Begroting 2027-2031 Gemeente Papendrecht - Digitale versie

Programma begroting 2027 Samen maken we Papendrecht

Inhoudsopgave 1/2 PROGRAMMA BEGROTING 2027 Leeswijzer 5 Inleiding 8 1. Bestuur 13 1.1 Bestuur 14 1.2 Dienstverlening 22 1.3 Belastingen 23 1.4 Algemene baten en lasten 24 1.5 Bedrijfsvoering 25 2. Veiligheid 31 2.1 Veiligheid 36 3. Fysieke leefomgeving 41 3.1 Openbare ruimte en mobiliteit 48 3.2 Economie 52 3.3 Milieu en klimaat 54 3.4 Wonen, bouwen en duurzaamheid 55 3.5 Begraafplaatsen 59 3.6 Riolering en afval 60 4. Samenleving 65 4.1 Werk en Inkomen 72 4.2 Zorg 18+ 73 4.3 Jeugdzorg 74 4.4 Welzijn 76 4.5 Onderwijs 79 4.6 Sport 80 4.7 Cultuur 82 4.8 Volksgezondheid 85 3 Inhoudsopgave 2/2 PROGRAMMA BEGROTING 2027 Paragrafen 89 Weerstandsvermogen 90 Onderhoud Kapitaalgoederen 98 Financiering 112 Lokale Heffingen 117 Grondbeleid 132 Verbonden Partijen 135 Bedrijfsvoering 158 Openbaarheidsparagraaf 164 Financiële Begroting 167 1. Inleiding 168 2. Financiële ontwikkelingen begroting 2027-2031 171 3. Meerjarig overzicht 191 4. Specificatie Overhead 192 5. Opgenomen stelposten 193 6. Stand en verloop van de reserves 195 7. Financiele positie 197 8.

Meerjarig overzicht baten en lasten per taakveld 212 Lijst van afkortingen 218 4 PROGRAMMA BEGROTING 2027 Leeswijzer Hoe lezen we de Begroting? De Begroting 2027-2031 bestaan uit de Programmabegroting 2027 en de Financiële Begroting 2027 en bevat diverse onderdelen: Inleiding In de inleiding geeft het College van Burgemeester en Wethouders een vooruitblik op 2027. Hierin worden belangrijke verwachtingen in het komende jaar toegelicht. Programmabegroting 2027 In de programmabegroting wordt per deelprogramma de doelstellingen en de daarbij horende maatregelen en activiteiten vastgelegd waar wij als gemeente in het komende jaar mee bezig zullen zijn. Bij de jaarrekening 2027 wordt over deze maatregelen en activiteiten verantwoording afgelegd. Paragrafen De opgenomen paragrafen zijn op grond van wetgeving een verplicht onderdeel van de begroting. Het gaat bij de paragrafen telkens om onderwerpen met een groot financieel belang. Door deze op een centrale plek in het jaarverslag op te nemen wordt een goede informatievoorziening over deze onderwerpen gewaarborgd en is de informatie inzichtelijk. Financiële begroting Belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de lopende begroting In dit onderdeel worden de nagekomen financiële ontwikkelingen na de Perspectiefnota 2026-2031 benoemd en wordt een overzicht gegeven over de verschillende financiële ontwikkelingen sinds de Begroting 2026.

Meerjarig overzicht van baten en lasten per programma en mutaties reserves Dit is een cijfermatig overzicht van de baten en lasten over de periode tot en met 2031. In dit overzicht is in één oogopslag te zien hoe de financiële begroting 2027-2031 eruitziet. Specificatie Overhead Hier wordt een overzicht gegeven van de verdeling van overheadkosten. Opgenomen stelposten In de begroting is een aantal stelposten opgenomen om bepaalde ontwikkelingen in de toekomst te kunnen dekken. Een stelpost is een boekhoudkundige term voor een apart gehouden budget om een nog niet bekende kosten in de toekomst te kunnen dekken. Stand en verloop van de reserves In dit onderdeel wordt de stand en een geprognosticeerd verloop van de reserves van de gemeente weergeven sinds de balansdatum 31 december 2026. 5 Financiële positie In dit onderdeel worden de onderdelen die de financiële positie van de gemeente Papendrecht kunnen beïnvloeden toegelicht. Meerjarig overzicht baten en lasten per taakveld Dit is een meer gedetailleerd overzicht van baten en lasten per programma en taakvelden op basis van de verplichte verantwoordingsmethode (IV3). Het gaat zowel om de begrote cijfers als om de gerealiseerde cijfers. In dit overzicht is in één oogopslag te zien waar de verschillen tussen de begroting en de werkelijkheid zitten.

PROGRAMMA BEGROTING 2027 Leeswijzer 6 PROGRAMMA BEGROTING 2027 Huishoudboekje Gemeente Papendrecht Perspectiefnota Jaarrekening Concernrapportage Begroting P&C cyclus Collegeprogramma Iedere vier jaar na de gemeenteraadsverkiezingen stelt het nieuwe college een collegeprogramma op. Hierin stelt het nieuwe college vast waar zij de komende periode zich op willen focussen. Strategie, beleid en belangrijke aandachtspunten met financiële vertaling daarvan zijn in het collegaprogramma verwoord. De raad neemt kennis van het collegeprogramma. Perspectiefnota De perspectiefnota en het beleid vanuit het collegeprogramma vormen samen de basis voor de plannen voor het nieuwe jaar. In juni /juli spreekt de gemeenteraad zich bij het voorjaarsdebat uit over deze plannen. In de perspectiefnota staan de aanpassingen in beleid en de financiële vertaling daarvan voor de komende vier jaar. Elk jaar wordt deze nota geactualiseerd. Begroting Op basis van de uitkomsten van de bespreking van de perspectiefnota wordt een begroting voor de komende vier jaar opgesteld. Deze begroting wordt in november door de gemeenteraad vastgesteld tijdens het begrotingsdebat. Het college voert daarna het beleid uit binnen de financiële grenzen die zijn aangegeven in de begroting. Concernrapportage In de concernrapportage worden de laatste ontwikkelingen en bijstellingen van het lopende begrotingsjaar verwerkt.

Deze concernrapportage wordt in december door de gemeenteraad vastgesteld. Jaarrekening De cyclus eindigt met het resultatendebat in juni. In dit debat legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar met het financiële jaarverslag en de jaarrekening. De Planning en Control cyclus De planning en control cyclus is een jaarlijks terugkerend proces waarin de gemeente vooruitkijkt en plannen maakt voor het komende jaar, de voortgang van het lopende jaar monitort en waar nodig bijstuurt. Gemeente Papendrecht doet dit door elk jaar diverse stukken samen te stellen en te bespreken over de gemeentelijke financiën. Dit zijn: de perspectiefnota, de begroting, de concernrapportage en de jaarrekening. Hierin wordt zowel naar de toekomst gekeken, als verantwoording afgelegd over het verleden. 7 Voor u ligt de Begroting 2027-2031 van de gemeente Papendrecht. Deze begroting is opgesteld in een periode van bestuurlijke overgang. Met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 achter ons en in afwachting van een nieuw coalitieakkoord heeft deze begroting een beleidsarm en voortzettend karakter. De begroting is gebaseerd op bestaand vastgesteld beleid, eerder genomen besluiten van de gemeenteraad en de financiële duiding (inclusief dekkingsvoorstel) zoals opgenomen in de Perspectiefnota 2026-2031.

Ondanks de bestuurlijke overgang blijft de lange termijn koers van de gemeente onverminderd van kracht. De Toekomstvisie, Samenlevingsvisie en Omgevingsvisie vormen gezamenlijk het fundament onder de ontwikkeling van Papendrecht. Vanuit deze visies wordt gewerkt aan brede welvaart: een gemeente waar wonen, werken, leren, ontmoeten en ondernemen met elkaar in balans zijn en waar aandacht bestaat voor zowel de kwaliteit van de leefomgeving als het welzijn van onze inwoners. Papendrecht is een gemeente met een sterke eigen identiteit. De ligging aan de rivier, de maritieme economie, de regionale onderwijsfunctie, het actieve verenigingsleven en de betrokkenheid van inwoners vormen belangrijke kwaliteiten van de gemeente. Deze kwaliteiten bieden een stevige basis om ook de komende jaren te blijven werken aan een aantrekkelijke, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. De wereld om ons heen De wereld om ons heen blijft in beweging en brengt ook in 2027 nieuwe kansen en onzekerheden met zich mee. Geopolitieke spanningen blijven van invloed op de internationale veiligheid en economie. Hoewel sommige conflicten zijn afgezwakt, zorgen verschuivende machtsverhoudingen, handelsbeperkingen en onzekerheid op de energiemarkten nog steeds voor schommelingen in prijzen en beschikbaarheid van grondstoffen.

Dit werkt door op lokaal niveau, waar investeringen, bouwprojecten en bedrijfsvoering afhankelijk blijven van wereldwijde ontwikkelingen. Tegelijkertijd zien we dat de economie zich langzaam aanpast aan deze nieuwe realiteit. De Nederlandse economie groeit gematigd maar stabiel (bbp-groei van 1,4%). De arbeidsmarkt blijft relatief krap, al neemt de druk op bepaalde sectoren af (bron: CPB Raming – Macro Economische Verkenning 2026). Digitalisering en technologische ontwikkelingen, waaronder kunstmatige intelligentie, hebben een steeds grotere invloed op werk, dienstverlening en veiligheid. Dit biedt kansen voor innovatie, maar vraagt ook om blijvende aandacht voor cyberveiligheid en digitale weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie. Financieel meerjarenperspectief De gemeente Papendrecht staat voor structurele financiële uitdagingen. Ten opzichte van de meerjarenbegroting 2026-2030 en de raadsinformatiebrief van 10 maart 2026 over de financiële ontwikkelingen en het perspectief blijkt opnieuw dat het financiële meerjarenperspectief vraagt om maatregelen. Deze druk wordt vooral veroorzaakt door het, tot op heden, uitblijven van voldoende rijksmiddelen in combinatie met lokale en landelijke ontwikkelingen waaronder de stijgende kosten binnen het sociaal domein en het beheer van de openbare ruimte.

PROGRAMMA BEGROTING 2027 Inleiding 8 Bij de v as t s telling v an de Per spec tie f not a 2026-2031 op 9 juli 2026 zijn alleen financiële besluiten genomen voor he t jaar 2026 . Voor de jaren 2027 en verder hee f t dit nie t pl aa t sgevonden , w a t be teken t da t deze on t wik kelingen nu in tegr aal onderdeel uit maken v an de voorliggende begroting . Verder is de in de Per spec tie f not a 2026-2031 duiding gegeven v an mogelijke oplossingsrichtingen (dekkings voors tellen). Bij he t ops tellen v an de Begroting 2027 is gewer k t om he t begrotingsjaar 2027 s t r uc tureel sluitend te k rijgen . Hier voor zijn een ach t t al dek kings voor s tellen op genomen in de begroting . Deze dekkings voors tellen worden toegelicht onder het kopje financiële ont wikkelingen per pro gr amma en in ‘ Par agr aaf 2. Financiële on t wik kelingen begroting 2027-2031’ (zie pagina 189) in de financiële begroting verder toegelich t . Rekening houdend met bovens t aande ziet het financieel meerjarenperspec tief er al s volgt uit: FINANCIEEL MEER JARENPERSPECTIEF 2027-2031 | 2 027 | 2 028 | 2 029 | 203 0 | 2 031 St and Primaire Begro ting 2026 | € 565.0 0 0 | € 33.0 0 0 | € 385.0 0 0 | € 781 .0 0 0 | € 781 .0 0 0 PPN 2026-2031: Duiding meerjarenperspec tief 2027-2031 | € - 4.012.0 0 0 | € -3.955.0 0 0 | € - 4.373.0 0 0 | € -5 . 27 9.

0 0 0 | € -5.783.0 0 0 O verige ont wikkelingen en nagekomen pos ten | € 578.0 0 0 | € 556 .0 0 0 | € 635.0 0 0 | € 2.569.0 0 0 | € 3.053.0 0 0 Dekkings voors tellen | € 3.188.0 0 0 | € 1.916 .0 0 0 | € 1.879.0 0 0 | € 1.953.0 0 0 | € 2.0 42.0 0 0 Begrotingsaldo Begroting 2027- 2 031 | € 319.0 0 0 | € -1 .450.0 0 0 | € -1 .474.0 0 0 | € 24.0 0 0 | € 93.0 0 0 Str uc turele Begro tingss al do 2027-2031 | € 4 4.0 0 0 | € -1 .427.0 0 0 | € -1 .554.0 0 0 | € 123.0 0 0 | € 27.0 0 0 Een lich t pun t is da t sinds begin 2026 er spr ake is v an een meer cons t r uc tieve s amenwer king tussen he t Rijk , de Vereniging v an Nederl andse G emeen ten ( V NG ) en he t In ter provinciaal O verleg ( IP O). Op basis v an de aanbevelingen v an de commissie-Polman (november 2025 ) wordt gewerk t aan s terkere interbes tuurlijke verhoudingen waarbij par tnerschap, uit voerbaarheid en een betere bal ans tussen t aken en middelen centraal s t aan. Ondank s deze positieve ont wikkeling blijf t op dit moment de financiële verhouding tussen Rijk en gemeen ten een bel angrijk aandach t spun t . Me t name de oplopende kos ten binnen de zorg , inves teringen in de openbare r uim te, klimaa t en andere maa t schappelijke op gaven zorgen er voor dat gemeenten s truc tureel meer uitgaven hebben dan de beschikbare middelen toel aten.

Tegelijker tijd word t gewer k t aan een her ziening v an he t financiële s tel sel , gerich t op ver mindering v an specifieke uit keringen en vergroting v an de lokale beleids v rijheid . Hoewel er s t appen worden gezet richting een toekoms tbes tendige financiële verhouding, ontbreek t voor al sno g een s t r uc turele oplossing voor de financiële dr uk w aar mee gemeen ten worden geconfronteerd. Hierdoor blijf t het hers tel van de bal ans tussen t aken, verant woordelijkheden en middelen een bel angrijk onder werp voor de komende jaren. 9 Voor nu geldt dat voor de komende jaren zorgvuldige voorbereidingen getroffen moeten worden om het financieel meerjarenperspectief in balans te brengen. Hiervoor wordt momenteel een heroverwegingsaanpak uitgewerkt. In de Perspectiefnota 2026-2031 is een heroverwegingstraject beschreven die bestaat uit twee fasen. Fase 1 is uitsluitend gericht om de begroting 2027 structureel sluitend te krijgen. Fase 2 zal zich richten op de periode 2028 en verder met als doel: • het creëren van structurele financiële ruimte vanaf 2028 en verder; • het in balans brengen van bestaande taken en ambities zodat deze financieel houdbaar zijn; • het verder in kaart brengen en uitwerken van mogelijke besparingsrichtingen en prioriteringskeuzes; • het uitwerken van de consequenties van beleidskeuzes voor dienstverlening, samenwerking en uitvoeringskracht.

De uitwerking van fase 1, op basis van de duiding die is gegeven in de Perspectiefnota 2026-2031, heeft geresulteerd in een structureel sluitend begrotingjaar 2027. Met betrekking tot fase 2 zal uiterlijk begin 2027 een plan van aanpak worden aangeboden om ook 2028 en 2029 structureel sluitend te maken. Er wordt toegewerkt naar een begroting die ook in de toekomst ruimte biedt om nieuwe initiatieven op te pakken. Ontwikkelingen in 2027 Het beleidsarme karakter van deze begroting betekent niet dat de ontwikkeling van Papendrecht stilstaat. In 2027 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van eerder genomen besluiten en denkrichtingen. Daarbij ligt de nadruk op continuïteit, uitvoering en het realiseren van eerder gemaakte afspraken. Binnen de fysieke leefomgeving wordt gewerkt aan belangrijke ruimtelijke ontwikkelingen, woningbouwprojecten en de verdere verbetering van de openbare ruimte. Te denken valt aan het Programma Groenblauw Netwerk, de Nota Omgevingskwaliteit en het Programma Openbare Ruimte verder ontwikkeld. Daarmee wordt gewerkt aan een groenere, klimaatbestendige en gezonde leefomgeving voor inwoners en ondernemers. Ook op sociaal-maatschappelijk terrein lopen diverse ontwikkelingen door. Ingezet blijft worden op onder andere de Integrale Wijkaanpak, de Routekaart Jeugd en de Actieagenda Wonen en Zorg voor Senioren.

Daarnaast worden de uitkomsten van de speelveldverkenning sociaal domein benut om de toegang tot ondersteuning en zorg verder te verbeteren. Ook blijft de inzet gericht op een sterke sociale basis, passende ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben, kansrijke ontwikkeling van jeugd en jongeren en het versterken van gezondheid, sport, cultuur en welzijn. Veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid vragen blijvende aandacht. Zo wordt uitvoering gegeven aan het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 en het nieuwe Plan van Aanpak Ondermijning. Daarnaast wordt ingezet op de verdere implementatie van de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) en de versterking van crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid. Naast fysieke veiligheid wordt steeds meer aandacht besteed aan digitale weerbaarheid, informatieveiligheid en de implementatie van de Cyberbeveiligingswet. 10 Daarnaast blijft de gemeente samenwerken met regionale partners op opgaven die de gemeentegrenzen overstijgen, zoals economie, mobiliteit, wonen, onderwijs en duurzaamheid. Daarbij wordt onder meer uitvoering gegeven aan de Regionale Investeringsagenda, de Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem en de samenwerking binnen Smart Delta Drechtsteden. Juist door samenwerking kunnen kansen worden benut en kunnen maatschappelijke uitdagingen effectiever worden aangepakt.

De komende jaren brengen uitdagingen met zich mee voor onze gemeente. Met deze begroting wordt een volgende stap gezet in het werken aan een sterke en leefbare gemeente. 11 12 Bestuur HOOFDSTUK 1 13 HOOFDSTUK 1 Algemene introductie Openheid, transparantie, vertrouwen, goede communicatie, participatie en goede dienstverlening vormen belangrijke uitgangspunten voor het bestuur. Deze uitgangspunten brengen verantwoordelijkheden met zich mee. Ideeën vanuit inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties verdienen een serieuze plek in de voorbereiding en uitvoering van beleid. Zo wordt gewerkt aan een open en betrouwbare bestuurscultuur, waarin communicatie een permanente factor is. Participatie is een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk handelen. De beschikbare instrumenten bieden inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties de mogelijkheid om mee te denken, mee te doen en waar mogelijk mee te beslissen over ontwikkelingen die hen raken. Het bestuur staat waar mogelijk midden in de samenleving en zoekt waar mogelijk actief de verbinding met inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. Daarbij zijn betrouwbare gegevens en zorgvuldige omgang met privacy. Ook samenwerking binnen regionale verbanden blijft van groot belang voor het realiseren van maatschappelijke opgaven.

Ontwikkelingen Door aanhoudende onzekerheid over de inkomsten vanuit het Rijk en stijgende uitgaven voor onder meer jeugdzorg, Wmo, openbare ruimte en maatschappelijke opgaven, ontstaat druk op het financieel meerjarenperspectief. Om de gemeentelijke financiën structureel in balans te houden, zijn zorgvuldige keuzes en ombuigingen onvermijdelijk. Bij de Perspectiefnota 2026-2031 heeft de gemeenteraad richting meegegeven voor keuzes ten aanzien van de gemeentelijke financiën voor het jaar 2027. De wereld om ons heen verandert in hoog tempo, en ook in Papendrecht zijn deze veranderingen zichtbaar en voelbaar. Daarom geven we trends en ontwikkelingen een nog prominentere plek in onze beleidsvorming, zodat we tijdig kunnen inspelen op wat de toekomst van ons vraagt. Binnen de Drechtsteden is in 2026 een project gestart om de impact van de wettelijke verplichtingen rondom de nieuwe Cyberbeveiligingswet (Cbw) in kaart te brengen. Hierop is een gezamenlijke aanpak opgesteld. De implementatie van de wet vereist zowel regionale als lokale inzet en draait voornamelijk om risicomanagement en de daaraan gekoppelde beheersmaatregelen, monitoring en continue verbeteringen (Plan-Do-Check-Act-cyclus).

Bestuur 14 HOOFDSTUK 1 BESTUUR HOOFDSTUK 1 BESTUUR Financiële on t w ik kelingen FINANCIEEL MEER JARENPERSPECTIEF 2027-2031 | 2 027 | 2 028 | 2 029 | 203 0 | 2 031 PPN 2026-2031: D uiding meerja renp er sp ec tie f 2027-2031 1 | Indexatie s telpos t sal ariskos ten | € - | € - | € - | € - | € - 410.0 0 0 2 | Indexatie stelpost prijsindexatie | € - | € -232.0 0 0 | € -29 4.0 0 0 | € -195.0 0 0 | € - 410.0 0 0 10 | Cl aim Algemene Uit kering - Dek king volumegroei en prijs- en loone ff ec t | € 1.354.0 0 0 | € 1.0 4 6 .0 0 0 | € 1.196 .0 0 0 | € 1. 29 4.0 0 0 | € 1.596 .0 0 0 11 | Cl aim Algemene Uit kering - Volumegroei | € - | € - | € - | € - | € 516 .0 0 0 12 | Budget toekoms tige inves teringen | € - | € - | € - | € - | € - 685.0 0 0 13 | Indexa tie OZB | € - | € - | € - | € - | € 4 49.0 0 0 14 | Septembercircul aire 2025 | € -25.0 0 0 | € 21.0 0 0 | € -14.0 0 0 | € - 4 8.0 0 0 | € - 4 8.0 0 0 15 | G el abelde uitgaven Septembercircul aire 2025 | € -81.0 0 0 | € -28.0 0 0 | € -28.0 0 0 | € -28.0 0 0 | € -28.0 0 0 17 | Voor ziening Personele verplichtingen | € 49.0 0 0 | € 31.0 0 0 | € - | € - | € - 18 | Voor ziening RV U | € 4 4.0 0 0 | € 9.0 0 0 | € - | € - | € - 19 | Contributie V NG | € - 4 8.0 0 0 | € - 4 8.0 0 0 | € - 4 8.0 0 0 | € - 4 8.0 0 0 | € - 4 8.0 0 0 20 | Smar t Delt a - G roeiagenda | € 18.0 0 0 | € 18.0 0 0 | € 18.0 0 0 | € 18.0 0 0 | € 18.0 0 0 36 |

Raadsconferentie | € - | € - | € - | € -30.0 0 0 | € - 37 | Verkiezingen | € -18.0 0 0 | € -18.0 0 0 | € - 42.0 0 0 | € - 62.0 0 0 | € - 40 | Inze t Algemene Reser ve - Maat schappelijke Weerbaarheid | € 200.000 | € - | € - | € - | € - 47 | Inze t Bes temmingsreser ve Duur z ame Inzetbaarheid | € 52.0 0 0 | € - | € - | € - | € - 48 | Tijdelijke archief kos ten | € -10.0 0 0 | € -10.0 0 0 | € -10.0 0 0 | € -10.0 0 0 | € - 49 | Inze t Algemene reser ve - Digit alisering bouwbesluiten | € 10.0 0 0 | € 10.0 0 0 | € 10.0 0 0 | € 10.0 0 0 | € - 54 | Vers terking raadscommunbicatiefunc tie | € -30.0 0 0 | € -30.0 0 0 | € -30.0 0 0 | € -30.0 0 0 | € -30.0 0 0 57 | Inze t Egalis a tiereser ve Rijk ss t romen Taak mu t a ties - P OH Jeugd | € 55.0 0 0 | € - | € - | € - | € - 60 | Inze t ER Rijk ss t romen Taak mu t a ties - Preven tie via Join-Us | € 20.0 0 0 | € - | € - | € - | € - 61 | Inze t ER Rijk ss t romen Taak mu t a ties - Intensieve hulpverlening Jeugd | € 101.0 0 0 | € - | € - | € - | € - 65 | Inze t Egalis a tiereser ve Rijk ss t romen Taakmut aties - Odensehuis | € 18.0 0 0 | € 18.0 0 0 | € 18.0 0 0 | € - | € - Sub to t aal financiële on t w ik kelingen duiding Perspec tiefnota 2026-2031 | € 1 .709.0 0 0 | € 787.0 0 0 | € 776.0 0 0 | € 871 .0 0 0 | € 920.0 0 0 15 HOOFDSTUK 1 BESTUUR Overige ont wikkelingen en nagekomen posten 70 | Ac tuallis a tie s al arisl as ten en

doorbelasting salarislasten | € 135.0 0 0 | € 4 8.0 0 0 | € 149.0 0 0 | € 269.0 0 0 | € 521.0 0 0 71 | M eicircul aire 2026 | € -13.0 0 0 | € - 4 43.0 0 0 | € -721.0 0 0 | € 1.117.0 0 0 | € 1.791.0 0 0 72 | Ac tualisatie Begroting Bedrijfsvoering Drecht s teden | € 63.0 0 0 | € 189.0 0 0 | € 324.0 0 0 | € 3 42.0 0 0 | € 3 42.0 0 0 74 | Ac tualisering Rentel as ten | € 437.0 0 0 | € 4 4 4.0 0 0 | € -39 4.0 0 0 | € - 63 4.0 0 0 | € - 627. 0 0 0 75 | O verige pos ten | € -95.0 0 0 | € -39.0 0 0 | € - | € - | € 50.0 0 0 76 | Smar t Delt a | € -76 .0 0 0 | € -76 .0 0 0 | € -76 .0 0 0 | € -76 .0 0 0 | € -76 .0 0 0 77 | Verkiezingen | € - | € 66 .0 0 0 | € 24.0 0 0 | € -9 0.0 0 0 | € -18.0 0 0 Sub to t aal overige on t w ik kelingen en nagekomen posten | € 451 .0 0 0 | € 189.0 0 0 | € - 694.0 0 0 | € 928.0 0 0 | € 1 .983.0 0 0 Dekkingsvoor stellen V1 | Formatie wethouders | € 71.0 0 0 | € 71.0 0 0 | € 71.0 0 0 | € 71.0 0 0 | € 71.0 0 0 V2 | Verl aging Papendrecht se Ideeënnt afel ( PIT ) | € 50.0 0 0 | € - | € - | € - | € - V3 | Ver ho gin g OZB | € 1.059.0 0 0 | € 1.195.0 0 0 | € 1.358.0 0 0 | € 1.532.0 0 0 | € 1.721.0 0 0 V4 | Verhoging Parkeeropbrengs ten De Meen t & De O ver toom | € 14 0.0 0 0 | € 14 0.0 0 0 | € 14 0.0 0 0 | € 14 0.0 0 0 | € 14 0.0 0 0 Totaal dekkings voors tellen | € 1 .320.0 0 0 | € 1 .4 06.0 0 0 | € 1 .569.0 0 0 | € 1 .743.0 0 0 | € 1 .932.0 0 0 Binnen pro gr

amma 1 Bes tuur word t een aan t al dek kings voor s tellen voorges teld . Deze zijn: V1. FORMATIE WETHOUDERS De ma ximaal we t telijke f or ma tie v an we t houder s voor de gemeen te Papendrech t is 4,6 F T E. Er word t voorges teld om de f or ma tie ter ug te brengen naar 4,0 F T E. Dit lever t een s t r uc tureel voordeel op v an € 71.0 0 0. V2. VERL AGING PAPENDRECHTSE IDEEËNTAFEL (PIT) Voor he t jaar 2027 is voor de Papendrech t se Ideeën t af el een bedr ag beschik baar v an € 10 0.0 0 0. Op basis v an de uitgaven in 2025 en 2026 word t voorges teld om he t budge t in 2027 me t € 50.0 0 0 te verl agen . 16 V3. VERHOGING OZB In de Perspectiefnota 2026-2031 is de raad geïnformeerd over de gemiddelde jaarlijkse stijging van de lonen en prijzen over de afgelopen 4 jaar van 4,65%. In de afgelopen jaren heeft de gemeente Papendrecht een trendmatige verhoging van 2,5% gehanteerd voor de OZB. Op basis van de reële loon- en prijsinflatie over de afgelopen 4 jaar is een aanvullende correctie op de OZB-opbrengst van 8% reëel. Daarnaast is de raad via de raadsinformatiebrief over de Meicirculaire 2026 (d.d. 16 juni jl.) op de hoogte gebracht over de hogere korting op de maatstaf WOZ-waarden ter grootte van € 0,3 mln. Het Rijk gaat hiervan uit dat gemeenten deze korting hebben verdisconteerd in de OZB-opbrengsten.

Er wordt voorgesteld om de OZB-opbrengsten vanaf 2027 te verhogen met aanvullend 11% (8% vanuit reële loon- en prijscorrectie en 3% uit korting in de algemene uitkering). Daarnaast wordt vanaf 2028 voorgesteld om de trendmatige inflatiecorrectie van 2,5% te verhogen naar 3,5%. V4. VERHOGING PARKEEROPBRENGSTEN DE MEENT & DE OVERTOOM Op basis van de parkeeropbrengsten van de parkeergarage De Overtoom in de afgelopen jaren kan de opbrengsten met € 20.000 positief worden bijgesteld. Verder wordt voorgesteld om een deel van de extra afschrijvingslasten van de parkeergarage De Meent (€174.000) te dekken uit een verhoging van de parkeertarieven voor de parkeergarages om een aanvullende opbrengst van € 120.000 te realiseren. Voor toelichting van de overige financiële ontwikkelingen wordt verwezen naar paragraaf 2. Financiële ontwikkelingen Begroting 2027-2031 van de Financiële Begroting. 17 HOOFDSTUK 1 BESTUUR Welke (beleidsmatige) risico’s hebben we in dit programma? Beleidsmatige risico’s zijn in 2027 voornamelijk gerelateerd aan de ombuigingen die ook in het programma Bestuur neerdalen. BBV-indicatoren Op dit programma zijn geen verplichte BBV-indicatoren van toepassing. Niet-verplichte indicatoren zijn per programmaonderdeel opgenomen.

Met welke (verbonden) partijen werken we samen? Binnen dit programma werkt de gemeente Papendrecht samen met een breed scala aan organisaties en instanties, hieronder worden enkele benoemd: • Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid; • Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid; • GR Sociaal; • Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid; • Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede; • Gevudo; • Stedin groep NV; • Bank Nederlandse Gemeenten NV; • Oasen NV; • Regionale Ontwikkelmaatschappij Drechtsteden; • Gemeente Papendrecht Slobbengors Beheer BV; • Recreatie en Cultuur holding BV. Relevante beleidsnota De meest belangrijke beleidsnota’s voor het programma Bestuur zijn: Toekomstvisie 2040 Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Vergaderingen/Raadsvergadering- Papendrecht/2026/02-februari/20:00/RV-Toekomstvisie-Papendrecht-2040/Bijlage-1-Gem- Papendrecht-Keuzewijzer-Toekomstvisie-3.pdf Samenlevingsvisie Deze visie beschrijft hoe we willen dat de samenleving er over 20 jaar uitziet. Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/Samenlevingsvisie-Papendrecht-4.pdf Omgevingsvisie 2.0 In deze visie zijn richtinggevende keuzes gemaakt voor de lange termijn. Het gaat hier om een periode van ongeveer 30 jaar.

Hyperlink: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-248107.html Participatiebeleid en -verordening In het participatiebeleid worden handvatten en kaders voor de participatie vanuit de gemeente geboden. In de verordening staan onder andere ook de kaders voor de gemeenteraad. Hyperlink beleid: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/Participatiebeleid-gemeente- Papendrecht-140125-VASTGESTELD-door-college.pdf Hyperlink verordening: https://raad.papendrecht.nl/Vergaderingen/Raadsvergadering- Papendrecht/2025/03-juli/20:00/Participatieverordening-gemeente-Papendrecht-Voorstel/ RV-Participatieverordening-gemeente-Papendrecht-GETEKEND.pdf 18 HOOFDSTUK 1 BESTUUR Communicatiebeleid Het beleid geeft handvatten en kaders voor de communicatie. Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/2-Communicatiebeleid-Gemeente- papendrecht-april-2024-1.pdf Nota risicomanagement De beleidsnota risicomanagement biedt een gestructureerde kader om risico’s tijdig te signaleren, te beoordelen en beheersmaatregelen te treffen en helpt bij het aantoonbaar maken van een zorgvuldige en integere bedrijfsvoering.

Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Vergaderingen/Raadsvergadering- Papendrecht/2026/29-januari/20:00/Nota-risicomanagement-2026-Voorstel/RV-Nota- risicomanagement-2026-GETEKEND.pdf Fraudebeleid 2025 In deze nota is uiteengezet wat wordt verstaan onder fraude, wat niet en hoe uitvoering wordt gegeven aan dit beleid. Daarnaast biedt deze nota duidelijke richtlijnen en procedures om frauderisico’s te minimaliseren. Het geeft handvatten voor het College van B en W, het management en medewerkers om frauduleuze activiteiten tijdig te signaleren en adequaat te reageren. Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/D10-20251216-RIB-Fraudebeleid-2025. pdf Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden Het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden is een richtinggevend strategisch informatiebeveiligingskader voor de informatiebeveiliging binnen het samenwerkingsverband Drechtsteden en daar waar dat past ook voor de eigen organisatie. Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/Strategisch- Informatiebeveiligingsbeleid-Drechtsteden-2025-2029-1.pdf Trends en ontwikkelingen voor verkiezingen Dit rapport biedt een overzicht van de belangrijkste maatschappelijke, ruimtelijke, economische en sociale trends die van invloed zijn op onze gemeente.

Hyperlink: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/Trends-en-Ontwikkelingen.pdf Welke vijf grootste investeringen zitten in het programma? Binnen het programma Bestuur staat in 2030 een investering gepland voor de aanschaf van bestuurlijke devices voor de nieuwe gemeenteraad en college van burgemeesters en wethouders. 1.1 BESTUUR EN REGIO Participatie en communicatie vormen de basis van een sterke verbinding tussen gemeente, inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. Door inwoners actief te betrekken bij beleid en plannen én helder, toegankelijk en transparant te communiceren, werken we samen aan een Papendrecht waarin iedereen kan meedenken en meedoen. Participatie en communicatie versterken elkaar daarbij: goede communicatie maakt betrokkenheid mogelijk, terwijl participatie waardevolle inzichten oplevert voor beter beleid en betere besluitvorming. Vanuit deze gezamenlijke ambitie zetten we ons in voor een open dialoog, wederzijds begrip en een gemeente die midden in de samenleving staat. PARTICIPATIE Wat willen we bereiken? Aansluitend bij de behoefte van de samenleving geven we waar mogelijk de inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties invloed bij beleidsbepaling en het maken van plannen. Dit doen we door specifieke doelgroepen te betrekken bij participatietrajecten.

19 HOOFDSTUK 1 BESTUUR Ook sluiten wij als gemeente waar mogelijk aan bij initiatieven, plannen en ideeën uit de samenleving. We luisteren naar elkaar en delen onze meningen. Goede communicatie is hierbij essentieel; door transparante, toegankelijke en open communicatie zorgen we ervoor dat inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties goed geïnformeerd zijn en op passende wijze kunnen deelnemen aan participatieprocessen. Wat gaan we ervoor doen? • Blijvend werken aan de uitvoering van het in 2025 vastgestelde participatiebeleid en de participatieverordening. • Het actief delen van kennis en ervaringen over participatie binnen de organisatie. • Uitvoering geven aan de Papendrechtse Ideeën Tafel (PIT) passend binnen de beschikbare middelen. Inwoners ondernemers en (maatschappelijke) organisaties dragen lokale ideeën aan voor dit platform en denken zo mee over lokale vraagstukken. • Betrekken van adviesraden bij het ontwikkelen en uitvoeren van beleid (Adviesraad Sociaal Domein en Platform Maatschappelijke Verkenning). COMMUNICATIE Wat willen we bereiken? Communicatie is een belangrijk instrument voor de gemeente. Iedereen binnen de gemeente communiceert. Communicatie is niet alleen vertellen, maar ook luisteren, aandacht geven en in gesprek gaan (dialoog). Papendrecht is een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is. Dat is onze kernboodschap.

We hanteren communicatieprincipes die bepalen hoe wij met elkaar en met de buitenwereld: • We zijn toegankelijk. Dat wil zeggen dat we benaderbaar zijn voor inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en anderen die contact met ons als college en als ambtelijk organisatie willen. • We staan midden in de samenleving. We weten wat er leeft en houden daar rekening mee in onze communicatie. • We werken samen. We bouwen met anderen aan Papendrecht, werken aan netwerken, lokaal en in de regio en zijn zichtbaar in de Drechtsteden/regio. We maken beleid en werken in overeenstemming met de uitgangspunten van de participatieverordening: we betrekken inwoners en partners vroegtijdig, transparant en op een manier die past bij het onderwerp en de doelgroep. • We zijn trots en dragen uit dat het bij ons goed wonen, werken, ondernemen en leven is, waarbij de Toekomstvisie, de Samenlevingsvisie en de Omgevingsvisie leidend zijn. Het is communicatiebeleid is gebaseerd op een heldere ambitie en uitgewerkt in zeven beleidslijnen. We bevinden ons daarbij op een groeipad en zijn altijd op zoek om onze advieskracht, co-creatievaardigheden en verbindend vermogen te vergroten.

Wat gaan we ervoor doen? • We zorgen voor herkenbare en begrijpelijke communicatie door de huisstijl te bewaken, medewerkers te trainen en veelgebruikte brieven en teksten te verbeteren (beleidslijn 1: dezelfde communicatiestijl). 20 HOOFDSTUK 1 BESTUUR • We maken bestuurlijke besluiten en resultaten zichtbaar en begrijpelijk voor inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. We laten zien dat de resultaten passen bij de doelen van het college en ondersteunen bestuurders in hun positionering en communicatie (beleidslijn 2: bestuurscommunicatie). • We adviseren over de aanpak van participatietrajecten en ondersteunen met tijdige, duidelijke en toegankelijke communicatie (beleidslijn 3: communicatie bij participatie). • We versterken de interne communicatie door medewerkers tijdig te informeren en organisatieontwikkelingen actief communicatief te ondersteunen (beleidslijn 4: interne communicatie). • We onderhouden contacten met pers en media, coördineren de woordvoering en adviseren bij politiek en maatschappelijk gevoelige onderwerpen (beleidslijn 5: pers- en mediabeleid). • We beheren en ontwikkelen de gemeentelijke website en het gemeentenieuws en zorgen voor actuele en toegankelijke informatie. We stellen beleid op voor sociale media (monitoring, moderatie en webcare) en voeren dit uit (beleidslijn 6: gemeentelijke communicatiemedia en sociale media).

• We bereiden de organisatie voor op crises en incidenten door crisiscommunicatie lokaal en regionaal te organiseren, te trainen en te oefenen (beleidslijn 7: issue- en crisiscommunicatie). REGIONALE SAMENWERKING We werken waar nodig regionaal samen om invulling te geven aan vaak complexe en/ of gemeente overstijgende maatschappelijke opgaven. Bij de (regionale) samenwerkingen streven we naar een win-win situatie, waarbij we ons lokale belang versterken, met oog voor de bredere regionale belangen. We werken regionaal op verschillende domeinen: Ruimtelijke Ontwikkeling, Sociaal, Bedrijfsvoering en Veiligheid. Wat gaan we ervoor doen? We versterken de sturing en regie op verbonden partijen door nauw samen te werken. Ruimtelijke Ontwikkeling (via SmartDelta) • Deelnemen aan de samenwerking Smart Delta Drechtsteden (voorheen: Groeiagenda) en uitvoeren van het bijbehorende regionale uitvoeringsprogramma. • Uitvoering geven aan de Regionale Investeringsagenda (RIA). Deze agenda geeft richting aan gezamenlijke investeringen in onder meer wonen, mobiliteit, energie en economie, en vormt de basis voor cofinanciering en gerichte lobby richting provincie, Rijk en EU. • Versterken van de samenwerking met triple helix-partners (overheid, bedrijfsleven en onderwijs) om regionale innovatie, kennisdeling en arbeidsmarktaanpak te versnellen.

• Uitvoeren van de projecten uit de Regio Deal Drechtsteden–Gorinchem, waarbij Papendrecht participeert in: a) ‘Impuls gezonde wijken en inwoners’ en b) ‘Groenblauwe verbindingen en rivieroeverontwikkeling Alblasserwaard’. • Doorontwikkelen van de governance- en financieringsstructuur van de Drechtstedensamenwerking. • Investeren in het versterken van strategische samenwerkingsrelaties met omliggende gemeenten buiten de Drechtstedelijke context. Sociaal domein (via Verbonden partijen): Verbeteren van de beleidsmatige, financiële en maatschappelijke sturing op verbonden partijen. 21 HOOFDSTUK 1 BESTUUR Bedrijfsvoering (via Bedrijfsvoering Drechtsteden): • Uitvoeren van bedrijfsvoeringstaken via Bedrijfsvoering Drechtsteden (BD), waaronder ICT, HRM, inkoop, financiën en juridische zaken. • Actief sturen op een doelmatige, kwalitatief hoogwaardige en toekomstbestendige dienstverlening vanuit BD. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het ontwikkelde kosten- verdeelmodel en de producten-diensten catalogus. • Doorontwikkelen van de samenwerking met de BD. Waar staan we nu? Oorspronkelijk was hier een tabel met indicator opgenomen. De indicator had betrekking op de samenwerking met inwoners en werd uitgedrukt in een waarderingsschaal tussen 1-10. De informatie die de waarde van deze indicator aangeeft is afkomstig uit 2018 en is daarmee niet meer representatief.

Vandaar dat de tabel nu niet is opgenomen. Er worden passende nieuwe indicatoren ontwikkeld die aansluiten bij de hierboven omschreven ontwikkelingen, in afstemming met de gemeenteraad. 1.2 DIENSTVERLENING De kwaliteit van dienstverlening is een essentieel uitganspunt. Daarbij gaat het niet alleen om juistheid en tijdigheid, maar ook om hoe inwoners de dienstverlening ervaren: toegankelijk, duidelijk en betrouwbaar. Deze beleving hangt nauw samen met een stabiele bezetting en voldoende gekwalificeerde medewerkers. Om inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties via balie, receptie, telefoon en digitale kanalen, goed te kunnen bedienen, zijn gemotiveerde en deskundige medewerkers cruciaal. Zij zorgen voor zorgvuldige registratie van gegevens met waarborging van informatieveiligheid en privacy. Processen zijn efficiënt en waar nodig integraal ingericht. Digitalisering wordt continu ingezet, met blijvende aandacht voor inwoners die digitaal minder vaardig zijn. Daarom combineren we persoonlijke dienstverlening met moderne digitale kanalen, zodat we voor iedereen toegankelijk blijven. Wat willen we bereiken? De mate van dienstverlening die voor alle inwoners toegankelijk, betrouwbaar en gebruiksvriendelijk is. Inwoners kunnen eenvoudig en veilig gebruikmaken van onze producten en diensten, via zowel persoonlijk contact als digitale kanalen.

Tegelijkertijd borgen we de kwaliteit en betrouwbaarheid van gegevens door te voldoen aan geldende wet- en regelgeving. Wat gaan we ervoor doen? • Dienstverlening via alle kanalen (balie, telefonie en digitaal) toegankelijk en in samenhang aanbieden. • Processen continu vereenvoudigen en versnellen op basis van samenwerking en signalen van onder andere inwoners. • Zorgen voor een veilige werkomgeving door het opvolgen van maatregelen en adviezen die voortkomen uit risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), trainingen (weerbaarheid/ conflicthantering) en beleidskaders. • Heldere en begrijpelijke communicatie (minimaal B1-niveau) in samenwerking met ons vakteam communicatie. 22 HOOFDSTUK 1 BESTUUR • Leveren van maatwerk aan kwetsbare inwoners. Voorbeelden hiervan zijn: • Aanvraagprocedure reisdocumenten bij hulpbehoevenden thuis. • Mondeling doornemen formulieren aan de balie met laaggeletterden. • Dienstverlening aan tafel in de wachtruimte voor inwoners in een rolstoel. • In samenwerking met de bibliotheek hulp bieden aan inwoners die digitaal minder onderlegd zijn. • Inzet van tolk op afstand voor inwoner met een taalbarrière. • Inzet van mediation gesprekken bij conflicten of vastgelopen communicatie tussen inwoners onderling of tussen inwoners en de gemeente.

• Op orde houden van de kwaliteit van de basisregistratie personen (BRP) door dagelijkse inzet op het actualiseren en corrigeren van de BRP. Denk aan: • Opvolgen van verplichte terugmeldingen van afnemers via TMV 2.0 (Terugmeldvoorziening) • Inzet op adresfraude (spookbewoning, leegstand, adresonderzoeken, uitvoeren van BRP- controles in samenwerking de collega’s van handhaving en toezicht) • Opvolgen van meldingen vanuit de WALAA (Webapplicatie Landelijke Aanpak Adreskwaliteit) • Opvolgen van de resultaten over persoonslijsten die de Rijksdienst voor Identiteit Gegevens (RvIG) maandelijks aan ons doorgeeft via de kwaliteitsmonitor. • Processen, werkinstructies en risicobeheersing structureel vastleggen en evalueren. Waar staan we nu? INDICATOR EENHEID WAARDE PAPENDRECHT NEDERLAND STREEFWAARDE Foutloze persoonslijsten Basisregistratie Personen (BRP) Percentage foutloze persoonslijsten Basisregistratie Personen (BRP) 99.87% (2025) Bron: ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) 99,7% (2023) Bron: Rijksdienst voor Identiteits- gegevens ≥99% 1.3 BELASTINGEN De gemeente kent verschillende soorten belastingen en heffingen. De opbrengsten van algemene belastingen komen ten goede aan de algemene middelen van de gemeente. Voorbeelden hiervan zijn de Onroerende Zaakbelastingen (OZB), parkeerbelasting en toeristenbelasting.

Daarnaast kent de gemeente rechten en heffingen waarvan de opbrengsten zijn verbonden aan specifieke taken of voorzieningen, zoals de riool- en waterzorgheffing en afvalstoffenheffing. Ook brengt de gemeente leges in rekening voor individuele diensten, zoals het verstrekken van een paspoort of het behandelen van een vergunningaanvraag. Wat willen we bereiken? We streven ernaar om een evenwicht te bewaren tussen lokale lasten en het niveau van lokale voorzieningen. Dit realiseren we door het toepassen van reële en kostendekkende tarieven voor lokale heffingen. 23 HOOFDSTUK 1 BESTUUR Wat gaan we ervoor doen? • Behouden van de balans tussen het niveau van de voorzieningen en de hoogte van de lokale lasten. • We streven ernaar de lokale lasten voor onze inwoners niet sterker te laten stijgen dan tot het landelijke gemiddelde in de Nederlandse gemeenten. Uitgaande van de cijfers zoals vastgesteld door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). • We streven naar efficiency in processen om de kosten zo laag mogelijk te houden. • Jaarlijks actualiseren van de tariefberekeningen, waarbij rekening wordt gehouden met kostendekkendheid, inflatiecorrectie en gemaakte tariefafspraken.

Waar staan we nu? INDICATOR EENHEID WAARDE PAPENDRECHT NEDERLAND STREEFWAARDE Belasting- capaciteit (b) Percentage 91,3 Bron: Begroting 2027 gemeente Papendrecht 100 Maximaal tot het landelijk gemiddelde 1.4 ALGEMENE BATEN EN LASTEN In de Gemeentewet is opgenomen dat de begroting en het financieel meerjarenperspectief ‘structureel en reëel in evenwicht’ moeten zijn. Het is verplicht een overzicht van incidentele baten en lasten in de begroting en de jaarrekening op te nemen. Met de bepaling in de wet wordt beoogd dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als in het betreffende begrotingsjaar structurele lasten gedekt zijn door structurele baten, is er sprake van structureel evenwicht. Wat willen we bereiken? We willen de schuldpositie en het renterisico beheersbaar houden. Daarnaast sturen we op een financieel structureel sluitend meerjarenperspectief. Een gezond financieel beleid vormt de basis van onze aanpak, gebaseerd op een realistische meerjarenbegroting, inclusief een beheersbaar investeringsplafond. We blijven sturen op een realistische reservepositie, acceptabel solvabiliteitsniveau en voldoende weerstandsvermogen. Belangrijk is dat onze begroting sluitend is voor het lopende begrotingsjaar.

Dit alles stelt ons in staat om financieel gezond en wendbaar te blijven en onze verplichtingen na te komen, terwijl we tegelijkertijd streven naar het optimaliseren van onze dienstverlening aan de lokale gemeenschap. Wat gaan we ervoor doen? • Monitoren economische ontwikkelingen en marktontwikkelingen. • Opereren binnen de Wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO) en het kader van de gemeenteraad. • Monitoren van ontwikkelingen in de circulaires. 24 HOOFDSTUK 1 BESTUUR HOOFDSTUK 1 BESTUUR • | Her verdelingseffec ten ac tief volgen en nadelige effec ten voor Papendrecht mitigeren of ter discussie s tellen , al dan nie t in regionaal ver band . • | We maken volumeon t wik kelingen en loon- en prijscompens a tie inzich telijk . • | Focus op de l ange termijn, vanuit een gezond meerjarenperspec tief. • | Sparen voor grote uitgaven daar w aar da t kan , gezien de financiële positie. • | Meev aller s ze t ten we in om de algemene reser ve op een goed niveau te houden en te sparen voor toekoms tige inves teringen. • | We werken aan een toekoms tgerichte inves teringsprogramma (Papendrecht se Inves teringsmonitor). • | He t weer s t ands ver mo gen moe t zoveel al s mo gelijk in bal ans zijn me t de risico’s . • | G edegen financieel beleid op basis v an ingec alculeerde risico’s . • | Volgen rijk sbeleid bekos tiging (nieu we) gemeen telijke t aken .

• | T ijdig bijs turen me t s t r uc turele maa t regelen w anneer no dig (ombuigingen). • | T ijdig analy seren v an financiële on t wik kelingen binnen he t so ciaal domein en ver bonden par tijen en w aar no dig voor s tellen doen voor bijs turing binnen de P&C-pro duc ten . • | Ac tiever gebruik maken van ken- en s tuurget allen. • | He t op timaliseren v an de P&C-pro duc ten . Waar s t aan we nu? INDIC ATOR | EENHEID | WA A R D E NEDERL AND | STREEF WA ARDE PAPENDRECHT Net to schuldquote | Percent age | 118 ,9 % | 55 , 5 ( 2 0 2 5 ) | < 13 0 % (c o r r e c t i e) | (Begroting 2027 ) S olv abiliteit (b) | Percent age | 31 , 1% 3 4 ,9 ( 2025 ) | > 20 % (Begroting 2027 ) Struc turele | Percent age | 0,0% | 1,4 ( 2025 ) | > 0% exploitatieruimte (b) | (Begroting 2027 ) De kenge t allen v an deze indic a toren worden nader toegelich t in de par agr aaf weers t ands vermogen. 1.5 BEDRIJFSVOERING In Papendrech t on t wik kelen we ons tot een wendbare en flexibele organis a tie, zo da t we kunnen inspelen op maat schappelijke ont wikkelingen, bes tuurlijke opgaven en de behoef ten van inwoners, ondernemers en (maat schappelijke) organisaties. Dit kent verschillende t aken en verant woordelijkheden, waaronder het beheer van overige gebouwen en gronden, personeel en organisatie, geografische informatie en informatie- en communic a tie technolo gie.

De afgelopen jaren zijn er bel angrijke s t appen geze t in de s t r uc tuur v an de organis a tie. De komende jaren lig t de f o cus op he t ver s ter ken v an organisatiecultuur, opdrachtgeverschap, ambtelijk vakmanschap en samenwerking binnen de organis a tie. Per soneel s z aken ( HRM ) dien t hierop goed aan te sluiten . BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN Wa t w illen we bereiken? We willen he t gemeen telijk v as tgoed beheren op basis v an ac tieve s turing , die leid t tot 25 een duurzaam en effectief accommodatiebeheer. Dat doen we in lijn met het vastgestelde vastgoed- en accommodatiebeleid en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2023-2030. Wat gaan we ervoor doen? • Op grond van het vastgestelde meerjaren onderhoudsplan (MJOP) het op orde brengen van het gemeentelijk vastgoed. • Invulling geven aan de verhuurdersrol overeenkomstig de gemaakte afspraken met de Recreatie- en Cultuurholding. Op basis van de vastgestelde nieuwe Strategische Visie en het beleid op vastgoed dit integreren binnen de werkzaamheden van team vastgoed. • Het opstellen van een verduurzamingsplan voor het gemeentelijk vastgoed. PERSONEEL EN ORGANISATIE Wat willen we bereiken? In 2027 wordt ingezet op het voortzetten en borgen van een flexibele en toekomstbestendige organisatie, die adequaat inspeelt op maatschappelijke vraagstukken en bestuurlijke prioriteiten.

Specifiek wordt aandacht besteed aan een zorgvuldig ingericht introductieprogramma, het duurzaam binden van medewerkers en het borgen van essentiële kennis binnen de organisatie. Er wordt actief gestuurd op een open organisatiecultuur, waarin ruimte is voor professionele dialoog, kritische reflectie en continue ontwikkeling. Ook duurzame inzetbaarheid en vitaliteit blijven belangrijke speerpunten, gericht op betrokken en veerkrachtige medewerkers. Organisatieontwikkeling vraagt om samenhang tussen structuur, inhoud en cultuur. Vanuit die gedachte wordt programmatisch aandacht gegeven aan de cultuurkant, met focus op kernwaarden die aansluiten bij de missie en visie. Deze aanpak krijgt vorm binnen het programma Ruimtemakers en wordt verbonden met HRM-keuzes, zoals leren en ontwikkelen en strategische personeelsplanning. Wat gaan we ervoor doen? • Er zal de komende jaren ingezet worden op het borgen en behouden van kennis door het faciliteren van kennisdeling via intervisie, teamoverleggen en interne kennissessies. Cruciale kennis wordt structureel vastgelegd in werkwijzen en documentatie om continuïteit te waarborgen. • Er wordt gewerkt aan het borgen en uitvoeren van een organisatiebreed introductieprogramma, gericht op een zorgvuldige introductie van nieuwe medewerkers en een snelle inzetbaarheid.

Dit draagt bij aan een effectieve integratie binnen de organisatie en versterkt de duurzame inzetbaarheid. • HR-data worden maandelijks gemonitord, waardoor ontwikkelingen tijdig inzichtelijk zijn en waar nodig kan worden bijgestuurd. Jaarlijks wordt een rapportage opgesteld die als basis dient voor nadere analyse en het bepalen van benodigde acties en prioriteiten. • Door actief te sturen op het terugdringen van inhuur wordt ingezet op het beter benutten van interne capaciteit en het tijdig invullen van vacatures. Tegelijk wordt bewaakt dat noodzakelijke specialistische kennis beschikbaar blijft en waar mogelijk wordt overgedragen binnen de organisatie. 26 HOOFDSTUK 1 BESTUUR HOOFDSTUK 1 BESTUUR • | G ele t op de aanhoudende k r ap te op de ar beidsmar k t word t ingeze t op he t voor t ze t ten en borgen v an bes t aande wer vingss t r a tegieën en he t ander s inv ullen v an v ac a tures . Hier toe wordt een gerichte aanpak gehanteerd en verder toegepas t in de prak tijk . • | He t ac tueel houden v an de Risico-Inven t aris a tie en -Ev alua tie ( RI&E ) k rijg t blijvend aandach t . In 2027 worden , op basis v an deze ac tualis a tie en nieu we inzich ten of veranderingen in werkoms t andigheden, waar nodig ver volgac ties bepaald en uitgevoerd. • | He t uit breiden v an de mo gelijk heden voor hy bride wer ken word t voor tgeze t en geborgd .

Er word t gezorgd voor een passende inrich ting en benu t ting v an de bes t aande inf r as t r uc tuur, mede in he t lich t v an relev an te ex ter ne on t wik kelingen . • | De implemen t a tie v an he t nieu we f unc tiew aarderingss y s teem ( HR 21) word t zorg v uldig voorbereid. • | Er worden periodiek ins trumenten ingezet , waaronder het preventief medisch onder zoek ( PMO) en he t medewer ker sonder zoek ( M TO), w aar mee on t wik kelingen op he t gebied v an onder meer werkplezier en -bel as ting in kaar t worden gebracht . • | He t beleid Veilige Publieke Taak ( V P T ) word t geac tualiseerd en gemonitord , me t al s doel het voorkomen, beperken en adequaat af handelen van agressie en geweld tegen medewerkers. Waar s t aan we nu? OMSCHRIJVING | EENHEID | INDIC ATOR | GEMEENTEN NEDERL AND | STREEF WA ARDE 20.000-50.000 I N W. 1 Formatie | Fte per 1.0 0 0 6,4 6 Fte8,0 Fte10,5 FteN .v. t . inwoner s | Bron: Begroting | B r o n: | Bron: Personeel s- 2027 gemeen te | Personeel smonitor | monitor 2025 Papendrecht | 2025 Bezet ting | Fte per 1.0 0 0 6,02 Fte7,9 Fte10,4 FteN .v. t . inwoner s | Begroting 2027 | B r o n: | Bron: Personeel s- gemeente | Personeel smonitor | monitor 2025 Papendrecht | 2025 Apparaat skosten | Kos ten per € 829 | Geen gegevens | Geen gegevens | N .v. t .

inwoner | Begroting 2027 | beschikbaar | beschikbaar gemeente Papendrecht E x ter ne inhuur | Kos ten al s 1 7, | 7 | %1 7, | 5 % | 16 , 1% | < | 1 7, | 5 % % v an tot ale | BRON: Jaar s tuk ken | B r o n: | Bron: Personeel s- loonsom + | 2025 G emeen te | Personeel smonitor | monitor 2025 tot ale kos ten | Papendrecht | 2025 inhuur ex ternen O verhead | % v an tot ale 22, 29 %Geen gegevens Geen gegevens N .v. t . lasten | Begroting 2027 | beschikbaar | beschikbaar gemeente Papendrecht 1 In lijn me t eerdere ra a dsinforma tiebrieven over e x terne inhuur is ook een vergelijking gema ak t met gemeenten van 20.0 0 0-50.0 0 0 inwoner s. 27 GEOGRAFISCHE INFORMATIE (GEO) Wat willen we bereiken? We zorgen ervoor dat de gemeente Papendrecht voldoet aan de auditnormen en kwaliteitseisen die gesteld worden aan de wettelijke basisregistraties waaronder Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO). Ook het nieuwe beheersysteem GBI World voor het beheer van wegen, groen, riolering, speeltoestellen, bomen wordt verder gevuld en bijgehouden. Daarnaast faciliteren we datagedreven werken door Geo-informatie(producten) beschikbaar te stellen aan interne en externe afnemers. Wat gaan we ervoor doen? • We bouwen verder betrouwbare datafundamenten.

Daarbij verbeteren we de kwaliteit van geo-registraties, wettelijke basisregistraties en kernregistraties van de openbare ruimte. Dit gebeurt in samenhang met de verdere ontwikkeling van het Geo-ICT-landschap volgens de uitgangspunten van Common Ground, waarbij gegevens éénmalig worden vastgelegd en meervoudig worden gebruikt. • Geo beweegt naar een meer solide organisatie, die in staat is de wensen van de (interne en externe) klant optimaal in te vullen. Dit gaat gepaard met de professionalisering van team Geo. We investeren zowel in de dienstverlening als in de ontwikkeling van medewerkers. We transformeren van een beheerafdeling naar een expertisecentrum met als missie ‘van data naar Geo-informatie’. • We leveren betrouwbare Geo-informatie. Zodat teams op basis hiervan een gedegen beslissing kunnen nemen op operationeel, tactisch en strategisch niveau. Dit willen we bewerkstelligen volgens de volgende pijlers: • Kwaliteit: het laagdrempelig ter beschikking stellen van Geo-informatie van hoge kwaliteit. • Professionalisering: het optimaliseren van middelen en processen zodat Geo-informatie nog toegankelijker wordt, gecombineerd met medewerkers die over gedegen kennis en kunde beschikken. • We organiseren Geo-trainingen en workshops voor medewerkers, die ingaan op het mobiel gebruik van Geo-data, Geografische visualisaties en analyses.

• De aanbesteding voor de applicatie Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) wordt afgerond en de implementatie van de nieuwe of verlengde applicatie vindt plaats. • We stellen Geo-informatie online beschikbaar in de vorm van kaarten, data-analyses en dashboards, in samenwerking met andere vakgebieden binnen de organisatie. • We richten het Geo-portaal verder in, hierop wordt open (3D) Geo-data verzameld en beschikbaar gesteld. • We volgen de beleidsvisie “Zicht op Nederland” van het ministerie BZK. Zij werken aan een gezamenlijk Geo-datafundament in 2D en 3D en programma’s zoals 3D DTFL-NL (digitale tweeling fysieke leefomgeving Nederland) en “3D basisinfrastructuur op orde”. We sluiten waar mogelijk aan op deze visie, dit in samenhang met onze eigen Geo-visie en het actieplan Geo-informatie. 28 HOOFDSTUK 1 BESTUUR INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE (ICT) Wat willen we bereiken? We zetten de ingeslagen koers van het informatiebeleidsplan 2025-2029 voort en richten ons in samenwerking met de andere Drechtsteden op de verdere invulling van de volgende ontwikkelpijlers: 1. Informatiehuishouding en procesmanagement 2. Toekomstbestendige ICT-kennis & -vaardigheden 3. Informatiebeveiliging 4. Privacy 5. Compliancy 6. Transformatie dienstverlening 7.

Datagedreven werken & AI De informatiehuishouding brengen we verder op orde, zodat we goed toegankelijk en integraal informatiebeheer kunnen voeren. Daarnaast is dit ook een voorwaarde voor de publicatie van documenten vanuit de Wet Open Overheid. We verkennen de mogelijkheden van AI en kijken daarbij vooral naar de toegevoegde waarde voor dienstverlening. Kennisopbouw in de organisatie is daarbij een belangrijke basis voor de verdere toepassing van datagedreven werken en AI. Wat gaan we ervoor doen? • Uitwerken en analyseren van processen, zodat verbeteringen op het gebied van informatiebeheer, beveiliging en privacy aan de voorkant worden gesignaleerden opgepakt. • Risicogestuurd (projectmatig) oppakken van verbeteringen in informatiebeheer • Implementatie nog ontbrekende onderdelen van de Cyberbeveiligingswet en aandacht voor digitale weerbaarheid (zie verder paragraaf bedrijfsvoering). • Verder vormgeven van opleidingspaden voor o.a. AI en data. • Bijdragen aan de vorming van de regionale i-visie en professionalisering van de Informatie Voorziening keten (IV-keten) (programma transformatie IV-keten). • Ervaring opdoen met de toepassing van AI in met name dienstverleningsprocessen in samenwerking met Bedrijfsvoering Drechtsteden en kijkend naar wat in den lande beschikbaar is.

29 HOOFDSTUK 1 BESTUUR HOOFDSTUK 1 BESTUUR W AT M A G H E T KO S T E N? OMSCHRIJVING | RE ALISATIE (-/- =NADELIG) | 2 025 | 2 026 | 2 027 | 2 028 | 2 029 | 203 0 | 2 031 Bestuur L as ten | 5 6 . 67 9 | 18.829 | 1 7. | 6 | 4 | 8 | 17. 170 | 18 . 69 6 | 21 . 11 8 | 22 . 0 05 Bes tuur en Regio | 4 . 74 3 | 3 . 6 45 | 3 . 326 | 3 . 26 8 | 3 . 26 8 | 3. 298 | 3 . 26 8 Diens t verlening | 1 . 31 0 | 1 . 233 | 1. 20 4 | 1 .138 | 1. 20 4 | 1 . 33 8 | 1. 20 4 Bel as tingen | 348 | 314 | 258 | 225 | 212 | 19 4 | 19 4 Algemene baten en l as ten | 3 | 7. | 7 | 7 | 2 | 2 . 211 | 353 | 519 | 1 . 5 61 | 3 . 74 | 0 | 4 . 39 1 Bedrijfsvoering | 12.50 6 | 11 . 426 | 12.507 | 1 2 . 020 | 1 2 . 4 51 | 12.5 4 8 | 1 2 .9 4 8 Baten | 119. 3 7 3 | 8 9.9 55 | 88.788 | 8 | 7. | 4 3 5 | 88 . 581 | 92 . 83 6 | 9 4. 888 Bes tuur en Regio | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Diens t verlening | 7 35 | 4 09 | 41 5 | 3 62 | 3 62 | 3 62 | 3 62 Bel as tingen | 9. 41 2 | 9. 6 8 7 | 11 . 1 31 | 11 . 6 8 4 | 1 2 . 265 | 1 2 . 875 | 1 3 . 51 5 Algemene baten en l as ten | 10 9. 03 4 | 7 9. 71 5 | 7 | 7. | 1 | 6 3 | 75 . 31 0 | 75 . 875 | 7 9. 52 0 | 8 0 .932 Bedrijfsvoering | 192 | 14 | 4 | 79 | 79 | 79 | 79 | 79 Saldo | 62 . 69 4 | 71 . 1 26 | 71 . 14 0 | 70 . 265 | 69. 8 85 | 71 . 71 8 | 7 2 .

8 83 Bedrag en (x € 1.0 0 0 ) M U TAT I E R E S E R V E( S) | RE ALISATIE ZIE OOK BESTUUR | 2 025 | 2 026 | 2 027 | 2 028 | 2 029 | 203 0 | 2 031 Stor ting in reser ve (L as ten) | 3 6 . 76 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Bes temmingsreser ve kapit aall as ten | 33 . 61 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Bes temmingsreser ve Onderhoud Gebouwen | 2 .70 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Bes temmingsreser ve L and van Matena | 45 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 O n t trek king uit reser ve ( B a t e n) | 3 8 . 792 | 6 .728 | 1 | . 3 76 | 1 . 281 | 1 . 3 02 | 1 . 67 2 | 1 . 6 62 Reser ve bedrijfsvoering | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 Algemene reser ve | 28.999 | 3. 077 | 308 | 90 | 90 | 10 | 0 Bes temmingsreser ve duur z am e inze t b aar heid | 0 | 73 | 10 0 | 35 | 35 | 35 | 35 Bes temmingsreser ve kapit aall as ten | 4 51 | 8 51 | 9 41 | 1 .129 | 1 .150 | 1.60 0 | 1.60 0 Bes temmingsres. kapit aall as ten toekoms tige | 9. 31 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 inves t . Bes temmingsreser ve Onderhoud Gebouwen | 0 | 2 .70 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo | 2 . 027 | 6 .728 | 1 | . 3 76 | 1 . 281 | 1 . 3 02 | 1 . 67 2 | 1 . 6 62 Bedrag en (x € 1.0 0 0 ) 30 Veiligheid, Handhaving en Weerbaarheid HOOFDSTUK 2 31 Algemene introductie Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor een leefbare en veerkrachtige gemeente.

In Papendrecht werken we samen met inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties aan een veilige woon-, werk- en leefomgeving. Veiligheid gaat daarbij verder dan het handhaven van de openbare orde alleen. Ook thema’s als maatschappelijke weerbaarheid, digitale veiligheid en verkeersveiligheid zijn essentieel voor het welzijn van onze inwoners. Voor de periode 2027–2030 wordt een nieuw Integraal Veiligheidsplan opgesteld. De definitieve prioriteiten worden hierin nog vastgesteld. Verschillende ontwikkelingen vragen echter nadrukkelijk aandacht. De samenleving wordt geconfronteerd met nieuwe risico’s, zoals toenemende digitalisering, geopolitieke onzekerheden, ondermijnende criminaliteit en complexe vraagstukken op het raakvlak van zorg en veiligheid. Tegelijkertijd blijft aandacht nodig voor een veilige openbare ruimte en een verkeersveilige leefomgeving. De gemeente zet daarom in op een integrale benadering van veiligheid. Samenwerking met inwoners, (maatschappelijke) organisaties, ondernemers, politie, veiligheidsregio en andere partners blijft daarbij onmisbaar. Ontwikkelingen Ondermijning Ondermijnende criminaliteit blijft een belangrijk aandachtspunt. Dit is criminaliteit waarbij illegale activiteiten verborgen plaatsvinden binnen legale structuren, zoals bedrijven, woningen of organisaties.