesteld Q3 van 2020. Dit onderzoek wordt voor het eerst uitgevoerd in Q3 van 2021 zodat de medio 2020 nieuw ingeslagen weg, getoetst kan worden. Door de coronacrisis hebben er geen evenementen, thema- en netwerkbijeenkomsten plaatsgevonden in 2020. Er is slechts één

20

workshop (online) aangeboden nl. Profileren kun je leren. De mate van tevredenheid over deze workshop was voldoende/goed. De beoordeling van deze online workshop is gemeten d.m.v. een evaluatie in SurveyMonkey.

6.4 Wat hebben we in 2020 gedaan om deze resultaten te realiseren? Nieuw Plan van aanpak voor het vrijwilligerspunt Door ontwikkelingen in de samenleving en een groter beroep op de eigen kracht en zelfredzaamheid van inwoners ontstaan steeds meer verschillende organisaties die werken met vrijwilligers. Dit vraagt van het Vrijwilligerspunt een andere benadering en hiermee een vernieuwing van de aanpak. Voor het vormgeven van deze nieuwe werkwijze is een plan van aanpak geschreven. De acties en resultaten die de nieuwe aanpak van het Vrijwilligerspunt hebben opgeleverd in 2020 zijn terug te vinden in de bijlage.

6 . 5 Signalen en trends • Vrijwilligers de mogelijkheid bieden om zich flexibel in te zetten. Een landelijke trend maar één die we ook in Papendrecht denken te herkennen is de vraag naar flexibele inzet. De vraag/interesse in flexibele vrijwilligersklussen groeit. Deze ontwikkeling vraagt van organisaties een omslag in hun vrijwilligersmanagement. Een duurzaam vrijwilligersmanagement richt zich op de persoon in plaats van de taak en kijkt breed naar de beschikbaarheid, bekwaamheid en bereidheid van de (nieuwe) vrijwilliger. • Maak van een hulpvrager een hulpbieder. Eenzaamheid groeit, maar de ‘omdenk’ potentie ook. Het mooie van de behoefte aan meer contact is dat deze makkelijk om te denken is naar vrijwillige inzet. Immers: als je op zoek bent naar een maatje, dan heb je zelf ook jouw gezelschap te bieden aan een ander. Vragers omdenken naar vrijwilligerswerk betekent dubbele winst voor vrijwillige inzet en participatie. Wellicht ligt hier een taak voor Sterk Papendrecht en het Vrijwilligerspunt richting zorg en hulpverlening. • Op zoek naar nieuwe groepen die vrijwilliger(s) willen worden. 7 miljoen mensen in Nederland doen vrijwilligerswerk. Dat lijkt heel veel, maar de helft van alle Nederlanders boven de 15 doet dit niet.

Naast de bestaande behoefte aan vrijwilligers voor maatschappelijke activiteiten zoals voor besturen, natuuronderhoud, cultuur, veiligheid, dagbesteding en opvang, is het van belang dat meer mensen de urgentie alsook het plezier voelen om vrijwilligerswerk te doen. Op zoek naar nieuwe groepen denken we aan bedrijven (maatschappelijk betrokken ondernemen), expats, statushouders enz.

21

7. Financiële zelfredzaamheid Door de coronacrisis en de bijbehorende lockdown hebben we een afname in onze korte contacten en hulpvragen, dit komt waarschijnlijk doordat de inloopspreekuren moesten stoppen en we deze doelgroep (voornamelijk statushouders) moeilijk wisten te bereiken. Er wordt intensief samengewerkt met andere partijen en ingezet op een preventieve aanpak. Deze preventieve aanpak, met de nadruk op vroegsignalering, wierp zijn vruchten af en resulteerde in nul ontruimingen op basis van huurachterstand. Daarnaast hebben we de formatie sociaal raadslieden uitgebreid omdat we wel verwachten dat er nog een toename volgt op financiële vragen.

7.1 Waar werken we aan? (Doel) Inwoners met een laag inkomen en/of schulden worden ondersteund, waar mogelijk preventief.

7.2 Wat is onze opgave voor 2021? (Resultaat) • •

Inwoners met een laag inkomen worden ondersteund naar vermogen om financieel zelfredzamer te worden. Een deel van de inwoners kan niet volledig zelfredzaam worden en heeft behoefte aan blijvende ondersteuning (in een zo licht mogelijke vorm).

7.3 Welke voortgang en resultaten hebben we behaald in 2020? 7.3.1 Aantal inwoners met een laag inkomen en/of schulden dat ondersteuning heeft ontvangen en tevreden is met de (passende) ondersteuning. • In 2020 waren er 614 hulpvragen op het gebied van financiële zelfredzaamheid en 80 korte contacten. In 2019 waren er 894 langdurige hulpvragen op het gebied van financiële zelfredzaamheid en 126 korte contacten. Deze daling is naar ons idee te wijten aan de stop van de inloopspreekuren door de coronamaatregelen en de lockdown in maart. • 158 inwoners hebben gebruik gemaakt van de ondersteuning bij het invullen van de belastingaangiftes. Dit is ongeveer de helft van 2019. Door de lockdown was het niet mogelijk om de belastingaangiftes in maart uit te voeren. We hebben uitstel aangevraagd voor de mensen die dit wilden en hebben zodra het weer mogelijk was de gesprekken alsnog ingepland. Doordat dit een stuk later was dan gebruikelijk hebben onze cliënten wellicht op een andere wijze de belastingaangifte ingediend. • Over heel 2020 hebben wij door intensieve samenwerking met Woonkracht10 en andere ketenpartners kunnen voorkomen dat inwoners vanwege een huurachterstand uit huis zijn gezet. Bij acht aanzeggingen hebben wij hierbij alsnog huisuitzettingen weten te voorkomen.

Wel heeft er een huisuitzetting plaatsgevonden, maar deze viel buiten de werkingssfeer van het convenant (dit betrof overlast).

7 . 4 Wat hebben we in 2020 gedaan om deze resultaten te realiseren? Per 1 juni is er een sociaaljuridisch medewerker voor 16 uur per week toegevoegd aan het team. Daarnaast is er op 1 september - voor een ochtend per week - een nieuwe vrijwilliger gestart die de professionals kan ontlasten door eenvoudige zaken zelfstandig, onder toezicht van de betrokken professionals, op te pakken. Daarnaast hebben we met posters in verschillende talen en artikelen op onze social media geprobeerd om al onze doelgroepen te bereiken en hen te informeren dat onze raadsvrouwen nog steeds bereikbaar waren op afspraak. Maar met name de statushouders bleven tijdens de eerste lockdown weg. •

Als Sterk Papendrecht hebben we nauw contact onderhouden met onze ketenpartners zoals de SDD, Schuldhulpmaatje, Stichting Present en de Voedselbank. Zo participeren wij met deze partners in de werkgroep rondom de ‘Actieagenda gezinnen en kinderen in armoede’. 22

•

•

•

Mensen die moeite hebben met het op orde brengen van hun financiële administratie zijn geholpen door één van onze 20 vrijwilligers Hulp Bij Thuisadministratie. In 2019 waren er 17 nieuwe hulpvragen HBT en in 2020 16. Daarnaast zijn er nog 19 lopende hulpvragen en 7 hulpvragen afgesloten. We hebben inwoners met een inkomen tot de zorgtoeslaggrens bijgestaan met het invullen van hun belastingaangifte met hulp van onze vrijwilligers die onder begeleiding stonden van onze sociaal raadsvrouw. Bij inwoners met een betalingsachterstand bij woningcorporatie Woonkracht10 grijpen we, op basis van het regionale convenant Preventie huisuitzetting, in om ontruimingen te voorkomen. Dit doen we door hen ofwel te leren met hun financiën om te gaan (budgetcoaching), te schakelen met de SDD, ofwel door bewindvoering aan te vragen bij de rechtbank. Dit zorgt voor rust bij deze inwoners.

7.5 Signalen en trends •

•

•

•

• •

We zien op dit moment veel mensen waarvan arbeidscontracten niet worden verlengd of waarbij de contracturen worden verminderd. Voor werkzoekers is het nog moeilijker om een baan te vinden, zeker voor mensen die voorheen in sectoren werkten die hard zijn getroffen door de coronacrisis, zoals de horeca. Het is in deze tijd moeilijker en minder laagdrempelig voor mensen om hulp te krijgen. Instanties zoals de Sociale Dienst en het UWV doen bijna alles telefonisch, wat het contact met deze organisaties voor veel mensen een stuk lastiger maakt. Mensen sparen papieren op omdat de toegang tot hulpverlening moeilijker is of omdat ze zelf niet het huis uit durven. Gevolgen daarvan zijn bijvoorbeeld dat kosten onnodig hoog oplopen door te late betalingen of dat uitkeringen van het UWV worden stopgezet omdat gegevens te laat worden aangeleverd. Vrijwilligers die normaal gesproken zeer actief zijn en mensen thuis bezoeken om hen te helpen met hun administratie kunnen hun werk vanwege de coronamaatregelen nu niet altijd (volledig) doen. Hierdoor is het soms lastiger om passende ondersteuning in te zetten en moeten mensen langer wachten op bijvoorbeeld een vrijwilliger. Ondanks de coronamaatregelen zijn er ook nog steeds vrijwilligers die zich heel actief hebben ingezet om anderen te helpen met hun administratie.

Ook zijn er meer vragen over toeslagen vanwege alle aandacht voor de toeslagenaffaire. Verwachting meer ouderen met niet volledig opgebouwd AOW en weinig tot geen pensioen voor wie het soms lastig is om rond te komen. Enorm probleem om een sociale huurwoning te krijgen. Om mensen zo goed mogelijk te blijven ondersteunen kunnen ze nog steeds op afspraak bij ons langskomen op ons kantoor, waarbij de ruimtes uiteraard zijn ingericht volgens de laatste richtlijnen van het RIVM. Deze ruimtes zijn ook beschikbaar voor onze vrijwilligers, zodat ondersteuning bij de thuisadministratie zoveel mogelijk door kan gaan. Het gaat hierbij om: • Mensen die niet meer op locatie terecht kunnen bij de Sociale Dienst, het UWV of andere instanties en daarom bij ons komen voor hulp (bijvoorbeeld bij het aanvragen van een uitkering of het verzamelen en versturen van stukken naar deze instanties); • Zzp’ers met een flink gedaald inkomen, samenhangend met de coronamaatregelen (en hulp vragen bij bijvoorbeeld de aanvraag van een tozo uitkering); • Huisvestingsproblemen en problemen met (onder-)huur bij cliënten uit met name OostEuropese landen. Onze rol hierin is vragen beantwoorden over zoeken naar/recht op woning/urgentie, vragen beantwoorden over eventueel recht op uitkeringen/toeslagen en andere inkomensvoorzieningen, arbeidscontracten.

• Inwoners die vanwege de verhalen over de kinderopvangtoeslagaffaire informeren of hun toeslagen kloppen. • Toename van vragen waarin het Vreemdelingenrecht een rol speelt. Onze rol hierin is verblijfsvergunningen helpen aanvragen/verlengen daarvan, vragen beantwoorden over eventueel recht op uitkeringen/toeslagen en andere inkomensvoorzieningen, arbeidscontracten.

23

Bijlage 1: Collectief aanbod Sterk Papendrecht 2020 In deze bijlage is het collectief aanbod van 2020 weergegeven. Een kanttekening hierbij is dat veel activiteiten vanwege corona niet door konden gaan. In onderstaand schema zijn de activiteiten weergegeven die hebben plaatsgevonden. Activiteit

Doel/ resultaat

Aantal deelnemers

Mantelzorgsalons Doel: ontmoeting en versterken. Zoete inval in februari

Resultaat: inwoners zijn minder eenzaam.

5

Voorlichting / lotgenotencontact Doel: ontmoeting en versterken. Alzheimercafé (2x)

Resultaat: mensen met dementie en hun mantelzorger ontmoeten en versterken elkaar

Gemiddeld 20

Doel: informeren en versterken Online uitzending via RTV Papendrecht van het Alzheimercafé (2x)

Resultaat: mantelzorgers en andere belangstellenden worden geïnformeerd over dementie. Hierdoor wordt de bekendheid over het thema vergroot.

Kijkcijfers onbekend.

Doel: spelenderwijs zicht geven op energievreters en energiegevers, welke veranderingen wenselijk zijn en wie daarbij kan helpen. Workshop ‘Bordje vol’

5 deelnemers Resultaat: Inzicht in wat ze doen en wat ze nodig hebben. En daarnaar gaan handelen. Doel: kennismaken met ontspanningsoefeningen en een moment van ontspanning vinden.

Workshop ‘Body en mind’ Resultaat: enthousiaste deelnemers en inzicht in het belang van ontspannen om het als mantelzorger goed vol te houden.

Uitleg Helpmijzorgen.nl aan mantelzorgers

Doel: respijtaanbod in 1 overzicht kenbaar maken.

5 deelnemers

3 deelnemers

24

Resultaat: weg naar respijtzorg voor mantelzorger laagdrempelig maken.

Uitleg Helpmijzorgen.nl aan professionals

Doel: respijtaanbod in één overzicht kenbaar maken. 19 professionals Resultaat: Meer bekendheid geven aan de site helpmijzorgen.nl

Waardering voor Mantelzorgers Doel: vinden, verbinden, versterken. Week van de jonge mantelzorgers

Resultaat: jonge mantelzorgers zijn in het zonnetje gezet.

15

Doel: verbinden, versterken en verlichten. Corona mantelzorg belactie

Resultaat: zicht krijgen op de beschikbaarheid en belastbaarheid van mantelzorgers tijdens de coronacrisis.

Ruim 300 geregistreerde mantelzorgers zijn gebeld

Doel: verbinden, ondersteunen en verlichten. Corona steunpunt

Resultaat: hulp voor mensen die bang of eenzaam zijn of hulp nodig hebben.

78 vragen tot november

Doel: vinden, verbinden, versterken. Week van de mantelzorg (verwenweek)

Resultaat: mantelzorgers zijn in het zonnetje gezet.

281 cadeaubonnen

Doel: vinden, verbinden, versterken. Week van de mantelzorg (jonge mantelzorgers)

Resultaat: mantelzorgers zijn in het zonnetje gezet.

19 jonge mantelzorgers

Waardering Vrijwilligers

Doel: verwennen vrijwilligers. Vrijwilligersontbijt

Resultaat: vrijwilligers voelen zich gewaardeerd.

379 vrijwilligers hebben een ontbijtpakket ontvangen

110 vrijwilligers Cadeaubonnen

Waardering (eigen vrijwilligers Sterk Papendrecht).

25

Vrijwilligers

Workshop: profileren kun je leren

Doel: het profileren van Sterk Papendrecht t.b.v. de vrijwilligers. 3 deelnemers Resultaat: werven en behouden van de vrijwilligers.

Eenzaamheid Doel: ontmoeting. Koffie met…bibliotheek (wekelijks)

Koffie met.. kinderboerderij Papenhoeve (wekelijks)

Resultaat: inwoners zijn minder eenzaam.

Tot 16 maart 2020 25 – 35 deelnemers

Doel: ontmoeting. Resultaat: inwoners zijn minder eenzaam.

Tot 16 maart 2020 15 -25 deelnemers

Doel: ontmoeting. Koffie met.. wijkwinkel Fideel (wekelijks)

Koffie met.. Gebrandystraat (iedere week 2 x per week vanaf aug)

Actie ivm tijdelijk sluiting koffie met...: persoonlijk bericht naar.,...

Kerstactie voor deelnemers koffie met...: kerstster voor jezelf of voor een ander

Kerstkaarten actie voor inwoners van Papendrecht

Resultaat: inwoners zijn minder eenzaam.

Tot 16 maart 2020 5 deelnemers

Doel: ontmoeting. Resultaat: inwoners zijn minder eenzaam.

20-25 deelnemers per keer

Doel: informeren over de sluiting en in contact blijven met de deelnemers. Resultaat: inwoners zijn op de hoogte en geïnformeerd over de sluiting. Doel: stimuleren van de deelnemers om aandacht te hebben voor elkaar.

50 x

50 x

Resultaat: omkijken naar een ander. Doel: stimuleren van inwoners om aandacht te hebben voor elkaar. Er zijn ongeveer 1000 kaarten verspreid. Resultaat: inwoners zijn minder eenzaam.

Volwassenen

Veerkrachtige Vrouwen

Doel: versterken van het zelfbeeld, aangeven van grenzen, omgaan met gevoelens.

2 keer 8 deelnemers

Resultaat: lotgenotencontact.

26

Training werken met je eigen ervaring

Doel: tijdens het herstelproces ontwikkel je een eigen deskundigheid over je leven. Je leert wat wel en niet kan, wat je nodig hebt op verschillende momenten dus hoe je je staande houdt in het leven. Deze deskundigheid kun je inzetten voor een ander.

8 deelnemers

Resultaat: opgeleide ervaringswerker. Jeugdigen Doel: sociale vaardigheden trainen. Stevig in je schoenen

Resultaat: weerbaarheid getraind en geoefend met leeftijdgenoten.

8 deelnemers

Doel: voor jezelf opkomen. Durf je wel

Resultaat: kinderen (h)erkennen gevoel, grenzen, veiligheid van zichzelf en de ander.

4 deelnemers

27

Bijlage 2: Situatieschets van een ketentraject Eind augustus maken enkele Papendrechters met hart voor hun medemens en een medewerker van Sterk Papendrecht een wijkagent attent op een inwoner van Papendrecht. De man op leeftijd loopt moeizaam op de Markt, met vieze kleren, lange grijze haren en een onverzorgde baard. De wijkagent besluit hem later thuis op te zoeken. Daar wordt duidelijk dat het al enkele jaren niet zo goed gaat, maar dat de man ook geen behoefte heeft aan hulpverlening. Toch wil Sterk Papendrecht proberen hulp te bieden. Na enig aandringen brengt een medewerker begin september een bezoek aan huis. Tussen rommel en rondslingerende brieven van de belastingdienst, weet ze langzaam het vertrouwen te winnen. Ze schakelt vervolgens de huisarts en de wijkverpleegkundige in. Begin oktober is uiteindelijk geregeld dat deze inwoner ín beeld is bij professionele hulpverlening. Samen met familieleden verzorgen zij medische, praktische en emotionele steun om hem weer een menswaardig leven te laten leiden.

28

Bijlage 3: Resultaten nieuwe aanpak Vrijwilligerspunt De op vijf pijlers gerichte nieuwe aanpak van het Vrijwilligerspunt heeft de volgende acties en resultaten opgeleverd: 1. Informeren • Schrijven (en plaatsen) van nieuwe content op de website zodat vrijwilligers en (vrijwilligers)organisaties laagdrempelig toegang hebben tot informatie op het gebied van vrijwillige inzet. • 9 x Nieuwsberichten over vrijwillige inzet en activiteiten op de eigen website, Puur Papendrecht en/of in lokale media. • 38 x Facebookberichten over landelijke, lokale en eigen initiatieven m.b.t. vrijwilligerswerk (en corona), voor vrijwilligers en voor (vrijwilligers-)organisaties. • 2 x Nieuwsbrief met actuele landelijke en lokale informatie en vaste rubrieken. De mailinglijst is gegroeid van 161 naar 279 e-mailadressen. • 9 x Direct-mail met actuele informatie en/of activiteitenaanbod 2. Adviseren • 14 Adviesgesprekken met organisaties over een ondersteuningsvraag. Bijvoorbeeld over de inzet van vrijwilligers/inwoners bij corona gerelateerde hulpvragen (Corona-steunpunt) en wat er komt kijken bij het aanvragen van een VOG voor vrijwilligers van een organisatie. • 1 Adviestraject vrijwilligersbeleid: de Sociale Basis heeft in 2019 vrijwilligersbeleid opgesteld/geactualiseerd.

Dit beleidsdocument heeft na een eerste beoordeling de status concept aangezien een aantal onderdelen aanpassing dan wel uitwerking behoeven. Vrijwilligerspunt Papendrecht toetst het huidige beleidsdocument aan de criteria van de zelfevaluatie voor het landelijke keurmerk voor (vrijwilligers-)organisaties Vrijwillige Inzet Goed Geregeld’. Na toetsing volgt een advies voor verdere uitwerking.

3. Versterken • Juni – Kennisbank. Gestart met het schrijven en samenstellen van content voor de online Kennisbank op het gebied van vrijwillige inzet op de website van Vrijwilligerspunt Papendrecht. Deze kennisbank voorziet vrijwilligers en (vrijwilligers-)organisaties van informatie op vele thema's van vrijwillige inzet zoals wet- en regelgeving, vrijwilligersbeleid, sociale veiligheid, vakkennis en werving. • September - 4 Vlogs over het werven en behouden van vrijwilligers door expert David Wijnperle in opdracht van het Vrijwilligerspunt en geplaatst op Facebook, YouTube en via directmail verzonden aan organisaties in Papendrecht. • Oktober – Workshop Profileren kun je leren!’ in samenwerking met the Happy Volunteer. Online aangeboden aan de doelgroep kleine vrijwilligersorganisaties in Papendrecht. 9 organisaties hebben zich aangemeld, 5 organisaties hebben deelgenomen. 4. Verbinden • Vrijwilligersvacatures op Puur Papendrecht - Het overzetten van de vrijwilligersvacatures van de vacaturebank van het Vrijwilligerspunt naar PuurPapendrecht.nl/Voorelkaar heeft plaatsgevonden in 2019/2020. De inspanningen van het Vrijwilligerspunt hebben zich gericht op verschillende aspecten. Het technische aspect met betrekking tot de parameters op de website maar ook het informeren van het werkveld en het daadwerkelijk overzetten van de vacatures.

Daarna is gestart met het ondersteunen van organisaties bij het aanmaken van een account en het zelf kunnen plaatsen van een vacature. • Informeren van betrokken inwoners over vrijwilligerswerk – In 2020 is de focus van het Vrijwilligerspunt verschoven van het koppelen van inwoners aan een vrijwilligersvacature naar 29

•

het informeren, oriënteren, adviseren en verwijzen met betrekking tot vrijwilligerswerk. Wij richten ons voornamelijk op betrokken inwoners die op zoek zijn naar informatie over vrijwilligerswerk en erachter willen komen welk vrijwilligerswerk bij hen past. Daarna verwijzen wij naar PuurPapendrecht of direct naar de organisaties in ons netwerk. Begeleiding bij de matching bieden wij alleen nog als de vrijwilliger echt een steuntje in de rug nodig heeft. Hiervoor hebben we mensen die op vrijwillige basis kunnen coachen. In de periode van januari t/m december 2020 zijn de volgende gesprekken gevoerd: 32 Informatieve gesprekken 23 oriëntatiegesprekken NLdoet – Van januari t/m maart 2020 was de inzet van het Vrijwilligerspunt erop gericht om bekendheid te geven aan NLdoet en hiermee inwoners, groepen, bedrijven te motiveren tot deelname aan een klus. Jammer genoeg is het evenement dat zou plaatsvinden op 14 maart 2020 geannuleerd vanwege de coronamaatregelen. Vijftien Papendrechtse organisaties hadden zich bij NLdoet aangemeld met een klus. Het Vrijwilligerspunt had met de Volksuniversiteit een klus/werkbezoek voor burgemeester en wethouders voorbereid. De activiteit bestond uit het verven van meubilair maar heeft door de coronamaatregelen geen doorgang gevonden.

In augustus/september is het plan opnieuw opgepakt om in november als startactie voor de publiekscampagne voor NLdoet 2021 uit te voeren maar ook op dat moment kon dit niet doorgaan vanwege corona. De media-aandacht voor het aanmelden van klussen en het aanvragen van financiering voor NLdoet 2021 is op 5 november 2020 gestart.

5. Waarderen • Werkbezoek van burgemeester en wethouder aan een (vrijwilligers-)organisatie - Vele vrijwilligers en organisaties zorgen in Papendrecht voor allerlei voorzieningen, activiteiten en evenementen die zonder hun inzet echt niet mogelijk zouden zijn. Daar is de gemeente trots op. Om die trots te onderstrepen en van dichtbij te zien wat vrijwilligers allemaal doen, legt wethouder Corine Verver een reeks bezoeken af die door het Vrijwilligerspunt zijn voorbereid. Op 8 januari 2020 vond het eerste bezoek van 2020 plaats op 't Kofschip om leerlingen en vrijwilligers van het Gehandicapten Informatie Project Scholen (GIPS) in actie te zien. Stichting GIPS Spelen&Leren werkt aan een juiste beeldvorming over gehandicapten bij kinderen. Gehandicapte vrijwilligers laten de schoolkinderen spelenderwijs ervaren hoe het is om een beperking te hebben en geven antwoord op al hun vragen. Dit werkbezoek en de activiteiten van het project GIPS is door het Vrijwilligerspunt in de lokale media belicht en ook op de website van Sterk Papendrecht en via Facebook. Daarna lagen de werkbezoeken stil door de coronamaatregelen. Op 21 november brachten wethouder Verver en Janny Nijstad van het Vrijwilligerspunt een bezoek aan Stichting Present Dordrecht/Papendrecht.

Daar is gesproken over armoede en schrijnende situaties in Papendrecht, de projecten in 2020 maar ook over de actie ‘Licht voor Dordt’ waarin Stichting Present een prominente rol heeft vervuld en de actie #Niet alleen vanuit de EO en protestante kerken waarbij zowel Sterk Papendrecht als Stichting Present betrokken zijn. • September - Pagina ‘Ode aan de vrijwilliger’ in de Klaroen - Een pagina geheel gewijd aan de lastige (corona)omstandigheden waar veel vrijwilligers dit jaar in hun werk tegen aanlopen. Door hun verhalen te bundelen en publiceren, is erkenning gegeven en waardering uitgesproken. Dit bevordert het positieve imago van vrijwilligerswerk. • December – Nationale Vrijwilligersdag (vrijwilligersontbijt) - Het traditionele vrijwilligersontbijt is dit jaar vanwege corona omgezet in een aan huis bezorgd verwenpakket. In samenwerking met 5 lokale ondernemers zijn 379 vrijwilligers op 7 december thuis verrast met een verwenpakket. Daarnaast zijn er die dag twee online ontmoetingsmomenten aangeboden, waarin vrijwilligers elkaar konden ontmoeten en een prangende vraag aan burgemeester en wethouders kon stellen. RTV Papendrecht heeft van de voorbereidingen en uitvoering een reportage gemaakt.

30

Jaarverslag 2020 Hulpvragen 2020:

Kort volwassen

Hulptraject jeugd • 558

• 642

Wachttijd jeugd was gemiddeld 51 dagen Veel voorkomende problematiek:

Hulptraject volwassen • 467

Kort jeugd • 410

"In 2020 hebben wij in totaal 2077 cliënten geholpen"

Aantal mensen die SP bereikt hebben

Telefonisch

4128x

Fysiek 1697x

Via de mail

1330x

Cijfers over klanttevredenheid 80% was erg tevreden 8% was tevreden 2% was niet ontevreden 10% was ontevreden

1. financiën 2. werk en opleiding 3. huiselijke relaties 4. GGZ 5. maatschappelijke participatie

Aantal trajecten waarbij veiligheid een rol speelt: Jeugd heeft 58 zaken gekregen en volwassenen 70

Aantal voorkomen huisuitzettingen

(op grond van huurachterstand)

8 aanzeggingen en 0 ontruimingen

102

Aantal kinderen dat op de scholen is ondersteund

Aantal deelnemers Week van de Mantelzorg: 15. Aantal jonge mantelzorgers die in het zonnetje zijn gezet: 19 281 mantelzorgers hebben de waardering ontvangen.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht Opdrachtgever: Vrijwilligerspunt Papendrecht Rotterdam, 18 maart 2021

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

Opdrachtgever: Vrijwilligerspunt Papendrecht

Annejet Kerckhaert Patrick de Wilde Indy de Hek

Rotterdam, 18 maart 2021

Samenvatting

7

1

10

2

3

4

5

6

7

8

9

Aanleiding en doel onderzoek Achtergrond

10

Doel van het onderzoek

10

Aanpak

10

Leeswijzer

10

Achtergrondkenmerken

11

2.1

Type functie en sector

11

2.2

Aantal jaren dat organisaties bestaan

12

2.3

Aantallen en kenmerken vrijwilligers

13

2.4

Algemene tevredenheid over het Vrijwilligerspunt

15

Informeren

16

3.1

Informatiethema’s

16

3.2

Communicatiekanalen

17

Adviseren

19

4.1

Adviesthema’s

19

4.2

Vormen van advies

20

Versterken

21

5.1

Scholing van vrijwilligers

21

5.2

Ondersteuning bij scholing door Vrijwilligerspunt

21

Verbinden

23

6.1

Kanalen voor werven vrijwilligers

23

6.2

Ondersteuning bij werven en behouden van vrijwilligers

23

6.3

Ondersteuning door middel van netwerkbijeenkomsten

24

Waarderen

27

7.1

Belonen van vrijwilligers

27

7.2

Ondersteuning bij belonen van vrijwilligers

27

Coronacrisis

29

8.1

Behoefte aan hulp als gevolg van coronacrisis

29

8.2

Andere organisaties hulp bieden

30

8.3

Opstarten na corona

30

Conclusies en aanbevelingen

33

9.1

Conclusies

33

9.2

Aanbevelingen

33

Bijlage Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht 2021

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

35

5

Samenvatting

Doel en opzet van het onderzoek Om te achterhalen of het huidige en toekomstige aanbod van het Vrijwilligerspunt aansluit op de behoeften van vrijwilligersorganisaties heeft het Vrijwilligerspunt door onderzoeksbureau Ecorys een behoefteonderzoek laten uitvoeren onder vrijwilligersorganisaties. De resultaten van het behoefteonderzoek helpen het Vrijwilligerspunt om de ondersteuning die zij in de periode 20212022 gaan bieden in te vullen/aan te passen naar de behoeften van vrijwilligersorganisaties. Het onderzoek is uitgevoerd door een internet enquête uit te zetten onder een selectie van 131 organisaties uit het adressenbestand van het Vrijwilligerspunt. Er zijn twee reminders gestuurd voor het invullen van de vragenlijst. In totaal hebben 74 respondenten de vragenlijst ingevuld, waarvan 65 compleet. Het responspercentage bedraagt 50%. De vragen uit de vragenlijst zijn gericht op de vijf pijlers waarop de ondersteuning van het Vrijwilligerspunt is gericht. Achtergrondkenmerken De respondenten zijn met name actief binnen hun organisatie als bestuurslid of vrijwilligerscoördinator. Daarnaast waren enkele sectoren beter gerepresenteerd dan andere: met name sportverenigingen, organisaties met maatschappelijke doelen en zorg/welzijnsorganisaties kwamen voor. Veruit het grootste deel van de organisaties bestaat al langer dan 10 jaar.

Wat betreft de grootte van de organisaties was er een redelijk brede spreiding. Zowel kleinere als grotere organisaties werden gerepresenteerd in het onderzoek. Wat betreft de gemiddelde leeftijd van de vrijwilligers was er ook een redelijke spreiding, al is de meerderheid wel 50+. Het lukt de meeste organisaties om de vrijwilligers lang bij zich te houden: bij een meerderheid zijn vrijwilligers actief die gemiddeld al langer dan vier jaar actief zijn bij de organisatie. Bij een kwart van de organisaties zijn de vrijwilligers zelfs gemiddeld al meer dan 10 jaar actief. De meerderheid van de organisaties heeft geen betaalde medewerkerkers in dienst en draait volledig op vrijwilligers. Informeren Over de thema’s NLdoet, Wetten en regels, Vrijwilliger worden, Vrijwilligersbeleid, PR en communicatie en Corona weet een meerderheid van de respondenten dat Vrijwilligerspunt Papendrecht hierover voorziet van informatie. Van de volgende thema’s zijn zij minder op de hoogte van de informatievoorziening: Waardering en beloning, Jongeren en vrijwilligerswerk, Scholing, Maatschappelijk betrokken ondernemen en Goed besturen. Het thema Financiering is het minst bekend: slechts een kwart van de respondenten geeft aan te weten dat het Vrijwilligerspunt hun vragen hierover kan beantwoorden.

Wat betreft de kanalen die het Vrijwilligerspunt gebruikt valt op dat de social media-kanalen minder goed bekend zijn dan de websites en de huis-aan-huiskrant. Een kwart van de respondenten kent de Facebookpagina van de gemeente Papendrecht. Een derde kent de Facebookpagina van Sterk Papendrecht. 10% kent het YouTube-kanaal van Sterk Papendrecht. De websites van het Vrijwilligerspunt en van Puur Papendrecht scoren het best, samen met huis-aan-huiskrant ‘de Klaroen’.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

7

Adviseren Bij geen van de thema’s bestaat er een duidelijke meerderheid van respondenten die graag advies zou willen ontvangen. Wel geeft bij zes thema’s meer dan een derde van de respondenten aan dat zij ondersteuning vanuit het Vrijwilligerspunt wenst. Dit zijn: werven van vrijwilligers, behouden van vrijwilligers, waarderen en belonen van vrijwilligers, sociale veiligheid, vrijwilligersbeleid en Wet- en regelgeving. Er is weinig behoefte aan advies met betrekking tot bestuursondersteuning, wat opvallend is gezien de grote representatie van bestuursleden binnen de groep respondenten. Een meerderheid geeft aan advies te willen via voorlichting en informatievoorziening op de website. Ongeveer een vijfde van de organisaties wenst advies via workshops of scholing of een themabijeenkomst. 12% van de respondenten wenst advies via een adviesgesprek. Versterken De meerderheid van de organisaties kent geen structurele scholing voor de vrijwilligers, dit is bij ongeveer een derde van de organisaties wél het geval. Er wordt bij deze organisaties met name gekozen voor een eigen methode: scholing vindt plaats door middel van een zelf ontwikkeld aanbod of via een overkoepelende organisatie. Slechts een beperkt deel kiest voor een externe manier van scholing, door een andere organisatie of via een commerciële aanbieder.

In de vragenlijst is geen onderscheid gemaakt in de thema’s waarover scholing wordt gegeven. Mogelijk is scholing dus te breed geïnterpreteerd door de respondenten en is er meer gedacht aan uitgebreidere vormen van scholing zoals een opleidingstraject. Meer laagdrempelige vormen van scholing, zoals een EHBO-cursus, zijn dan wellicht vergeten waardoor het aantal organisaties dat een vorm van scholing biedt in werkelijkheid hoger ligt. Een Online Kennisbank met informatie wordt door ruim een derde (37%) van de respondenten genoemd als een manier waarop men ondersteuning wenst bij het scholen van vrijwilligers en beroepskrachten door het Vrijwilligerspunt. Een vijfde wenst ondersteuning in de vorm van Themabijeenkomsten en een Online ontmoetingsplatform. 14% wenst ondersteuning in de vorm van workshops. Verbinden Voor werving van vrijwilligers wordt het meeste gebruik gemaakt van de eigen kanalen en mondelinge werving. Weinig organisaties maken gebruik van het netwerk van andere vrijwilligersorganisaties om aan nieuwe vrijwilligers te komen. Ongeveer een derde van de respondenten geeft aan dat zij (meer) ondersteuning nodig hebben bij het werven van nieuwe vrijwilligers. Slechts 12% zegt ondersteuning nodig te hebben bij het behoud van vrijwilligers.

Dit resultaat is te verklaren doordat een ruime meerderheid van de organisaties die deelnam aan dit onderzoek vrijwilligers in dienst heeft die gemiddeld langer dan vier jaar actief zijn bij de organisatie. Ongeveer een kwart van de respondenten is geïnteresseerd in netwerkbijeenkomsten die geselecteerd worden op organisatiesoort en op doelgroep. Waarderen De meeste organisaties maken gebruik van activiteiten om hun vrijwilligers te belonen, zoals een uitje of feest. Andere vormen van waardering die genoemd worden zijn het geven van een kerstpakket of van een cadeautje. Een beperkt deel biedt een financiële vergoeding aan de vrijwilligers. Meer dan een kwart van de respondenten wenst informatie van het Vrijwilligerspunt over activiteiten die worden georganiseerd voor het waarderen van vrijwilligers. Een kwart van de

8

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

respondenten geeft aan dat de organisatie geen ondersteuning nodig heeft vanuit het Vrijwilligerspunt bij het beter waarderen van vrijwilligers. In mindere mate is er behoefte aan het werkbezoeken door de gemeente of adviesgesprekken. Opvallend is dat uit persoonlijke ervaringen van het Vrijwilligerspunt blijkt dat werkbezoeken en adviesgesprekken vaak wel gewaardeerd worden. Wellicht worden de resultaten op dit punt deels verklaard door onwetendheid van de respondenten over wat een werkbezoek of adviesgesprek precies zou inhouden. Coronacrisis De coronacrisis lijkt in zeer beperkte mate te zorgen voor een behoefte aan extra ondersteuning. Een zeer groot deel geeft aan geen hulp nodig te hebben als gevolg van de coronacrisis. Een kleiner deel van de organisaties geeft aan dat er behoefte is aan extra vrijwilligers of het betrokken houden van de vrijwilligers. De meerderheid van de organisaties ziet op dit moment geen mogelijkheden om organisaties te helpen bij corona-gerelateerde vragen. Slechts enkele respondenten geven aan dat de vrijwilligers binnen hun organisatie wel ergens anders zouden kunnen helpen. Een groot deel geeft aan dat zij bezig zijn met plannen om weer op te starten zodra de coronamaatregelen versoepeld worden. Drie kwart geeft aan hier ook geen knelpunten bij te zien.

Algemene tevredenheid Ongeveer de helft van de respondenten heeft geen uitgesproken mening over hoe tevreden zij zijn met de hulp vanuit Vrijwilligerspunt Papendrecht. 43% is tevreden of zeer tevreden over de hulp. Een zeer beperkt aantal respondenten geeft aan (heel erg) ontevreden te zijn.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

9

1

Aanleiding en doel onderzoek

Achtergrond In de gemeente Papendrecht zijn ruim 150 maatschappelijke organisaties en sportverenigingen actief die gebruikmaken van de inzet van vrijwilligers. Deze organisaties bevinden zich in de sectoren sport, natuur, cultuur, welzijn en zorg. Ook in scholen, kerken en bij de gemeente zijn vrijwilligers werkzaam. Voor deze organisaties zijn ruim 5000 vrijwilligers actief. In de gemeente Papendrecht is sinds 2013 Vrijwilligerspunt Papendrecht1 actief om vrijwillige inzet te ondersteunen door vrijwilligers te voorzien van informatie, advies en/of deskundigheidsbevordering. Per 2019 is het Vrijwilligerspunt opgegaan in Sterk Papendrecht. In 2020 heeft het Vrijwilligerspunt een nieuw plan van aanpak geïntroduceerd, waarop de thema’s van dit behoeftenonderzoek zijn gebaseerd. Doel van het onderzoek Om te achterhalen of het huidige en toekomstige aanbod van het Vrijwilligerspunt aansluit op de behoeften van vrijwilligersorganisaties heeft het Vrijwilligerspunt door onderzoeksbureau Ecorys een behoeftenonderzoek laten uitvoeren onder vrijwilligersorganisaties. De resultaten van het behoeftenonderzoek helpen het Vrijwilligerspunt om de ondersteuning die zij in de periode 20212022 gaan bieden in te vullen/aan te passen naar de behoeften van vrijwilligersorganisaties. Aanpak Op basis van de doelen van het onderzoek is een vragenlijst gemaakt (zie bijlage 1).

Voor elk van de vijf pijlers waarop de ondersteuning van het Vrijwilligerspunt is gericht zijn vragen gesteld over de behoefte aan ondersteuning vanuit het Vrijwilligerspunt. De vragenlijst is omgezet in een internet enquête. Een link naar de enquête is verstuurd naar een selectie van 131 organisaties uit het adressenbestand van het Vrijwilligerspunt. Er zijn twee reminders gestuurd voor het invullen van de vragenlijst. In totaal hebben 74 respondenten de vragenlijst ingevuld, waarvan 65 compleet. Het responspercentage bedraagt 50%. Leeswijzer In hoofdstuk 2 beschrijven we de achtergrondkenmerken van alle respondenten uit het onderzoek en de organisaties waar binnen zij actief zijn. De hoofdstukken 3 tot en met 7 behandelen elk een pijler. Hoofdstuk 8 is gericht op de coronacrisis en hoofdstuk 9 beschrijft de conclusies en aanbevelingen.

1

10

Het vrijwilligerspunt is onderdeel van Sterk Papendrecht. Dit is een organisatie die bestaat uit een samenwerking tussen Stichting de Sociale Basis en St. Jeugdteams Zuid Holland Zuid.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

2

Achtergrondkenmerken

Dit hoofdstuk beschrijft de achtergrondkenmerken van de organisaties die deelnamen aan dit onderzoek.

2.1

Type functie en sector Een meerderheid van de respondenten (55%) is actief bij de organisatie als bestuurslid (figuur 2.1). Bijna een kwart van de respondenten (24%) betreft een ander soort functie binnen de organisatie, zoals coördinator, medewerker of beheerder. 16% van de respondenten is actief als vrijwilligerscoördinator.

Figuur 2.1

Percentage respondenten met onderstaande functies (n=67)

24% Bestuurslid Vrijwilligerscoördinator 3% 1%

HR-professional 55% Groepsbegeleider 16%

Andere functie

Organisaties uit verschillende sectoren hebben deelgenomen aan het onderzoek (figuur 2.2). Een grote groep van 18 respondenten gaf aan dat zij actief zijn bij een organisatie met maatschappelijke doelen (11 organisaties) of een zorg-/welzijnsorganisatie (zeven organisaties). Negen respondenten gaven aan werkzaam te zijn in een andere sector die niet in de vragenlijst werd benoemd.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

11

Figuur 2.2 Aantal organisaties dat actief is in onderstaande sectoren (n=67)2 Zang, muziek- of toneelvereniging

3

Godsdienstige of levensbeschouwelijke organisatie

2

Sportvereniging

13

Hobbyvereniging

1

Organisatie met maatschappelijke doelen

11

Jeugd- of jongerenvereniging

2

Zorg/welzijnsorganisatie

7

Ouderenvereniging of ouderenbond

4

Cultureel en/of educatieve instelling

6

Bij een ander soort organisatie, vereniging of stichting De organisatie, vereniging of stichting is werkzaam in meerdere sectoren

9 9 0

2

4

6

8

10

12

14

Negen organisaties hebben aangegeven actief te zijn in meerdere sectoren, waarvan de meeste aangeven dat zij een ander soort organisatie zijn en zich daarnaast ook bezig houdt met maatschappelijke doelen of met zorg/welzijn. Zeven respondenten kenmerkten hun organisatie als cultureel en/of educatieve instelling. Enkele respondenten zijn werkzaam bij organisaties die zich kenmerken als: zang-, muziek- of toneelvereniging; godsdienstige of levensbeschouwelijke organisatie; hobbyvereniging; jeugd- of jongerenvereniging; ofwel ouderenvereniging/ouderenbond.

2.2

Aantal jaren dat organisaties bestaan Het overgrote deel van de organisaties (54 organisaties) bestaat meer dan 10 jaar. Slechts vier organisaties bestaan twee jaar of jonger, waardoor het aantal respondenten dat werkzaam is bij een relatief nieuwe organisatie gering is. Figuur 2.3

Aantal jaren dat organisaties bestaan (n=67)

60 54 50

40

30

20

10 2

2

Minder dan 1 jaar

1 tot 2 jaar

5

4

3 tot 5 jaar

6 tot 10 jaar

0

2

12

Meer dan 10 jaar

Twee sectoren werden niet gerepresenteerd in de respons: politieke organisaties en werknemers-/werkgeversorganisaties

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

2.3

Aantallen en kenmerken vrijwilligers Kijkend naar het aantal vrijwilligers dat actief betrokken is, valt op dat de verdeling redelijk gelijkmatig verdeeld is. Een deel van de respondenten is actief bij een organisatie met een kleinere kring vrijwilligers, maar ook organisaties die met een grote groep vrijwilligers werken worden gerepresenteerd in de steekproef (figuur 2.4). Figuur 2.4 Aantal vrijwilligers dat actief is voor organisaties (vestiging(en) in Papendrecht) (n=67)

1 t/m 5 vrijwilligers

22%

6 t/m 10 vrijwilligers

15%

11 t/m 25 vrijwilligers

27%

26 t/m 50 vrijwilligers

18%

Meer dan 50 vrijwilligers

15%

Weet ik niet

3% 0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

Bij een meerderheid van de organisaties (62%) zijn vrijwilligers actief die gemiddeld ouder zijn dan 50 jaar (figuur 2.5). Bij ruim een derde van de organisaties (33%) zijn de vrijwilligers die actief zijn jonger dan 50 jaar. Binnen deze groep geeft het grootste deel aan dat hun vrijwilligers gemiddeld tussen de 40 en 50 jaar zijn. Bij vijf organisaties is dit tussen de 30 en 40 jaar, bij drie organisaties gaat het om vrijwilligers van gemiddeld 20 tot 30 jaar. Eén organisatie geeft aan dat hun vrijwilligers gemiddeld jonger zijn dan 20 jaar.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

13

Figuur 2.5

Gemiddelde leeftijd van vrijwilligers die actief zijn voor organisaties (n=67)

4%

33% 31%

Jonger dan 50 jaar Tussen 50 en 65 jaar Ouder dan 65 jaar Weet ik niet

31%

De groep met vrijwilligers die gemiddeld jonger zijn dan 50 jaar bestaat met name uit sportverenigingen (vijf organisaties), organisaties met maatschappelijke doelen (vier organisaties) en organisaties die werkzaam zijn in een andere sector die niet is benoemd (ook vier organisaties). Daarnaast zijn er drie organisaties die actief zijn in meerdere sectoren en twee jeugd/jongerenverenigingen. Tenslotte is er één zang-/muziek-/toneelvereniging, één godsdienstige organisatie, één zorg/welzijnsorganisatie en één hobbyvereniging binnen deze groep. Een kwart van de respondenten geeft aan dat vrijwilligers bij hun organisaties gemiddeld meer dan 10 jaar actief blijven bij de organisatie (figuur 2.6). Slechts 12% zegt dat vrijwilligers minder dan vier jaar actief blijven. Een ruime meerderheid heeft dus vrijwilligers in dienst die relatief lang betrokken blijven bij de organisatie. Figuur 2.6

Gemiddelde duur dat vrijwilligers actief blijven bij organisaties (n=67)

Minder dan 4 jaar

12%

4 t/m 6 jaar

19%

6 t/m 8 jaar

21%

8 t/m 10 jaar

10%

Meer dan 10 jaar

25%

Weet ik niet

12% 0%

14

5%

10%

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

15%

20%

25%

30%

Verhouding betaalde medewerkers versus vrijwilligers Een meerderheid van 61% heeft geen betaalde medewerkers en bestaat dus volledig uit vrijwilligers. 39% geeft aan dat hun organisatie wel één of meer betaalde medewerkers in dienst heeft.

2.4

Algemene tevredenheid over het Vrijwilligerspunt De grootste groep (52%) zegt niet tevreden en niet ontevreden te zijn over de hulp vanuit het Vrijwilligerspunt (figuur 2.7). Daarnaast is een aanzienlijk deel tevreden (35%) en een deel zelfs heel erg tevreden (8%) over de hulp. Figuur 1.7 Mate waarin organisaties tevreden zijn met de hulp van Vrijwilligerspunt Papendrecht (n=65)

Heel erg tevreden

8%

Tevreden

35%

Niet tevreden / niet ontevreden

52%

Ontevreden

2%

Heel erg ontevreden

3%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Slechts een klein deel van de respondenten geeft aan ontevreden of heel erg ontevreden te zijn. Van deze drie organisaties kenmerken twee zich als sportvereniging. Eén organisatie is werkzaam in meerdere sectoren en houdt zich ook bezig met maatschappelijke doelen. Een meerderheid van de respondenten (82%) zegt dat alle aspecten waarop zij ondersteuning willen hebben genoemd zijn in het behoefteonderzoek. 17% zegt dit niet te weten.

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

15

3

Informeren

Het ontvangen van goede informatie is cruciaal voor het stimuleren van vrijwillige inzet. (Potentiële) vrijwilligers kunnen met vragen zitten over uiteenlopende onderwerpen, zoals wet- en regelgeving of vrijwilligersbeleid. Vrijwilligerspunt Papendrecht kan door middel van informatievoorziening een antwoord bieden op deze vragen. In dit hoofdstuk wordt beschreven in welke mate de respondenten op de hoogte zijn van verschillende thema’s waarover het Vrijwilligerspunt informatie verstrekt, alsmede de kanalen die het Vrijwilligerspunt hiervoor gebruikt.

3.1

Informatiethema’s De respondenten is voor 12 thema’s gevraagd of zij ervan op de hoogte zijn dat het Vrijwilligerspunt informatie verstrekt over dat thema (figuur 3.1). Met betrekking tot het thema NLdoet weet een duidelijke meerderheid van de respondenten (85%) dat ze terechtkunnen bij het Vrijwilligerspunt met vragen. Ook over andere thema’s weet een meerderheid van de respondenten dat Vrijwilligerspunt Papendrecht hierover voorziet van informatie: Wetten en regels; Vrijwilliger worden; Vrijwilligersbeleid; PR en communicatie; en Corona. Figuur 3.1

Percentage organisaties dat op de hoogte is van informatie die

Vrijwilligerspunt Papendrecht verstrekt over onderstaande thema’s (n=67) Wetten en regels

54%

Vrijwilliger worden

66%

Vrijwilligersbeleid

61%

Waardering en beloning

31% 24%

37%

51%

Financiering

10%

27%

45%

PR en communicatie

15%

31%

25%

43%

12% 18% 18% 31%

Jongeren en vrijwilligerswerk

37%

40%

22%

Scholing

36%

42%

22%

Maatschappelijk betrokken ondernemen

39%

39%

22%

NLdoet

85%

Corona en vrijwilligersorganisaties

57%

Goed besturen

46% 0% Ja

10% 4% 22% 36%

21% 18%

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Nee

Weet ik niet

De respondenten geven bij verschillende thema’s aan minder op de hoogte te zijn van de informatievoorziening: Waardering en beloning; Jongeren en vrijwilligerswerk; Scholing; Maatschappelijk betrokken ondernemen; en Goed besturen. Voor deze thema’s geldt dat minder dan de helft van de respondenten weet dat het Vrijwilligerspunt hierover informatie verstrekt. Het

16

Behoefteonderzoek Vrijwilligerspunt Papendrecht

thema Financiering is het minst bekend: slechts een kwart van de respondenten geeft aan te weten dat het Vrijwilligerspunt hun vragen hierover kan beantwoorden. Wanneer respondenten hebben aangegeven dat zij voor een thema ervan op de hoogte zijn dat het Vrijwilligerspunt informatie verstrekt, is vervolgens aan de respondent gevraagd of de informatie over dit thema als nuttig wordt gezien (figuur 3.2). Figuur 3.2

Percentage organisaties dat de informatie nuttig vindt die Vrijwilligerspunt

Papendrecht verstrekt over onderstaande thema’s Wetten en regels (n=36)

83%

3% 14%

Vrijwilliger worden (n=44)

86%

2%11%

Vrijwilligersbeleid (n=41)

85%

2% 12%

Waardering en beloning (n=30)

70%

3%

27%

PR en communicatie (n=35)

69%