Bijlage 1 - Eindrapport - onderzoek van groei naar beheergemeente - Papendrecht.pdf

Het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie is voor veel opgaven niet in staat om deze zonder enige vorm van samenwerking te realiseren. In veel gevallen is samenwerking noodzakelijk met inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en/of andere overheden. De kunst daarbij was om: 1 Zicht te krijgen welke partners een bijdrage konden leveren aan de maatschappelijke opgave die voorlagen; 2 Hoe hierbij effectief kon worden samengewerkt; 3 Hoe taken, activiteiten en middelen tussen de gemeente en de samenwerkingspartners konden worden verdeeld. Door acht maatschappelijke opgaven centraal te stellen, werden samenwerkingspartners betrokken vanuit een gemeenschappelijke noemer. Vanuit die gemeenschappelijke noemer ontstond een samenspel waarin vraagstukken integraal werden benaderd en vooral ook geconcretiseerd. De visie bleef daarmee niet hangen in abstracte beschouwingen, maar werd bijvoorbeeld voorzien van inspirerende voorbeelden. De werkwijze stond dan ook vooral in het teken van samen bouwen, in plaats van discussiëren en het organiseren van ‘bespiegelingen’. De bijeenkomsten tussen de gemeente en partijen uit de samenleving zijn dan ook getypeerd als ‘werkplaatsen’. Door deze aanpak werden valkuilen vermeden, die zich in onze ogen vaak voordoen bij kerntakendiscussies, zoals: 1 Het idee dat een overheid een taak radicaal loslaat komt zelden voor.

Een veel gevallen is er namelijk sprake van enige vorm van ‘overheidsbemoeienis’. Denk bijvoorbeeld aan het door inwoners zelf laten onderhouden van openbaar groen in de wijk of buurt. De inwoners pakken in dat geval het onderhoud geheel zelf op maar de gemeente wil dat dit wel veilig gebeurt of stelt eisen aan welke planten en struiken geschikt zijn.

Pagina 50

2

3

Focus op geld. Als de discussie intern en extern meteen in het teken staat van bezuinigen, is er weinig energie bij externe partners om mee te denken over oplossingsrichtingen. Deze valkuil werd vermeden door vooral in te zetten op de vraag: ‘Wat willen we realiseren in de samenleving?’ (de maatschappelijke opgave) en ‘Hoe kan dat slimmer of beter in samenwerking met allerlei partijen uit de samenleving?’; Vaak zijn visies over de rol en taak van gemeenten in de lokale samenleving onvoldoende concreet. Deze valkuil is vermeden door samen te bouwen met externe partijen aan concrete voorbeelden en initiatieven, in plaats van abstracte beschouwingen.

FASE 2 TAKENDISCUSSIE IN GEMEENTE MIDDELBURG

Het vervolgproces bestond uit zeven stappen. De eerste vier stappen (1 t/m 4) omvatten een interne verkenning binnen de ambtelijke organisatie. Die stappen werkten toe naar goede kaders voor verdere uitwerking van de rol- en taakverdeling, in overleg met samenwerkingspartners. In de laatste drie stappen (5 t/m 7) werd in samenwerking met partijen uit de samenleving en/of andere overheden toegewerkt naar concretere uitwerking. Hierbij kwamen de effecten van een nieuwe rolen taakverdeling in beeld: effecten op het ambitieniveau, kwetsbaarheid en kosten. 1

Takeninventarisatie en -beschrijving van wettelijke- en autonome taken Alle gemeentelijke taken werden geïnventariseerd en op een uniforme wijze beschreven. Het resultaat was een zogenaamde ‘takenkaart’. Dit was een belangrijk hulpmiddel. Men kreeg zicht op belangrijke kenmerken van een taak, zoals de aard van de taak in termen van het wettelijke en/of autonome deel, de omvang, huidige samenwerking met andere partijen en de financiële middelen. Strikt genomen heeft de visie geen functie in deze stap, taken kunnen los van een visie worden geïnventariseerd.

2

Positioneren van alle taken Taken werden rondom alle acht kernopgaven gepositioneerd op basis van de bijdrage van een taak aan een opgave en de mate van samenwerking met anderen. De onderstaande figuur werd ingezet als een belangrijk hulpmiddel om te bepalen in hoeverre een taak in de huidige situatie door de gemeente wordt uitgevoerd of in samenwerking met andere partijen, en met welk ambitieniveau dat nu gebeurt.

3

Interne verkenning van potentiële taken voor samenwerking en wie potentiële samenwerkingspartners zijn

Pagina 51

Er vond een interne verkenning plaats naar taken die in aanmerking kwamen voor een verschuiving naar een ander kwadrant. Bijvoorbeeld: taken die volledig door de gemeente werden uitgevoerd, maar die ook konden worden uitgevoerd in samenwerking met andere partijen. Voor die taken werd bepaald met welke partijen dan moest worden samengewerkt en welk ambitieniveau wenselijk was. De visie bood hiervoor aangrijpingspunten. In het bijzonder was er aandacht voor taken die een bijdrage konden leveren aan creatieve en innovatieve oplossingen per kernopgave, die genoemd zijn in de fase van visievorming. Overigens was het ook mogelijk dat taken juist verschuiven van ‘samenwerken’ naar ‘zelf doen’. Alle mogelijke combinaties konden zich dus voordoen. 4

Beeld- en oordeelsvorming door de raad en/of de raadswerkgroep Op basis van de stap 3 werd een raadswerkgroep in stelling gebracht om te komen tot beeldvorming over: > Taken die in aanmerking komen om samen met partijen uit de samenleving of andere gemeenten verder uit te werken, en de partijen die daarvoor in beeld zijn; > De minimale rol die de gemeente wil spelen bij de geselecteerde taken; > Het minimale ambitieniveau van de kernopgave waarvoor de taak relevant is.

5

Formerende gesprekken met partijen uit de samenleving In samenwerking met de geselecteerde partijen uit stap 4 werd uitgewerkt hoe en op welke wijze de taak kon worden verdeeld over de gemeente en de samenwerkingspartners.

6

Verkenningsagenda Gedurende formerende gesprekken met maatschappelijke partners is verkend of de verschillende taken een nieuwe rol- en taakverdeling konden krijgen tussen de gemeente en partners. De effecten hiervan zijn dus al in een vroeg stadium met samenwerkingspartners verkend. Een verschuiving van een taak heeft immers effect op het ambitieniveau, de kwetsbaarheid en de kosten van een taak. Ook kwamen (politieke) keuzevraagstukken boven tafel, die in een later stadium door de raad beslecht zouden moeten worden. Door al deze effecten in kaart te brengen, zonder hierover nog te besluiten, kon gedurende het proces worden bijgestuurd en kwam het voorbereidende materiaal voor stap 3 Ombuigingen goed in beeld.

7

Richten van de vervolgfase 3 Ombuigingen Dit was de laatste stap in fase 2 Takendiscussie. Deze stap omvatte een raadsvoorstel voor de inrichting van fase 3 Ombuigingen. Dit raadsvoorstel omvatte tevens een voorstel hoe de raad zou kunnen omgaan met eventuele (politieke) keuzevraagstukken, die gedurende de voorgaande stappen zijn geïnventariseerd.

FASE 3 OMBUIGINGSVOORSTELLEN IN GEMEENTE MIDDELBURG

Op basis van de uitkomsten van fase 2 zijn ombuigingsvoorstellen voorbereid door het college en daar waar nodig voorgelegd aan de raad voor besluitvorming. Deze fase is vergelijkbaar met dat wat de gemeente Papendrecht heeft gedaan. Daarbij opgemerkt dat de politieke keuzevraagstukken door Middelburg dus al in fase 2 zichtbaar zijn gemaakt.

Pagina 52

9

Rol van de raad

In dit hoofdstuk kijken we naar de rol van de raad in de gemeente Papendrecht. Hiermee wordt de deelvraag 7 beantwoord. Het hoofdstuk start direct onder het kader met een beantwoording van de deelvraag. Dit doen we met een kort antwoord en een toelichting daarop. Voor een verdere verdieping en een onderbouwing met bevindingen kunnen de navolgende paragrafen van dit hoofdstuk worden geraadpleegd. Deelvraag 7 Hoe kan de raad afwegingen maken ten aanzien van het voorzieningenniveau en hoe kan de raad daar sturing aan geven? a Welke informatie heeft de raad nodig om te kunnen sturen op de doeltreffendheid van het beleid ten aanzien van de omslag naar een beheergemeente? b Met welke afwegingskaders kan de raad keuzes maken?

Beantwoording deelvraag 7a Welke informatie heeft de raad nodig om te kunnen sturen op de doeltreffendheid van het beleid ten aanzien van de omslag naar een beheergemeente? Kort antwoord De raad heeft vooraf een gedeelde en vastgestelde visie nodig, op basis van een brede dialoog in de samenleving. Die ontbreekt nu. Daardoor moet de raad gaandeweg het proces besluiten nemen over wat passende voorzieningen zijn voor de lokale samenleving. De raad beschikt echter niet over een gemeenschappelijk afwegingskader als hulpmiddel, om daarmee een consistente koers te kunnen varen. Toelichting Het college is gedurende het gehele traject in de lead geweest en de raad werd, en wordt nog de komende jaren, in positie gebracht met raadsvoorstellen over concrete ombuigingsvoorstellen. De raad oefent dan hoofdzakelijk invloed uit door vragen te stellen, zienwijzen te geven en moties in te dienen. Door deze aanpak ontvangt de raad gaandeweg het traject informatie en stelt op basis van deze informatie vervolgens kaders voor concrete ombuigingsvoorstellen, die op een moment door het college worden voorgelegd. Hierdoor worden en kunnen ook gedurende het traject besluiten door de raad worden genomen die haaks staan op de lopende ombuigingsagenda. Tevens kunnen hierdoor eerdere inspanningen voor bezuinigingen teniet worden gedaan.

De vraag wat passende voorzieningen zijn is daarmee in feite een permanente zoektocht. Een belangrijke reden hiervoor is dat er vooraf geen gedeelde visie door de raad is vastgesteld, en hiervoor nog geen brede dialoog met de samenleving is gevoerd. Hierdoor ontbreekt een gemeenschappelijk richtpunt, maatlat of afwegingskader om concrete ombuigingsvoorstellen goed te kunnen beoordelen. De raad verliest door deze aanpak een groot deel van de eigen regie op het vraagstuk wat passende voorzieningen zijn voor Papendrecht. De reguliere werkwijze binnen Papendrecht is dat het college voorstellen doet en de raad vervolgens reageert op voorstellen. De raad komt nagenoeg niet zelf tot initiatiefvoorstellen of neemt zelf onvoldoende de ruimte voor een algemene verkenning van een vraagstuk vooraf.

Pagina 53

7b Met welke afwegingskaders kan de raad keuzes maken? Kort antwoord Raadsleden geven aan, in de werksessie die is gehouden in het kader van dit onderzoek, dat zij meer willen sturen op het niveau van maatschappelijke doelen. Daarbij hebben zij behoefte aan een goed proces van verkenning van een vraagstuk. Dit om alle knoppen goed in beeld te krijgen waaraan in samenhang gedraaid kan worden om deze doelen te realiseren; in samenspel met het college en de samenleving. Uit de werksessie blijkt ook dat, door het oefenen met een concrete casus, raadsleden in relatief korte tijd in staat zijn om relevante knoppen in kaart te brengen waaraan gedraaid kan worden rondom een bepaald vraagstuk. Toelichting In een interactieve werksessie in het kader van dit onderzoek is met een afvaardiging van de raad verkend wat nodig is om de raad meer aan de voorkant in positie te brengen. Deelnemers aan de werksessie geven aan dat daar het volgende voor nodig is: > Inhoudelijk: meer kunnen sturen op het niveau van maatschappelijke doelen: wat willen we bereiken voor de samenleving, wat is het beoogde maatschappelijke effect? Deze doelen evalueerbaar formuleren en helder krijgen wat wel en wat niet beïnvloedbaar is door gemeentelijk beleid.

> Proces: investeren in een goed proces van verkenning en beeldvorming over een maatschappelijk vraagstuk dat zich voordoet, alvorens te komen tot raadsvoorstellen vanuit het college. In de verkenning moeten meteen alle knoppen in samenhang in beeld komen waaraan gedraaid kan worden. Dat kan bijvoorbeeld door de raad al aan de voorkant in positie te brengen met een startnotitie. > Samenspel: meer evenwicht aanbrengen in de ambities van de raad en die van het college. Meer betrokkenheid van stakeholders uit de lokale samenleving. Een goede communicatie tussen raad, college en samenleving is hiervoor een voorwaarde. Als laatste is een van de aanbevelingen die raadsleden deden in de werksessie: regelmatig reflecteren op het samenspel tussen de raad en het college en het eigen functioneren van de raad als geheel daarin.

Pagina 54

9.1 Informatievoorziening en afwegingen Deze paragraaf bevat het korte antwoord op de deelvraag 7a en de toelichting daarop met een uitgebreidere onderbouwing met bevindingen uit het onderzoek. Deelvraag 7a Welke informatie heeft de raad nodig om te kunnen sturen op de doeltreffendheid van het beleid ten aanzien van de omslag naar een beheergemeente? Kort antwoord De raad heeft vooraf een gedeelde en vastgestelde visie nodig, op basis van een brede dialoog in de samenleving. Die ontbreekt nu. Daardoor moet de raad gaandeweg het proces besluiten nemen over wat passende voorzieningen zijn voor de lokale samenleving. De raad beschikt echter niet over een gemeenschappelijk afwegingskader als hulpmiddel, om daarmee een consistente koers te kunnen varen. Informatievoorziening Bij de behandeling van de Kaderbrief 2021-2025 in de raad van 9 juli 2020 geeft het college aan dat het meerjarenbeeld een oplopend tekort laat zien van € 1.9 Mln. in 2021 tot bijna € 7 Mln. in 2024. Dit zal verder oplopen tot € 8 Mln. in 2025. Het college geeft aan dat ombuigingen en expliciete keuzes voor de langere termijn nodig zijn.

Er zijn door de raadsfracties verschillende moties ingediend: > Het verzoek aan het college om te komen met een programmatische aanpak voor Ouderen en Wonen32 (aangenomen); > Het verzoek aan het college om alle verenigingen die voor uitstel van huur in aanmerking komen deze huur thans kwijt te schelden33 (aangenomen); > Het verzoek aan het college de ombuigingsvoorstellen in een raadsvoorstel vooraf te toetsen op duurzaamheid34 (ingetrokken). De strategie om te komen tot een meerjarig sluitende begroting is met het document ‘Richting voor Papendrecht, augustus 2020’ door het college ter informatie voorgelegd aan de raad en besproken. Het is voorgelegd maar niet vastgesteld door de raad. Dat geldt ook voor de vertaling van de strategie naar eerste ambtelijke voorstellen voor ombuigingen die vervat zijn in het document ‘Ombuigingscatalogus’. De raad (commissie ABZ) is in vergaderingen van september en oktober 2020 de mogelijkheid geboden om vragen te stellen en suggesties te doen over de strategie, de eerste ambtelijke voorstellen voor ombuigingen en het te volgen bestuurlijke proces (spoorboekje). Inhoudelijk zijn verder geen besluiten genomen door de raad.Er zijn wel moties ingediend voor de opdrachtformulering van de vier businesscases.

Daarna is het college tot verdere uitwerking overgegaan in een concreet plan voor bezuinigingen op subsidies, uitwerking van de vier businesscases en separate losstaande ombuigingen In maart 2021 is de raad (raadscommissie ABZ) door het college geïnformeerd over de stand van zaken rondom de bezuinigingen. Hierbij is door het bureau Deloitte een financieel beeld geschetst van de gemeente Papendrecht. Het beeld bevestigde nog eens de noodzaak om het

32

Bron: Motie PAB: Ouderen en Wonen (aangenomen in raadsvergadering van 9 juli bij bespreking Kaderbrief 2021-2025)

33

Bron: Motie GL, PvdA, CDA en PAB: Van uitstel huur naar kwijtschelding huur (aangenomen in raadsvergadering van 9 juli bij bespreking Kaderbrief 2021-2025)

34

Bron: Motie D66 en GL: Duurzame ombuigingen (ingetrokken in raadsvergadering van 9 juli bij bespreking Kaderbrief 2021-2025)

Pagina 55

voorzieningenniveau en/of lokale lasten voor inwoners te herijken om te komen tot een meerjarige structureel sluitende begroting. ADVIES VAN DELOITTE AAN DE RAAD “De raad moet de keuze maken hoe men de lasten van het voorzieningenniveau meer in balans gaat brengen met de daarbij horende opbrengsten. Daarbij kan men kijken naar bezuinigingen maar hiermee zal het vraagstuk niet geheel worden opgelost, het verschil is te groot. Meer fundamentele afwegingen zijn nodig”. Bron: Besluitenlijst van de extra openbare vergadering Raadscommissie ABZ, 29 maart 2021

Bij de behandeling van de Kaderbrief 2022-2026 in de raad (raadscommissie ABZ) van 8 juli 2021 geeft het college zicht op de uitwerking en doorwerking op de begroting van twee businesscases (Fietsparkeren en Lokale lasten) en een reeks van 84 uitwerkingen van ombuigingen. Er zijn door de raadsfracties verschillende moties ingediend. Met deze moties reageert de raad op voorstellen van het college. Ook vragen raadsfracties om enkele bezuinigingen te temperen. Dat laatste werkt soms tegendraads aan eerdere voorstellen rondom bezuinigingen of worden keuzes doorgeschoven naar de toekomst. We geven hieronder enkele voorbeelden om dit te illustreren: > Het verzoek aan het college de bezuinigingen op de bibliotheek te beperken en ter dekking een hogere ambitie bij de ombuiging voor het cultuurplatform op te nemen en/of de toeristenbelasting te verhogen35 (aangenomen). Wij merken op dat hiermee een deel van de bezuinigingsopgave in relatie tot de businesscase Cultuurplatform wordt doorgeschoven naar keuzes voor de toekomst . Tevens werkt dit verzoek tegendraads met betrekking tot de eerder genoemde bouwsteen Economie als aanjager en motor (zie paragraaf 6.3). > Het verzoek aan het college om niet te bezuinigen op de kwaliteit van het groen in de gemeente36 (aangenomen).

Ter dekking eenmalig te investeren in duurzame efficiency maatregelen zoals ledverlichting en elektrische bedrijfswagens. Met betrekking tot dit laatste merken wij op dat dit in het kader van het realiseren van de klimaatdoelen naar alle waarschijnlijkheid hoe dan ook gedaan zou moeten worden. > Eerder is het voorbeeld aangehaald met betrekking tot instemming van de raad rondom een subsidie voor een rozenperk voor veteranen. Daarmee werd een groot deel van de bezuinigingen op kleinere subsidies teniet gedaan. Verder geeft het college bij de behandeling van de Kaderbrief 2022-2026 in de raad van 8 juli 2021 aan dat de businesscases rondom Ruimte & Bouwen en Cultuur in 2022 zullen worden voorgelegd aan de raad en dat de effecten daarvan in 2023 helder zullen worden. Ook geeft het college aan dat verdeling van subsidiegelden naar individuele subsidieontvangers een collegeregeling is (de raad gaat daar dus niet over), maar dat de raad wel het subsidieplafond (totaal te begroten subsidies) vaststelt. Afwegingen en sturing door de raad Het voorgaande laat zien dat het college gedurende het gehele traject in de lead geweest en de raad in positie is gebracht met raadsvoorstellen. De raad oefent hierna invloed uit door vragen te stellen, zienwijzen te geven en moties in te dienen.

De raad verliest door deze aanpak een groot deel van de eigen regie op het vraagstuk wat passende voorzieningen zijn voor Papendrecht. De reguliere werkwijze binnen Papendrecht is dat het college voorstellen doet en de raad vervolgens reageert op

35 Bron: 36 Bron:

Motie CDA, CU en SGP: Bibliotheek (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021) Motie PAB, PvdA en GL: Niet bezuinigen op groenonderhoud (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021)

Pagina 56

voorstellen. De raad komt nagenoeg niet zelf tot initiatiefvoorstellen of neemt zelf onvoldoende de ruimte voor een algemene verkenning van een vraagstuk vooraf. De raad stelt in feite gaandeweg kaders voor de ombuigingsagenda, dit omdat vooraf geen gedeelde visie is vastgesteld. Zie de eerdere voorbeelden rondom de moties op de vorige bladzijde; wat ook te zien is bij afwegingen rondom de businesscases. Zo verzoekt de raad met een motie rondom de businesscase Lokale Lasten, in de raadsvergadering van 12 november 2020, de lokale lasten voor inwoners te verhogen. Er wordt de vraag gesteld om na te gaan hoe de gemeente Papendrecht tot de 25% goedkoopste gemeenten zou kunnen blijven, of om aan te geven waarom de gemeente toch richting de middenmoot zou moeten gaan. Dat is in feite een nieuw kader dat wordt gegeven door de raad. Wij willen hierbij opmerken dat het onze ervaring is, mede op basis van het begeleiden van raden bij complexe vraagstukken of werkateliers die wij geven voor raadsleden, dat raden het over het algemeen moeilijk vinden om vooraf kaders te stellen richting het college. Het college doet dan voorstellen, de raad reageert daarop en probeert op deze wijze invloed uit te oefenen. Uit gesprekken in het kader van dit onderzoek blijkt dat de raad van Papendrecht ook dat niet makkelijk vindt. Er worden daarbij verschillende redenen gegeven.

Bijvoorbeeld omdat het achteraf voor de raad moeilijk is om een voorstel te wijzigen dat reeds in een zorgvuldig proces met partijen uit de samenleving tot stand is gekomen. Het voorstel is dan een compromis tussen allerlei zaken waarbij het moeilijk is om alle compromissen te doorgronden.

Pagina 57

9.2 Bevindingen uit een werksessie met de raad Deze paragraaf bevat het korte antwoord op de deelvraag 7b en de toelichting daarop met een uitgebreidere onderbouwing met bevindingen uit het onderzoek. Deelvraag 7b Met welke afwegingskaders kan de raad keuzes maken? Kort antwoord Raadsleden geven aan, in de werksessie die is gehouden in het kader van dit onderzoek, dat zij meer willen sturen op het niveau van maatschappelijke doelen. Daarbij hebben zij behoefte aan een goed proces van verkenning van een vraagstuk. Dit om alle knoppen goed in beeld te krijgen waaraan in samenhang gedraaid kan worden om deze doelen te realiseren; in samenspel met het college en de samenleving. Uit de werksessie blijkt ook dat, door het oefenen met een concrete casus, raadsleden in relatief korte tijd in staat zijn om relevante knoppen in kaart te brengen waaraan gedraaid kan worden rondom een bepaald vraagstuk. De rekenkamercommissie wil met dit onderzoek een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de kaderstellende en controlerende rol van de raad en wil aanbevelingen doen die in de praktijk van de raad ook goed toepasbaar zijn. Dit door de aanbevelingen uit te werken in een concrete handreiking, als hulpmiddel bij het maken van afwegingen om een passend voorzieningenniveau voor Papendrecht te kunnen bepalen.

Om te komen tot een concrete handreiking voor een afwegingskader, is in het kader van dit onderzoek een sessie georganiseerd voor raadsleden. Tijdens de sessie is aan de hand van een concrete casus ‘Wat zijn passende voorzieningen voor Jeugdzorg?’ door de raadsleden in kaart gebracht aan welke knoppen de raad zou kunnen draaien en wat de raad dan nodig heeft om hiervoor in positie te komen. Het programma van de raadsessie is te vinden in bijlage 1. Hieronder lichten we de belangrijkste bevindingen uit deze sessie toe. Verkennen van afwegingen en politieke keuzevraagstukken rondom passende voorzieningen voor Jeugdzorg Door een verkennend gesprek te voeren rondom het vraagstuk wat passende voorzieningen zijn voor de Jeugdzorg bleken de deelnemende raadsleden goed in staat om twee belangrijke zaken in relatief korte tijd duidelijk in beeld te krijgen: 1

2

De knoppen die in beeld zouden moeten komen om het vraagstuk rondom passende voorzieningen van een passend antwoord te kunnen voorzien. Het overzicht hieronder ‘Ronde 2a verkennen voorbeeld’ geeft de knoppen weer die deelnemende raadsleden zien. De politieke vraagstukken die daarbij spelen, zonder daarover nog te oordelen. Het overzicht hieronder ‘Ronde 2b verkennen voorbeeld’ geeft de politieke vraagstukken weer die deelnemende raadsleden zien.

De opbrengst van de raadsessie is gepresenteerd in de onderstaande overzichten Ronde 2a en Ronde 2b. Uiteraard is dit een eerste beeld, het is waarschijnlijk niet volledig en kan worden gepreciseerd. Dat was ook niet het doel van de werksessie. Voor een volledig en gepreciseerd beeld is een uitgebreider verkennende sessie nodig.

Pagina 58

Aanbevelingen van deelnemers van de raadsessie De deelnemende raadsleden hebben de verkennende sessie als nuttig en leerzaam ervaren. Zij geven aan het volgende nodig te hebben om keuzes rondom complexe maatschappelijke opgaven te kunnen maken: INHOUDELIJK > Meer sturen op maatschappelijke effecten van keuzes en beleid. Hiervoor is het nodig om evalueerbare maatschappelijke doelen te formuleren, zodat tussentijds en achteraf kan worden gecontroleerd in hoeverre deze doelen met het gemeentelijk beleid, en de uitvoering daarvan, worden gerealiseerd; > Een helder zicht op wat wel of niet beïnvloedbaar is met het handelen van de gemeente.

Pagina 59

PROCES > Een fase van goede beeldvorming over een vraagstuk, waarin alle knoppen in beeld komen waaraan de raad zou kunnen draaien en wat tot dat moment de stand is van deze knoppen. Dit laatste zou een onderdeel moeten zijn van raadsvoorstellen; > De onderlinge samenhang tussen de knoppen moet helder in beeld zijn; > Goede communicatie tussen de raad, het college en de lokale samenleving is belangrijk. Een besluit van de raad moet altijd worden opgevolgd met een heldere en navolgbare uitleg over dat besluit: waarom kiest de raad of het college voor een bepaalde keuze? SAMENSPEL TUSSEN RAAD EN COLLEGE > Er is een evenwicht nodig tussen de ambities van de raad en die van het college; > De raad moet door het college meer aan de voorkant in positie worden gebracht, bijvoorbeeld aan de hand van een startnotitie; > Regelmatige reflectie op het samenspel tussen de raad en het college en het eigen functioneren van de raad daarin.

Pagina 60

Deel 3 De Bijlagen

Pagina 61

Bijlage 1 Aanpak van het onderzoek Hoofdlijn van de aanpak Een belangrijk doel van het onderzoek is om voor de raad inzichtelijk te maken aan welke verschillende knoppen gedraaid kan worden om maatschappelijke opgaven te realiseren en daarbij afwegingen te maken rondom voorzieningen voor inwoners. Dit is in dit onderzoek aan de hand van een concrete casus gedaan, te weten de lopende ombuigingsagenda van Papendrecht. Deze casus is namelijk een goed voorbeeld van een complexe opgave waarbij afwegingen moeten worden gemaakt wat een passend voorzieningenniveau is voor inwoners van Papendrecht, binnen de kaders van een sluitende meerjarenbegroting van de gemeente. Om alle knoppen in beeld te krijgen is in dit onderzoek gekozen voor een explorerende aanpak. Dat betekent het volgende: > De casus is met een open vizier tegemoet getreden en gaandeweg is geïnventariseerd welke knoppen een rol hebben gespeeld in de afwegingen die door de raad en het college zijn gemaakt. > Door de rekenkamercommissie is niet vooraf een bepaalde set van knoppen vastgesteld waaraan de raad zou kunnen draaien, om vervolgens met een casusstudie te beoordelen of deze knoppen ook daadwerkelijk een rol hebben gespeeld in de afwegingen die de raad en het college hebben gemaakt.

De explorerende aanpak betekende ook dat met de rekenkamercommissie de onderzoeksvragen regelmatig kritisch tegen het licht zijn gehouden, met oog op het doel van het onderzoek. Hierdoor is in de oriënterende fase van het onderzoek de oorspronkelijke centrale vraag van het onderzoek gewijzigd. De oorspronkelijke centrale vraag was namelijk: ‘wat zijn passende voorzieningen voor de gemeente Papendrecht?’ Deze vraag is gewijzigd in: ‘Is de raad voldoende in staat, of wordt in staat gesteld, om afwegingen te maken over wat een passend voorzieningenniveau is voor Papendrecht?’ Deze laatste vraag doet meer recht aan het doel van het onderzoek en de rol van de rekenkamercommissie om met onafhankelijk onderzoek een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van de kaderstellende en controlerende rol van de raad, zonder daarbij op de stoel te zitten van het openbaar bestuur. Gefaseerde aanpak Het onderzoek is in drie fasen uitgevoerd.

Fase 1: oriëntatie en inventarisatie 1

Een startgesprek met de rekenkamercommissie: aanscherpingen onderzoeksplan, het maken van werkafspraken et cetera.

2

Oriënterende gesprekken met sleutelpersonen uit de ambtelijke organisatie in het kader van de stand van zaken rondom de ontwikkeling van de ombuigingsagenda.

3

Een oriënterend groepsgesprek met een afvaardiging van de raad: in hoeverre is de raad tot op heden meegenomen, hoe wil de raad zijn kaderstellende rol invullen, wat zijn worstelpunten voor de raad?

4

Een inventarisatie en analyse van de samenstelling van de ombuigingsagenda.

5

Het opsporen van een voorbeeld van een andere gemeente in het archief van ons bureau.

6

De tussenrapportage naar de rekenkamercommissie met: > De eerste bevindingen uit het onderzoek;

Pagina 62

> >

Aanscherping van de onderzoeksvragen, zie noot hieronder; De selectie van de relevante interne sleutelpersonen en externe partijen voor gesprekken in de verdiepende fase.

Fase 2: verdieping 7

Verdiepende gesprekken met vertegenwoordigers van externe partijen.

8

Verdiepende gesprekken met ambtelijk sleutelpersonen van de bedrijfsvoering en relevante beleidsdomeinen.

9

Een werkatelier met een afvaardiging van de raad: oefenen met een concreet voorbeeld uit de praktijk van de gemeente Papendrecht. Doel was de met een concreet voorbeeld te laten doorleven welke afwegingen gemaakt kunnen worden rondom een complexe maatschappelijke opgave.

10 Ee verdiepende dossierstudie van gemeentelijke documenten van gemeente Papendrecht en een voorbeeld van een andere gemeente.

Fase 3: rapportage In de laatste fase is de rapportage tot stand gekomen. 11

Het opstellen van het conceptrapport van bevindingen en bespreken met de rekenkamercommissie.

12

Het uitzetten van het conceptrapport van bevindingen voor ambtelijke verificatie en het verwerken op- en aanmerkingen in het rapport.

13

Het opstellen van het eindrapport met conclusies en aanbevelingen en het bespreken met de rekenkamercommissie. Het eindrapport is vervolgens door de rekenkamercommissie uitgezet voor bestuurlijk wederhoor.

Pagina 63

Bijlage 2 Programma raadsessie – 18 januari 2022 Programma HOE KAN IK ALS RAADSLID MIJN ROL GOED INVULLEN BIJ COMPLEXE OPGAVEN?

Inleiding Het meerjarig financieel beeld voor Papendrecht verandert. Er zijn verschillende beelden over beheer- en ontwikkelmogelijkheden en ombuigingen zijn nodig. Dit soort complexe vraagstukken kenmerken zich als opgaven, waar de oplossing vaak niet direct voorhanden ligt. In de praktijk is het niet altijd duidelijk of en hoeveel stakeholders betrokken zijn. Soms is het zelfs lastig om de opgave eenduidig te formuleren. Denk bijvoorbeeld aan de vraag wat passende voorzieningen zijn voor de gemeente, ombuigingen, opgaven op het terrein van binnenstedelijk bouwen en wonen, de energietransitie, of de transformatie in het sociale domein. Hoe maak je hier als raad samen de juiste afwegingen? Met het onderzoek wil de rekenkamercommissie een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de kaderstellende en controlerende rol van de raad en zal aanbevelingen doen die in de praktijk van de raad ook goed toepasbaar zijn. Dit door de aanbevelingen uit te werken in een concrete handreiking als hulpmiddel bij het maken van afwegingen om een passend voorzieningenniveau voor Papendrecht te kunnen bepalen.

Dit heeft zich vertaald in de volgende centrale vraag voor het onderzoek is dan ook: In hoeverre is het voorzieningenniveau van Papendrecht passend bij de gemeente? Om te komen tot een concrete handreiking voor een afwegingskader maakt een raadsessie met een afvaardiging van de raad onderdeel uit van het onderzoek. Het voorliggende programma beschrijft het werkatelier op hoofdlijnen. Doel van de raadsessie Aan de hand van een concreet voorbeeld komen tot een handreiking voor de raad: hoe kan de raad goed in positie komen bij complexe opgaven en aan welke knoppen kan de raad dan draaien? Deelnemers en deelname Een afvaardiging van de raad, maximaal 10 deelnemers. Datum, tijdstip en locatie Dinsdag 18 januari 2022 van 20:00 tot 22:00, online via Teams.

Pagina 64

Programma 20:00 – 20:20 uur

20:20 – 20:45 uur

20:45 – 21:45 uur

21:45 – 22:15 uur

22:15 uur

Korte toelichting op het onderzoek en eerste beelden: > Waar zitten nog worstelpunten met betrekking tot sturing op complexe opgaven? > Zijn deze worstelpunten herkenbaar? RONDE 1: AMBITIES VAN DE RAAD Inventarisatie hoe de raad zijn eigen rol ziet, of wil zien, ten aanzien van complexe opgaven. RONDE 2: AAN DE SLAG Aan de slag met de worstelpunten door te oefenen met een concreet voorbeeld van een complexe opgave: > Aan welke knoppen wil en kan de raad draaien? > Hoe kun je politieke keuzevraagstukken herkennen? > Waarop en hoe wil je als raad in positie komen? > Hoe kun je vervolgens dit vertalen naar kaders voor het college? Voordeel van het oefenen met een voorbeeld is dat het ook concreet zal worden, dat komt de toepasbaarheid van een handreiking ten goede.

Tijdens het werkatelier wordt verkend hoe de raad vooraf kaders kan stellen of wat voor de raad relevante criteria zijn voor beoordeling van een raadsvoorstel: wat verwacht de raad van een raadsvoorstel over een complexe opgave en uit welke ingrediënten moet het raadsvoorstel bestaan om de raad goed in positie te brengen? RONDE 3: BOUWSTENEN IN BEELD Vertalen van ervaringen uit de oefening naar bouwstenen voor een handreiking voor de raad: wat zijn essentiële bouwstenen die in de handreiking moeten komen en wat is voor de raad een hanteerbare vorm? Bouwstenen kunnen gaan over: > De inhoud: aan welke knoppen kan de raad draaien? > Het proces: hoe richt je een goed politiek-bestuurlijk proces in? > Het samenspel: wat voor samenspel is nodig tussen raad en college, en tussen de gemeente en de samenleving? Sluiting

Pagina 65

Bijlage 3 Invloedsmomenten raad bij de ombuigingsagenda De raad is op verschillende momenten door het college betrokken. Deze momenten zijn samengevat in paragraaf 6.3. Hieronder volgt een uitgebreidere toelichting. Bij de behandeling van de Kaderbrief 2021-2025 in de raad van 9 juli 2020 geeft het college aan dat het meerjarenbeeld een oplopend tekort laat zien van € 1.9 Mln. in 2021 tot bijna € 7 Mln. in 2024; dit zal verder zal oplopen tot € 8 Mln. in 2025. Het college geeft aan dat ombuigingen en expliciete keuzes voor de langere termijn nodig zijn. Er zijn door de raadsfracties verschillende moties ingediend, bijvoorbeeld (a) verzoek aan het college om te komen met een programmatische aanpak voor Ouderen en Wonen)37 (aangenomen), (b) verzoek aan het college om alle verenigingen die voor uitstel van huurkosten in aanmerking komen deze huur thans kwijt te schelden38 (aangenomen) en (c) verzoek aan het college de ombuigingsvoorstellen in een raadsvoorstel vooraf te toetsen op duurzaamheid39 (ingetrokken). De strategie om te komen tot een meerjarig sluitende begroting is met het document ‘Richting voor Papendrecht, augustus 2020’ door het college ter informatie voorgelegd aan de raad en besproken, maar is niet vastgesteld door de raad.

Dat geldt ook voor de vertaling van de strategie naar de eerste ambtelijke voorstellen voor ombuigingen die vervat zijn in het document ‘Ombuigingscatalogus’. De raad (commissie ABZ) is in de vergaderingen van september en oktober 2020 de mogelijkheid geboden om vragen te stellen en suggesties te doen over de strategie; de eerste ambtelijke voorstellen voor ombuigingen en het te volgen bestuurlijke proces (spoorboekje). Inhoudelijk zijn verder geen besluiten genomen door de raad; er zijn wel moties ingediend voor de opdrachtformulering van diverse businesscases. Daarna is het college tot verdere uitwerking overgaan in een concreet plan bestaande uit: > Bezuinigingen op subsidies; > Uitwerking van samenhangende voorstellen in vier businesscases: Cultuurplatform, Ruimte en Bouwen, Fietsparkeren en Lokale lasten; > Separate ombuigingen. In maart 2021 is de raad (raadscommissie ABZ) door het college geïnformeerd over de stand van zaken rondom de bezuinigingen. Hierbij is door het bureau Deloitte een financieel beeld geschetst van de gemeente Papendrecht. Het beeld bevestigd de noodzaak om het voorzieningenniveau en/of lokale lasten voor inwoners te herijken om te komen tot een meerjarige structureel sluitende begroting. Deloitte geeft aan dat: “De raad de keuze moet maken hoe men de lasten van het voorzieningenniveau meer in balans gaat brengen met de daarbij horende opbrengsten.

Daarbij kan men kijken naar bezuinigingen maar hiermee zal het vraagstuk niet geheel worden opgelost, het verschil is te groot. Meer fundamentele afwegingen zijn nodig”.40 Bij de behandeling van de Kaderbrief 2022-2026 in de raad (raadscommissie ABZ) van 8 juli 2021 geeft het college zicht op de uitwerking en doorwerking op de begroting van twee businesscases (Fietsparkeren en Lokale lasten) en een reeks van 84 uitwerkingen van ombuigingen. Er zijn door de raadsfracties verschillende moties ingediend. Met deze moties vragen raadsfracties ook om enkele bezuinigingen te temperen, bijvoorbeeld:

37 38

39

40

Bron: Motie PAB: Ouderen en Wwonen (aangenomen in raadsvergadering van 9 juli bij bespreking Kaderbrief 2021-2025) Bron: Motie GL, PvdA, CDA en PAB: Van uitstel huur naar kwijtschelding huur (aangenomen in raadsvergadering van 9 juli bij bespreking Kaderbrief 2021-2025) Bron: Motie D66 en GL: Duurzame ombuigingen (ingetrokken in raadsvergadering van 9 juli bij bespreking Kaderbrief 20212025) Bron: Besluitenlijst van de extra openbare vergadering Raadscommissie ABZ d.d. 29 maart 2021

Pagina 66

>

> >

> >

Het verzoek aan het college de bezuinigingen op de bibliotheek te beperken en ter dekking een hogere ambitie bij de ombuiging voor het cultuurplatform op te nemen en/of de toeristenbelasting te verhogen41 (aangenomen). Wij merken op dat hiermee een deel van de bezuinigingsopgave wordt doorgeschoven naar keuzes voor de toekomst in relatie tot de businesscase Cultuurplatform en tegendraads werkt met betrekking tot de eerder genoemde bouwsteen Economie. Zie ook onderstaande motie. Het verzoek de toeristenbelasting te verhogen met 40 eurocent42(aangenomen). Het verzoek aan het college om niet te bezuinigen op de kwaliteit van het groen in de gemeente43 (aangenomen). Ter dekking eenmalig te investeren in duurzame efficiency maatregelen zoals ledverlichting en elektrische bedrijfswagens. Wij merken daarbij op dat de genoemde maatregelen in het kader van het realiseren van de klimaatdoelen naar alle waarschijnlijkheid hoe dan ook genomen zouden moeten worden. Het verzoek aan het college het jaarbudget voor fractievergoedingen te verminderen met 10%44 (aangenomen). Het verzoek aan het college om meevallende, niet gelabelde inkomsten ten gunste te laten komen van de reservering toekomstige investeringen45 (aangenomen).

De raad constateert namelijk dat in de toekomst grote investeringen nodig zijn in de VO-scholen en dat in de begroting te lang geen rekening is gehouden met deze investeringen. Wij merken op dat dit in lijn ligt met de eerder genoemde richtinggevende lijn van het college ‘financiële behoedzaamheid’.

Verder geeft het college bij de behandeling van de Kaderbrief 2022-2026 in de raad van 8 juli 2021 aan dat de businesscases rondom Ruimte en Bouwen en Cultuur in 2022 zullen worden voorgelegd aan de raad en dat de effecten daarvan in 2023 helder zullen worden. Ook geeft het college aan dat verdeling van subsidiegelden naar individuele subsidieontvangers een collegeregeling is (de raad gaat daar dus niet over), maar dat de raad wel het subsidieplafond (totaal te begroten subsidies) vaststelt.

41 Bron: 42 Bron: 43 Bron: 44 Bron: 45 Bron:

Motie CDA, CU en SGP: Bibliotheek (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021) Motie PAB: Toeristenbelasting Ombuiging 72 (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021) Motie PAB, PvdA en GL: Niet bezuinigen op groenonderhoud (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021) Motie PAB en CU: Vermindering fractievergoeding (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021) Motie CDA, PAB, CU en SGP: Meer ruimte voor toekomstige investeringen (aangenomen in raadsvergadering van 8 juli 2021)

Pagina 67

Bijlage 4 Respondenten- en bronnenlijst Respondenten Functie Afvaardiging van de ambtelijke organisatie Gemeentesecretaris Lid managementteam Lid managementteam Controller Teamleider RO en Vastgoed Team VTH Programmamanager Openbare Ruimte & Afval Beleidsmedewerker Welzijn Teamleider Programma’s en Strategie Adviseur programma strategie Teamleider Dienstverlening en Facilitaire Zaken Teamleider financiën Adviseur programma strategie Teamleider Maatschappelijke Ontwikkeling Afvaardiging van de raad: groepsgesprek en werksessie Fractie CU, twee deelnemers Fractie D66 Fractie SGP Fractie PAB Fractie VVD Fractie PAB Afvaardiging van verbonden partijen en maatschappelijke partners St. Beeldenpark Drechtoevers Culturele Raad Papendrecht MEE-Vivenz/Sterk Papendrecht Woonkracht10 GR Sociaal, twee deelnemers GR Sociaal Bibliotheek Aanzet

Organisatie Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht

Pagina 68

Schriftelijke stukken Volgnr. 1 2 3 4 5

Jaar 2016 2019 2019 2020 2020

Maandnr. 7 7 10 6 7

6 7

2020 2020

7 7

8 9

2020 2020

7 8

10 11

2020 2020

8 9

12

2020

9

13

2020

9

14

2020

9

15

2020

10

16

2020

10

17

2020

10

18

2020

10

19

2020

10

20

2020

12

21

2020

12

22

2020

12

23

2020

12

24

2021

2

Titelbeschrijving Onderzoekscentrum Drechtsteden, Louter Benchmarken, juli 2016 Gemeente Papendrecht, Papendrechts Woonplan 2020-2030, 11 juli 2019 Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Proces ombuigingen, 6 oktober 2019 Gemeente Papendrecht, Kaderbrief 2021-2025, 18 juni 2020 Gemeente Papendrecht, motie GroenLinks, PvdA, CDA en PAB: Van uitstel huur naar kwijtschelding huur, aangenomen 9 juli 2020 Gemeente Papendrecht, motie PAB: Ouderen en wonen, aangenomen 9 juli 2020 Gemeente Papendrecht, motie D66 en GroenLinks: Duurzame ombuigingen, ingetrokken 9 juli 2020 Gemeente Papendrecht, Vragen en antwoorden Kaderbrief 2021-2025, 3 juli 2020 Gemeente Papendrecht, Visie richting voor Papendrecht, in coronatijd en daarna, augustus 2020 Gemeente Papendrecht, Subsidies proces bezuinigingen, 21 augustus 2020 Gemeente Papendrecht, Planning bestuurlijk proces ombuigingen (spoorboekje) september 2020, 3 september 2020 Gemeente Papendrecht, commissie ABZ: Presentaties Ombuigingen en visie college, 14 september 2020 Gemeente Papendrecht, Ombuigingscatalogus en richting voor Papendrecht, presentatie visie, 14 september 2020 Culturele Adviesraad (CAR), brief aan college: Aangekondigde ombuigingen, 30 september 2020 De Bibliotheek AanZet, brief aan raad: Eerste reactie op beoogde ombuiging gemeente Papendrecht, 9 oktober 2020 Gemeente Papendrecht, Van visie naar ombuigingsvoorstellen en

-keuzes, 12 oktober 2020 Gemeente Papendrecht, raadsvoorstel: Ombuigingen, zaaknummer 2020-0127110, 12 oktober 2020. Inclusief bijlagen: – Raadsbrief, Beantwoording technische vragen ambtelijke ombuigingscatalogus, 2 oktober 2020 – Toelichting en leeswijzer bij stukken commissie ABZ, 12 oktober 2020 – Overzicht keuzes ombuigingscatalogus college met motivatie, 12 oktober 2020 – Resumé ombuigingsvoorstellen, overzicht, 12 oktober 2020 – Proces en plan van aanpak participatieaanpak ombuigingen, 12 oktober 2020 – Toelichting behandeling ombuigingen, opzet agendering onderwerp ‘Ombuigingen en richting door college voor 2022 e.v.’, 14 september en 12 oktober 2020 – Beantwoording technische vragen van VVD, Ombuigingen behorend bij businesscase Cultuurplatform, 12 oktober 2020 KeyGroep, Effectenraportage: Effectenonderzoek Odensehuis Papendrecht, 5 oktober 2020. Inclusief: Infographic, oktober 2020 Gemeente Papendrecht, Ombuigingen en subsidies en Proces subsidies, 12 oktober 2020 Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Businesscase ‘Cultuurplatform’, 8 december 2020. Inclusief bijlage: Businesscase ‘Cultuurplatform’ Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Businesscase ‘Ruimte en Bouwen’, 8 december 2020. Inclusief bijlage: Businesscase ‘Ruimte en Bouwen’ Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Businesscase ‘Lokale lasten’, 8 december 2020.

Inclusief bijlage: Businesscase ‘Lokale lasten’ Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Businesscase ‘Fietsparkeren centrum’, 8 december 2020. Inclusief bijlage: Businesscase ‘Fietsparkeren centrum’ Gemeente Papendrecht, persbericht, Onvermijdelijke besparing op subsidies in gang gezet, 4 februari 2021

Pagina 69

Volgnr. 25

Jaar 2021

Maandnr. 2

26

2021

2

27

2021

2

28

2021

3

29

2021

3

30

2021

3

31 32

2021 2021

3 3

33

2021

7

34

2021

7

35

2021

7

36

2021

7

37

2021

7

38

2021

7

39

2021

7

40

2021

7

41

2021

7

Titelbeschrijving Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Ombuigingen subsidies, kenmerk 2504594, 4 februari 2021 Gemeente Papendrecht, antwoord op technische vragen raadsinformatiebrief Ombuigingen subsidies, 10 februari 2021 Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Ombuigingen subsidies, 4 februari 2021. Inclusief bijlagen: 1. Ombuigingen subsidies Papendrecht, 2 februari 2021 2. Formats ombuigingen subsidies Papendrecht, 2 februari 2021 3. Persbericht: ‘Onvermijdelijke besparing op subsidies in gang gezet’, 4 februari 2021 Gemeente Papendrecht, commissie ABZ: Presentatie Proces ombuigingen, 29 maart 2021 Gemeente Papendrecht, commissie ABZ: Toelichting Behandeling stand van zaken Ombuigingen, 29 maart 2021 Gemeente Papendrecht, commissie ABZ: Besluitenlijst van de extra openbare vergadering, 29 maart 2021 Deloitte, Financieel beeld gemeente Papendrecht, presentatie, 16 maart 2021 Gemeente Papendrecht, persbericht: Financiële status van Papendrecht doorgelicht, 30 maart 2021 Gemeente Papendrecht, raadsvoorstel: Kaderbrief 2022-2026, 8 juli 2021. Inclusief bijlagen: 1. Raadsbesluit Kaderbrief 2022-2026 2. Kaderbrief 2022-2026, 27 mei 2021 3. Businesscase Fietsparkeren 4. Businesscase Lokale lasten 5. Persbericht kaderbrief 6-10. Uitwerkingen ombuigingen 1 t/m 5 7-77. Uitwerkingen ombuigingen 25 t/m 90 78.

20210611 Beantwoording technische vragen Kaderbrief 2022-2066 D66 79. 20210614 Technische vragen CDA – Kadernota 80. 20210614 Technische vragen OP – Ombuigingen – Kaderbrief – Subsidies 81. 20210616 Technische vragen PAB – Kaderbrief 2022 82. D04. 20210618 Raadsinformatiebrief Beantwoording technische vragen PAB, PO en CDA – Kaderbrief 83. 20210618 Beantwoording technische vragen Sterk Papendrecht Gemeente Papendrecht, motie CDA, CU, SGP: Bibliotheek, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie D66: Eerlijk heffing afvalstoffen, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie PAB, PvdA, GL: Niet bezuinigen op kwaliteit groenonderhoud, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie PAB, CU: Vermindering fractievergoeding, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie PAB: Toeristenbelasting Ombuiging 72 Kaderbrief 2022-2026, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie PAB en CU: Onderhoud JOP’s Ombuiging 34 Kaderbrief 2022-2026, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, raadsvoorstel en -besluit: Businesscase overdekte fietsenstalling in het centrum van Papendrecht, 8 juli 2021.

Inclusief bijlage: – Businesscase ‘Fietsparkeren centrumgebied Papendrecht’ Gemeente Papendrecht, motie CDA, PAB, CU en SGP: Meer ruimte voor toekomstige investeringen, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022)

Pagina 70

Volgnr. 42

Jaar 2021

Maandnr. 7

43

2021

7

44

2021

7

45

2021

7

46

2021

10

47

2021

10

48

2021

10

49

2021

10

50

2021

11

51

2021

11

52

2021

11

53

2021

11

54

2021

12

Titelbeschrijving Gemeente Papendrecht, motie D66, OP en GroenLinks: Achterstanden weg na corona, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie PAB en CU: Vermindering fractievergoeding, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, motie Groenlinks: Onderzoek ombuiging reclamebord langs de N3, aangenomen 8 juli 2021 (behandeling Kaderbrief 2022) Gemeente Papendrecht, raadsbesluit: Vaststelling subsidieplafonds 2022 en vaststelling verdelingsmaatstaf ‘oud gaat voor nieuw’ met ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’, 8 juli 2021 Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Septembercirculaire 2021 en stand van zaken herijking gemeentefonds, 4 oktober 2021 Gemeente Papendrecht, Voorstel commissie ABZ Ombuigingsvoorstellen, 12 oktober 2021. Inclusief bijlagen: 1. 201001 Toelichting en leeswijzer bij stukken commissie ABZ 12 oktober 2021 2. 201001 Van visie naar ombuigingsvoorstellen en keuzes 3. 201001 Overzicht keuzes ombuigingscatalogus college met motivatie 4. Resume ombuigingsvoorstellen cie ABZ 121020 5. 201001 Ombuigingen en subsidies 6. 201001 Proces en plan van aanpak participatie ombuigingen 7.

20209114-20201012 Toelichting behandeling Ombuigingen Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Beantwoording technische vragen Programmabegroting 2022-2025, 8 oktober 2021 Gemeente Papendrecht, raadsinformatiebrief: Beantwoording technische vragen Programmabegroting 2022-2025, 11 oktober 2021 Gemeente Papendrecht, Programmabegroting 2022-2025, definitief, 28 september 2021 Gemeente Papendrecht, raadsvoorstel: Programmabegroting 2022-2025, 4 november 2021 Gemeente Papendrecht, Totaaloverzicht ombuigingen opgenomen in Kaderbrief 2022, 22 november 2021 Gemeente Papendrecht, Resumé ombuigingsvoorstellen cie. ABZ, vertrekpunt 182, 22 november 2021 Gemeente Papendrecht, Prestatieafspraken 2022-2023 met huurdersstichting CombiRaad en Woonkracht 10: Samenwerken aan thuis in Papendrecht, 23 december 2021