2024 Jaarverantwoording Groeiagenda Smart Delta Drechtsteden.pdf
Tekst van het document
GROEIAGENDA DRECHTSTEDEN 2030
JAARVERANTWOORDING OVER HET JAAR
2024
INLEIDING Voor u ligt de jaarverantwoording van het Programma Smart
verder versterkt. Dat heeft geleid tot verschillende belangrijke
Delta Drechtsteden, gericht op de uitvoering van de regionale
innovatietrajecten die een impuls geven aan verduurzaming
Groeiagenda Drechtsteden 2030 over het jaar 2024. Wij werken
van de sector. De samenwerking met hen en andere triple-
als gemeenten in de regio Drechtsteden succesvol samen met
helixpartners heeft een grote bijdrage geleverd aan het succes
partners uit het regionale bedrijfsleven en onderwijs aan het
van deze initiatieven. Een concreet voorbeeld hiervan is de
versterken van onze ruimtelijke en economische positie. Ook
ontwikkeling van de Werf van de Toekomst, die een belangrijke
dit jaar hebben we samen belangrijke stappen gezet om onze
rol speelt in de innovaties binnen de sector. Naast economische
ambities te realiseren en de regio verder te ontwikkelen.
en infrastructurele ontwikkelingen kende 2024 ook een bijzondere gebeurtenis: een officieel bezoek van Zijne Majesteit
Zo is de Regionale Bouwtafel officieel verankerd, waardoor
de Koning aan de regio. Dit bezoek onderstreepte de nationale
samenwerking tussen gemeenten, ontwikkelaars
erkenning voor de innovatieve en duurzame initiatieven binnen
en woningcorporaties effectiever verloopt. Het
Smart Delta Drechtsteden.
versnellingsdashboard, ontwikkeld door studenten van de Hogeschool Rotterdam, heeft niet alleen lokaal impact gehad,
Kortom, het sterke partnerschap tussen overheid, bedrijfsleven
maar wordt nu ook landelijk toegepast als instrument om de
en onderwijsinstellingen leidde tot vele nieuwe initiatieven
woningbouwproductie beter te monitoren. Dit is hard nodig
die bijdragen aan de welvaart en het welzijn in onze regio.
omdat de woningbouwproductie in onze regio achterblijft.
Een belangrijk succes voorkomend uit deze samenwerking is natuurlijk dat we in 2024 er voor de tweede keer in geslaagd zijn
Op het gebied van infrastructuur en mobiliteit hebben we ons
een grote Regio Deal, van 25 miljoen euro, met Drechtsteden-
sterk ingezet om de bereikbaarheid van de regio te verbeteren.
Gorinchem te sluiten. Deze samenwerking krijgt bovendien een
De structurele filedruk op de A15 en A16 en de uitdagingen
vervolg in een verdere verkenning van de samenwerking met
binnen het openbaar vervoer leidden al tot grote uitdagingen op
Gorinchem.
bereikbaarheid. Daarbij komen ook de geplande werkzaamheden aan de Van Brienenoordbrug en de Papendrechtse brug. Dit
Wij spreken onze waardering uit voor alle bestuurders,
zal tot een forse toename van reistijden leiden. Dit vraagt
medewerkers en partners die zich in 2024 hebben ingezet voor
om continue doortastende actie. Door actieve lobby en
de versterking van de regio. De resultaten van dit jaar laten
samenwerking met het Rijk en de provincie zijn de eerste extra
zien dat de Drechtsteden gemeenten zich gezamenlijk blijven
investeringen toegezegd voor duurzame mobiliteitsoplossingen,
onderscheiden als een innovatieve en veerkrachtige regio.
waaronder betere ov-verbindingen en de verdere ontwikkeling van fietsinfrastructuur. Tegelijkertijd erkennen wij dat
De noodzaak tot samenwerking en regionale investeringen
deze toezeggingen nog onvoldoende zijn om de groeiende
blijft echter onverminderd groot. De uitdagingen op ruimtelijk-
mobiliteitsproblematiek in de regio structureel op te lossen.
economisch vlak overstijgen bestuurlijke grenzen en een gezamenlijke inzet op tenminste de thema’s van de Groeiagenda
Voor wat betreft energietransitie stond 2024 onder andere in
is voorwaardelijk voor maatschappelijke impact. In 2024
het teken van de toenemende impact van (de afgekondigde)
zijn wij gestart met een doorontwikkeling in de bestuurlijke
netcongestie. Met de oprichting van regionale Taskforce Aanpak
samenwerking om onze slagkracht te bestendigen en
Netcongestie en diverse energiecoöperaties zijn in onze regio
strategische positie te versterken. Dit vergt de komende
concrete stappen gezet om de capaciteit van het elektriciteitsnet
periode wederom veel inzet en samenwerkingskracht van al
te versterken en slimmer te benutten. Voor wat betreft de
onze partners. Met vertrouwen kijken we uit naar de verdere
energiecoöpaties verdienen de ondernemersverenigingen
voortzetting van deze positieve lijn in 2025.
expliciete erkenning voor hun rol en inzet. Daarnaast hebben we volop geïnvesteerd in energiebesparing en duurzame energieoplossingen zoals de uitbreiding van regionale
Peter van der Velden
warmtenetten.
Voorzitter Smart Delta Drechtsteden
In 2024 is verder gebouwd aan de economische kracht van
Jan de Vries
de regio. Binnen de maritieme sector is de samenwerking
Vicevoorzitter Smart Delta Drechtsteden
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
2
INHOUDSOPGAVE
Bouwen 4 Ruimtelijke Ontwikkeling
6
Wonen en Volkshuisvesting 9 Werken en Economie
12
Bereikbaarheid en Mobiliteit
17
Energietransitie 22 Public Affairs en Lobby
26
Communicatie en Events 28 Regio Deal(s) 32 Financiële jaarverantwoording
35
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
3
BOUWEN Wat willen we bereiken? •
Versnellen van de woningbouw (passende woningen)
Onze kernopgaven Wij bouwen met snelheid en een duidelijke visie. Onze koers blijft
contributie gevraagd aan de deelnemers. Dit draagt niet alleen bij aan een sterker commitment, maar verlaagt tegelijkertijd de kosten voor de regio. Daarnaast is aansluiting gezocht bij vertegenwoordigers van de Landelijke Versnellingstafel, om kennis en ervaringen breder te delen en de samenwerking te versterken.
vast, waarbij we realistische plannen maken die standhouden, zelfs in tijden van crisis. We houden hierbij altijd rekening met
Een belangrijke ontwikkeling binnen de regio is de
andere opgaven, zodat onze aanpak in samenhang blijft met
totstandkoming van een versnellingsdashboard, ontwikkeld door
bredere ontwikkelingen.
studenten van de Hogeschool Rotterdam. Dit prijswinnende dashboard, bekroond als ‘Beste project van het jaar’, helpt bij
Daarnaast zetten we ons in voor het creëren van
het monitoren van de voortgang en het delen van inzichten.
onderscheidende woonmilieus die niet alleen aansluiten bij de
Het succes ervan heeft zelfs het landelijke beleid beïnvloed:
behoeften van vandaag, maar ook recht doen aan onze rijke
inmiddels zijn alle regio’s verplicht een versnellingsdashboard in
historie en unieke ligging aan het water. Door deze elementen
te richten. In 2025 zal het verder worden doorontwikkeld, zodat
te combineren, zorgen we voor leefomgevingen die zowel
ook ontwikkelaars en woningcorporaties hun data hierin kunnen
karaktervol als toekomstbestendig zijn.Een ander speerpunt
opnemen, wat de effectiviteit en transparantie verder vergroot.
in onze aanpak is het versterken van de verbinding tussen woonwijken en het omringende landschap. We maken bewuste
Het invoeren van een voortgangsmonitor conform de bestuurs-
keuzes om groene verbindingen te realiseren, zodat natuur en
opdracht ‘Monitoring van de woningbouwprogrammering en
bebouwing elkaar versterken en bewoners kunnen genieten van
productie’ is echter een uitdaging gebleken. De complexiteit van
een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.
de dataverzameling maakt het lastig om relevante en bruikbare
Wat hebben we bereikt?
gegevens te genereren. Om hierin verbetering te brengen, heeft een van de vier studenten die betrokken waren bij de
De Regionale Bouwtafel is formeel ingesteld. Dit jaar heeft de
ontwikkeling van het versnellingsdashboard, zijn stageopdracht
provincie hiervoor subsidie verstrekt en voor het eerst is er ook
bij ons uitgevoerd. Hij heeft in kaart gebracht welke data wél
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
4
nodig zijn voor een effectieve monitoring. Een nieuwe groep van
Bestuurlijke opdracht Monitoring van de
vier studenten zal voortbouwen op zijn werk, met een specifieke
woningbouwprogrammering
focus op de dataverzameling bij ontwikkelaars.
De gemeenten in de Drechtsteden hebben een grote ambitie op het gebied van woningbouw. In 2030 willen we dat er nog
In 2024 zijn in de zeven Drechtsteden tezamen 766 nieuwe
ongeveer 20.000 woningen zijn gebouwd in onze gemeenten, in
woningen gerealiseerd en 192 overige toevoegingen. Er werden
de afgelopen jaren (vanaf 2016) zijn er zo’n 6.000 gerealiseerd.
253 woningen gesloopt. Per saldo een toevoeging van 628
We constateren echter dat de woningbouwproductie op dit
woningen. Het aantal verleende bouwvergunningen was 1345,
moment onvoldoende is om deze doelstelling te kunnen halen.
verdeeld over 400 huur en 945 koop. Dat ligt in lijn met de
Er zijn twee belangrijke verbeterpunten, die vorig jaar ook
eerdere verwachting en zorgt voor een verwachte oplevering
geconstateerd zijn door onderzoeksbureau Brink. Te weten
van 1345 woningen in 2025. In de praktijk blijkt dat alleen de
het opstarten van een regionale bouwtafel en zorgen voor een
aanbevelingen uit het rapport van Brink niet voldoende zijn. Er
betere monitoring van planningen, zodat tijdig kan worden
zijn regionale afspraken nodig en extra lokale uitvoeringskracht.
bijgestuurd en tijdig besluiten worden genomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Invoeren van de monitor conform bestuursopdracht Monitoring
Regionale Bouwtafel/ Versnellingstafel
van de woningbouwprogrammering en productie is een lastige
In 2022 is gestart met een verkenning naar de behoefte aan een
gebleken. Gemeenten hebben moeite met de werkwijze die in
regionale bouwtafel/versnellingstafel, eveneens een aanbeveling
Dordrecht wordt gevolgd, waardoor er minder relevante data
uit het rapport van Brink. Eind van dat jaar is bevestigd dat dit de
kunnen worden gegenereerd. Via een stageopdracht wordt hier
spijker op z’n kop slaat. De deelnemers aan dit overleg hechten
een nieuwe impuls aan te geven. Er wordt ondertussen gewerkt
veel belang aan de bijeenkomsten en het aantal deelnemers
aan de inrichting van digitale systemen waarmee alle informatie
en partijen breidt zich in de loop van het jaar steeds verder uit.
in de toekomst makkelijker is op te halen en de meerwaarde
Naast woningcorporaties, ontwikkelaars, bouwers, beleggers
voor de gemeenten zelf ook groter is.
en makelaars is het onderwijs (mbo en hbo), waterschappen, omgevingsdiensten en investeerders aangesloten. Met het
Samenhang met andere opgaven
faciliteren van de Versnellingstafel uit de Regionale Realisatie
Samenhang met Wonen & Volkshuisvesting
Agenda (RRA) zijn daar ook de provincie en het ministerie van
Wonen heeft de focus op beleid en stuurt op de kwaliteit die
BZK/ VRO bijgekomen, en uiteraard vertegenwoordiging vanuit
we moeten bouwen in de regio: woningtype, prijssegment en
de regio door de voorzitters van de programma’s Bouwen en
eigendomsverhouding (koop/huur). Dit vormt de basis voor de
Wonen. Het speelveld is daarmee goed vertegenwoordigd.
versnelling van de bouw en de gebiedsontwikkelingen.
In de eerste bijeenkomst van 2024 is de Regionale Bouwtafel
Externe betrekkingen en lobby
formeel ingesteld. Daarna is de Regionale Bouwtafel in
Voor de versnelling van de woningbouwopgave is een pleidooi
2024 nog vier keer bij elkaar geweest. Binnen de Regionale
gehouden over onze ambitie en de randvoorwaarden die
Bouwtafel hebben we ons gericht op het oplossen van kritische
daarvoor moeten worden ingevuld tijdens de bijeenkomst in
succesfactoren en het voeren van inhoudelijke gesprekken met
Nieuwspoort voor Kamerleden in oktober.
onze belangrijkste stakeholders. Om de Regionale Bouwtafel verder te versterken, hebben we belangrijke stappen gezet om
Communicatie
de regionale Versnellingstafel als integraal onderdeel hiervan
In alle communicatie uitingen lag de focus op samenwerken
te laten functioneren. Daarnaast hebben we meer focus
en de gezamenlijke doelen voor de bouwopgave in de regio.
aangebracht in de uitvoering van de Woondeal door het opstellen
Via onze eigen communicatiekanalen, waaronder LinkedIn en
van een uitvoeringsagenda.
de maandelijkse nieuwsbrief van Smart Delta Drechtsteden hebben we laten zien wat er allemaal gebeurt in de regio en
In 2023 is gestart met het maken en inrichten van een
hebben we inspirerende verhalen laten vertellen door partners.
‘Versnellingsdashboard’ door studenten van de Hogeschool.
Zo blijven de belangrijkste stakeholders betrokken en op de
Uiteraard zijn de studenten door ons begeleid om tot een
hoogte. Ook stonden we stil bij de formele instelling van de
succesvol eindproduct te kunnen komen. Vanuit de voorzitter
Regionale Bouw- & Versnellingstafel Drechtsteden en hebben we
en de secretaris van de Versnellingstafel is overleg met andere
aandacht besteed aan de ontwikkeling van het dashboard om de
Versnellingstafels uit de samenwerkende regio’s van de
woningbouw in de Drechtsteden beter te kunnen monitoren.
Woondeal, de provincie en vertegenwoordigers van de landelijke Versnellingstafel om kennis en ervaringen uit te wisselen.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
5
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING
Wat willen we bereiken?
Daarnaast is in juni een tweedaagse bijeenkomst georganiseerd
•
Gezonde, groene en veilige leefomgeving door het
in Eindhoven, waarbij bestuurders op het gebied van Bouwen &
samenbrengen van de opgaven die ruimte nodig hebben.
RO en Wonen & VHV samenkwamen. Deze inspirerende sessie
Onze kernopgaven Wij hebben een helder inzicht in de ruimtevraag die voortkomt
heeft onder ander tot de opdracht geleid om een verkenning te starten naar de mogelijkheden om voorzieningen in de regio met een bovenlokale functie slim samen te organiseren.
uit onze opgaven en ambities. Omdat de beschikbare ruimte in de regio beperkt is, maken we samen weloverwogen en integrale
Naast de ruimtelijke strategie is er een start gemaakt met het
keuzes. Zo zorgen we ervoor dat elke vierkante meter optimaal
in kaart brengen van regionale voorzieningen. Hiervoor is een
wordt benut en in balans blijft met de bredere ontwikkelingen en
bestuurlijke opdracht opgesteld met als doel inzicht te krijgen
behoeften van de regio.
in welke voorzieningen regionaal van belang zijn. Op basis van
Wat hebben we bereikt? Het afgelopen jaar hebben we intensief gewerkt aan de
deze inventarisatie kan vervolgens worden bepaald hoe deze voorzieningen efficiënter en effectiever kunnen worden ingezet, zodat ze beter aansluiten op de behoeften van de regio.
Ruimtelijke Strategie Drechtsteden, de opvolger van de Handreiking Ruimtelijke Puzzel. Deze strategie richt zich op de
Tegelijkertijd blijven we nauw betrokken bij de herziening van
lange termijn en biedt een gezamenlijke koers voor de ruimtelijke
het omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland. Dit beleid
ontwikkeling van de regio. Door bestuurlijke bijeenkomsten,
wordt jaarlijks aangepast in modules per beleidsterrein. Om
ambtelijke werkplaatsen en een raadsoploop hebben we breed
extra werkdruk bij gemeenten te voorkomen en een consistente
draagvlak gecreëerd bij gemeenten. Daarnaast zijn in elke
regionale afstemming te waarborgen, dient Smart Delta
gemeente ‘Zomergesprekken’ gevoerd met triple helix-partners,
Drechtsteden jaarlijks een gebundelde zienswijze in. Dit zorgt
zorgvuldig geselecteerd door de gemeenten zelf. Hierdoor is
voor een efficiënte en uniforme belangenbehartiging richting de
niet alleen de inhoud van de strategie versterkt, maar is ook de
provincie.
betrokkenheid van verschillende belanghebbenden vergroot.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
6
Een belangrijke ontwikkeling op regionaal niveau is de
•
Voorontwerp Nota Ruimte en Ruimtelijk Arrangement
NOVEX ZR (Zuidelijke Randstad). Deze samenwerking
•
NOVEX Zuidelijke Randstad (ZR) en Haven Industrieel
biedt de mogelijkheid om NOVEX beter af te stemmen op
Complex.
andere programma’s die relevant zijn voor de regio, zoals de Verstedelijkingsalliantie en de Ruimtelijke Strategie. Hierdoor
De NOVEX ZR is rond de zomer van 2024 verbreed van de acht
ontstaat een samenhangend geheel waarin ruimtelijke plannen
gemeenten van de Verstedelijkingsalliantie naar 31 gemeenten.
en investeringen op elkaar worden afgestemd, met als doel
Voor onze regio betekent dit, dat naast Dordrecht nu ook
een sterke en toekomstbestendige ontwikkeling van de
Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht hiertoe
Drechtsteden.
behoren. Voor de NOVEX ZR is in 2024 een Ontwikkelperspectief
Wat hebben we daarvoor gedaan?
opgesteld dat aan de betreffende colleges is voorgelegd. De insteek en doelstellingen van dit Ontwikkelperspectief sluiten
Ruimtelijke Strategie
goed aan bij de Ruimtelijke Strategie. Vanuit de regio zijn we
Het kabinet heeft in de Ruimtelijke Ordeningsbrief van
deelnemer in het Strategisch kernteam voor de NOVEX ZR en
december 2022 drie nationale perspectieven met opgaven en
houden we alle gemeenten aangesloten via het Ambtelijk- en
enkele oplossingsrichtingen opgesteld met als basis, ‘water
Bestuurlijk Overleg.
en bodem sturend’. De provincies hebben de taak gekregen om met ruimtelijke voorstellen te komen. Dit is de input voor
Samenhang met andere opgaven
een nieuwe Nota Ruimte, waarvan de contouren nog door het
Voor de Ruimtelijke Strategie is de ruimtevraag van alle regionale
demissionaire kabinet moesten worden uitgewerkt. Vanuit Smart
programmalijnen meegenomen in het proces, evenals de
Delta (Drechtsteden en Gorinchem) hebben we in 2023, onder
lokale coalitieakkoorden en omgevingsvisies. Richting andere
tijdsdruk van de planning van het Rijk, een handreiking voor het
overheden en voor onderlinge verdeelvraagstukken hebben we
ruimtelijk arrangement van provincie en Rijk opgesteld. Het is
een lange termijn visie nodig waarin het gedeelde verhaal staat
onze gezamenlijke input, naar Rijk en provincie waarin gezocht
en dat de basis is voor het verdelen van de schaarste.
is naar een balans tussen de ruimtelijke functies in ons gebied. De kwaliteit van leven en brede welvaart zijn daarbij leidende
Samenhang met Werken en Economie
principes.
De relatie tussen werkgelegenheid, woningbouw en ruimtelijke ordening kent twee belangrijke aspecten. Enerzijds vraagt de
In 2024 hebben we dit onderwerp verder opgepakt en een
beroepsbevolking van de toekomst om een woningaanbod
proces ingericht waarin ruimte was om vanuit de gemeenten en
dat aansluit op hun behoeften, zoals huisvesting voor young
andere partners inbreng te leveren op een Ruimtelijke Strategie
professionals. Dit is essentieel om de regio aantrekkelijk en
voor de regio. We hebben drie verschillende ‘Werkplaatsen’
bereikbaar te maken en te houden als vestigingsplaats voor
georganiseerd met en voor de ambtelijke experts van alle
werkenden.
gemeenten en de programmalijnen van de regio. Hier zijn inhoudelijke fundamenten gelegd voor de Ruimtelijke Strategie.
Anderzijds brengt de woningbouwopgave een
Hiernaast hebben we in alle zeven gemeenten afzonderlijk
verstedelijkingsdruk met zich mee, doordat er vooral binnen
zogenoemde ‘Zomergesprekken’ gevoerd waarin we lokaal
de bestaande verstedelijkingscontouren wordt gebouwd.
in gesprek gingen met vertegenwoordigers van bedrijven,
In veel gevallen kan de economische functie goed worden
kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties, tezamen
gecombineerd met woonfuncties, zoals bij diensten, zorg,
met de wethouder van de gemeente. Bovendien hebben we 10
detailhandel en horeca. Bij gezoneerde industrie, waar
september 2024 een brede ‘Raadsoploop’ georganiseerd waarbij
milieucontouren van toepassing zijn, ligt dit complexer en
we met raadsleden uit de regio in dialoog zijn geweest over
kunnen er conflicterende belangen ontstaan. Dit vraagt om
diverse aspecten van deze strategie. Het is tevens in bestuurlijke
een zorgvuldige afweging van waar transformatie naar wonen
overleggen met wethouders uit de regio volop aan de orde
wenselijk is en waar bedrijvigheid behouden of verplaatst moet
geweest.
worden.
Provinciaal– en Rijksbeleid
Samenhang met Bereikbaarheid en Mobiliteit
We volgen nauwlettend de ontwikkeling van relevant beleid
Een belangrijke pijler binnen de ruimtelijke strategie is het
op het gebied van RO en wonen informatiebijeenkomsten en
bouwen en verdichten rondom hoogwaardig openbaar vervoer
werksessies bij. Waar nodig worden in samenwerking met de
(HOV). Dit wordt onder andere toegepast in het Oude Lijn-
gemeenten zienswijzen voorbereid en hoorzittingen voorbereid.
traject, waar de Spoorzone Dordrecht-Zwijndrecht onder valt,
In 2024 waren onderstaande ontwikkelingen het meest relevant:
evenals de MerwedeLingelijn die als feeder voor de Oude Lijn
•
6e herziening omgevingsbeleid
fungeert. Ook de waterbushaltes en HOV-buslijnen spelen
•
Start integrale herziening omgevingsbeleid
hierin een cruciale rol, zodat mobiliteit naadloos aansluit op de
•
Ruimtelijk Voorstel PZH
woningbouwontwikkelingen.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
7
Daarnaast wordt het STOMP-principe toegepast, waarbij lopen, fietsen en openbaar vervoer centraal staan, voordat er naar de auto wordt gekeken. Dit draagt niet alleen bij aan de bereikbaarheid, maar verbetert ook het vestigingsklimaat en de luchtkwaliteit. Deze aanpak sluit goed aan bij de bredere focus op gezondheid binnen de Ruimtelijke Strategie en versterkt de leefbaarheid in de regio. Samenhang met Energietransitie De energietransitie is een van de meest bepalende factoren voor ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij netcongestie een grote uitdaging vormt. Om de woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen te kunnen blijven realiseren, is nauwe afstemming met de energieopgave noodzakelijk. Bij nieuwbouw streven we ernaar om deze energieneutraal of energieleverend te ontwikkelen, zodat deze bijdraagt aan de verduurzaming van de regio. Tegelijkertijd vraagt de beperkte ruimte om een efficiënte verdeling tussen de woningbouwopgave en de energieopgave. Dit vereist zorgvuldige planning en integratie van duurzame oplossingen in ruimtelijke ontwikkelingen. De impact van nieuwbouw op het elektriciteitsnet wordt daarbij meegenomen in de netimpactanalyse en geborgd binnen de Regionale Energiestrategie, zodat de energievraag en ruimtelijke groei in balans blijven.
Externe betrekkingen en lobby De lobby op de sectorale programma’s raken ook de integrale ruimtelijke opgave.
Communicatie Voor Ruimtelijke ordening hebben nog geen specifieke communicatieacties plaatsgevonden.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
8
WONEN EN VOLKSHUISVESTING Wat willen we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
We werken aan een passende woningvoorraad waarin we de
In de afgelopen periode hebben we belangrijke stappen gezet
(toekomstige) inwoners van onze regio kunnen huisvesten. Dit
in het realiseren van onze woningbouwambities. Als voorzitter
betekent dat we enerzijds een stevige inspanning leveren om
van de Woondeal regio Zuid-Holland Zuid zijn we een directe
bij te dragen aan het wegwerken van het grote woningtekort
gesprekspartner geworden voor zowel de minister als de
en anderzijds een impuls geven aan de regionale woningmarkt,
gedeputeerde. Dit heeft ertoe geleid dat er een subsidie van
zodat deze beter aansluit bij de vraag van verschillende
€ 100.000 is toegekend voor de uitvoering van de Woondeal.
doelgroepen. Ons woningaanbod moet zowel nieuwe bewoners
Daarnaast heeft de provincie Zuid-Holland ons regionale
aantrekken, die bijdragen aan een gezonde balans op de
woningbouwprogramma goedgekeurd en extra ruimte gecreëerd
woningmarkt, als de huidige bewoners helpen om binnen de
binnen de regionale woningbouwprogrammering voor het plan
regio de juiste verhuisbewegingen op gang te brengen. Om deze
Maasterras in Dordrecht.
uitdagende doelstelling te realiseren, brengen we meer focus aan in wat we bouwen en voor wie we bouwen.
Onze kernopgaven
Om de ontwikkelingen op de woningmarkt goed te kunnen volgen en gericht te kunnen sturen op de woningbouwopgave, beschikken we nu over een actueel en volledig overzicht van
De kernopgave binnen de woningbouwopgave is het
de woningmarkt. Dit is mogelijk gemaakt door het Realstats-
creëren van een woningmarkt die beter aansluit op de
onderzoek, dat inzicht biedt in de particuliere huurvoorraad,
behoeften van onze regio. Dit vraagt om een actieve
en het Rigo-onderzoek, dat in samenwerking met de
sturing op de woningbouwopgave, een versterking van de
corporaties is uitgevoerd. Daarnaast hebben we de regionale
samenwerking tussen betrokken partijen en het stimuleren van
huisvestingsverordening geactualiseerd met nieuwe afspraken
innovatieve oplossingen die bijdragen aan een duurzaam en
over de huisvesting van inwoners die een maatschappelijke
toekomstbestendig woningaanbod.
instelling verlaten. Dit is een belangrijke stap in de verdeling van schaarse, goedkopere woningen.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
9
Verder hebben we de basis gelegd voor een gezamenlijke
Daarnaast is er een sterke link met de opgave Werken en
bestuurlijke ambitie binnen de regio door een 24-uurs
Economie. Het bouwen van voldoende passende woningen is
inspiratiereis naar Eindhoven te organiseren. Tijdens deze reis
essentieel voor het aantrekken en behouden van de toekomstige
is gewerkt aan een gedeelde visie op woningbouw en de manier
beroepsbevolking.
waarop we deze opgave gezamenlijk kunnen oppakken
Wat hebben we daarvoor gedaan?
De energietransitie heeft eveneens een grote impact op de woningbouwopgave. Niet alleen voor nieuwbouwprojecten die
De uitvoering van de Woondeal is in 2024 sterk beïnvloed door
moeten worden aangesloten op duurzame energiesystemen,
de ambities van toenmalig minister De Jonge en gedeputeerde
maar ook voor de bestaande woningvoorraad, waar
Koning, die zich richtten op sociaal- en betaalbaar bouwen,
verduurzaming noodzakelijk is om het wooncomfort en de
de ruimte binnen de woningbouwprogrammering en de
betaalbaarheid voor bewoners te verbeteren. In samenwerking
mogelijkheden om buitenstedelijk te bouwen. Wij hebben
met woningcorporaties werken we actief aan oplossingen om
op bestuurlijk en ambtelijk niveau een actieve rol gespeeld
deze transitie op een efficiënte en haalbare manier te realiseren.
in deze ontwikkelingen. Tegelijkertijd hebben we intensief samengewerkt met andere regio’s en corporaties binnen Zuid-
Externe betrekkingen en lobby
Holland Zuid. De samenwerking verloopt inmiddels soepel,
In 2024 hebben we sterk ingezet op een krachtige positionering
waarbij vertegenwoordiging plaatsvindt op basis van goede
van onze regio bij de provincie en het Rijk. Dit heeft ertoe
onderlinge afstemming en vertrouwen.
geleid dat we een vaste plek aan tafel hebben en goed worden gevonden wanneer er beslissingen genomen moeten worden
Binnen de Regionale Bouwtafel hebben we ons gericht op
over woningbouwopgaven.
het oplossen van kritische succesfactoren en het voeren van inhoudelijke gesprekken met onze belangrijkste stakeholders.
Onze lobbyboodschap richt zich op drie kernpunten: het
Om de Regionale Bouwtafel verder te versterken, hebben we
wegwerken van het woningtekort, het versterken van de regio
belangrijke stappen gezet om de regionale Versnellingstafel als
door woningbouw te concentreren rondom OV-verbindingen
integraal onderdeel hiervan te laten functioneren. Daarnaast
en het toegankelijk maken van financieringsbronnen. We
hebben we meer focus aangebracht in de uitvoering van de
zetten deze boodschap breed in, onder andere door deelname
Woondeal door het opstellen van een uitvoeringsagenda.
aan bijeenkomsten in Nieuwspoort en door actief betrokken te zijn bij de uitwerking van relevante onderdelen uit het
De regie op de regionale woningbouwprogrammering en de afstemming daarover is verder versterkt. Dit heeft ervoor
regeerprogramma.
gezorgd dat we onze resultaten op de juiste manier ter
Communicatie
aanvaarding konden aanbieden aan de provincie, waardoor er
Om onze ambities op wonen en volkshuisvesting te realiseren,
ruimte is gecreëerd voor grotere woningbouwontwikkelingen,
hebben we flink ingezet op de interne en externe communicatie
zoals het Maasterras in Dordrecht. Bovendien is hiermee een
met alle betrokken partijen. Door regelmatig updates te geven
belangrijke randvoorwaarde gecreëerd voor gemeenten die
over de voortgang van de Woondeal en duidelijke afspraken
subsidies van de provincie en het Rijk willen aanvragen.
met elkaar te maken, is de communicatie helder en transparant. Alle partijen zijn op de hoogte van de ontwikkelingen, worden
Ook de samenwerking met woningcorporaties is de afgelopen
betrokken en voelen de noodzaak om samen te werken. Door
periode aanzienlijk verbeterd. We hebben gezamenlijk een
actief deel te nemen aan het publieke debat blijft onze regio
woningmarktanalyse laten uitvoeren en hiermee een stevig
zichtbaar en kan het invloed uitoefenen op de besluitvorming.
fundament gelegd voor nieuwe regionale afspraken. Daarnaast
Inspirerende verhalen vanuit onze partners hebben op een
hebben we een verdiepend inzicht verkregen in elkaars financiële
positieve manier bijgedragen aan het op de kaart zetten van
positie en de mogelijkheden en beperkingen die daarmee
de regio Drechtsteden als aantrekkelijke regio om te blijven
gepaard gaan.
wonen en/of naar te verhuizen. Ook is in samenwerking
Samenhang met andere opgaven De opgave Wonen en Volkshuisvesting is nauw verbonden met
met de lokale gemeenten aandacht gegeven aan de Wet Goed Verhuurderschap en het meldpunt voor ongewenst verhuurgedrag.
andere opgaven, waaronder Bouwen en Ruimtelijke Ordening. Dit komt onder andere tot uiting in de uitvoering van de Woondeal, de vraagstukken rondom de woningbouwprogrammering en de samenwerking binnen de Regionale Bouwtafel. Vanwege deze samenhang is in 2024 besloten om de bestuurlijke overleggen op dit thema aan één tafel te voeren.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
10
RESULTATEN EN SUCCESSEN COMMUNICATIE BOUWEN, RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN 2024
HELM OP! DAG VAN DE BOUW!
SAMEN CREËREN EN DURVEN DROMEN! IN GESPREK MET LONNEKE ZUIJDWIJK (HEIJMANS) EN LIESBETH GROENEVELD (WOONKRACHT10)
START BOUW BINNEN 2 JAAR IS DE NIEUWE NORM!
START REGIONALE BOUW- & VERSNELLINGSTAFEL DRECHTSTEDEN FOTO MET ALLE LEDEN VAN DE BOUWTAFEL
KAN DE WONINGBOUW SNELLER IN ONZE REGIO?
STUDENTENTEAM WINT AWARD MET DASHBOARD WONINGBOUW
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
11
ECONOMIE & WERKEN Wat willen we bereiken
onze regio worden schaarser en de druk op het stedelijk
De regio Drechtsteden heeft de ambitie om een innovatieve
gebied steeds groter. Met elkaar moeten we kijken hoe we
en concurrerende topregio te zijn. Dit betekent dat we talent
komen tot een efficiënter ruimtegebruik van de beschikbare
willen ontwikkelen en behouden en tegelijkertijd economische
terreinen, met voldoende milieuruimte en in het bijzonder
groei willen stimuleren. Onze focus ligt op het verkleinen van de
ruimte voor onze maritieme, technologische industrie. Dit
arbeidsmarktkrapte en het creëren van passende banen voor de
vraagt om een regionale ruimtelijke strategie, waarbij we
(toekomstige) beroepsbevolking. Daarnaast streven we ernaar
met behulp van onze uitvoeringsorganisaties (zoals ROM-D) ruimte kunnen vrijspelen.
om duurzame economische groei op lange termijn te borgen en de sociaal-economische status van onze inwoners te verbeteren.
•
Verhoging toegevoegde waarde: door stimulering innovatie
Dit draagt bij aan de versterking van de brede welvaart in de
binnen de bedrijven en sectoren. Tegelijkertijd diversificatie
regio.
van onze regionale economie wat de economie
Onze kernopgaven
weerbaarder moet maken. Dit vraagt om een aanpak die over de gemeentegrenzen heen gaat.
Om deze ambities te realiseren, ligt de kern van ons programma in de versterking van de arbeidsmarkt en het stimuleren van economische groei, richting duurzaamheid en energietransitie:
Wat hebben we bereikt? Op het gebied van arbeidsmarkt en menselijk kapitaal hebben
•
•
Krapte arbeidsmarkt: De verhouding banen, afgezet tegen
we in 2024 belangrijke stappen gezet. Zo is een publiek-privaat
de potentiële beroepsbevolking, is nog steeds scheef.
scholingsfonds opgezet voor zowel werkenden als niet-
Ook zien we dat de toegevoegde waarde in de traditioneel
werkenden. Dit Regio Deal project, met een totale investering van
grote sectoren in de regio (logistiek, vervoer en industrie)
1,7 miljoen euro inclusief 50% cofinanciering, is in voorbereiding
achterblijft op de rest van Nederland en zelfs in enkele
en zal in 2025 live gaan. Hierdoor kunnen maar liefst 1.000
sectoren gedaald is (ten opzichte van landelijke stijging).
aanvragen worden gehonoreerd. Daarnaast is de verbinding
Daarom zetten we in op het verbinden van talent aan
tussen bedrijven en maatschappelijke organisaties versterkt, met
kansrijke sectoren en het bevorderen van publiek-private
als doel maximale maatschappelijke impact te realiseren. Dit
samenwerkingen. Daarnaast stimuleren we innovatie en
project, met een budget van 680.000 euro en 50% cofinanciering,
ondernemerschap en werken we aan een betere aansluiting
heeft zich uitgebreid naar Zwijndrecht en Sliedrecht. Een
tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
belangrijke ontwikkeling is de oprichting van Werkcentrum
Ruimte voor groei: de nog vrij uitgeefbare terreinen in
Drechtsteden, dat per 1 januari 2025 operationeel is. In 2024 zijn
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
12
verschillende leerwerktrajecten gefaciliteerd bij onder andere
Tot slot werken we met het accountmanagement samen
GKN Fokker, Bouwmensen en Beroepentuin. Ook is er gestart
aan thema’s waar veel mkb’ers belang aan hechten, zoals de
met de wijkaanpak ‘Werken in de energietransitie’ in Sliedrecht
bevordering van regionale inkoop. Door bijeenkomsten en
en Dordrecht-West, waarbij huurders van woningcorporaties
masterclasses hebben 60 mkb bedrijven actief deelgenomen
worden betrokken bij duurzaamheidsprojecten in hun eigen
aan dit proces.
wijk. Bovendien is er extra aandacht voor techniekpromotie op scholen via initiatieven als Sterk Techniek Onderwijs en
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Techkwadraat.
Om deze resultaten te bereiken, hebben we een breed scala aan acties ondernomen. Voor het scholingsfonds is een
Op basis van alle voorinvesteringen die afgelopen jaar zijn
adviescommissie opgericht met publieke en private partners,
gedaan in het vergroten van het netwerk van (mkb) bedrijven,
waaronder Werkgevers Drechtsteden, Werkgeversvereniging
waarbij we met elkaar investeren in innovatie, met behulp van
Zorg & Welzijn, FNV, UWV, Sociale Dienst Drechtsteden en Da
financiering vanuit de Regio Deal, zien we dat we langzaam
Vinci College. Daarnaast is de methodiek van innovatietafels
maar zeker steeds meer aansluiting vinden bij de verschillende
geïntroduceerd, waardoor ondernemers, onderwijsinstellingen
Rijksprogramma’s. Ook het aantal bedrijven dat hieraan
en overheden gezamenlijk vraagstukken kunnen aanpakken. In
deelneemt groeit. Een aantal voorbeelden:
samenwerking met de Duurzaamheidsfabriek en PPS SCALE zijn diverse trajecten opgezet om techniek en energietransitie verder
•
Er zijn diverse grote innovatieprojecten ingediend bij
te integreren in de regio. Bovendien is de sociale samenwerking
nationale programma’s, zoals de Sectoragenda Maritieme
uitgebreid naar meerdere gemeenten, waardoor een breder
MaakIndustrie en GroenvermogenNL, met aanzienlijke
netwerk van maatschappelijke betrokkenheid is ontstaan.
cofinanciering vanuit het regionale bedrijfsleven. Deze
•
projecten liggen op het vlak van de energietransitie
Op economisch vlak is een strategische samenwerking
naar waterstof toepassingen en het verhogen van de
opgezet met TU Delft en YES!Delft om innovatie en startups te
arbeidsproductiviteit in de scheepsbouw via digitalisering
stimuleren. Ook zijn diverse consortia ingediend bij nationale
en robotisering. Totale volume van deze projecten ligt op ca
innovatieprogramma’s, zoals de nationale Sectoragenda MMI en
37 miljoen euro.
GroenvermogenNL. Binnen de regionale maritieme sector zijn
In de Regio Deal zijn diverse projecten opgenomen die
nieuwe allianties opgezet, waaronder de Smart Shipping Hub en
bijdragen aan verduurzaming van de scheepvaart. Hierin
de ZED-Hub voor emissievrije baggersector.
investeert de regio ca. 8 miljoen euro en brengt het •
•
•
bedrijfsleven een vergelijkbaar bedrag aan cofinanciering in.
Samenhang met de andere opgaven
Ook is de samenwerking met YES!Delft verder uitgebreid
De beschikbaarheid van voldoende en goed geschoold
door innovatieve startups te koppelen aan innovatieve
menselijk kapitaal is essentieel voor de realisatie van alle
maritieme bedrijven, onder meer op het vlak van autonoom
regionale opgaven. Bijvoorbeeld voor de energietransitie,
varen.
waarbij technische vakmensen nodig zijn voor de implementatie
De regio heeft zich internationaal gepositioneerd door
van duurzame projecten. Ook in de woningbouw en
deelname aan internationale beurzen, zoals SMM Hamburg,
infrastructuurontwikkeling speelt de arbeidsmarkt een sleutelrol.
onder de vlag van Rotterdam Maritime Capital of Europe.
Onze economische inspanningen sluiten direct aan op de
Daarnaast is de Scale Innovation Award georganiseerd om
Maritieme Agenda, regionale innovatieprogramma’s en de
innovatie in het regionale bedrijfsleven te bevorderen en
Regionale Energiestrategie (RES). De Werf van de Toekomst
nieuwe samenwerkingen tussen bedrijven en instellingen te
draagt bovendien bij aan de ruimtelijke ontwikkeling.
stimuleren. Samenhang met de opgave Bereikbaarheid en mobiliteit: in Een groot ruimtelijk project is de Werf van de Toekomst, waarbij
de regio Drechtsteden liggen veel banen op bedrijventerreinen
we als regio samen met onze uitvoeringsorganisatie ROM-D
die alleen via de weg bereikbaar zijn. Grote infrastructurele
inzetten op een ontwikkeling 20 tot 25 hectare watergebonden
projecten aan bruggen en tunnels de komende jaren zorgen
bedrijventerrein. Dit maakt het mogelijk om ruimte te creëren
voor flinke hinder en hebben daarmee negatieve impact op het
voor nieuwe vestigingen en groei van maritieme bedrijven. De
ondernemingsklimaat. Een regionale aanpak en mobiliteitsplan
herontwikkeling van de Merwedehavens is hierbij een concreet
zijn nodig om de druk te verlichten.
voorbeeld. Dit is vooraf gegaan door de verplaatsing van het bedrijf Peute en kwaliteitsversterking voor de oevers, mede gefinancierd door een bijdrage uit de Regio Deal.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
13
Samenhang met de opgave Bereikbaarheid en mobiliteit: in
met YES!Delft in beeld en toonden we de impact van de startup
de regio Drechtsteden liggen veel banen op bedrijventerreinen
aanpak op het gebied van innovatie. Tot slot droegen we bij
die alleen via de weg bereikbaar zijn. Grote infrastructurele
aan de zichtbaarheid van het Werkcentrum Drechtsteden en
projecten aan bruggen en tunnels de komende jaren zorgen
communiceerden we over initiatieven die talenten aan onze
voor flinke hinder en hebben daarmee negatieve impact op het
regio binden, denk aan het Scholingsfonds Drechtsteden en
ondernemingsklimaat. Een regionale aanpak en mobiliteitsplan
Studentenfestival Drechtsteden.
zijn nodig om de druk te verlichten. Samenhang met Energietransitie: inmiddels is netcongestie in bijna de gehele regio een feit. Vanuit de RES wordt regionaal instrumentarium aangeboden om samen met de bedrijven te werken aan een oplossing. Samen met de Werkgevers Drechtsteden wordt daarvoor gewerkt aan het opzetten van energiecoöperaties, gericht op het delen van energie.
Externe betrekkingen en lobby Om onze regionale belangen te behartigen, zijn we actief betrokken bij nationale beleidsvorming. We hebben een sterke positie ingenomen binnen de Regio Deal en waren actief betrokken bij het Tweede Kamerbezoek. Daarnaast zijn we in gesprek met landelijke netwerken en sectoragenda’s om onze doelen te verwezenlijken. Samenwerking met het Rijksregiebureau MMI heeft geresulteerd in strategische afspraken ter ondersteuning van onze economische en ruimtelijke agenda.
Communicatie Via onze eigen communicatiekanalen en externe media (vakbladen, pers, partnerkanalen), communiceerden we actief over de successen op triple helix niveau. Belangrijke onderwerpen waren onder meer Werf van de Toekomst, het pilotproject ZEDHub voor volledig elektrisch baggeren, de samenwerking met Stichting Maatschappelijk Betrokken Ondernemen en de succesvolle Masterclasses Regionaal Inkopen. Met een gerichte communicatie aanpak versterkten we de lobby voor de sector en positioneerden we de regio als een innovatieve maritieme topregio, met een gezonde arbeidsmarkt en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. We ondersteunden de business developers en maakten zichtbaar welke successen voortkwamen uit de innovatie roadmaps Refit Alliantie, ZEDHub en Smart Shipping Hub. We hebben ingezet op het scheppen van condities voor het vergroten van de innovatiekracht in de regio, onder andere door communicatie-inzet voor de evenementen ‘Scale Innovation Award’ en ‘Maritime Innovation Platform’. Ook informeerden we bedrijven en onderwijsinstellingen over subsidiemogelijkheden en regelingen, waarmee we hen opriepen actief aan de slag te gaan met innovatie. Daarnaast brachten we de samenwerking
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
14
RESULTATEN EN SUCCESSEN COMMUNICATIE WERKEN & ECONOMIE 2024
BEKIJK DE VIDEO! STUDENTEN WERKEN VOOR REFIT ALLIANTIE AAN MODEL VOOR MARITIME EXPERIENCE CENTER
ZEDHUB
ONDERSTEUNING REFIT ALLIANTIE
SAMENWERKING YES!DELFT: HOE DRAAGT DE SAMENWERKING BIJ AAN INNOVATIE?
STUDENTEN KRIJGEN EEN PODIUM TIJDENS SCALE INNOVATION AWARD 2024
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
15
COMMUNICATIE MASTERCLASSES REGIONAAL INKOPEN
DRECHTSTEDEN STUDENTENFESTIVAL
COMMUNICATIE-INZET VOOR REGIONALE AANPAK STICHTING MBO
ONDERSTEUNING EVENT INNOVATIE ROADMAPS, IN SAMENWERKING MET IQ
EXPOSURE VOOR INNOVATIEPROJECTEN REFIT ALLIANTIE, ZEDHUB, SMART SHIPPING TIJDENS MARITIME INNOVATION PLATFORM
VERSTERKEN LOBBYAANPAK VOOR DE MARITIEME MAAKINDUSTRIE
SMART SHIPPING HUB
ONDERSTEUNING INWONERSBIJEENKOMSTEN, ALS ONDERDEEL VAN PROGRAMMA ONBENUT ARBEIDSPOTENTIEEL
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
16
BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT Wat willen we bereiken? We bekijken bereikbaarheid in samenhang met extra woningen
voor het bereikbaar houden van de regio Drechtsteden tijdens
en banen, zodat nieuwe woon- en werklocaties optimaal
het geplande groot onderhoud aan de Van Brienenoordbrug.
verbonden zijn met infrastructuur. Samen met onze partners werken we aan innovatieve mobiliteitsoplossingen die bijdragen
Om deze mobiliteitsopgaven te ondersteunen, richten we ons
aan een efficiënte en duurzame regio. Hierbij geven we prioriteit
actief op het ontsluiten van externe financieringsbronnen, zodat
aan openbaar vervoer, fietsen, wandelen en deelmobiliteit om de
we de benodigde middelen kunnen inzetten voor duurzame en
doorstroming te verbeteren en de leefbaarheid te vergroten.
toekomstbestendige oplossingen.
Onze kernopgaven
Wat hebben we bereikt?
We zetten stappen richting de realisatie van het Waterbus
In 2024 is de Regio Deal pilot voor de watertaxi stopgezet, en
ontwikkelplan en de verdere uitrol van het watertaxi-netwerk,
het resterende budget is overgeheveld naar een goedlopend
waarmee we duurzame en efficiënte vervoersmogelijkheden
mobiliteitsproject. Dit besluit kwam voort uit de financiële
over water versterken. Daarnaast werken we het meerjaren
uitdagingen binnen de Waterbus organisatie. Hierdoor kon
maatregelenplan, dat in 2023 bestuurlijk is vastgesteld, verder uit
de provincie haar harde voorwaarde – samenwerking met de
om structurele verbeteringen in de bereikbaarheid te realiseren.
Waterbus – niet waarmaken. Ook de verdere doorontwikkeling van de Waterbus is in 2024 on hold gezet, omdat de provincie
Samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en
zich vooral richtte op de overdracht van aandelen en de nieuwe
Rijkswaterstaat voeren we de MIRT-verkenning A15 uit, waarbij
deelname van Damen Shipyards.
we onderzoeken of en hoe een verbreding van de A15 mogelijk is om de doorstroming te verbeteren. Tegelijkertijd zetten we in
Het meerjaren maatregelenplan (MMP), dat is opgesteld in
2024 sterk in op de regionale lobby, met specifieke aandacht
samenwerking met Rijkswaterstaat, de provincie Zuid-Holland
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
17
en verschillende gemeenten, is in 2024 verder uitgewerkt in een
zoals uitbreiding van trein- en waterbuscapaciteit, de aanleg
doorstromingsplan voor de A15. Dit plan geeft richting aan het
van regionale hubs bij ov-knooppunten en de verbetering
verminderen van filedruk op het hoofdwegennet en het beperken
van fietsroutes. Deze maatregelen zijn doorgerekend in het
van sluipverkeer op omliggende wegen. Daarnaast heeft de
doorstromingsplan A15 en hebben geleid tot de extra financiële
lobby richting Tweede Kamerleden ervoor gezorgd dat extra
bijdrage van het ministerie. Samen met Gorinchem en de
middelen beschikbaar zijn gesteld voor mobiliteitsmaatregelen.
provincie Zuid-Holland hebben we bovendien de Regio Deal
Op het gebied van de MIRT-verkenning A15 is de situatie
voor de metropolitane fietsroute gerealiseerd. Hierdoor kunnen
onveranderd gebleven, aangezien de huidige minister nog geen
de gemeenten Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht
nieuw besluit heeft genomen over het dossier.
investeren in de fietsverbinding naar Rotterdam, wat essentieel is om mensen uit de auto te krijgen en de verkeersdruk te
De lobby voor de bereikbaarheid van de regio tijdens het groot
verminderen.
onderhoud van de Van Brienenoordbrug heeft ertoe geleid dat er extra aandacht is gekomen voor de gevolgen van deze
Door een combinatie van strategische lobby, regionale
werkzaamheden. Door ons aanbod om de snelheid op de N3 te
samenwerking en concrete projectvoorstellen hebben we in
verlagen als stikstofreductiemaatregel, hebben we geprobeerd
2024 substantiële investeringen veiliggesteld en een solide
de vergunningverlening te ondersteunen. Hier hebben we in
basis gelegd voor verdere verbeteringen in de bereikbaarheid
2024 nog geen terugkoppeling op ontvangen. Ondertussen
van de regio.
is de aanbesteding voor het groot onderhoud van de brug mislukt, waardoor Rijkswaterstaat een nieuw plan heeft moeten
Samenhang met andere opgaven
opstellen. Dit heeft de planning vertraagd en de impact op de
Een goed vestigingsklimaat voor bedrijven en inwoners begint
regio vergroot, met een langere periode van hinder in 2028 en
met een goede bereikbaarheid van de regio.
2029 als gevolg. BREDE WELVAART
Als reactie op deze ontwikkelingen hebben we in 2024 belangrijke stappen gezet om alternatieven te bieden voor de
Een innovatieve en concurrerende regio
Passende woningen en banen
Gezonde, groene en veilige leefomgeving
verwachte verkeersdrukte. Dit heeft geleid tot een extra bijdrage van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat van 16 miljoen euro voor investeringen in regionale hubs en verbeterde fietsroutes. Daarnaast hebben we samen met Gorinchem en de provincie Zuid-Holland een Regio Deal binnengehaald van 6
Duurzame regio
Bereikbare regio
miljoen euro voor de metropolitane fietsroute door Dordrecht,
Externe betrekkingen en lobby
Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht. In totaal hebben we 22
Op 24 oktober presenteerden Rik van der Linden (Dordrecht)
miljoen euro opgehaald om de bereikbaarheid van de regio te
en Ramon Pardo (Alblasserdam) in Nieuwspoort aan
verbeteren.
Kamerleden de groeiende bereikbaarheidsproblemen van de
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Drechtsteden, een cruciale toegangspoort tot de Randstad. De A15 en A16 staan structureel in de file top 10, maken deel uit
Om de mobiliteitsopgaven in de regio aan te pakken, hebben
van een Europese vervoerscorridor en het openbaar vervoer
we de focus gelegd op zowel lange termijnplanning als
verslechtert door afschaling van bus- en Waterbusdiensten.
directe maatregelen. We hebben intensief samengewerkt met
Terwijl de verbreding van de A15 steeds wordt uitgesteld,
verschillende partners, waaronder Rijkswaterstaat, de provincie
zetten we in op oplossingen via drie sporen: een verbeterde
Zuid-Holland en gemeenten zoals Gorinchem en Molenlanden,
treinverbinding tussen Geldermalsen, Gorinchem en Dordrecht,
om het MMP verder uit te werken. Dit plan richt zich op het
een doorstromingsplan met hubs, fiets- en watervervoer en
verminderen van de filedruk op de A15, A16, A27 en N3 en op
de integratie van wmo-vervoer met vaste busroutes. Extra
het beperken van sluipverkeer op onderliggende wegen. Door
investeringen zijn nodig, maar cruciaal om de regio bereikbaar
de vertaling van het MMP naar een concreet doorstromingsplan
en economisch sterk te houden.
voor de A15 hebben we sterke onderbouwing kunnen bieden voor onze lobby richting het ministerie en de Tweede Kamer.
Samen met de ondernemers hebben we opnieuw de lijn naar minister Madlener uitgezet via ONL en TLN. De lobby op ‘meer
Daarnaast hebben we een actieve rol gespeeld in de gesprekken
geld naar de regio in verband met de bereikbaarheid en de
over het groot onderhoud van de Van Brienenoordbrug.
opgave VBB’ is via de nieuwe voorzitter van Ondernemend
In 2023 werd ons gemeld dat het onderhoud in 2026 zou
Nederland in 2024 weer in gang gezet na de verkiezingen en
starten en meerdere jaren zou duren, met ernstige gevolgen
blijft lopen via de ondernemers. Het heeft in 2024 nog net geleid
voor de regionale bereikbaarheid. We hebben aangedrongen
tot een gesprek met de minister.
op tijdige investeringen in openbaar vervoer als alternatief,
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
18
Communicatie In 2024 ondervond de regio grote verkeershinder door onder andere de werkzaamheden aan de A15 en de Papendrechtse brug. In samenwerking met Rijkswaterstaat en Zuid-Holland Bereikbaar hebben we zoveel mogelijk ondernemers en inwoners geïnformeerd en gestimuleerd om zich voor te bereiden op deze werkzaamheden. Hierbij werden de Drechtstedengemeenten voorzien van toolkits met gerichte content per doelgroep, om te gebruiken voor de lokale communicatie. Het hele jaar door informeerden we onze stakeholders via de corporate communicatiekanalen (social media, nieuwsbrief, website) over wegafsluitingen, fietsstimuleringsacties en informatieve webinars. Door middel van interviews, artikelen en online campagnes is ingezet op het stimuleren om slimmer om te gaan met mobiliteit, zoals hybride werken, deelmobiliteit, reizen met de Waterbus of reizen buiten de spits. Enkele voorbeelden zijn het interview met Peute, diverse fietsacties in de lente en extra korting op de Waterbus.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
19
RESULTATEN EN SUCCESSEN COMMUNICATIE BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT 2024
NIEUWSBRIEFBERICHT VANUIT SMART DELTA DRECHTSTEDEN OVER DE AFSLUITING VAN DE DRECHTTUNNEL VANWEGE WERKZAAMHEDEN AAN DE VERLICHTING
60-MINUTEN WEBINAR OM HET MOBILITEITSBELEID BIJ BEDRIJVEN TE VERDUURZAMEN
AUTO DELEN? FRITS LAKEMEIER VAN VERENIGING DEELAUTO IS FAN
WINKELEN MET DE WATERBUS; HEEL DE MAAND DECEMBER MET 50% KORTING REIZEN
REISKORTING OP EEN NS-ABONNEMENT TIJDENS DE A15WERKZAAMHEDEN KORTING MET DE WATERBUS TIJDENS DE MEIVAKANTIE
TOOLKIT SPECIFIEK GERICHT OP DE WERKZAAMHEDEN AAN DE DRECHTTUNNEL IN 2025
AANKONDIGING SAMENWERKING MET RIVEER VOOR DE VEERDIENST BIESBOSCH OP DE FIETS IN DE WINTER; KORTING OP JE REGENKLEDING VIA ZUIDHOLLAND BEREIKBAAR
FACEBOOK POST VAN GEMEENTE DORDRECHT OVER ACTIES VANUIT QBUZZ EN WATERBUS RONDOM DE FEESTDAGEN
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
20
LOBBY VOOR DE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID IN DE REGIO
BEKIJK DE VIDEO!
COMMUNICATIE VERKEERSHINDER
TERUGBLIK VAN ONZE EINDEJAARSBOODSCHAP OP HET PROJECT SNELFIETSROUTE LANGS DE A15 VOOR EEN BETERE BEREIKBAARHEID
COMMUNICATIE OVER DE AFSLUITING VAN DE HEINENOORDTUNNEL (A29)
REGIOKAART MET DE LOBBYPLANNEN WAAR DE REGIO DRECHTSTEDEN ZICH OP MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID INZET
BEDRIJFSVERPLAATSING PEUTE GROUP ZORGT VOOR JAARLIJKSE AFNAME VAN 27.500 VRACHTAUTO’S OP DE WEGEN
INNOVATIETAFEL BEREIKBAARHEID OM ONDERNEMERS TE STIMULEREN ZICH HIERVOOR AAN TE MELDEN
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
21
ENERGIETRANSITIE
Wat willen we bereiken?
zoals de ontwikkeling van een digital twin en het verbeteren van
We streven samen naar een duurzame regio en werken
de wet- en regelgeving, zodat de energietransitie haalbaar en
aan slimme en innovatieve oplossingen voor het nieuwe
betaalbaar blijft voor iedereen.
energiesysteem. We realiseren de doelstellingen uit de Regionale Energiestrategie 1.0 voor 2030 en streven naar een betaalbare,
Wat hebben we bereikt?
betrouwbare en duurzame energievoorziening. Hierbij staat
In 2023 is de eerste voortgangsrapportage van de Regionale
de balans tussen economie, leefbaarheid en de kwaliteit
Energiestrategie opgeleverd en in 2025 volgt de tweede.
van landschap en natuur centraal. Omdat we steeds vaker
Inmiddels zijn in elke gemeente energiecoöperaties gestart of in
tegen de grenzen van het energiesysteem aanlopen, zoals de
oprichting, dankzij nauwe samenwerking tussen ondernemers,
netcongestie die sinds december voor vrijwel de hele regio
overheden en netbeheerders. De digital twin is verder
geldt, is het essentieel om de energietransitie mee te nemen
ontwikkeld met geavanceerde visualisaties en functionaliteiten,
in alle regionale opgaven. Door slim en integraal te kijken naar
waardoor bedrijven en gemeenten beter inzicht krijgen in hun
de verschillende uitdagingen, kunnen we het energiesysteem
energiegebruik en optimalisatiekansen. We streven naar een
efficiënter benutten en de noodzakelijke verzwaring ervan
verdere opschaling naar 45 energiecoöperaties in de regio.
versnellen.
Onze kernopgaven
Ook is in samenwerking met Stedin een overeenkomst ondertekend om de verzwaring van het laagspanningsnet
Onze kernopgave is het realiseren van een toekomstbestendig
aan te pakken. Dit omvat de toevoeging van 800
energiesysteem dat de groei van onze regio ondersteunt. Dit
extra transformatorhuisjes en de aanleg van nieuwe
doen we door netcongestie aan te pakken, energiecoöperaties
elektriciteitskabels. Daarnaast is een regionale Taskforce
te stimuleren, de infrastructuur te versterken en duurzame
Aanpak Netcongestie opgericht om de realisatie van
opwekking te bevorderen. Daarnaast zetten we in op innovatie,
netverzwaring te versnellen en het bestaande net efficiënter te benutten.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
22
Op het gebied van duurzame energieopwekking zijn belangrijke
Samenhang met andere opgaven
stappen gezet, zoals de voorbereidingen voor het Opwek van
De energietransitie is nauw verbonden met de opgaven binnen
Energie op Rijksgronden (OER)-traject en de vergunningverlening
wonen, economie en mobiliteit.
voor zonneparken in Hardinxveld-Giessendam en Zwijndrecht.
•
Bouwen en Wonen: We streven naar energieneutrale of
Bovendien is een visie opgesteld voor zon op de Betuwelijn en
energieleverende nieuwbouw. We stemmen de ruimtevraag
zon en wind in Dordrecht.
vanuit woningbouw af op de energieopgave en vertalen de impact van nieuwbouw naar netcapaciteit in de Regionale Energiestrategie
Daarnaast hebben we als tweede regio in Nederland een Europese aanbesteding doorlopen voor het Meerjarige
•
Economie en Werken: Grote investeringen in energie-
Collectieve Ontzorgingsprogramma (MCO), waarbij een
infrastructuur versterken de regionale economie en
marktpartij is aangesteld om bewoners te ondersteunen bij
arbeidsmarkt. We stimuleren regionale bedrijven om
verduurzamingsmaatregelen en subsidieaanvragen. Een mijlpaal
werkzaamheden uit te voeren en voorkomen knelpunten door een tekort aan geschoold personeel.
in de warmtetransitie is de realisatie van warmteleidingen onder de Merwede, die de netwerken van Dordrecht en Sliedrecht met
•
Bereikbaarheid en Mobiliteit: We realiseren
elkaar verbinden. Hierdoor kan vanaf 2025 100% duurzame
laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer, stimuleren fiets-
warmte worden geleverd aan Sliedrecht.
en OV-gebruik en ondersteunen waterstofinitiatieven. De
Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben nauw samengewerkt met ondernemersverenigingen,
impact van mobiliteitskeuzes wordt meegenomen in de Regionale Energiestrategie.
netbeheerders en overheden om energiecoöperaties op
Externe betrekkingen en lobby
bedrijventerreinen te realiseren. Door deze samenwerking is het
We zetten ons in voor een haalbare, betaalbare en houdbare
aantal coöperaties snel gegroeid en wordt kennis actief gedeeld.
energietransitie en pleiten voor verbeterde wet- en regelgeving.
De verdere ontwikkeling van de digital twin heeft geholpen bij
Daarnaast positioneren we de Drechtsteden als koploper en
het optimaliseren van het energiegebruik en het identificeren van
nationale kennispartner in de energietransitie.
knelpunten.
Communicatie
Om de netcongestie aan te pakken, zijn we een samenwerking
Om de energietransitie breed te ondersteunen, hebben
met Stedin aangegaan om het laagspanningsnet te versterken.
we verschillende communicatiemiddelen ingezet. Het
Dit heeft geleid tot een concreet plan voor de uitbreiding van
nieuwe online energieplatform biedt inwoners en bedrijven
transformatorhuisjes en elektriciteitskabels. Tegelijkertijd
handelingsperspectief en faciliteert kennisdeling. We beheren
hebben we een Taskforce Aanpak Netcongestie opgericht,
en ontwikkelen dit platform actief, zodat het aansluit bij de
waarin we samen met Stedin oplossingsrichtingen ontwikkelen
behoeften van gemeenten en stakeholders.
en implementeren. We hebben bijgedragen aan het provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK)
Daarnaast hebben we twee maal de Energiekrant Duurzaam
door lokale optimalisatiemogelijkheden in kaart te brengen.
Drechtsteden uitgebracht, een special in huis-aan-huiskranten
Dit heeft geresulteerd in een duidelijk beeld van hoe de regio
waarin regionale en lokale ontwikkelingen rond de
slimmer met energie kan omgaan en de belasting op het net kan
energietransitie worden belicht. We ontwikkelden ook toolkits
verminderen.
voor gemeenten om deze publicaties effectief te promoten. Voor het MCO-programma hebben we voorbereidingen getroffen
Op het gebied van duurzame energieopwekking hebben
voor een gerichte campagne. Daarnaast hebben we gemeenten
we vergunningstrajecten ondersteund en het OER-project
ondersteund in de communicatie over de warmtetransitie
voorbereid. Daarnaast hebben we ons ingezet voor de
en bij de regionale lobby richting het Rijk, variërend van
realisatie van grootschalige zonneparken en de ontwikkeling
contentontwikkeling tot perscontacten. Om kennisuitwisseling te
van een regionale visie op zonne- en windenergie. Het MCO-
bevorderen, hebben we diverse werkgroepen en expertgroepen
programma is opgezet om verduurzamingsmaatregelen bij
georganiseerd waarin communicatiecollega’s van verschillende
bewoners te versnellen. Door een Europese aanbesteding
gemeenten ervaringen en inzichten delen. Ook sluiten we aan
te doorlopen, hebben we een marktpartij gevonden die
bij pilotprojecten om te leren van de communicatieaanpak en
gemeenten ondersteunt in het adviseren en uitvoeren van
deze kennis toe te passen in andere gemeenten. Daarnaast
isolatiemaatregelen.
hebben we de huisstijl doorontwikkeld, blijven we projecten uit de energietransitie promoten via nieuwsbrieven en sociale media
Voor de warmtetransitie hebben we de samenwerking tussen
en organiseren we bijeenkomsten om stakeholders op de hoogte
gemeenten, netbeheerders en bedrijven versterkt, wat heeft
te houden van de laatste ontwikkelingen.
geleid tot de aanleg van warmteleidingen onder de Merwede.
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
23
RESULTATEN EN SUCCESSEN COMMUNICATIE ENERGIETRANSITIE 2024
JANUARI: NIEUW ONLINE REGIONAAL ENERGIEPLATFORM DUURZAAM DRECHTSTEDEN
JUNI EN SEPTEMBER: ENERGIEKRANT
MAANDELIJKSE NIEUWSBRIEF ENERGIETRANSITIE
BEKIJK DE VIDEO!
COMMUNICATIE NETCONGESTIE EN ENERGIESYSTEMEN
Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024
24
COMMUNICATIE WARMTETRANSITIE
ONDERSTEUNING LOBBY WARMTENET (SEP – DEC)
MESSAGEHOUSE WARMTENET DRECHTSTEDEN
Nog voor 2050 willen we in Nederland helemaal van het aardgas af zijn. De zeven Drechtstedengemeenten, de woningcorporaties, netbeheerder Stedin en warmtebedrijf HVC werken naar een aardgasvrije warmtevoorziening in onze regio. Samen met bewoners en bedrijven zoeken we naar duurzame oplossingen voor nu en later. Gezamenlijk hebben we de ambitie om zeker 60.000 woningen en gebouwen voor 2050 aan te sluiten op het warmtenet Drechtsteden. Met duurzame bronnen waar we mee vooruit kunnen en waarmee we aan de warmtevraag in de Drechtsteden voldoen.
Samen hebben wij een duidelijke missie: een duurzaam en betaalbaar warmtenet in de Drechtsteden voor inwoners, ondernemers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Vanuit de ge meenten In 2050 wil oo k < naa m gemee nte > een aard gasvrije ge me ente zijn. Samen met warmtebed rijf HVC en woning cor poratie < naam> ziet de gemeente mogelijkhed en voo r h et aan sluiten van wo ningen en geb uwen op een (collectief) warmtenet. Ee n warmtenet is een go ede en vo ordelige optie voor een aa nta l wijken om van het aardga s af te gaan . Hiervoor wo rdt in <gemeente > een compleet netwer k van onderg rondse wa rmtele idingen aan gelegd of ver der uitgebreid .