D02. 20220823 RIB Woontraining jongeren.pdf

31

“Het hangt ook af van individuele bestuurders”, vult Peter aan. “Bestuurders zitten op basis van hun politieke kleur en achtergrond verschillend in de wedstrijd. Het is best lastig om een wethouder aan te spreken die zijn rol heel anders ziet. Die bijvoorbeeld vooral voor lokale belangen gaat omdat hij vindt dat dat zijn mandaat is. Dat is de bestuurlijke complexiteit die je in toenemende mate ziet. En verder is, vooral in gemeenten met veel weerstand, bestuurlijk lef nodig om verantwoordelijkheid te nemen, zeker ook richting eigen inwoners en gemeenteraad. Om te staan voor de gemaakte keuzes. Ook daarom is de regionale agenda zo belangrijk. Daarmee kun je als bestuurder aan je inwoners en je gemeenteraad laten zien: we doen het met elkaar. Wij doen iets, de buurgemeente doet iets anders.” Praten, heldere cijfers en wortel en stok Hoe je ondanks de verschillen tussen gemeenten toch tot resultaten komt? “Praten, praten, praten”, antwoordt Arjan. Hij noemt als voorbeeld de gesprekken over de contingentverdeling, onderdeel van de agenda HKG. “Die hebben veel tijd en energie gekost, maar het is uiteindelijk gelukt om tot een verdeling te komen. En doordat we ons hebben verdiept in elkaars achtergronden en positie is meer onderling begrip ontstaan.” “Het valt nog niet mee”, vult Peter aan, “maar ik heb wel vertrouwen dat het in de toekomst beter zal gaan.

Allereerst omdat we met elkaar beter hebben doorleefd welk vraagstuk we hebben.” Hij doelt hiermee op het capaciteitsonderzoek dat aan het begin van de agendaperiode is uitgevoerd. Dat

heeft volgens beide wethouders de omvang en noodzaak van de opgave duidelijk gemaakt én scherpte gebracht in de onderlinge discussie. Peter: “Dit onderzoek toont met heldere cijfers hoe verschillend de inzet per gemeente is. Waardoor je elkaar kunt aanspreken: beste gemeente X, u doet aantoonbaar weinig of niks terwijl gemeente Y wel veel doet, en dat is gewoon niet eerlijk. Solidariteit is zó belangrijk. Ook al is een gemeente heel klein, als hij niet meedoet, kan dat negatief uitwerken op die solidariteit en het draagvlak in de regio. Daarom is ook gekozen voor de wortel- en stokbenadering. Heel concreet is afgesproken dat de terugbetaling van geld dat overblijft uit de pot voor beschermd wonen en opvang wordt gekoppeld aan de bijdrage die je als gemeente hebt geleverd. Door zo de financiële afrekening hand in hand te laten gaan met de inhoudelijke inspanning, wordt het ook een verantwoordelijkheid voor het hele college. Het raakt immers de begroting. Zo zet je het vraagstuk steviger neer, de vrijblijvendheid voorbij.” Dat laatste is belangrijk, zeker met de gemeenteraadsverkiezingen in het verschiet. Arjan: “De uitdaging is om de afspraken te verankeren, over de verkiezingen heen.” “We hopen dat deze regionale samenwerking een plek krijgt in de programma’s van de nieuwe colleges”, vult Peter aan.

“Wij zullen alle formateurs de agenda toesturen om echt aandacht te vragen voor dit thema. Zodat later niemand kan zeggen ‘hadden we dat maar geweten, dan hadden we er rekening mee kunnen houden’”.

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

Arjan Kraijo

32

Buurtcontact is nodig én steun van professionals Samenwonen in een buurt blijkt soms niet gemakkelijk. Zeker niet als iemand afwijkend gedrag vertoont of sociaal niet de handigste is. Bewoners zijn niet altijd blij als er iemand met een psychische kwetsbaarheid in hun buurt komt wonen. Bij de uitvoering van de agenda HKG is dus de vraag: Wat kunnen we doen om de onderlinge acceptatie te vergemakkelijken? De Zwijndrechtse wethouder Ronald de Meij en Erwin Zwijnenburg, bestuurder van woningcorporatie Woonkracht10, geven hun visie op die vraag.

Links: Ronald de Meij en rechts Erwin Zwijnenburg

Als corporatiedirecteur en portefeuillehouder voor het sociaal domein zijn Erwin en Ronald erg betrokken bij het thema. “Zwijndrecht heeft een groot aandeel sociale huurwoningen”, geeft Erwin aan. “Daardoor zijn er al relatief veel mensen vanuit instellingen ingestroomd.” “Het is een aanzienlijke groep”, beaamt Ronald. “Het aantal plaatsen in instellingen wordt afgebouwd. Dat is ook vanuit financieel oogpunt bittere noodzaak omdat beschermd wonen in een instelling voor de

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

maatschappij erg duur is. Het is dus belangrijk dat het huisvesten van kwetsbare mensen in buurten en wijken goed gaat. Dat vraagt ook iets van de maatschappij. We verwachten dat mensen in de omgeving kunnen dealen met mensen die anders zijn.” Communicatie en de goede aandacht Daar is veel communicatie en de goede aandacht van professionals bij nodig. Erwin en Ronald sommen op: goede afspraken maken over passende begeleiding, de mensen met zorg huisvesten op een plek waar de kans van slagen het grootst is en buurthuizen en welzijnswerk in stand houden voor een stukje extra ondersteuning. Erwin: “Als je de huisvesting en begeleiding van de kwetsbare persoon goed hebt georganiseerd, begint het pas. Gebeurt er vervolgens iets vervelends, dan zijn buurtbewoners op hun beurt eigenlijk kwetsbaar. Voor hun wooncomfort zijn ze dan afhankelijk van ons als professionals. En willen ze dat wij hen bijstaan en zo nodig ingrijpen. Belangrijk voor de buurtacceptatie is dus dat bij klachten snel wordt gehandeld en dat dit goed wordt teruggekoppeld naar de buurt. ➜

33

Mensen willen gezien en gehoord worden.” Ronald: “Is er goed contact met de buurtbewoners, dan kan een buurt vaak veel aan. Goed luisteren naar zorgen van omwonenden en eventuele klachten serieus nemen, is heel belangrijk. Net als toegeven als iets niet goed is gegaan.” “Zorginstelling en corporatie moeten samen optrekken in die communicatie, met back-up van de gemeente bij de introductie van de voorziening én in het beheer erna”, benadrukt Erwin. “Dan bouw je samen aan het vertrouwen van de buurt. In de ketensamenwerking moeten we niet alleen scherpe afspraken maken en die nakomen, maar elkaar ook aanspreken als er iets misgaat. Dat je dan ‘mea culpa’ zegt en het oplost. Daar kunnen we nog in verbeteren.” Acceptatie door ontmoeting Contact is de sleutel, vinden beide bestuurders. Als mensen elkaar kennen, wordt de onderlinge acceptatie groter. En kunnen mensen ook iets voor elkaar betekenen. Ronald: “Het online platform ‘Zwijndrecht voor elkaar’ werkt bijvoorbeeld goed. Daar worden mensen met een hulpvraag en mensen die iets voor een ander willen doen bij elkaar gebracht. Of denk aan buurtgezinnen die andere gezinnen ondersteunen. Ook de Buurtaanpak is helemaal gericht op dat mensen elkaar en hun buurt kennen.” “Mensen zijn echt wel bereid om kwetsbaarheid bij anderen te accepteren”, stelt Erwin. “Er is ongelofelijk veel solidariteit. Dat zie ik op heel veel plekken. Wij als

professionals moeten wel iets doen om die solidariteit te ontsluiten. Dat begint met elkaar leren kennen. Daarom is het faciliteren van ontmoeting zo belangrijk. Ontmoetingsplekken in buurten zijn cruciaal.” Eerste successen Gevraagd naar eerste successen van de samenwerking, antwoordt Ronald: “Ik zie dat de betrokkenen van corporaties, zorgorganisaties en het sociaal wijkteam elkaar goed weten te vinden, kort op de bal zitten en gezamenlijk kijken: wat is voor dit gezin of deze persoon een duurzame volgende stap. Dat vind ik heel mooi.” “Een goed voorbeeld is de Indische buurt”, haakt Erwin aan. “Wij gaan daar slopen en de zorgmarinier kwam met de suggestie om een deel van de woningen te bestemmen als tijdelijke huisvesting voor kwetsbare mensen. De betrokken medewerkers van gemeente, Woonkracht10 en Interveste hebben zich daar in hun eigen organisaties hard voor gemaakt en ons overtuigd. En nu is dat operationeel.” “Of neem de crisiswoning”, vult Ronald aan. “Dankzij nauwe samenwerking tussen de partners is die in een paar weken gerealiseerd. Als de professionals uit de praktijk met elkaar zeggen ‘dit is een goede oplossing’ dan moet je als bestuurder de voorwaarden scheppen. En niet te bang zijn voor bijvoorbeeld precedentwerking. We hebben urgente dingen op te lossen en dat moeten we ook gewoon doen.”

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

“Een dak boven je hoofd is een eerste levensbehoefte. Ik krijg er energie van als we iets kunnen realiseren waar mensen een plek vinden die niet zelfstandig in hun woonbehoefte kunnen voorzien.” (Jan Noordzij, Woonkracht10)

34

4 Aan de slag: resultaten lokaal

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

35

Projectgroep Alblasserdam Locatieonderzoek als belangrijke eerste stap De Alblasserdamse aanpak is om eerst te kijken waar geschikte locaties zijn voor kwetsbare groepen en daarna voor wie die locaties kunnen worden ingezet. Marko Stout, gemeentelijk strateeg en teamleider met dit dossier onder zijn beheer en Jan Noordzij, manager Vastgoedsturing bij Woonkracht10, lichten deze aanpak toe. De gemeente wil de mogelijkheden voor Housing First, flexwoningen, woontraining voor jongeren, Skaeve Huse en een time-out-voorziening verkennen. “We beginnen met een inventarisatie van de locaties”, vertel Marko. “Daarna kijken we voor welke kwetsbare groepen die kansen bieden. De agenda HKG heeft mij duidelijk gemaakt hoe groot en hoe divers de kwetsbare groepen zijn en dat woonwensen en -eisen sterk uiteenlopen. Ex-verslaafden kun je bijvoorbeeld meestal beter niet in het centrum opvangen. En alleenstaande moeders bijvoorbeeld wel vanwege de voorzieningen daar. De locaties en de wensen en eisen moeten over elkaar heen gelegd worden om te bepalen waar voor welke doelgroep een passende voorziening kan komen.”

Links: Jan Noordzij en rechts Marko Stout

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

“Woonkracht10 doet mee aan de verkenning en stelt woningen beschikbaar voor Housing First”, geeft Jan aan. “Daarnaast kijken we naar mogelijkheden om flexwoningen te realiseren. Woonkracht10 heeft zelf geen locatie in Alblasserdam, daar moeten we in overleg met de gemeente naar zoeken. Als die er is, kun je kijken hoeveel woningen daar op passen en hoe je het verder gaat doen. Het neerzetten van tijdelijke woningen is niet het moeilijkste deel. Het gaat om alles daar omheen. Hoe organiseer je het beheer, wat is eventueel nodig aan begeleiding en wie is daarvoor verantwoordelijk? Daarover moeten goede afspraken worden gemaakt.” “En daar komt de omgeving nog bij”, vult Marko aan. “Die moet je ook betrekken en enthousiast maken.” “Ja, zodra je in de bebouwde omgeving iets wil doen, heb je al heel snel te maken met het not in my backyard-sentiment”, bevestigt Jan. ➜

36

Locaties met haken en ogen Bij de locatieverkenning wordt naar locaties en naar leegstaande gebouwen gekeken. Marko noemt alvast wat voorbeelden en bijbehorende haken en ogen. “In Alblasserdam staat een hotel leeg. Een ruimtelijke procedure om daarvan de bestemming te wijzigen, duurt al gauw twee jaar. In die periode kan het als tijdelijke huisvesting dienen. Maar dat hotel is particulier eigendom. Dus je moet in gesprek met de eigenaar over wat eventueel mogelijk is. Over een andere locatie met potentie om kwetsbare groepen te huisvesten wordt binnen de gemeente verschillend gedacht. Het gaat om woningen die we binnen enkele jaren leeg willen hebben omdat ze op een industrieterrein staan met geluids- en milieubelasting. Sommige gemeentelijk adviseurs zeggen: sloop die woningen zo snel mogelijk zodat je kunt saneren. Anderen zeggen: het is misschien best mogelijk om op die locatie tijdelijk mensen op te vangen. Hierover moeten we binnen de gemeente en met partners eerst op één lijn komen.” “Het locatieonderzoek is echt heel belangrijk, het voorstel om dat uit te laten voeren gaat binnenkort naar het college”, gaat Marko verder. “Er zijn nog geen conclusies maar ik denk dat het lastig wordt om kwetsbare groepen in bestaand onroerend goed onder te brengen. Samen met Woonkracht10 denken we ook na over containerwoningen of tiny houses.

Die zijn misschien qua vergunning en qua kosten makkelijker te realiseren, te plaatsen en te verplaatsen.” “Het hangt erg af van de doelgroep.”, benadruk Jan. “Voor bijvoorbeeld woontraining voor jongeren kan ook een oud schoolgebouw geschikt worden gemaakt.” “We hebben een schoolgebouw leeg staan”, haakt Marko daarop in. “Dat staat in het centrum. Is dat geschikt voor woontraining voor jongeren? Bovendien, je wilt niet weten hoeveel brieven wij als gemeente krijgen van mensen die daar iets mee willen.” Jan: “Dat komt omdat het aantal locaties zo schaars is. Juist met de huidige wooncrisis is het goed dat de huisvesting van kwetsbare groepen nu in elk geval goed op de agenda is gezet, ook bij de corporaties. Dat, en dat we er prestatieafspraken over maken en samen verschillende woonvormen onderzoeken, dat is echt winst van de agenda HKG.”

“Een dak boven je hoofd is een eerste levensbehoefte. Ik krijg er energie van als we iets kunnen realiseren waar mensen een plek vinden die niet zelfstandig in hun woonbehoefte kunnen voorzien.” (Jan Noordzij, Woonkracht10)

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

37

Projectgroep Dordrecht Kansen optimaal benutten en kijken wat nog meer mogelijk is Kansen optimaal benutten en kijken wat ze behalve het bod nog meer kan doen, dat is de houding van de projectgroep Dordrecht. Een houding die past bij de bestuurlijke ambitie in Dordrecht om volop te gaan voor de agenda HKG. Waarbij overigens zeker ook een bijdrage van de regio wordt verwacht. Maaike de Ruiter, ketenregisseur bij Trivire, en Ronald Viergever, gebiedscoördinator bij Woonbron, geven tekst en uitleg. Het Dordtse bod omvat flexwoningen, woontraining voor jongeren, nieuwe afspraken over Housing First en mogelijke uitbreiding van de beschermd wonen-voorziening Domus. Een mooi bod, vinden Ronald en Maaike, passend bij Dordrecht als grootste gemeente in de regio. “In Dordrecht is ontzettend veel kennis over kwetsbare groepen”, stelt Ronald. “Hier zijn ook allerlei instanties zoals het Leger des Heils waar kwetsbare mensen terecht komen.” En met dit bod is het nog niet klaar. Maaike licht toe: “Als projectgroep zien we meer kansen en mogelijkheden. Dat gaan we nog wel bestuurlijk voorleggen. Want ook al is Dordrecht de grootste, meest stadse gemeente in de regio waar veel kwetsbare mensen zich thuis voelen, het huisvesten van deze groepen doen we met elkaar en in de regio. En Dordrecht doet al heel veel.”

Links: Ronald Viergever en rechts Maaike de Ruiter

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

Onderzoek tijdelijke uitbreiding woonunits bij woonzorgvoorziening Een mooi voorbeeld van kansen benutten is de mogelijke (tijdelijke) uitbreiding bij een woonzorgvoorziening. Maaike: “Rond de woonzorgvoorziening is best veel grond en aan de voorkant zijn bijna geen omwonenden. We onderzoeken nu of we daar tijdelijk twee aparte woonunits kunnen realiseren, huisjes vergelijkbaar met de Skaeve Huse. Er is veel behoefte aan woonruimte voor mensen die echt niet in een groep kunnen functioneren en die het om die reden in de woonzorgvoorziening niet redden. Daarnaast schat zorgaanbieder het Leger des Heils in dat mensen vanuit de woonzorgvoorziening kunnen uitstromen. De woonunits kunnen een tussenstap zijn op weg naar volledig zelfstandig wonen.” ➜

38

Bij het realiseren van voorzieningen voor kwetsbare groepen is goede communicatie met de omgeving heel belangrijk, geven Ronald en Maaike aan. Ronald: “Vaak is er weerstand, zeker van mensen met een koopwoning. Soms moet je dan inzetten op een wat kleinere voorziening om toch een deel van je doelstelling te bereiken. En je moet goed samenwerken met zorgorganisaties. Als corporatie leveren wij het product, de begeleiding moet van anderen komen. Daar komt ook vertrouwen bij kijken. Vertrouwen dat de zorgorganisatie mensen met psychische problemen regelmatig bezoekt, ook onaangekondigd. En dat ze snel reageert als er overlast is.” Uitbreiding van Housing First Als het om Housing First gaat, wil Dordrecht uitbreiden, in aantal woningen en qua doelgroep; behalve volwassenen komen nu ook jongeren in aanmerking. Volgens Maaike is de uitbreiding waarmaken nog wel een grote uitdaging. “Van de sociale huurwoningen die beschikbaar komen, is maar een heel klein deel geschikt. Housing First-kandidaten zijn behalve financieel vaak ook sociaal erg kwetsbaar. De woningen moeten dus niet alleen goedkoop zijn, maar ook geen tuin hebben, het liefst niet groter zijn dan twee kamers, en bij voorkeur in een omgeving liggen waar geen mensen wonen die overlast veroorzaken of een alcohol- of drugsverslaving hebben.

Afijn, het zijn zeer unieke objecten waar we naar zoeken.” “Ja, en ook hier heb je met de omgeving te maken”, gaat Ronald verder. “Die belast je als er iemand komt wonen die veel begeleiding nodig heeft. Omwonenden hebben daar best begrip voor, maar tot op zekere hoogte. Als je een buurt te veel belast, vertrekken reguliere huurders en krijgt zo’n buurt een stigma waar je bijna niet meer van af komt.” “Het is belangrijk dat hulpverleners erop letten dat iemand positief landt in de wijk”, voegt Maaike toe. “Ze kunnen ook kijken of iemand door middel van dagbesteding iets voor de wijk kan betekenen. We hebben bijvoorbeeld bewoners gehuisvest via Housing First die vrijwilligerswerk doen in hun wijk. Dat is goed voor de buurt, maar ook in het belang van henzelf.”

“Het kan jou of mij ook overkomen dat er iets heel ergs in je leven gebeurt waardoor je even de weg kwijtraakt. Dan hoop ik ook dat er mensen voor mij klaarstaan. Daarom vind ik het heel belangrijk dat we mensen die zijn opgenomen gewoon blijven zien als mens.” (Nathalie Klomp, gemeente Sliedrecht)

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

39

Effectieve Gorkumse samenwerking: Tijdelijke huisvesting voor gezinnen door snel samen schakelen In één jaar tijd wordt in Gorinchem tijdelijke huisvesting voor gezinnen gerealiseerd. Hoe? Saskia Leferink, manager Wonen bij woningcorporatie Poort6, Corinna van Delzen, gemeentelijk beleidsadviseur Sociaal Domein en Carlijn den Boer, regiomanager Rijnmond Zuidwest bij het Leger des Heils vertellen over hun effectieve samenwerking. “Ons lokale bod bestond in eerste instantie uit kamertraining voor jongeren, Housing First en, samen met buurgemeenten, een verkenning naar een aantal Skaeve Huse”, vertelt Corinna. “Maar toen kwam het Leger met een hartenkreet: de dringende behoefte aan een tijdelijke opvanglocatie voor dakloze gezinnen.” “Poort 6 had een pand voor verkoop bestemd waar eerder een vorm van begeleid wonen in had gezeten en dat in tijdelijk beheer was”, vult Saskia aan. “Wij waren bereid dat pand beschikbaar te stellen. Zodoende hadden we heel snel een pand waarvoor ook de vergunningen al in orde waren.” Corinna: “De gemeente had haar bieding vooraf besproken met de woningcorporatie. Hierdoor kon Poort6 meteen meedenken over de mogelijkheden voor deze nieuwe vraag.

Toen bleek dat het betreffende pand onvoldoende schaalgrootte bood voor kamertraining én dat de opvang voor dakloze gezinnen erg urgent was, konden we snel switchen: van kamertraining voor jongvolwassenen naar tijdelijke opvang voor gezinnen.”

Van links naar rechts: Corinna van Delzen en Carlijn den Boer en Saskia Leferink

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

Tot rust komen en aan toekomst werken “De gezinnen waarover het gaat zijn heel verschillend, net als de reden waarom ze dakloos zijn”, licht Carlijn toe. “Vaak is er sprake van multiproblematiek. Meestal zijn er schulden, andere problemen variëren van huiselijk geweld, psychische aandoeningen, problemen rondom de kinderen tot verslaving. En voor allemaal geldt dat ze in de overlevingsstand staan, vaak al lange tijd. ➜

40

De bedoeling van deze voorziening is dat gezinnen er zes maanden tot een jaar verblijven en daarna doorstromen. In de tijdelijke opvang kunnen ze tot rust komen en nadenken over hun toekomst. Wat is je droom? Waar wil je wonen? Waar heb je een netwerk dat kan helpen? Wij begeleiden hen op basis van hun Wmo-indicatie. Samen pakken we bijvoorbeeld hun schulden aan. En we zetten in op het sterker maken van mensen, het vergroten van hun zelfvertrouwen en hun assertiviteit.” In het pand in Gorinchem wonen straks zeven gezinnen en komt één crisisplek. Saskia en Carlijn lichten toe: “Ieder gezin heeft een studio met een leef- en een slaapruimte, eigen sanitair en een kitchenette. Op iedere verdieping is verder een gezamenlijke ruimte met een grotere keuken waar gezinnen elkaar kunnen ontmoeten. Het pand wordt kindvriendelijk ingericht. In de gemeenschappelijke tuin komt bijvoorbeeld een speeltoestel. Naar verwachting kan de verbouwing in oktober starten en kunnen de gezinnen in januari/februari worden geplaatst.” Constructieve samenwerking Het verbouwingsplan is in overleg met het Leger gemaakt, vertelt Saskia. “Dat ging op een heel constructieve, oplossingsgerichte manier. Poort6 wilde in het pand investeren om het goed en veilig te maken. Het realiseren van meerdere ruimtes voor de gezinnen, die investering ging onze grens en die van de gemeente te boven.

Toen hebben we gekeken of vanuit de regio een subsidieaanvraag mogelijk was. Die hebben we met elkaar in moordend tempo opgepakt en is door het Leger ingediend.” Dit project bewijst het belang van vroegtijdig schakelen met alle partners en elkaar meenemen waar je naar toe wilt, vinden de projectgroepleden: “Het gaat om het zoeken en vinden van de gezamenlijke belangen. Iedere partij heeft zijn eigen opgaven. Maar als je zoekt, vind je dat gezamenlijke belang altijd. Samen optrekken geeft je beter inzicht in de doelgroepen en hun behoeften. En kan de flexibiliteit en creativiteit aanjagen in het vinden van passende woonvormen. Het huisvesten van kwetsbare groepen voelen we in de regio als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het is daarbij essentieel dat we niet alleen voorzieningen neerzetten, maar ook samenwerken in de doorstroom en uitstroom van mensen. Uiteindelijk gaat het om het duurzaam huisvesten van mensen na de fase van opvang.”

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

41

Hardinxveld-Giessendam: Focus op preventie, dan heb je minder voorzieningen nodig Het bod van Hardinxveld-Giessendam omvat een crisiswoning en een onderzoek naar de mogelijkheden van flexwonen. Maar de projectgroep wil ook graag een andere kant belichten, namelijk die van preventie. De gemeentelijk beleidsmedewerkers Wonen en Sociaal Domein, Kim Koppelaar en Sharelle Hartman, lichten dit toe. Van de in het bod genoemde voorzieningen is de crisiswoning al gerealiseerd, vertellen Kim en Sharelle. “Deze woning biedt inwoners bij wie de problemen oplopen een time out-plek”, legt Sharelle uit. “Met begeleiding van het Sociaal Team kunnen ze daar werken aan herstel, als tussenstap naar een structurele oplossing. Fien Wonen kon in 2020 een woning vrijspelen. Deze eengezinswoning is gesplitst zodat met één woning drie mensen geholpen kunnen worden. De crisiswoning staat open voor veel verschillende doelgroepen. Denk aan mensen in een vechtscheiding waarbij het goed is om één van de partners uit de situatie te halen. Of laatst hadden we een thuiswonende jongere met problemen in de gezinssituatie. En we hebben ook iemand gehad die zijn baan had verloren, daardoor zijn woning niet meer kon betalen en zo thuisloos was geraakt. In de crisiswoning kon hij, met een dak boven zijn hoofd, een uitkering regelen, op zoek naar een baan en toewerken naar een eigen woning.”

Links: Sharelle Hartman en rechts Kim Koppelaar

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

Accent op zorg aan de voorkant In ruim een jaar tijd heeft de gemeente Hardinxveld-Giessendam al zes personen, die dreigden op straat te belanden, opgevangen in de lokale crisiswoning. “Met de crisiswoning voorkomen we dat iemand naar de regionale opvang van het Leger des Heils moet”, voegt Kim toe. “Lokaal een plek bieden is vaak beter voor het herstel van de persoon zelf omdat hij in zijn vertrouwde omgeving kan blijven, dicht bij zijn netwerk. En een plek in de opvang kost gemeenten veel geld, laten we dat ook niet vergeten.” Daarmee zijn we beland bij het punt dat Kim en Sharelle graag naar voren brengen: het belang van preventie. ➜

42

Kim: “De agenda HKG legt de nadruk op de woonvoorzieningen die we als gemeenten gaan realiseren. Maar als je zorgt voor een zo laag mogelijke instroom in instellingen, heb je ook minder uitstroom en dus minder woonvoorzieningen nodig. Wij leggen het accent echt op zorg aan de voorkant, zodat we zo min mogelijk gebruik hoeven te maken van voorzieningen.” “We zetten al een paar jaar stevig in op preventie”, vult Sharelle aan. “Met pilots als Beschermd Thuis, ‘aanpak verward gedrag’ en niet te vergeten, de ‘waakvlam’. Wijkteammedewerkers met de waakvlamfunctie gaan regelmatig langs bij inwoners die eerder zwaardere zorg hebben gehad. Ze houden de vinger aan de pols om te voorkomen dat een situatie escaleert en dus opnieuw zwaardere zorg of opname nodig is.” “Ik ben van mening dat als meer gemeenten inzetten op preventie, we veel kunnen winnen”, benadrukt Kim. “We krijgen al veel vragen van andere gemeenten over onze crisiswoning. Het is heel positief dat men ziet dat het werkt.” “Voor andere projectgroepen die met zo’n crisiswoning aan de slag willen: iemand in crisis wil vooral een dak boven het hoofd en een bed om in te slapen”, zegt Sharelle. “Per persoon zijn niet heel veel vierkante meters nodig. Door een standaardwoning te splitsen, kun je ruimte maken voor meerdere noodsituaties.

Ga vooral creatief om met de ruimte.” Kim: “En net als bij andere projecten: communicatie is key. Met de omgeving, met de corporatie en met het sociaal team. En zorg dat je het contractueel goed regelt. Bijvoorbeeld de termijn dat iemand in de crisiswoning mag verblijven. Wij hanteren in principe drie maanden, met in uitzonderlijke omstandigheden de mogelijkheid om één keer te verlengen.” Sharelle: “Zodat iemand, met de benodigde begeleiding van het Sociaal Team, direct actie onderneemt om tot herstel te komen.”

“Als er iemand is met een kwetsbaarheid, wil ik heel graag helpen om samen met andere partijen de basis weer op orde te krijgen. Als die basis er is, kunnen mensen weer gaan opbouwen in plaats van dat het alleen maar bergafwaarts gaat. Dat is voor mij de reden dat ik dit werk graag doe.” (Marion Sitskoorn, Tablis Wonen)

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

43

Hendrik-Ido-Ambacht: Nauw samenwerken maakt ons creatiever Samen creatief nadenken over oplossingen en zowel de korte als de lange termijn in het oog houden. Dat is in Hendrik-Ido-Ambacht de strategie om huisvesting voor kwetsbare groepen te realiseren. En met resultaat. Fokko Alkema, beleidsadviseur sociaal domein bij de gemeente, en Marjette Vos, senior Wonen en sociaal projectleider bij woningcorporatie Rhiant, vertellen erover. Het bod van de gemeente bestaat uit het jaarlijkse aanbod van 5 woningen voor de contingentafspraak, onder meer voor de Housing First-aanpak én een crisiswoning voor tijdelijke huisvesting. Fokko en Marjette buigen zich wekelijks over de vraag hoe ze bij de huidige schaarste op de woningmarkt toch iets kunnen doen voor kwetsbare groepen. “Aan de hand van concrete situaties komen we iedere week een stapje verder in het verzinnen van oplossingen die haalbaar kunnen zijn”, vertelt Fokko. “In de afgelopen tijd hebben we gezien dat we daar samen ontzettend creatief in zijn”, voegt Marjette toe. “Dat is wel de winst van de agenda HKG.” “Ja”, beaamt Fokko, “het heeft ons in alle opzichten aan het denken gezet.” “En ik merk dat collega’s aanhaken, zowel bij ons als bij de gemeente”, gaat Marjette verder. “Wij dragen uit waar we mee bezig zijn, mensen vinden dat interessant en willen dan ook best een stapje harder lopen.”

Links: Fokko Alkema en rechts Marjette Vos

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

Crisiswoning al in gebruik Het intensieve overleg tussen corporatie en gemeente heeft ook al resultaat opgeleverd: het Parents House is inmiddels in gebruik. “Het Parents House biedt tijdelijk respijt bij crises in de relationele sfeer waarbij kinderen betrokken zijn en voorkomt dat een ouder met kinderen dak- of thuisloos raakt”, licht Fokko toe. Over hoe het zo snel is gelukt om zo’n voorziening te realiseren, vertelt Marjette: “Rhiant verhuurde een woning aan een zorginstelling. Die was verbouwd tot vijf woonunits met elk een eigen badkamertje en werd opgezegd. ➜

44

In gesprek met een hulpverlener van het gemeentelijk Jeugdteam, die het belang van een crisiswoning benoemde, moest ik ineens aan die woning denken. Daar zijn we vervolgens samen met de ambtenaren Jeugd, Wmo en Wonen verder over gaan praten. Gezamenlijk hebben we voor alle vraagstukken oplossingen gezocht. Vrijwilligers en kerken hebben samen met het Jeugdteam voor de inrichting gezorgd.” “Bij het toekomstig huisvesten van kwetsbare groepen willen we blijven samenwerken met corporaties, zorgaanbieders en vrijwilligers”, voegt Fokko toe. “Voor de crisiswoning is een stichting opgericht die per 1 januari 2022 de exploitatie overneemt en bijvoorbeeld ook de verhuur gaat regelen. Zo hopen we dat het nog meer een voorziening van de samenleving wordt.” Mogelijkheden zoeken voor Housing First Marjette en Fokko zoeken naar mogelijkheden om Housing First te realiseren. Of eigenlijk uit te breiden, want Housing First is geen nieuw product voor Hendrik-Ido-Ambacht. Marjette: “Al voor het bod voor de agenda HKG is één woning aangewezen voor Housing First. Het Leger des Heils biedt de bijbehorende begeleiding. Het Sociaal Wijkteam heeft met raad en daad bijgestaan, bijvoorbeeld in het contact met de omgeving.” “Het goede nieuws is dat we op die ervaring kunnen voortbouwen”, geeft Fokko aan. “Het lastige is het vinden van een goede plek.

Binnen het reguliere bezit van corporaties is dat heel ingewikkeld. Dus nu onderzoeken we of er naast woningen andere panden in aanmerking kunnen komen als woonbestemming. Hopelijk hebben we eind dit jaar de handen op elkaar voor een bepaalde locatie.” “Al is het niet voor Housing First, dan levert dit wel doorstroming op en kunnen we in het reguliere bezit verder zoeken naar een geschikte plek voor Housing First”, vult Marjette aan. Want die tip willen Fokko en Marjette nog wel meegeven: “Als je geen geschikte woning hebt voor een voorziening als Housing First, probeer dan eerst iets voor een andere doelgroep te realiseren. Op korte termijn kan iets misschien niet, maar door een verhuisketen op gang te brengen, bereik je op middellange of lange termijn toch het doel dat je aan het begin voor ogen stond.”

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

45

Projectgroep Molenlanden Zoektocht naar mogelijkheden in landelijke gemeente Lokaal woontraining voor jongeren en een tussenvoorziening realiseren plus uitstroom uit beschermd wonen-instellingen mogelijk maken, regionaal inzetten op Housing First en Skaeve Huse. Dat is het bod van Molenlanden. Brenda Kooijman, beleidsmedewerker Wonen bij de gemeente, Anita Jakovljevic, manager Klant en wonen bij Lek en Waard Wonen en Marion Sitskoorn, wooncoach bij Tablis Wonen over de stand van zaken. Molenlanden is de meest landelijke en uitgestrekte gemeente in de regio. Dat heeft invloed op het bod en de zoektocht naar panden en locaties. Brenda: “Voor kwetsbare groepen is het vaak belangrijk om in de buurt van voorzieningen zoals een supermarkt en openbaar vervoer te wonen. Niet alle kernen binnen Molenlanden bieden die mogelijkheid. Daarnaast richten we ons op kleinschaliger voorzieningen, passend in de dorpen. Voor bijvoorbeeld Skaeve Huse heb je meer volume nodig. Daarom onderzoeken we of we die in samenwerking met Gorinchem kunnen ontwikkelen. Creatief zoeken naar mogelijkheden Net als in de andere gemeenten is het vinden van locaties in Molenlanden dé grote uitdaging.

Van links naar rechts: Anita Jakovljevic, Brenda Kooijman en Marion Sitskoorn

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

“De drie lokale corporaties hebben gekeken naar mogelijkheden en geschiktheid van locaties en panden”, vertelt Anita. “Daar zijn wel wat mogelijkheden uit gekomen, maar we lopen aan tegen de zeer lage mutatiegraad van 6%. Om toch sneller resultaat te kunnen behalen, kijken we naar andere opties. Bijvoorbeeld het splitsen van eengezinswoningen. Als corporaties staan we daar voor open, mits er goede begeleiding is door een professionele organisatie.” “We moeten ons aanpassen aan de woningmarkt en daar willen we heel creatief in zijn”, vult Marion aan. “Zo kijken we ook hoe we de mutatiegraad kunnen verhogen. ➜

46

Laatst had ik bijvoorbeeld twee huurders die boven in een duplexwoning wonen. Zij is hoogzwanger, ze willen graag verhuizen naar een grotere woning. Hun woning kan ik heel goed gebruiken voor kwetsbare groepen. En zo zijn er vast nog meer huurders die groter of juist kleiner willen wonen. Hoe kunnen we dat voor elkaar krijgen? Met elkaar proberen we die puzzel te leggen.” “We zoeken naar mogelijkheden om de doorstroming te stimuleren”, gaat Brenda verder. “Bijvoorbeeld inzet van een verhuiscoach of het bevriezen van de huur zodat de stap om te verhuizen kleiner wordt. Dit heeft grote financiële gevolgen dus dat beslis je niet zomaar, maar we onderzoeken het wel.” Opties voor woontraining voor jongeren Voor het woontrainingsproject voor jongeren zijn al wel een paar opties in beeld, vertelt Brenda. “We onderzoeken of in enkele panden in één van de kernen na verbouw of sloop-nieuwbouw meerdere doelgroepen kunnen wonen, waaronder kwetsbare jongeren. En behalve dat corporaties kijken naar mogelijkheden binnen hun bezit zien we ook particuliere initiatieven ontstaan. Bij particuliere (ver)bouwplannen kijken we of we het advies kunnen geven of zelfs als voorwaarde kunnen stellen om aan een bepaalde doelgroep te verhuren.

Met de vergunningverlening kunnen we daar in sturen.” Hoewel er nog de nodige stappen gezet moeten worden voordat een voorziening kan worden gerealiseerd, heeft de agenda HKG al wel het nodige opgeleverd, vinden de projectgroepleden. Brenda: “We zijn nu bezig concrete projecten op te zetten en zoeken daarvoor de samenwerking. Voorheen werd het in Dordrecht opgelost. Door de agenda staan we als gemeente zelf in de actieve stand.” En Marion en Anita geven aan veel meer besef te hebben van de omvang en nabijheid van de problemen van kwetsbare doelgroepen. Anita: “De excursie naar de opvang van daklozen in een hotel in Dordrecht was voor mij een eyeopener. Het is niet zo ver van je bed.” Marion: Dankzij de agenda blijven de kwetsbare groepen onder de aandacht. En dat is belangrijk want iedereen heeft recht op een eigen woonruimte. Een basis om zijn of haar leven weer op te bouwen.” En daar willen de projectgroepleden graag hun steentje aan bijdragen.

“Ik vind dat mensen die multikwetsbaar zijn ook een plek in de samenleving moeten hebben. Dat vergt maatwerk. Het motiveert mij dat het een beroep doet op mijn creativiteit om dat voor deze doelgroep voor elkaar te krijgen.”

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

(Fokko Alkema, gemeente Hendrik-Ido-Ambacht)

47

Projectgroep Papendrecht “Dankzij goede samenwerking en bundeling van krachten gebeurt er al veel moois” Een woonvoorziening voor jongeren, Kamers met Aandacht, Housing First en een Skaeve Huse. Dat zijn de producten waarop Papendrecht heeft ingetekend. Gerda de Klerk, ketenregisseur bij woningcorporatie Woonkracht10, en Charlotte Jochems, gemeentelijk beleidsadviseur Sociaal Domein, over het Papendrechtse bod, de uitdagingen en de eerste successen. “Met ons bod spelen we in op de lokale behoefte. Daarover zijn we vorig jaar in gesprek gegaan met Woonkracht10 en Sterk Papendrecht. Het is belangrijk om erop te letten dat wat je doet, past bij jouw gemeente. Wat in Dordrecht werkt, werkt in een kleine gemeente als Papendrecht misschien helemaal niet”, stelt Charlotte. “En als we ontwikkellocaties zoeken, moeten we de omwonenden niet vergeten”, vult Gerda aan. “Het is essentieel dat je draagvlak hebt bij de lokale bevolking.” Woontrainingsproject voor jongeren in wording Het plan voor een woontrainingsproject voor jongeren staat op papier. Charlotte: “Hiermee willen we jongeren met een moeilijke start in het leven perspectief bieden door hen met begeleiding te laten wennen aan zelfstandig wonen. Woonkracht10 zoekt nu binnen haar woningbezit naar een geschikte locatie.” Gerda: “Het mooist zou een locatie zijn voor verschillende doelgroepen.

Zo kunnen we een grotere groep bedienen én nastreven dat mensen iets voor elkaar betekenen. ➜ Links: Gerda de Klerk en rechts Charlotte Jochems

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

48

Dat een jongere eens koffie gaat drinken met een oudere of Nederlands oefent met een statushouder bijvoorbeeld. Of dat een oudere een jongere onder zijn vleugels neemt. Dat zou ik fantastisch vinden.” “De wil om projecten tot stand te brengen is er”, zegt Charlotte. “Belangrijk, want dan lukken dingen.” De grote uitdaging is de woningmarkt. Gerda en Charlotte eensgezind: “Dat is echt een crime. Voor het woontrainingsproject heeft Woonkracht10 een woongebouw op het oog, maar daar komen op korte termijn minder woningen vrij dan gedacht. We denken na hoe we dat kunnen tackelen. Er zijn ook maar weinig locaties geschikt of geschikt te maken voor het huisvesten van kwetsbare groepen. Daarom is het belangrijk dat in alle gemeenten locatieonderzoeken plaatsvinden. Als het niet in de bestaande woningvoorraad kan, welke ruimte zou dan geschikt kunnen zijn? Het begint allemaal met de locaties. Wij hopen echt dat we eind dit jaar een goede locatie hebben voor de Skaeve Huse en dat de richting is bepaald voor het woongebouw waar we jongeren willen huisvesten.” Kamers met Aandacht en Housing First gerealiseerd “Dankzij goede samenwerking en bundeling van krachten, gebeuren er al zoveel mooie dingen”, benadrukt Charlotte. “We hebben ‘Kamers met Aandacht’ geïntroduceerd en waarschijnlijk is binnenkort de eerste match.

Bij dit project stellen mensen ruimte in hun huis beschikbaar voor een jongere, Stichting Kamers met Aandacht brengt vervolgens de match tot stand. De jongere betaalt huur, dus er is sprake van onderhuur. Woonkracht10 heeft toegezegd om mee te werken aan dit initiatief. Ook het lokale netwerk is actief betrokken. En via Housing First, waarbij iemand met begeleiding een woning krijgt aangeboden, zijn drie voormalig daklozen gehuisvest.” De laatste is een heel mooi voorbeeld van samenwerking, licht Gerda toe: “Dat is een man die een jaar of zes geleden dakloos raakte en waarvoor De Hoop een noodvoorziening heeft gecreëerd zodat hij niet op straat hoefde te leven. Hij wilde namelijk geen afstand doen van zijn hond, zijn enige maatje nog. Nou, dat snap ik! Maar daardoor kon hij niet terecht in de opvang van het Leger des Heils. De Hoop en het Leger gaan nu samenwerken zodat hij via Housing First zijn leven weer op de rit kan krijgen. Dat dit soort relaties ontstaan, dat is wel het mooie nu. Ik heb het gevoel dat we nu met elkaar dezelfde kant op kijken. En daar word ik ontzettend vrolijk en blij van.”

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

49

Sliedrecht: aandacht voor draagkracht rond woonzorgvoorzieningen Sliedrecht is een dorp met hart voor de zorg. In het centrum van de gemeente staan tal van woonzorgvoorzieningen. Als bijdrage aan de agenda HKG levert Sliedrecht, naast woningen voor mensen die weer zelfstandig kunnen wonen, een aanpak om het samenleven in goede banen te leiden. De gemeente ontwikkelde die aanpak samen met Yulius, een belangrijke zorgaanbieder in het dorp. Nathalie Klomp, gemeentelijk beleidsadviseur Sociaal Domein, en Natalie Muilwijk, teamleider bij Yulius, geven toelichting. Sliedrecht heeft van de negen gemeenten relatief de meeste woonzorgplekken voor mensen met een verstandelijke beperking of psychiatrische aandoening. Intramuraal en extramuraal. Gemeten aan het aantal inwoners ruim 5%, waar dat in andere gemeenten op gemiddeld 2,5 tot 3% ligt. “Het vraagt best wat van de inwoners, zoveel zorgvoorzieningen in je dorp”, zegt Nathalie Klomp. “Veel Sliedrechtenaren zijn ermee opgegroeid en weten niet anders. Maar het is niet altijd makkelijk om ermee om te gaan. Daarom realiseren we in Sliedrecht geen nieuwe woonzorgcomplexen. Je moet een bepaalde balans houden in de samenleving en wij zitten al een beetje op de grens.”

Nathalie Klomp

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

Flink wat commotie Zo’n twee jaar geleden was er bijvoorbeeld flink wat commotie in het dorp. Nathalie Klomp: “Mensen met verward gedrag veroorzaakten overlast, onder andere in de omgeving van de kliniek van Yulius. Die zit al ruim acht jaar in het centrum van Sliedrecht en dat had nooit tot grote problemen geleid. Maar toen logen de krantenkoppen er niet om. Bewoners voelden zich niet serieus genomen. Heel vervelend, want dat is natuurlijk het laatste dat we als gemeente en Yulius willen.” “Er waren inderdaad wat incidenten bij onze beoordelingslocatie”, vult Natalie Muilwijk aan. “Verwarde mensen die het oneens waren met hun beoordeling en niet werden opgenomen, reageerden zich af door bijvoorbeeld op deuren te bonzen of tegen auto’s te schoppen. ➜

50

Maar er was ook een heel verkeerd beeld van onze bewoners. Er werd bijvoorbeeld ten onrechte gedacht dat in onze extra beveiligde kamers zedendelinquenten en tbs’ers woonden. Terwijl die bedoeld zijn voor mensen met veelvoorkomend psychiatrische aandoeningen die tijdelijk extra veiligheid nodig hebben.” Gemeente en Yulius kwamen in actie. Om de overlast aan te pakken, de beeldvorming bij te stellen en de draagkracht van de wijk te versterken. Nathalie Klomp: “We hebben goede afspraken gemaakt over waar buurtbewoners terecht kunnen als zij overlast ervaren of zorgen hebben en dat hebben we naar buiten gebracht. Belangrijk is ook het maandelijks overleg. “Wij bespreken meldingen en casussen maandelijks met de wijkagent en de wijk-GGD’er”, licht Natalie Muilwijk toe. “Wat is er gebeurd en hoe kunnen we dat voortaan voorkomen? We komen ook in actie. Na een melding ‘er liggen allemaal koffiebekertjes van jullie op straat’ gaat bijvoorbeeld het ‘groene handen team’ van Yulius opruimen.” Nathalie Klomp: “Dankzij het maandelijks overleg worden signalen niet snel meer gemist. Het is mooi dat de wijk-GGD’ers hierin een rol spelen.

Gedetacheerd door Yulius en bekostigd door de gemeente beoordelen zij wat mensen met verward gedrag nodig hebben en schakelen ze de benodigde zorg in.” Snel schakelen en goed terugkoppelen Ook buiten het maandelijks overleg zijn de lijntjes tussen Yulius, de wijkagent, het sociaal wijkteam en het jeugdteam kort, gaat Natalie Muilwijk verder. “We schakelen snel om overlast te voorkomen. En doet een cliënt van Yulius toch iets dat echt niet kan, dan nemen we contact op met buurtbewoners. Over wat er is gebeurd en wat we daaraan doen, maar ook om uit te leggen welke doelgroep bij ons woont.” Door deze terugkoppeling en die van de wijkagent merken bewoners dat ze gehoord worden, aldus Nathalie Klomp. “Wat overlastmeldingen betreft, is de cirkel nu rond. Daardoor is er meer vertrouwen en begrip.” Dat is ook fijn voor de bewoners van Yulius, zegt Natalie Muilwijk. “Een bewoonster bijvoorbeeld, ernstig in de war, neemt weleens een flesje cola of zakje nootjes mee zonder af te rekenen. Bij die winkel weten ze dat zij bij ons is opgenomen en bellen ze nu gewoon eventjes. Dan zorgen wij dat er alsnog wordt betaald, zonder dat er aangifte hoeft te worden gedaan. Prettiger voor iedereen.” Natalie Muilwijk

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

51

Projectgroep Zwijndrecht Met een woning trek je problemen op andere gebieden recht De projectgroep in Zwijndrecht ontwikkelt vijf woonzorgproducten: een terugval voorziening, flexwoningen, een crisis- of tussenwoning, woontraining voor jongeren en in regionaal verband, Housing First. De drie eerstgenoemde zijn al gekoppeld aan een geschikt pand of locatie. Marjan Tsatsos, zorgmarinier en Sanne Zwanenburg en Hendrik Nome, beleidsmedewerker sociaal domein en wonen zijn druk bezig met de ontwikkeling van deze nieuwe producten. “De gemeente Zwijndrecht zet vooral in op preventie”, licht Sanne toe. “Voor drie van de vijf producten geldt dat mensen er met lichte ondersteuning hun leven weer op kunnen pakken. Het respijthuis is een goed voorbeeld. In zo’n terugvalvoorziening kunnen mensen een break nemen als zelfstandig wonen even niet lukt. Ervaring in andere gemeenten laat zien dat als mensen hier tijdelijk kunnen verblijven, dat dit vaak al voldoende is om terugval naar een intramurale voorziening te voorkomen. En dat bespaart kosten, want intramuraal is veel duurder.” Respijthuis voorkomt leed en extra kosten De doelgroep voor het respijthuis is breed, zolang er maar geen sprake is van eerder middelengebruik, overlastgevend gedrag of een (naderende) crisis. “De overstap van wonen in een instelling

Van links naar rechts: Hendrik Nome, Marjan Tsasos en Sanne Zwanenburg.

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

naar zelfstandig wonen is vaak te groot”, legt Marjan uit. “In een instelling zit je in een soort bubbel. Dan is de overgang naar je gezin met kinderen of naar een luidruchtige volkswijk erg groot. Daardoor kan het gezin of de buurt onder druk komen. Met soms melding bij de politie tot gevolg. Of laatst had ik een echtpaar op leeftijd met een thuiswonende paranoïde zoon die een terugval had. Het zijn allemaal situaties waarin een terugvalvoorziening perfect is om leed en extra kosten te voorkomen.” ➜

52

Zwijndrecht hoopt volgend jaar een respijthuis voor de regio te realiseren waar zo’n acht tot tien mensen maximaal tien dagen kunnen verblijven, vertelt Sanne. “Het is nog in de verkennende fase”, benadrukt Hendrik. “Samen met Trivire zoeken we in de bestaande bouw naar een geschikte locatie, waar naast een gemeenschappelijke huiskamer en keuken ook iedere bewoner een eigen kamer heeft. Daarbij kijken we ook naar het plaatsen van modulaire units. Dat kan goedkoper zijn dan ombouwen van bestaand vastgoed. De inzet van modulaire units staat nog in de kinderschoenen, het is voor onze RO-afdeling en Trivire interessant om dat te onderzoeken.” Van dakloos tot zelfredzame burger Met de flexwoningen is Zwijndrecht al een stap verder. Woonkracht10 stelt twaalf sloopwoningen in herstructureringsgebied Indische buurt beschikbaar voor mensen bij wie, zoals Marjan het formuleert, het ontbreken van huisvesting het bovenliggende probleem is. “Deze mensen, vaak jongvolwassenen, zijn onverwacht thuisloos geraakt. Met huisvesting, hulpverlening en het bieden van perspectief, worden problemen op andere leefgebieden of voorkomen of aangepakt. Neem de eerste kandidaat. Die meneer kwam binnen met een uitkering en schulden bij de zorgverzekering, die wegvalt als je niet staat ingeschreven.

Meneer is met de ondersteuning en het dak boven zijn hoofd uiteindelijk uitgestroomd naar een particuliere huurwoning, met een baan en de schulden afbetaald. Precies zoals we het voor ogen hebben met deze woningen. We vragen kandidaten ook om iets terug te doen voor de buurt omdat we hopen dat ze in die wijk uitstromen als zelfredzame burger. Dat is wel een beetje een roze droom. Maar als het dan meteen lukt met de eerste kandidaat, die vervolgens zelf bij de gemeente aanklopt voor hulp voor zijn buren, dan blijf ik nog even dromen.” Sanne: “De flexwoningen zijn bedoeld voor mensen uit Zwijndrecht die in de knel zijn geraakt. Al vier mensen zijn op deze wijze geholpen, terwijl het samenwerkingscontract met Woonkracht10 en Interveste nog niet eens is getekend. Dat laat zien dat we het echt samen doen, dat er vertrouwen is tussen partijen.” “Samenwerking is belangrijk om de projecten van de grond te krijgen”, vult Hendrik aan. “We zijn blij met het positieve meedenken van Trivire en Woonkracht10, en hun bereidheid om deze maatschappelijke opgave gezamenlijk aan te gaan.” “We hebben dezelfde betrokkenheid, vindt Marjan. Dat is heel mooi om te zien.”

Een jaar werken aan de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2021-2022 Drechtsteden en Alblasserwaard

53

Uitgave: Regio Beschermd Wonen & Opvang Drechtsteden en Alblasserwaard, 2021 Teksten: Jolanda Bongers, TekstenCo Vormgeving: Ulfert Molenhuis, Rocketboys Fotografie: Ineke Linssen De foto’s op pagina 4 en 27 zijn gemaakt in Huizen van Hoop, Danshof Gorinchem.