A12. 20250415 Zienswijze Begroting DG&J - voorstel Privacy Officer.pdf
Tekst van het document
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
22
Programma 3: LVS Als gevolg van het wegvallen van een deel van de incidentele financiering van de leerplichttaken van LVS per 2025 en de nullijn voor de begroting 2026, in combinatie met het sterk gestegen aantal meldingen, zijn scherpe keuzes nodig. Het uitgangspunt voor 2026 is dat het aantal te verwerken meldingen overeenkomt met de daarvoor beschikbaar gestelde financiering. LVS heeft een impactanalyse opgesteld met een aantal oplossingsrichtingen. Deze impactanalyse is betrokken bij de bestuursopdracht die is uitgevoerd onder regie van gemeenten. In deze bestuursopdracht is nadrukkelijk gekeken naar de samenwerking in de hele keten (waaronder de samenwerkingsverbanden onderwijs) en de gevolgen daarvan voor de rolafbakening en uitvoering van de leerplichttaken door LVS. Op 10 april 2025 hebben de gemeenten op basis van de uitkomst van de bestuursopdracht, gekozen voor een scenario waarin de formatie van LVS voor de leerplichttaken wordt teruggebracht naar 15,5 fte. Dit scenario is financieel verwerkt in de voorliggende ontwerp-begroting. Omdat de inhoudelijke gevolgen van deze keuze voor de uitvoering van de leerplichttaken op dit moment nog worden verkend, is het niet mogelijk om dit te verwerken in de voorliggende begrotingstekst. Dit gebeurt in de definitief vast te stellen begroting die staat geagendeerd voor de vergadering van het algemeen bestuur op 10 juli 2025.
Wat gaat het kosten? (bedragen x € 1.000) P3 LVS
Jaarrekening 2024 Lasten
Baten
Bijgestelde begroting 2025
Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2026
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Leerplicht
2.303
2.165
-138
2.165
1.727
-439
1.861
1.861
Doorstroompunt
1.544
1.544
0
1.463
1.463
0
1.511
1.511
0
Saldo baten en lasten
3.847
3.708
-138
3.628
3.190
-439
3.372
3.372
0
Mutaties reserves Geraamd resultaat
0
0
0
0
0
439
439
0
0
0
3.847
3.708
-138
3.628
3.190
0
3.372
3.372
0
Toelichting In beginsel betreft het verschil tussen de bijgestelde begroting 2025 en de begroting 2026 de indexatie. Daarnaast is in de begroting 2026 het voorkeusscenario, 15,5 fte, verwerkt.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
23
Programma 4: SOJ Wat willen wij bereiken? De SOJ contracteert voldoende, kwalitatieve, betaalbare en beschikbare jeugdhulp voor de tien gemeenten in Zuid-Holland Zuid. Zodat jeugdhulp geboden kan worden aan kinderen, jongeren en ouders die dit nodig hebben bij het opgroeien of opvoeden. Wat gaan wij daarvoor doen? De SOJ voert voor de deelnemende gemeenten een aantal taken uit op basis van de Jeugdwet, zoals inkoop, contractmanagement, beschikken en betalen van jeugdhulp. In 2026 ligt de focus op het uitvoeren van het Verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp. Dit is een gezamenlijk programma van gemeenten en SOJ, dat is opgesteld naar aanleiding van de evaluatie van de inkoop van jeugdhulp. In dit programma werkt de SOJ samen met gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor het jeugdhulpbeleid en de toegang tot hulp, aan het verbeteren van de sturing op het aanbod, de kwaliteit en kosten van de jeugdhulp. Hiervoor wordt per segment het verbeter- en besparingspotentieel bepaald. Met als doel dat er met de verlenging van de inkoop in januari 2026 gezorgd wordt voor een betaalbaar en dekkend zorglandschap. Bij het opstellen van deze begroting is het verbeterprogramma nog in ontwikkeling. In deze begroting is op basis van het actuele jeugdhulpgebruik de post ‘per saldo groei jeugdhulpgebruik’ ten opzichte van het vorige meerjarenperspectief, opgenomen.
Het is echter de ambitie van het Verbeterprogramma om forse besparingen te realiseren. Op basis van de nog te nemen lokale en regionale besluiten over het Verbeterprogramma, kunnen gemeenten in hun zienswijzen op deze begroting de raming voor hun gemeente neerwaarts bijstellen. Hervormingsagenda Jeugd en ravijnjaar De rijksbijdragen voor jeugdhulp, evenals andere uitkeringen in het Gemeentefonds, nemen sterk af in 2026. Deze afname moet worden opgevangen met maatregelen uit de landelijke Hervormingsagenda. In 2025 zullen deze maatregelen voor een belangrijk deel doorgevoerd moeten zijn om het ravijnjaar 2026 het hoofd te kunnen bieden. De belangrijkste besparingen moeten komen van de versterking van de lokale teams, casusregie (monitoren van de effectiviteit van jeugdhulp en bijsturen hierop) door lokale teams, lokale voorzieningen en bepalen van de reikwijdte van jeugdhulp. Gemeenten sturen hierop. De SOJ draagt bij door in het contractmanagement, deels samen met gemeenten, te sturen op onder andere het juist declareren van ingezette diensten, het normenkader en de contractueel overeengekomen doelen. Daarnaast ontwikkelt de SOJ samen met gemeenten nieuwe instrumenten en diensten om het zorglandschap beter te laten functioneren, zoals de Zorg-Onderwijs Arrangementen en van een kleinschalige woonvoorziening.
Verder beoogt de SOJ in 2025 te besparen op jeugdhulpuitgaven, door het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoeken bij zorgaanbieders. Een vervolg hierop in 2026 is afhankelijk van de ervaringen en het resultaat in 2025. De in de Hervormingsagenda opgenomen maatregelen en forse besparingen van regionalisering en standaardisatie, zullen in het algemeen en zeker in onze regio tot een zeer beperkte (verdere) kostenreductie leiden. Veel van deze maatregelen zijn al eerder ingevoerd en leveren reeds een bijdrage.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
24
Indicatoren Prestatie-Indicator 4 ontwikkeltafels en 3 bestuurlijke tafels met jeugdhulpaanbieders per jaar Tenminste 3 individuele gesprekken met strategische partners per jaar
Begroting 2026 100% 100%
Onderstaande tabel bevat de vanuit het BBV voorgeschreven beleidsindicatoren die betrekking hebben op Serviceorganisatie Jeugd. De gepresenteerde waarden zijn gemiddelde waarden voor de tien Zuid-Holland Zuid gemeenten.
nr. Taakveld 29 30 31
Naam indicator
Eenheid
6. Sociaal
Jongeren met
% van alle jongeren
domein
jeugdhulp
tot 18 jaar
6. Sociaal
Jongeren met
% van alle jongeren
domein
jeugdbescherming
tot 18 jaar
6. Sociaal
Jongeren met
% van alle jongeren
domein
jeugdreclassering
van 12 tot 23 jaar
Bron Begroting 2025 Begroting 2026 CBS
11,7%
11,6%
CBS
1,2%
1,1%
CBS
0,2%
0,3%
Wat gaat het kosten? De financiële raming van de jeugdhulpuitgaven 2026-2029 is gebaseerd op de prognose (januari 2025) van de kosten per gemeente voor het jaar 2025. Deze verwachte uitgaven worden geïndexeerd naar het prijsniveau 2026. Geen groei en geen besparingen verwerkt In de vorige begrotingen en meerjarenperspectieven is ervoor gekozen, vanwege evenwichtig begrotingsbeleid, zowel geen generieke besparingen als geen groei, in aanvulling op de prognose van de kosten, te verwerken. Deze gedragslijn wordt in deze begroting en meerjarenperspectief voortgezet. Dit betekent dat we uitgaan van de actuele prognose van jeugdigen in zorg. Daarbij wordt opgemerkt dat de kostenontwikkeling per gemeente sterk verschilt en fluctueert. Dit wordt vaak veroorzaakt door toe- of afname van (soms enkele) jeugdigen die intensieve verblijfszorg toegekend hebben gekregen. Deze toe- en afnames zijn niet te voorspellen. Deze prognose is hoger dan de prognose bij het vorige meerjarenperspectief, gecorrigeerd voorindexatie. Dit wordt verderop toegelicht. Tevens zijn er een aantal risico's die tot hogere kosten kunnen leiden. Zie hiervoor de risicoparagraaf. Gemeenten kunnen in hun zienswijzen, net als voorgaande jaren, gericht op de actuele situatie en plannen voor de eigen gemeente gemotiveerd een aanpassing aangeven.
Onderstaand is een schema opgenomen waarbij een relatie wordt gelegd tussen voorzichtig, evenwichtig en ambitieus begrotingsbeleid enerzijds en het (niet) opnemen van groei en besparingen anderzijds.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
25
Voorzichtig (minder risio) Geen besparingen
Evenwichting / realistisch (gemiddeld risico) Geen besparingen
Ambitieus (hoger risico) Wel besparingen
Groei opnemen
Geen groei
Geen groei
Informatievoorziening, monitoring en rapportage De ontwikkeling van de inzet van jeugdhulp is door gemeenten uitgebreid te raadplegen in het gemeentedashboard. Het gemeentedashboard is op een aantal punten wederom behoorlijk uitgebreid qua functionaliteit. Gemeenten worden nauw betrokken bij de verdere doorontwikkeling. Maandelijks worden data-bijeenkomsten georganiseerd om de ontwikkelingen te bespreken. Op verzoek worden verdiepende analysesessies georganiseerd op gemeenteniveau. Tevens ontvangen gemeenten maandrapportages met een actuele prognose en een rolling forecast. Indexatie De tarieven voor jeugdhulp moeten wettelijk toereikend geïndexeerd worden. De VNG adviseert gemeenten hierin volgens een vastgestelde methodiek. Deze advisering wordt gevolgd en is contractueel vastgelegd. Voor 2025 is dit als uitgangspunt genomen (4,63%). Voor 2026 is nog geen indexcijfer beschikbaar. Bij de indexatie in de primaire begroting wordt voor de indexatie 2026 de indexatie uit de kaderbrief gehanteerd. Dit is 3,40% voor de looncomponent (weging 90%) en 2,20% voor de overige kosten (weging 10%).
Begroting 2026 (bedragen x € 1.000) P4 Serviceorganisatie Jeugd
Jaarrekening 2024 Lasten
Baten
147.782
147.982
Saldo baten en lasten
147.782
Mutaties reserves Geraamd resultaat
200 147.982
Product
Bijgestelde begroting 2025
Saldo
Lasten
Baten
200
149.121
149.121
147.982
200
149.121
0 147.982
-200 0
0 149.121
Begroting 2026
Saldo
Lasten
Baten
0
162.755
162.755
Saldo 0
149.121
0
162.755
162.755
0
0 149.121
0 0
0 162.755
0 162.755
0 0
De gemeentelijke bijdragen 2026 uit het laatste meerjarenperspectief bedroegen € 155,2 miljoen (inclusief overhead). In onderstaande tabel zijn de mutaties opgenomen naar de gemeentelijke bijdragen primaire begroting 2026. De gemeentelijke bijdragen zijn € 283k lager dan de begroting vanwege geraamde rente inkomsten. (bedragen x € 1.000) Gemeentelijke bijdragen 2026 laatste meerjarenperspectief
155.221
Indexatie 2026 en tariefsverhogingen
5.635
3,6%
Niet verwerken besparingen gemeenten vorige primaire begroting
1.050
0,7%
450
0,3%
Extra kosten jeugdhulp voorziening "De Break" Vrijval oude jaren en renteopbrengsten niet opgenomen in laatste meerjarenpersectief Per saldo groei jeugdhulpgebruik Gemeentelijke bijdragen primaire begroting 2025
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
-1.135 -0,7% 6.933
4,5%
168.153
8,3%
26
Toelichting mutaties: Indexatie 2026 en tariefsverhogingen Dit is de indexatie opgenomen in de kaderbrief 2024 en is 3,28%. Daarnaast zijn ook tariefsverhogingen gecertificeerde instellingen verwerkt en JeugdzorgPlus (gesloten jeugdhulp verwerkt. Bij gecertificeerde instellingen is volgens landelijke afspraken de ingroeifactor verwerkt om te komen tot voldoende bezetting voor de landelijk afgesproken caseload normen. Bij JeugdzorgPlus heeft een wetswijziging ten aanzien van humaner maken van het gesloten regime geleid tot extra kosten die vergoed moeten worden. Niet verwerken besparingen gemeenten vorige primaire begroting In de vorige primaire begroting hebben drie gemeenten besparingen opgenomen. Bij elke nieuwe begrotingscyclus wordt weer uitgegaan van de actuele prognose. Terugkijkend is bij één gemeente het jeugdhulpgebruik harder gedaald dan de opgenomen besparing. Bij de andere twee gemeenten is het jeugdhulpgebruik toegenomen. Per saldo groei jeugdhulpgebruik Per saldo resteert een groei van het jeugdhulpgebruik van € 6,9 mln. (4,5%) ten opzichte van het vorige meerjarenperspectief. De groei zit zowel op ambulante jeugdhulp als op jeugdhulp met verblijf, bij een daling van de kosten voor maatregelen jeugdbescherming. Ten opzichte van de kadernota en ook de prognose bij de tweede bestuursrapportage is sprake van een daling van het jeugdhulpgebruik.
Deze kentering betreft met name jeugdhulp met verblijf. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de mutaties ten opzichte van prognose 2024 opgenomen in de tweede bestuursrapportage 2024. (bedragen x € 1.000) Prognose 2024 bij 2e bestuursrapportage
155.309
Indexatie 2025 en tariefsverhogingen
7.734
5,0%
Indexatie 2026
5.348
3,4%
Terugbetaling JZ+ middelen 2024 niet in 2026
412
0,3%
Minder rentebaten
283
0,2%
Groei / krimp jeugdhulpgebruik pp 2025
-933 -0,6%
Gemeentelijke bijdragen primaire begroting 2026
168.153
8,3%
Begroting, meerjarenperspectief bijdrage specificatie per gemeente 2026 - 2029 De opbouw van de begroting en voorlopige bijdragen per gemeente naar jeugdhulpcategorie en taakvelden (t.b.v. gemeentebegrotingen) zijn in onderstaande tabellen opgenomen. De bijdragen hebben een voorlopig karakter. Gebleken is dat de werkelijke kosten per gemeente sterk kunnen fluctueren. Er worden een aantal risico's gelopen welke niet verwerkt zijn in de begroting. Deze zijn beschreven in de risicoparagraaf. Gemeenten worden geadviseerd hier rekening mee te houden.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
27
Begroting 2026 (bedragen x €1.000) Gemeente
Regionale zorgmarkt forecast model (FM)
Taakgericht en subsidies
LTA FM PGB FM
SOJ
Vrijval Rente oude inkom jaren sten
Totaal
Prognose Prognose 2026 2024 2e Kadernota burap
Alblasserdam
7.233
161
486
222
264
-41
-13
8.313
7.899
6.954
Dordrecht
46.717
1.037
1.992
2.561
1.697
-227
-85
53.692
52.905
48.704
Gorinchem
11.033
327
952
239
535
-57
-28
13.001
13.678
12.485
Hardinxveld-G.
4.987
136
277
510
223
-53
-11
6.070
6.793
6.424
Hendrik-Ido-A.
8.700
181
864
344
296
-17
-15
10.354
10.140
8.975
Hoekschewaard
19.045
543
2.220
1.112
887
-242
-43
23.522
23.335
21.119
Molenlanden
9.062
269
144
517
441
14
-22
10.425
12.587
11.648
Papendrecht
10.356
232
1.367
221
379
9
-19
12.546
13.016
11.335
Sliedrecht
7.547
199
446
271
325
-91
-16
8.682
8.854
7.941
Zwijndrecht
19.081
388
940
685
634
-147
-31
21.549
21.663
19.722
143.762
3.474
9.688
6.683
5.680
-853
-283
168.153
170.871
155.309
Totaal
Specificatie Regionale Zorgmarkt
(bedragen x €1.000) Zorgcategorie
Begroting 2026
Ambulante jeugdhulp Behandeling, begeleiding, diagnostiek Jeugd GGZ Dagbesteding en dagbehandeling Basis GGZ ED (dyslexie) Ambulant overig Subtotaal ambulante jeugdhulp Jeugdhulp met verblijf Verblijf met behandeling Pleegzorg Gesloten jeugdhulp Gezinshuizen Verblijf SGGZ HIC (high intensive care) Wonen met begeleiding Logeren Subtotaal jeugdhulp met verblijf Jeugdbescherming en jeugdreclassering Jeugdhulp taxivervoer Totaal
Aantal jeugdigen
27.908 28.127 14.312 2.296 3.300 3.644 79.586
2.929 3.388 603 1.126 838 1.405 7.754
15.502 7.688 3.170 6.907 1.096 13.960 2.158 50.481 11.022 2.673 143.762
106 447 13 91 6 115 109 840 796 418 8.367
Taakvelden
(bedragen x € 1) IV3 taakveld 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
Alblasserda m 3.765.281
Dordrecht
Gorinchem
23.015.814
6.085.072
Hardinxveld- Hendrik-IdoGiessendam Ambacht 3.111.034 5.225.804
Hoeksche Molenlanden Papendrecht Waard 11.905.509 5.733.886 5.373.013
Sliedrecht
Zwijndrecht
4.570.448
9.664.947
Eindtotaal 78.450.808
486.360
1.992.141
951.915
276.991
863.810
2.219.890
143.724
1.367.084
446.494
939.887
9.688.297
3.051.118
20.437.462
4.124.380
1.500.200
3.091.338
5.876.234
2.896.983
4.213.339
2.485.445
7.943.916
55.620.415
6.792 PGB Jeugd
222.359
2.561.295
238.503
509.912
344.377
1.112.257
517.337
221.206
271.132
684.930
6.683.307
6.821 Jeugdbescherming
459.923
3.344.609
945.092
408.312
470.690
1.237.412
645.826
857.875
545.530
1.469.934
10.385.205
6.822 Jeugdreclassering
63.775
643.996
121.189
40.093
61.647
283.880
46.423
134.278
37.764
211.183
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
Overhead apparaatskosten SOJ Totaal
1.644.227
263.861
1.696.520
534.557
223.086
296.437
887.225
440.652
378.927
325.358
633.777
5.680.400
8.312.678
53.691.836
13.000.709
6.069.627
10.354.103
23.522.408
10.424.832
12.545.722
8.682.170
21.548.574
168.152.658
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
28
Meerjarenraming 2027-2029
(bedragen x € 1.000) Gemeente
Regionale zorgmarkt forecast model (FM)
Taakgericht en subsidies
LTA FM PGB FM
SOJ
Vrijval Rente oude inkom jaren sten
Totaal
Prognose Prognose 2026 2024 2e Kadernota burap
Alblasserdam
7.233
161
486
222
264
-41
-13
8.313
7.899
6.954
Dordrecht
46.717
1.037
1.992
2.561
1.697
-227
-85
53.692
52.905
48.704
Gorinchem
11.033
327
952
239
535
-57
-28
13.001
13.678
12.485
Hardinxveld-G.
4.987
136
277
510
223
-53
-11
6.070
6.793
6.424
Hendrik-Ido-A.
8.700
181
864
344
296
-17
-15
10.354
10.140
8.975
Hoekschewaard
19.045
543
2.220
1.112
887
-242
-43
23.522
23.335
21.119
Molenlanden
9.062
269
144
517
441
14
-22
10.425
12.587
11.648
Papendrecht
10.356
232
1.367
221
379
9
-19
12.546
13.016
11.335
Sliedrecht
7.547
199
446
271
325
-91
-16
8.682
8.854
7.941
Zwijndrecht
19.081
388
940
685
634
-147
-31
21.549
21.663
19.722
143.762
3.474
9.688
6.683
5.680
-853
-283
168.153
170.871
155.309
Totaal
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
29
Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen Door de vernieuwingen die binnen het BBV zijn doorgevoerd mogen baten en lasten als overhead en de algemene baten niet meer toegerekend worden aan de verschillende taakvelden. Deze dienen nu in een apart begrotingsprogramma gepresenteerd te worden. Tot en met begroting 2017 waren deze baten en lasten onderdeel van de begrotingsprogramma's.
(bedragen x € 1.000) P5 Algemene dekkingsmiddelen VPB heffing Onvoorzien Treasury Overhead DGJ Overhead SOJ Algemene dekkingsm. DGJ Algemene dekkingsm. SOJ Saldo baten en lasten Mutaties reserves Geraam d resultaat
Jaarrekening 2024 Lasten Baten Saldo 0 0 0 0 0 0 0 1.090 1.090 8.494 7.899 -595 4.242 0 -4.242 49 490 441 0 3.796 3.796 12.785 13.274 489 774 789 15 13.558 14.063 504
Bijgestelde begroting 2025 Lasten Baten Saldo 0 0 0 0 0 0 0 0 0 7.795 0 0 5.900 0 0 0 7.795 0 0 5.900 0 13.695 13.695 0 0 0 0 13.695 13.695 0
Begroting 2026 Lasten Baten Saldo 0 0 0 0 0 0 0 283 283 8.333 0 -8.333 5.680 0 -5.680 0 8.333 8.333 0 5.398 5.398 14.013 14.013 0 0 0 0 14.013 14.013 0
Toelichting Vpb heffing en onvoorzien In de begroting dienen deze twee posten te worden gepresenteerd. De verwachting is echter dat GR DG&J geen lasten of baten zal hebben die behoren de onderdelen Vbp heffing en onvoorzien. Treasury De verwachting is dat de DG&J over liquide zal zijn als gevolg van de wijze waarop de SOJ is gefinancierd. De ontvangen middelen van uit de gemeenten bedragen per saldo op maandbasis meer dan de middelen die zijn uitgezet bij de zorgaanbieders. Per saldo is er geen resultaat, dit doordat de zorgaanbieders in de loop van het jaar daarop de eind declaratie indienen, danwel dat een positief resultaat als gevolg van resultaatbestemming terug vloeit naar de gemeenten. Voor het jaar 2026 wordt een positief renteresultaat verwacht van circa € 283.000.
Overhead en overige algemene dekkingsmiddelen De overhead bevat alle lasten die ter ondersteuning van het primaire proces worden gemaakt. Gedacht moet worden aan salarislasten van leidinggevenden (ongeacht of zij deels werkzaam zijn voor een taakveld), medewerkers financiën, huisvesting en Bedrijfsvoering Drechtsteden (voorheen SGD/SCD). De algemene baten en lasten betreffen baten die worden ontvangen ter dekking van de overhead. Voor 2025 is bij de SOJ € 400.000 aan apparaatslasten incidenteel toegevoegd ten behoeve van het rechtmatigheidsonderzoek naar onjuiste declaraties door zorgaanbieders. Het betreft hier middelen die voor 1 jaar zijn toegekend en zijn derhalve niet verwerkt in de begroting 2026.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
30
3 Verplichte paragrafen Het moment van opstellen van de begroting 2026 verloopt parallel met het opstellen van de jaarstukken 2024. Hierdoor is zijn de paragrafen grotendeels vergelijkbaar met de paragrafen die zijn opgenomen in de jaarstukken 2024.
3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kaders In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 22 december 2022 is de nota risicomanagement en weerstandvermogen vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe risico's binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd worden geïnventariseerd, gekwalificeerd beheerst en waar nodig gekwantificeerd. De paragraaf wordt steeds geactualiseerd bij elk volgend P&C document, zo ook in deze jaarrekening 2024. Risicobeheersing Voor het bepalen van een gewenst weerstandsvermogen is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico’s en de risicobeheersing. De actuele en relevante inzichten omtrent de risicobeheersing zijn als volgt omschreven: a. Risicobeheersing jeugdhulp SOJ b. Risicobeheersing GGD, VT, LVS, apparaatskosten SOJ en bedrijfsvoering GR Risicobeheersing jeugdhulp SOJ Weerstandsvermogen De Serviceorganisatie heeft geen weerstandsvermogen/algemene reserves. Zoals opgenomen in de bijdrageverordening komen tegenvallers en meevallers ten opzichte van de begroting, ten laste respectievelijk ten gunste van de deelnemende gemeenten. Risico's gerelateerd aan jeugdhulpgebruik Deze financiële risico's richten zich vooral op de ontwikkeling van de kosten van jeugdhulp in relatie tot de begroting en de sterke daling van de rijksbijdragen voor jeugdhulp met ingang van 2026.
In 2024 is het gebruik van jeugdhulp, na twee eerdere jaren van stabilisatie voor het eerst weer sterk gestegen. De situatie verschilt overigens sterk per gemeente. In de Hervormingsagenda zijn een aantal programmalijnen opgenomen die moeten leiden tot een forse afname van de kosten. In lijn hiermee worden de rijksbijdragen sterk afgebouwd. Als het niet lukt de kosten te laten dalen, ontstaat er een groot tekort tussen rijksbijdragen en kosten jeugdhulp. Gemeenten en Serviceorganisatie nemen de uitvoering van de maatregelen gezamenlijk ter hand. Hiertoe is ook het Verbeterprogramma inkoop jeugdhulp opgesteld. Risico vanwege hoge inflatie We hebben enkele jaren met hoge inflatie achter de rug. Onzekerheden in de ontwikkeling van de inflatie kunnen de indexatie van tarieven doen oplopen.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
31
Met terugwerkende kracht declareren van PGB-budgetten Van de verstrekte PGB-budgetten wordt circa 65% daadwerkelijk besteed. In de huidige gemeentelijke verordeningen en beleidsregels zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties. Wel geldt de algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de jaren 2020 tot en met 2023 zou nog een bedrag van € 14,6 mln. gedeclareerd kunnen worden. De ervaring leert dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt. Continuïteitsproblemen van aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren Er zijn in de provincie Zuid-Holland twee aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren. Deze zijn financieel in de problemen gekomen als gevolg van het ingezette beleid het gebruik van gesloten jeugdhulp af te bouwen en vanwege overige bedrijfsvoeringsproblemen. Beide aanbieders hebben continuïteitsplannen opgeleverd. Hieraan is een behoorlijk kostenplaatje van circa € 23 mln. gekoppeld. Tegelijkertijd worden door de accounthoudende regio's afdoende SPUK-middelen van het Rijk ontvangen van waaruit de uitvoering van de continuïteitsplannen bekostigd kunnen worden. De accounthoudende regio's nemen de afwikkeling hiervan verder ter hand. Naar verwachting zijn er geen verdere bijdragen vanuit onze regio nodig. Zeker is dit echter nog niet.
Recentelijk zijn de tarieven voor gesloten plaatsingen naar boven bijgesteld. De impact hiervan is verwerkt in de concept begroting 2026 welke ter zienswijze is voorgelegd. In de primaire begroting 2025 zijn deze nog niet verwerkt. De impact hiervan is sterk afhankelijk van het aantal jeugdigen met gesloten jeugdhulp. Dit aantal is sterk gedaald, maar kan ook weer stijgen. Financiële problematiek Jeugdbescherming West Het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen in het verzorgingsgebied van Jeugdbescherming West is sterk afgenomen en neemt mogelijk nog verder af. Als gevolg hiervan staat de exploitatie sterk onder druk en moeten de regio's mogelijk financiële ondersteuning bieden. Er is een bovenregionale werkgroep ingesteld om dit verder te onderzoeken. De geschatte omvang van dit risico bedraagt € 0,2 mln. voor 2025, mogelijk oplopend tot € 0,5 mln. in 2029. Rentabiliteit en beschikbaarheid kleinschalige woonvoorzieningen en gesloten jeugdhulp De rentabiliteit van kleinschalige woonvoorzieningen is kwetsbaar en het aanbod moet voldoende zijn in het kader van de voorgenomen afbouw van gesloten plaatsingen. Er is een risico dat aanvullende vergoedingen moeten worden verstrekt en moet worden bijgesprongen bij bestaande en toekomstige kleinschalige woonvoorzieningen.
Risicomatrix In onderstaande tabel is de impact van de risico's gekwantificeerd die niet zijn meegenomen in de begroting/prognose.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
32
Omvang jeugdhulp in gemeente in €mln. Risico: Hogere inflatie en inhaalindexatie
5 tot 10
10 tot 15 15 tot 20 >40
pm
pm
(Continuïteit) JeugdzorgPlus
Financiële problematiek Jeugdbescherming West Rentabiliteit en beschikbaarheid kleinschalige verblijfszorg
0,4%
0,4%
0,2% pm
Risicomarge pm 0,4%
0,2% pm
Opmerking: pm 0,4% Verwachting is dat SPUK toereikend is voor continuïteit; tariefsverhoging niet verwerkt in primaire begroting 2025
0,2% pm
0,2% pm
Subtotaal
0,6%
0,6%
0,6%
0,6%
Correctiefactor risico's doen zich niet gelijktijdig voor (50%)
0,3%
0,3%
0,3%
0,3%
Risico op hogere kostenontwikkeling jeugdhulp / dure jeugdigen
10%
7,5%
5%
2,5%
10,3%
7,8%
5,3%
2,8%
Totaal
Risicobeheersing GGD, VT, LVS en bedrijfsvoering GR Op basis van het model voor het rangschikken van risico's van de GR zijn in onderstaande tabel de geïnventariseerde risico’s weergegeven m.b.t. de GGD, VT, LVS en bedrijfsvoering van de GR. Ook is aangegeven of het risico incidenteel dan wel structureel is. Deze risico's omvatten slechts dat deel van het totaal door de GR DG&J in kaart gebrachte risico's welke gekwantificeerd kunnen worden en 'resteren' na het nemen van beheersmaatregelen. Risico
Omschrijving
Kans
Omvang
1 2
Batenraming Taakstellende begroting bij groeiend beroep op de dienstverlening Claims Loon- en prijsstijging Transitie Bedrijfsvoering Drechtsteden COVID-19 Organisatieontwikkeling en bedrijfsvoering Psychosociale hulpverlening aan Oekraïners Terughalen taken door gemeenten Renteontwikkeling
2 3
2 3
Incidenteel/ structureel S S
1 1 3
2 2 2
S S S
€ 250.000 € 750.000 en kwaliteit en imago risico € 150.000 € 100.000 € 300.000
3 1
2 2
S I
€ 400.000 p.m.
2
2
I/S
2
2
S
€ 110.000 - € 350.000 p.m.
2
2
I Totaal
p.m. € 2.060.000 -
3 4 5 6 7 8 9 10
Risicobedrag
€ 2.300.000
Hieronder volgt een toelichting op de in de tabel benoemde risico's. Batenraming De producten van de DG&J worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten heeft echter een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis en de opbrengst van de polikliniek voor onder meer reizigersvaccinaties. In de begroting zijn verder ramingen opgenomen voor onder meer OGGZ, WMO toezicht en kinderopvang waarvoor jaarlijks een traject met gemeenten wordt doorlopen over de omvang van de vergoeding van het takenpakket (in de vorm van offertes/DVO's). Hierdoor is er een risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming. Het risico is gehandhaafd op € 250.000.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
33
Taakstellende begroting bij een groeiend beroep op dienstverlening Het beroep op de dienstverlening bij Veilig Thuis, OOGZ en Leerplicht is sterk gestegen. DG&J heeft middels de impactanalyses aangegeven meer middelen nodig te hebben om de stijgende vraag af te handelen danwel dat het aantal meldingen naar beneden moet worden gebracht. Bij bespreking van de kadernota en de impactanalyses op 19 december 2024 heeft het AB besloten de begroting 2025 als kaderstellend voor 2026 te hanteren. Gemeenten kunnen geen aanvullende middelen beschikbaar stellen voor 2025 en 2026, terwijl de aantallen sterk gegroeid zijn en een stijgende lijn laten zien. DG&J heeft een opdracht gekregen aan te geven hoe met de beschikbare middelen de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en wat DG&J daarvoor nodig heeft van gemeenten en andere partijen. Bij niet (voldoende) invullen van de benodigde randvoorwaarden en onvoldoende effect van de bijsturingsmaatregelen kan mogelijk niet op een verantwoorde manier invulling aan de werkzaamheden worden gegeven en moeten mogelijk alsnog extra kosten worden gemaakt. Claims De DG&J kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZcertificatie (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector).
Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. Het algemene risicobedrag voor claims handhaven we op € 150.000. Loon- en prijsstijgingen Conform de notitie kaderstelling op de GR'en houdt de DG&J rekening met een loon- en prijs indexatie bij het opstellen van de begroting. Daarvoor moet, conform deze notitie, uitgegaan worden van de indices van de septembercirculaire van het vorige begrotingsjaar. De huidige CAO loopt eind maart 2025 af waardoor het onzeker is in hoeverre de toegepaste indexatie afdoende is om stijging van de lonen en eventuele aanvullende CAO afspraken binnen de begroting op te vangen. Transitie Bedrijfsvoering Drechtsteden Tot ultimo 2021 steunde de DG&J voor ICT, HRM, juridische diensten en inkoop op het Servicecentrum Drechtsteden (SCD). Vanaf 2022 is het SCD ondergebracht bij de Servicegemeente Dordrecht (SGD) en is de gemeente Dordrecht als servicegemeente verantwoordelijk voor de taakuitvoering. Met ingang van 2025 is de naam van het SGD gewijzigd naar Bedrijfsvoering Drechtsteden. Met Bedrijfsvoering Drechtsteden is hiervoor een overeenkomst tot en met 2025 gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over onder meer de omvang en prijs van de te leveren diensten Voor de periode na 2025 wordt het zogenaamde 'Bosland project' uitgevoerd.
Dit project moet resulteren in een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de (service-)gemeente Dordrecht aan andere gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. In dit project wordt een nieuw sturings-, diensten- en financieringsmodel tussen Bedrijfsvoering Drechtsteden en de afnemende partijen vormgegeven voor de bedrijfsvoeringstaken. Dit met het doel meer helderheid, transparantie en flexibiliteit te bewerkstelligen. Het project vult een brede regionale behoefte in aan goede en transparante (basis)dienstverlening. De uitkomsten van het financieringsmodel zijn onzeker en brengen risico's mee ten aanzien van de kosten en risico's voor de DG&J.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
34
Verder brengt het privacygevoelige karakter van het takenpakket van de DG&J met zich mee dat er hoge eisen (moeten worden) gesteld aan de informatiebeveiliging. Indien daarin niet kan worden voorzien door Bedrijfsvoering Drechtsteden dan vraagt dit mogelijk aanvullende inspanningen en kosten. Voor het 'Bosland project' en de hogere eisen omtrent informatiebeveiliging wordt in de deze risicoparagraaf een bedrag opgenomen van € 300.000. COVID-19 Het Ministerie van VWS is voornemens is om de vergoedingssystematiek te veranderen in een 'prijs per prik'. Dit betekent dat de vergoeding voor een GGD afhankelijk is van het aantal gezette prikken in de betreffende regio. Op dit moment is nog niet zeker of de vergoeding op basis van een 'prijs per prik' definitief door zal gaan, maar dit zal naar verwachting wel ingevoerd gaan worden. DG&J heeft enkele specifieke kenmerken, waardoor onze GGD relatief hoge kosten per prik moet maken ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Denk bijvoorbeeld aan de beperkte omvang van onze GGD waardoor veel met inhuur moeten worden gedaan, we hebben geen JGZ in huis en is sprake van een grote geografisch oppervlakte.
Indien de vergoedingssystematiek wordt aangepast naar een prijs per prik en het prijsniveau lager ligt dan ons kostenniveau tot op heden, dan moeten er mogelijkerwijs inhoudelijke keuzes worden gemaakt (bijvoorbeeld door niet of beperkt te prikken in de kleinere gemeenten in onze regio) en komt het financieel risico bij DG&J te liggen. Mogelijk wordt er een differentiatie in de prijs per prik doorgevoerd, hetgeen enigszins een dempende werking kan hebben op het impact-risico. De waarschijnlijke invoering van een prijs per prik voor een heel jaar, en dus niet alleen gedurende de vaccinatiecampagne, betekent ook dat geen of een beperkte aanvullende bezetting, een zogenoemde basiscapaciteit, kan worden aangehouden buiten de periode van de vaccinatiecampagne wanneer alleen risicogroepen worden gevaccineerd. Dit betekent een verlies aan expertise en voorbereidingscapaciteit voor het opstarten van de najaarscampagne in 2025, welke dan alternatief geborgd zal moeten worden. De GGD GHOR Nederland is in samenwerking met de GGD’en en het ministerie van VWS bezig met het Verdiepingsonderzoek bekostigingssystematiek COVID-19-vaccinaties. Dit onderzoek loopt tot in Q1/Q2 2025. De Specifieke Uitkering (SPUK) COVID-19vaccinaties 2025 zal daarna, in het eerste halfjaar van 2025, gepubliceerd worden.
Vanwege de concreetheid van de voornemens van VWS wordt het impact-risico van COVID-19 verhoogd van € 200.000 naar € 400.000. Organisatieontwikkeling en bedrijfsvoering Geconstateerd is dat op diverse vlakken organisatieontwikkeling nodig is en het verstandig is voorstellen voor verdere verbetering en borging van de bedrijfsvoering voor te bereiden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan ontwikkelingen in de huisvesting (herinrichting KL-weg en incidentele kosten verhuizing JdW), vitaliteit, opleidingen, HRM, arbeidsmarktcommunicatie, MJP uitvoeringsbudget en verduurzaming en versterken van het medisch profiel om onder meer op de in deze begroting genoemde ontwikkelingen voorbereid te zijn. Bij de jaarrekening is een voorstel opgenomen voor bekostiging van de onderdelen huisvesting, vitaliteit en HRM. Omdat voor de overige onderdelen de impact nog onvoldoende helder is, is hiervoor een p.m.-post opgenomen in deze risicoparagraaf.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
35
Psychosociale hulpverlening aan Oekraïners De psychosociale hulpverlening wordt ondergebracht bij de DG&J. De bekostiging via 'Bekostigingsregeling eerste opvang ontheemden Oekraïne door Regionale openbare lichamen' loopt vooralsnog tot eind 2025. Bij beëindiging van de bekostiging moet overwogen worden of gemeenten de psychosociale hulpverlening willen continueren. De kosten daarvoor bedragen circa € 300.000 tot € 350.000. Bij beëindiging van de taak zijn er frictiekosten vanwege contracten met medewerkers voor circa € 110.000. Terughalen taken door gemeenten Een deel van de gemeenten overweegt taken die bij de DG&J belegd zijn terug te nemen. Dit brengt risico's mee ten aanzien van de dekking van de overhead bij een teruglopend werkvolume alsmede risico's ten aanzien van het voorbestaan van functies, kennis en expertise. Dit risico speelt bij Leerplicht en toegang maatschappelijke opvang. Renteontwikkeling In de jaarstukken 2024 is een incidentele rentebate opgenomen, waarvan het structurele karakter onzeker is. Gezien het onzekere karakter is het vooralsnog niet mogelijk om met eventuele rentebaten in de toekomst rekening te houden. Rentebaten kunnen als een positief risico worden voorzien, maar gezien het onzekere karakter is ook hiertoe een p.m.-post opgenomen in deze risicoparagraaf.
3.2 Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenschappelijke regelingen een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. De schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, structurele exploitatieruimte en weerstandsratio zijn voor DG&J van toepassing.
Netto schuldquote
Realisatie Begroting 2024 2025 -1,88% -0,76%
Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 -1,32% -1,31% -1,32%
Begroting 2029 -1,36%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
-1,89%
-0,77%
-1,31%
-1,30%
-1,31%
-1,35%
Solvabiliteitsratio
11,60%
5,57%
6,26%
5,94%
5,78%
5,79%
Structurele exploitatieruimte
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
Weerstandsratio
1,5
1,0
1,0
0,9
0,9
0,9
Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GR DG&J ten opzichte van de eigen middelen. Een percentage tussen de 0% en 100% is voldoende. Een quote boven de 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. De norm houdt in dat de netto schuldquote ruim onder de 130% dient te zijn wanneer zij voornemens is een grote investering te doen. DG&J heeft een netto schuldquote van 1,3% negatief. De verwachting is dat in 2026 DG&J geen schulden heeft. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan in hoeverre het bezit is gefinancierd met eigen vermogen. Het ratio is de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal en geeft aan in hoeverre het bezit op de balans is afbetaald. Normaal bevindt het solvabiliteitsratio van een gemeente zich tussen de 30% en 80%. DG&J heeft een ratio van 6,26%. Dit percentage laat zien dat DG&J voldoende middelen heeft om de schulden af te lossen, maar gezien het lage percentage er beperkte omvang van eigen vermogen is.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
36
Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten met in achtneming van beperkingen en verruimingen van de exploitatie door dotatie en onttrekking aan reserves. De maatstaf geeft aan welke structurele ruimte DG&J heeft om de eigen lasten te dragen. De DG&J kan de structurele lasten dekken uit de structurele inkomsten. Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding aan tussen de risico's en het weerstandsvermogen van GR DG&J. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, de post onvoorzien en de stille reserves. GR DG&J heeft geen post onvoorzien en stille reserves. Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves, ofwel € 2,1 miljoen. Gezien de financiële omvang van de risico's, tussen de € 2,1 en € 2,3 miljoen, leidt dit tot een weerstandsratio van ongeveer 0,96. Dit betekent dat DG&J ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen. 3.3
Kapitaalgoederen DG&J heeft beperkte investeringen in gebouwen en installaties. Op de vaste activa wordt lineair afgeschreven. De jaarlijkse kapitaal- en onderhoudslasten zijn in de jaarstukken verwerkt. De GR DG&J heeft, anders dan kantoormeubilair en gebouw gebonden installaties, geen kapitaalgoederen.
3.4 Financiering In december 2022 is door het Algemeen Bestuur het financieringsstatuut vastgesteld. Dit financieringsstatuut vormt het kader voor beleid en uitvoering van de treasuryfunctie. De concrete uitvoering hiervan is belegd bij Bedrijfsvoering Drechtsteden. De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van DG&J. Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag wat DG&J per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet Fido bedraagt deze limiet 8,2% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2026, € 217 miljoen, mag DG&J haar financiële huishouding voor maximaal circa € 17,8 miljoen met kort geld financieren. De verwachting is dat DG&J ook in 2026 voldoende middelen zal hebben, waardoor geen kortlopende financiering nodig zal zijn. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om, binnen de portefeuille aan langlopende leningen, een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
37
niet meer dan 20% zijn van het begrotingstotaal. De renterisiconorm van DG&J bedraagt voor 2026 € 43,4 miljoen. De verwachting zal zijn dat DG&J geen langlopende leningen zal aangaan in 2026. Financiering DG&J heeft begin 2016 de BNG Financieringsovereenkomst (krediet- en depotarrangement) ondertekend. Daarbinnen kan DG&J gebruik maken van kredietfaciliteiten. Vanwege een structurele overliquiditeit is het de verwachting dat geen kasgeldleningen zullen worden aangetrokken. Schatkistbankieren Bij het verplicht schatkistbankieren mag DG&J een bedrag van 2% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. (bedragen x € 1.000)
Benutting drempelbedrag schatkistbankieren Begrotingstotaal Wettelijk percentage Drempelbedrag
216.977 2% 4.340
Rentelasten en renteresultaat Aangezien de verwachting is dat DG&J geen vreemd vermogen zal aantrekken, zal zij geen rente hoeven betalen. Door de liquiditeitspositie van DG&J, zal aan schatkistbankieren moeten worden gedaan. De ECB heeft in 2024 in meerdere stappen haar depositotarief verlaagd van 4% bij aanvang van 2024 naar 3% aan het einde van 2024. Het rentetarief op de schatkistrekeningcourant is met hetzelfde tempo omlaag gegaan van circa 3,9% aan het begin van het jaar tot circa 2,9% aan het einde van het jaar. De verwachting is dat voornoemde rentetarieven in 2025 verder zullen dalen. Voor 2026 wordt een omslagrente van 0% gehanteerd.
3.5 Verbonden Partijen Er is sprake van een verbonden partij als er bestuurlijk en financieel belang is waarbij de begrippen ‘bestuurlijk’ en ‘financieel’ in het BBV nader worden gedefinieerd. De DG&J heeft geen relatie met organisaties die aan deze definitie voldoen.
3.6 Bedrijfsvoering Herstructurering cluster bedrijfsvoering Begin 2024 heeft de algemeen directeur een besluit genomen om de DG&J organisatiestructuur aan te passen. Het organisatieplan “op goede bodem” en het adviesrapport “gewoon goede bedrijfsvoering” beschrijft de aanpassingen welke in de eerste helft van 2024 in de organisatie zijn doorgevoerd. Voor het voormalig cluster bedrijfsvoering heeft dit geresulteerd in splitsing van het voormalige cluster in 2 stafafdelingen te weten stafafdeling bedrijfsvoering en stafafdeling control met een eigen eindverantwoordelijke functionaris.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
38
De PIOFACH-taken zijn daarmee verdeeld over de 2 stafafdelingen waarbij de stafafdeling bedrijfsvoering verantwoordelijk is voor volgende gebieden: • Personeel: Beheer van personeelszaken. • Informatie: Informatievoorziening en -beheer. • Organisatie: Structurering en organisatie van processen. • Automatisering: Technologische ondersteuning en automatisering van processen. • Communicatie: Interne en externe communicatie. • Huisvesting: Beheer van fysieke ruimtes en faciliteiten. De stafafdeling Control is verantwoordelijk voor: • Financiën: financieel beheer en administratie, control en verantwoording • Juridisch: juridische zaken/advies, de Functionaris Gegevensbescherming (FG) , Privacy Officer (PO) • Kwaliteit: sturing op kwaliteitsinstrumenten en HKZ-certificering Terugblik en vooruitblik Omdat de jaarrekening 2024 en de begroting 2026 gelijktijdig (maart 2025) worden opgesteld is ervoor gekozen om deze paragraaf zodanig op te stellen dat hierin zowel een terugblik als vooruitblik wordt gegeven op een aantal thema's die spelen op het onderdeel bedrijfsvoering. Daarmee wordt voor dit onderdeel een meer samenhangend beeld geschetst wat ook voor beide documenten benut kan worden. Achtereenvolgens komen aan bod: ▪ Informatisering ▪ Personeel ▪ Huisvestiging ▪ Financiën ▪ Kwaliteit Informatisering Informatie is een belangrijk bedrijfsmiddel voor de organisatie.
Iedere medewerker heeft informatie nodig om zijn/haar werk te kunnen doen. Het stafafdeling bedrijfsvoering, en in het bijzonder het team informatievoorziening en ICT, adviseert en ondersteunt de organisatie bij de vertaling van informatiebehoefte naar informatievoorziening (IV), zodat de organisatie de geschikte informatiesystemen en services tot haar beschikking heeft en deze op de juiste manier gebruikt. In 2024, 2025 en 2026 zijn en worden een groot aantal zaken opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn: •
• • •
Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid herijken en bijbehorende normeringen (NEN7510/NIS2) (vastgesteld 2024) verder implementeren NEN 7510 implementeren (2025) uit uitvoeringsplan MJP. Implementatie van Wmebv (Wet modernisering elektronisch verkeer) en WOO (Wet open overheid) (2024-2026) Aanvullende archiveringsaanbevelingen implementeren volgens het vastgestelde verbeterplan uit uitvoeringsplan MJP (2024-2025). Programma ICT beweegt uitvoeren uit uitvoeringsplan MJP (2024-2026)
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
39
• • • •
Websites geschikt maken in het kader van Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (BDTO) (2024-2025) Ondersteunen Najaarscampagne Covid 2024 en 2025 (2024-2025) Onderzoeken toepassingen A.I. en verdere robotisering uit uitvoeringsplan MJP (2024-2025) Doorontwikkelen integraal datagedreven werken binnen de eigen organisatie en in samenwerking met ketenpartners uit uitvoeringsplan MJP (2024-2025)
Informatiebeveiliging Informatieveiligheid en beveiliging heeft een hoge prioriteit binnen de gehele organisatie en de hedendaagse bedreigingen worden onderschreven. Binnen het team informatievoorziening en ICT zijn 2 adviseurs in 2023 gestart met aanvullende opleidingen (ISO) in het kader van informatiebeveiliging. Zodoende zorgt de DG&J ervoor dat de ISO rol en de kennis op het gebied van informatiebeveiliging in de eigen organisatie geborgd is. Om de taken en verantwoordelijkheden goed te borgen is besloten om de rol van ISO functionaris ook formeel bij de adviseur informatiemanagement te beleggen. DG&J dient te voldoen aan de NEN7510 norm en heeft als doel om NEN7510 compliant te zijn. Er zijn in 2024 mooie en significante stappen gemaakt m.b.t. de implementatie maar de implementatie is nog niet afgerond. De verwachting is dat dit in 2025 zal gebeuren. Aanvullende zal de Europese NIS2 richtlijn worden geïmplementeerd. ICT kantoorautomatisering en Infrastructuur Voor de ICT kantoorautomatisering en infrastructuur wordt gebruik gemaakt van de dienstverlening van de voormalige Servicegemeente Dordrecht (SGD). De SGD is 1 januari 2025 geïntegreerd in de centrumgemeente Dordrecht onder de naam Domein Bedrijfsvoering Drechtsteden. In 2024 heeft er een regio brede evaluatie van de SGD dienstverlening plaatsgevonden.
Na de evaluatie heeft er in 2024 meermaals regionaal overleg plaatsgevonden met de servicegemeente Dordrecht en de afnemers van de dienstverlening van domein bedrijfsvoering Drechtsteden. Onderwerpen waren de toekomstige samenwerking vanaf 2026. Medio 2025 zal er een concreet voorstel komen richting de afnemers over de samenwerking en contractering vanaf 2026. Dit onderwerp is ook onderdeel van het uitvoeringsplan MJP. Momenteel vindt er onder het programma ICT-beweegt een grootschalige actie plaats om de ICT-infrastructuur en dienstverlening uit te besteden bij de door het Domein Bedrijfsvoering Drechtsteden gekozen leverancier KPN. De IVRD organisatie binnen het Domein Bedrijfsvoering Drechtsteden zal daardoor als uitvoeringsorganisatie omgevormd worden tot een regie organisatie. Dit heeft nu en ook in de toekomst een grote impact op de ICT en automatisering zoals de devices waarmee gewerkt (kan) worden, veilige opslag van gegevens, het gebruiksgemak en de mogelijkheden van beveiliging. Streven van de SGD was om het project op 31 december 2023 afgerond te hebben echter loopt het programma vertraging op. In 2024 zijn er grote stappen gemaakt in deze transitie echter zal 2025 e.v. nog nodig zijn om het project af te ronden. Dit onderwerp is ook onderdeel van het uitvoeringsplan MJP.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
40
Personeel HRM- beleid De rechtspositie en bezoldiging van de werknemers van de dienst wordt, zoals opgenomen in de Gemeenschappelijke Regeling, bepaald door de regels welke zijn of zullen worden vastgesteld voor de werknemers in dienst van de gemeente Dordrecht, tenzij het Dagelijks Bestuur zelf voorziet in (onderdelen van) de rechtspositie en bezoldiging. In 2024, 2025 en 2026 zijn/worden een groot aantal zaken opgepakt. De belangrijkste zaken zijn: • Implementatie van de organisatieplannen “op goede bodem” en “gewoon goede bedrijfsvoering” (afgerond 2024) • Functiewaarderingssystematiek uit uitvoeringsplan MJP. Uitwerken van transparante en uniforme functiewaarderingssystematiek en streven naar aansluiten bij HR21systematiek. (voorstel aan bestuur maart 2025) • Vitaliteitsbeleid en duurzame inzetbaarheid uit uitvoeringsplan MJP. Een vitale organisatie zijn met oog voor duurzame inzetbaarheid van medewerkers en een aantrekkelijke organisatie zijn die medewerkers boeit en bindt.
(voorstel aan bestuur maart 2025) • Implementatie van nieuw of geactualiseerd regionaal beleid/CAO SGO, zoals o Integriteitsbeleid (vastgesteld 2024, implementatie 2025) o Opleidings- en stagebeleid/ – regeling (wordt herzien in 2025) o Werktijdenregeling (vastgesteld 2024) o Recruitmentbeleid / Werving en selectie beleidslijnen (2025) • Verbetering van werkprocessen zoals implementatie van gesprekkenportaal in Afas, Klein MTO onderzoeken/inzetten arbeidsmarktcommunicatie, verkennen deelname aan Regionaal Traineeprogramma. (afgerond 2024), • Jaarlijks terugkerende werkzaamheden, zoals functie-onderhoud, Sociaal jaarverslag 'Personeel in Beeld', HR management informatie, Rapportage verplichting CO2 werk gebonden personenmobiliteit • Groot MedewerkersTevredenheidsOnderzoek - MTO (2025) • RI&E (2026) • Regionale vervoersregeling (2025) Bezetting Op 1 januari 2024 waren er 355 medewerkers aan het werk (waarvan 93 inhuur), op 31 december 2024 393 medewerkers (waarvan 100 inhuur). In totaal zijn in 2024 582 medewerkers werkzaam geweest voor DG&J, waarvan 336 op arbeidsovereenkomst (58%) en 228 op inhuurbasis (39%) (en 18 stagiaires). De verdeling arbeidsovereenkomst/inhuur was in 2024 binnen de reguliere organisatie 68%/28%, binnen de covid organisatie 1%/99%. T.o.v.
2023 is het aandeel inhuur bij DG&J gedaald, de verdeling arbeidsovereenkomst/inhuur was toen respectievelijk 46% en 52%. Dit zien we terug in de kosten, in totaal waren de inhuurkosten in 2024 € 7,1 miljoen (t.o.v. € 12,1 miljoen in 2023). Van het aantal medewerkers is 79% vrouw en 21% man (in 2023 was dit 75%/25%). Middels een analyse hebben we de inzet van ZZP'ers in scope, waar noodzakelijk hebben we passende maatregelen genomen of staan deze op de planning.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
41
Ziekteverzuim In 2024 is een daling te zien in het ziekteverzuim en ook in de meldingsfrequentie. Het verzuimpercentage blijft in 2024 boven de doelstelling van 5%. Bij de DG&J is hier voortdurend aandacht voor en in nauwe samenwerking met de arbodienst wordt steeds bijgestuurd om het ziekteverzuim verder te verminderen.
Verzuim% DG&J (per maand) 10,00% 8,00% 6,00% 4,00%
8,02%7,84% 7,55% 6,72% 6,49% 7,19% 6,60% 5,29% 5,28% 6,03% 5,13% 4,84%
2,00% 0,00%
DG&J
Verzuim% DG&J (voortschrijdend) 10,00% 5,00%
7,65%7,70% 7,50% 7,38%7,33% 7,24% 7,06% 6,93%6,82% 6,73%6,61% 6,43%
0,00%
Target (5%)
DG&J
Huisvesting Vanuit de MJP doelstellingen is optimale huisvesting als een doel benoemd. Op het gebied van huisvesting spelen er een aantal ontwikkelingen. Er is in 2024 een vernieuwd huurcontract voor de locatie Johan de Wittstraat (VT en OGGZ) afgesloten die op 1 september 2025 ingaat. Nu duidelijk is dat deze organisatie onderdelen hier minimaal tot eind 2030 gehuisvest blijven kunnen er weer plannen worden gemaakt voor het uitgestelde en noodzakelijk onderhoud en herinrichting. Ook op de Karel Lotsyweg is behoefte aan herinrichting van het kantoorgebouw. Het terugbrengen van basisfaciliteiten zoals kantine, ontmoetingsruimte en het creëren van een rustige werkomgeving is noodzakelijk gebleken. Uitkomsten van MTO’s, feedback van OR en medewerkers en een relatie en medeoorzaak van psychisch verzuim zorgt ervoor dat dit prioriteit behoeft. Hiervoor zal in 2025 een separaat voorstel bij het bestuur worden ingediend. Onder voorbehoud van bestuurlijke instemming zal de uitvoering van deze werkzaamheden in 2025 en 2026 plaatsvinden. Ook in 2025 zal er waarschijnlijk sprake zijn van een COVID-19 najaarscampagne waar ook (tijdelijke) huisvesting voor dient te worden georganiseerd.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
42
Financiën basis van ervaringen bij het vorige begrotingsproces hebben bestuur, gemeenten en DG&J behoefte in een vroegtijdig stadium het gesprek aan te gaan over de ontwikkelingen bij de verschillende merken binnen de DG&J, waaronder het aantal meldingen, en hoe deze vertaald worden naar de begrotingskaders. Tevens is er behoefte bij gemeenten aan vroegtijdig inzicht van de financiële impact van de gesignaleerde ontwikkelingen. De kadernota zoals deze is opgesteld en ambtelijk en bestuurlijk is besproken is hiervoor een waardevol instrument gebleken. Met ingang van verslagjaar 2023 is voor het eerst met een zogenaamde rechtmatigheidsverantwoording gewerkt. Dit is in 2024 verder doorontwikkeld. Ook is in 2024 gewerkt aan een integraal controleplan voor heel de DG&J en is het controleplan afgestemd met de accountant. Voor meer informatie over rechtmatigheid wordt verwezen naar de paragraaf rechtmatigheid in deze begroting.
Kwaliteit DG&J is in het bezit van het certificaat van HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector). In 2023 is de hercertificering afgegeven. Dit certificaat staat voor duurzame kwaliteitsverbetering in zorg en welzijn. Driejaarlijks vindt hercertificering plaats, de eerstvolgende in 2026. Jaarlijks vinden er tussentijdse audits plaats. De tussentijdse audit 2024 is goed doorlopen. Er wordt gewerkt met een aantal instrumenten waaronder het audit jaarplan, directiebeoordeling, leveranciersbeoordeling, stakeholder analyse en risicokaart
3.7 Rechtmatigheid In de paragraaf bedrijfsvoering bij de jaarstukken wordt een toelichting op alle afwijkingen in rechtmatigheid opgenomen van het afgelopen jaar en eventueel welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. De begroting 2026 gaat over de baten en lasten over 2026 en de afwijkingen in rechtmatigheid worden toegelicht in de jaarstukken van 2026. In de jaarstukken legt het Dagelijks Bestuur verantwoording af over de rechtmatigheid. Er wordt hierbij getoetst op drie criteria: • Begrotingscriterium; • Voorwaardencriterium; • M&O criterium. De verantwoording door het Dagelijks Bestuur wordt afgelegd via de rechtmatigheidsverantwoording. Begrotingscriterium In het kader van het budgetrecht wordt getoetst of begrotingsafwijkingen en met name overschrijdingen door het bestuur zijn geautoriseerd. Alle afwijkingen van over- en onderschrijding van de begrotingen worden toegelicht in de jaarrekening boven de grens van € 100.000 (financiële verordening) en worden als onrechtmatig beschouwd. Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties:
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
43
1. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. 2. Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling. 3. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. Begrotingsonrechtmatigheden die passen binnen het bestaande beleid van het Algemeen Bestuur, worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording maar niet nader worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Waarbij onder bestaand beleid wordt verstaan het beleid zoals dit is opgenomen in de begroting. Onderschrijdingen van lasten of investeringsprojecten, en/of onderschrijding en/of overschrijding van de baten ten opzichte van de begroting worden als tijdige melding aangemerkt als deze gemeld en toegelicht worden in de jaarstukken of bestuursrapportage. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld. Voorwaardencriterium Bij dit criterium gaat het erom of bepalingen in wet- en regelgeving worden nageleefd. Voor de rechtmatigheidscontrole zijn met name gestelde voorwaarden, die betrekking hebben op recht, hoogte en duur van belang.
Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals opgenomen in de controleprotocol GR DG&J. Middels een interne controleplan en interne controle werkzaamheden worden de normen getoetst. Hierbij wordt onder andere de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd. Deze controle bestaat uit een controle van grote contracten (high value items) en een steekproef op de resterende contracten (restmassa). M&O criterium Misbruik kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude. Bij Oneigenlijk gebruik gaat het erom of er juist gehandeld is naar het doel en de strekking van wet- en regelgeving. Dit criterium is in mindere mate van toepassing op de DG&J omdat we geen subsidies verstrekken. DG&J heeft geen formeel vastgelegd M&O beleid. Het voornemen is om hier in 2025 invulling aan te gaan geven. Wel wordt ten aanzien van het M&O criterium jaarlijks een frauderisicoanalyse uitgevoerd. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid worden gevallen van misbruik opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarstukken. Ontwikkelingen 2025 Op het vlak van rechtmatigheid en fraudebestrijding zal SOJ in 2025 rechtmatigheidsonderzoeken uitvoeren bij zorgaanbieders om onrechtmatige declaraties te toetsen.
Dienst Gezondheid & Jeugd | Begroting 2026 GR Dienst Gezondheid & Jeugd zhz |
44
Voor de rechtmatigheidsverantwoording is in nauwe afstemming met de externe accountant een uitgebreid intern controleplan opgesteld en een normenkader vastgesteld. Daarnaast rapporteert de concerncontroller twee keer per jaar over de mate DG&J rechtmatig gehandeld heeft. De financial controller voert de verbijzonderde controles uit, deelt de resultaten met de concerncontroller en tweemaal per jaar met het MT. In de bestuursrapportage rapporteert de financial controller over de stand van zaken wat betreft de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast stelt de financial controller bij het opstellen van de jaarrekening de rechtmatigheidsverantwoording op. Indien nodig vindt jaarlijks op basis van de dan bekende risico’s en beheersmaatregelen een bijstelling plaats van het intern controleplan.
3.8
Openbaarheidsparagraaf In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Met dit artikel is beoogd een impuls te geven aan de actieve openbaarheid door voor te schrijven dat bestuursorganen in hun begroting en verantwoordingsverslag aan moeten geven hoe zij rekening houden met de bepalingen uit de Woo. De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Deze verplichting geldt reeds sinds de jaarstukken 2022. De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden transparanter te maken. De Woo-contactpersoon is een rol die sinds 1 mei 2022 wordt uitgevoerd. De Woocontactpersoon beantwoordt op laagdrempelige wijze vragen over de bij de DG&J beschikbare informatie. In de organisatie is de juridisch adviseur als Woo-contactpersoon aangewezen. Voor de beoordeling en afhandeling van concrete verzoeken wordt nauw samengewerkt met het Juridisch Kenniscentrum (JKC) van de Servicegemeente Dordrecht.
De Woo-contactpersoon coördineert en bewaakt ook de afhandeling van de ingediende verzoeken. Verschillende medewerkers hebben aanvullende expertise op de uitvoering van de Woo, dat geldt bijvoorbeeld voor de Functionaris Gegevensbescherming en de functionaris verantwoordelijk voor informatiebeveiliging. Ook wordt samengewerkt met andere GGD'en en GGD GHOR Nederland bij de afhandeling van Woo-verzoeken als die aan meerdere GGD'en gelijktijdig worden gedaan. Veel meer dan de Wob legt de Woo de nadruk op actieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking betreft het uit eigen beweging (digitaal) publiceren van informatie. De Woo stelt de verplichting om gespecificeerde informatiecategorieën openbaar te maken. Deze verplichting zal echter niet voor alle categorieën tegelijk gaan gelden. Een en ander wordt gefaseerd ingevoerd.