CConstaterende datPapendrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

A11. 20230713 DGJ, Eerste Bestuursrapportage 2023.pdf

Oordeelsvormende vergadering Papendrecht 14 september 2023, gemeente PapendrechtBij agendapunt: 6: Ingekomen stukken19.553 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Persoonsgebonden budget (PGB) Ten opzichte van de begroting stijgen de kosten met € 1,3 mln. (20,5%). Ten opzichte van vorig jaar stijgen de kosten met € 0,6 mln (8,9%). Dit is 2,2% meer dan de indexatie van 6,7%. De raming voor de begroting was te laag en de kosten stijgen iets gecorrigeerd voor indexatie. Daarnaast zien wij dat er in onze regiobudgetten met een hoge marge ten opzichte van de gedeclareerde waarde worden vastgesteld. Er wordt dus relatief veel speling voor de uitnutting van het budget geboden. Sturing op de inzet en de hoogte van het budget via het lokale team is daarmee belangrijk. Stichting Jeugdteams Met ingang van 2022 zijn gemeenten zelf verantwoordelijk voor de inrichting (en contractering van) hun lokale teams. Op verzoek van de gemeenten Gorinchem en Molenlanden heeft de Serviceorganisatie de Stichting Jeugdteams nog gecontracteerd om

25

deze taak uit te voeren voor deze gemeenten. De aansturing en het contractmanagement worden uitgevoerd door de betreffende gemeenten. Serviceorganisatie De specificatie van de Serviceorganisatie is in onderstaande tabel opgenomen. Begrotingspost

Begroot

Personeelskosten eigen personeel Personeel van derden Uitbestede ICT Dienstverlening en overige ICT kosten Dienstverlening SCD Overige kosten Totale kosten

Begroot tm april Realisatie

2.418.624 690.000 1.050.000 225.000 628.253 5.011.877

RealisatieBegroot 728.450 -77.758 117.237 -112.763 368.167 18.167 -75.000 55.401 -154.017 1.269.255 -401.371

806.208 230.000 350.000 75.000 209.418 1.670.626

De post Personeelskosten eigen personeel is lager dan begroot omdat de CAO verhoging nog moet worden verwerkt. De post ‘’personeel van derden’’ is lager vanwege nog te ontvangen facturen. De post ‘’dienstverlening SGD’’ (Service Gemeente Dordrecht) is nog niet gefactureerd. De post ‘’Overige kosten’’ blijft achter, doordat kosten nog gefactureerd / doorbelast moeten worden en activiteiten later in het jaar plaatvinden. Het betreft onder andere huisvesting, bestuurs- en algemene kosten, clientervaringsonderzoek, clientparticipatie, controle PGB, fraudeonderzoek en accountantscontrole. Gemeentelijke bijdragen De verwachte gemeentelijke bijdragen zijn in onderstaande tabel opgenomen. Afhankelijk van de kostenontwikkelingen per gemeente kunnen de werkelijke uitkomsten per gemeente nog aan verandering onderhevig zijn. Verder is er een beroep gedaan op de compensatieregeling Voogdij/18+. Voor Sliedrecht is over de jaren 2020 en 2021 compensatie verkregen voor € 0,7 mln. Omdat er nog solidariteit was in deze jaren wordt dit meegenomen in onderstaande bijdragentabel. Tabel gemeentelijke bijdragen

Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoekschewaard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal

Taakvelden

26

Stichting Zorginkoop Jeugdteams incl. JPT

LTA

PGB

4.561.664 33.790.840 1.223.488 8.038.704 4.275.363 7.056.745 14.251.838 1.198.607 7.866.665 6.217.963 6.296.179 13.026.358 2.422.095 105.382.320

402.252 2.093.056 902.131 114.206 808.630 932.983 681.451 952.814 634.080 749.033 8.270.637

225.874 2.467.922 589.889 209.405 654.175 1.254.545 426.143 327.637 273.645 1.340.449 7.769.683

Gecertificee Gesloten Uitvoering rde Jeugdhulp skosten instellingen SOJ

421.859 2.684.996 785.476 317.070 248.371 1.069.581 663.770 683.269 658.582 1.215.145 8.748.120

1.362.303 282.261 282.261 1.926.824

232.839 1.496.321 483.586 197.747 262.799 750.232 380.533 325.015 277.209 547.715 4.953.996

Totaal

herverdeling voogdij

Totaal na Totaal Begroot herverdeling exclusief JT exclusief compensatie jeugdteams Voogdij

5.844.488 43.895.438 12.305.535 5.113.791 9.030.720 18.259.179 11.217.170 8.506.698 8.421.956 16.878.700 139.473.675

-22.728 -148.175 -37.627 -16.828 -26.540 -60.035 -35.882 -29.158 425.475 -48.504 -0

5.821.761 5.821.761 5.728.316 43.747.264 43.747.264 42.955.885 12.267.908 11.044.421 10.824.915 5.096.963 5.096.963 5.182.487 9.004.181 9.004.181 8.957.206 18.199.144 18.199.144 18.515.427 11.181.288 9.982.681 9.675.069 8.477.540 8.477.540 8.388.938 8.847.431 8.847.431 8.289.822 16.830.196 16.830.196 17.055.018 139.473.675 137.051.581 135.573.083

Alblasserdam Dordrecht

Taakvelden 6.72a – Jeugdhulp begeleiding 6.72b – Jeugdhulp behandeling 6.72c – Jeugdhulp dagbesteding 6.72d – Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a – Pleegzorg 6.73b – Gezinsgericht 6.73c – Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a – Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b – Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c – Gesloten plaatsing 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering PGB 6.72a Uitvoerings-kosten SOJ Totaal

925.545 234.492 604.433 16.723 388.254 272.647 632.156 1.303.290 511.029 1.010 427.171 46.297 225.874 232.839 5.821.761

5.370.141 1.513.339 4.604.442 103.232 2.680.295 1.729.805 9.300.496 7.232.823 2.898.535 1.335.376 2.719.872 294.665 2.467.922 1.496.321 43.747.263

Gorinchem 1.187.751 368.760 1.171.598 17.872 696.725 756.792 1.496.456 1.942.148 1.154.759 275.845 816.037 86.202 589.889 483.586 11.044.421

Hardinxveld- Hendrik-Ido- Hoeksche Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Giessendam Ambacht Waard 625.129 1.279.623 3.024.076 1.478.413 1.161.515 1.392.472 2.548.431 18.993.095 167.888 400.514 938.692 377.143 315.639 338.623 701.192 5.356.281 530.143 697.366 1.614.608 980.690 658.998 560.556 1.537.913 12.960.748 12.520 8.846 45.825 32.294 20.348 11.172 54.531 323.364 527.722 131.519 812.118 755.525 537.805 544.293 929.523 8.003.777 155.602 292.673 1.230.005 441.728 118.317 137.658 508.486 5.643.711 818.696 1.408.481 2.007.353 1.013.724 1.013.986 1.382.778 3.381.039 22.455.166 1.258.625 2.309.239 3.958.674 2.451.333 2.123.557 1.650.203 2.895.131 27.125.024 230.112 1.253.058 1.313.567 894.003 1.111.529 829.968 1.039.447 11.236.009 154 384 1.774 5.320 276.296 4.836 1.900.995 328.578 278.475 1.131.684 676.532 712.048 674.807 1.256.652 9.021.857 34.797 27.257 117.381 72.845 45.827 497.751 84.852 1.307.875 209.405 654.175 1.254.545 426.143 327.637 273.645 1.340.449 7.769.683 197.747 262.799 750.232 380.533 325.015 277.209 547.715 4.953.996 5.096.963 9.004.181 18.199.144 9.982.681 8.477.540 8.847.431 16.830.196 137.051.580

Risicoparagraaf Kaders In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 22 december 2022 is de nota risicomanagement en weerstandvermogen vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe risico's binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd worden geïnventariseerd, gekwalificeerd beheerst en waar nodig gekwantificeerd. Beleid omtrent weerstandsvermogen Voor het bepalen van een gewenst weerstandsvermogen is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico’s. De Dienst Gezondheid en Jeugd maakt gebruik van het volgende model om de risico's te rangschikken. Kans

Financiële impact

Dat het risico zich voordoet 4

3

2

1

x > € 2 mln

€ 2 mln < x <

€ 0,5 mln < x <

x < € 0,1 mln

€ 0,5 mln

€ 0,1 mln

4 zeer grote kans >75%

16

12

8

4

3 grote kans 50-75%

12

9

6

3

2 middelgrote kans 25-50%

8

6

4

2

1 kleine kans < 25%

4

3

2

1

In onderstaande tabel zijn de geïnventariseerde risico’s weergegeven. Ook is aangegeven of het risico incidenteel dan wel structureel is en of er ten opzichte van de vorige rapportage wijzigingen zijn opgetreden (te weten de concept begroting 2024). Deze risico's omvatten slechts dat deel van de totaal door de DGJ in kaart gebrachte risico's welke gekwantificeerd kunnen worden en 'resteren' na het nemen van beheersmaatregelen (vermijden/verzekeren/voorzien).

DGJ Risico

27

Omschrijving

Kans

Omvang

I/S

Risicobedrag

Gewijzigd

1 Batenraming

4

2

S

€

300.000

nee

2 Bedrijfsvoering

3

2

I

€

150.000

nee

3 Claims

1

2

S

€

150.000

nee

4 Loon en prijsstijgingen

4

3

S

€ 1.200.000

nee

5 Transitie SCD-SGD

2

2

S

€

75.000

nee

6 Impact COVID-19

2

2

S

€

200.000

nee

Totaal

€ 2.075.000

Hieronder volgt een toelichting per risico. 1. Batenraming De producten van de DGJ worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten heeft echter een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis, de opbrengst van de polikliniek voor onder meer reizigersvaccinaties (ca. € 0,5 miljoen). Voor met name dit laatste onderdeel kan COVID-19 ook nog in 2023 impact hebben op de hier te realiseren opbrengsten. De kans dat dit 'risico' zich voordoet is derhalve ongewijzigd hoog 4 gehouden In de begroting zijn verder ramingen opgenomen voor onder meer OGGZ, WMO toezicht en kinderopvang waarvoor jaarlijks een traject met gemeenten wordt doorlopen over de omvang vergoeding van het takenpakket (in de vorm van een offerte/ Dienstverleningsovereenkomst). Hierdoor is er een risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming. 2. Bedrijfsvoering/primair proces Onder dit risico wordt verstaan de mogelijke extra inzet van mensen en middelen indien er een hoger dan voorzien beroep wordt gedaan op de dienstverlening in brede zin (Veilig Thuis, GGD ZHZ, LVS ZHZ en hiermee samenhangende ondersteuning) van de DGJ. Een voorbeeld hiervan is ook de (extra) inzet in crisissituaties maar ook de dit extra inzet van op het onderdeel leerplicht en voortijdig schoolverlaten. 3.

Claims De DGJ kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZcertificatie (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector). Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. Op 28 maart 2023 heeft Stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM) de DGJ, de andere GGD’en, GGD GHOR, het LCCB en de Staat gedagvaard. De zaak dient bij de rechtbank Amsterdam. Via een collectieve actie vordert Stichting ICAM schadevergoeding wegens een landelijke datadiefstal eind januari 2021. Het betreft gegevens die zijn opgenomen in CoronIT, het landelijke IT-systeem voor COVID-19-testen en vaccinaties. Stichting ICAM vordert toekenning van een bedrag van € 1500 voor eenieder wiens gegevens onbevoegd uit de hiervoor genoemde systemen zijn gehaald. Dat betreft voor zover bekend 1248 personen. Bij de DGJ betreft het 17 personen. Inmiddels is aan deze betrokkenen een bedrag van € 500 per persoon tegen finale kwijting aangeboden. Een zeer groot deel van de hiervoor genoemde personen heeft dit aanbod aanvaard. Stichting ICAM vordert daarnaast een bedrag van € 500 voor eenieder wiens gegevens bloot hebben gestaan aan onbevoegd gebruik.

Dat zou alle personen betreffen die door de GGD’en getest en gevaccineerd zouden zijn. Dat zijn – aldus Stichting ICAM – 6,5 miljoen personen op het moment van de datadiefstal. Wij hebben de aansprakelijkstelling gemeld bij onze verzekeraar [indien van toepassing]. Onze verzekeraar heeft aangegeven aan de hand van de uitgebrachte dagvaarding te beoordelen of dekking bestaat voor deze vorm van aansprakelijkheid en schade onder desbetreffende polis. Op 5 juli 2023 wordt de dagvaarding aangebracht en worden de gedagvaarde partijen in de gelegenheid gesteld een zogenaamde conclusie van antwoord voor te bereiden. Onze belangen worden in deze procedure behartigd door AKD Advocaten. Dit advocatenkantoor vertegenwoordigt ook de andere GGD’en, enkele

28

veiligheidsregio’s en gemeenten. Het zal waarschijnlijk tot 2026 duren voordat er in een collectieve actie (Wamca) als deze een uitspraak van de rechtbank Amsterdam zal volgen. 5. Loon- en prijsstijgingen Conform de notitie kaderstelling op de GR-en houdt de DGJ rekening met een loon- en prijs indexatie bij het opstellen van de begroting. Daarvoor moet, conform deze notitie, uitgegaan worden van de indices van de septembercirculaire van het vorige begrotingsjaar. Voor de begroting 2023 zijn de indices gebruikt van de septembercirculaire 2021 welke aanzienlijk afwijken van de inmiddels vastgestelde CAO en prijsontwikkelingen. Een voorstel voor actualisatie van de begroting 2023 is ter zienswijze voorgelegd en over de hiermee samenhangende begrotingswijziging zal in de vergadering van het algemeen bestuur van 6 juli 2023 worden besloten. In deze vergadering ligt ook deze bestuursrapportage voor. Aangezien er nog geen besluit over de actualisatie is genomen is het risico onveranderd opgenomen in deze rapportage. 6. Transitie SCD-Dordrecht Tot ultimo 2021 steunde de DGJ voor ICT, HRM, Juridische diensten en inkoop op het Servicecentrum Drechtsteden (SCD). Vanaf 2022 is het SCD ondergebracht bij de gemeente Dordrecht en is de gemeente Dordrecht als servicegemeente verantwoordelijk voor de taakuitvoering.

Zij neemt in deze situatie de verantwoordelijkheid voor en de regie op de besturingsprocessen rondom producten en diensten op zich. Zowel voor het leveren en beheren als voor het (door)ontwikkelen van deze producten en diensten. Met de servicegemeente Dordrecht (SGD) is hiervoor een overeenkomst tot en met 2025 gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over onder meer de omvang en prijs van de te leveren diensten. Daarin is zoveel mogelijk opgetrokken met de GR OZHZ die zich in dezelfde situatie bevindt. Onder regie van de SGD wordt ook een vervolg gegeven aan het door het SCD ingezette traject ICT verandert waarmee een transitie naar een regie-organisatie op het gebied van ICT wordt beoogd en de uitvoering van operationele taken meer in de markt worden belegd. Deze transitie brengt kansen maar ook mogelijke (financiële) risico's met zich mee. Het privacygevoelige karakter van het takenpakket van de DGJ brengt namelijk met zich mee dat er hoge eisen (moeten worden) gesteld aan de informatiebeveiliging. Indien daarin niet kan worden voorzien door het SGD/leveranciers dan vraagt dit mogelijk aanvullende inspanningen en kosten. 7. Impact COVID-19 In het kader van de bestrijding van COVID-19 worden ook in 2023 inspanningen verricht door de Dienst. In ieder geval tot en met juni 2023 zijn hiervoor middelen beschikbaar vanuit het Ministerie van VWS.

Door VWS is aangegeven dat de GGD-en ook na juni paraat moeten staan en is gevraagd om een raming van de kosten die hiermee gemoeid zijn, uitgaande van verschillende scenario's. Deze zouden gedekt moeten worden middels een specifieke uitkering (SPUK). Het uitgangspunt is dat (meer-)kosten van de DGJ voor deze inzet volledig door VWS vergoed moeten worden. Aangezien er onzekerheid is over de vorm en inhoud van de SPUK wordt een financieel risico geraamd. Weerstandsvermogen De weerstandsratio geeft de verhouding tussen de risico's en het weerstandsvermogen van de GR DGJ. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, de post onvoorzien en de stille reserves.

29

De GR DGJ heeft geen post onvoorzien en stille reserves. Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves, ofwel € 1,96 miljoen (stand per 1.1.2023). Gezien de financiële omvang van de risico's, € 2.075.000, leidt dit tot een weerstandsratio van 0,81. Dit betekent dat de GR DGJ geen ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen. Hierbij moet tevens de kanttekening worden geplaatst, dat van de reserves (€ 1,9 miljoen) € 1,2 miljoen is bestemd voor het opvangen van de frictiekosten als gevolg van de uittreding Leerdam/Zederik. Als deze reserve buiten beschouwing wordt gelaten, dan bedraagt de weerstandsratio 0,24. Dit betekent dat de risico's ruimschoots het weerstandsvermogen overtreffen. Impact op risico-inventarisatie bij deelnemers aan de GR De deelnemers aan de GR benoemen in hun gemeentelijke begroting welke risico's er zijn ten aanzien van hun deelname aan de gemeenschappelijke regeling. Daarbij worden verschillenden modellen en benaderingen gehanteerd. In dat kader worden de volgende aantekeningen geplaatst. Bij de 1ste en 2de Burap is geconstateerd dat een aantal risico's zich daadwerkelijke manifesteren, waardoor de verwachting is, dat de algemene reserve niet meer toereikend zal zijn om nadelen/risico's om te vangen.

SOJ De Serviceorganisatie heeft, met uitzondering van de reserve Frictiekosten uittreding Leerdam en Zederik, geen weerstandsvermogen/reserves. Zoals opgenomen in de bijdrageverordening komen tegenvallers en meevallers ten opzichte van de begroting, ten laste respectievelijk ten gunste van de deelnemende gemeenten.

Risicobeheersing Risico's gerelateerd aan jeugdhulpgebruik Deze financiële risico's richten zich vooral op de ontwikkeling van de kosten van jeugdhulp in relatie tot de begroting. Afgelopen jaar zijn de kosten, na jarenlange groei, gestabiliseerd. Gecorrigeerd voor bijzondere effecten zoals JeugdzorgPlus, financiering onrendabele voorzieningen en woonplaatsbeginsel was er zelfs sprake van een krimp. Uit deze eerste bestuursrapportage blijkt dat de kosten, gecorrigeerd voor indexatie, in 2023 ten opzichte van 2022 stabiel blijven. De komende jaren is een kostendaling noodzakelijk, omdat de rijksbijdragen worden afgebouwd. Risico vanwege hoge inflatie De kosten in 20223 zijn sterk toegenomen als gevolg van de sterk gestegen tarieven door de hoge inflatie van vorig jaar en dit jaar. Hoge inflatie blijft een risico voor de kostenontwikkeling. Hier staan meestal wel hogere rijksbijdragen tegenover. Specifieke risico's Met terugwerkende kracht declareren van PGB-budgetten Van de verstrekte PGB-budgetten wordt circa 65% daadwerkelijk besteed. In de huidige gemeentelijke verordeningen en beleidsregels zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties. Wel geldt de

30

algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de jaren 2017-2021 zou nog een bedrag van € 16,3 mln. gedeclareerd kunnen worden. De ervaring leert dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt. Inzet duurdere diensten als gevolg van nieuwe inkoop Vanaf 2022 is een geheel nieuwe set van diensten geïntroduceerd die fors afwijkt van de oude producten van vóór 2022. Het risico bestaat dat aanbieders hierdoor nu duurdere diensten inzetten dan vóór 2022. De SOJ heeft al verschillende afwijkingen geconstateerd die wijzen op de inzet van duurdere diensten en bespreekt deze met de betreffende aanbieders. Inmiddels zijn en worden maatregelen genomen en nadere afspraken gemaakt. Tegelijkertijd zijn door de verscherpte kwaliteitscriteria aanbieders andere diensten (voor lager tarief) gaan leveren omdat ze niet voldeden aan de criteria van de duurdere dienst. Verkleinen groepen verblijfszorg drie milieuvoorziening In de JeugdzorgPlus zijn de groepen al verkleind. De impact hiervan voor een kleine groep jeugdigen bedraagt € 1,6 mln. extra kosten. Bovenregionaal is de intentie uitgesproken voor de zogenaamde driemilieu verblijfsvoorziening de groepen te verkleinen. Dit leidt tot extra kosten en wordt nader geanalyseerd en uitgewerkt. De impact zal zich bevinden binnen een bandbreedte tussen € 1,4 en 2,8 mln.

Continuïteitsproblemen van aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren Er zijn in de provincie Zuid-Holland twee aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren. Aanbieders zijn financieel in de problemen gekomen als gevolg het ingezette beleid het gebruik van gesloten jeugdhulp af te bouwen en vanwege overige bedrijfsvoeringsproblemen. Bij één aanbieder lijkt de weg omhoog weer te zijn gevonden en ziet het er naar uit dat de benodigde continuiteitsbijdrage en transitiekosten beperkt blijven. Zeker is het nog niet, omdat er nog geen continuiteitsplan met een sluitende exploitatie is vastgesteld en het tempo van verdere afbouw ook onzeker is. Bij de andere aanbieder is de omvang van de problematiek aanzienlijk en zijn de potentiële kosten voor ZHZ hoger, ook vanwege de grotere omvang. Inmiddels is overeenstemming bereikt over de vergoeding van de verliezen van de afgelopen jaren veroorzaakt door de snelle afbouw van jeugdigen in de JeugdzorgPlus. De vergoedingen zijn reeds als last genomen in de jaarrekening 2022. Verder is door Rotterdam Rijnmond een lening verstrekt ter overbrugging van de liquiditeit. Onze regio draagt mede risico als deze lening niet wordt afgelost. Er zijn echter ruim voldoende harde zekerheden in de vorm van vastgoed gesteld, waardoor het risico op deze lening minimaal is.

Later dit jaar worden de continuïteitsplannen van deze aanbieders opgeleverd en vastgesteld. Dan zal ook duidelijk welke bijdragen de gemeenten nog moeten betalen. Risicomatrix In onderstaande tabel is de impact van de risico's op 2023 gekwantificeerd. De financiële impact van deze risico's is niet verwerkt in de prognose 2023 in deze burap. Omvang jeugdhulp in gemeente in €mln. 5 tot 10 10 tot 15 15 tot 20 >40 Risico: Risicomarge Opmerking: Hogere inflatie dan begroot en inhaalindexatie 0% 0% 0% 0% Werkt door in tarieven 2024, geen effect in 2023 Continuiteit jeugdzorgplus 2,0% 2,0% 2,0% 2,0% Verkleinen groepen verblijfszorg drie milieu voorziening 1,5% 1,5% 1,5% 1,5% Subtotaal 3,5% 3,5% 3,5% 3,5% Correctiefactor risico's doen zich niet gelijktijdig voor (50%) 1,8% 1,8% 1,8% 1,8% Risico op hogere kostenontwikkeling jeugdhulp / dure jeugdigen 10% 7,5% 5% 2,5% Totaal 11,8% 9,3% 6,8% 4,3%

Reguliere bedrijfsvoeringrisico's Naast bovengenoemde specifieke risico's heeft de Serviceorganisatie de reguliere financiële en niet-financiële bedrijfsvoeringrisico's voor alle processen in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot een omvangrijke lijst. Op alle risico's zijn beheersmaatregelen

31

geformuleerd. Deze worden periodiek geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De risico's zijn geclassificeerd volgens onderstaand model.

Kans

Financiële impact

Dat het risico zich voordoet

4 zeer grote kans >75% 3 grote kans 50-75% 2 middelgrote kans 25-50% 1 kleine kans < 25%

4 x > € 2 mln

3 € 2 mln < x < € 0,5 mln

2 € 0,5 mln < x < € 0,1 mln

1 x < € 0,1 mln

16 12 8 4

12 9 6 3

8 6 4 2

4 3 2 1

De oranje en rood gekleurde risico's zijn in onderstaand schema visueel weergegeven. Kans

Ernst

4

3

2

1

Catastrofaal

Ernstig

Matig

Klein

4 zeer grote kans dat het zich voordoet

A4, A8 B, A15

3 grote kans dat het zich voor doet

A36

A25, A27, A32

2 middelgrote kans dat het zich voor doet

A 42

1 kleine kans dat het zich voor doet

In de tabel hierna zijn alle risico's beschreven. Het totale risico op hogere kosten van jeugdhulp dan er is begroot en financieel beschikbaar is bij gemeenten, komt samen in het roodgekleurde risico A36. Dit is een samenstelling van een aantal onderliggende risico's.

32

Risiconummer

A-4

A-8 B

A-15

A-25

A-27

A-32

A-36

A-42

33

Scope

Zorginzet

Declaraties jeugdhulp RTA+LTA

Declaraties jeugdhulp RTA+LTA

PGB

PGB

Generiek

Generiek

Generiek

Risico’s:

Oorzaken/ risicofactoren: Effect:

Wat kan er mis gaan?

Wat kunnen oorzaken daarvan zijn?

Verwijzer geeft Druk van burger verwijzing af Burgder ten dienste terwijl burger willen zijn terwijl voorliggend Te weinig veld of eigen kracht budgetbewustzijn bij ook een oplossing verwijzer zou kunnen zijn

Kosten zorg lopen op

Zorgaanbieder Fraude en declareert niet administratieve verleende zorg of onzorgvuldigheid declareert onjuist (niet declarabele uren) Te hoog afgegeven Gebreken in proces beschikking en Jeugdteams andere fouten in Wensen burger teveel beschikking leidend Fraude

Betaling onrechtmatig / frauduleus gedeclareerde zorg

De jeugdhulpvraag is groter dan het beschikbare budget.

Ex K

Wat kunnen gevolgen zijn?

Aanbieders Aanbieders mogen zelf Er wordt meer zorg continueren zorg te de duur en intensiteit geleverd dan nodig lang (duur) of van de zorg bepalen zetten meer zorg in Casemanagement nog dan nodig is nauwelijks toegepast (intensiteit) Geen inperking in contract en vanuit contractmanagement nog weinig druk

Zorgaanbieder Gebrekkig declareert niet administratief proces verleende zorg of aanbieders declareert onjuist Fraude (niet declarabele uren) Gebrekkig inzicht in Gebrekking de productie/ administratief proces zorgconsumptie en/of te hoge door laat indienen administratieve last van declaraties aanbieders door zorgaanbieders.

Ernst (E)* Kans (K)**

4

2

Ontbrekend inzicht in zorgconsumptie; als gevolg daarvan minder tijdige bijsturingsmogelijkh eden en minder betrouwbare prognoses Onhoudbaarheid financien en daarmee voortbestaan huidige inrichting en werking stelsel

Bezuinigingen vanuit het Rijk Groei zorgvraag Bedrijfsbelang aanbiecders (meer) zorg te leveren Ingezette zorg niet doelmatig en niet effectief Toegang niet streng genoeg Inzet jeugdhulp JNV wordt ingezet op Hogere kosten (JNV) naar voren preventie en preventie leidt niet tot lagere leidt mogelijk niet tot kosten lagere 2e lijns gespecialiseerde jeugdhulp

Mogelijke aanvullende maatregelen:

Ja/ nee***

Hoe risico te voorkomen/ te verminderen?

Nee

Afspraken met aanbieders bij nieuwe inkoopronde 2022 over reductie inzet per jeugdigdige Normenkader en afbakening jeugdhulp Perspectiefplan Casemanagement bij jeugdteams Contractmanagement SOJ

8

Gedeeltelijk, door procesinrichting bij Stichting Jeugdteams

4

2

4

2

3

3

Betaling onrechtmatig / frauduleus gedeclareerde zorg

Betaling onrechtmatig / frauduleus gedeclareerde zorg

Borging (behersingsmaatregelen / key controls)

3

3

4

3

3

3

Verhogen budgetbewustzijn door project anders zorgen (in uitvoering) Poject uit aanjaagplan 8 verwijzerstroom huisarts via jeugdteams Project aanjaagplan POH huisarts (bij een aantal gemeenten al operationeel) Gedeeltelijk via controle verklaring Aanstellen preventiemedewerker accountant bij productieverantwoording fraude >100k. Bij productie< 100k separate controle Rechtmatigheid en fraude 8 Monotoring potentiele dubbele declaraties controles Aanscherping case en contractmanagement Ja voor aspect onrechtmatigeheid/fraude Fraudepreventie functionaris door: Fraude controle -Procesinrichting bij Stichting Jeugdteams en Verhogen budgetbewustzijn door toetsingskader SOJ project anders zorgen (in -Niet rechthebbende cliënten kunnen dit niet uitvoering) direct omzetten in financieel voordeel, muv Verhoogde aandacht bij inzet Sociaal Netwerk Jeugdteams voor hoogte -Er is geen uitbetaling aan cliënten, muv inzet beschikkingen 9 sociaal netwerk -Alleen geldelijk voordeel met samenspanning in de keten JT-cliëntaanbieder, bij inzet sociaal netwerk alleen JTclient Minder borging voor te hoog afgeven beschikking (de gap tussen beschikking en uitnutting is in ZHZ veel hoger dan landelijk)

9

9

Gedeeltelijk met proef rechtmatigheidscontroles, huisbezoek ontbreekt door corona

Fraudepreventie functionaris Opschaling rechtmatigheid en fraude controle

Gedeeltelijk, voorschotten zijn afgeschaft en OHW-financiering wordt afgebouwd Aanspreken aanbieders door contractmanagement

Boetes op te laat declareren Niet meer vergoeden te laat gedeclareerde zorg Sterker aanspreken door contractmanagement

Gedeeltelijk (maatregelen in voorbereiding of uitvoering) Maatregelen Aanjaagplan Overige maatregelen Nieuwe inkoop 2022

Strakkere monitoring en sturing op uitvoering maatregelen en effect van maatregelen

12

Gemeenten kunnen elkaar aanspreken op inzet JNV 4

2

8

Bestuurlijke besluitvorming In de bestuurlijke planner is opgenomen op welk moment in het Algemeen Bestuur een stuk wordt geagendeerd en of dit een besluitvormend, informatief of opiniërend karakter heeft. In bijlage 1 is de planner voor de komende maanden in 2023 weergegeven. In de afgelopen periode zijn door de DGJ in het Algemeen Bestuur de volgende onderwerpen besproken: In de periode december – mei zijn in het algemeen bestuur besluiten genomen over de volgende onderwerpen: Concern: o o o o o o o

Kaderbrief begroting 2024 Memo implementatie gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen Memo inrichting van de Rechtmatigheidsverantwoording Herijking van de Financiële verordeningen Vaststellen Archiefverordening Startnotitie Meerjarenbeleidsplan 2024 – 2027 Aansluiting bij de Regionale bezwarencommissie

Onderdeel Dienst Gezondheid & Jeugd: o o o

Deelname gemeenten aan het programma Nu Niet Zwanger Contractverlenging Jong JGZ (Jeugdgezondheidszorg) Tijdelijke uitbreiding capaciteit Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten

Onderdeel Serviceorganisatie Jeugd: o o o

34

Hervormingsagenda Jeugdhulpplus Afhandeling kosten iHUB 2022 Bijdrageverordening Jeugd

Bijlage 1 Bestuurlijke planner Maand

Algemeen Bestuur

Planning

Mei/juni

8 juni Besluitvormend

10 mei Gezamenlijke bijeenkomst DG&J, OZHZ en VRZHZ m.b.t. presentatie begroting

•

Voorstel binnen begroting brengen OGGZ/ Woningvervuiling

•

Vaststellen bouwstenen notitie

Ter informatie

Juni/juli

6 juli Besluitvormend •

Vaststellen jaarrekening 2022 en begroting 2024 incl. zienswijzen

•

1e burap 2023

•

Uitwerking WGR

•

Herziening reglement van orde AB

•

Afrekening 2022 en jaarplan 2023 JongJGZ

Opiniërend Ter kennisname September

28 september Besluitvormend Opiniërend •

35

Vaststellen ambities MJP

Ter kennisname Themabijeenkomst •

capaciteit LVS

Oktober November

THEMABIJEENKOMST 2 november 9 november Besluitvormend •

Tweed

•

e burap 2023

Ter kennisname

December

14 december Besluitvormend •

Vaststellen concept MJP

Ter kennisname •

36

1e Bestuursrapportage 2023 24 mei 2023

1

www.jeugdzhz.nl

Inhoud 1

2

Inleiding en samenvatting................................................................................................................. 1 1.1

Voorwoord............................................................................................................................... 1

1.2

Samenvatting financieel beeld ................................................................................................ 1

1.2.1

Prognose € 1,5 mln. (1,1%) hoger dan bijgestelde begroting ......................................... 1

1.2.2

Rijksbijdrage 2022 is hoger dan verwachte kosten ......................................................... 1

1.2.3

Indexatie is de belangrijkste kostenverhoger ................................................................. 2

1.3

Ontwikkelingen in 2023 – mutatie t.o.v. begroting ................................................................ 2

1.4

Kostenstijging meerjarig bezien .............................................................................................. 3

1.5

Landelijke kostenontwikkeling ................................................................................................ 3

Programma verantwoording financieel ............................................................................................ 4 2.1

Financieel overzicht ................................................................................................................. 4

2.2

Toelichting ............................................................................................................................... 4

2.2.1

Regionale zorgmarkt........................................................................................................ 4

2.2.2

Landelijk Transitie Arrangement (LTA) ............................................................................ 7

2.2.3

Persoonsgebonden budget (PGB) ................................................................................... 8

2.2.4

Stichting Jeugdteams ....................................................................................................... 8

2.2.5

Serviceorganisatie ........................................................................................................... 8

2.3 3

Gemeentelijke bijdragen ......................................................................................................... 9

Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 10 3.1

Weerstandsvermogen ........................................................................................................... 10

3.2

Risicobeheersing.................................................................................................................... 10

3.2.1

Risico's gerelateerd aan jeugdhulpgebruik ................................................................... 10

3.2.2

Risico vanwege hoge inflatie ......................................................................................... 10 2 www.jeugdzhz.nl

3.2.3

Specifieke risico's........................................................................................................... 10

3.2.4

Reguliere bedrijfsvoeringrisico's ................................................................................... 11

3.3

Bezetting en ziekteverzuim ................................................................................................... 14

3.3.1

Bezetting (eigen personeel en personeel van derden) ................................................. 14

3.3.2

Verzuim.......................................................................................................................... 14

3.4

Opvolging bevindingen accountant....................................................................................... 14

3 www.jeugdzhz.nl

1 Inleiding en samenvatting 1.1 Voorwoord Voor u ligt de 1e Bestuursrapportage van de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ) over het jaar 2023. In de eerste vier maanden is verder gegaan met de doorontwikkeling en verdere implementatie van de nieuwe inkoop. Belangrijke onderwerpen hierbij waren het normenkader, groepsgericht werken en Onderwijs Zorg Arrangementen. Verder zijn er (tijdelijke) afspraken gemaakt over specifieke verblijfsvoorzieningen en crisisvoorzieningen. Deze onderwerpen zullen ook de komende periode nog volop werk in uitvoering zijn. Een ander belangrijk thema was JeugdzorgPlus (gesloten jeugdhulp). Er zijn bovenregionaal afspraken gemaakt over de vergoeding van leegstandskosten als gevolg van de versnelde afbouw van JeugdzorgPlus de afgelopen jaren. Hierover heeft besluitvorming plaatsgevonden door het Algemeen Bestuur. De komende periode zal in het teken staan van de continuïteitsplannen en de bekostiging daarvan. Voor wat betreft de bedrijfsvoeringskant is de implementatie van het nieuwe backoffice systeem (clientadministratie) succesvol verlopen. De wijziging van het woonplaatsbeginsel heeft ook nog in de eerste vier maanden een grote wissel getrokken op de inzet van medewerkers en zal naar verwachting nog geheel 2023 veel aandacht vragen. Verder zijn belangrijke stappen voorwaarts gezet in de professionalisering en uitbouw van het gemeentedashboard.

Zo is er meer inzicht in nieuwe instroom, het normenkader, jeugdigen met hoge zorgkosten en de 'klantreis' van jeugdhulp. Gemeenten hebben aangegeven dit van grote meerwaarde te vinden voor hun analyse en sturing op de jeugdhulp.

1.2 Samenvatting financieel beeld 1.2.1 Prognose € 1,5 mln. (1,1%) hoger dan bijgestelde begroting Het Algemeen Bestuur heeft op 6 april 2023 een bijgestelde begroting vastgesteld waarin de hogere indexatie en de actuele inzichten ten aanzien van de zorgkosten zijn verwerkt. Ten opzichte van de bijgestelde begroting nemen de verwachte kosten voor het jaar 2023 toe met € 1,5 mln. (1,1%).

1.2.2 Rijksbijdrage 2023 is hoger dan verwachte kosten De totale rijksbijdragen (o.b.v. meicirculaire) die de gemeenten in deze regio ontvangen voor jeugdhulp, bedragen € 168,9 mln. Na aftrek van de benodigde bijdragen voor gemeenten voor de jeugdteams, Veilig Thuis en Jeugdhulp naar Voren, resteert een rijksbijdrage van circa € 144 mln. voor de kosten van de resterende jeugdhulp. De totale geraamde uitgaven van de Serviceorganisatie Jeugd voor 2023 zijn lager dan de rijksbijdrage en bedragen € 137 mln. Hierbij wordt opgemerkt dat het beeld per gemeente sterk varieert en er ook gemeenten zijn waarbij de kosten hoger zijn dan de rijksbijdragen. Uiteraard is het aan gemeenten zelf om te bepalen waar zij de rijksbijdrage voor 1

www.jeugdzhz.nl

inzetten. Wij begrijpen dat gemeenten de Rijksbijdrage ook voor andere doelen dan jeugdhulp kunnen inzetten, afhankelijk van o.a. de lokale financiële situatie en inhoudelijke prioriteiten.

1.2.3 Indexatie is de belangrijkste kostenverhoger Ten opzichte van 2022 stijgen de kosten in 2023 met € 9,7 mln. (7,7%). In onderstaande figuur is de procentuele kostenstijging (exclusief jeugdteams) in 2023 ten opzichte van 2022 uitgesplitst naar de verschillende oorzaken.

Oorzaak kostenstijging Stijging Toelichting Indexatie 7,2% Indexatie van tarieven JeugdzorgPlus 0,3% Structurele doorwerking kleinere groepen en lagere bezittingsgraad in tarieven Kleinschalige woonvoorzieningen 0,4% Dit betreft voor het grootste deel een gezinshuis dat is omgevormd tot een kleinschalige woonvoorziening Minder kosten jeugdhulpgebruik -0,2% Rekening houdend met bovenstaande posten zijn de kosten van het jeugdhulpgebruik gedaald, bij een stabiel aantal jeugdigen in zorg Totaal 7,7%

1.3 Ontwikkelingen in 2023 – mutatie t.o.v. begroting Ten opzichte van de bijgestelde begroting nemen de kosten toe met € 1,5 mln. (1,1%). In onderstaande tabel zijn hoofdlijnen opgenomen: Begroting Regionale zorgmarkt LTA PGB Serviceorganisatie Totaal exclusief jeugdteams

115.101 9.067 6.450 5.012 135.631

Prognose

Prognose -/- Toelichting begroting 116.055 954 Kleinschalige woonvoorzieningen, vervoerskosten, ambulante jeugdhulp 8.271 -796 Verfijndere raming leidt tot neerwaartse bijstelling kosten 7.770 1.320 Fout in raming begroting en stijgende kosten 5.012 137.109 1.478

Een toelichting is opgenomen in hoofdstuk 2.

2 www.jeugdzhz.nl

1.4 Kostenstijging meerjarig bezien In onderstaande grafiek is de groei van de kosten in onze regio opgenomen. Voor een goede vergelijking zijn de kosten voor jeugdteams en Jeugdhulp naar voren uitgezonderd.

Ontwikkeling kosten * € 1 mln. 160 140 120 100 80 60 40 20

0 2018

2019

2020

Totale kosten exclusief JT en JNV

2021

2022

2023 P

Totale kosten exclusief indexatie

1.5 Landelijke kostenontwikkeling Door accountants en advieskantoor BDO is onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de tekorten in het sociaal domein. BDO rapporteert over 2021 een landelijk tekort van € 1,3 mld. op jeugdhulp. Vertaald naar de omvang van onze regio is dat € 35 mln. Het daadwerkelijk tekort in onze regio bedroeg € 7,4 mln. (inclusief jeugdteams, veilig thuis en jeugdhulp naar voren en exclusief eventuele overige gemeentelijke uitgaven). De landelijke nominale kostenstijging over de periode 2015 – 2021 is 77% en in onze regio 54%. Ook uit eerdere rapporten bleek consequent dat de tekorten in onze regio substantieel lager waren dan gemiddeld in het land.

3 www.jeugdzhz.nl

2 Programma verantwoording financieel 2.1 Financieel overzicht Bedragen * € 1.000,-

Begroting t/m april

Realisatie Begroting t/m april heel jaar op basis van declaraties

Prognose

Prognose -/- Realisatie begroting 2022

Regionale zorgmarkt LTA PGB Serviceorganisatie Totaal lasten exclusief jeugdteams Jeugdteams Totaal lasten inclusief jeugdteams

38.685 2.757 2.590 1.671 45.703 807 46.511

28.788 1.903 1.480 1.269 33.440 807 34.248

115.101 9.067 6.450 5.012 135.631 135.631

116.056 8.271 7.770 5.012 137.110 2.422 139.532

955 -796 1.320 1.479 2.422 3.901

110.009 5.731 7.137 4.484 127.362 4.238 131.599

Baten exclusief uittreding reserve Leerdam + Zederik Baten Jeugdteams Ontrekking reserve frictiekosten uittreding Leerdam + Zederik Totaal baten

45.684 807 19 46.511

33.421 807 19 34.248

135.573 58 135.631

137.052 2.422 58 139.532

1.479 2.422 3.901

127.246 4.238 116 131.599

-

-

-

-

-

-

Saldo baten -/- lasten

2.2 Toelichting 2.2.1 Regionale zorgmarkt Kosten stabilisatie in 2022 Bij de jaarrekening 2022 is geconstateerd dat kosten zich hebben gestabiliseerd en dat rekening houdend met prijsverhogende effecten er sprake is van afname van het jeugdhulpgebruik. We weten ook dat 2022 het jaar van meerdere veranderingen was: nieuwe overeenkomsten met aangescherpte (kwaliteit)sturing (zoals bijvoorbeeld het normenkader), lokaal opdrachtgeverschap aan de lokale teams, etc. De financiële effecten zijn niet onderscheidend genoeg aan de verschillende interventies toe te schrijven. Nu het grootste deel van de geleverde jeugdhulp is gedeclareerd, zijn de volgende waarnemingen gedaan over het afgelopen jaar in de diverse segmenten. Dalende kosten jeugdbescherming

Het aantal jeugdigen en de kosten van jeugdbescherming zijn fors gedaald (13%). Als gevolg hiervan zijn ook de (aanvullende) kosten van ingezette jeugdhulp (bijvoorbeeld pleegzorg en gezinshuis) voor deze groep jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel gedaald. Het project Veilig opgroeien is 4 www.jeugdzhz.nl

teamwerk lijkt zijn vruchten af te werpen. Mogelijk heeft ook de investering in de verlaging van de caseload hiertoe bijgedragen. Dalend aantal jeugdigen in JeugdzorgPlus

Sinds vorig jaar zomer is het aantal jeugdigen in de JeugdzorgPlus gedaald. Dit is een positieve ontwikkeling in lijn met het ingezette beleid. In onderstaande grafiek is de ontwikkeling weergegeven.

Verschuiving van specialistische naar hoogspecialistische GGZ

Er is sprake van een forse (€ 9,1 mln) verschuiving van specialistische naar hoogspecialistische GGZ. Uit een nadere analyse en gesprekken met aanbieders is gebleken dat dit voor een deel terecht is. Voor een ander deel voert de Serviceorganisatie nog gesprekken over welke dienst van toepassing is (specialistisch of hoogspecialistisch) en of er een tussenvariant tussen specialistisch en hoogspecialistisch gedefinieerd moet worden. Dagbehandeling en dagbesteding neemt niet af, ondanks investering Jeugdhulp op school

De kosten van dagbehandeling en dagbesteding nemen iets toe. Bij de invoering van Jeugdhulp op school, waarop extra is geïnvesteerd, was juist een afname beoogd. Meer jeugdigen in de basisschoolleeftijd maken gebruik van kinderdagvoorzieningen; mogelijk is er een verband met stagnerende instroom in het bijzonder onderwijs. Dit is onderwerp van gesprek met gemeenten en onderwijs. Jeugdigen met een beperking met een langdurige zorgvraag zorgen voor kostentoename

De toegang tot de Wet langdurige zorg (Wlz) voor jeugdigen met een langdurige zorgvraag (met name jeugdigen met een beperking) is sinds 2015 fors ingeperkt. Als gevolg hiervan nemen de kosten voor deze groep jaarlijks toe omdat elk jaar een nieuwe groep van jonge jeugdigen instroomt. Deze groep stroomt dan vaak pas weer uit bij het 18e levensjaar. Als gevolg hiervan stijgen jaarlijks de kosten van jeugdhulp van verblijf en dagbesteding voor deze groep.

5 www.jeugdzhz.nl

Kostenontwikkeling 2023 De kosten van de post regionale zorgmarkt stijgen ten opzichte van de begroting 1,0 mln. (0,8%) en ten opzichte van vorig jaar met € 6,0 mln. (5,5% bij een indexatie van 7,2%). Ten opzichte van vorig jaar is er gecorrigeerd voor indexatie dus sprake van een kostendaling. De stijging ten opzichte van de begroting wordt voor het belangrijkste deel veroorzaakt door een te lage raming voor en stijging van vervoerskosten, hogere kosten voor kleinschalige woonvoorzieningen en stijging van kosten voor ambulante jeugdhulp. Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen toegelicht. Extra kosten voor kleinschalige woon en crisis voorzieningen

In 2022 is er extra bijgedragen aan niet rendabele kleinschalige woonvoorzieningen (€ 0,7 mln.). In 2023 is dit ook nodig (€ 0,9 mln.) Daarnaast moest een gezinshuis wegens vertrek gezinsouders en complexe problematiek van de jeugdigen worden omgevormd naar een kleinschalige woonvoorziening. Dit kost € 0,4 mln. extra voor drie jeugdigen uit onze regio. Kosten vervoer stijgen verder door

De kosten van (taxi)vervoer van jeugdigen stijgen verder door. Op basis van de declaraties over de eerste drie maanden wordt een kostenstijging van € 0,3 mln (17% bij een indexatie van 11%) verwacht voor dit jaar. In 2015 toen nog beperkt taxivervoer werd verstrekt door de jeugdteams bedroegen de kosten € 0,5 mln. Voor 2023 bedragen de kosten naar verwachting € 2,3 mln. Een klein deel van deze stijging lijkt veroorzaakt door het groeiend aantal jeugdigen wat gebruik maakt van een jeugdhulpvoorziening in plaats van onderwijs. Continuïteitssteun nodig voor aanbieders van JeugdzorgPlus

JeugdzorgPlus betreft jeugdhulp aan kinderen in een gesloten instelling. Landelijk en (boven)regionaal is beleid in gang gezet deze vorm van jeugdhulp af te bouwen. Mede als gevolg hiervan hebben aanbieders van Jeugzorgplus problemen om financieel gezond te blijven. Deze vorm van jeugdhulp is nog wel nodig en daarom is continuïteitssteun noodzakelijk. Inmiddels is overeenstemming bereikt over de vergoeding van leegstandsverliezen en transformatiekosten over de afgelopen jaren. Deze kosten zijn verwerkt in de jaarrekening 2022. In het onlangs vastgestelde Bovenregionaal plan JeugdzorgPlus zijn de kaders en toekomstige 'bed capaciteit' opgenomen. Op basis hiervan maken de JeugdzorgPlus aanbieders een continuïteitsplanplan. Als deze worden vastgesteld zal tevens duidelijk worden welke aanvullende bijdragen vanuit gemeenten nodig zijn. Met deze nog onbekende bedragen is in deze eerste bestuursrapportage nog geen rekening gehouden. Stijgende kosten door het werken met kleinere groepen JeugdzorgPlus

Los van continuïteitssteun is, in afstemming met de overige regio's in de provincie Zuid-Holland, inhoudelijk (sinds tweede kwartaal 2022) ook een transformatie gemaakt naar kleinere groepen. Dit leidt, in ieder geval voor de korte termijn, tot hogere kosten. De impact van de hogere tarieven bedraagt € 1,6 mln. op jaarbasis. Sinds 2023 wordt in de tarieven ook uitgegaan van een meer realistische bezettingsgraad (90% in plaats van 100%). De impact hiervan is € 0,2 mln.

6 www.jeugdzhz.nl

Sturing door contractmanagement Door contractmanagement wordt actief gestuurd op de inzet van diensten door zorgaanbieders. Mogelijke upcoding wordt hierbij aangepakt. Ook wordt getoetst of aanbieders voldoen aan de kwaliteitscriteria bij de inzet van specifieke diensten. Hiermee wordt geborgd dat de regio alleen jeugdhulp vergoedt waarbij de kosten die in rekening worden gebracht passen bij de geleverde jeugdhulp en dat dus niet teveel wordt betaald of een te lage kwaliteit voor het in rekening gebrachte bedrag wordt geleverd Normenkader Voor de meeste diensten die in de overeenkomst zijn opgenomen is een norm opgenomen m.b.t. intensiteit en duur van de dienst. Wanneer een jeugdhulpaanbieder en een verwijzer (lokaal team of GI) verwachten dat de gestelde norm onvoldoende is om de voor de jeugdige gestelde doelen te realiseren kan de verwijzer positief adviseren om af te wijken van de in de overeenkomst gestelde norm. Het normenkader is een instrument dat in staat stelt om in samenwerking met jeugdhulpaanbieders en verwijzers tot een optimale inzet van jeugdhulp te komen n beter te sturen op een juiste prijs-kwaliteitverhouding. Het normenkader heeft geen invloed op het aantal jeugdigen wat jeugdhulp ontvangt. Het normenkader kan als instrument ingezet worden om casusregie door de (lokale) verwijzer te versterken.

Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van ervaring opdoen met het normenkader. Er is een 'state of the art' monitoring instrumentarium ingericht en sinds kort ook ontsloten in het gemeentedashboard. Serviceorganisatie en gemeenten kunnen de ontwikkelingen (overschrijdingen normenkader) hiermee goed en 'realtime' volgen. Gemeenten zitten aan het stuur als het gaat om de inhoudelijke toets door de verwijzer op verzoeken tot afwijkingen van het normenkader. Een uniforme werkwijze binnen de regio is hierbij een belangrijk aandachtspunt. De werking en monitoring van het normenkader wordt ook ingebed in de regionale werkgroep Beter monitoren. Met aanbieders wordt het de werking van het normenkader geëvalueerd inclusief naleving door de aanbieders van de afspraken. Daarbij worden de na te streven doelen, waaronder het goede gesprek over de inzet van jeugdhulp tussen aanbieder en jeugdteamprofessional, ook meegenomen. Een bijzonder aandachtspunt hierbij is het zoveel als mogelijk beperken, beheersbaar houden van de administratieve lasten.

2.2.2 Landelijk Transitie Arrangement (LTA) Het LTA is een set aan afspraken die door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk wordt gemaakt met een beperkt aantal jeugdhulpaanbieders, om er zeker van te zijn dat er een contractbasis is voor aanbieders met uitzonderlijk aanbod. Hierbij valt te denken aan aanbod voor transgender problematiek, gezinnen waar ernstige kindermishandeling of verwaarlozing plaatsvindt, jongeren met complexe problemen bij wie diagnostiek geen beeld geeft, etc. Het betreft een kleine groep jeugdigen met hoge kosten per jeugdige. De kosten kunnen sterk fluctueren. Ten opzichte van de begroting is de prognose afgenomen met € 0,8 mln. (8,8%). Ten opzichte van vorig jaar stijgen de 7 www.jeugdzhz.nl

kosten met € 2,5 mln. (44,3%). Inmiddels is een meer verfijnde prognose gemaakt. Dit heeft geleid tot een lagere prognose ten opzichte van de begroting.

2.2.3 Persoonsgebonden budget (PGB) Ten opzichte van de begroting stijgen de kosten met € 1,3 mln. (20,5%). Ten opzichte van vorig jaar stijgen de kosten met € 0,6 mln (8,9%). Dit is 2,2% meer dan de indexatie van 6,7%. De raming voor de begroting was te laag en de kosten stijgen iets gecorrigeerd voor indexatie. Daarnaast zien wij dat er in onze regiobudgetten met een hoge marge ten opzichte van de gedeclareerde waarde worden vastgesteld. Er wordt dus relatief veel speling voor de uitnutting van het budget geboden. Sturing op de inzet en de hoogte van het budget via het lokale team is daarmee belangrijk.

2.2.4 Stichting Jeugdteams Met ingang van 2022 zijn gemeenten zelf verantwoordelijk voor de inrichting (en contractering van) hun lokale teams. Op verzoek van de gemeenten Gorinchem en Molenlanden heeft de Serviceorganisatie de Stichting Jeugdteams nog gecontracteerd om deze taak uit te voeren voor deze gemeenten. De aansturing en het contractmanagement worden uitgevoerd door de betreffende gemeenten.

2.2.5 Serviceorganisatie De specificatie van de Serviceorganisatie is in onderstaande tabel opgenomen. Begrotingspost Personeelskosten eigen personeel Personeel van derden Uitbestede ICT Dienstverlening en overige ICT kosten Dienstverlening SCD Overige kosten Totale kosten

Begroot 2.418.624 690.000 1.050.000 225.000 628.253 5.011.877

Begroot tm april Realisatie 806.208 230.000 350.000 75.000 209.418 1.670.626

RealisatieBegroot 728.450 -77.758 117.237 -112.763 368.167 18.167 -75.000 55.401 -154.017 1.269.255 -401.371

De post Personeelskosten eigen personeel is lager dan begroot omdat de CAO verhoging nog moet worden verwerkt. De post ‘’personeel van derden’’ is lager vanwege nog te ontvangen facturen. De post ‘’dienstverlening SGD’’ (Service Gemeente Dordrecht) is nog niet gefactureerd. De post ‘’Overige kosten’’ blijft achter, doordat kosten nog gefactureerd / doorbelast moeten worden en activiteiten later in het jaar plaatvinden. Het betreft onder andere huisvesting, bestuurs- en algemene kosten, clientervaringsonderzoek, clientparticipatie, controle PGB, fraudeonderzoek en accountantscontrole.

8 www.jeugdzhz.nl

2.3 Gemeentelijke bijdragen De verwachte gemeentelijke bijdragen zijn in onderstaande tabel opgenomen. Afhankelijk van de kostenontwikkelingen per gemeente kunnen de werkelijke uitkomsten per gemeente nog aan verandering onderhevig zijn. Verder is er een beroep gedaan op de compensatieregeling Voogdij/18+. Voor Sliedrecht is over de jaren 2020 en 2021 compensatie verkregen voor € 0,7 mln. Omdat er nog solidariteit was in deze jaren wordt dit meegenomen in onderstaande bijdragentabel.

Tabel gemeentelijke bijdragen Stichting Zorginkoop Jeugdteams incl. JPT

LTA

PGB

4.561.664 33.790.840 1.223.488 8.038.704 4.275.363 7.056.745 14.251.838 1.198.607 7.866.665 6.217.963 6.296.179 13.026.358 2.422.095 105.382.320

402.252 2.093.056 902.131 114.206 808.630 932.983 681.451 952.814 634.080 749.033 8.270.637

225.874 2.467.922 589.889 209.405 654.175 1.254.545 426.143 327.637 273.645 1.340.449 7.769.683

Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoekschewaard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal

Gecertificee Gesloten Uitvoering rde Jeugdhulp skosten instellingen SOJ

421.859 2.684.996 785.476 317.070 248.371 1.069.581 663.770 683.269 658.582 1.215.145 8.748.120

1.362.303 282.261 282.261 1.926.824

232.839 1.496.321 483.586 197.747 262.799 750.232 380.533 325.015 277.209 547.715 4.953.996

Totaal

herverdeling voogdij

Totaal na Totaal Begroot herverdeling exclusief JT exclusief compensatie jeugdteams Voogdij

5.844.488 43.895.438 12.305.535 5.113.791 9.030.720 18.259.179 11.217.170 8.506.698 8.421.956 16.878.700 139.473.675

-22.728 -148.175 -37.627 -16.828 -26.540 -60.035 -35.882 -29.158 425.475 -48.504 -0

5.821.761 5.821.761 5.728.316 43.747.264 43.747.264 42.955.885 12.267.908 11.044.421 10.824.915 5.096.963 5.096.963 5.182.487 9.004.181 9.004.181 8.957.206 18.199.144 18.199.144 18.515.427 11.181.288 9.982.681 9.675.069 8.477.540 8.477.540 8.388.938 8.847.431 8.847.431 8.289.822 16.830.196 16.830.196 17.055.018 139.473.675 137.051.581 135.573.083

Taakvelden Taakvelden 6.72a – Jeugdhulp begeleiding 6.72b – Jeugdhulp behandeling 6.72c – Jeugdhulp dagbesteding 6.72d – Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a – Pleegzorg 6.73b – Gezinsgericht 6.73c – Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a – Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b – Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c – Gesloten plaatsing 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering PGB 6.72a Uitvoerings-kosten SOJ Totaal

Alblasserdam Dordrecht 925.545 234.492 604.433 16.723 388.254 272.647 632.156 1.303.290 511.029 1.010 427.171 46.297 225.874 232.839 5.821.761

5.370.141 1.513.339 4.604.442 103.232 2.680.295 1.729.805 9.300.496 7.232.823 2.898.535 1.335.376 2.719.872 294.665 2.467.922 1.496.321 43.747.263

Gorinchem

Hardinxveld- Hendrik-Ido- Hoeksche Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Giessendam Ambacht Waard 1.187.751 625.129 1.279.623 3.024.076 1.478.413 1.161.515 1.392.472 2.548.431 18.993.095 368.760 167.888 400.514 938.692 377.143 315.639 338.623 701.192 5.356.281 1.171.598 530.143 697.366 1.614.608 980.690 658.998 560.556 1.537.913 12.960.748 17.872 12.520 8.846 45.825 32.294 20.348 11.172 54.531 323.364 696.725 527.722 131.519 812.118 755.525 537.805 544.293 929.523 8.003.777 756.792 155.602 292.673 1.230.005 441.728 118.317 137.658 508.486 5.643.711 1.496.456 818.696 1.408.481 2.007.353 1.013.724 1.013.986 1.382.778 3.381.039 22.455.166 1.942.148 1.258.625 2.309.239 3.958.674 2.451.333 2.123.557 1.650.203 2.895.131 27.125.024 1.154.759 230.112 1.253.058 1.313.567 894.003 1.111.529 829.968 1.039.447 11.236.009 275.845 154 384 1.774 5.320 276.296 4.836 1.900.995 816.037 328.578 278.475 1.131.684 676.532 712.048 674.807 1.256.652 9.021.857 86.202 34.797 27.257 117.381 72.845 45.827 497.751 84.852 1.307.875 589.889 209.405 654.175 1.254.545 426.143 327.637 273.645 1.340.449 7.769.683 483.586 197.747 262.799 750.232 380.533 325.015 277.209 547.715 4.953.996 11.044.421 5.096.963 9.004.181 18.199.144 9.982.681 8.477.540 8.847.431 16.830.196 137.051.580

9 www.jeugdzhz.nl

3 Bedrijfsvoering 3.1 Weerstandsvermogen De Serviceorganisatie heeft, met uitzondering van de reserve Frictiekosten uittreding Leerdam en Zederik, geen weerstandsvermogen/reserves. Zoals opgenomen in de bijdrageverordening komen tegenvallers en meevallers ten opzichte van de begroting, ten laste respectievelijk ten gunste van de deelnemende gemeenten.

3.2 Risicobeheersing 3.2.1 Risico's gerelateerd aan jeugdhulpgebruik Deze financiële risico's richten zich vooral op de ontwikkeling van de kosten van jeugdhulp in relatie tot de begroting. Afgelopen jaar zijn de kosten, na jarenlange groei, gestabiliseerd. Gecorrigeerd voor bijzondere effecten zoals JeugdzorgPlus, financiering onrendabele voorzieningen en woonplaatsbeginsel was er zelfs sprake van een krimp. Uit deze eerste bestuursrapportage blijkt dat de kosten, gecorrigeerd voor indexatie, in 2023 ten opzichte van 2022 stabiel blijven. De komende jaren is een kostendaling noodzakelijk, omdat de rijksbijdragen naar verwachting op termijn worden afgebouwd.

3.2.2 Risico vanwege hoge inflatie De kosten in 2023 zijn sterk toegenomen als gevolg van de sterk gestegen tarieven door de hoge inflatie van vorig jaar en dit jaar. Hoge inflatie blijft een risico voor de kostenontwikkeling. Hier staan meestal wel hogere rijksbijdragen tegenover.

3.2.3 Specifieke risico's Met terugwerkende kracht declareren van PGB-budgetten Van de verstrekte PGB-budgetten wordt circa 65% daadwerkelijk besteed. In de huidige gemeentelijke verordeningen en beleidsregels zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties. Wel geldt de algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de jaren 2017-2021 zou nog een bedrag van € 16,3 mln. gedeclareerd kunnen worden. De ervaring leert dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt. Inzet duurdere diensten als gevolg van nieuwe inkoop Vanaf 2022 is een geheel nieuwe set van diensten geïntroduceerd die fors afwijkt van de oude producten van vóór 2022. Het risico bestaat dat aanbieders hierdoor nu duurdere diensten inzetten dan vóór 2022. De SOJ heeft al verschillende afwijkingen geconstateerd die wijzen op de inzet van duurdere diensten en bespreekt deze met de betreffende aanbieders. Inmiddels zijn en worden 10 www.jeugdzhz.nl

maatregelen genomen en nadere afspraken gemaakt. Tegelijkertijd zijn door de verscherpte kwaliteitscriteria aanbieders andere diensten (voor lager tarief) gaan leveren omdat ze niet voldeden aan de criteria van de duurdere dienst. Verkleinen groepen verblijfszorg drie milieuvoorziening In de JeugdzorgPlus zijn de groepen al verkleind. De impact hiervan voor een kleine groep jeugdigen bedraagt € 1,6 mln. extra kosten. Bovenregionaal is de intentie uitgesproken voor de zogenaamde driemilieu verblijfsvoorziening de groepen te verkleinen. Dit leidt tot extra kosten en wordt nader geanalyseerd en uitgewerkt. De impact zal zich bevinden binnen een bandbreedte tussen € 1,4 en 2,8 mln. Continuïteitsproblemen van aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren Er zijn in de provincie Zuid-Holland twee aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren. Aanbieders zijn financieel in de problemen gekomen als gevolg het ingezette beleid het gebruik van gesloten jeugdhulp af te bouwen en vanwege overige bedrijfsvoeringsproblemen. Bij één aanbieder lijkt de weg omhoog weer te zijn gevonden en ziet het er naar uit dat de benodigde continuiteitsbijdrage en transitiekosten beperkt blijven. Zeker is het nog niet, omdat er nog geen continuiteitsplan met een sluitende exploitatie is vastgesteld en het tempo van verdere afbouw ook onzeker is.

Bij de andere aanbieder is de omvang van de problematiek aanzienlijk en zijn de potentiële kosten voor ZHZ hoger, ook vanwege de grotere omvang. Inmiddels is overeenstemming bereikt over de vergoeding van de verliezen van de afgelopen jaren veroorzaakt door de snelle afbouw van jeugdigen in de JeugdzorgPlus. De vergoedingen zijn reeds als last genomen in de jaarrekening 2022. Verder is door Rotterdam Rijnmond een lening verstrekt ter overbrugging van de liquiditeit. Onze regio draagt mede risico als deze lening niet wordt afgelost. Er zijn echter ruim voldoende harde zekerheden in de vorm van vastgoed gesteld, waardoor het risico op deze lening minimaal is. Later dit jaar worden de continuïteitsplannen van deze aanbieders opgeleverd en vastgesteld. Dan zal ook duidelijk welke bijdragen de gemeenten nog moeten betalen. Risicomatrix In onderstaande tabel is de impact van de risico's op 2023 gekwantificeerd. De financiële impact van deze risico's is niet verwerkt in de prognose 2023 in deze burap. Omvang jeugdhulp in gemeente in €mln.

5 tot 10 10 tot 15 15 tot 20 >40 Risico: Risicomarge Opmerking: Hogere inflatie dan begroot en inhaalindexatie 0% 0% 0% 0% Werkt door in tarieven 2024, geen effect in 2023 Continuiteit jeugdzorgplus 2,0% 2,0% 2,0% 2,0% Verkleinen groepen verblijfszorg drie milieu voorziening 1,5% 1,5% 1,5% 1,5% Subtotaal 3,5% 3,5% 3,5% 3,5% Correctiefactor risico's doen zich niet gelijktijdig voor (50%) 1,8% 1,8% 1,8% 1,8% Risico op hogere kostenontwikkeling jeugdhulp / dure jeugdigen 10% 7,5% 5% 2,5% Totaal 11,8% 9,3% 6,8% 4,3%

3.2.4 Reguliere bedrijfsvoeringrisico's Naast bovengenoemde specifieke risico's heeft de Serviceorganisatie de reguliere financiële en nietfinanciële bedrijfsvoeringrisico's voor alle processen in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot een omvangrijke lijst. Op alle risico's zijn beheersmaatregelen geformuleerd. Deze worden periodiek geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De risico's zijn geclassificeerd volgens onderstaand model. 11 www.jeugdzhz.nl

Kans

Financiële impact

Dat het risico zich voordoet

4 zeer grote kans >75% 3 grote kans 50-75% 2 middelgrote kans 25-50% 1 kleine kans < 25%

4 x > € 2 mln

3 € 2 mln < x < € 0,5 mln

2 € 0,5 mln < x < € 0,1 mln

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.papendrecht.nl/api/v1/meetings/652/documents/11168