Bijlage 1 - Programmabegroting 2023-2027.pdf
Tekst van het document
0,4 Is het landelijk gemiddelde in 2019
29
Wat gaat het kosten?
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
30
Sport, cultuur en recreatie - Hoofdtaakveld 5 In 2023 zullen de consequenties van de businesscase cultuur duidelijk zijn. Daarbij gaat het om het aanbieden van een goed cultuuraanbod door slim gebruik te maken van accommodaties en goede afspraken tussen aanbieders. In het bestuursakkoord 2022-2026 wordt het belang van bewegen benadrukt. Een manier om dat te realiseren is het aanbieden van voldoende recreatieve voorzieningen. Dat willen we vooral ook in de buitenruimte realiseren, zodat het verband met openbaar gebied en groen evident is.
5.1
Sportbeleid en activering
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Sociale ontwikkeling bevorderen, overgewicht voorkomen en een gezonde fysieke leefomgeving bevorderen Maatregelen 1a. Uitvoering van de in 2021 vastgestelde nota 'Verbinding door sport en bewegen' conform de aangegeven routes: Route 1: Van sport naar gezondheid en vitaliteit Route 2: De beweegvriendelijke omgeving Route 3: amen sterker door sport en bewegen Dat doen we door: 1b. Sportaanbieders faciliteren bij hun educatieve taak om zoveel mogelijk inwoners met sport en bewegen in aanraking te brengen: a. Verenigingsondersteuning. b. Stimuleren van de organisatie van sportactiviteiten door verenigingen door uitvoering te geven aan de regeling jeugdsportsubsidie. 1c. Coördinatie Vitaliteitsakkoord Papendrecht (Sportakkoord en Preventieakkoord, conform beleidsroute 1). 1d. Uitvoeren 'Stapje fitter': activeren van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders door middel van sport en bewegen. 1e. Stimuleren sport- en beweeg activiteiten met behulp van buurtsportcoaches, bijvoorbeeld voor ouderen, op het Cruyff Court en voor mensen met een beperking. 1f. Met betrekking tot de Omgevingswet adviseren over de mogelijkheden om te bewegen in de omgeving. Conform beleidsroute 2 de beweegvriendelijke omgeving. 1g.
In samenwerking met andere beleidsterreinen zoals onderwijs, economie, openbare ruimte en volksgezondheid, partners, verbonden partijen en inwoners werken aan het bevorderen van de sociale ontwikkeling, het voorkomen van overgewicht en het bevorderen van een gezonde fysieke leefomgeving, conform beleidsroute 3.
5.2
Sportaccommodaties
Sustainable development goals
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
31
Doelstelling 1. Behouden van goede sportvoorzieningen in Papendrecht Maatregelen 1a. In gesprek blijven met de sportverenigingen over vraag naar en aanbod van buiten- en binnensportaccommodaties met inachtneming van een ieders rol en verantwoordelijkheid en van daaruit versterken van de accounthoudersrol. 1b. Parallel aan het project VO-scholen zal gewerkt worden aan een accommodatiebeleid, wat inzicht geeft aan de toekomstige behoefte van onder andere binnensport. De uitkomsten hiervan zullen worden afgestemd bij de ruimtelijke invulling project VO-scholen. 1c. Invullen gemeentelijke accounthoudersrol binnen het verzelfstandigde sportcentrum. Focus op nakomen afspraken op het gebied van betaalbaarheid en toegankelijkheid (check op continuering bestaand beleid).
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Bevorderen van verbinding en stimuleren van ontmoeting door cultuur Maatregelen 1a. Cultuur(uitingen) gebruiken ter ondersteuning binnen het sociaal domein en onderwijs, zoals bijvoorbeeld cultuur inzetten bij mensen met dementie ter verbetering van hun situatie. 1b. Ondersteunen van het cultuurprogramma 'Cultuur Dichtbij' voor senioren. Het gaat om het organiseren van professionele culturele activiteiten in een wijkcentrum of op een dagbestedingslocatie. Hierbij ligt de focus op de positieve gezondheid. Doelstelling 2. Bevorderen samenwerking lokale cultuuraanbieders Maatregelen 2a. Intensiveren van de samenwerking tussen lokale aanbieders om te komen tot een gezamenlijk cultureel aanbod wat een bijdrage levert aan doelstellingen van het bestuursakkoord en voortzetten van samenwerking om een cultuur-educatieprogramma aan te bieden voor scholen en peuterspeelzalen. Doelstelling 3. Cultuur en cultuureducatie vraaggericht vormgeven Maatregelen 3a. In samenwerking met Stichting Cultuureducatie ZHZ een modern aanbod cultuureducatie (binnenschools) tot stand brengen. Doelstelling 4. Faciliteren van evenementen Maatregelen 4a. Faciliteren van culturele activiteiten en evenementen door maatschappelijke instellingen, ondernemers en anderen (onder andere op het Marktplein). 4b.
Faciliteren van het gesprek om maatschappelijke partners te enthousiasmeren met een ondersteunende houding. De insteek is om jaarlijks culturele activiteiten en evenementen plaats te laten vinden.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
32
5.4
Musea
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Goed beheren van de collectie moderne kunst uit voormalig Museum De Rietgors Maatregelen 1a. Het eigen beheer van het niet in Dordrecht ondergebrachte deel van de collectie moderne kunst uit voormalig Museum De Rietgors uit laten voeren door vrijwilligers.
5.5
Cultureel erfgoed
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Behoud van het dijklint en de historische structuren die bijdragen aan de identiteit van Papendrecht Maatregelen 1a. Borgen en bewaken van de kwaliteit van de historische structuren bij herinrichting van delen van het dijklint die in 2023 uitgevoerd gaat worden. 1b. Toetsen van initiatieven van derden in hoeverre die passen in de historische structuren (er zijn geen financiële middelen om zelf actief aan de historische structuren te werken). 1c. Ondersteunen onderhoudsmaatregelen voorgevels van beeldbepalende panden Dijklint door verstrekken subsidie. 1d. Bewaken behoud cultuurhistorische identiteit van het dijklint bij ontwikkelingen rond waterveiligheid (toekomstige dijkversterkingen). Doelstelling 2. In beeld brengen cultuur historie Maatregelen 2a. Indien nodig leveren van een bijdrage aan de erfgoedtafel Waterdriehoek, waarin het maritiem erfgoed wordt geborgd in de driehoek (Dordrecht, Kinderdijk, Biesbosch).
5.6
Media
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Instandhouding bibliotheekvoorziening Papendrecht Maatregelen
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
33
1a.
Implementatie van de ombuiging van de Bibliotheek AanZet met een accent op herhuisvesting.
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Behouden en versterken van het groene karakter van Papendrecht (diverser, aantrekkelijker groen en meer groen) Maatregelen 1a. Opstellen Integraal Beheerplan Openbare Ruimte. 1b. Het beheer en onderhoud van het groen wordt uitgevoerd vanuit het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte. Belangrijk uitgangspunt bij het groenbeheer is Papendrecht aantrekkelijk maken en houden voor mens, dier en natuur (natuurinclusief Papendrecht). 1c. Samenwerken met inwoners en maatschappelijke partners aan een natuurinclusief Papendrecht. Dit doen we onder andere door (communicatie) activiteiten en door ruimte te geven aan maatschappelijk initiatief op het gebied van biodiversiteit en groene klimaatadaptie (zoals het beplanten van boomspiegels, het aanleggen van geveltuintjes en het stimuleren van groenadoptie). Doelstelling 2. Versterken ecologische functie gericht op een natuurinclusief Papendrecht Maatregelen 2a. Het verder versterken van de biodiversiteit langs de A15 en aanleggen van ecologische verbindingen bij de N3 met ondersteuning van Rijkswaterstaat (subsidie). Dit traject loopt al en wordt in 2023 afgerond. 2b. In 2023 zetten we het natuurvriendelijk maaibeleid voort. Zo zorgen we voor diverse flora en voor voedsel, schuilgelegenheid en huisvesting voor fauna. De ontwikkeling van de bloemrijke vegetaties heeft een aantal jaren nodig. 2c.
Natuurvriendelijk onderhoud van bosplantsoen blijven we op 30% van het onderhouden areaal uitvoeren. Dit doen we vooral in de hiervoor geschikte grootschalige vakken. 2d. We betrekken ecologische experts bij omvangrijke projecten waarbij het streven is de natuurwaarde te vergroten. Doelstelling 3. Speel- en beweegvriendelijke omgeving Maatregelen 3a. Buitenspeelruimtes inspecteren, onderhouden en indien nodig en mogelijk vervangen. Het streven is een veelzijdig speelaanbod in stand te houden. 3b. In aansluiting op het bijgestelde investeringskrediet wordt bij de vervanging van speeltoestellen ook aandacht geschonken aan andere vormen van buiten spelen zoals natuurlijk spelen en speelaanleidingen. 3c. Verkennen van de mogelijkheden om te sporten, te bewegen en te recreëren in de openbare ruimte: (we streven naar) een beweegvriendelijke omgeving. Doelstelling 4. Versterken kwaliteit watergangen Maatregelen 4a. Op een aantal locaties onderzoek uitvoeren naar andere onderhouds- en beheermethodes van de watergangen, om deze in meer ecologische balans te krijgen. Hierbij aandacht voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en ecologie en kosten 4b. Het op diepte houden van de watergangen vindt plaats vanuit het meerjarig beheer- en onderhoudsplan baggeren vijvers en watergangen. T.b.v. de ecologie worden deze
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
34
werkzaamheden in afstemming met een ecoloog voorbereid en uitgevoerd (link met uitvoeringsplan klimaatadaptatie 2023- 2027 voor de polder AlblasserwaardVijfheerenlanden).
Wat gaat het kosten?
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
35
Sociaal Domein - Hoofdtaakveld 6 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
Deel 1 (Participatie) Samenkracht gaat over het samen met elkaar van betekenis te zijn voor de woon- en leefomgeving, met aandacht voor verbondenheid. Wijkgericht Werken richt zich op ontmoeting in de wijk en zelfredzaamheid van een brede doelgroep zonder specifieke zorgvragen. Eén van de doelstellingen van wijkgericht werken is het percentage van zelfredzame bewoners, waarin mogelijkheden liggen om in de buurt een handje te helpen, zo hoog mogelijk te houden. Wijkgericht Werken verbindt, ondersteunt, verlaagt drempels en stimuleert. Inzet is om goede ideeën op te halen en initiatieven te ondersteunen die bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid in wijken en het versterken van sociale samenhang. Tegelijkertijd wil Papendrecht dichtbij de inwoners staan, verbindend besturen en afstemming en samenwerking zoeken met inwoners en maatschappelijke organisaties bij het realiseren van haar doelen. We zoeken daarom steeds meer naar samenwerking met inwoners en organisaties. Zowel voor de aanpak van kleinschalige leefbaarheid, als voor het oplossen van ingewikkelde vraagstukken. Het Programma Participatie is opgezet om vraagstukken over goede lokale samenwerking op te pakken en participatie te stimuleren. Sustainable development goals
Doelstelling 1. Ophalen van goede ideeën en initiatieven die bijdragen aan versterking van de sociale samenhang en prettige woonomgeving. De gemeente verbindt, ondersteunt en verlaagt drempels Maatregelen 1a. Stimuleren maatschappelijke initiatieven, concrete ideeën aansporen en daar waar mogelijk enthousiasmeren en faciliteren. 1b. Ondersteunen van bestaande en nieuwe activiteiten. 1c. Het gebruik van PuurPapendrecht als online en offline buurtplatform wordt verder aangemoedigd en verder vormgegeven waarmee de vindbaarheid van voorzieningen in de buurt wordt bevorderd. Tevens wordt de samenwerking tussen inwoners, organisaties en gemeente aangemoedigd. 1d. Stimuleren van de vindbaarheid van Papendrechtse voorzieningen door middel van communicatiecampagnes op verschillende communicatiekanalen. Doelstelling 2. Bewerkstelligen van een sfeer, cultuur en omgeving die uitnodigt om te participeren en bevorderen van het luisterend vermogen Maatregelen 2a. Vergroten van kennis en transparantie door scholing van ambtenaren op het gebied van samenspraak met onze inwoners. 2b. Vooraf bedenken, bij elk onderwerp, vraag of wens, op welk niveau participatie mogelijk is. Gewenst is inwoners zo vroeg mogelijk te betrekken bij ons beleid en plannen. 2c. In gesprek gaan bij initiatieven om te kijken welke mogelijkheden er zijn om de plannen verder uit te werken. 2d.
Stimuleren van initiatiefnemers om in gesprek te gaan met de omgeving over hun plannen.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
36
Deel 2 (Sociaal Domein) Sustainable development goals
Doelstelling 1. Inzetten op een sterke lokale ondersteuningsstructuur om de deelname van inwoners van jong tot oud aan de samenleving en hun eigen kracht te bevorderen Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan het Jeugd- en Jongerenwerk Papendrecht door Suppord te richten op vroegtijdige signalering, versterken doelgroep, voorkomen duurdere zorg en goede samenwerking met Sterk Papendrecht en het onderwijs. Daarnaast gaan we onderzoek doen naar een tweede voorziening voor jongeren. 1b. Versterken van de stevige sociale basis van voorzieningen (zoals ouderenbonden, Bij Bosshardt-huis en Odensehuis), conform het Kompas Sociaal Domein 2021-2024, die mogelijkheden bieden tot ontmoeting, vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning. In 2023 gaan we aan de hand het bestuursakkoord samen met partners extra aandacht besteden aan de aanpak tegen eenzaamheid. 1c. Uitvoering geven aan de actieagenda 'Wonen en zorg ouderen' in samenwerking met maatschappelijke partners. 1d. Uitwerken van een nieuwe, lokale Routekaart Jeugd om onder meer in co-creatie met maatschappelijke partners de preventiemogelijkheden te versterken en te bestendigen op het gebied van opgroei- en opvoedhulp met aandacht voor normaliseren, demedicaliseren en preventie. Doelstelling 2. Bieden van passende ondersteuning en waardering aan mantelzorgers Maatregelen 2a.
Samen met Sterk Papendrecht en andere maatschappelijke instellingen uiting geven aan de waardering richting mantelzorgers voor hun inzet. 2b. Samen met Sterk Papendrecht en andere maatschappelijke instellingen mantelzorgers attenderen op ondersteuningsmogelijkheden en het verder vormgeven van het ondersteuningsaanbod om hen adequaat te steunen bij hun zorgtaken. Doelstelling 3. Stimuleren van vrijwilligerswerk en het bieden van passende ondersteuning en waardering aan vrijwilligers Maatregelen 3a. Promoten, stimuleren en aanjagen van vrijwilligerswerk via het platform PuurPapendrecht en via activiteiten georganiseerd door Sterk Papendrecht. 3b. Samen met Sterk Papendrecht en andere maatschappelijke partners uiting geven aan de waardering richting vrijwilligers als stimulans voor hun inzet. 3c. Ondersteunen van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties onder meer via de inzet van Sterk Papendrecht, het platform PuurPapendrecht en de vrijwilligersverzekering. Doelstelling 4. Integratie en participatie van statushouders Maatregelen 4a. Uitvoering geven aan de taken in het kader van de Wet inburgering in samenwerking met onder meer de SDD en Vluchtelingenwerk.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
37
6.2
Wijkteams
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Versterken van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van inwoners en hun sociale omgeving (familie, vrienden, kennissen en buurtgenoten) om te participeren in de samenleving, waarbij we streven om zo min mogelijk inwoners afhankelijk te laten zijn van zwaardere zorg en ondersteuning Maatregelen 1a. Vanuit het Kompas Sociaal Domein 2021-2024 initiëren van verschillende acties om een zorgzaam en veerkrachtig Papendrecht te blijven en waar mogelijk te versterken. Jaarlijks zorgen voor het opstellen van een uitvoeringsagenda sociaal domein. Doelstelling 2. Doorontwikkelen van Sterk Papendrecht tot het eerste (centrale) punt voor alle inwoners van 0 tot 100 jaar met een ondersteuningsvraag op alle levensgebieden met de gedachte: zo dichtbij mogelijk, zo vroeg mogelijk en zo zwaar als nodig Maatregelen 2a. Opstellen van prestatiegerichte (subsidie)afspraken met Sterk Papendrecht die continu stapsgewijs worden doorontwikkeld. De afspraken zijn gericht op maatschappelijke relevantie met aandacht voor kwaliteit, inhoudelijke effecten, procesresultaten en doorontwikkeling collectief aanbod. 2b. Door de inzet van Buurtbemiddeling door Sterk Papendrecht, in samenwerking met Woonkracht 10, beperken van burenoverlast. 2c.
Samen met Sterk Papendrecht, de scholen en andere gelieerde instellingen die professioneel actief zijn met jeugdigen, inzetten op een stevige samenwerking op het gebied van onderwijs en jeugd(hulp) aan de hand van de lokale samenwerkingsafspraken. 2d. Samen met Sterk Papendrecht, zorgaanbieders, huisartsen, SDD en andere gelieerde instellingen zorgdragen voor een stevige verbinding tussen het sociale en het medische domein. Dit gebeurt onder andere door de inzet van Sterk Papendrecht met een wijkverpleegkundige en jeugdhulp bij en rondom de huisartsenzorg.
6.3
Inkomensregelingen
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Inwoners met een laag inkomen en/of schulden ondersteunen, waar mogelijk preventief Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan het Kompas Sociaal Domein en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de SDD invulling geeft aan het minimabeleid en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (o.a. bijzondere bijstand, SUN Drechtsteden en Leergeld).
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
38
1b. 1c.
6.4
Vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening samen met de SDD, Sterk Papendrecht en Schuldhulpmaatje, werken aan een sluitende schuldhulproute (o.a. vroegsignalering betalingsachterstanden, preventie huisuitzettingen, schuldhulp en budgetbeheer). Uitvoering geven aan het Actieplan Armoede en schuldenproblematiek (2022-2025) om financiële problematiek onder inwoners tegen te gaan en te voorkomen en ketensamenwerking te verbeteren.
Begeleide participatie
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Bieden van beschut werk voor aangewezen personen op basis van de Participatiewet Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan het Kompas Sociaal Domein en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de SDD invulling geeft aan beschut werk. 1b. Uitwerken effecten en gevolgen samenvoeging GR Sociaal en Drechtwerk.
6.5
Arbeidsparticipatie
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Inwoners stimuleren van werk naar werk en van uitkering naar werk Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan het Kompas Sociaal Domein en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de SDD invulling geeft aan de Participatiewet. Doelstelling 2. Verminderen van werkloosheid, met name onder de jeugd Maatregelen 2a. Aanpak (jeugd)werkloosheid vanuit het regionaal programma Arbeidsmarkt Drechtsteden, onder meer door de inzet van matchmakers, via de Sociale Dienst Drechtsteden en centrumgemeente Dordrecht met het onderwijs en Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten. 2b. Uitvoering geven aan het lokaal opdrachtgeverschap richting participatieplekken bij lokale bedrijven en organisaties (Uitvoeringskader participatieplekken Papendrecht en bijbehorende subsidieregeling).
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
39
6.6
Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en deelnemen aan het maatschappelijk leven waar nodig met de inzet van maatwerkvoorzieningen Maatregelen 1a. Versterken van de verbinding tussen de algemene en maatwerkvoorzieningen door uitvoering te geven aan een samenwerkingsagenda met de SDD en Sterk Papendrecht als vervolg op de opdracht Gezamenlijk transformeren.
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en deelnemen aan het maatschappelijk leven waar nodig met de inzet van maatwerkvoorzieningen Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan het Kompas Sociaal Domein, de regionale visie sociaal domein Drechtsteden en de herijking van het Wmo-beleid op basis waarvan de Maatwerkvoorzieningen Wmo worden verzorgd door de SDD. 1b. Versterken van de verbinding tussen de algemene en maatwerkvoorzieningen door uitvoering te geven aan een samenwerkingsagenda met de SDD en Sterk Papendrecht als vervolg op de opdracht Gezamenlijk transformeren.
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Jeugdigen groeien gezond en veilig op en krijgen kansen om zich te ontwikkelen en om naar vermogen mee te kunnen doen Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan beleidskaders en de regionale samenwerking op basis waarvan de maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp worden verzorgd door de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). 1b. Invulling geven aan een nieuwe, lokale Routekaart Jeugd om te komen tot beheersmaatregelen en verder invulling te geven aan afbakening, versterken casusregie,
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
40
1c.
6.81
normalisering, demedicalisering en preventie. De landelijke hervormingsagenda jeugd wordt hierbij betrokken. Naast de nieuwe, lokale Routekaart Jeugd vindt nadere uitwerking van een aantal zaken plaats in regionaal verband via het portefeuillehoudersoverleg jeugd, zoals het passend zorglandschap en de verbinding met de jeugdbeschermingsketen (project Veilig opgroeien is teamwork).
Geëscaleerde zorg 18+
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Bieden van voldoende Opvang en Beschermd wonen voorzieningen binnen de regio Drechtsteden, Alblasserwaard & Vijfheerenlanden waar mensen met psychische of psychosociale problemen, verslavingsproblematiek, daklozen en mensen die opvang nodig hebben vanwege huiselijk geweld terecht kunnen Maatregelen 1a. Op basis van een regionale samenwerkingsovereenkomst wordt door Dordrecht (als centrumgemeente) invulling gegeven aan de maatwerkvoorzieningen op het gebied van Beschermd Wonen en Opvang. 1b. Op basis van een regionale samenwerkingsagenda met aanbieders wordt inhoud gegeven aan de beweging beschermd thuis in de wijk waarbij mensen, met de nodige ondersteuning, zelfstandig in hun eigen wijk kunnen (blijven) wonen. In dit kader wordt uitvoering gegeven aan de inzet van de Wijk GGD'er en Waakvlam in samenwerking met onder meer de DG&J, Yulius en Sterk Papendrecht.
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Bieden van voldoende opvang aan en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen die zwaardere hulpverlening nodig hebben Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan de beleidskaders en de regionale samenwerking op basis waarvan de maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp worden verzorgd door de SOJ (inzet Veilig thuis, jeugdbescherming en jeugdreclassering). 1b. De nadere uitwerking van een aantal zaken vindt plaats in regionaal verband via het portefeuillehoudersoverleg jeugd, zoals het passend zorglandschap en de verbinding met de jeugdbeschermingsketen (project Veilig opgroeien is teamwork).
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
41
Wat gaat het kosten?
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
42
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
43
Volksgezondheid en milieu - Hoofdtaakveld 7 In dit hoofdtaakveld wordt zowel het onderwerp volksgezondheid als milieu behandeld. Soms zijn de teksten over gezondheid gekoppeld aan de effecten van milieuproblemen. Zo ook ten aanzien van de uitstoot van gevaarlijke stoffen. Dit is ondergebracht bij het onderdeel 7.4 Milieubeheer.
7.1
Volksgezondheid
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Het versterken van de gezondheid en welzijn van onze inwoners Maatregelen 1a. Uitvoeren van de nota lokaal gezondheidsbeleid en het Papendrechts Vitaliteitsakkoord in samenwerking met de DG&J en andere partners gericht op onder meer het versterken van de mentale weerbaarheid, stimuleren van een gezonde leefstijl en bevorderen van de vitaliteit. 1b. Regie voeren op de uitvoering van de basistaken van de wettelijke jeugdgezondheidszorg (JGZ) die via de regionale samenwerking worden georganiseerd door de DG&J en Jong JGZ/Careyn. 1c. Faciliteren van de samenwerking om vroegtijdig problemen bij jeugdigen te signaleren en maatregelen te kunnen nemen door de inzet van Jong JGZ samen met Sterk Papendrecht en het onderwijs (onder andere de maatwerktrajecten Voorzorg en de indicatiestelling ten behoeve van de voor- en vroegschoolse educatie).
7.2
Riolering
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Uitvoering geven aan: inzameling en transport van stedelijk afvalwater, inzameling en verwerking van hemelwater en het in het openbaar gebied treffen van maatregelen om de grondwaterstand te reguleren, een en ander conform het Gemeentelijk Rioleringsplan 20192023 Maatregelen 1a. Vervanging van riolering wordt integraal opgepakt samen met wegen, groen en klimaatadaptieve maatregelen. Adaptieve maatregelen zijn regenwater afvoeren naar de sloten, regenwater tijdelijk bergen in groen en daarna langzaam afvoeren, regenwater bergen in de funderingen van de wegen en het vergroenen van tuinen. 1b. Uitvoeren van beheer en onderhoud aan de riolering en gemalen. Dit betreft planmatig onderhoud en onderhoud op basis van meldingen en calamiteiten. 1c. Vervangen van riolering en delen rioolgemalen conform het onderhoudsplan. 1d. Bij alle nieuwbouwontwikkelingen als eis stellen dat minimaal 20mm neerslag op het eigen terrein wordt vastgehouden. 1e. Opstellen van een nieuw GRP 2024-2028.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
44
Doelstelling 2. Het beperken van de negatieve gevolgen van klimaatverandering (wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen) conform de nota "Strategie Klimaatadaptatie Papendrecht 2017" Maatregelen 2a. Het samen met overige gemeenten en waterschap implementeren van een gemeenschappelijk uitvoeringsplan klimaatadaptatie 2023- 2027 voor de polder Alblasserwaard- Vijfheerenlanden. Met het uitvoeringsplan kunnen de door het Rijk beschikbaar gestelde extra middelen worden aangevraagd voor uitvoering van de lokale en regionale klimaatadaptatieprojecten. Dit is de derde stap voor een klimaatbestendige regio volgens het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. 2b. Uitvoeren van klimaat adaptieve maatregelen zoals waterberging, aanvullen van grondwater en aanleg groen voor schaduw en verkoeling bij reconstructies in wegen, groen en groene daken. 2c. In samenwerking met partners als Woonkracht10 en andere organisaties het stimuleren van een klimaat adaptieve inrichting op privaat (en publiek) terrein. Activiteiten zijn gericht op voorlichting, het wegnemen van barrières zoals eerder bij acties voor vergroenen tuinen, aandacht voor zuinig omgaan met water en als gemeente het goede voorbeeld geven in de openbare ruimte. Ook worden tegels gratis opgehaald. 2d. Opstellen van een uitvoeringsplan om de effecten van hevige regenbuien te beperken.
Dit als uitwerking van het samenhangend model voor watergangen (van Waterschap) en riolering (van Papendrecht). Zie hiertoe ook de eerste doelstelling.
7.3
Afval
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Inzamelen van huishoudelijk afval door HVC en op het afvalbrengstation Maatregelen 1a. Het inzamelen van huisvuil, afkomstig van bewoners aan huis, van verzamelpunten in de wijken en van het afvalbrengstation. 1b. Uitvoeren van de gemeentelijke afvaltaak en andere daarmee samenhangende taken zoals straatreiniging en rattenbestrijding. Deze taken en ontwikkelingen zo mogelijk regionaal afstemmen met gemeenten en afvalverwerkers. 1c. Onderhouden, beheren en vervangen van de inzamelvoorzieningen. Doelstelling 2. Stimuleren van hergebruik of recycling door gescheiden afvalinzameling Maatregelen 2a. Voorlichting verzorgen aan bewoners over huishoudelijk afval, stimuleren hergebruik en faciliteren van het gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval. In de voorlichting afval wordt een meer gestructureerde aanpak voorgestaan met aandacht voor de verschillende doelgroepen en op verschillende momenten door het jaar. Daarnaast is voorlichting / stimulering ook in de gemeentelijke organisatie een wens. Hierbij zijn beperken afvalproductie, beperken gebruik nieuwe grondstoffen en bevorderen hergebruik grondstoffen onderwerp van gesprek. 2b. Samen met scholen evalueren van voorlichting over afvalscheiding, wijze van afvalscheiding, inventarisatie van eventuele verbeterpunten. Dit met het doel de voorlichting afvalscheiding en gescheiden inzameling op scholen te verbeteren.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
45
Doelstelling 3. Implementeren van een toekomstbestendig afvalinzamelsysteem waarbij conform de VANG doelstelling sprake is van maximaal 100 kg restafval binnen enkele jaren Maatregelen 3a. Invoeren omgekeerd inzamelen, waarbij iedereen een goede basisvoorziening heeft in of aan huis. 3b. Het per 1/1/2024 invoeren van een recycle tarief om restafval verder terug te dringen. 3c. Voorbereiden van nieuwe contractvorming van de afvalinzameling.
7.4
Milieubeheer
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Een veilige omgeving en een prettig woon-, werk- en leefklimaat Maatregelen 1a. Regie voeren op de uitvoering van 'Jaarprogramma 2023 uitvoering milieutaken door OZHZ', waarin lokale prioriteiten zijn opgenomen. Die lokale prioriteiten zijn een plan uitwerken om asbestdaken binnen de gemeente substantieel te verminderen, implementatie omgevingswet op milieuthema's, ondermijning en de E-agenda. 1b. Advisering over vergunningverlening Chemours/DuPont. De nadruk ligt op het verlagen en waar mogelijk naar nul terugbrengen van emissies naar lucht, water en bodem en op de aanpak van de gevolgen van eerdere emissies, die met name tot uitdrukking komen in de bodem. Daarnaast opvolging van de dagvaarding. 1c. Uitvoeren van maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord (SLA), waaronder acties op het gebied van mobiliteit, inkoop en communicatie over houtstook. Papendrecht is door de ligging langs autowegen en rivieren een aandachtsgebied en heeft de verplichting jaarlijks de luchtkwaliteit te monitoren (jaarlijkse rapportage richting Ministerie). 1d. In overleg met de projectleider de implementatie van de omgevingswet op milieuthema's uitwerken, onder andere ten behoeve van het omgevingsplan, projectontwikkelingen, woningbouwopgaven (geluid en omgevingsveiligheid). 1e.
Nadere afspraken maken voor de uitvoering van de bodemsaneringstaken overgedragen vanuit provincie naar gemeente na invoering van de Omgevingswet. 1f. Deelname aan het platform Hoogspanning. 1g. De belangen van Papendrecht goed behartigen bij een project van EZK (ministerie van Economische Zaken) over het aanleggen van een nieuwe 380 kV verbinding door Tennet. Papendrecht ligt in het onderzoeksgebied van EZK. Ambtelijk sluiten we aan de belangen van onze gemeenten goed voor het voetlicht te brengen.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
46
7.5
Begraafplaatsen/crematoria
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Bieden van een begraafplaats aan de Admiraal de Ruyterweg 23 met een hoog kwaliteitsniveau van onderhoud en inrichting Maatregelen 1a. Zorgdragen voor een schone, goed verzorgde en begaanbare begraafplaats. 1b. Creëren van een parkachtige sfeer en rust. Uitvoeren van integraal beheer van de openbare ruimte (IBOR) op A-niveau. 1c. Toepassen van gedifferentieerde tarieven (en inventariseren van de gevolgen daarvan). 1d. Onderzoek mogelijkheden herinrichting begraafplaats, waaronder: Inschatting maken van de aanwezige ruimte voor de langere termijn Onderzoek huisvesting kantoor Onderzoeken behoeften verschillende doelgroepen Onderzoek of met betontechnologie het probleem met grondwaterstanden kan worden ingedamd 1e. Onderzoeken of en welke delen van het archief begraafplaats nog gedigitaliseerd moeten worden.
Wat gaat het kosten?
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
47
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Hoofdtaakveld 8 8.1
Ruimtelijke ordening
De verwachting is dat op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking zal treden. Of deze datum ook daadwerkelijk zal worden gehaald, wordt mogelijk pas in 4 e kwartaal 2022 duidelijk. Voor de praktijk is uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet nieuw, aangezien de inwerkingtreding een aantal keer is uitgesteld. Ondanks de onzekerheid over de inwerkingtreding wordt volop ingezet om de datum van 1 januari 2023 te halen. Al wordt beseft dat de Omgevingswet niet vlekkeloos kan worden ingevoerd gezien de complexiteit van de nieuwe wetgeving. De invoering is een doorlopend proces die de nodige capaciteit vergt vanuit het programma als ook vanuit de lijnorganisatie. Met name bij de lijnorganisatie wordt een knelpunt voorzien gelet op de huidige beschikbare capaciteit en de krapte van de arbeidsmarkt. Sustainable development goals
Doelstelling 1. Borging van de ruimtelijke kwaliteit en zorgen voor een veilige en gezonde leefomgeving door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht Maatregelen 1a. Bestemmingsplannen opstellen om gewenste (woningbouw) ontwikkelingen mogelijk te maken en het actueel houden van de beheersverordeningen door middel van een veegbeheers verordening, zodat de overgang naar de Omgevingswet soepel verloopt. 1b. Gelet op het ingewikkelde overgangsrecht van de Omgevingswet aan initiatiefnemers vragen ruim voor datum inwerkingtreding hun verzoek voor een bestemmingsplan of buitenplanse afwijking in te dienen. 1c. Snel en klantvriendelijk afhandelen van aanvragen/meldingen voor een omgevingsvergunning. 1d. Zorgvuldig en efficiënt handhaven van vergunningsvoorschriften en andere wet- en regelgeving. Doelstelling 2. Uitvoeren van het Woonplan Papendrecht 2020-2030 (naar rato bijdragen aan Drechtstedelijke woningopgave) en het stimuleren en bijdragen aan voldoende, kwalitatief hoogwaardige woningen Maatregelen 2a. Het leveren van een actieve bijdrage aan de planontwikkeling van nieuwbouwprojecten, herstructureringsprojecten of investeringen in de openbare ruimte van derden en het initiëren en mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen. Daarbij is natuurinclusief bouwen een belangrijk aandachtspunt. Zie ook onderdeel 8.3. 2b.
Beeldbepalende locaties (indien aan de orde) herontwikkelen op een manier die past bij de groeistrategie, rekening houdend met een hogere omgevingskwaliteit, duurzaamheid, klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen. Aan de hand van borging ontwikkeling en voorbereiding realisatie) ontstaat een transparant en helder ontwikkelproces waarin de raad wordt meegenomen. Doelstelling 3. Uitvoeren dienstverlening onder de Omgevingswet Maatregelen 3a. In 2023 vaststellen van een eerste omgevingsplan voor de gebieden 'Centrum' en 'Wilgendonk'.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
48
3b.
Communicatie over de gevolgen van de invoering voor de samenleving zoals t.a.v. participatie en het indienen van initiatieven, vergunningaanvragen.
3c.
Uitvoeren evaluatie van de Omgevingsvisie en de besluiten over bindend adviesrecht, verplichte participatie, delegatie bevoegdheden wijzigen Omgevingsplan. In het eerste jaar van de invoering van de Omgevingswet extra ondersteuning en begeleiding bieden richting de samenleving bij vergunningaanvragen en gebruik DSO. Plan van aanpak opstellen definitief Omgevingsplan (2024- 2029) op basis ervaringen Omgevingsplan 1.0.
3d.
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
Sustainable development goals
Doelstelling 1. Verbeteren van de structuur en het functioneren van het centrum Maatregelen 1a. Aanbesteden Veerpromenade na afronden bestemmingsplanprocedure. 1b. Aanbesteden en bouw PC Hooftlaan 180. Doelstelling 2. Versterken van de ruimtelijke kwaliteit bij grote(re) investeringen vanuit de lokale en regionale doelstellingen (groeiagenda) Maatregelen 2a. Afronden van woongebied Land van Matena en Tiendzone, waaronder het woonrijp maken van de buitenruimte. 2b. Verbetering functioneren Marktplein.
8.3
Wonen en bouwen
We willen dat iedereen met plezier woont in Papendrecht en kiezen voor een duurzame ontwikkeling van Papendrecht met meer aandacht voor elkaar en voor de leefomgeving. Goed wonen betekent veilig, duurzaam en met alle benodigde faciliteiten voor inwoners van jong tot oud. We zetten in op bouwen voor alle doelgroepen en specifiek voor starters en voor kwetsbare groepen. De energietransitie speelt een belangrijke rol binnen wonen en raakt iedereen. We willen bijdragen aan het verkleinen van energiearmoede en onze inwoners helpen bij het besparen van energie. We zetten hiervoor energiecoaches in en we investeren in het verduurzamen van wijken. Zo gaan we samen op weg naar een duurzaam Papendrecht. Sustainable development goals
Doelstelling 1. Geschikte woningen voor alle inwoners en waar mogelijk een passende bijdrage leveren aan de regionale groeiambitie Maatregelen 1a. Afronden gebied Land van Matena en Tiendzone als rustig, groen woonmilieu. In het Land van Matena is de bouw van 1 of 2 woningen nog voorzien (alle kavels zijn verkocht). In 2023 afronding woonrijpmaken.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
49
1b.
1c. 1d. 1e. 1f. 1g.
1h. 1i.
1j.
1k.
Onderzoeken waar kansen liggen voor verantwoord verdichten / herontwikkelen met als doel het toevoegen van kwaliteit in de leefomgeving en onderscheidende woonmilieus (Businesscase Ruimte en Bouwen) en starten met uitvoeren en implementeren van de aanbevelingen. Ook in 2023 voeren we het Papendrechts Woonplan 2020-2030 uit met daarbij aandacht voor alternatieve samenlevingsvormen. Actualiseren van de lokale PALT behorend bij regionale PALT en uitvoeren meerjaren prestatieafspraken PALT 2023-2024. Uitvoering geven aan de Agenda huisvesting kwetsbare groepen (het gaat om mensen die niet vallen onder de reguliere urgentieregeling). Opvolgen contingent afspraken (op basis van regionale afspraken, uitvoering in 2023). Verder uitbouwen van de verkenning van de motie Ouderen en Wonen om in 2023 te komen tot een programmatische aanpak voor ouderen en wonen vanuit de leidraad van de landelijke Taskforce voor Wonen en Zorg (aanpak op basis van een woon/zorg-analyse). Naast projecten die definitief worden gerealiseerd zijn we constant bezig met locaties om die in ontwikkeling te brengen. In 2023 gaat het om de volgende zaken: a. Kraaihoek b. Planontwikkeling nieuwbouw centrum Op basis van de groeiagenda wonen faciliteren we onze autonome groei en streven we naar een bijdrage aan de groeiagenda. Het voorbereiden op de implementatie van de Omgevingswet.
Het onderzoeken wat de inhoudelijke effecten zijn van het nieuwe omgevingsrecht voor de gemeente Papendrecht. Anticiperen op de gewijzigde processen die de nieuwe wet- en regelgeving mee zullen brengen voor de gemeentelijke organisatie. Het inrichten van een nieuw ketenproces dat geënt is op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Door het Didam Arrest is de gemeente Papendrecht genoodzaakt om het verkoopbeleid bij gemeentelijk onroerend goed (panden en percelen) te herzien. De gemeente Papendrecht gaat het verkoopbeleid herijken en komt met een nieuw verkoopbeleid dat tot een objectieve benadering volgens, in overeenstemming met de aanbestedingswet zal leiden en in overeenstemming is met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Het herzien van de huisvestingsverordening met een toevoeging over de opkoopbescherming. In de Drechtsteden werken 6 gemeenten gezamenlijk met dezelfde voorrangsregels in de huisvestingsverordening. Alle 6 gemeenten hebben een huisvestingsverordening (art. 4 Huisvestingswet 2014). Een huisvestingsverordening geldt voor maximaal 4 jaar. De huidige versie is vastgesteld per 01-07-2019, dus moeten de afzonderlijke gemeenteraden op 01-072023 een nieuwe huisvestingsverordening hebben vastgesteld.
Doelstelling 2. Duurzaam Papendrecht: voorbereiden van en inspelen op de energietransitie Maatregelen 2a. Samen met WK10, HVC en Stedin clusteraanpakken opstellen en uitvoeren in wijken waar huurwoningen staan die met SAH-gelden (Subsidie Aardgasvrije Huurwoningen) voor 2026 op het warmtenet worden aangesloten. Ook zoeken naar spin-off mogelijkheden verdergaand dan het cluster zelf. 2b. We borgen de RES 1.0 in het lokale beleid in afstemming met ambities uit aangrenzende domeinen. Het uitvoeren van onze energiestrategie vergt inzet op energiebesparing, opwekking van duurzame energie, verduurzaming van mobiliteit én op de warmtetransitie. De komende jaren is het van belang om te komen tot een organisatie die passend is voor de opgave en de uit te voeren werkzaamheden. 2c. Ondersteunen van en doorverwijzen naar het Energieloket Papendrecht voor woningeigenaren en het loket Zakelijk Drechtsteden. 2d. Handelingsperspectief bieden aan inwoners en zo besparen en verduurzamen van energie stimuleren. Dit doen we onder meer met doelgerichte communicatie en wijkgerichte aanpakken 'energie besparen en verduurzamen'. 2e. Het eerste uitgangspunt van de Transitievisie Warmte is dat we voortvarend aan de slag gaan met isolatie en andere vormen van energiebesparing.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
50
2f. 2g. 2h. 2i.
Aandachtspunten daarbij zijn het tegengaan van energiearmoede en het zoveel mogelijk aansluiten bij natuurlijke momenten voor woningeigenaren in Papendrecht. Hiervoor wordt een doelgroepenaanpak uitgewerkt met gerichte maatregelen en voorlichting. Gebruik maken van mogelijkheden om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Handelingsperspectief bieden aan ondernemers en eigenaren van maatschappelijk vastgoed en zo het verduurzamen van o.a. hun panden te stimuleren. Dit doen we onder meer met doelgerichte communicatie en acties bij bedrijven of op bedrijfsterreinen. In samenwerking met bureau Cirkellab bedrijven stimuleren tot circulair werken. Bevorderen van de duurzaamheid van nieuwbouwwoningen, conform de omgevingsvisie.
Indicatoren en streefwaarden In de onderstaande tabellen wordt bij de doelstelling een ontwikkelrichting aangegeven. Het is een indicatie welke richting de meting op zou moeten gaan: Het streven is om een daling te realiseren ten opzichte van de laatste meting Het streven is de uitkomst minimaal stabiel te houden ten opzichte van de laatste meting Het streven is om een stijging te realiseren ten opzichte van de laatste meting 8.3 Wonen en bouwen Inwoners Papendrecht en wonen Indicator
Meting 2017
Meting 2018
Meting 2019
Meting 2020
Passend gehuisveste huishoudens in % Bron: CBS 2019 – Lokale monitor wonen
76,8
78,1
75,1
76,8
% deel netto huur van nettoinkomen (huurquote) Bron: CBS 2019 – Lokale monitor wonen
21,9
22,7
22,6
22,0
Meting 2017
Meting 2018
Meting 2019
Meting 2020
Papendrecht en energie Indicator
Hernieuwbare energie in % Bron: Klimaatmonitor RWS 2019
% woningen met zonnepanelen Bron: WSJG
2,8
4,5
3,7
5,9
4,3
8,3
4,6
11,4
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
Doelstelling 2023
74 Is landelijk % 2020 Streven is hoger %
22,4 Is landelijk % 2020 Streven is gelijk blijvend %
Doelstelling 2023
10,3 Is landelijk % 2020 Streven is hoger %
15,7 Is landelijk % 2020 Streven is hoger %
51
Wat gaat het kosten?
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
52
PARAGRAFEN
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
53
Inhoud
1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing....................................................................55 2. Onderhoud kapitaalgoederen........................................................................................60 3. Financiering................................................................................................................... 79 4. Lokale heffingen............................................................................................................ 84 5. Grondbeleid................................................................................................................... 92 6. Verbonden partijen........................................................................................................ 95 7. Bedrijfsvoering............................................................................................................. 112
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
54
1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf wordt beschreven hoe wij omgaan met risico's en hoe groot het weerstandsvermogen moet zijn om deze risico's op te kunnen vangen. Weerstandsvermogen geeft aan of het vermogen van de gemeente Papendrecht toereikend is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat het beleid moet worden aangepast. Het weerstandsvermogen bestaat uit een incidenteel en een structureel deel. Het incidentele deel is het vermogen om onverwachte incidentele tegenvallers op te vangen, het structurele deel om onverwachte tegenvallers structureel op te vangen. Het weerstandsvermogen wordt berekend door gecalculeerde risico's in mindering te brengen op de vrij besteedbare middelen en/of reserves en het begrotingsresultaat van het lopende jaar. Het weerstandsvermogen op termijn wordt berekend door gecalculeerde risico's in mindering te brengen op de vrij besteedbare middelen en/of reserves en het begrotingsresultaat op termijn. Het weerstandsvermogen geeft het volgende beeld: Weerstandsvermogen
incidenteel
structureel
Direct beschikbaar 1-1-2023
51.977.000
50.000
Op termijn beschikbaar
50.509.000
2.230.000
Structureel weerstandsvermogen Het structureel weerstandsvermogen is bestemd voor tegenvallers als gevolg van autonome ontwikkelingen en calamiteiten waarvoor geen budget aanwezig is. Het is toegestaan om gedurende een aantal jaren een bestemmingsreserve in te zetten. Structurele tegenvallers dienen uiteindelijk structureel uit het begrotingsresultaat te worden gefinancierd. Het structureel weerstandsvermogen van de gemeente Papendrecht is: Structureel weerstandsvermogen
2023
Budget voor onvoorziene uitgaven
50.000
50.000
0
2.500.000
50.000
2.550.000
-
-320.000
50.000
2.230.000
Onbenutte belastingcapaciteit Subtotaal Rente-effect aanwending van alle reserves Weerstandsvermogen
op termijn
Toelichting: 1. Budget onvoorziene uitgaven Voor onvoorziene uitgaven is jaarlijks € 50.000 beschikbaar. 2. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit op korte termijn is de ruimte tot 100% benutte belastingcapaciteit ten opzichte van landelijk gemiddelde 2022. Op langere termijn is o.b.v. berekeningen artikel 12 status sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 2,5 miljoen. Overige belastingen zijn 100% kostendekkend. 3. Rente-effect aanwending van alle reserves De gemeente Papendrecht heeft ultimo 2027 € 63 miljoen aan reserves. Het aanwenden van reserves heeft een ongunstig effect op het renteresultaat. Bij aanwending neemt de financieringsbehoefte toe en stijgen de rentelasten, dit kan leiden tot een nadeel van € 0,32 miljoen. Incidenteel weerstandsvermogen De stand van de reserves per 1-1-2023 bedraagt € 69,2 miljoen. Hiervan is € 51,9 miljoen vrij besteedbaar. Dit betreft de algemene reserve en specifieke risico reserve grondexploitaties. Het risico wordt gecalculeerd op afgerond € 24,9 miljoen. Het incidenteel beschikbaar weerstandsvermogen komt hiermee uit op afgerond € 27 miljoen (voor de berekening zie tabel).
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
55
Incidenteel weerstandsvermogen
1-1-2023
Algemene reserve Risicoreserve grondexploitaties Beschikbare reserves
51.477.000 500.000 51.977.000
Risico's grondexploitaties Risico's deelnemingen Risico's verbonden partijen GRD Risico's overige verbonden partijen Risico's afgegeven gemeentegaranties Risico's overig Totaal risico's
500.000 356.000 8.950.000 830.000 159.000 14.200.000 24.995.000
Incidenteel weerstandsvermogen
26.982.000
Toelichting van de risico's Risico grondexploitaties Voor de beheersing van het risico op de grondexploitaties wordt een reserve aangehouden ter grootte van het financiële risico. Dit wordt jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd. Risico deelnemingen De gemeente loopt bij de deelneming en verstrekte lening aan de Fabriek Slobbengors CV en bij de verstrekte lening aan Rivas een financieringsrisico. Het risico is bepaald aan de hand van de jaarlijkse rentebaten. Risico's verbonden partijen Dit betreft het risico dat de gemeente loopt op de diverse verbonden partijen. Verbonden partijen hebben zelf beperkt weerstandvermogen, omdat de gemeenten als achtervang dienen. Gemeenten zullen voor het overige deel in het lokale weerstandsvermogen middelen moeten reserveren. Voor bepaling van het gemeentelijke risico in de begroting 2023 is uitgegaan van de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing uit de begroting 2023 van deze verbonden partijen. Daarnaast is rekening gehouden met het risico, dat verbonden partijen opgenomen taakstellingen niet halen of in tegenstelling tot voorgaande jaren geen sprake is van onderuitputting van budgetten. Deze risico's zijn vermeld in onderstaand overzicht. In het overzicht is het bedrag opgenomen voor de SOJ het grootste omdat rekening wordt gehouden met 15% van de gemeentelijke bijdrage over een periode van 4 jaar.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
56
Risico verbonden partijen
waarschijnlijkheid
Ingeschat risico periode 20232027
Aandeel
Risico gemeente
GRS Rijksvergoeding TOZO
groot
450.000-
7,1%
30.000-
Bestandsontwikkeling ink ondersteuning
matig
2.675.000
7,1%
190.000
Ontwikkeling macrobudget
middel
4.150.000
7,1%
290.000
WMO begeleiding
middel
1.650.000
7,1%
120.000
Huisvesting
middel
2.375.000
7,1%
170.000
Bedrijfsvoering
middel
600.000
7,1%
40.000
Realisatie taakstellng
middel
3.600.000
7,1%
260.000
Invoer KZA systeem
groot
1.200.000
7,1%
90.000
Huisvestingslasten
groot
1.100.000
7,1%
80.000
GRD
VPB - aanvullend opgenomen
klein
600.000
7,1%
40.000
Vergoeding bezwaarschriften WOZ
middel
4.200.000
7,1%
300.000
Loonkosten
groot
1.200.000
7,1%
90.000
Kwaliteitseisen GEO-data
klein
600.000
7,1%
40.000
Smart Data Center
groot
600.000
7,1%
40.000
15% gemeentelijke bijdrage incl. herijking GF
middel
6.750.000
100,0%
6.750.000
DG&J
middel
4.500.000
5,9%
270.000
211.000
100,0%
SoJ
Drechtwerk
middel Subtotaal GRD
35.561.000
210.000 8.950.000
Bureau Openbare verlichting
-
-
Gevudo (behartigen aandeelhoudersbelangen in NV HVC)
-
-
VRZHZ Risico obv risicoparagraaf Beschikbaar weerstandsvermogen
n.v.t.
8.135.000
6,1%
500.000
n.v.t.
3.060.000-
6,1%
190.000-
2,0%
140.000
2,0% 100,0%
120.000500.000 830.000
ODZHZ Risico obv risicoparagraaf
n.v.t.
Beschikbaar weerstandsvermogen Dividenden Subtotaal overige verbonden partijen
n.v.t. middel
6.948.000 6.115.000500.000 6.408.000
Totaal
9.780.000
Risico's afgegeven gemeentegaranties De gemeente staat voor in totaal € 95,8 miljoen garant. Hiervan heeft € 88,3 miljoen betrekking op de achtervangpositie in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (indirecte borgstelling). Gezien de zekerheidsstructuur van dat fonds is hieraan een relatief laag risico verbonden. De directe borgstellingen (exclusief de borgstelling voor de gemeenschappelijke regelingen) is € 7,5 miljoen. Ook hier zijn voldoende zekerheden gesteld, waardoor het risico beperkt is. Risico's overig Dit betreft onder andere negatieve bijstelling van het gemeentefonds, schadeclaims, hogere inflatiekosten, oninbare gemeentelijke belastingen, overdracht extra milieutaken vanuit de provincie en wijziging in (fiscale)wetgeving.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
57
Beoordeling weerstandscapaciteit Voor de beoordeling van de weerstandscapaciteit gaat het om een beoordeling van de relatie tussen het beschikbare weerstandsvermogen en het, aan de risico's gerelateerde, benodigde weerstandsvermogen. Voor de hoogte en samenstelling van het weerstandsvermogen zijn geen landelijke normen en richtlijnen vastgesteld. Een gangbare norm is het hanteren van een beoogde weerstandsratio (= weerstandsvermogen gedeeld door risico’s) van tussen de 1 en 1,5. Met een weerstandsratio van 2 of hoger is het weerstandsvermogen goed tot uitstekend te noemen. De norm voor het weerstandsvermogen is door de raad vastgesteld op 1. De gemeentelijke weerstandsratio komt voor 2023 uit op 2,1. De stand van de vrij besteedbare reserves is hiermee ruim voldoende om de risico's op te vangen. In onderstaande tabel is de berekening opgenomen. Berekening weerstandsratio
1-1-2023
Totaal risico
24.995.000
Totaal weerstandsvermogen Weerstandsratio
51.977.000 2,1
Financiële kengetallen De kengetallen geven zicht op de financiële positie van de gemeente en bieden de mogelijkheid om gemeenten onderling te vergelijken. Daarmee dragen deze kengetallen bij aan de controlerende en kaderstellende taak van de gemeenteraad.
Overige financiële kengetallen Begroting Begroting 2023 2024
Papendrecht
Begroting 2025
Begroting 2026
Netto schuldquote
91%
91%
89%
95%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
74%
75%
75%
81%
Solvabiliteitsratio
38%
38%
37%
31%
Grondexploitatie
1%
1%
1%
1%
2,91% 100% Voldoende Matig Onvldoende
4,15% 100%
5,41% 100%
0,44% 100%
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Netto schuldquote Met de netto schuldquote worden de totale schulden afgezet tegen het totaal aan baten van de gemeente. In de VNG-uitgave "Houdbare Gemeentefinanciën" is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de gemeentelijke jaaromzet (<100%) dit als voldoende kan worden beschouwd. Tussen de 100% en 130% is matig, meer dan 130% is onvoldoende. Ten opzichte van de begroting 2022 een daling met 1%. Wij voldoen aan deze norm.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
58
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De verstrekte leningen betreffen o.a. de leningen aan Rivas en Fokker. Hiervoor wordt een rentevergoeding ontvangen. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio laat zien welk deel van het bezit van de gemeente wordt bekostigd met eigen vermogen. In de VNG-uitgave "Houdbare Gemeentefinanciën" is aangegeven dat gemiddeld de solvabiliteitsratio zich begeeft tussen de 30% en 70%. Bij een solvabiliteitsratio tussen 20% en 30% is het matig en bij een percentage van <20% heeft een gemeente zijn bezit te zwaar belast met schuld. Kengetal grondexploitatie Met het aandeel grondexploitaties wordt aangeven hoe de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale baten van de gemeente. De norm is maximaal 25%, meer dan 35% is onvoldoende. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele begrotingsruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting of rekening en geeft daarmee aan of de gemeente in staat is structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. De artikel 12 norm is 0,5%, de structurele ruimte is matig als deze tussen de 0,0% en 0,5% ligt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit laat zien hoe de woonlasten zich verhouden ten opzichte van het landelijk gemiddelde.
Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Meer dan 110% is matig, meer dan 130% onvoldoende.
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
59
2. Onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding In deze paragraaf is aangegeven hoe omgegaan wordt met gemeentelijke kapitaalgoederen. De gemeente heeft op haar grondgebied kapitaalgoederen in de vorm van wegen, civiele constructies, riolering, openbare verlichting, water, groen, speelruimten, sportvelden en vastgoed. Deze kapitaalgoederen zijn afgestemd op de functie (nu en in de toekomst) en zijn van belang voor onder andere de volksgezondheid, handel, verkeer & vervoer, ecologie en recreatie. De gemeente Papendrecht wil haar kapitaalgoederen goed onderhouden en in een goede staat houden. Deze paragraaf geeft inzicht in de wijze van onderhoud & vervanging en de benodigde financiële middelen. Papendrecht gaat zorgvuldig om met onze kapitaalgoederen, waarbij de voorzieningen binnen een goed rentmeesterschap worden beheerd. In het fysieke domein vraagt het kwalitatief op peil houden van de openbare ruimte de nodige aandacht (ook financieel), ontstaan mogelijk hogere kosten vanwege de energietransitie en duurzaamheid. De kernboodschap is en blijft dat we verantwoordelijkheid blijven nemen om de kapitaalgoederen te behouden en daarbij keuzes maken die daartoe bijdragen. Dit alles vanuit het perspectief van een meerjarig financieel gezonde gemeente.
Om dit te realiseren is het beheer, onderhoud en vervanging van de kapitaalgoederen vastgelegd in beleids-/beheerplannen en/of meerjarige onderhoudsplannen, waarbij aandacht is voor de energietransitie, klimaatadaptatie, verminderen afvalproductie, duurzaamheid en circulariteit. Voor de riolering is dit vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan. Bij civiel en groen is dit vastgelegd het beheerplan openbare ruimte. In 2023 wordt gestart met de actualisatie van het Gemeentelijk Rioleringsplan. Kerncijfers (in beheer) van Papendrecht Verharding
1.815.000
m2
75% elementen, 20% asfalt en 5% overige verharding
Groen
1.719.000
m2
Incl. sportvelden, begraafplaats
Water
630.000
m2
Excl. onderhoud derden, incl. buitenhavens
Het beheerareaal omvat verder: Riolering (stelsel riolering excl. persleiding)
165 km
Riolering (persleiding)
13 km
Gemalen
84 stuks
Bomen (excl. Waterschap en derden) Beschoeiing en oevers
14.586 stuks 80 km
Lichtmasten
6.519 stuks
Speeltoestellen (incl. scholen)
652 stuks
Bruggen
204 stuks
Waterbushaltes
3 stuks
Damwanden, (wal)muren en keermuren
2.774 m1
Geluidsschermen
4.100 m1
Buiten sportlocaties
8 stuks
Verkeersregelinstallaties
5 stuks
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
60
Beheervisie De openbare ruimte wordt door middel van integraal beheer en onderhoud in stand gehouden. Belangrijk is de onderlinge samenhang voor een goed financieel beheer en effectief gebruik van de maatregelen waarbij klein onderhoud, groot onderhoud en vervanging integraal worden uitgevoerd. Dit proces is, aan de hand van de levenscyclus van de weg, onderstaand in beeld gebracht. Klein onderhoud
Groot onderhoud
Vervangingsinvestering
Onderhoudstoestand
Aanleg
Tijd Onderhoudscyclus
Figuur 1: Onderhoudscyclus Beheer wordt kort gedefinieerd als alle maatregelen waarmee de openbare ruimte in stand wordt gehouden. Naast het uitvoeren van fysieke onderhoudsmaatregelen, betekent dit ook sturing geven aan beleidsontwikkeling, het optimaliseren van de bedrijfsvoering, maar ook (functie) aanpassing door nieuwe ontwikkelingen. Bij het fysieke onderhoud onderscheiden we verzorging (van de openbare ruimte) en het technisch onderhoud van de objecten. Voorbeelden van deze verzorging zijn bijvoorbeeld de bestrijding van onkruid, het verwijderen van zwerfvuil en graffiti. Het technisch onderhoud omvat het onderhouden van de objecten door middel onderhoudsmaatregelen, bijvoorbeeld het herstraten van wegen, vervangen van brugdekdelen, etc. Belangrijk hierbij is dat zowel het klein onderhoud als het planmatig groot onderhoud en tijdige vervanging bijdragen aan een voldoende technische staat gedurende de technische levensduur van een voorziening. Beleidskaders Algemeen Op 26 januari 2021 is de Omgevingsvisie Papendrecht 'Een duurzame toekomst met een krachtige gemeenschap' vastgesteld door de gemeenteraad van Papendrecht. Samen met de door de gemeenteraad vastgestelde kaders (Perspectiefnota 2022-2027) en het bestuursakkoord vormt dit het kader voor het beheer van de openbare ruimte.
Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in Papendrecht is vastgelegd in meerdere beleidsdocumenten, beheer- en uitvoeringsplannen. In het kader van de Omgevingswet en actualisatie van het Civiel Technisch Beheerplan en Groenbeheerplan wordt één Beheerplan Openbare Ruimte opgesteld, waarbij een belangrijke eerste bouwsteen wordt gevormd voor een Omgevingsprogramma Openbare Ruimte. Het Beheerplan Openbare Ruimte is nog niet gereed, maar wordt eind 2022 ter besluitvorming aangeboden aan het college (gelijktijdig met de begroting). Riolering Beleidskader Gemeentelijk Rioleringsplan Papendrecht (GRP) 2019-2023. Stedelijk Waterplan 2007-2016 met doorloop naar 2024. Beheerplan openbare ruimte Strategie Klimaatadaptatie Papendrecht 2017 Gemeentelijke begroting 2023 Perspectiefnota 2022-2027
Programmabegroting 2023 – Gemeente Papendrecht
61
De Wet milieubeheer (binnenkort onderdeel Omgevingswet) bepaalt dat gemeenten verplicht zijn een geldig gemeentelijk rioleringsplan (GRP) te hebben. In het GRP geeft de gemeenteraad aan op welke wijze zij invulling geeft aan de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Naast deze zorgplichten zijn de kosten van de activiteiten en de gevolgen voor de rioolheffing op korte en lange termijn in beeld gebracht. In 2020 is het GRP 2019-2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In het GRP zijn tevens de maatschappelijke opgaves opgenomen als klimaatadaptatie en (technische) tendensen. Het gaat hierbij om een rechtvaardige kostenverdeling tussen riolering en wegen/groen bij integrale vervanging, het vervangingstempo van de riolering, de inzet op klimaat adaptieve maatregelen bij reconstructies en klimaat adaptieve stimuleringsmaatregelen voor derden. In 2023 wordt het nieuwe GRP 2024-2028 voorbereid en opgesteld. Gemeente Papendrecht heeft gezamenlijk met Waterschap Rivierenland een Stedelijk Waterplan (SWP) vastgesteld. In 2017 is het Stedelijk Waterplan verder uitgewerkt en aangevuld met het streefbeelden waterplan. Het doel is het bevorderen van de flora & fauna in en rond de watergangen in de gemeente en het verbeteren van waterkwaliteit. Het huidig Waterplan blijft zijn geldigheid behouden.