Bijlage 1. Begroting 2024-2028.pdf

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 26

1.2 Openbare orde en veiligheid Sustainable development goals

Doelstelling 1. We werken aan een Papendrecht waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich ook veilig voelen. Maatregelen 1a. We organiseren een veiligheidsdag voor onze inwoners. 1b. We nemen deel aan de landelijke Week van de Veiligheid en organiseren publiekscampagnes over diverse veiligheidsonderwerpen. 1c. We geven uitvoering aan de jaarplannen die zijn opgesteld voor de integrale wijkaanpak en verkeersveiligheid. Dit houdt in dat we intensief samenwerken met interne en externe partners om (sociale) overlast in de wijk te voorkomen en de leefbaarheid te bevorderen. Daarnaast treffen we maatregelen voor gedragsbeïnvloeding en/of fysieke aanpassingen in relatie tot verkeersveiligheid. 1d. We houden periodiek en thematisch toezicht op leefbaarheid en veiligheid. 1e. We implementeren en werken volgens het AVE-model (aanpak voorkoming escalatie) en pakken casuïstiek op een passende wijze op. 1f. We spelen in op niet-planbare gebeurtenissen en casuïstiek zoals huisverboden, incidenten openbare orde en veiligheid, maatschappelijke onrust. Doelstelling 2. We werken aan het beperken en bestrijden van criminaliteit en ondermijning. Maatregelen 2a. We communiceren actief met onze inwoners en ondernemers over verschillende vormen van criminaliteit en wat zij zelf kunnen doen om het risico op slachtofferschap te verkleinen.

Daarnaast vergroten we de bewustwording zowel intern als extern op het gebied van ondermijning om de meldingsbereidheid te verhogen. We sluiten daar waar mogelijk aan bij regionale en landelijke campagnes. 2b. We stellen een jaarplan ondermijning op en geven hier uitvoering aan.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 27

INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Veiligheid Indicator Eenheid Veilige woonbuurt

Rapportcijfer 1-10

Leefbaarheid woonbuurt

Rapportcijfer 1-10

Inzet gemeente op veiligheid

Percentage inwoners dat er (een redelijk) vertrouwen in heeft dat de gemeente – in samenwerking met de veiligheidspartners – genoeg doet aan de veiligheid in Papendrecht en in hun straat of buurt Drugsvervaardiging, -handel en -bezit, per 10.000 inwoners Totaal misdrijven, per 10.000 inwoners Aantal politieregistraties overlast jeugd, per 10.000 inwoners

Drugsdelicten

Misdrijven Politieregistraties overlast jeugd

Waarde Papendrecht 7,5 (2021) BRON: veiligheidsmonitor 7,5 (2021) BRON: veiligheidsmonitor 45% (2022) BRON: OCD

Nederland

Streefwaarde

7,5 (2021)

7,8 in 2026

7,6 (2021)

7,8 in 2026

n.v.t.

55% in 2026

0,62 (2022) BRON: WSJG 282,54 (2022) BRON: WSJG 67,37 (2022) BRON: WSJG

6,62 (2022)

≤ 0,26

453,76 (2022) 50,40 (2022)

˂ 282,54

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 28

˂ 67,37

Verkeer, vervoer en waterstaat – Hoofdtaakveld 2 2.1 Verkeer en vervoer Het mobiliteitsplan is klaar voor implementatie. In gesprek met de samenleving gaan we aan de slag om te bepalen welke situaties en maatregelen absoluut prioriteit hebben. Niet alles kan in één keer. De impact van de uitvoering van de maatregelen op deze begroting 2024 zal via concernrapportages worden aangegeven. Sustainable development goals

Doelstelling 1. We houden de kwaliteit en functie van de wegen en alle civiele objecten in stand. Maatregelen 1a. Het beheer en onderhoud van de civiele objecten voeren we uit vanuit het Beheerplan Openbare Ruimte. Het beheerplan geeft inzicht in 'hoe' en 'tegen welke kosten' de openbare ruimte wordt beheerd om de kwaliteit en functie in stand te houden. Het beheerplan openbare ruimte wordt in 2024 geactualiseerd. 1b. Het uitvoeren van integrale vervangingsprojecten. Bij deze reconstructieprojecten is de meerjarenplanning vanuit het Gemeentelijk Rioleringsplan leidend. Bij reconstructieprojecten wordt onderzocht of de inrichting effectiever kan, zoals het vergroenen van de openbare ruimte. 1c. Met het uitvoeren van grootschalig onderhoud (elementenverharding/vervanging asfaltdeklaag) handhaven we het vastgestelde kwaliteitsniveau en borgen we de veiligheid van de weggebruiker. 1d. Met klein onderhoud voeren we plaatselijke en kleinschalige reparaties uit aan de wegen en civiele objecten. 1e. We starten met de uitvoering voor de vervanging van de stalen damwand bij de Loswal. 1f. We voeren de projectmatige vervanging uit van de openbare verlichting, waarbij conventionele verlichting wordt aangepast naar duurzame LED-verlichting. 1g. We vervangen zeven fiets- en voetbruggen vanwege de technische einde levensduur. Doelstelling 2.

We gaan aan de slag met het in 2023 vastgestelde Mobiliteitsplan Papendrecht 2030. Maatregelen 2a. We voeren de maatregelen uit vanuit het uitvoeringsprogramma van het Mobiliteitsplan. 2b. Verkeersveiligheid vormt het overkoepelende thema en is hiermee een randvoorwaarde voor alle te treffen maatregelen en/of te realiseren aanpassingen. 2c. Hanteren van en ontwerpen via het STOMP-principe. STOMP is de basis voor de ruimtelijke inpassing van mobiliteit. Het gaat uit van de volgende prioriteit voor de vervoerswijzen: 1) Stappen; lopen 2) Trappen; fietsen 3) Openbaar vervoer 4) Mobility as a Service (MaaS) 5) Privé of Particuliere auto

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 29

Doelstelling 3. We bevorderen de verkeersveiligheid en de beleving daarvan voor alle verkeersdeelnemers. Maatregelen 3a. Via de landelijke en regionale risico-gestuurde aanpak van het SPV detecteren we vroegtijdig risico’s. 3b. We halen (vaak subjectieve) verkeersveiligheidsknelpunten en/of leefbaarheidsknelpunten op het gebied van verkeer en vervoer op. Dit vormt een aanvulling op de objectieve ongevalsgegevens. 3c. We creëren meer bewustzijn bij verkeersdeelnemers door middel van gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie. 3d. We maken afspraken via de Regionale Projectgroep Verkeersveiligheid over subsidie aanvragen en uitvoering van maatregelen en projecten. Doelstelling 4. We stimuleren de regionale en lokale bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Maatregelen 4a. Ondanks het onder druk staan van de MIRT-verkenning A15 blijven we gesprekken voeren over mogelijkheden om tot een oplossing van de fileproblematiek op de A15 te komen. 4b. Bereikbaarheid is breder dan alleen de auto. We kijken naar koppelkansen van verschillende modaliteiten op strategische locaties, bijvoorbeeld in de vorm van hubs. Doelstelling 5. We bevorderen de elektrische mobiliteit. Maatregelen 5a. We rollen hetgeen beschreven in de integrale laadvisie uit binnen Papendrecht onder andere via het plaatsingsbeleid. 5b. We stellen de integrale laadvisie en het plaatsingsbeleid binnen Papendrecht vast.

2.2 Parkeren Sustainable development goals

Doelstelling 1. We optimaliseren het gebruik van de parkeervoorzieningen, de bezetting van de parkeergarages, de overdekte fietsenstalling en het gebruik van de blauwe zones. Maatregelen 1a. We stellen een Parkeervisie op voor Papendrecht. Deze parkeervisie vormt de basis voor de uitwerking van het nieuwe parkeerbeleid en parkeernormen.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 30

2.3 Recreatieve havens Sustainable development goals

Doelstelling 1. We houden de Jachthaven bereikbaar Maatregelen 1a. Uitvoeren van het onderhoud van de haven (baggeren, verwijderen drijfvuil) in samenwerking met de gemeente Dordrecht. 2.4 Economische havens en waterwegen Sustainable development goals

Doelstelling 1. We houden de Kooyhaven, Ketelhaven en Schaarhaven bereikbaar Maatregelen 1a. Uitvoeren van het onderhoud van de havens (baggeren e.d.) in samenwerking met de gemeente Dordrecht. De Johannahaven is een particuliere haven. 1b. Vervanging van de kademuur bij de Loswal in de Kooyhaven. Dit vindt plaats in afstemming met omringende bedrijven. 1c. Uitvoering haalbaarheidsonderzoek voor vervanging en uitbereiding walstroom in de Kooyhaven

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 31

2.5 Openbaar vervoer Sustainable development goals

Doelstelling 1. We streven naar betere aansluiting op en ontsluiting via het openbaar vervoer. Maatregelen 1a. Als gemeente gaan wij niet direct over het openbaar vervoer. We blijven echter gesprekken voeren met onder andere de provincie over de gewenste upgrade van het openbaar vervoer over zowel de weg als het water. Hierbij zoeken we nadrukkelijk aansluiting bij de regionale aanpak ov zodat we meer impact kunnen maken. 1b. We stimuleren het gebruik van aanvullende (kleinschalige en fijnmazige) ov-systemen. Hierbij geven we een impuls aan het vervoer over water via een driejarige pilot innovatief Personenvervoer Over Water (watertaxi-achtig systeem). Daarnaast bekijken we of er mogelijkheden zijn voor aanvullend ov en oplossingen voor de zogenaamde eerste en laatste kilometer. 1c. We voeren groot onderhoud uit aan de drie haltespontons binnen Papendrecht. Hierin nemen we deel aan de regionale aanbesteding.

INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Verkeer, vervoer en waterstaat Indicator Eenheid Verkeersongevallen (geregistreerd) Gewonden door verkeersongevallen Aantal (semi) publieke laadpunten voor elektrische auto's

Aantal Aantal Aantal stuks (1 laadpaal = 2 laadpunten)

Waarde Papendrecht 90 (2022) BRON: VIA 33 (2022) BRON: VIA 184 (2022) BRON: WSJG

Nederland

Streefwaarde

Niet bekend Niet bekend n.v.t.

75 (2035)

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 32

25 (2035) 300 (2025)

Economie - Hoofdtaakveld 3 We hebben mooie en aantrekkelijke winkelcentra en grote en kleine bedrijventerreinen. Via het ondernemersloket en de gemeentelijke accountmanagers staat de gemeente in direct contact met ondernemers. Hiermee versterken we het lokaal en regionaal ondernemersklimaat en benutten kansen voor samenwerkingsprojecten. De gemeente heeft op relatief weinig oppervlak een aantal significante bedrijventerreinen die een flink aantal arbeidsplaatsen vertegenwoordigen. Naast de zakelijke dienstverlening zijn de maritieme sector, vliegtuigindustrie en bouwnijverheid grote werkgevers. Dit onderscheidt het Papendrechts bedrijfsleven in de regio en maakt dit gebied toonaangevend binnen Nederland. De directe of indirecte koppeling met het water is essentieel voor een deel van de bedrijvigheid bijvoorbeeld op bedrijventerrein Oosteind. Dit is niet alleen het grootste bedrijventerrein van Papendrecht, het is een van de belangrijkste watergebonden bedrijventerreinen. Tezamen zijn de bedrijventerreinen in de Drechtsteden een van de grootste maritieme hotspots van Nederland. Ook op kleinere schaal in de wijk en aan huis zijn talrijke en diverse ondernemingen gehuisvest. De ondernemers- en winkeliersverenigingen zorgen voor onderlinge verbinding en maatschappelijke betrokkenheid. Ieder bedrijf heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen passie.

Dat maakt ondernemend Papendrecht verrassend, boeiend en dynamisch. We versterken de regionale en lokale economie door samenwerking met (buur)gemeenten. Door deelname aan de Groeiagenda en Regio Deal Drechtsteden ontwikkelen we ons in een steeds meer innovatieve en concurrerende regio. 3.1 Economische ontwikkeling Sustainable development goals

Doelstelling 1. We stimuleren het lokaal ondernemersklimaat en promotie van het bedrijfsleven. Maatregelen 1a. Het voeren van accountmanagement. 1b. Het voeren van passend beleid op economisch relevante thema’s. 1c. Actief opdrachtgeverschap Papendrecht Verrast en Papendrecht Verrast in business. 1d. Deelnemen aan werklocatie versterkende gremia (winkelcentra, bedrijventerreinen en kantoren) versterkende initiatieven. Waaronder het faciliteren van de BIZ-centrum. 1e. Stimuleren en aanjagen van duurzame (innovatieve) ontwikkelingen voor ondernemers, zoals circulaire economie en sociaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. Doelstelling 2. We versterken de regionale en lokale economie door samenwerking binnen Smart Delta Drechtsteden Maatregelen 2a. Opdrachtgeverschap en samenwerking regionaal economisch instrumentarium (DEAL, EDB, ROM-D) ter bevordering van werkgelegenheid, promotie, gebiedsontwikkeling en onderlinge samenwerking. 2b. Stimuleren, promoten en waar mogelijk faciliteren van innovatie versterkende en aanjagende initiatieven en deze via het accountmanagement te verbinden aan het bedrijfsleven. 2c. Lokaal uitvoering geven aan regionaal vastgestelde ambities uit Groeiagenda en Regiodeal. 2d. Deelnemen aan het digitale Ondernemersplein onder regie van de Kamer van Koophandel.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 33

Doelstelling 3. We verbinden het bedrijfsleven aan onderwijs & arbeidsmarkt projecten en programma’s Maatregelen 3a. Faciliteren van activiteiten en projecten ten behoeve van bedrijfsleven en onderwijs (OnderwijsTechniekroute en Netwerkevent). 2b. Koppelen van relevante arbeidsmarktloketten aan het bedrijfsleven. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Sustainable development goals

Doelstelling 1. We hebben aantrekkelijke bedrijvenlocaties Maatregelen 1a. Blijven investeren in passend beleid voor winkelgebieden en industrieterreinen. 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Sustainable development goals

Doelstelling 3. We geven invulling aan het ondernemersloket gemeente Papendrecht Maatregelen 1a. Up-to-date houden van informatie en nieuws (online en offline) en het centraal positioneren van de accountmanager. 3.4 Economische promotie Sustainable development goals

Doelstelling 1. We promoten en lichten het succesvolle en verrassende Papendrechts bedrijfsleven uit Maatregelen 1a. Papendrecht Verrast en Papendrecht Verrast in Business faciliteren. 1b. Samen met partnerorganisaties zoals DEAL Drechtcities promoten van Papendrecht en de Drechtsteden als vestigingslocatie en economische hotspot. INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Economie Indicator Eenheid Vestigingen bedrijven

Aantal vestigingen per 10.000 inwoners

Waarde Papendrecht 988 (2022) BRON: KvK

Nederland

Streefwaarde

1.305 (2022)

= 988 (2024)

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 34

Onderwijs - Hoofdtaakveld 4 4.1 Openbaar basisonderwijs Sustainable development goals

Doelstelling 1. We voeren onze wettelijke verplichtingen uit ten aanzien van de continuïteit van het openbaar basisonderwijs. Maatregelen 1a. Wettelijk toezicht houden op het openbaar basisonderwijs gericht op de continuïteit van het onderwijs door het beoordelen van statutenwijziging en het benoemen van de leden van de Raad van Toezicht. 4.2 Onderwijshuisvesting Sustainable development goals

Doelstelling 1. We voeren onze wettelijke verplichtingen uit ten aanzien van passende onderwijshuisvesting. Maatregelen 1a. Uitvoering geven aan het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2023-2032. 1b. In 2023 is een voorlopig stedenbouwkundig ontwerp voor het realiseren van duurzame toekomstbestendige huisvesting van het voorgezet onderwijs opgesteld. Na uitwerking van het structuurontwerp van de gebouwen door een architect, waarvoor in september 2023 een voorbereidingskrediet is gevraagd, kan het definitieve stedenbouwkundig ontwerp na de zomer van 2024 worden vastgesteld. Op basis daarvan zal een concreet investeringsvoorstel worden gedaan.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 35

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sustainable development goals

Doelstelling 1. We streven ernaar iedereen met gelijke kansen zijn of haar talenten te laten ontwikkelen Maatregelen 1a. Realiseren van een voldoende voorschools aanbod (in kwantiteit en kwaliteit) voor kinderen van ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag en voor kinderen met een (risico op) (taal)achterstand als onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid. 1b. Uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van leerlingenvervoer, leerplicht en voortijdig schoolverlaten, en toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang. 1c. Uitvoeren van de regionale aanpak laaggeletterdheid om inwoners die moeite hebben met basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) te ondersteunen door middel van lesen leeractiviteiten. 1d. Versterken van de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp via het uitvoeren van de regionale en lokale educatieve agenda en de routekaart Jeugd. Doelstelling 2. We stimuleren en faciliteren een betere aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt Maatregelen 2a. Aanpak (jeugd)werkloosheid vanuit het regionaal programma Arbeidsmarkt Drechtsteden, onder meer door de inzet van matchmakers (van opleiding naar werk voor mensen zonder kwalificatie tot en met MBO2) en via de Sociale Dienst Drechtsteden. INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Onderwijs Indicator Eenheid Jongeren zonder werk en onderwijs

Relatief verzuim

Aantal jongeren van 15-27 jaar zonder werk en onderwijs per 10.000 inwoners Relatief verzuim per 1.000 leerlingen

Waarde Papendrecht 679 (2020) BRON: WSJG

Nederland

Streefwaarde

824

˂ 679

7 (2022)

24

≤7

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 36

Sport, cultuur en recreatie - Hoofdtaakveld 5 5.1 Sportbeleid en activering Sustainable development goals

Doelstelling 1. We bevorderen een gezonde en sportieve leefomgeving voor alle doelgroepen Maatregelen 1a. In samenwerking met Team BOR verkennen we de mogelijkheden om te sporten, te bewegen en te recreëren in de openbare ruimte. We streven naar een beweegvriendelijke omgeving. Afhankelijk van de resultaten van het behoefteonderzoek onder inwoners, kunnen in 2024 voorbereidingen worden getroffen voor het verbeteren van mogelijkheden voor sporten en bewegen in de openbare ruimte. Doelstelling 2. We werken via sporten aan een gezonde levensstijl en bevorderen de sociale ontwikkeling. Maatregelen 2a. Vanuit de samenwerking Brede Specifieke Uitkering 'Brede SPUK' zetten we in op bevordering van bewegen voor alle doelgroepen, zodat meer inwoners voldoen aan de Beweegrichtlijnen. Dat doen we door uitvoering te geven aan het Vitaliteitsakkoord, vanuit een stuurgroep met een coördinator en de Brede Regeling Combinatiefuncties. 2b. We faciliteren sportaanbieders bij hun educatieve taak om zoveel mogelijk inwoners met sport en bewegen in aanraking te brengen. Dat doen we door verenigingsondersteuning met een verenigingsadviseur, het organiseren van een sportcafé en het stimuleren van de organisatie van sportactiviteiten door verenigingen door uitvoering te geven aan de regeling jeugdsportsubsidie. 2c.

Uitvoeren van de interventie 'Stapje fitter': activeren van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders door middel van sport en bewegen, leefstijlcoaching, budgetcoaching en diëtetiek. 5.2 Sportaccommodaties Sustainable development goals

Doelstelling 1. We behouden en bieden waar nodig versterking van goede sportvoorzieningen. Maatregelen 1a. Regelmatig overleg met Sportaanbieders ('vinger aan de pols'). 1b. Ondersteunen van duurzaamheidsmaatregelen. 1c. Uitvoeren haalbaarheidsonderzoek om binnen het gebied Van der Palmstraat te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor positionering van een sporthal.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 37

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Sustainable development goals

Doelstelling 1. We bevorderen samenwerking en verbinding en stimuleren ontmoeting door cultuur (zie ook businesscase cultuur) Maatregelen 1a. Intensiveren van de samenwerking tussen gesubsidieerde aanbieders om te komen tot een gezamenlijk cultureel aanbod wat een bijdrage levert aan doelstellingen van het bestuursakkoord 1b. Cultuur(uitingen) gebruiken ter ondersteuning van doelen binnen het sociaal domein en onderwijs, zoals bijvoorbeeld cultuur inzetten bij mensen met dementie ter verbetering van hun situatie, theatervoorstelling 'over vechtscheidingen' onder begeleiding van jeugdhulp etc. 1c. Aandacht voor inclusiviteit (betaalbaarheid voor álle inwoners) cultuurdeelname (sport/cultuurfonds). 1d. Realisatie vraaggericht cultuurmenu op Papendrechtse scholen. 1e. Onderzoeken hoe door positionering van een MFA in de buurt van het theater 'samengebruik' van de accommodatie(s) makkelijker is te realiseren. Doelstelling 2. We intensiveren perspectief van de lokale cultuurgeschiedenis Papendrecht. Maatregelen 2a. Vorm en inhoud geven aan erfgoedverkenning 2b. Onderzoeken mogelijkheden invulling Cultuur Historisch Evenement bij uitwerking van het Evenementenbeleid. 5.4 Musea Sustainable development goals

Doelstelling 1. Goed beheren van de collectie moderne kunst uit voormalig Museum De Rietgors Maatregelen 1a. Het eigen beheer van het niet in Dordrecht ondergebrachte deel van de collectie moderne kunst uit voormalig Museum De Rietgors uit laten voeren door vrijwilligers. 1b. Zorgen voor voldoende vrijwilligers met voldoende kennis van zaken.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 38

5.5 Cultureel erfgoed Sustainable development goals

Doelstelling 1. Behoud van het dijklint en de historische structuren die bijdragen aan de identiteit van Papendrecht Maatregelen 1a. Borgen en bewaken van de kwaliteit van de historische structuren bij initiatieven van derden en herinrichting van delen van het dijklint die in 2024 uitgevoerd gaat worden. 1b. Ondersteunen onderhoudsmaatregelen voorgevels van beeldbepalende panden Dijklint door verstrekken subsidie. 1d. Bewaken behoud cultuurhistorische identiteit van het dijklint bij ontwikkelingen rond waterveiligheid (toekomstige dijkversterkingen). Doelstelling 2. Versterken rol cultureel erfgoed Maatregelen 2a. Via de erfgoedtafel Waterdriehoek, borgen van ons maritiem en cultureel erfgoed. 5.6 Media Sustainable development goals

Doelstelling 1. We ondersteunen het bibliotheekconcept voor ontmoeting en zelfredzaamheid. Maatregelen 1.a In overleg met bibliotheek verder invulling geven aan uitbreiding functie ontmoeting en zelfredzaamheid. 1.b Stimuleren overleg en samenwerking hierover met andere cultuuraanbieders in Papendrecht. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Sustainable development goals

Doelstelling 1. We werken aan een groene, ecologisch verantwoorde (klimaatadaptieve en natuurinclusieve) omgeving. Maatregelen 1a. Het beheer en onderhoud van het groen voeren we uit vanuit het Beheerplan Openbare Ruimte. Belangrijk uitgangspunt bij het groenbeheer is Papendrecht aantrekkelijk maken en houden voor mens, dier en natuur (natuurinclusief Papendrecht) en het gemiddeld realiseren van beeldkwaliteit B, met uitzondering van een deel van het centrum en de begraafplaats, waar we

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 39

1b.

1c.

1d.

1e.

gemiddeld beeldkwaliteitsniveau A realiseren. Met ingang van 2024 voeren we hierbij voor € 110.000,- extra groot onderhoud uit. Planmatige vervanging en uitbreiding bomen en ander groen. Hiervoor ronden we eerst de voorbereiding af waarna we starten met vervanging en uitbreiding. In het kader van klimaatadaptatie zetten we hierbij in op het vasthouden van water en het voorkomen en beperken van hittestress door o.a. schaduwrijke routes. Dit bekostigen we uit het nieuwe investeringskrediet van € 215.000,- per jaar. Het onderhoud van bosplantsoen richten we op het versterken en behouden van natuurwaarden in een groot deel van de ecologische hoofdstructuur van Papendrecht. We voeren dit uit overeenkomstig het Meerjarenonderhoudsplan Bosplantsoen dat in 2023 is opgesteld. Via het structurele natuurvriendelijk maaibeheer wordt verder gebouwd op de al ontwikkelde biodiversiteit. Zo zorgen we voor diverse flora en voor voedsel, schuilgelegenheid en huisvesting voor fauna. Samenwerken met inwoners en maatschappelijke partners aan een natuurinclusief Papendrecht. Dit doen we onder andere door (communicatie en participatie) activiteiten (zoals de plantenuitdeelactie i.h.k.v. de dag van de biodiversiteit). We versterken - en geven ruimte aan - maatschappelijk initiatief op het gebied van biodiversiteit en groene klimaatadaptatie op particulier terrein en in openbaar gebied.

Voorbeelden hiervan zijn het beplanten van boomspiegels, het aanleggen van geveltuintjes, het stimuleren van groenadoptie, groene schoolpleinen en citizen science (icoonsoorten).

Doelstelling 2. We richten de groene omgeving speel- en beweegvriendelijk in en versterken de recreatieve functie. Maatregelen 2a. Buitenspeelruimtes inspecteren, onderhouden en indien nodig en mogelijk vervangen. We houden een veelzijdig speelaanbod in stand. Daarbij schenken we naast het vervangen van speeltoestellen ook aandacht aan andere vormen van buiten spelen zoals natuurlijk spelen en andere speelaanleidingen dan speeltoestellen. 2b. We verkennen de mogelijkheden om te sporten, te bewegen en te recreëren in de openbare ruimte. We streven naar een beweegvriendelijke omgeving. Afhankelijk van de resultaten van het behoefteonderzoek onder inwoners, kunnen in 2024 voorbereidingen worden getroffen voor het verbeteren van mogelijkheden voor sporten en bewegen in de openbare ruimte. INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Sport, cultuur en recreatie Indicator Eenheid Buurt is voldoende groen Tevredenheid speelvoorzieningen (kinderen t/m 12 jaar)

Percentage (helemaal) mee eens Percentage (zeer) tevreden

Waarde Papendrecht 75% (2018) BRON: WSJG 59% (2018) BRON: WSJG

Nederland

Streefwaarde

83% (2023)

≥ 75%

74% (2023)

≥ 74%

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 40

Sociaal Domein - Hoofdtaakveld 6 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Deel 1 (Wijkgericht werken) Samenkracht gaat over het samen met elkaar van betekenis te zijn voor de woon- en leefomgeving, met aandacht voor verbondenheid. Wijkgericht Werken richt zich op ontmoeting in de wijk en zelfredzaamheid van een brede doelgroep zonder specifieke zorgvragen. Eén van de doelstellingen van wijkgericht werken is het percentage van zelfredzame bewoners, waarin mogelijkheden liggen om in de buurt een handje te helpen, zo hoog mogelijk te houden. Wijkgericht Werken verbindt, ondersteunt, verlaagt drempels en stimuleert. Inzet is om goede ideeën op te halen en initiatieven te ondersteunen die bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid in wijken en het versterken van sociale samenhang. Sustainable development goals

Doelstelling 1. We dragen bij aan de zelfredzaamheid van onze inwoners Maatregelen 1a. We zorgen voor verbinding en ontmoeting in wijken, buurten en straten 1b. We ondersteunen inwoners met het organiseren van activiteiten 1c. Stimuleren van initiatieven die bijdragen aan versterking van een fijne woonomgeving Deel 2 (Welzijn) De gemeente streeft naar een gezond, veilig, sterk, sociaal en inclusief Papendrecht, waarin mensen zorgen voor zichzelf en voor elkaar. Ze stimuleert en faciliteert de zelf- en samenredzaamheid van inwoners en zorgt daarnaast voor passende ondersteuning, zodat zoveel mogelijk mensen zelfstandig kunnen wonen en meedoen aan de samenleving. Met een integraal sociaal domein breed plan (het Kompas Sociaal Domein dat we in 2024 herijken) sturen we op onze te bereiken maatschappelijke doelstellingen. Het Kompas geeft richting en bindt onderwerpen die binnen het sociaal domein spelen. Jaarlijks wordt een uitvoeringsagenda vastgesteld. Sustainable development goals

Doelstelling 1. We begeleiden inwoners van alle leeftijden laagdrempelig om grotere problemen te voorkomen of hulpvragen te normaliseren. Maatregelen 1a. We pakken problemen preventief aan door onder meer de inzet van de Sociaal Raadslieden, (school)maatschappelijk werk, buurtbemiddeling, autismepoli en het Adviespunt Scheiding, Kind & Ouderschap. 1b. We ondersteunen lokale initiatieven zoals de werkgroep Ontmoeting, het Odensehuis, inloop De Spil en Stichting Vluchtelingenwerk.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 41

Doelstelling 2. We vergroten de zelfredzaamheid van onze inwoners zodat ze naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. Maatregelen 2a. We begeleiden via jeugd- en jongerenwerk Suppord kinderen en jongeren. 2b. We stimuleren sociale binding en eigen initiatief via het platform PuurPapendrecht. Doelstelling 4. We stimuleren de (duurzame) inzet van mantelzorgers. Maatregelen 3a. We bieden passende ondersteuning via Sterk Papendrecht aan mantelzorgers bijvoorbeeld door middel van de inzet van mantelzorgconsulenten en respijtzorg. 3b. We waarderen (jonge) mantelzorgers door onder andere het uitgeven van een mantelzorgcompliment en aandacht in de week van mantelzorg. Doelstelling 5. We stimuleren de (duurzame) inzet van vrijwilligers. Maatregelen 4a. We stimuleren vrijwilligerswerk via het Vrijwilligerspunt bijvoorbeeld door het bieden van informatie, promotie en het organiseren van NLdoet. Ook houden we het platform PuurPapendrecht online. 4b. We helpen vrijwilligersorganisaties via het Vrijwilligerspunt waar nodig met werving, scholing en het ontwikkelen van vrijwilligersbeleid. 4c. We waarderen vrijwilligers aan de hand van vrijwilligersverhalen en de viering van de nationale dag van de vrijwilliger. Doelstelling 6. We ondersteunen statushouders in hun weg naar integratie en participatie in de Nederlandse samenleving. 7. Maatregelen 5a.

We begeleiden inburgeraars via een brede intake, het aanbieden van een leerroute, ontwikkelen naar werk en maatschappelijke begeleiding. 6.2 Wijkteams Sustainable development goals

Doelstelling 1. We zorgen voor een goede samenwerking met Sterk Papendrecht Maatregelen 1a. Opstellen van prestatiegerichte (subsidie)afspraken met Sterk Papendrecht die continu stapsgewijs worden doorontwikkeld. De afspraken zijn gericht op maatschappelijke relevantie met aandacht voor kwaliteit, inhoudelijke effecten, procesresultaten en doorontwikkeling collectief aanbod. 1b. Regelmatig overleg met Sterk Papendrecht om te sturen op onze beleidsdoelstellingen

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 42

6.3 Inkomensregelingen Sustainable development goals

Doelstelling 1. We versterken de bestaanszekerheid van onze inwoners. Maatregelen 1a. We zorgen voor een robuust sociaal vangnet door het uitvoeren van de Participatiewet en aanverwante minimaregelingen. 1b. We voeren, samen met onze maatschappelijke partners, het actieplan Armoede uit, waarbij we ons richten op gerichte communicatie, een samenhangend netwerk van hulporganisaties en passende ondersteuning. 1c. We bestrijden energiearmoede door middel van onder meer de Energiehulp en de witgoedregeling. 1d. Het voortzetten van het project Energiecrisis en Armoede om te compenseren in de voor 2024 ontbrekende maatregelen van de Rijksoverheid Doelstelling 1. We voorkomen en bestrijden problematische schulden bij inwoners. Maatregelen 2a. We zorgen met een sluitende schuldhulproute voor vroegsignalering van inwoners met schulden, een passend hulpaanbod en nazorg. 2b. We voorkomen huisuitzettingen vanwege betalingsachterstanden via afspraken met Woonkracht10 en Sterk Papendrecht. 6.4 Begeleide participatie Sustainable development goals

Doelstelling 1. We ondersteunen inwoners met een algemene bijstandsuitkering om de stap naar werk te zetten en/of te participeren naar vermogen. Maatregelen 1a. We bieden lokaal participatieplekken om inwoners te activeren.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 43

6.5 Arbeidsparticipatie Sustainable development goals

Doelstelling 1. We ondersteunen inwoners met een algemene bijstandsuitkering om de stap naar werk te zetten en/of te participeren naar vermogen. Maatregelen 1a. We begeleiden, via de GR Sociaal, zoveel mogelijk mensen naar een passende (werk-)plek. 1b. We herijken in 2024 het beleid Werk en Inkomen aan de hand van lokale verwachtingen, ontwikkelingen en wensen en de veranderende doelgroep in het bijstandsbestand. 6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

Sustainable development goals

Doelstelling 1. We streven ernaar dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Maatregelen 1a. We bieden op maat, geïndiceerde hulp en ondersteuning gericht op sociaal en persoonlijk functioneren en het voeren van een huishouden, via uitvoering van de Wmo door de Sociale Dienst Drechtsteden. 1b. Via de Uitvoeringsagenda Wonen en zorg senioren werken we samen met partners aan maatregelen die - onder meer- sturen op een geschikt woningaanbod, inzet van eHealth en domotica, en re-ablement. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Sustainable development goals

Doelstelling 1. We streven ernaar dat inwoners kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Maatregelen 1a. We versterken de verbinding tussen de algemene en maatwerkvoorzieningen door verdere ontwikkeling van goede integrale klantroutes, waarbij de Sociale Dienst Drechtsteden en Sterk Papendrecht samenwerken via het no wrong door principe en het principe, "zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig" (‘Wmo naar de voorkant"). 1b. Via de Uitvoeringsagenda Wonen, zorg & senioren werken we samen met partners aan maatregelen die - onder meer- sturen op een zinvolle invulling van de dag, vitale ouderen en vrijwilligerswerk.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 44

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Sustainable development goals

Doelstelling 1. We zorgen dat jeugdigen die hulp nodig hebben zoveel mogelijk in de (eigen) thuisomgeving geholpen worden. Maatregelen 1a. We treffen voorzieningen voor snelle, tijdige en passende ondersteuning via het jeugdteam van Sterk Papendrecht en de ingekochte diensten bij de Dienst SOJ. Doelstelling 2. We zorgen dat jeugdigen die hulp nodig hebben van kwalitatief goede hulp gebruik kunnen maken, gericht op het duurzaam voorkomen en/of oplossen van problemen. Maatregelen 2a. We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van het jeugdhulpaanbod via het maken van afspraken over KPI's met het jeugdteam welke hierop gericht zijn. 2b. We gaan datagedreven werken verder vormgeven, met als doel om meer sturing op kwaliteit en kosten te realiseren. Dit volgt onder meer uit de Routekaar Jeugd. 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Sustainable development goals

Doelstelling 1. We zorgen in regionaal verband voor voldoende plekken maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Maatregelen 1a. We bereiden ons in regionaal verband voor op de doordecentralisatie van beschermd wonen naar beschermd thuis. 6.82 Geëscaleerde zorg 18Sustainable development goals

Doelstelling 1. We zorgen dat jeugdigen zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen door enerzijds in te zetten op voorkoming van escalaties, en anderzijds waar escalatie niet voorkomen kan worden de jeugdige uit de onveilige situatie halen. Maatregelen 1a. We zetten in op het verbeteren van de samenwerking in de jeugdbeschermingsketen (regionale Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming). INDICATOREN EN STREEFWAARDEN

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 45

Sociaal Domein Indicator

Eenheid

Huishoudens zonder voorzieningen

Percentage t.o.v. totaal huishoudens

Huishoudens met bijstandsuitkeringen Huishoudens met problematische schulden Zelfstandig wonend 70+jaar Eenzaamheid

Streefwaarde

Percentage t.o.v. totaal huishoudens

Waarde Nederland Papendrecht 78,5% (2022, 2e 80,1% helft) BRON: WSJG 3,6% (1-12-2022) 4,8% BRON: WSJG

Percentage t.o.v. totaal huishoudens

6,8% (2020) BRON: WSJG

7,9%

≤ 6,8%

Per 1.000 inwoners doelgroep Percentage volwassenen (19+) met een hoge emotionele/sociale eenzaamheidsscore.

975 (Q2 2023) BRON: WSJG 46,5% (2020)

951

> 975

47%

˂ 46,5%

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 46

≥ 78,5% ≤ 3,6%

Volksgezondheid en milieu - Hoofdtaakveld 7 7.1 Volksgezondheid Sustainable development goals

Doelstelling 1. We bevorderen de gezondheid van onze inwoners Maatregelen 1a. We herijken het lokaal gezondheidsbeleid als integraal onderdeel van (Kompas) sociaal domein. 1b. We stellen een lokaal hitteplan op. 1c. We voeren het plan van aanpak brede SPUK uit, met als doel onder andere het terugdringen van gezondheidsachterstanden (waaronder Kansrijke Start) en het bevorderen van een gezonde leefstijl bij onze inwoners. 1d. We zetten het herziene Vitaliteitsakkoord voort. Doelstelling 2. We werken aan het verkleinen van gezondheidsverschillen sociaaleconomische positie Maatregelen 2a. We voeren het plan van aanpak brede SPUK uit, met als doel onder andere het terugdringen van gezondheidsachterstanden (waaronder Kansrijke Start) en het bevorderen van een gezonde leefstijl. 7.2 Riolering Sustainable development goals

Doelstelling 1. We investeren in een goede kwaliteit van riolering en stedelijk water Maatregelen 1a. Invulling geven aan de wettelijke zorgplichten voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater, inzameling en verwerking van hemelwater en het in openbaar gebied treffen van maatregelen om de grondwaterstand te reguleren, zoals verwoord in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). 1b. Vervanging van riolering wordt integraal opgepakt samen met vervanging van wegen, groen en het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen. Regenwater wordt afgekoppeld en opgevangen in waterbergende fundering, in het groen en vertraagd afgevoerd naar het oppervlaktewater en grondwater. 1c. De riolering en rioolgemalen worden preventief onderhouden en geïnspecteerd. Maatregelen voeren we uit naar aanleiding van de resultaten van de inspecties en op basis van meldingen en calamiteiten. De vervanging van de rioolgemalen en haar onderdelen vindt kwaliteit gestuurd plaats. 1d. Bij alle nieuwbouwontwikkelingen wordt ingezet op een klimaatbestendige inrichting en als eis gesteld dat minimaal 20 mm neerslag op eigen terrein wordt vastgehouden. 1e. In 2024 wordt het GRP 2024-2028 ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Hierin is eveneens de thema klimaatstrategie opgenomen.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 47

1f.

Het waarborgen van de doorstroming door het onderhouden van de watergangen. In 2024 worden de A-watergangen door het waterschap gebaggerd, de gemeente draagt fors bij in de afvoer en verwerking van de bagger. Daarnaast wordt er onderzoek verricht naar mogelijkheden om de waterkwaliteit, ecologie en visstand te verbeteren.

Doelstelling 2. We beperken de gevolgen van klimaatverandering met klimaatadaptatie Maatregelen 2a. Samen met de buurgemeenten en het Waterschap implementeren van een gemeenschappelijk uitvoeringsplan Klimaatadaptatie 2023-2027 voor de polder Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. 2b. Opstellen van een maatregelplan om de negatieve effecten van hevige regenbuien, langdurige droogte en extreme hitte te beperken. De hieruit volgende projecten worden opgenomen in het meerjarenplan van het GRP. Verder worden lokale en regionale klimaatadaptatieprojecten gerealiseerd, hiervoor is financiële steun beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. 2c. Bij vervanging van riolering en reconstructie van wegen toepassen van klimaatadaptieve maatregelen. Hierbij wordt aanvullende waterberging in de wegfundering en in het groen gerealiseerd. Met de aanleg van drainage wordt regenwater afgevoerd naar het grondwater en het oppervlaktewater. Met extra groen wordt bijgedragen bij het creëren van meer schaduw en verkoeling. 2d. Als gemeente in samenwerking met partners als Woonkracht10 en andere organisaties, het stimuleren van een klimaatadaptieve inrichting op privaat (en publiek) terrein. Activiteiten zijn gericht op voorlichting, het bevorderen van vergroenen van tuinen, zoals het gratis ophalen van tegels, aandacht voor zuinig omgaan met water en als gemeente het goede voorbeeld geven in de openbare ruimte.

7.3 Afval Sustainable development goals

Doelstelling 1. We vervullen onze wettelijke taak op het gebied van het inzamelen van huishoudelijk afval Maatregelen 1a. Het laten inzamelen van huisvuil, afkomstig van bewoners aan huis, van ondergrondse en bovengrondse containers in de wijken en van het afvalbrengstation. 1b. Uitvoeren van de gemeentelijke afvaltaak en andere daarmee samenhangende taken, zoals straatreiniging en rattenbestrijding. Deze taken en ontwikkelingen zo mogelijk regionaal afstemmen met gemeenten en afvalverwerkers. 1c. Onderhouden, beheren en vervangen van de inzamelvoorzieningen. 1d. Voorbereiden van nieuwe contractvorming van de afvalinzameling met ingang van 1 januari 2026. In dit proces trekken we regionaal op met de andere vier deelnemende Drechtstedengemeenten. Doelstelling 2. We bevorderen de inzameling van grondstoffen en de reductie van het restafval conform de VANG doelstelling maximaal 100 kg restafval per inwoner en 75% hergebruik Maatregelen 2a. Het op een maximale loopafstand van 300 meter inzamelen van restafval in ondergrondse of bovengrondse containers. 2b. Het hanteren van een recycletarief voor het restafval, waarbij de bewoners per aanbieding een bedrag betalen.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 48

2c.

2d.

Het aan huis of dicht aan huis inzamelen van herbruikbare grondstoffen om bij te dragen aan circulaire economie. Dit betreft groente, fruit, tuinafval en etensresten, plastic-, blik- en drinkpakken en oud papier en karton. Het stimuleren en ondersteunen van de bewoners met hulp van onder andere afvalcoaches, een publiekscampagne en andere acties in de voorlichting van het goed scheiden huishoudelijk afval en het hergebruik hiervan. Toezicht en handhaving zijn onderdeel van dit takenpakket.

7.4 Milieubeheer Sustainable development goals

Doelstelling 1. We zetten in op een veilige en gezonde omgeving en een prettig woon-, werk- en leefklimaat. Maatregelen 1a. Regie voeren op de uitvoering van 'Jaarprogramma 2024 uitvoering milieutaken door OZHZ', waarin lokale prioriteiten zijn opgenomen. Die lokale prioriteiten zijn een plan uitwerken om asbestdaken binnen de gemeente substantieel te verminderen, uitvoering omgevingswet op milieuthema's, ondermijning en de E-agenda. 1b. Advisering over vergunningverlening Chemours/DuPont. De nadruk ligt op het verlagen en waar mogelijk naar nul terugbrengen van emissies naar lucht, water en bodem en op de aanpak van de gevolgen van eerdere emissies, die met name tot uitdrukking komen in de bodem. 1c.

1d.

1e. 1f. 1g.

1h.

Uitvoeren van maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord (SLA), waaronder acties op het gebied van mobiliteit, inkoop en communicatie over houtstook. Papendrecht is door de ligging langs autowegen en rivieren een aandachtsgebied en heeft de verplichting jaarlijks de luchtkwaliteit te monitoren (jaarlijkse rapportage richting Ministerie). In overleg met de projectleider de implementatie en uitvoering van de omgevingswet op milieuthema's uitwerken, onder andere ten behoeve van het omgevingsplan, projectontwikkelingen, woningbouwopgaven (geluid en omgevingsveiligheid). Uitvoering van de bodemsaneringstaken overgedragen vanuit provincie naar gemeente na invoering van de Omgevingswet (uitvoering blijft bij OZHZ). Deelname aan het platform Hoogspanning. De belangen van Papendrecht goed behartigen bij een project van EZK (ministerie van Economische Zaken) over het aanleggen van een nieuwe 380 kV verbinding door Tennet. Papendrecht ligt in het onderzoeksgebied van EZK. Ambtelijk sluiten we aan de belangen van onze gemeenten goed voor het voetlicht te brengen. Het gaat hier niet om een actieve betrokkenheid, maar om het monitoren. Het medio 2024 vaststellen van het actieplan geluid.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 49

7.5 Begraafplaatsen/crematoria Sustainable development goals

Doelstelling 1. We streven naar een gepaste beleving (parkachtige sfeer en rust) bij de bezoekers van de begraafplaats. Maatregelen 1a. Het op A-niveau onderhouden van het groen op de begraafplaats. 1b. Het onderhouden van de zitgelegenheden en paden. 1c. Het doorlopend zorgdragen voor een actuele en gedigitaliseerde administratie van de begraafplaats. 1d. Het voortzetten van de voorbereiding voor de herinrichting begraafplaats.

INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Volksgezondheid en milieu Indicator Eenheid Huishoudelijk restafval

Kg per inwoner

Hergebruik grondstoffen

Bronscheidingspercentage

Totale hoeveelheid huishoudelijk afval

Kg huishoudelijk afval totaal

Waarde Papendrecht 212,6 kg (2022) BRON: CBS 59% (2021) BRON: HVC

601 kg (2021) BRON: Benchmark NVRD

Nederland

Streefwaarde

183 kg (2022)

125 kg in 2024

Steden uit klasse B 64% (2021) Steden uit klasse B 529 kg (2021)

75% in 2025

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 50

529 kg in 2024

CO2-reductie als gevolg van recyclen grondstoffen

CO2-reductie kg per inwoner

Fijnstof (lange termijn PM10)

µg/m3

Beweegt voldoende

% personen ouder dan 19 jaar dat voldoet aan de Beweegrichtlijn

83 kg (2021) BRON: Benchmark NVRD Gemiddeld 17,7 µg/m3 (2021) BRON: RIVM 43% (2020) Bron: WSJG

Steden uit klasse B 109 kg (2021) 16,4 µg/m3 (2021)

109 kg in 2024

50,4%

> 43%

Op alle meet/rekenpunten: 15 µg/m3

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 51

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Hoofdtaakveld 8 8.1 Ruimtelijke ordening Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De verwachting is dat de invoering van de Omgevingswet niet vlekkeloos zal verlopen gezien de complexiteit van de nieuwe wetgeving. De invoering is een doorlopend proces die de nodige capaciteit vergt vooral vanuit de lijnorganisatie. Daar wordt ook een knelpunt voorzien gelet op de huidige beschikbare capaciteit en de krapte op de arbeidsmarkt. Overigens wordt ook per 1 januari 2024 de Wkb ingevoerd (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen). Sustainable development goals

Doelstelling 1. We zetten in op een goede toedeling van functies aan locaties binnen de fysieke leefomgeving. Maatregelen 1a. We streven naar de vaststelling van de omgevingsvisie 2.0 kwartaal drie. 1b. We werken aan het omzetten van het omgevingsplan, tijdelijk deel naar een omgevingsplan nieuwe stijl en streven daarbij naar vaststelling in kwartaal 1 voor wat betreft het thema bodem. Daarnaast streven wij naar het vaststellen van meerder thema's zoals bouwen. 1c. We zijn zorgvuldig en consequent in vergunningverlening, toezicht en handhaving op basis van het vastgestelde VTH-beleidsplan 2023-2027 en de daarin vastgestelde prioritering. 1d. Door middel van monitoring en evaluatie brengen we eventuele verbeterpunten in kaart. 1e. We zorgen voor borging van de werkprocessen met betrekking tot de Omgevingswet en Wkb in de lijnorganisatie. Zowel organisatorisch als op het gebied van ICT. 1f. We organiseren spreekuren om klanten goed te kunnen adviseren en ondersteunen met het oog op de nieuwe wetgeving. Doelstelling 2. We bouwen en dragen bij aan de bouw van voldoende, kwalitatief hoogwaardige woningen conform het Woonplan 2020-2030 voor zoveel mogelijk doelgroepen. Maatregelen 2a. Het leveren van een actieve bijdrage aan de planontwikkeling binnen de fysieke leefomgeving zowel bij eigen ontwikkelingen als bij initiatieven van derden.

Gedacht kan worden aan het project Douwes Dekkerlaan en Poldermolen. 2b. Ontwikkelingen worden vormgegeven op een manier die past bij de groeistrategie, strevend naar een goede omgevingskwaliteit zoals volgt uit de omgevingsvisie. 2c. Bij wijzigingen van het omgevingsplan in het kader van ontwikkellocaties en in gevallen waarin de raad bindend advies recht heeft, wordt de raad actief betrokken.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 52

Doelstelling 2. We verbeteren de structuur en het functioneren van het centrum. Maatregelen 3a. Opstellen centrumvisie om een toekomstige kwaliteitsbeleving in een bruisend centrum te realiseren inclusief verbinding naar de Jachthaven. Deze visie zal naar een intensief participatief proces Q3 2024 worden opgeleverd ter besluitvorming in de raad. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Sustainable development goals

Doelstelling 1. We verbeteren de ruimtelijke structuur en kwaliteit en het functioneren van het centrum. Maatregelen 1a. Gunning en ontwerp t.b.v. bouw PC Hooftlaan 180. 1b. Gunning en ontwerp t.b.v. bouw Veerpromenade. 1c. Uitvoeren van een studie naar de structuur van het Marktplein. 1d. Maken van keuzes t.a.v. het Marktplein om het plein beter te laten functioneren en te vergroenen. 8.3 Wonen en bouwen We willen dat iedereen met plezier woont in Papendrecht en kiezen voor een duurzame ontwikkeling van Papendrecht met meer aandacht voor elkaar en voor de leefomgeving. Goed wonen betekent veilig, duurzaam en met alle benodigde faciliteiten voor inwoners van jong tot oud. We zetten in op bouwen voor alle doelgroepen en specifiek voor starters en voor kwetsbare groepen. De energietransitie speelt een belangrijke rol binnen wonen en raakt iedereen. We willen bijdragen aan het verkleinen van energiearmoede en onze inwoners helpen bij het besparen van energie. We zetten hiervoor energiecoaches in en we investeren in het verduurzamen van wijken. Zo gaan we samen op weg naar een duurzaam Papendrecht. We zetten als gemeente in op duurzaam, klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen. Sustainable development goals

Doelstelling 1. We dragen bij aan de bouw van voldoende kwalitatief hoogwaardige woningen conform Woonplan 2020-2030. Maatregelen 1a. We voeren het Papendrechts Woonplan 2020-2030 uit met daarbij aandacht voor alternatieve samenlevingsvormen. 1b. We voeren de samenwerkingsafspraken met Woonkracht10 en de Combiraad (PALT) 20242025 uit. 1c. Het participeren in de verdere ontwikkeling van Kraaihoek door actief deel te nemen aan het project ‘Zorgzame buurt’ van Woonkracht10. 1d. Uitvoering geven aan de Agenda huisvesting kwetsbare groepen (het gaat om mensen die niet vallen onder de reguliere urgentieregeling), onder andere via de woontraining en de herstelwoning.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 53

1e. 1f. 1g. 1j 1k.

We onderzoeken waar kansen liggen voor verantwoord verdichten/herontwikkelen met als doel het toevoegen van kwaliteit in de leefomgeving en onderscheidende woonmilieus. Het voorbereiden op de implementatie en uitvoering van de Omgevingswet (1 januari 2024). De huisvestingsverordening gaan we aanpassen aan de nieuwe huisvestingswet. We vormen een woonwagen- en standplaatsenbeleid. We starten met de voorbereidende werkzaamheden voor het realiseren van de flexwoningen op de locatie De voormalige Wieken aan de Noordhoek. Deze zijn qua doelgroep voor starters en spoedzoekers, waarbij we ook aandacht hebben voor Oekraïners, statushouders en AMVers.

Doelstelling 2. We gaan voor minder energieverbruik en meer duurzame energie voor onze eigen gebouwen en faciliteren daarin bij overige gebouwen. Maatregelen 2a. We borgen de Regionale Energiestrategie (RES 1.0) in het lokale beleid in afstemming met aangrenzende domeinen. 3b. We maken gebouwen klaar voor de warmtetransitie en geven prioriteit aan het stimuleren en faciliteren van energiebesparing met isoleren en energiebesparende maatregelen. 2c. We werken aan een verduurzamingsplan om het gemeentelijk vastgoed op natuurlijke momenten te verduurzamen. 2d. We bieden onze ondernemers handelingsperspectief vanuit de E-agenda van de OZHZ. 2e. We gaan het matig bezochte Zakelijk Energieloket Papendrecht, waar men terecht kan voor alle informatie omtrent verduurzamen, beter onder de aandacht brengen bij ondernemers. 2f. We gaan bedrijven stimuleren tot circulair werken, we kijken hierbij vooral naar uitwisselen van reststromen. 2g. We bevorderen de duurzaamheid van nieuwbouwwoningen, conform de omgevingsvisie. 2h. We willen zoveel mogelijk gebruik maken van zonnepanelen op grote daken zonder dat netcongestie ontstaat. Doelstelling 3. We werken stap voor stap aan een toekomst zonder aardgas. Dit doen we volgens de Transitievisie Warmte 2021 Maatregelen 3a.

We stimuleren en faciliteren energiebesparing met isoleren en kleine energiebesparende maatregelen om zo woningen op termijn klaar te hebben voor de overstap op een duurzame warmtebron. 3b. We gaan aan de slag met het Nationaal Isolatie Programma (NIP) en willen hiermee de komende drie jaar 2100 woningen bereiken waar een isolatiemaatregel wordt uitgevoerd. 3c. We bieden onze inwoners met het Energieloket Papendrecht handelingsperspectief om energie te besparen en de woning te verduurzamen. 3d. We bieden ook in 2024 een duurzaamheidslening aan. 3e. Samen met WK10, HVC en Stedin stellen we clusteraanpakken 'warmtenet' op in die wijken waar huurwoningen staan die met SAH-gelden (Subsidie Aardgasvrije Huurwoningen) voor 2026 op het warmtenet worden aangesloten. We zijn in 2023 gestart in de Constantijn Huijgenslaan, dat krijgt dit jaar zijn vervolg in het centrumgebied bij de Markt. 3f. We blijven ons ook in 2024 inzetten voor onze inwoners met het aanbieden van (kleine) energiebesparende maatregelen conform het programma Aanpak Energiearmoede. 3g. We zetten Energiehulpen in om inwoners te helpen met het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen die gratis worden aangeboden.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 54

INDICATOREN EN STREEFWAARDEN Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Indicator Eenheid Waarde Nederland Streefwaarde Papendrecht Passend gehuisveste Percentage 81,9% (2021) 79,3% ≥ 81,9% (2024) huishoudens BRON: WSJG (2021) Percentage – deel van het netto besteedbaar inkomen dat een huishouden uitgeeft aan de netto huur % afname tov 2020

21,5% (2021) BRON: WSJG

21,9% (2021)

21,5% (2024)

Toename 1,3% (2021)

Toename 1,2% (2021)

Hernieuwbare energie

Percentage

4,6% (2020)

Isolatie woningen

% slecht geïsoleerde woningen (onder D)

13,0% (2022)

10,6% (2020) 11,9% (2021) 14,5% (2022)

5% afname in 2025 20% afname in 2030 (RES) 15% in 2025 (100% in 2050)

Huurquote

Energieverbruik

10% in 2025

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 55

Paragrafen

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 56

1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf wordt beschreven hoe wij omgaan met risico's en hoe groot het weerstandsvermogen moet zijn om deze risico's op te kunnen vangen. Weerstandsvermogen geeft aan of het vermogen van de gemeente Papendrecht toereikend is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat het beleid moet worden aangepast. Het weerstandsvermogen bestaat uit een incidenteel en een structureel deel. Het incidentele deel is het vermogen om onverwachte incidentele tegenvallers op te vangen, het structurele deel om onverwachte tegenvallers structureel op te vangen. Het weerstandsvermogen wordt berekend door gecalculeerde risico's in mindering te brengen op de vrij besteedbare middelen en/of reserves en het begrotingsresultaat van het lopende jaar. Het weerstandsvermogen op termijn wordt berekend door gecalculeerde risico's in mindering te brengen op de vrij besteedbare middelen en/of reserves en het begrotingsresultaat op termijn. Het weerstandsvermogen geeft het volgende beeld:

Weerstandsvermogen Direct beschikbaar 1-1-2024

incidenteel

structureel

50.166.000

50.000

Op termijn beschikbaar 50.399.000 1.700.000 Structureel weerstandsvermogen Het structureel weerstandsvermogen is bestemd voor tegenvallers als gevolg van autonome ontwikkelingen en calamiteiten waarvoor geen budget aanwezig is. Het is toegestaan om gedurende een aantal jaren een bestemmingsreserve in te zetten. Structurele tegenvallers dienen uiteindelijk structureel uit het begrotingsresultaat te worden gefinancierd. Het structureel weerstandsvermogen van de gemeente Papendrecht is: Structureel weerstandsvermogen

2024

Budget voor onvoorziene uitgaven

50.000

50.000

0

2.000.000

50.000

2.050.000

-

-1.180.000

50.000

870.000

Onbenutte belastingcapaciteit Subtotaal Rente-effect aanwending van alle reserves Weerstandsvermogen

op termijn

Toelichting: 1. Budget onvoorziene uitgaven Voor onvoorziene uitgaven is jaarlijks € 50.000 beschikbaar. 2. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit op korte termijn is de ruimte tot 100% benutte belastingcapaciteit ten opzichte van landelijk gemiddelde 2022. Op langere termijn is o.b.v. berekeningen artikel 12 status sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 2,0 miljoen. 3. Rente-effect aanwending van alle reserves De gemeente Papendrecht per 1-1-2024 € 78,2 miljoen aan reserves. Het aanwenden van reserves heeft een ongunstig effect op het renteresultaat. Bij aanwending neemt de financieringsbehoefte toe en stijgen de rentelasten, dit kan leiden tot een nadeel van € 1,18 miljoen. De recente rentestijgingen versterken dit effect in vergelijking met voorgaande jaren. Incidenteel weerstandsvermogen De stand van de reserves per 1-1-2024 bedraagt € 78,2 miljoen. Hiervan is € 50,7 miljoen vrij besteedbaar. Dit betreft de algemene reserve en specifieke risico reserve grondexploitaties. Het risico wordt gecalculeerd op afgerond € 21 miljoen. Het incidenteel beschikbaar weerstandsvermogen komt hiermee uit op afgerond € 29,7 miljoen (voor de berekening zie tabel).

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 57

Incidenteel weerstandsvermogen

1-1-2024

Algemene reserve Risicoreserve grondexploitaties Beschikbare reserves

50.166.000 500.000 50.666.000

Risico's grondexploitaties Risico's deelnemingen Risico's verbonden partijen GRD Risico's overige verbonden partijen Risico's afgegeven gemeentegaranties Risico's overig Totaal risico's

500.000 605.250 8.880.000 940.000 114.803 9.910.000 20.950.053

Incidenteel weerstandsvermogen

29.716.000

Toelichting van de risico's Risico grondexploitaties Voor de beheersing van het risico op de grondexploitaties wordt een reserve aangehouden ter grootte van het financiële risico. Dit wordt jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd. Risico deelnemingen De gemeente loopt bij de deelneming en verstrekte lening aan de Fabriek Slobbengors CV en bij de verstrekte lening aan Rivas een financieringsrisico. Het risico is bepaald aan de hand van de jaarlijkse rentebaten. Op basis van de voorlopige jaarstukken houden we daarnaast rekening met contractuele aanvulling van de reservepositie bij een van onze deelnemingen die o.a. door de energiecrisis de afgelopen periode onder de afgesproken bandbreedte van hun reservepositie dreigt te komen. Risico's verbonden partijen Dit betreft het risico dat de gemeente loopt op de diverse verbonden partijen. Verbonden partijen hebben zelf beperkt weerstandvermogen, omdat de gemeenten als achtervang dienen. Gemeenten zullen voor het overige deel in het lokale weerstandsvermogen middelen moeten reserveren. Voor bepaling van het gemeentelijke risico in meerjarenbegroting 2024-2027 is uitgegaan van de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing uit de begroting 2023 en 2024 (voor zover bekend) van deze verbonden partijen.

Daarnaast is rekening gehouden met het risico, dat verbonden partijen opgenomen taakstellingen niet halen of in tegenstelling tot voorgaande jaren geen sprake is van onderuitputting van budgetten. Deze risico's zijn vermeld in onderstaand overzicht.

Programmabegroting 2024-2028 – Gemeente Papendrecht Pagina | 58

Risico verbonden partijen

waarschijnlijkheid

Ingeschat risico periode 20242028

Aandeel

Risico gemeente

GRS Bestandsontwikkeling ink ondersteuning

matig

2.675.000

7,1%

190.000

Ontwikkeling macrobudget

middel

4.150.000

7,1%

290.000

WMO begeleiding

middel

1.650.000

7,1%

120.000

Huisvesting

middel

2.375.000

7,1%

170.000

Bedrijfsvoering

middel

600.000

7,1%

40.000

Realisatie taakstellng

middel

3.600.000

7,1%

260.000

Invoer KZA systeem

groot

1.200.000

7,1%

90.000

Huisvestingslasten

groot

1.100.000

7,1%

80.000

VPB - aanvullend opgenomen

klein

600.000

7,1%

40.000

Vergoeding bezwaarschriften WOZ

middel

4.200.000

7,1%

300.000

Loonkosten

groot

1.200.000

7,1%

90.000

Kwaliteitseisen GEO-data

klein

600.000

7,1%

40.000

Smart Data Center

groot

600.000

7,1%

40.000

15% gemeentelijke bijdrage incl. herijking GF

middel

6.750.000

100,0%

6.750.000

DG&J

middel

4.350.000

5,9%

260.000

115.000

100,0%

SGD

SoJ

Drechtwerk

middel Subtotaal GRD

35.765.000

120.000 8.880.000

Bureau Openbare verlichting

-

-

Gevudo (behartigen aandeelhoudersbelangen in NV HVC)

-

-

VRZHZ Risico obv risicoparagraaf Beschikbaar weerstandsvermogen

n.v.t.

9.655.500

6,5%

630.000

n.v.t.

3.060.000-

6,5%

200.000-

ODZHZ Risico obv risicoparagraaf

n.v.t.

6.495.000

2,0%

130.000

n.v.t.

6.115.000-

2,0%

120.000-

Eneco lager dividend uitkering Stedin (stakkere regelgeving ACM/precario)

middel

250.000

100,0%

250.000

middel

250.000

100,0%

250.000

Dividenden

middel

500.000

100,0%

500.000

Beschikbaar weerstandsvermogen

Subtotaal overige verbonden partijen

7.475.500

Totaal

940.000 9.820.000

Risico's afgegeven gemeentegaranties De gemeente staat voor in totaal € 97,9 miljoen garant (2024). Hiervan heeft € 90,3 miljoen betrekking op de achtervangpositie in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (indirecte borgstelling). Gezien de zekerheidsstructuur van dat fonds is hieraan een relatief laag risico verbonden. De directe borgstellingen (exclusief de borgstelling voor de gemeenschappelijke regelingen) is € 7,6 miljoen. Ook hier zijn voldoende zekerheden gesteld, waardoor het risico beperkt is. Risico's overig Dit betreft onder andere negatieve bijstelling van het gemeentefonds, schadeclaims, hogere rente- en inflatiekosten, mogelijke uitloop van projecten (waaronder ICT-beweegt) en risico's m.b.t wijzigingen in wet- en regelgeving en taken vanuit het rijk zonder voldoende dekkingsmiddelen.