C10. 20220419 DGJ, Vastgestelde begrotingswijziging 2022.pdf

Reactie rapporteren. De gemeenten zien toe op de toepassing van het normenkader door de lokale teams en medisch verwijzers, de SOJ ziet toe op de toepassing door de aanbieders en gecertificeerde instellingen. We verwachten dat de SOJ voor het monitoren afhankelijk zal zijn van de registratie/administratie die ook bij gemeenten/Stichting Jeugdteams komt te liggen. De SOJ betrekt daarom de gemeenten en Stichting Jeugdteams actief bij het verkennen van de mogelijkheden. Het is belangrijk om met elkaar goed te volgen of de ingezette maatregelen de beoogde besparingen realiseren of dat tussentijds bijsturen nodig is. 5. De situatie in Sliedrecht is inderdaad wezenlijk anders dan in de andere gemeenten. Het Sociaal Team Sliedrecht is dankzij het project Veilig Opgroeien is Teamwerk goed in staat om complexe casuïstiek te behandelen.

Deze informatie-analist werkt onder aansturing van de SOJ aan de inrichting van de rapportages van Veilig Thuis voor de gemeenten met behulp van het dashboard dat de SOJ hiervoor ontwikkeld heeft.

1.

Op dit moment zien wij de jeugdhulpuitgaven stijgen c.q. dat de voorgenomen besparingen niet worden gerealiseerd en er extra kosten zijn vanwege stijging van de zorgsalarissen. Zoals wij eerder hebben aangegeven, is er in de realistische begroting 2022 geen rekening gehouden met groei. Dit was op verzoek van het algemeen bestuur, de gezamenlijke themabijeenkomst van

39

Gemeente

Inbreng rijksbijdrage Jeugdhulp voor het eerst hoger dan de kosten die in de begroting zijn geraamd. In de themabijeenkomst van wethouders jeugd en financiën in juni van dit jaar en vervolgens in het algemeen bestuur van 8 juli is besloten te begroten op basis van een scenario waarin géén groei is meegenomen. Uitgegaan wordt van gelijkblijvend aantal jeugdigen en een gelijkblijvende gemiddelde duur en intensiteit van zorg op het niveau van 2021. Wel is rekening gehouden met indexatie van de tarieven. Kunt u aangeven waarom u geen rekening houdt met groei in aantallen en intensiteit? Alle ingezette maatregelen zijn erop gericht meer grip te krijgen op de transformatie en kostenontwikkeling van de jeugdhulp. De laatste jaren hebben we met elkaar veel stappen gezet die in 2022 tot concrete uitvoering leiden. Het normenkader van de nieuwe inkoop 2022 moet de groei van duur en intensiteit van zorg stoppen en uiteindelijk ombuigen. Ook krijgen we lokaal meer sturingsmogelijkheden door de nieuwe verordening Jeugdhulp en het rechtstreeks contracteren van Stichting Jeugdteams. De grootste onzekere factor is de impact van de voortdurende corona crisis op de jeugdigen.

Hoe gaat u in kaart brengen of sprake is van autonome groei of dat de groei wordt veroorzaakt door de corona crisis? De autonome groei van de jeugdhulp (in aantal jeugdigen en/of de kosten per jeugdige) blijft een risico vormen voor de begroting van de SOJ en daarmee voor de deelnemende gemeenten. De ontwikkeling van de kosten voor Jeugdhulp in 2022 volgen we daarom nauwgezet. Ondanks de hogere rijksmiddelen voor 2022 heeft elke stijging van de kosten 2022 ten opzichte van deze begrotingswijziging directe gevolgen voor onze lokale begroting. We vragen inzicht te geven in uw begroting(swijzigingen) en rapportages door middel van:

Reactie wethouders jeugd en financiën en ook gemeenten hebben in overwegende mate in hun zienswijzen aangegeven geen rekening te willen houden met groei. Er was de afgelopen jaren wel sprake van groei in de vorm van een hogere inzet per jeugdige. Voor de komende jaren wordt verwacht dat de groei geleidelijk zal afvlakken, als gevolg van de besparingen die worden gerealiseerd met de ingezette maatregelen door gemeenten, Stichting Jeugdteams en SOJ. Dit is verwerkt in de primaire begroting 2023 (met meerjarenperspectief) die u ontvangt ter zienswijze. Naar aanleiding van de zienswijzen van verschillende gemeenten, stelt het algemeen bestuur voor om de begroting SOJ voor 2023 en verder te baseren op een kostenraming per gemeente. Dit betekent concreet dat het algemeen bestuur op advies van de SOJ een concept-begroting voorstelt, uitgesplitst naar de 10 deelnemende gemeenten. Gemeenteraden worden vervolgens verzocht om in hun zienswijze onderbouwd aan te geven of zij hiervan willen afwijken en zo ja, welk begrotingsbedrag zij voor hun gemeente opgenomen willen zien in de begroting SOJ. Omdat er in 2023 geen verevening meer plaatsvindt (einde van de solidariteit), worden uiteindelijk de werkelijke kosten doorbelast. De balans wordt achteraf opgemaakt in de jaarrekening SOJ.

De colleges verantwoorden een eventueel verschil aan hun gemeenteraad; deze verantwoordelijkheid verschuift van het algemeen bestuur naar de 10 colleges. U vraagt hoe wij in kaart brengen of sprake is van autonome groei of dat de groei wordt veroorzaakt door de corona-crisis. BDO heeft hier aandacht aan besteed in het onderzoek naar de landelijke tekorten in het sociaal domein. Er was al sprake van groei vóór de Covid-19 crisis. In het eerste jaar van Covid-19 (2020) vlakte de groei af, om in 2021 weer door te zetten. De kostenstijging wordt volgens BDO veroorzaakt door een hogere intensiteit en langere duur van de geboden jeugdhulp. Covid-19 kan hebben bijgedragen aan de verergering van de problematiek.

40

Gemeente

Inbreng een realistische en onderbouwde inschatting van de verwachte autonome groei en het effect van de genoemde maatregelen. De onderbouwing van het effect van de maatregelen, bijvoorbeeld de verwachte € 10 miljoen besparing door het nieuwe inkoopkader, missen wij. Waarop zijn de bedragen die aan de maatregelen gekoppeld zijn gebaseerd?

Reactie Uit data-analyses van de SOJ is niet gebleken dat Covid-19 significante invloed heeft gehad op de hulpvragen. Dit in weerwil van het beeld dat door brancheorganisaties wordt opgeroepen in de media. De groei die we zien, betreft een langjarige trend, hetgeen ook wordt onderbouwd door landelijke rapporten (o.a. BDO: "Jeugdzorg blijft duur (..)" van maart 2022) en is bevestigd door de Commissie van Wijzen die uitspraak heeft gedaan in het geschil tussen Rijk en gemeenten over de tekorten in de jeugdzorg. Omdat de autonome groei van de jeugdhulp (in aantal jeugdigen en/of de kosten per jeugdige) een risico vormt voor de begroting, vraagt u ons inzicht te geven in de verwachte autonome groei van de jeugdhulp en het effect van de genoemde maatregelen. Over de jaren 2019 tot en met 2021 (2021: prognose bij de tweede bestuursrapportage) bedroeg de gemiddelde groei in reële termen 7,3 procent per jaar. Het is moeilijk te voorspellen welk effect de voorgenomen maatregelen hierop hebben. In de begroting is het geprognosticeerd uitgavenniveau 2021 bij de tweede bestuursrapportage als uitgangspunt genomen en zijn vervolgens de besparingen van de maatregelen hierop in mindering gebracht. De in de begroting opgenomen maatregelen waar de SOJ verantwoordelijk voor is, betreffen alleen de besparingen uit het inkoopkader, in casu het normenkader.

De besparingen zijn bepaald door de historische kosten te vergelijken met wat de kosten zouden zijn als het normenkader wordt toegepast. Hierbij is er per jeugdhulpcategorie rekening mee gehouden dat de normen voor een deel van de jeugdigen met een jeugdhulpvraag niet gehanteerd kunnen, omdat er meer inzet nodig is. Er is door de informatie-analisten van de SOJ een uitgebreid rekenmodel gemaakt waarin de effecten van het normenkader zijn doorgerekend. Deze informatie is gedeeld in de vergadering van het algemeen bestuur op 11 november 2021.Het is overigens niet mogelijk om een effect direct toe te schrijven aan een specifieke maatregel. Ook andere factoren en ontwikkelingen kunnen immers van invloed zijn.

41

Gemeente

Inbreng

We willen uit de vicieuze cirkel komen dat een bestuursrapportage per definitie tot een begrotingswijziging leidt. Als bijstelling toch noodzakelijk is, verwachten wij dat u nadenkt over een andere cyclus waarbij raden eerder en altijd hun zienswijze kunnen geven, bijvoorbeeld door één bestuursrapportage na 6 tot 7 maanden. Dit hebben wij ook aangegeven in onze zienswijze bij de 1e bestuursrapportage 2021. We verwachten hier een voorstel voor.

Reactie De SOJ voert een deel van de ingezette maatregelen uit. De meeste van de ingezette maatregelen worden uitgevoerd door de gemeenten en Stichting Jeugdteams Wij brengen uw verzoek daarom ook over aan het Netwerk MT Jeugd. Wij begrijpen dat u uit de vicieuze cirkel wenst te komen waarin een bestuursrapportage per definitie tot een begrotingswijziging leidt. U vraagt ons om, als bijstelling toch noodzakelijk is, na te denken over een andere cyclus waarbij raden eerder en altijd hun zienswijze kunnen geven, bijvoorbeeld door één bestuursrapportage na 6 tot 7 maanden. De P&C-cyclus van de gemeenschappelijke regeling is grotendeels wettelijk bepaald en in theorie juist afgestemd op de gemeentelijke P&C-cyclus. We werken nu met bestuursrapportages na 4 en 8. De doorlooptijd van bestuurlijke behandeling in het algemeen bestuur en vervolgens in de gemeenteraden, maakt dat de bestuursrapportages pas na geruime tijd in de gemeenteraden worden besproken. Verbeteringen worden voorgesteld in de wetswijziging die in juli van dit jaar in werking treedt en daarna binnen 2 jaar wordt geïmplementeerd voor de DG&J. In dat kader worden de colleges en raden betrokken. Daarbij staan wij ook open voor concrete voorstellen van de colleges en raden ter verbetering van de afstemming.

Wij beseffen terdege dat de gemeenschappelijke regeling van en voor de deelnemende gemeenten is en dat een goede samenwerking en afstemming hiervoor noodzakelijk is. Daarnaast doen wij u graag de concrete suggestie om met uw college afspraken te maken het tijdig bespreken van een (dreigende) overschrijding van de begroting. Uw college beschikt over een actueel dashboard en maandelijkse rapportages van de jeugdhulpuitgaven van de SOJ. Deze hebben een voorspellende waarde voor de bestuursrapportages en eventuele voorgenomen wijzigingen van de begroting van de SOJ. Het delen van de maandrapportages met de raden is een lokale afweging en verantwoordelijkheid van het college. Door tijdig lokaal het gesprek te voeren bij een (dreigende) overschrijding van de begroting, kunt u uw overwegingen meegeven vóórdat een

42

Gemeente

Inbreng

2.

Veilig Thuis – Dienst Gezondheid en Jeugd: Wij herkennen ons niet geheel in de inhoudelijke onderbouwing die u geeft voor de uitgaven voor veilig Thuis. Het lokale veld van Zwijndrecht heeft namelijk wel degelijk de kennis en kunde om casuïstiek vanuit Veilig Thuis ZHZ snel over te nemen en zelfstandig op te kunnen pakken. Wij herkennen wel dat dat nog niet op alle plekken in de regio het geval is. In uw verzoek om voortzetting van onze bijdrage aan Veilig Thuis missen wij echter welke inzet wordt gepleegd en hoe de afstemming met gemeenten en lokale teams plaatsvindt om te zorgen dat zij vanaf 1 juli 2022 in staat zijn de taken op te pakken. Dat willen wij terug zien in een plan van aanpak en dat scherp gekeken wordt dat iedere gemeente hier klaar voor is. Dat is een randvoorwaarde om mee te gaan in deze formatie-uitbreiding. Wij willen dat u integraal kijkt naar de personele inzet zoals bijvoorbeeld juridische kennis en data-analyse. Wij zien ook kansen in de strategische personeelsplanning als dit integraal plaatsvindt tussen wijkteams, veilig thuis etc.

Reactie eventuele voorgenomen begrotingswijziging wordt besproken in het algemeen bestuur. Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat de rapportages van de SOJ per 1 januari 2022 niet langer een volledig beeld geven van de jeugdhulpuitgaven in Zuid-Holland Zuid. De uitgaven voor de Stichting Jeugdteams en Jeugdhulp naar Voren verlopen nu via de gemeenten. Voor een volledig beeld moeten de rapportages van de SOJ door de colleges worden aangevuld met de lokale uitgaven. 2. De gemeenten hebben inmiddels het programma Veilig Opgroeien is Teamwerk opnieuw meerjarig geprogrammeerd, met inbegrip van de projecten Geweld Hoort Nergens Thuis en Beweging van 0. Dit programma werkt in drie jaar toe naar het toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Centrumgemeente Dordrecht fungeert als opdrachtgever en opdrachtnemer namens de regio en zet hiervoor de hiertoe geoormerkte middelen in die zij heeft verkregen uit Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslagen. Dit programma moet er onder andere aan bij gaan dragen dat de lokale teams wel in staat zijn om snel en accuraat casuïstiek vanuit Veilig Thuis op te pakken. Als opdrachtgever van de Stichting Jeugdteams zijn de gemeenten zelf ook verantwoordelijk voor sturing op de capaciteit van de jeugdteams.

Veilig Thuis draagt bij aan het programma Veilig Opgroeien is Teamwerk en zet de hier begrote extra menskracht binnen dat programma in voor kennisoverdracht en begeleiding van de lokale teams. De personele inzet gericht op juridische ondersteuning en dataanalyse vindt reeds integraal plaats in nauwe samenwerking binnen DG&J (SOJ, Veilig Thuis, LVS en epidemiologisch onderzoek). Met name de ontwikkeling van monitoring, dashboards en rapportages vindt reeds plaats in een gezamenlijke inspanning met gemeentes.

43