Bijlage 1 - Structuurvisie Papendrecht 2020 (6766 kB).pdf

Structuurvisie Papendrecht 2020 Een venster naar de toekomst

Structuurvisie Papendrecht 2020 Een venster naar de toekomst

Inhoudsopgave Inleiding Een venster naar de toekomst

4

Introductie

6

Structuurvisiekaart

8

1. Structuurvisie Papendrecht Een venster naar de toekomst

10

2. Wonen en woonomgeving

14

2.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor wonen en woonomgeving 2.2 Extra ontwikkelingen op het gebied van wonen en woonomgeving realiseren 2.3 Benutten van kansen voor wonen en woonomgeving 2.4 Bedreigingen ten aanzien van wonen en woonomgeving voorkomen

3. Welzijn en voorzieningen 3.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor welzijn en voorzieningen 3.2 Extra ontwikkelingen voor welzijn en voorzieningen realiseren 3.3 Benutten van kansen voor welzijn en voorzieningen 3.4 Ongewenste ontwikkelingen bij welzijn en voorzieningen voorkomen

16 18 19 20

22 25 26 29 30

4. Economie en werken

32

4.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor economie en werken 4.2 Extra economische ontwikkelingen realiseren

34 36

4.3 Benutten van de economische kansen 4.4 Economische bedreigingen voorkomen

37 38

5. Omgevingskwaliteit (groen, water, natuur en recreatie)

40

5.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor groen, water, natuur en recreatie 5.2 Extra ontwikkelingen op het vlak van groen, water, natuur en recreatie realiseren 5.3 Benutten van de kansen voor groen, water, natuur en recreatie 5.4 Bedreigingen voor groen, water, natuur en recreatie voorkomen

6. Mobiliteit en bereikbaarheid 6.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor verkeer en vervoer 6.2 Extra ontwikkelingen op het gebied van verkeer en vervoer realiseren 6.3 Benutten van de kansen op het gebied van verkeer

42 43 44 45

46 49 50

en vervoer 6.4 Bedreigingen op het gebied van verkeer en vervoer voorkomen

52

7. Uitvoeringsparagraaf structuurvisie

54

7.1 Proces regie op de uitvoering 7.2 Instrumentele regie op de uitvoering 7.3 Financiële regie op de uitvoering

55 58 59

Bijlagen

62

Relevante milieuaspecten Geraadpleegde literatuur

63 66

53

“Papendrecht zet in op een gemeente waarin het voor iedereen goed wonen, leven en werken is, nu en in de toekomst.”

4

Een venster naar de toekomst Na een proces waarin zoveel mogelijk partijen werden betrokken, stelde de gemeente Papendrecht op 2 juli 2009 de ‘Structuurvisie Papendrecht 2020 - een venster naar de toekomst’ vast. De structuurvisie is het belangrijkste gemeentelijke beleidsdocument binnen de nieuwe Wro en bepaalt de richting van de ontwikkelingen en processen die van belang zijn voor de toekomst van Papendrecht. Vandaar de ondertitel ‘Een venster naar de toekomst’. Papendrecht zet in op een gemeente waarin het voor iedereen goed wonen, leven en werken is, nu en in de toekomst.De gemeente wil ontwikkelingen die dat ondersteunen en verbeteren kunnen faciliteren en stimuleren. Voor sommige ontwikkelingen is de gemeente zelf initiatiefnemer, voor andere ontwikkelingen zijn we mede afhankelijk van initiatieven van derden, zoals ondernemers, woningcorporaties, instellingen en inwoners. Ontwikkelingen die afbreuk doen aan de toekomst van Papendrecht, wil de gemeente waar mogelijk voorkomen. De structuurvisie blikt vooruit op al deze ontwikkelingen. Zoveel mogelijk partijen hebben we van begin af aan betrokken bij het opstellen van de structuurvisie. Zo konden inwoners hun ideeën onder meer bij de informatie-kramen op de Papendrechtse winkelcentra inbrengen.

Daarnaast zijn 900 willekeurig gekozen Papendrechters door het Onderzoekscentrum Drechtsteden ondervraagd over hoe zij de toekomst van hun woonplaats zien en wat ze belangrijke onderwerpen vinden. Ook vertegenwoordigers van de ondernemers- en winkeliersvereniging, onderwijs, sport, cultuur, de provincie, Kamer van Koophandel, wijkplatforms en milieu- en

natuurorganisaties leverden bijdragen in een aantal ‘werkateliers’. De betrokkenheid van al deze mensen bij de toekomst van Papendrecht was belangrijk bij de totstandkoming van de structuurvisie. Namens de gemeente Papendrecht dank ik al die inwoners en partijen voor hun inbreng. U hebt nu een boekwerk in handen. Maar de structuurvisie is ook volledig op de gemeentelijke website raadpleegbaar via www.papendrecht.nl/structuurvisie. U kunt het geformuleerde beleid in deze digitale versie van de structuurvisie op verschillende manieren raadplegen, bijvoorbeeld via de tekst of de kaart. Het gemeentebestuur verwacht met deze structuurvisie inwoners, ondernemingen en instellingen heldere kaders te bieden voor het ruimtelijke beleid dat de gemeente de komende jaren wil voeren. Voor het gemeentebestuur is de structuurvisie bindend. Zij zal zich inspannen het beleid waar te maken. Inwoners, ondernemers en instellingen kunnen haar daarop aanspreken.

C.J.M. de Bruin Burgemeester van Papendrecht

5

Startscherm

Beleidsmatrix

Beleid per thema

Kaartbeeld

Beleid per gebied Uitvoeringsparaaf

6

Introductie De gemeente Papendrecht heeft op 2 juli 2009 de ‘Structuurvisie Papendrecht 2020 - een venster naar de toekomst’ vastgesteld. Met het in werking treden van de nieuwe Wro (1 juli 2008) vormt de structuurvisie een belangrijk gemeentelijk beleidsdocument. Een gemeente waarin het voor iedereen goed wonen, goed leven en goed werken is, nu en in de toekomst; daar zet de gemeente Papendrecht op in.

Met deze structuurvisie wil de gemeente regie voeren op de ontwikkelingen en processen die voor de toekomst van Papendrecht van belang zijn. Ontwikkelingen die het goed wonen, leven en werken ondersteunen en verbeteren wil de gemeente kunnen faciliteren en stimuleren. Voor sommige ontwikkelingen zal ze daarbij zelfs initiatiefnemer willen zijn. Voor andere ontwikkelingen is zij ook afhankelijk van initiatieven van derden, zoals ondernemers, woningcorporaties, instellingen, en burgers. Ontwikkelingen die afbreuk doen aan de toekomst van Papendrecht wil de gemeente waar mogelijk voorkomen.

Via de website www.papendrecht.nl/structuurvisie heeft de gemeente haar beleid voor iedereen zo toegankelijk mogelijk gemaakt. De bezoeker van de website kan kiezen voor verschillende ingangen: • via de rapportage, waarin het beleid is geordend in hoofdstukken en paragrafen. • via de beleidsmatrix. Daarmee kunt u snel gericht de relevante beleidsinformatie vinden over het voor u relevante onderwerp. • het beleid ontsluiten via een kaartbeeld.

De structuurvisie blikt vooruit op al deze ontwikkelingen. Welke ontwikkelingen zullen naar verwachting plaatsvinden? En hoe wil de gemeente daarop inspelen? Daarom ook de titel van de Structuurvisie Papendrecht: “Een venster naar de toekomst”.

7

8

9

“Ontwikkelingen die afbreuk doen aan de toekomst van Papendrecht wil de gemeente waar mogelijk voorkomen.”

10

1. Structuurvisie Papendrecht, een venster naar de toekomst Een gemeente waarin het voor iedereen goed wonen, goed leven en goed werken is, nu en in de toekomst, daar zet de gemeente Papendrecht op in. Met de structuurvisie wil de gemeente regie voeren op de ontwikkelingen en processen, die voor de toekomst van Papendrecht van belang zijn. Ontwikkelingen, die het goed wonen, leven en werken ondersteunen en verbeteren wil de gemeente kunnen faciliteren en stimuleren. Voor sommige ontwikkelingen zal ze daarbij zelfs initiatiefnemer willen zijn. Ontwikkelingen die afbreuk doen aan de toekomst van Papendrecht wil de gemeente waar mogelijk voorkomen. De structuurvisie blikt vooruit op al deze ontwikkelingen. Welke ontwikkelingen zullen naar verwachting plaatsvinden? En hoe wil de gemeente daarop inspelen? Daarom ook de titel van de Structuurvisie Papendrecht: een venster naar de toekomst.

Doelstellingen structuurvisie De kerndoelstelling van de structuurvisie voor Papendrecht is: 'de kwaliteit van leven behouden en versterken', zodat het in Papendrecht ook in de toekomst goed wonen, leven, werken en recreëren is. De fysieke ruimte om dit in Papendrecht vorm te geven is beperkt. De A15 / Betuweroute vormt een duidelijke grens van het stedelijk gebied, dat zich vanaf het waterfront van de Merwede uitstrekt. Het grondgebied van

Papendrecht ten noorden van de A15 is beperkt en van een geheel ander landschappelijk karakter. Om goed te kunnen wonen, leven, werken en recreëren in Papendrecht is daarom een 'optimaal en efficiënt ruimtegebruik' van alle gebieden en onderdelen van de gemeente noodzakelijk. Behoud en versterking van de eigenheid van de gemeente is daarbij het vertrekpunt. Papendrecht wil ook haar identiteit versterken. Papendrecht is, historisch gezien, gericht op het water. De gemeente wil daarom het centrum meer verbinden met het water. Centrum en Merwedeoever moeten samen een plezierige, herkenbare plek zijn om te verblijven, functioneel en ruimtelijk. Daarbij moet de historische dijk worden gekoesterd, maar ook versterkt. Met ontwikkelingen die aansluiten bij de historisch gegroeide, ruimtelijke en functionele diversiteit. Uit historisch oogpunt zijn ook de wielen, als herkenbare relicten van dijkdoorbraken van betekenis voor Papendrecht. Daarnaast is de versterking van de verbinding tussen stad en land een belangrijk onderwerp voor deze structuurvisie. De

11

toegankelijkheid van het Groene Hart vanuit het stedelijke gebied wordt de komende jaren versterkt. Papendrecht vervult hiermee een brugfunctie tussen het verstedelijkte gebied van de Drechtsteden en het landelijke gebied van de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. De identiteit van Papendrecht wordt ook bepaald door haar positie in de regio. Papendrecht vormt samen met de Drechtsteden ‘Samen stad aan het water’. Elke gemeente heeft daarin zijn eigen positie en identiteit. De waterbus vanuit Papendrecht draagt bij aan het bereikbaar houden van de binnenstad van Dordrecht en het bereikbaar zijn van Papendrecht. Papendrecht heeft binnen haar grenzen nog watergebonden bedrijvigheid. En Papendrecht maakt onderdeel uit van de recreatief belangrijke as Biesbosch – Historische binnenstad Dordrecht – Papendrecht – Molens Kinderdijk / Groene Hart. Bij deze as is ook de relatie met de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden van belang.

Prioritaire thema's Om de doelstellingen zowel tastbaarder als toetsbaar te maken, zijn deze doorvertaalt en uitgesplitst in een aantal prioritaire thema's. • Voldoende woningen, van voldoende kwaliteit, voor alle doelgroepen (thema Wonen en woonomgeving);

12

• Een toereikend voorzieningenaanbod, toegesneden op de huidige en toekomstige Papendrechtse bevolkingsopbouw (thema Welzijn en voorzieningen); • Gevestigd bedrijfsleven behouden en mogelijk maken groei (thema Economie en werkgelegenheid). • Voldoende recreatieve mogelijkheden van voldoende kwaliteit voor diverse doelgroepen (thema Omgevingskwaliteit - groen, water, natuur en recreatie); • Buitenruimte met gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde (thema Mobiliteit en bereikbaarheid) Deze thema’s hangen nauw met elkaar samen. Er is immers alleen sprake van ‘kwaliteit van leven’ in Papendrecht, wanneer mensen er naar hun zin kunnen wonen in een op hen toegesneden woning, in een aantrekkelijke, veilige (in diverse opzichten) en schone woonomgeving, met de juiste voorzieningen binnen handbereik of te bereiken met verschillende vervoersmogelijkheden. Daarnaast is het wenselijk dat er binnen de gemeente voldoende werkgelegenheid aanwezig is en blijft. Dit voorkomt dat Papendrecht een ‘slaapstad’ wordt. Werken past ook historisch gezien bij het karakter van Papendrecht.

Regie voeren Om inhoudelijk goed sturing te geven maakt de structuurvisie Papendrecht per beleidsthema onderscheid in:

• ontwikkelingen die moeten kunnen plaatsvinden, omdat ze van wezenlijk belang zijn voor de basiskwaliteiten van de gemeente (DE GEMEENTELIJKE BASISINSPANNING); • ontwikkelingen die de gemeente aanvullend op de basisinspanning zou willen realiseren, om daarmee bepaalde doelen te bereiken (AMBITIES REALISEREN); • ontwikkelingen die zich voordoen waarop de gemeente wil kunnen anticiperen (KANSEN BENUTTEN); • ontwikkelingen die moeten worden voorkomen, omdat ze niet gewenst zijn (BEDREIGINGEN).

Uitvoering van het beleid De verschillen in sturing vragen om eigen specifieke uitvoeringsinstrumenten waarmee de gemeente het beoogde beleid denkt te gaan realiseren. Deze uitvoeringsinstrumenten (procesmatig, instrumenteel, financieel en/of communicatief) zijn daarom gekoppeld aan de specifieke beleidsdoelen. Alle uitvoeringsaspecten zijn gebundeld in de Uitvoeringsparagraaf Structuurvisie Papendrecht.

Raadpleegbaarheid / leesbaarheid De structuurvisie is opgezet vanuit de thema's en uitgewerkt naar de verschillende vormen van sturing. De verschillende beleidskeuzen zijn daarom geordend in een 'Beleidsmatrix', van waaruit het mogelijk is snel naar de specifieke aspecten door te klikken. De beleidskeuzen van de structuurvisie kunnen ook gebiedsgericht ontsloten worden van uit de Structuurvisiekaart.

13

“In de toekomst wordt er voor Papendrecht een bevolkingskrimp verwacht.”

14

2. Wonen en woonomgeving Het moet voor iedereen fijn wonen zijn in Papendrecht. Een eerste vereiste hiervoor is een goede balans tussen woningvoorraad en woningbehoefte. Zowel kwantitatief (er moeten voldoende woningen zijn) als kwalitatief (de soort woningen moet aansluiten op de vraag). Wonen is echter meer dan alleen de woning. Ook de kwaliteit van de woonomgeving is van groot belang. Beleid ten aanzien van woningaanbod en woonomgeving Papendrecht maakt onderdeel uit van de woonregio Drechtsteden. Inwoners van deze woonregio zoeken niet alleen binnen hun huidige gemeente naar een geschikte woning, maar oriënteren zich daarbij ook op de andere gemeenten in de woonregio. Het woonaanbod in Papendrecht concurreert daarmee met het aanbod in de omringende gemeenten. Behoud van een eigen identiteit binnen de Drechtsteden is daarbij van belang. Papendrecht is van oorsprong een dijkdorp en wordt gewaardeerd vanwege het dorpse karakter, het relatief hoge voorzieningenniveau, de ligging tussen de majestueuze Merwede en de natuur van de Alblasserwaard en de goede bereikbaarheid van sterke voorzieningencentra. In de toekomst wordt er voor Papendrecht een bevolkingskrimp verwacht. Omdat de gemiddelde woningbezetting voorlopig nog steeds daalt, zal dit niet direct doorwerken in een krimp van het aantal huishoudens.

Bevolkingskrimp betekent dus niet dat er geen nieuwe ontwikkelingen meer plaatsvinden. Zolang de huishoudensverdunning doorzet, zullen er

nog woningen aan de woningvoorraad moeten worden toegevoegd. Wel zal de kwaliteit van de woningvoorraad en de woonomgeving, met het oog op de toekomstige krimp, van steeds grotere betekenis worden om ervoor te zorgen, dat iedereen “fijn kan wonen in Papendrecht”. Van belang is dat ingespeeld wordt op de toekomstige ontwikkelingen, de eisen en wensen ten aanzien van de huidige maatstaven, zodat de eventuele negatieve gevolgen van krimp zoveel mogelijk beperkt worden. Gelet op de demografische cijfers en het (regionaal) woonbeleid zijn de speerpunten van woonbeleid voor Papendrecht: Bevorderen van de diversiteit en kwaliteit van het aanbod in samenwerking met de regio, want Drechtsteden vormt één woningmarkt: • meer kwaliteit in de sociale sector (zowel huur als koop); • meer aanbod voor hogere inkomenshuishoudens; • meer aanbod voor senioren (meer levensloopbestendige woningen in combinatie met voorzieningen); • meer aanbod voor speciale doelgroepen;

15

• meer aanbod van groen en blauw wonen; • versterken bestaande woningvoorraad door gericht te investeren (herstructurering); • bevorderen van de keuzevrijheid ((C)PO ((Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap), diversiteit aan woningen en woonmilieus in de wijken, die aansluit op de woonwensen van de consument nu en in de toekomst). Bevorderen van het goed functioneren van de wijken: • het vergroten van de diversiteit van het woonaanbod in wijken, met name erop gericht om de keuzevrijheid van wijkbewoners te vergroten. • bevorderen van de afstemming van de verschillende functies (wonen, werken, onderwijs, voorzieningen, recreatie, etc.) op elkaar. Het vergroten van de diversiteit van het aanbod en de eigenheid van de wijken draagt ook bij aan het stimuleren van de doorstroming. • zorg dat men betrokken is bij de buurt, want dit komt de leefbaarheid ten goede; Het beleid voor wonen en woonomgeving is uitgewerkt in vier vormen van beleid: • de gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor wonen en woonomgeving; • extra ontwikkelingen voor wonen en woonomgeving realiseren;

16

• benutten van de kansen voor wonen en woonomgeving; • bedreigingen voor wonen en woonomgeving voorkomen. Het beleid voor wonen en woonomgeving is uitgewerkt in vier vormen van beleid: • de gemeentelijk basis verantwoordelijkheid voor wonen en woonomgeving; • extra ontwikkelingen voor wonen en woonomgeving realiseren; • benutten van de kansen voor wonen en woonomgeving; • bedreigingen voor wonen en woonomgeving voorkomen.

2.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijk-heid voor wonen en woonomgeving Beschikbaarheid van een woning voor alle doelgroepen Elke inwoner moet in beginsel in staat zijn in Papendrecht een passende woning te vinden. Passend ten aanzien van de aard van de woning, de bereikbaarheid van noodzakelijke voorzieningen, maar ook ten aanzien van de betaalbaarheid. Binnen de bestaande woningmarkt, en de wijze waarop deze is georganiseerd, is het overgrote deel van de inwoners van Papendrecht in staat daarbij hun eigen keuzen te maken. Voor een aantal doelgroepen ziet de gemeente een medeverantwoordelijkheid, omdat zij binnen de mechanismen

van de woningmarkt daartoe onvoldoende in staat zijn. De gemeente zal er op toezien dat zowel bij de programmering van nieuwbouwwoningen als bij aanpassingen van de bestaande voorraad ook voor deze meer kwetsbare doelgroepen passende woningen beschikbaar blijven. Zij richt zich daarbij primair op de volgende doelgroepen: • lage inkomensgroep (o.a. starters); • ouderen; • mensen met een lichamelijke beperking (in alle leeftijdsgroepen); • arbeidsmigranten; • statushouders; • bijzondere doelgroepen. De gemeente zal er daarom op toezien dat: • er voor alle doelgroepen voldoende aanbod blijft van kwalitatief goede sociale woningen die betaalbaar zijn. De komende periode zal ernaar gestreefd worden om het aandeel sociale woningen te handhaven voor zover de ruimtelijke mogelijkheden dit toelaten. In 2015 zal met het ontwikkelen van een nieuwe (regionale) woonvisie bekeken worden in hoeverre dit om aanpassing vraagt. • nabij (dagelijkse) voorzieningen voldoende woningen beschikbaar zijn voor mensen met een beperking en speciale doelgroepen.

Een woningvoorraad die aansluit bij de bevolkingsontwikkeling De ontwikkeling van het aantal huishoudens in Papendrecht wordt bepaald door de samenstelling van de bevolking, maatschappelijke trends, maar vooral door vestiging en vertrek van huishoudens in/uit de gemeente. Bij de verhuisbewegingen van en naar Papendrecht speelt het geheel van ontwikkelingen in de woningmarkt Drechtsteden een grote rol. Vanuit haar autonome verantwoordelijkheid, om binnen deze woningmarkt haar eigen inwoners een passende woning te kunnen bieden, voorziet de gemeente voor de periode 2010 - 2020 een toename van de woningvoorraad. Deze toevoeging aan de woningmarkt zal primair plaats moeten vinden in: • • • •

de afronding van Oostpolder / Land van Matena; de ontwikkeling binnen het centrum; diverse kleinere inbreidingslocaties in de woonwijken; via herstructurering van bestaande woningbouw.

Faciliteren van de veranderende eisen aan de woning en woonomgeving De veranderende levenstijlen van de bevolking stellen andere eisen aan de woning en woonomgeving. Nieuwbouw biedt in Papendrecht maar beperkte mogelijkheden en heeft maar in zeer beperkte mate invloed op de samenstelling van

17

de voorraad. Daarom is ook aanpassing van de bestaande woningvoorraad aan de veranderende kwaliteitseisen noodzakelijk. De gemeente wil dit bereiken door: • bij herziening van bestemmingsplannen voor woongebieden het aanpassen van woningen door particulieren, woningcorporaties en beleggers, planologisch juridisch optimaal te faciliteren; • groot onderhoud en herinrichting van de woonomgeving af te stemmen op de veranderende wensen ten aanzien van de kwaliteit van de woonomgeving; • herontwikkeling van bestaande buurt- en wijkvoorzieningen af te stemmen op de verwachte en beoogde veranderingen in de woonwensen van de betreffende buurt of wijk; • nieuwbouwprogrammering wordt afgestemd op de mutatiemogelijkheden van de voorraad in relatie tot de veranderende woonwensen. Deze ontwikkelingen moeten de maatschappelijk hoog gewaardeerde woonkwaliteiten van Papendrecht, veel laagbouw en het dorpse karakter, minimaal behouden en waar mogelijk versterken.

2.2 Extra ontwikkelingen op het gebied van wonen en woonomgeving realiseren Een woon- en woonomgevingskwaliteit met toekomstwaarde De gemeente Papendrecht vindt dat zij voor de toekomst niet alleen kan volstaan met het faciliteren van aanpassingen van de bestaande voorraad en afstemmen van de nieuwbouw op de veranderende eisen aan de woning- en woonomgevingkwaliteit. Ze is van mening dat ze verder moet gaan, wil ze ook in de toekomst een aantrekkelijke woon- en leefomgeving zijn binnen de Drechtsteden en de zuidoost flank van de Randstad. De woningmarkt verschuift van een aanbodmarkt naar een vraagmarkt. De afgelopen jaren heeft de markt voor nieuwbouwwoningen hier reeds nadrukkelijk op ingespeeld. Maar meer en meer is dezelfde woning op meerdere locaties beschikbaar. Ondanks de nog steeds aanwezige tekorten in de woningmarkt nemen de kwalitatieve eisen aan de locatie waar de woning staat sterk toe. Het gaat niet meer alleen om de juiste woning, maar de juiste woning op de juiste plaats. Papendrecht heeft de ambitie in deze concurrentie binnen de regionale woningmarkt een sterke positie in te nemen. De gemeente kan niet zelf actief zorgdragen voor een betere kwaliteit van de woning. In haar basisbeleid faciliteert ze

18

wel de mogelijkheden daartoe. De verantwoordelijkheid van de gemeente ligt primair bij de woonomgeving. Daarom wil Papendrecht, naast de noodzakelijke aanpassingen van de woonomgeving, extra kwaliteiten toevoegen die ertoe moeten bijdragen dat verschillende woongebieden van de gemeente aantrekkelijke woonlocaties zijn. De gemeente neemt daarom nadrukkelijk de regie in handen ten aanzien van: • de inrichting van de woonomgeving, zodat die voor de bewoners bijdraagt aan een onderscheidende woonkwaliteit; • het creëren van voorwaarden om voor de woonkwaliteit belangrijke buurt- en wijkvoorzieningen te realiseren; • de zorg dat vanuit de woonwijken andere belangrijke voorzieningen binnen en buiten Papendrecht voldoende bereikbaar zijn; • de zorg dat vanuit de woonwijken werk en recreatiegebieden binnen en buiten Papendrecht voldoende bereikbaar zijn.

Vergroten van de aantrekkelijkheid voor huishoudens met hogere inkomens De zuidoost flank van de Randstad heeft een tekort aan goede aantrekkelijke woonmilieus voor huishoudens in de hogere inkomensklassen. Binnen Drechtstedenverband is met het project Drechtoevers ook in Papendrecht het aanbod aan

appartementen voor deze doelgroep aanmerkelijk versterkt. Maar met name voor eengezinswoningen in een groen/blauwe omgeving zijn woningzoekenden nog te sterk aangewezen op de zeer schaarse mogelijkheden in het Groene Hart, of wijken ze uit naar Brabant. Papendrecht heeft de ambitie om op dit marktsegment, gericht extra woningen in een groen/blauwe omgeving aan de woningvoorraad toe te voegen binnen de bebouwingscontour. Mogelijkheden hiervoor liggen vooral in Oostpolder en het Land van Matena. Deze woningen moeten wat betreft woonomgevingkwaliteit kunnen concurreren met andere ontwikkelingen binnen de Drechtsteden in dit woningmarktsegment. De ontwikkeling van deze woningen mag niet ten koste gaan van de woonomgevingkwaliteiten van de bestaande voorraad in Papendrecht.

2.3 Benutten van kansen voor wonen en woonomgeving De gemeente Papendrecht wil de kansen, die zich voordoen op de woningmarkt, zo goed mogelijk kunnen benutten. Zij is daarbij ook afhankelijk van initiatieven van marktpartijen (corporaties, commerciële ontwikkelaars, zorginstellingen, e.d.). Die hebben een eigen verantwoordelijkheid en een eigen belang om woningbouwplannen en herstructureringsplannen op te stellen. De gemeente wil in staat zijn op dergelijke initiatieven en plannen een goede regie te voeren, zodat deze

19

plannen kwantitatief en kwalitatief de juiste bijdrage leveren aan goed en zorgeloos wonen in Papendrecht.

Toetsingskader voor woningbouwplannen Papendrecht zal plannen en initiatieven voor woningbouw en herstructurering van de bestaande woningvoorraad beoordelen op de bijdrage aan de kwaliteiten van de woonwijk, waar dat bouwplan gerealiseerd gaat worden en de bijdrage aan de volkshuisvestingsvraag voor geheel Papendrecht.

Bijdrage aan de kwaliteit van de woonwijk Voor het beoordelen van de bijdrage van een bouwplan aan de woonwijk, waar dat plan gerealiseerd gaat worden, hanteert de gemeente de volgende criteria: • de bijdrage aan de gewenste diversiteit van de opbouw van de woningvoorraad in de wijk; • de bijdrage aan de gewenste verhuisdynamiek in de wijk; • de bijdrage aan gewenste stimulering van voor de wijk belangrijke doelgroepen; • de bijdrage aan de ruimtelijke karakteristiek van de wijk. De specifieke doelen per woonwijk zullen door de gemeente worden vastgelegd in een "Foto van de wijk".

Bijdrage aan de volkshuisvestingsvraag Voor het beoordelen van de bijdrage van een bouwplan aan de volkshuisvestingsvraag voor geheel Papendrecht hanteert de

20

gemeente de volgende criteria: • niet verstorend werken op de gemeentelijke woningbouwprogrammering en de daarin nagestreefde segmentering; • de bijdrage ten behoeve van doelgroepen die voor een goed functionerende gemeentelijke woningmarkt belangrijk zijn; • het toevoegen van iets onderscheidens aan het totale woningaanbod van Papendrecht.

2.4 Bedreigingen ten aanzien van wonen en woonomgeving voorkomen De toekomst van wonen en woonomgeving wordt niet alleen bepaald door de woning en de fysieke woonomgeving, maar ook door sociaal-maatschappelijke kwaliteiten. Verval van deze kwaliteiten vindt vaak sluipend plaats, waardoor een wijk of buurt een negatief imago krijgt. Het gaat om ontwikkelingen op het vlak van voorzieningen, sociale veiligheid en aantasting van het leefmilieu. De gemeente Papendrecht wil zo veel mogelijk voorkomen dat dergelijke ontwikkelingen voor bewoners aanleiding zijn een andere woning buiten de betreffende wijk of buurt te zoeken, c.q. dat woningzoekenden een buurt of wijk gaan mijden.

Ontwikkeling in de kwaliteit van de woningen De gemeente zal eigenaren actief aanspreken op verlies van kwaliteit van de woning. Voor individueel particulier eigendom zal de gemeente mogelijkheden in het leven roepen om in situaties, waar het nodig is, ondersteuning te bieden om de kwaliteit op peil te houden, uiteraard met behoud van de eigen verantwoordelijkheid van de eigenaar. Voor de woningen die eigendom zijn van een woningcorporatie zal de gemeente bij verlies van kwaliteit de corporatie aanspreken op haar maatschappelijke verantwoordelijkheid in deze en indien nodig daartoe bestuurlijke maatregelen nemen. Particuliere verhuurders zullen, bij verlies van de woonkwaliteit, op basis van de wettelijk beschikbare instrumenten door de gemeente worden aangeschreven op het nakomen van hun wettelijke verantwoordelijkheden.

Ontwikkeling in de kwaliteit van de woonomgeving De gemeente is zelf de eerst verantwoordelijke voor het openbare deel van de fysieke woonomgeving.

Ontwikkelingen op het vlak van voorzieningen De gemeente kan er voor zorgdragen dat er ruimte is voor voorzieningen fysiek zodat diensten aangeboden kunnen worden. Ze kan maar in zeer beperkte mate invloed uitoefenen op het daadwerkelijk leveren van die diensten. Marktontwikkelingen noodzaken veel dienstverleners tot schaalvergroting. Om

ontwikkelingen op het vlak van voorzieningen op buurt en wijkniveau te behouden zal de gemeente er op toezien dat in elke wijk voldoende fysieke ontwikkelruimte voor voorzieningen blijft. Herontwikkeling van vervallen voorzieningenlocaties zal hierop worden getoetst.

Ontwikkelingen op het vlak van sociale veiligheid Via de lijn van welzijn vindt actieve ondersteuning plaats van de sociale kwaliteit van de wijken. Maar op gezette tijden kunnen zich in een wijk niet te voorziene ontwikkelingen voordoen, die effect hebben op de beleving van de sociale veiligheid van een wijk. Veiligheid kan gaan om feitelijk onveilige situaties, zoals een kruispunt waar regelmatig ongelukken gebeuren, of de kans op een calamiteit, bijvoorbeeld op de Merwede. Daarnaast speelt de beleefde veiligheid een grote rol, zoals angst voor agressie of voor calamiteiten.De gemeente Papendrecht streeft naar een goede veiligheidsbeleving voor alle burgers. Zij wil dat onder meer bereiken door: • het actief wegnemen van onveilige situaties door aanpassing, sanering of verplaatsing; • snel te reageren op elementen die van invloed zijn op veiligheidsbeleving, zoals snel herstel van vandalisme; • het realiseren van condities voor veiligheid in en rond de woning.

21

“De gemeente streeft naar een integraal en samenhangend aanbod van wonen, welzijn en zorg binnen Papendrecht.”

22

3. Welzijn en voorzieningen De gemeente streeft naar een integraal en samenhangend aanbod van wonen, welzijn en zorg binnen Papendrecht. Met de komst van de Wmo heeft de gemeente meer verantwoordelijkheden op het brede veld van zorg, wonen en welzijn gekregen. Beleid ten aanzien van maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen voor goed wonen en leven In ons beleid willen wij het accent leggen op de sociale samenhang in en leefbaarheid van Papendrecht, het voorzieningenaanbod en het bieden van ondersteuning. Doel is een toereikend, bereikbaar en toegankelijk voorzieningenaanbod, met name voor woonzorgvoorzieningen, sport- en recreatievoorzieningen, onderwijsvoorzieningen en horecavoorzieningen. Onze prioriteit is daarbij gericht op het op peil houden van de leefbaarheid en het versterken van de sociale infrastructuur. Wij willen dat doen door: • het ondersteunen van initiatieven die burgers ondernemen om leefbaarheid en zelfredzaamheid te vergroten; • stimuleren van vrijwilligers door op uitvoeringsniveau de voorkeur te geven aan lokale samenwerking boven regionale samenwerking; • welzijnsactiviteiten dichter bij de burger te organiseren; • het voeren van een accommodatiebeleid gericht op een

samenhangende ‘buurtgerichte’ basisaccommodatie per wijk en een zo breed mogelijk centraal accommodatieaanbod binnen de gemeente Papendrecht; • een goede regionale afstemming van het voorzieningenaanbod dat niet noodzakelijk binnen de gemeente Papendrecht hoeft te zijn gesitueerd (voorzieningentrap); • het transparant en rechtvaardig maken van de gemeentelijke bijdragen aan de exploitatie en het multifunctioneel gebruik van accommodaties door verenigingen en organisaties; • ruimte te creëren voor de verschillende spelers (aanbieders, maatschappelijke organisaties) zodat zij hun eigen rol, vanuit hun eigen verantwoordelijkheid, op een goede manier kunnen vervullen. Veel welzijnsaccommodaties in de gemeente Papendrecht zijn gebouwd in de periode eind zestiger - medio zeventiger jaren en zijn dus oud dan wel verouderd te noemen. De bouwkundige status en energiezuinigheid van vele accommodaties in het geding is. Gebouwaanpassingen dan

23

wel nieuwbouw is te verwachten én noodzakelijk, willen we onze accommodaties ‘op niveau’ houden. Hier komt bij dat er in relatief korte tijd een grote slag wordt gemaakt. Bovendien is óók de functionaliteit van het accommodatiebestand eenzijdig: veel welzijnsaccommodaties bestaan uit oude schoolgebouwen die -vaak na minimale aanpassing- worden gebruikt voor welzijnsfuncties. Bij het creëren van nieuwe accommodaties is multifunctionaliteit, dat betekent het delen van de accommodatie met gelijkgestemde gebruikers, het uitgangspunt. De tijd van iedere club een eigen honk is voorbij. Ook bij de ontwikkeling van nieuwe onderwijsaccommodaties wordt multifunctionaliteit nagestreefd, waarbij ten alle tijden het goed kunnen functioneren van het onderwijs centraal blijft staan.

•

• •

Een sterk centrum Papendrecht stuurt op versterking van het centrum. Nieuwe niet-wijkgebonden voorzieningen zullen waar mogelijk in het centrum worden gerealiseerd. Dit heeft als voordeel dat: • de functionele diversiteit van het centrum wordt vergroot, waardoor de betekenis van het centrum voor de inwoners, zowel functioneel als over de gehele dag gezien, toeneemt; • de parkeerfaciliteiten van het centrum beter worden benut, omdat naast het winkelbezoek overdag ook

24

•

• • •

de bezoekers van de accommodaties, die veelal in de avonduren komen, van dezelfde parkeervoorzieningen gebruik kunnen maken. Daardoor wordt ook de parkeer- en verkeersdruk op de wijken ten gevolge van accommodatiebezoek teruggedrongen, wat goed is voor de leefbaarheid van de wijken; door gebruikers van de accommodaties georganiseerde evenementen gebruik kunnen maken van de openbare ruimte van de Markt en de Veerweg, waardoor deze evenementen meer betekenis krijgen voor geheel Papendrecht, wat de sociale interactie tussen inwoners bevordert; het centrum door de toename van bezoek ook voor commerciële voorzieningen aantrekkelijker wordt. Het beleid voor maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen voor goed wonen en leven is uitgewerkt in vier vormen van beleid: de gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen voor goed wonen en leven; extra ontwikkelingen voor maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen realiseren; benutten van de kansen voor maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen; ongewenste ontwikkelingen bij voorzieningen voorkomen.

3.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor welzijn en voorzieningen Sturen op een compleet basisaanbod Om in Papendrecht goed te kunnen wonen en leven is minimaal een basisaanbod aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen noodzakelijk. Voor een gedeelte van dit basisaanbod heeft de gemeente een directe verantwoordelijkheid, omdat ze daarin een wettelijke taakstelling heeft. Voor veel voorzieningen geldt deze wettelijke taak niet. Daar voor kan Papendrecht zelf kiezen of ze daarin wil voorzien. (Zie: Extra ontwikkelingen voor maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen realiseren)

Basistaak De basisvoorzieningen waarvoor de gemeente een (wettelijke) taak heeft zijn: Onderwijs- en onderwijsgerelateerde voorzieningen: • basisonderwijs; • voorzieningen voor bewegingsonderwijs voor alle onderwijsvoorzieningen; • buitenschoolse opvang.

Maatschappelijke voorzieningen: • Wmo servicepunt(en); • jeugd en jeugdzorg; • bibliotheek. Sportvoorzieningen: • openbare speelplekken; • sportvoorzieningen anders dan bewegingsonderwijs maken geen deel uit van de basistaak. Zorgvoorzieningen: • de zorgvoorzieningen maken geen deel uit van de basistaakstelling. Commerciële voorzieningen: • commerciële voorzieningen maken geen deel uit van de basistaakstelling.

De gemeente faciliteert De gemeente biedt deze voorzieningen in principe niet zelf aan (uitzondering hierop is de inrichting van speelplekken), maar faciliteert de organisaties en instellingen die deze voorzieningen aanbieden. Zij heeft de verantwoordelijkheid de faciliteiten te bieden om deze voorzieningen ook te kunnen aanbieden. Zij doet dat door:

25

• planologische en stedenbouwkundige condities te creëren waarbinnen dergelijke accommodaties, ook in de toekomst, kunnen worden ontwikkeld; • een aantal gebouwen in exploitatie te hebben die aan organisaties of instellingen kunnen worden verhuurd; • bij vernieuwing van de accommodaties streeft de gemeente naar een goede spreiding van de voorzieningen, waarbij een sociaal veilige bereikbaarheid een randvoorwaarde is; • subsidiëren van deze organisaties en instellingen.

3.2 Extra ontwikkelingen voor welzijn en voorzieningen realiseren Naast het basisbeleid, gericht op de gemeentelijke taakstelling op het vlak van onderwijs en maatschappelijke voorzieningen neemt de gemeente een extra verantwoordelijkheid ten aanzien van het overige voorzieningen aanbod. Zij richt zich daarbij op: Onderwijs- en onderwijsgerelateerde voorzieningen: • behoud en waar mogelijk versterken van de mogelijkheden om VO en MBO onderwijs binnen Papendrecht te kunnen bieden, in nauwe afstemming met de totale onderwijsontwikkelingen in de Drechtsteden.

26

Maatschappelijke voorzieningen: • het bieden van accommodaties, of het zorgdragen dat accommodaties beschikbaar komen voor: - kinderopvang; - podiumkunst en cultuur; - oefenruimten voor muziek; - educatie en vrijwilligerswerk; Sportvoorzieningen: • de realisatie van accommodaties is met name gericht op breedtesporten. Daaronder wordt verstaan sportactiviteiten die op lokaal niveau plaats vinden en niet op beroepsniveau of topsportniveau worden beoefend en een ruime deelname kennen vanuit de bevolking van Papendrecht. Zorgvoorzieningen: • planologisch ruimte bieden voor de vestigingsmogelijkheden van zorgvoorzieningen die bestemd zijn voor Papendrechtse inwoners; • fysieke ruimte voor eerste lijns zorgvoorzieningen bieden in multifunctionele accommodaties. Commerciële voorzieningen: • planologisch ruimte bieden aan de vestigingsmogelijkheden voor commerciële voorzieningen zo mogelijk in het centrum.

Bevorderen van de kwaliteit en clustering De gemeente wil een impuls geven aan de kwaliteit van de voorzieningen. Veel voorzieningen zitten in verouderde accommodaties die over geheel Papendrecht verspreid liggen. De prioriteit ligt bij directe bijdrage aan een goede woon- en leefkwaliteit binnen Papendrecht. De functionele eisen van voorzieningen zullen zoveel mogelijk worden afgestemd op de eisen vanuit de leefbaarheid van de wijk. Veel voorzieningen vragen om een goede autobereikbaarheid en parkeercapaciteit. Deze eisen zijn niet altijd te combineren met de woon- en leefkwaliteit van een buurt. Bij herlocatie van voorzieningen in de wijk zal door de gemeente een afweging worden gemaakt tussen de functionele eisen van de voorziening en de kwaliteitskenmerken van de wijk. Bij alle nieuwe locaties stuurt de gemeente op multifunctionele gebouwen, zowel uit oogpunt van kostenbeheersing, maar ook om de sociale interactie te bevorderen. Bij voorzieningen, die niet per definitie in de wijk hoeven te worden gesitueerd, streeft de gemeente clustering na. Bij deze clustering spelen de volgende criteria een belangrijke rol: • economische aspecten, zoals meervoudig gebruik van accommodaties, ondersteunende voorzieningen en buitenruimtes (zoals parkeren);

27

• sociale veiligheid en bereikbaarheid, zodat alle gebruikers op een veilge wijze de voorzieningen kunnen bereiken en gebruiken; • duurzaamheid en effectief ruimtegebruik, omdat de fysieke ruimte binnen het stedelijk gebied van Papendrecht beperkt is; • versterking van het toeristisch recreatief profiel van de gemeente door in de centrale as jachthaven - Veerweg de ontwikkeling van cultuur, horeca en leisure te bevorderen. De gemeente ondersteunt dit via inrichting van de openbare ruimte; • het vormgeven van woonservicezones zoals aangegeven in het rapport 'Woonservice zones in Papendrecht'.

Verbetering van de sportaccommodaties Bij de sportaccommodaties streeft de gemeente naar een zo goed mogelijk benutten van de bestaande fysieke ruimte. Door grasvelden om te zetten naar kunstgrasvelden kunnen bestaande faciliteiten veel intensiever worden benut. In sportpark Oostpolder is deze lijn noodzakelijk en reeds ingezet, omdat de gebruiksbehoefte van dit park door de nieuwe woonwijk sterk toeneemt. In sportpark Slobbengors biedt omschakeling naar kunstgras mogelijkheden voor een verbreding van de gebruiksmogelijkheden van dit sportpark.

28

Stimulering van vrijwilligerswerk Er gebeurt momenteel veel in Papendrecht met en door vrijwilligers. De gemeente hecht hier een groot belang aan. Om dit te behouden verdient lokale samenwerking op uitvoeringsniveau de voorkeur boven regionale samenwerking op uitvoeringsniveau. De gemeente zal, de komende jaren, deze (welzijns) activiteiten dichter bij de burger organiseren. Hieruit volgt dat in de toekomst het aanbod meer ‘buurtgericht’ dan ‘doelgroepgericht’ is georganiseerd. Hierbij is ruim aandacht voor het ondersteunen van initiatieven die burgers ondernemen om leefbaarheid en zelfredzaamheid te vergroten. Een integrale benadering en verbreding van sociale netwerken zijn hierbij uitgangspunten, het verbinden van formele en informele zorgnetwerken een doel. Om de zelfredzaamheid van burgers te versterken is het belangrijk dat de samenhangende welzijnsactiviteiten op buurt of wijkniveau worden aangeboden. Dit betekent dat er in de toekomst binnen elke wijk in Papendrecht mogelijkheden zijn voor welzijnsactiviteiten, al dan niet in combinatie met de Brede School.

3.3 Benutten van kansen voor welzijn en voorzieningen Faciliteren van de commerciële voorzieningen Met de herontwikkeling van het centrum is een belangrijke impuls gegeven aan de ontwikkeling van de commerciële voorzieningen in Papendrecht. De gemeente creëert de ruimtelijke condities, de invulling van de commerciële voorzieningen zal door de markt moeten plaatsvinden. Naast de centrumvoorzieningen zijn ook op wijkniveau commerciële voorzieningen nodig voor een goede leefbaarheid.

Versterken van de centrale as De gemeente stimuleert de vestiging van nieuwe commerciële initiatieven in de centrale as Jachthaven/ Veerplein - Veerweg. Bij de afweging of de gemeente aan een initiatief planologische medewerking verleent, zal de gemeente de volgende criteria hanteren: Initiatieven in het centrum zullen beoordeeld worden op: • hun functionele bijdrage aan de diversiteit van het centrum; • hun inpasbaarheid in maat en schaal van het centrum; • de effecten op andere functies in het centrum; • de effecten op de woonkwaliteit in het centrum.

29

Initiatieven in en rondom de jachthaven/Veerplein zullen beoordeeld worden op: • hun bijdrage aan het vergroten van de functionele betekenis van de jachthaven; • hun relatie met havenactiviteiten; • de bijdrage aan de relatie jachthaven/Veerplein - centrum; • de effecten op de woonkwaliteit in de directe omgeving van de jachthaven/Veerplein.

rijksoverheid, zoals financieringscondities en door management organisatorische afwegingen. De keuzen die een bedrijf of instelling daarbij maakt, kunnen voor Papendrecht ongunstig uitvallen en effecten hebben op de woon- en leefkwaliteit van de gemeente. De invloed van de gemeente op dergelijke beslissingen is in veel gevallen beperkt.

Bedreigingen Bedreigingen die zich concreet voordoen zijn:

Initiatieven langs de Veerweg, buiten het centrum zullen beoordeeld worden op: • • • • •

hun betekenis voor het toeristisch recreatief bezoek; de bijdrage aan de relatie Veerweg-centrum; de effecten op andere voorzieningen langs de Veerweg; hun inpasbaarheid in maat en schaal van de omgeving; de effecten op de woonkwaliteit in de aangrenzende woonbuurten.

3.4 Ongewenste ontwikkelingen bij welzijn en voorzieningen voorkomen De ontwikkeling van commerciële en niet-commerciële voorzieningen wordt bepaald door bedrijfseconomische afwegingen, randvoorwaarden en kaders vanuit de

30

• leegstand van accommodaties, ten gevolge van vertrek van, of beëindiging van de dienstverlening door maatschappelijke instellingen; • leegstand van commerciële ruimten als gevolg van faillissementen of verhuizing van ondernemingen (winkels, horeca, toerisme, recreatie); • overlast van omwonenden. Door ontwikkelingen op het vlak van infrastructuur maar ook veranderingen in de dienstregeling kan de bereikbaarheid van voorzieningen in en buiten Papendrecht onder druk komen te staan. Potentiële locaties die van betekenis kunnen zijn voor toekomstige ontwikkelingen, zijn veelal ook voor andere ruimtelijke ontwikkelingen interessant. Uit planeconomische motieven wordt soms gekozen voor een

economisch aantrekkelijke invulling op de korte termijn. Dit kan tot gevolg hebben dat op de langere termijn bepaalde voorzieningen niet meer in Papendrecht gehuisvest kunnen worden, waardoor de inwoners daarvoor aangewezen zullen zijn op het aanbod buiten de gemeente.

Voorkomen van gebrek aan informatie Gebrek aan informatie kan wederzijds leiden tot het nemen van beslissingen die niet beoogde effecten hebben. De gemeente hecht daarom veel waarde aan een goede communicatie met bedrijven en instellingen op het vlak van voorzieningen. Zij wil dit bereiken door:

Voorkomen van ongewenste belemmeringen De gemeente Papendrecht wil zoveel mogelijk voorkomen dat aspecten waar zij wel invloed op kan uitoefenen, ongewild van negatieve invloed zijn op beslissingen van bedrijven en instellingen. Zij wil dat bereiken door: • het terugdringen van niet-noodzakelijke beperkingen ten aanzien van het bouwen of het gebruik van gebouwen bij de actualisering van bestemmingsplannen; • het bieden van een heldere en slagvaardige procesgang voor initiatieven die niet mogelijk zijn binnen het vigerend instrumentarium, maar wel van belang zijn voor Papendrecht; • een adequate dienstverlening op het gebied van vergunningen; • voldoende voor toekomstige voorzieningen van belang zijnde locaties planologisch veiligstellen. Het aantal m2 huidig gebruik is hierbij het uitgangspunt.

• een regelmatig overleg met de partijen die van betekenis zijn in het veld van de voorzieningen; • het instellen van een portaal waar bedrijven en instellingen op het vlak van voorzieningen, gericht vragen kunnen neerleggen waarbij de gemeente een rol kan spelen.

31

“De groei van Papendrecht zit niet in de kwantiteit (meer), maar in de kwaliteit (beter).”

32

4. Economie en werken De kwaliteit van leven in Papendrecht wordt bepaald door een compleet aanbod voor wonen, werken, voorzieningen en recreatie. De gemeente wil daarom een economisch sterke gemeente in een sterke regio Drechtsteden zijn. Beleid ten aanzien van economie en werkgelegenheid De bedrijvigheid is van oudsher een belangrijke factor binnen de gemeente. De gemeente heeft op relatief weinig bedrijventerreinoppervlak een groot aantal arbeidsplaatsen. Naast de bouwnijverheid (bouw en weg- en waterbouw) met circa een kwart van de arbeidsplaatsen, zijn de vliegtuigindustrie en voedingsindustrie grote werkgevers. De groei van Papendrecht zit niet in de kwantiteit (meer), maar in de kwaliteit (beter). Wij richten ons beleid op het behouden en versterken van de bestaande bedrijvigheid binnen de gemeente Papendrecht, waarbij de historische relatie van werken en water een onderscheidend gegeven is. Als er lokaal geen mogelijkheden zijn om bepaalde bedrijvigheid te accommoderen, dient een vestiging binnen de regio Drechtsteden de voorkeur. Lokale ontwikkelingen van bedrijven en ondernemingen en de wijze waarop Papendrecht daarmee wil omgaan, kunnen niet los gezien worden van ontwikkelingen in de Drechtsteden. Economische processen spelen zich in sterke mate af in regionaal verband. Zowel de relatie tussen bedrijf

en werknemer als de onderlinge relaties tussen de bedrijven (toeleverancier en afnemer). Voor de lokale werkgelegenheid zijn zowel de Busines-toBusines bedrijven als de Busines-to-Consumer bedrijven van betekenis. De basis van het lokale beleid wordt gevormd door de Economische Visie Drechtsteden. Deze visie is de kop op de regionale nota's: kantorenstrategie voor de Drechtsteden, uitvoeringsstrategie voor bedrijventerreinen Drechtsteden, Hollands Glorie en de horeca- en detailhandelsvisie Drechtsteden. Op lokaal niveau heeft Papendrecht dit vertaald in een Economisch Ontwikkelingskader Papendrecht met vertaling naar de volgende aandachtspunten: • streven naar een gezond evenwicht tussen de landelijke winkelketens en de lokale middenstand; • gevestigd bedrijfsleven behouden en mogelijk maken groei; • startende ondernemers op maat ondersteunen; • bevorderen multifunctionele en duurzame bedrijfsgebouwen;

33

• realiseren van een compleet kwaliteitsaanbod voor de lokale kantorenmarkt; • stimuleren van de uitbreiding van horeca- en vrijetijdsmogelijkheden. Het beleid voor economie en werken is uitgewerkt in vier vormen van beleid: • de gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor economie en werken; • extra economische ontwikkelingen realiseren; • benutten van de economische kansen; • economische bedreigingen voorkomen.

4.1 De gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor economie en werken

Beleid voor bestaande bedrijventerreinen De bestaande bedrijventerreinen zijn in omvang beperkt, maar bieden veel werkgelegenheid. Het beleid is gericht op het goed kunnen doorontwikkelen van de bedrijvigheid op de bestaande bedrijventerreinen. We willen dit doen door: • zorgdragen dat de bestemmingsplannen geen onnodige beperkingen opleggen aan de doorontwikkeling van bedrijven; • zorgdragen dat een goede bereikbaarheid van de terreinen over weg en water gegarandeerd blijft; • zorgdragen dat voor bestaande bedrijven in de hogere milieucategorieën voldoende milieuruimte beschikbaar blijft; • zorgdragen voor een goede overgang van de bedrijventerreinen naar de aangrenzende gebieden, maar ook van andere functiegebieden naar de bedrijventerreinen.

Sturen op kwaliteit De gemeente Papendrecht koestert haar gevestigd bedrijfsleven en zet zich in groei mogelijk te maken. De groei zit in Papendrecht in de (ruimtelijke) kwaliteit en niet in de kwantiteit. De gemeente heeft geen fysieke ruimte om structureel areaal bedrijventerrein aan de bestaande voorraad toe te voegen. Zij koestert daarom de bestaande bedrijventerreinen en zet in op een goed duurzaam kunnen blijven benutten van deze terreinen.

34

Beleid voor werken in de wijk Nieuw ondernemerschap ontstaat overwegend buiten de reguliere bedrijventerreinen. Starters beginnen vaak aan huis of een bestaande kleine bedrijfsruimte buiten de reguliere terreinen. Bij doorgroei na een geslaagde start zoekt men zijn weg binnen het aanbod op bestaande terreinen of verzamelgebouwen binnen de woonwijken. Het beleid is er op gericht binnen de woonwijken

voldoende mogelijkheden voor daarbij passende vormen van bedrijvigheid te behouden en nieuwe mogelijkheden voor daarbij passende bedrijfsomgevingen te ontwikkelen. De gemeente wil dat doen door: • vastleggen binnen woonwijken dat vestiging van woonmilieu vriendelijke bedrijvigheid is toegestaan; • zorgen dat werken aan huis standaard is toegestaan in woongebieden.

Een faciliterende gemeente De gemeente zet in op het verbeteren van de uitvoerende dienstverlening naar het bedrijfsleven door deregulering en bundeling van vergunningen vanuit het perspectief van de klant.

Samenwerking met het bedrijfsleven Om de ontwikkeling van het Papendrechts bedrijfsleven te kunnen koesteren is inzicht nodig in de relevante ontwikkelingen binnen het bedrijfsleven. Het economische beleid van de gemeente zal ook doelmatig moeten zijn voor de ondernemers. In alle fasen van de beleidsvorming zal de gemeente, door middel van gestructureerd en frequent overleg met het bedrijfsleven, inzetten op inzicht verkrijgen in de voor de lokale en regionale economie relevante ontwikkelingen.

35

4.2 Extra economische ontwikkelingen realiseren Impulsen geven aan economie en werken Naast een goede zorg voor de reeds in Papendrecht gevestigde bedrijven wil de gemeente een impuls geven aan specifieke onderdelen van de economie, gericht op het versterken van de toekomstwaarde van de lokale economie in Papendrecht. Deze impuls is gericht op: • het versterken van de kantorenmarkt; • het behoud van voldoende watergebonden bedrijvigheid; • het versterken van de economische positie van het centrum; • het stimuleren van de afstemming bedrijfsleven onderwijs en bedrijfsleven - arbeidsmarkt.

Kantoorontwikkeling De gemeente heeft, in relatie tot de gehele Drechtsteden en gemeenten van vergelijkbare omvang, een achterstand op het gebied van arbeidsplaatsen in de zakelijke en commerciële dienstverlening. De gemeente streeft er daarom naar om ca 20.000 m2 bvo aan kantoorruimte toe te voegen aan de bestaande voorraad. Zij wil de mogelijkheden daarvoor bieden:

36

• In het geografische hart (Burgemeester Keijzerweg); • Langs de A15 en dan met name de afslag A15 - Land van Matena; • Kleinschalig, verspreid in de woonwijken. Voor de grotere locaties zullen ontwikkelgerichte gebiedsvisies worden opgesteld waarin de mogelijkheden en realisatietermijnen van die locaties worden onderzocht. Voor kleinschalige invullingen worden waar nodig bestemmingsplannen aangepast.

het centrumgebied kan een economisch aantrekkelijk hart ontstaan. De Markt blijft daarbij geschikt voor de ambulante handel en evenementen. Om de aantrekkelijkheid voor toerisme en recreatie te vergroten, wordt ruimte geboden aan uitbreiding van horecavestigingen, ligplaatsen en overnachtingsmogelijkheden en een voorwaardenscheppend terrassen- en evenementenbeleid ontwikkelt. Daarbij staat het versterken van de as Haven - Centrum - Buitengebied (Kinderdijk) centraal. Centrum gerelateerde economische ontwikkelingen moeten deze as versterken.

Watergebonden bedrijvigheid

Afstemming

Maritieme bedrijvigheid vormt een belangrijk onderdeel van de lokale historisch-economische identiteit van Papendrecht en de Drechtsteden ('Pieken in de Drechtsteden'). De gemeente vindt het daarom van belang dat ook in de toekomst watergebonden bedrijfslocaties binnen de gemeente behouden blijven. Bij ontwikkelingsprojecten langs de waterkant zal daarom het belang van de watergebonden bedrijfsactiviteiten steeds mee afgewogen worden. De economische positie van het centrum Papendrecht heeft met het vernieuwde (winkel)centrum een mooie inhaalslag gemaakt, waardoor er nieuwe perspectieven zijn ontstaan voor centrumgerelateerde economische activiteiten. Door nieuwe commerciële en nietcommerciële voorzieningen bij voorkeur te concentreren in

De gemeente hecht veel waarde aan een goede sociaalmaatschappelijke verankering van het bedrijfsleven in de gemeenschap. Ze neemt daarom de inspanning op zich om binnen Papendrecht de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs (LOC) en bedrijfsleven en regionale arbeidsmarkt te bevorderen.

4.3 Benutten van de economische kansen Initiatieven van ondernemers faciliteren Economische activiteiten worden ontwikkeld door ondernemers en instellingen. Zij komen met initiatieven waarvoor ze de medewerking van de gemeente nodig hebben. De gemeente wil in staat zijn op dergelijke

37

initiatieven en plannen een goede regie te voeren, zodat deze plannen kwantitatief en kwalitatief ook een bijdrage leveren aan de economie en werkgelegenheid in Papendrecht. De gemeente zal bij de keuze om daaraan medewerking te verlenen, afwegen of een initiatief voldoende bijdraagt aan de beleidsdoelstellingen van Papendrecht. De gemeente zal daarbij letten op:

• Faciliteren van maritieme voorzieningen, zoals een watertaxi en/of het aanleggen van een trailerhelling.

Stimuleringsprogramma's Het stimuleren van het gebruik maken van subsidies op het gebied van toerisme, leisure en economie.

4.4 Economische bedreigingen voorkomen

De meerwaarde van de ontwikkeling • de bijdrage van de ontwikkeling aan het economisch profiel van de gemeente; • de bijdrage van de ontwikkeling aan de werkgelegenheid in Papendrecht; • de bijdrage van de ontwikkeling aan de werkgelegenheid binnen de Drechtsteden.

De effecten van de ontwikkeling • de invloed van de ontwikkeling op het bestaande bedrijfsleven; • de invloed van de ontwikkeling op het evenwicht tussen landelijke ketens en de lokale middenstand; • de invloed van de ontwikkeling op de ruimtelijke kwaliteit van Papendrecht; • de invloed van de ontwikkeling op de woon- en leefomgeving van Papendrecht. • Kansen op het gebied van maritieme voorzieningen

38

De gemeente wil naast een goede woongemeente ook een goede werkgemeente blijven. Daarvoor is het van belang dat ontwikkelingen die een ongewenste invloed hebben op de autonome ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijfsleven en van in Papendrecht gevestigde instellingen waar mogelijk worden voorkomen. Het gaat daarbij om ontwikkelingen in de woonfunctie, ontwikkelingen op het gebied van de omgevingskwaliteit, ontwikkelingen op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit en op het vlak van regelgeving. De gemeente wil waar mogelijk voorkomen dat dit soort ontwikkelingen bedrijven, die nu in Papendrecht zijn gevestigd, noodzaken naar een locatie buiten de gemeente te vertrekken.

Ontwikkelingen in de woonfunctie Bij functieverandering van gebieden naar een woonfunctie (bijvoorbeeld een verouderde bedrijfslocatie) en bij

de realisatie van nieuwe woongebieden moet worden voorkomen dat bestaande ontwikkelingsruimte voor bedrijven op bedrijventerreinlocaties wordt ingeperkt. Ontwikkelingen op het gebied van de omgevingskwaliteit Bij verbetering van de omgevingskwaliteit van gebieden moet worden voorkomen dat bestaande ontwikkelingsruimte voor bedrijven op bedrijventerreinlocaties wordt ingeperkt.

Ontwikkelingen op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit Bij veranderingen van en maatregelen in de infrastructuur moet worden voorkomen dat de bereikbaarheid van de werklocaties verslechterd waardoor ontwikkelingsmogelijkheden voor bedrijven op bedrijventerreinlocaties worden beperkt. Ontwikkelingen op het vlak van regelgeving Landelijke en Europese regelgeving stellen reeds veel kaders aan de ontwikkelingsmogelijkheden van bedrijven. De gemeente streeft ernaar geen aanvullende belemmeringen op het vlak van regelgeving te creëren, tenzij er vanuit andere zwaarwegende maatschappelijke overwegingen wezenlijke noodzaak toe is.

39

“Papendrecht streeft er naar een toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige openbare buitenruimte te creëren.”

40

5. Omgevingskwaliteit (groen, water, natuur en recreatie) Met omgevingskwaliteit bedoelt de gemeente Papendrecht de kwaliteiten van groen, water en natuur en landschap, en het openbaar toegankelijke, recreatieve gebruik daarvan. De gemeente Papendrecht streeft er naar een toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige openbare buitenruimte te creëren. Het gaat daarbij om de straten en de pleinen, de parken en plantsoenen, waterpartijen en de oever van de Merwede, recreatiegebieden en recreatieve routes en over het buitengebied. Beleid ten aanzien van de omgevingskwaliteit De gebruiks- en belevingswaarde van de openbare ruimte vormt een belangrijk onderdeel van een goede woon- en leefomgeving en daarmee van het woongenot in Papendrecht. De kwaliteiten en belevingswaarden van de natuur en het landschap in het buitengebied hebben daarnaast een belangrijke recreatieve waarde voor Papendrecht. Voor het stedelijk gebied richt het beleid zich primair op het vergroten van de kwaliteit en van de toegankelijkheid van het openbaar groen, inclusief het daarbij behorende water. Onderhoud van het openbaar groen en de openbare ruimten vormt een wezenlijk onderdeel van de waardering van de kwaliteiten. Bij toegankelijkheid is met name aandacht voor de minder mobiele groepen in de samenleving.

Voor de kwaliteiten van het buitengebied is het van belang dat natuurgebieden en recreatief landschap, en dan

met name het Groene Hart, beter bereikbaar worden. De kwaliteiten van groen, water en natuur moeten niet alleen veiliggesteld en versterkt worden, maar ook van betekenis zijn voor de inwoners van Papendrecht en omgeving. Daar waar de kwaliteiten het toestaan moeten er in beginsel ook mogelijkheden zijn voor toeristisch-recreatief gebruik en ruimte voor daarbij behorende ontwikkelingen. De waarde van natuur en landschap en de recreatieve gebruiksmogelijkheden daarvan zijn niet beperkt tot het eigen (beperkte) buitengebied van Papendrecht maar strekt zich ook uit tot het buitengebied van de buurgemeenten en met name Graafstroom. In recreatief opzicht is ook de Biesbosch van grote betekenis voor de woon- en leefkwaliteit in Papendrecht. De ontwikkeling van natuur en landschap en van recreatie moet daarom altijd in regionaal verband (Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en Drechtsteden) worden bezien.

41

Het beleid voor de omgevingsaspecten groen, water, natuur en recreatie is uitgewerkt in vier vormen van beleid: • de gemeentelijke basisverantwoordelijkheid voor groen, water, natuur en recreatie; • extra ontwikkelingen op het vlak van groen, water, natuur en recreatie realiseren; • benutten van de kansen voor groen, water, natuur en recreatie; • bedreigingen voor groen, water, natuur en recreatie voorkomen.