Accountantsverslag 2024 (gemeente Papendrecht) defintief 11-7-2025.pdf

11 juli2025

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Aan de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht Postbus 11 3350 AA PAPENDRECHT

Ref.: JvS/ED/AH

Geachte leden van de gemeenteraad, Overeenkomstig uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2024 van gemeente Papendrecht (verder genoemd: Papendrecht) gecontroleerd. In overeenstemming met artikel 213 van de Gemeentewet en Controlestandaard 260 Communicatie met de met governance belaste personen, brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol WNT 2024 en het Controleprotocol van Papendrecht, vastgesteld door de gemeenteraad op 5 november 2024. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op € 1.176.000 en de rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag op € 100.000. Ter informatie en ter identificatie vermelden wij de belangrijkste bedragen zoals die blijken uit de door ons gecontroleerde jaarrekening 2024 en het bedrag van de door ons gehanteerde materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole: Gemeente Papendrecht (x € 1.000)

2024

2023

Balanstotaal

€ 182.733

€ 169.642

Eigen vermogen

€ 87.035

€ 86.217

Totaal lasten inclusief reservemutaties

€ 117.639

€ 114.194

Totaal baten inclusief reservemutaties

€ 120.473

€ 118.697

Resultaat (na mutaties in de reserves)

€ 2.834

€ 4.503

Materialiteit

€ 1.176

€ 1.142

Jaarrekening

Het college heeft de jaarrekening 2024 vastgesteld op 22 mei 2025. De jaarrekening wordt goedgekeurd door de gemeenteraad op 14 juli 2025. Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid af te geven bij deze jaarrekening, mits de jaarrekening ongewijzigd wordt goedgekeurd door de raad. Dit leidt indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via ons getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. Ter ondersteuning van ons oordeel over de jaarrekening hebben wij specifieke paragrafen in onze controleverklaring opgenomen aangaande onze controleaanpak van frauderisico’s en continuïteit. Zonder afbreuk te doen aan de goedkeurende strekking van onze controleverklaring, is in onze controleverklaring een paragraaf ter benadrukking van aangelegenheden opgenomen. Deze paragraaf wijst gebruikers van de jaarrekening op de rechtmatigheidsverantwoording. Het is de verantwoordelijkheid van het college van B&W van Papendrecht om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet normering topinkomens (WNT) en de daarop berustende bepalingen.

Het college is tevens verantwoordelijk voor de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. Het college heeft in de jaarrekening 2024 in hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en heeft in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag de belangrijkste bevindingen, afwijkingen en verbeterpunten nader toegelicht. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring over de getrouwheid van de jaarrekening te verstrekken. In het geval dat de door ons gecontroleerde jaarrekening nog wordt gewijzigd, verzoeken wij u om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen over de dan ontstane situatie. Onze bevindingen hebben wij op 19 mei voorgelegd aan uw organisatie en vervolgens toegelicht. Op 21 mei 2025 hebben wij de bevindingen toegelicht aan uw organisatie en op 2 juni aan secretaris en wethouder financiën. Wij benadrukken dat dit accountantsverslag uitsluitend is bedoeld om u te informeren over onze controlebevindingen en aanbevelingen. Belanghebbenden kunnen u vragen om een afschrift van onze rapportage(s) voor hun beoordeling van de financiële stand van zaken van Papendrecht en van de risico’s in haar bedrijfsvoering.

Wij benadrukken dat wij niet aansprakelijk zijn voor eventuele gevolgen van externe verspreiding. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader toe te lichten. Hoogachtend, <Signer1>

W.P. (Wayne) de Vries RA

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 3

INHOUDSOPGAVE 1. Gemeente Papendrecht in beeld ............................................................................................ 5 2. Onze belangrijkste boodschappen aan Papendrecht ............................................................ 8 2.1.

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid .......................................................................................... 8

2.2.

Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................................. 8

2.3.

Belangrijkste bevindingen ............................................................................................................................. 9

3. Vermogen, resultaat en continuïteit ....................................................................................... 9 3.1.

Analyse resultaat en resultaatontwikkeling .................................................................................................. 9

3.2.

Financiële positie en continuïteit ................................................................................................................ 10

3.3.

Weerstandsvermogen ................................................................................................................................. 11

3.4.

Financiële vooruitzichten ............................................................................................................................ 11

4. Jaarverslag ............................................................................................................................. 12 5. Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2024 ........................................................... 12 5.1.

Rechtmatigheid ........................................................................................................................................... 12

5.2.

Voorraden-Grondexploitaties ..................................................................................................................... 17

5.3.

Sociaal domein ............................................................................................................................................ 19

5.4.

WNT-verantwoording.................................................................................................................................. 19

5.5.

SiSa-verantwoording ................................................................................................................................... 20

5.6.

IT-beheersing............................................................................................................................................... 21

5.7.

Afschrijving Parkeergarage.......................................................................................................................... 22

5.8.

Verwerking van geconstateerde afwijkingen rechtmatigheid en getrouwheid ......................................... 23

6. Overige onderwerpen ............................................................................................................ 24 6.1.

Het verloop van onze controlewerkzaamheden ......................................................................................... 24

6.2.

Tijdsbesteding ............................................................................................................................................. 24

6.3.

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onze controleverklaring ............................................... 25

6.4.

Onafhankelijkheid ....................................................................................................................................... 27

6.5.

Duurzaamheid ............................................................................................................................................. 27

7. Slot ......................................................................................................................................... 28 Bijlage 1 – SiSa bijlage 2024 gemeente Papendrecht .................................................................. 29

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 4

1. Gemeente Papendrecht in beeld In onderstaand overzicht geven wij een totaalbeeld van de financiële positie en interne beheersing van de gemeente Papendrecht met verwijzingen naar de verdere uitwerking in dit verslag. De onder “Financiële positie” opgenomen signalering is uitsluitend een cijfermatige berekening en aansluiting en is geen kwaliteitsaanduiding. De gehanteerde normen onder “Norm” zijn algemene, bruikbare normen waaraan wij de gemeente Papendrecht toetsen.

Geen noemenswaardige bevindingen

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een verhoogd risico/verhoogde impact

Geen tekortkomingen, wel relevante bevindingen en/of aandachtspunten

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een hoog risico/grote impact

Beperkte tekortkomingen en/of bijzondere aandachtspunten

Onderwerp

Norm / paragraaf

Bevindingen 2024

Signalering 2024

2023

FINANCIËLE POSITIE Saldo van baten en lasten

Saldo van baten en lasten (€ 818.000) als % van totale baten (€ 115.031.000) is 0,7%.

> 0% < 0% < -2%

Gerealiseerde resultaat

Resultaat na reservemutaties (€ 2.834.000 ) als % van totale baten (€ 115.031.000) is 2,5%.

> 0% < 0% < -2%

Schuldquote

Netto schuld (€ 67.011.000) als % van totale baten (€ 115.031.000) is 58,3%.

<100% >100% > 130%

Vermogenspositie

Weerstandsvermogen

Accountantsverslag 2024

Eigen vermogen (€ 87.035.000) als % van totaal vermogen (€ 182.733.000) is 51,3%. Het beschikbare weerstandsvermogen als factor van de benodigde weerstandscapaciteit bedraagt 2,3 (2023: 3,6).

Gemeente Papendrecht

> 30% > 20% < 20% > 1,5 > 1,0 < 1,0

Pagina 5

Onderwerp

Norm / paragraaf

Bevindingen 2024

Signalering 2024

2023

INTERNE BEHEERSING

Verslagleggings- en controleproces

Risicobeheersings- en controlesysteem

(Verbijzonderde) interne controle

De concept-jaarrekening was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole gereed op de rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering na en van voldoende niveau. Tijdens de jaarrekeningcontrole zijn meerdere financiële correcties verwerkt met een totale impact op het resultaat van ongeveer € 817.000. Daarnaast is sprake geweest van een aantal aanpassingen in de presentatie en toelichtingen. Het evalueren van de risico’s en beheersingsmaatregelen heeft voldoende de aandacht in de planning- en control cyclus van Papendrecht. Dit is ook voldoende zichtbaar en aantoonbaar in de rapportages hierover. Er is echter nog geen formaliseerde frauderisicoanalyse opgesteld. Hierdoor worden de frauderisico’s dan ook nog niet zichtbaar betrokken in de (verbijzonderde) interne controle van Papendrecht. De VIC van Papendrecht is van goede kwaliteit. Wel merken wij op dat de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden niet volledig afgerond waren bij zowel de start van de interim-controle als bij de jaarrekeningcontrole. Dit betrof met name de inkoopanalyse en de rechtmatigheidsverantwoording.

6.1

N.V.T

Managentletter 2024

N.V.T

Managentletter 2024

N.V.T

Papendrecht raakt de belangrijkste toetspunten voor de relevante processen in de VIC, maar de VIC is niet volledig dekkend voor alle belangrijke processen van Papendrecht.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 6

Norm / paragraaf

Onderwerp

Bevindingen 2024

Rechtmatigheid

Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de omvang van de rechtmatigheidsfouten van Papendrecht hoger zijn dan de daarvoor gestelde grens. Gecorrigeerd voor acceptabele begrotingsafwijkingen komen de rechtmatigheidsfouten hoger uit dan de daarvoor gestelde grens.

Administratieve processen

Wij vinden dat er binnen Papendrecht – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen.

Signalering 2024

2023

5.1

N.V.T

Managentletter 2024

N.V.T

5.7

N.V.T

5.5

N.V.T

Voor onze detailbevindingen en onze aanbevelingen over de interne beheersing verwijzen wij naar onze managementletter 2024 van 23 januari 2025.

IT-beheersing

Wij constateren vanuit de controle van de jaarrekening geen aanwijsbare risico’s voor de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wel signaleren wij aandachtspunten. Er is voldoende aandacht voor de beheersing van het risico van cybercriminaliteit. Papendrecht is hierin grotendeels afhankelijk van de Servicegemeente Dordrecht.

Single information, Single audit (SiSa)

Accountantsverslag 2024

Wij signaleren aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten, baten en balansposities die verband houden met de SiSa-regelingen.

Gemeente Papendrecht

Pagina 7

2. Onze belangrijkste boodschappen aan Papendrecht 2.1.

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid Wij hebben de controle van de jaarrekening 2024 van Papendrecht afgerond. Wij geven bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring af voor getrouwheid. Dit onder het voorbehoud dat deze jaarrekening ongewijzigd wordt goedgekeurd door de gemeenteraad. De accountantscontrole over verslagjaar 2024 leidt hiermee indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via een getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. In onze controleverklaring nemen wij een zogenaamde paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden op. Deze paragraaf wijst gebruikers van de jaarrekening op de rechtmatigheidsverantwoording. Uit de rechtmatigheidsverantwoording 2024 blijkt dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen en/of onduidelijk zijn hoger uitkomen dan de daarvoor gestelde grens, ook na aftrek van acceptabele begrotingsafwijkingen. Deze paragraaf doet geen afbreuk aan ons oordeel met betrekking tot de jaarrekening. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening 2024 als geheel vastgesteld op € 1.176.000 voor fouten en € 3.423.000 voor onzekerheden.

De rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag is overeenkomstig het controleprotocol van Papendrecht vastgesteld op € 100.000. De getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage over 2024 is door ons vastgesteld.

2.2.

Rechtmatigheidsverantwoording Op pagina 237 van de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het college opgenomen. Het college heeft conform het door de gemeenteraad vastgestelde Financiële verordening en normenkader 2024 een verantwoordingsgrens van 1% gehanteerd. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat er rechtmatigheidsfouten boven deze verantwoordingsgrens zijn geconstateerd. In de paragraaf bedrijfsvoering als onderdeel van het jaarverslag is een nadere toelichting opgenomen ten aanzien van de rechtmatigheid en zijn rechtmatigheidsfouten en/of onduidelijkheden boven de door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens van € 100.000 toegelicht. Wij adviseren de raad en college in gesprek te gaan over de geconstateerde onrechtmatigheden en de gerapporteerde maatregelen die worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. In paragraaf 5.1 van dit accountantsverslag hebben wij onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording nader uitgewerkt. Op grond van onze controle zijn wij van oordeel dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 8

2.3.

Belangrijkste bevindingen Op basis van onze interim-controle en jaarrekeningcontrole kwalificeren wij de interne beheersing in opzet voldoende. De belangrijkste aandachtspunten voor Papendrecht vanuit onze interim-controle en jaarrekeningcontrole zijn: Het formaliseren van afspraken, verantwoordelijkheden en kwaliteitsmonitoring ten aanzien van de uitbestede processen bij de Bedrijfsvoering Drechtsteden. Dit geldt in het bijzonder voor de uitbestede IT-omgeving met de komst van de Cyberbeveiligingswet (NIS2). Papendrecht beschikt nog niet over een frauderisicoanalyse. Wij adviseren dringend om deze op korte termijn op te stellen. Papendrecht beschikt nog niet over volledig uitgewerkte procesbeschrijvingen van de belangrijkste financiële processen. Tijdens de besprekingen van de managementletter 2024 hebben wij begrepen dat bovenstaande bevindingen op alle onderdelen onderhanden zijn binnen de organisatie. Met betrekking tot de interne beheersingsmaatregelen binnen de administratieve processen zijn door ons geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd.

3. Vermogen, resultaat en continuïteit 3.1.

Analys e resultaat en resultaatontwikkeling De jaarrekening 2024 geeft een eigen vermogen aan per 31 december 2024 van € 84,2 miljoen (2023: € 81,7 miljoen) en een voordelig resultaat na mutaties in de reserves over 2024 van € 2,8 miljoen (voordelig resultaat 2023: € 4,5 miljoen). Begroot na wijziging was een resultaat van € 2,9 miljoen voordelig. Het verschil tussen de realisatie en de begroting na wijziging kent diverse oorzaken. De belangrijkste verschillen zijn: hogere baten beschermd wonen dan begroot (€ 0,7 mln.); hogere baten kabels en leidingen dan begroot (€ 0,5 mln.); nadeel hogere storting voorziening wethouders (€ 0,7 mln.); hogere baten bijstand dan begroot (€ 0,5 mln.); lagere onttrekkingen reserves dan begroot (€ 1,9 mln.). Voor een analyse van de verschillen per programma tussen begroting en realisatie verwijzen wij naar de analyse van de gemeente in de jaarstukken op pagina 191 ev. Daarnaast verwijzen wij naar de individuele programmaverantwoordingen in het jaarverslag onderdeel ‘Wat heeft het gekost’ per programma.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 9

De opbouw van het rekeningresultaat 2024 is als volgt: Gemeente Bedragen x € 1.000

Resultaat na reservemutaties Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Saldo reservemutaties Saldo van baten en lasten Baten Lasten

Begroting Gewijzigde 2024 begroting 2024

Realisatie 2024

Realisatie 2023

1.631 1.631

7.382 3.425 3.957

5.441 3.425 2.016

10.981 9.948 1.033

1.584 104.785 103.201

-1.059 112.162 113.221

818 115.031 114.214

3.470 107.716 104.246

In de gewijzigde begroting 2024 is een voordelig resultaat opgenomen van € 2,9 miljoen na reservemutaties. De afwijking met het werkelijke resultaat over 2024 is toegelicht in het jaarverslag bij het onderdeel programmaverantwoording en in de jaarrekening bij de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Over de ontwikkeling in het resultaat wordt de raad geïnformeerd.

3.2.

Financiële positie en continuïteit Onderstaand overzicht, overgenomen uit de jaarstukken 2024 van Papendrecht (pagina 130) geeft aan de hand van financiële kengetallen en ratio’s een beeld van de financiële positie van Papendrecht per balansdatum en de (financiële) ontwikkeling daarin.

We merken op dat de kengetallen over het algemeen zijn verslechterd ten opzichte van 2023. Papendrecht licht toe dat de financiële positie van de gemeente over het algemeen solide is maar zorgelijk richting de toekomst te benoemen is waarbij gezocht moet worden naar evenwicht tussen investeringsniveau en schuldniveau. De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Het college bevestigt dat er geen twijfel bestaat ten aanzien van de financiële omvang van het vermogen van Papendrecht om de continuïteit te waarborgen. Wij hebben de continuïteitsveronderstelling als basis voor de jaarrekening 2024 beoordeeld en wij kunnen ons verenigen met de toepassing van de continuïteitsveronderstelling in de jaarrekening.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 10

3.3.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van Papendrecht heeft de aandacht van management, college en gemeenteraad. Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin Papendrecht de risico’s in beeld brengt en periodiek monitort. In de jaarstukken 2024 is een risicotabel opgenomen in de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”. In de jaarrekening op pagina 131 heeft Papendrecht aangegeven dat de structurele exploitatieruimte een negatief percentage (-0,4%) heeft over 2024 en verslechterd is ten opzichte van 2023. Op basis van de huidige inzichten schat Papendrecht in dat per eind 2024 volgens de vermelde risicotabel in paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van de jaarstukken, een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van € 27,3 miljoen noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële structurele risico's weerstand te bieden. Vervolgens is de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen weerstandscapaciteit die benodigd zou moeten zijn. Op grond van deze analyse is een weerstandscapaciteit van € 63,5 miljoen beschikbaar (2023: € 63,9 miljoen). De beschikbare ratio weerstandsvermogen komt uit op 2,27 (2023: 3,57). In de jaarrekening is vermeld dat Papendrecht een berekende ratio van minimaal 1 voldoende acht.

Gezien het risicoprofiel van Papendrecht adviseren wij u de ontwikkeling van de risico’s en de ontwikkeling van de reserves die aangewezen zijn als dekking van de risico’s tussentijds en nauwlettend te blijven volgen. Hoewel er geen harde norm is voor de gewenste omvang van het weerstandsvermogen, kan worden gesteld dat uw gemeente voldoende weerstandscapaciteit bezit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen.

3.4.

Financiële vooruitz ichten Afgelopen november 2024 heeft de gemeenteraad de begroting 2025 vastgesteld met hierin de meerjarenbegroting 2025-2028 opgenomen. Uit deze begroting blijkt dat Papendrecht: 1. Voor het boekjaar 2025 een tekort begroot van € 1,4 miljoen negatief voor reservemutaties en voor de jaren 2026-2028 een structureel tekort van € 1,4 miljoen na reservemutaties aflopend tot € 1,1 miljoen tekort in 2028. 2. De opgave van Papendrecht is in lijn met het sectorbeeld. Op basis van het doorlopen begrotingsproces heeft Papendrecht een sluitende begroting 2025 weten te realiseren. Papendrecht heeft door dit proces goed inzicht verkregen in de (on)mogelijkheden voor verdere ombuigingen. Op basis van de inzichten vanuit de meerjarenbegroting staat Papendrecht voor een opgave die keuzes vraagt vanuit de gemeente. Op basis van de voorjaarsnota vanuit het Rijk zullen de negatieve begrotingssaldi 2026-2028 gedempt worden. Het beeld is dat de tekortperiode verschuift naar de begrotingsjaren 2028 en verder.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 11

Op basis van de door de raad vastgestelde begroting 2025 blijkt het volgende beeld: begrotingssaldo 2025: € 1,39 miljoen (positief); begrotingssaldo 2026: € 1,43 miljoen (negatief); begrotingssaldo 2027: € 1,97 miljoen (negatief); begrotingssaldo 2028: € 1,1 miljoen (negatief).

4. Jaarverslag Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken 2024 andere informatie, die bestaat uit: jaarverslag, bestaande uit programma's en paragrafen; bijlagen. Wij hebben de overige informatie gelezen en vastgesteld dat de daarin opgenomen informatie niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten uit het BBV en de Nederlandse Standaard 720 Nadere Voorschriften Controlestandaarden en de verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het jaarverslag en andere informatie mag geen ander beeld oproepen bij de lezer dan de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag 2024 van Papendrecht de vereiste informatie in voldoende mate weergeeft en niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen.

5. Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 202 4 5.1. 5 .1 .1 .

Rechtmatigheid Sta n d va n z a ken w etg eving Boekjaar 2023 was het eerste jaar waarin Papendrecht in lijn met adviezen van de commissie BBV een rechtmatigheidsverantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening. Het wettelijk kader om dit te doen was de gewijzigde Gemeentewet. Het BBV en het BADO waren bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 nog niet aangepast. Voor boekjaar 2024 is dit nog steeds de situatie. De NBA heeft door middel van Alert 48 richtlijnen gegeven om hiermee om te gaan. Voor boekjaar 2024 dient Papendrecht de rechtmatigheidsverantwoording conform de jaarrekening 2023 vorm te geven.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 12

5 .1 .2 .

Wijz iging wetg eving 20 25 Op 21 maart 2025 is het besluit genomen om het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) aan te passen. De belangrijkste wijzigingen hierbij zijn het verder verankeren van de rechtmatigheidsverantwoording in de wet- en regelgeving. In de besluiten zijn twee wijzingen opgenomen die voor boekjaar 2025 actie vereisen van uw organisatie: De gemeenteraad stelt de verantwoordingsgrens voor rechtmatigheid vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. Voor de uitvoering van de accountantscontrole bedraagt de goedkeuringstolerantie momenteel voor fouten 1% van de totale lasten verhoogd met toevoegingen aan de reserves en voor onzekerheden in de uitvoering van de controle 3%. In de wijziging vervalt het onderscheid tussen fouten en onzekerheden. Voortaan zal worden uitgegaan van één percentage, namelijk van 2% van de lasten, om te bepalen of een aangepast oordeel over de financiële overzichten noodzakelijk is. Dit leidt vanaf boekjaar 2025 tot de volgende toleranties:

Voor boekjaar 2025 betekent dit dat in ieder geval de volgende stukken herzien moeten worden, waarbij de nieuwe toleranties gehanteerd dienen te worden: financiële verordening (art. 212); controleprotocol; eventuele overige stukken waarin nog oude percentages worden genoemd, zoals een intern controleplan. 5 .1 .3 .

Rechtma tig heidsa fw ijkin gen 2 02 4 In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 in de jaarrekening heeft u de rechtmatigheidsafwijkingen opgenomen en de afwijkingen die daarvoor in aanmerking komen nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hieronder hebben wij het kader van de gemeenteraad voor de (interne) rechtmatigheidscontrole en rechtmatigheidsverantwoording opgenomen waaraan Papendrecht moet voldoen. Het kader is uitgebreid met de normen waaraan de accountant moet voldoen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 13

Onderwerp Totale lasten 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Toevoegingen aan de reserves 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Basis voor berekening goedkeuringstolerantie getrouwheid en verantwoordinggrens rechtmatigheid Accountant Materialiteit BADO voor getrouwheidsfouten Materialiteit BADO voor onzekerheden in de controle Rapporteringstolerantie voor toelichting getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle in het accountantsverslag Rechtmatigheid Verantwoordingsgrens (regulier) voor de financiële rechtmatigheidstoetsing, vastgesteld door de gemeenteraad Rapporteringsgrens voor individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering

Rechtmatigheidsafwijking

Begrotingscriterium Begrotingsoverschrijding lasten programma 1 Begrotingsoverschrijding lasten programma 4 Begrotingsoverschrijding lasten programma 9 Overschrijdingen investeringskredieten Subtotaal begrotingscriterium Voorwaardencriterium EU-aanbesteding Financieringsstatuut 2023 Subtotaal voorwaardecriterium TOTAAL

Percentage/norm n.v.t.

Bedrag € 114.214.000

n.v.t.

€ 3.425.000

n.v.t.

€ 117.639.000

1% 3%

€ 1.176.000 € 3.423.000

Controleprotocol

€ 100.000

1%

€ 1.176.000

Financiële verordening

€ 100.000

Rechtmatigheidsfout

Rechtmatig heidsonduidelijk heid

Waarvan acceptabel

Waarvan nietacceptabel

€ 1.682.000

€0

€ 482.000

€ 1.200.000

€ 1.473.000

€0

€ 1.278.000

€ 195.000

€ 109.000

€0

€ 109.000

€0

N.v.t.

€0

N.v.t.

N.v.t.

€ 3.264.000

€0

€ 1.869.000

€ 1.395.000

€ 462.000 € 1.300.000 € 1.762.000

€ 0. €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€ 462.000 € 1.300.000 € 1.762.000

€ 5.026.000

€0

€ 1.869.000

€ 3.157.000

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Alle onrechtmatigheden zijn verwerkt in de rechtmatigheidsverantwoording 2024.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 14

5 .1 .4 .

Beg roting srechtma tig heid Onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording is begrotingsrechtmatigheid. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid beoordeelt Papendrecht de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten. Over 2024 heeft Papendrecht volgens de gewijzigde begroting 2024 € 113,2 miljoen aan lasten na bestemming begroot (primitieve begroting 2024 € 103,2 miljoen) tegenover € 114,2 miljoen aan werkelijke lasten (2023: € 104,2 miljoen). Aan baten heeft Papendrecht over 2024 een bedrag geraamd van € 112,2 miljoen volgens de gewijzigde begroting 2024 (primitieve begroting 2024 € 104,8 miljoen), tegenover € 115,0 miljoen aan werkelijke baten (2023: € 107,7 miljoen). Dit betekent een overrealisatie van de baten en lasten in 2024. Papendrecht kent meerdere programma’s. Op deze programma’s is in 2024 sprake van de volgende begrotingsafwijkingen op de lasten en de baten: Programma

Werkelijk 2024

Begroot (na wijziging) 2024

Afwijking begroting 2024 ( -/- betreft overschrijding )

€ 19.996 € 4.550 € 6.741 € 2.907 € 4.097 € 9.914 € 47.102 € 10.844 € 8.062

€ 18.313 € 4.777 € 7.105 € 1.434 € 4.220 € 10.203 € 47.453 € 11.764 € 7.953

€ -1.683 € 227 € 364 € -1.473 € 123 € 289 € 351 € 920 € -109

€ 77.310 € 80 € 2.208 € 3.068 € 897 € 1.440 € 13.221 € 9.793 € 7.013

€ 78.274 € 80 € 1.907 € 1.252 € 1.177 € 1.370 € 11.924 € 10.276 € 6.004

€ 964 € -0 € -301 € -1.816 € 280 € -70 € -1.297 € 483 € -1.009

Lasten

1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein 8. Volksgezondheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Baten

1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein 8. Volksgezondheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

In 2024 is er geen sprake van (begroting)afwijkingen op de investeringskredieten.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 15

In de Kadernota Rechtmatigheid 2024 is een nadere duiding gegeven aan het begrip Begrotingsonrechtmatigheid: 1. Er is hiervan sprake als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt. 2. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld voor het einde van het boekjaar. 3. Bij onderschrijdingen van lasten of investeringskredieten en ook bij lagere/hogere baten dan begroot is hiervan sprake als de begroting niet tijdig* met begrotingswijzigingen is aangepast. Het derde onderdeel is een uitbreiding van het begrip begrotingsonrechtmatigheid. *Hoe niet tijdig wordt geïnterpreteerd, wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen de gemeenteraad en het college. De spelregels met betrekking tot het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en bij lagere/hogere baten ten opzichte van de begroting zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen. Papendrecht heeft in de financiële verordening afspraken opgenomen over wat in dit opzicht tijdig is.

In artikel 6.4 van de financiële verordening is bepaald dat onderschrijdingen van lasten en afwijkingen van baten per programma ten opzichte van de begroting niet als onrechtmatig worden beschouwd indien deze afwijkingen in de jaarrekening worden gemeld en toegelicht aan de gemeenteraad. Voor de toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyses in de jaarrekening (programmaverantwoording) en de paragraaf Begrotingsrechtmatigheid in de jaarstukken. Papendrecht heeft in de paragraaf bedrijfsvoering de afwijkingen gewogen en bepaald welke afwijkingen rechtmatig zijn, onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van de gemeenteraad acceptabel worden verklaard. De conclusie is dat er over boekjaar 2024 begrotingsonrechtmatigheden zijn vastgesteld bij Papendrecht voor een totaalbedrag van € 3.264.000, waarvan een deel van € 1.869.000 acceptabel is verklaard. Hiervoor verwijzen wij u naar het overzicht dat is opgenomen in hoofdstuk 5.1.3 van dit accountantsverslag. 5 .1 .5 .

Voorw a a rdecriteriu m : Aa n besteding Onderdeel van het vastgestelde normenkader van Papendrecht zijn regels en voorschriften ten aanzien van Europese aanbestedingsregels. Papendrecht controleert of juiste naleving van deze Europese (EU) aanbestedingsregels heeft plaatsgevonden. Deze controle is een belangrijk onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en van de rechtmatigheidsverantwoording.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 16

Papendrecht ziet voorafgaand aan aanbestedingen toe dat bij het aangaan van nieuwe opdrachten de regels ten aanzien van EU-aanbesteding strikt worden nageleefd. Tijdens onze controle en de gesprekken met uw organisatie hierover hebben wij vastgesteld dat dit bewustzijn aanwezig is en dat wij deze aandacht terugzien in uw organisatie op meerdere momenten in het jaar. Uit de (verbijzonderde) interne rechtmatigheidscontrole zijn een drietal onrechtmatigheden geconstateerd. Dit betroffen allen contracten die in eerdere jaren ten onrechte niet zijn aanbesteed die nog doorliepen in 2024. De bestedingen hiervan in 2024 zijn voor een totaalbedrag van € 462.000 onrechtmatig. 5 .1 .6 .

Voorw a a rdecriteriu m : Trea su rysta tu u t Onderdeel van het vastgestelde normenkader van Papendrecht zijn regels en voorschriften ten aanzien van de financieringsfunctie. De basis hiervan is opgenomen in de financiële verordening. Hierin heeft de Raad regels bepaald met betrekking tot het uitzetten van middelen. Als onderdeel van de interne controle heeft Papendrecht geconstateerd dat het totaal aan vreemd vermogen verstrekt aan het samenwerkingsverband Fabriek Slobbengors C.V. het beschikbaar bestelde bedrag in het Raadsbesluit van 29 februari 2024 overschreden heeft. In totaal is er aanvullend vreemd vermogen verstrekt ter grootte van 15,03 miljoen terwijl het maximum gesteld was door de raad op 13,7 miljoen. Dit meerdere is in strijd met het treasurystatuut 2023. Dit betreft een onrechtmatige besteding. Het bedrag is wel getrouw verwerkt in de jaarrekening doordat het hogere bedrag juridisch nauwkeurig is verwerkt in de hypothecaire geldleningen. Wij hebben vernomen dat de onrechtmatigheid hersteld zal worden in 2025. Op basis van de constatering hebben de gemeente en wij nader onderzoek verricht in hoeverre deze fout vaker voorgekomen is. De gemeente en wij hebben vastgesteld dat dit niet het geval is. Voor een verdere toelichting op de onrechtmatigheid verwijzen wij naar de paragraaf bedrijfsvoering in de jaarstukken.

5.2. 5 .2 .1 .

Voorraden- Grondexploitaties Alg emeen De gemeentelijke grondexploitaties van Papendrecht vormen een belangrijk aandeel van het balanstotaal van Papendrecht. Belangrijk onderdeel van onze controle is de controle van de juiste waardering van de grondexploitaties. Voor de grondexploitaties van Papendrecht vinden jaarlijks actualisaties plaats. Over de ontwikkelingen wordt de raad tussentijds geïnformeerd. Over de uitkomsten van de actualisatie per 1 januari 2025 wordt de raad geïnformeerd via de ‘toelichting grondexploitaties’. Papendrecht heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2024 en het proces dat hiertoe moet leiden. De Nota Grondbeleid stelt dat Papendrecht jaarlijks de grondexploitaties actualiseert, waarvan eenmaal bij de jaarrekening de toelichting grondexploitaties wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin wordt verantwoording afgelegd en inzicht gegeven in alle activiteiten met betrekking tot het beheren en exploiteren van gronden, bestaande uit de grondexploitaties.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 17

5 .2 .2 .

Actu a lisa tie g rondexploita ties 1 -1 -2 02 5 De gemeentelijke grondexploitaties van Papendrecht zijn naar de stand van 1 januari 2025 geactualiseerd en worden als onderdeel van de jaarstukken op 14 juli 2025 goedgekeurd door de gemeenteraad. Hierbij zijn door Papendrecht belangrijke keuzes gemaakt en standpunten ingenomen. Met deze berekeningen heeft Papendrecht ook beoordeeld of de onderhanden werk positie in de balans van 2024 op een juiste wijze is gewaardeerd en in welke mate Papendrecht verliesvoorzieningen moet treffen en/of (tussentijds) resultaat moet nemen over 2024. In de paragraaf Grondbeleid en in de toelichting op de balans (voorraden) is dit nader uiteengezet. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar pagina 153 van de jaarstukken.

5 .2 .3 .

Bevin din gen Op basis van een risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties gecontroleerd. Naar aanleiding daarvan constateren we dat de beheersing van de projecten en inschatting en bewaking van de belangrijke risico’s toereikend is. De risico’s die Papendrecht loopt zijn toereikend toegelicht in de jaarrekening. Wij verwijzen naar de toelichting onder de voorraden in de jaarrekening, waarin het college van de actieve grondexploitaties onder meer status, voortgang, schattingen, bijbehorende risico’s en verwachte financiële uitkomsten toelicht. In de actualisatie van de grondexploitaties heeft het college rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen, zoals de gehanteerde veronderstellingen met betrekking tot het uitgiftetempo, de verwachte verkoopprijzen, de ontwikkeling van de plankosten ontleend aan recente verkopen i.c. de belangstelling van potentiële kopers, extern onderzoek, taxatierapporten en statistische gegevens. De mogelijke risico’s zijn door Papendrecht naar beste schatting in kaart gebracht. Het gaat daarbij om algemene risico’s die voor alle projecten gelden (bijvoorbeeld de ontwikkeling van de indexen) en risico’s die verband houden met een specifiek project. De uitgangspunten en onderbouwingen van Papendrecht zijn gebaseerd op gedegen voorbereiding en onderzoek.

Hoewel de huidige marktontwikkelingen onzekerheden met zich meebrengen, hebben deze ontwikkelingen volgens de inschatting van de gemeente geen materiële gevolgen voor de schattingen en uitkomsten van de grondexploitaties van Papendrecht en voor vermogen en resultaat. De grondexploitatie Centrum bevat ramingen van kosten en opbrengsten. Voor een groot deel zijn deze ramingen van kosten en opbrengsten normatief bepaald op basis van nu beschikbare uitgangspunten. Een deel van de ramingen wordt daarom nog nader onderbouwd en de (normatieve) schattingen en ramingen worden geactualiseerd. Het college en de raad (h)erkennen dat het zo goed mogelijk schatten van uitkomsten onzekerheden met zich meebrengt, doch is van mening dat de ramingen en scenario’s naar dit moment de beste inschattingen zijn. De grondexploitatie Land van Matena wordt, vóór het vaststellen van de jaarstukken 2024, door de raad afgesloten. De exploitatie van de gronden is afgerond, de laatste (beperkte) inrichting van de openbare zal middels een restplan worden afgerond en geactiveerd worden onder de materiële vaste activa.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 18

De kwaliteit van de risicoanalyses valt of staat met de (schriftelijke) onderbouwing van de uitgangspunten om te komen tot een inschatting van risicopercentages en grondslagen. Een kleine afwijking in een risicopercentage of een grondslag kan al snel een groot effect hebben op de risicoraming (kwantitatief). Wij merken op dat de risicoanalyses van de onderhanden werk projecten toegankelijk zijn onderbouwd en adviseren naar gelang de uitvoering van het project de risico’s en kansen nader te bepalen, te onderbouwen en vervolgens te documenteren.

5.3.

Sociaal domein Papendrecht voert diverse regelingen (decentralisaties) uit in het sociaal domein. Papendrecht heeft deze taken deels uitbesteed bij externe partijen. Voor de lasten Jeugdhulp en Wmo en voor de uitkeringen (Participatiewet en aanverwante regelingen) steunt de gemeente (deels) op deze (externe) uitvoerders die zijn voorzien van een controleverklaring en finale afrekeningen.

5 .3 .1 .

Pa rticipa tiew et en W mo De uitkeringen waaronder de Participatiewet (inclusief Tozo), de Bijzondere bijstand en de regeling Energietoeslag zijn uitbesteed aan de GR Sociaal. Er wordt jaarlijks door Papendrecht met de GR Sociaal afgerekend op basis van de werkelijke uitkeringslasten. Door de accountant van GR Sociaal is 3 juli 2025 een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening en het overzicht van gemandateerde taken. In deze financiële verantwoording zijn onder meer opgenomen de bestedingen en baten van de SiSa-regelingen ultimo 2024 van Papendrecht. De lasten en baten uit hoofde van de SiSa-regelingen zijn derhalve getrouw en rechtmatig opgenomen in de jaarrekening 2024 van de Papendrecht.

5 .3 .2 .

Jeu g dhu lp De gemeente Papendrecht heeft de Jeugdhulp gedelegeerd bij de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ). Dat betekent dat het volledige proces ondergebracht is binnen deze organisatie en de SOJ ook verantwoordelijk is voor rechtmatige uitvoer, besteding en administratie van de Jeugdwet. Op basis van de concept cijfers van de jaarrekening 2024 van de SOJ heeft Papendrecht een totaal lasten 2024 van € 10,8 miljoen aan Jeugdhulpkosten verantwoord.

5.4. 5 .4 .1 .

WNT- verantwoording Con trolebevinding en en aa n beveling en Wij hebben de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording 2024 gecontroleerd overeenkomstig de door de minister vastgestelde Regeling controleprotocol WNT 2024. Daarbij zijn door ons geen afwijkingen geconstateerd.

5 .4 .2 .

Beperkin g en in de reikw ijdte va n on z e con trolew erkz aa mheden Het doel van het controleprotocol WNT is om vast te stellen of de bezoldiging van de directie en het bestuur overeenkomt met de bepalingen van de WNT en juist is gepresenteerd in de WNT-verantwoording.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 19

Het WNT-protocol voorziet niet in het uitvoeren van controlewerkzaamheden die zekerheid geven over de verantwoorde bezoldiging in relatie tot de bezoldigingsafspraak. Dat houdt in dat wij op grond van het protocol deze werkzaamheden niet hoeven uit te voeren en ook niet uitgevoerd hebben. Wij kunnen daarom niet uitsluiten dat er verschillen zijn tussen de uitbetaalde bezoldiging en de daarover gemaakte afspraken. Bijvoorbeeld omdat wij geen weet hebben van een separaat gemaakte bezoldigingsafspraak. Het kan daardoor voorkomen dat de WNT correct is toegepast, terwijl de bezoldiging afwijkt van gemaakte afspraken. Ons is bevestigd dat er naast de arbeidsovereenkomsten met gemeentesecretaris en griffier geen andere bezoldigingsafspraken bestaan. Als de in de WNT-verantwoording verantwoorde bezoldiging niet overeenkomt met uw beeld van de gemaakte afspraken of met uw eigen administratie, verzoeken wij u ons zo snel mogelijk daarover te informeren. Wij kunnen dan op grond van uw informatie onze controlebevindingen evalueren.

5.5.

SiSa-verantwoording Bij de jaarrekening 2024 voegt Papendrecht als bijlage de SiSa-verantwoording over 2024 toe. Papendrecht heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. Voor deze specifieke uitkeringen is in de wet bepaald dat de accountant in de controleverklaring opneemt of de baten en lasten (alsmede de balansmutaties) met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit betekent dat naast het getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening als geheel, expliciet nog een oordeel van de accountant wordt gevraagd bij de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen in de SiSa-bijlage. In de controle van de specifieke uitkering (SiSa) is met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording hierin niets veranderd. Dat betekent dat wij ook in ons accountantsverslag 2024 rapporteren over de SiSaregelingen en een tabel met bevindingen opnemen per SiSa-regeling. Het is de taak van de accountant om als onderdeel van de controle van de jaarrekening vast te stellen dat Papendrecht de SiSa-bijlage correct en volledig heeft ingevuld en aan de voorwaarden heeft voldaan. Wij hebben tijdens onze controle de SiSa-bijlage 2024 gecontroleerd, die door Papendrecht is opgemaakt, op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024 van 20 februari 2025.

Wij benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Wij merken op dat het aantal SiSa-regelingen nog steeds omvangrijk is. In de jaarrekening 2024 verantwoordt Papendrecht inmiddels 32 regelingen.

5 .5 .1 .

Opva ng Oekra ïen se vlu chteling en De Rijksoverheid heeft veiligheidsregio’s opdracht gegeven om gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen (ontheemden) te realiseren. De financiële impact van de vluchtelingencrisis is groot. De extra kosten voor Papendrecht bedragen over 2024 € 1,2 miljoen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 20

Papendrecht heeft deze aanvullende kosten apart geregistreerd en heeft de kosten gecontroleerd via interne controle en verbijzonderde interne controle op getrouwheid en rechtmatigheid. Het is uw verwachting dat de compensatie over 2024 € 1,2 miljoen bedraagt op basis van de SiSa-verantwoording 2024. Het financiële resultaat op de opvang bedraagt daarmee € 0. Voor de vergoeding van meerkosten en de verantwoording van meerkosten in de jaarrekening 2024 van Papendrecht zijn landelijk afspraken gemaakt, onder meer in het Bekostigingsbesluit en een Verantwoordinginstructie (Oekraïne). De verantwoording over de besteding van de meerkosten eerste opvang ontheemden Oekraïne verloopt via de SiSa-systematiek (Single information, Single audit). In het Verantwoordingsoverzicht SiSa 2024 in de jaarrekening 2024 van Papendrecht legt Papendrecht verantwoording of over ontvangen bijdragen en de bestedingen. 5 .5 .2 .

SiSa -bijlag e Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in ons accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord. Het is volgens de nota verwachtingen accountantscontrole voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van voorgeschreven, verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Wij hebben de SiSa tabel van Papendrecht opgenomen in bijlage 1 bij dit accountantsverslag.

5.6.

IT- beheersing Vanuit onze controle van de jaarrekening zijn geen aanwijsbare risico’s geconstateerd voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het risico op discontinuïteit bestaat doordat er geen restoretests worden uitgevoerd voor de back-ups van de voor de jaarrekening relevante applicaties. Enkele bevindingen, aanbevelingen en aandachtspunten zijn gerapporteerd in onze managementletter. In dit verslag noemen wij als specifiek aandachtspunt dat Papendrecht afhankelijk is van de informatievoorziening vanuit Bedrijfsvoering Drechtsteden. Onze werkzaamheden richten zich vooral op de IT-beheersingsmaatregelen die relevant zijn in het kader van onze opdracht voor het controleren van de jaarrekening. Wij benadrukken dat onze werkzaamheden zich niet richten op alle IT-risico’s en beheersingsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld de risico’s en beheersingsmaatregelen die voortvloeien uit cybercriminaliteit. Het huidige IT-landschap wordt gedomineerd door Cloud- en SaaS-oplossingen. Het zwaartepunt van IT-beheersing verschuift daardoor naar toegangsbeheer en het reduceren van het risico van cybercriminaliteit. Hierbij hebben wij nog enkele verbeterpunten geconstateerd. Die hebben wij gerapporteerd in onze managementletter.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 21

Wij benadrukken dat ons onderzoek van de IT-beheersingsmaatregelen in het kader van onze jaarrekeningcontrole belangrijke informatie kan geven over ITrisicogebieden van Papendrecht. Er kan echter ook sprake zijn van risicogebieden die niet door ons onderkend worden. De oorzaak hiervan is de beperkte scope van ons onderzoek (de controle van de jaarrekening). Voor een verbreding van de scope van het onderzoek naar IT-beheersingsmaatregelen adviseren wij om met name aandacht te hebben voor kwaliteitscertificering van IT-processen, systemen en applicaties en voor beveiligingsscans door specialisten. In algemene zin merken wij op dat publieke organisaties steeds vaker doelwit zijn van cybercriminaliteit. Uit trainingen die wij verzorgen blijkt dat organisaties vaak onvoldoende zijn voorbereid op een cyberincident (door cybercriminaliteit of anderszins). Direct hiermee samenhangende aspecten zijn de naleving van NIS2richtlijn en de in het derde kwartaal 2025 te verwachten Cyberbeveiligingswet. Wij kunnen desgewenst ondersteuning verlenen bij een evaluatie door een IT-specialist van Verstegen.

5.7.

Afschrijving Parkeergarage Papendrecht heeft haar beleid met betrekking tot het activeren en afschrijven van investeringen in de financiële verordening opgenomen. In het verleden is in deze nog actuele verordening opgenomen dat op de parkeergarage De Meent niet wordt afgeschreven. Papendrecht acteert volgens deze verordening door niet af te schrijven en handelt hiermee rechtmatig. Onze verwachting is echter dat een parkeergarage weliswaar een lange levensduur heeft maar geen oneindige. Op basis van gesprekken met uw organisatie en de voorgaande accountant hebben wij onvoldoende geschikte controle-informatie kunnen verkrijgen die een de oneindige levensduur van parkeergarage De Meent kan onderbouwen. Hierdoor kunnen wij niet vaststellen of er sinds de ingebruikname van de parkeergarage afgeschreven had moeten worden en wat het percentage afschrijving en vervolgens het afschrijvingsbedrag had moeten zijn. Wij adviseren Papendrecht om de verwachte levensduur van haar activa te laten onderzoeken en in het bijzonder de parkeergarage De Meent, zodat Papendrecht de nauwkeurigheid en volledigheid van de afschrijvingen kan bepalen, vaststellen en verwerken. Op basis van een scenarioanalyse opgesteld door Papendrecht houden wij een bandbreedte aan voor de onzekerheid van de hoogte van de mogelijk gemiste afschrijving over de periode 2008 tot en met 2024.

Hierbij is gekeken naar de huidige afschrijving voor gebouwen in de financiële verordening en de afschrijvingstermijnen die andere gemeenten hanteren voor ondergrondse parkeergarages met dezelfde functie. Het is van belang dat Papendrecht duidelijkheid verkrijgt over de levensduur van de parkeergarage en eventueel afwijkende uitkomsten hieruit verwerkt in haar afschrijvingsbeleid. Wij merken deze niet verantwoorde afschrijvingslasten derhalve aan als onzekerheid voor getrouwheid en wij nemen deze onzekerheid op in de foutenevaluatie.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 22

5.8.

Verwerking van geconstateerde afwijkingen rechtmatigheid en getrouwheid Tijdens de jaarrekeningcontrole zijn naar aanleiding van onze controle geen materiële correcties doorgevoerd in de jaarrekening 2024. Dit betreffen niet de door Papendrecht zelf geconstateerde correcties en nagekomen informatie die nog verwerkt is in de jaarstukken. De volgende financiële correcties zijn doorgevoerd naar aanleiding van de controle: Betreft

Effect op activa

Correctie pensioenen Wethouders

Effect op resultaat

Toelichting

€ 817.000 € -817.000

Correctie toerekening overhead (aanpassing onderverdeling programma’s) Saldo

Effect op passiva

€0

De specificatie van de pensioenuitvoerder was bij start van de controle onvolledig. € - De overhead werd toegerekend op basis van begroot = werkelijk. De correctie betreft de toerekening van de werkelijke overheadslasten. € 817.000 € -817.000 Het resultaat is lager geworden

Er hebben naar aanleiding van onze controle correcties plaatsgevonden in de jaarstukken, dit betroffen cijfermatige correcties en tekstuele aanpassingen, zoals aanpassingen met betrekking tot presentatie-, rubricerings- en toelichtingsvereisten van het BBV, begrotingsrechtmatigheid en de rechtmatigheidsverantwoording. Inhoudelijk zijn er over de jaarrekening 2024 en de doorgevoerde correcties geen meningsverschillen geweest met uw organisatie. Naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden resteert een onzekerheid in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 100.000: Betreft

Mogelijk effect op activa en resultaat

Toelichting

Niet verwerkte afschrijvingslast parkeergarage De Meent cf. geldende Financiële verordening 40 jaar en ondergrondse parkeergarage vergelijkbare gemeente.

Naar verwachting tussen € 720.185 en € 2.511.277.

Papendrecht schrijft niet af op haar parkeergarages conform toen geldend beleid. Er is onvoldoende controleinformatie beschikbaar om vast te stellen wat de (resterende) levensduur is van de garage. De onzekerheid is gesteld op een bandbreedte van de mogelijk gemiste afschrijvingen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 23

Herstelbare getrouwheidsfouten werken volgens bijlage 6 ‘Beslisboom getrouwheiden rechtmatigheidsbevindingen’ van de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV niet door als rechtmatigheidsfout voor de rechtmatigheidsverantwoording (voorwaardencriterium). Het totaal van de geconstateerde afwijkingen op het gebied van de getrouwheid blijft binnen de goedkeuringstoleranties. Hierdoor is de strekking van de controleverklaring 2024 goedkeurend voor getrouwheid.

6. Overige onderwerpen 6.1.

Het verloop van onz e controlewerkzaamheden Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd overeenkomstig de tussen de Papendrecht en Verstegen opgestelde opdrachtafspraken. Ter ondersteuning daarvan zijn vooraf risicoanalyses opgesteld, werkafspraken gemaakt en tussentijdse controlewerkzaamheden uitgevoerd. Met betrekking tot het controleproces 2024 constateren wij het volgende: De concept-jaarrekening was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole grotendeels gereed en van voldoende niveau. Het is Verstegen en Papendrecht gelukt om de controle van een aantal cruciale onderwerpen voorafgaand aan de jaarrekeningcontrole te controleren en af te ronden. Het jaarverslag is voorafgaand aan de jaarrekeningcontrole in concept aan ons opgeleverd ter verdere beoordeling. De rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf Bedrijfsvoering is later opgesteld en in de jaarstukken aangevuld. De analyses, specificaties en documentatie die wij hebben opgevraagd voorafgaand aan de jaarrekeningcontrole zijn tijdig en grotendeels opgeleverd tijdens de uitvoering van onze controlewerkzaamheden. Wij adviseren Papendrecht om een centrale SiSa-coördinator aan te stellen om de correctie verslaglegging en verantwoording van de bestedingen in de SiSa-bijlage te bewerkstellingen.

6.2.

Tijdsbesteding Onze controle is op datum van deze concept rapportage nog onderhanden. Er is sprake van een significante overschrijding van het geplande aantal uren voor de controle van de jaarrekening 2024. De jaarrekeningcontrole heeft meer capaciteit gevraagd dan vooraf gepland. De oorzaak hiervoor is: Dat wij voor de uitbestede processen dit jaar aanvullende werkzaamheden moesten verrichten doordat vanuit de regionale samenwerking onvoldoende (assurance) informatie beschikbaar was om de werking van de IT-beheersing en van het proces personele mutaties te onderbouwen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 24

Specifieke casuïstiek ten aanzien van afsluiten grondexploitatie Land van Matena, herrubricering MVA en de afschrijving van met name de parkeergarage de Meent. De aanvullende media aandacht voor Papendrecht ten aanzien van de vreemd vermogensverstrekking heeft gezorgd voor aanvullende controlewerkzaamheden. Bovenstaande punten heeft voor aanvullende tijdsbesteding gezorgd met name vanuit senior teamleden. Wij zullen een voorstel opstellen en voorleggen aan uw organisatie met een toelichting op de aanwijsbaar aanvullende tijdbesteding en een voorstel voor de financiële verrekening van deze aanvullend geleverde dienstverlening en de aanvullend uitgevoerde controlewerkzaamheden voorleggen aan de griffie ter toelichting en ter goedkeuring.

6.3.

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onz e controleverklaring De controle van de jaarrekening van Papendrecht is aan te merken als een wettelijke controleopdracht. Dit impliceert dat wij in onze controleverklaring bij de jaarrekening vanaf 2022 rapporteren over fraude- en continuïteitsrisico’s die relevant zijn geweest bij het plannen en uitvoeren van onze controlewerkzaamheden. Daarbij geven wij aan hoe wij op deze risico’s hebben ingespeeld. De rapportage van de accountant over fraude en continuïteit is in de basis geënt op de verantwoording van frauderisicobeheersingsmaatregelen en de toelichting op de continuïteitsverwachtingen in het jaarverslag. Uiteraard dient de inhoud van het jaarverslag ook op deze thema’s proportioneel te zijn en een juiste en volledige voorstelling van zaken te geven.

6 .3 .1 .

Fra u de Wij betrekken bij onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende standaarden, de naleving van wet- en regelgeving en frauderisico’s. Daarbij richten wij ons op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening. In het kader van onze jaarrekeningcontrole hebben wij onderzocht en geëvalueerd in hoeverre de jaarverslaglegging van Papendrecht vatbaar is voor materiële afwijkingen als gevolg van fraude. Vanuit algemene en branche-breed relevante frauderisicofactoren is in dat kader onder meer aandacht besteed aan het risico van: bewuste beïnvloeding door de raad, college en management van de presentatie van de jaarcijfers teneinde een ander beeld voor te stellen dan de werkelijkheid; het op oneigenlijke gronden aanspraak maken op doeluitkeringen en/of andere bijdragen van derden; subjectiviteit en/of onzakelijk handelen bij transacties met verbonden partijen; het realiseren van vastgoedtransacties op onzakelijke gronden.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Papendrecht

Pagina 25

In de controleverklaring lichten wij toe dat Papendrecht niet beschikt over een actueel en geformaliseerd overkoepelend risicobeheersings- en controlesysteem. De raad heeft de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op de fraudebeheersing. Papendrecht heeft echter wel beleid en treft waarborgen gericht op ontdekken en beperken van frauderisico’s. Papendrecht beschikt wel over M&O beleid. Voor de komende periode is (door)ontwikkeling en formalisatie van deze frauderisicoanalyse evenals een nadrukkelijke verankering van de fraudepreventie in de interne controle nodig. Hiermee kunnen de belangrijkste frauderisico’s periodiek worden geïnventariseerd, geadresseerd en geëvalueerd. Wij adviseren om een risicobeheersingssysteem, inclusief schriftelijke (fraude)risicoanalyse, te implementeren. Wij benadrukken dat wij met onze aanbeveling vooral doelen op een praktische invulling en uitvoering, passend bij de grootte en de activiteiten van Papendrecht en passend binnen uw beschikbare capaciteit en middelen. Uit onze controlebevindingen is niet gebleken dat de jaarverslaglegging 2024 van Papendrecht afwijkingen bevat als gevolg van de hiervoor vermelde frauderisico’s. Daarbij merken wij nog wel op dat van ons niet verwacht kan worden dat elke overtreding van wet- en regelgeving of fraude door ons ontdekt wordt.