20230912 Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 R4.11.pdf

Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

GEEF ACTIEVE MOBILITEIT DE RUIMTE

Colofon Titel:

Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Auteur(s): Opdrachtgever: Projectnaam: Projectnummer: Datum: Status:

Jos Wijnen en Bram Louwers Gemeente Papendrecht Mobiliteitsplan Papendrecht 21076 12 september 2023 Concept, R4.11

Contactadres: Luchthavenweg 13E 5657 EA Eindhoven T 040 30 300 95 E contact@accentadviseurs.nl I www.accentadviseurs.nl

© Accent adviseurs, Eindhoven. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Accent adviseurs.

Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 1.2 1.3

Aanleiding Proces Leeswijzer

2 De Papendrechtse blik op mobiliteit 2.1 2.2

5 5 5 6

7

Droombeeld ‘Actief Papendrecht’ Kaders voor het mobiliteitsplan

8 9

3 Wensbeelden per thema

12

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Stappen Trappen Openbaar Vervoer Mobility as a Service Privéauto (gemotoriseerd verkeer) en parkeren Verkeersveiligheid Gedragsaanpak Monitoring en herijking

12 19 27 34 37 48 53 57

4 Uitvoeringsprogramma

60

Bijlagen

70

Bijlage 1 – Inrichtingsrichtlijnen Duurzaam Veilig Bijlage 2 – Inrichtingsrichtlijnen loopvoorzieningen Bijlage 3 – Inrichtingsrichtlijnen fietsvoorzieningen Bijlage 4 – Samenstelling Expertteam Bijlage 5 – Lijst aandachtspunten verkeersveiligheid

70 72 73 74 76

4.1 4.2

Inleiding Maatregelen samengevat

60 61

Introductie

Het Mobiliteitsplan 2035 voor een vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar Papendrecht. Met de Papendrechtse Omgevingsvisie beogen we een duurzame toekomst en krachtige gemeenschap. Verkeer is bepalend in de openbare ruimte en vraagt ook veel fysieke ruimte. Inzet op duurzaamheid en een prettige verblijfsomgeving betekent een andere kijk op verkeer en mobiliteit. Dit nieuwe mobiliteitsplan geeft uitwerking aan de verkeerskundige aspecten uit de Omgevingsvisie.

PAG 4 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

1 Inleiding 1.1

Aanleiding De Omgevingsvisie van gemeente Papendrecht geeft een duidelijke denk- en ontwikkelrichting voor de actualisatie van het mobiliteitsbeleid. We willen meer inzetten op actief vervoer met lopen en fietsen en minder afhankelijk worden van de auto. In dit mobiliteitsplan vertalen we de denkrichting uit de omgevingsvisie naar een actualisatie van het beleid met een vertaling naar een uitvoeringsprogramma. Het mobiliteitsplan is vastgesteld door de gemeenteraad, zodat er binnen de tijdshorizon 2035 met gereserveerd budget uitvoering aan kan worden gegeven.

1.2

Proces Om draagvlak bij bestuur, belanghebbenden en inwoners te creëren is het mobiliteitsplan stapsgewijs in onderlinge samenwerking tot stand gekomen. Een brede vertegenwoordiging uit Papendrecht heeft gewerkt aan het opstellen van het mobiliteitsplan.  Het expertteam, bestaande uit inwoners en stakeholders heeft per fase informatie en advies gegeven en de (tussentijdse) rapportages beoordeeld.  Samen met het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) is een digitale enquête uitgezet. Hierop zijn 351 reacties terugontvangen.  De jeugd in Papendrecht is op basis van een steekproef op straat bevraagd over verkeer en verkeersveiligheid.

PAG 5 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 De gemeenteraad is in eerste instantie betrokken tijdens een beeldvormende commissie op 22 juni 2022.  Op de informatiebijeenkomst op 14 november 2022 gaven we een toelichting en bespraken we gezamenlijk de droombeelden als basis voor uitwerking van het beleid, acties en maatregelen.  Er zijn in februari 2023 vier verkeersveiligheidssessies gehouden in de wijken (Winkelcentrum Westpolder, vv Drechtstreek, kinderboerderij de Papenhoeve en het gemeentehuis), voor het ophalen van klachten en meldingen om te komen tot locaties van verkeersonveiligheid. De volgende fasering is hierbij gevolgd:

1.3

Leeswijzer Dit eerste hoofdstuk beschrijft de aanleiding, doel en het proces van totstandkoming van het mobiliteitsplan. Het tweede hoofdstuk beschrijft de visie en te hanteren kaders voor het mobiliteitsplan in Papendrecht in 2035. Hoofdstuk drie vertaalt de visie naar beleid en concrete maatregelen. De rapportage sluit in hoofdstuk vier af het uitvoeringsprogramma.

PAG 6 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

2 De Papendrechtse blik op mobiliteit Voordat we overgaan tot concrete maatregelen, bepalen we eerst de richting van het mobiliteitsplan. Uit de Omgevingsvisie destilleren we een drietal kerngedachten:  Zorgeloze mobiliteit. Voor en met iedereen, voor jong en oud, arm en rijk, valide en mindervalide.  Leefbaar en groen. De ruimte wordt schaarser, concurrentie om leefbare openbare ruimte neemt toe. We kiezen voor meer groen en een leefbare inrichting, wat zorgt voor een meer klimaat adaptieve 1inrichting. Dit draagt bij aan een beter milieu, verbetert de luchtkwaliteit en vermindert overlast door geluid.  Veilig bereikbaar. Verkeersveiligheid verdient permanente aandacht in een groeiend Papendrecht. We staan als maatschappij voor een mobiliteitstransitie met een noodzakelijke, niet makkelijk te realiseren, gedragsverandering. De flexibele en makkelijk beschikbare auto blijft de komende jaren een belangrijke rol spelen en wordt niet meteen massaal ingeruild voor fiets en openbaar vervoer. De groei van het autobezit zet volgens het Kennisinstituut voor Mobiliteit (KiM) de komende jaren minder hard door dan de afgelopen twintig jaar, echter wordt nog een verdere groei voorzien. In de beperkte openbare ruimte kunnen we niet meer alles inpassen.

Daarom is het belangrijk om stapsgewijs richting 2035 de denkrichting van de Omgevingsvisie naar het droombeeld ‘actief Papendrecht’ te realiseren binnen de opgave voor wonen en Het wijdverbreide autobezit in Nederland | Publicatie | Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (www.kimnet.nl) 1

PAG 7 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

bouwen met in het achterhoofd het economische belang van mobiliteit. Het droombeeld is een uitkomst uit het doorlopen participatietraject van dit mobiliteitsplan, waarbij voorkeuren zijn uitgesproken tussen Actief Papendrecht, Samen Reizen en Maatwerk voor de auto.

2.1

Droombeeld ‘Actief Papendrecht’ ”Je stapt je voordeur uit en geniet van de rust. Geen razende auto’s,

maar uitzicht op groen en spelende kinderen. Je ademt de schone en frisse lucht in. Je denkt bij jezelf, heb ik zin om te lopen of pak ik de fiets om een boodschap in het centrum te doen. Hoe dan ook, het vergt meer werk en tijd om met de auto te gaan. De winkel, het terras, de sportclub en school liggen allemaal op korte afstand van je huis…” We stimuleren en faciliteren actieve vervoerswijzen om de inwoners binnen Papendrecht zich meer te voet of per fiets te verplaatsen. De straten, met een groene parkachtige inrichting, zorgen voor een aantrekkelijke openbare ruimte voor spelende kinderen, voetgangers en fietsers. Toegankelijk voor iedereen. Dat kan omdat de bestemmingen van wonen, werken en recreëren binnen enkele minuten te voet of per fiets te bereiken zijn. Werken doen we meer vanuit huis en we zijn graag buiten. We parkeren meer aan de randen van de wijk en hierdoor ontstaat ruimte voor een andere invulling. Dit bevordert de leefbaarheid, de luchtkwaliteit en biedt ruimte voor meer groen in de openbare ruimte. Het leidt tot vitalere Papendrechters, minder geluidsoverlast, betere luchtkwaliteit en een hogere verkeersveiligheid. De groene inrichting leidt met minder verharding tot koelere straten en dus minder hittestress.

PAG 8 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Minder autogebruik leidt de komende jaren tot meer lopen en fietsen op de korte afstand en een toename in het gebruik van openbaar vervoer voor de lange(re) afstand met daarbij een rol voor de (snelle) elektrische fiets en deelmobiliteit. Zo is Papendrecht ook van buitenaf goed bereikbaar voor niet-automobilisten.

2.2

Kaders voor het mobiliteitsplan Om deze uitgangspunten handen en voeten te geven, werken we in het mobiliteitsplan met richtinggevende kaders. Zo bestendigen, borgen en bevestigen we de lijn van de Omgevingsvisie. De kaders helpen ons bij het opstellen en prioriteren van beleid en maatregelen. Kader 1/overkoepelend thema: Verkeersveiligheid door inzet op Duurzaam Veilig Wegverkeer Duurzaam Veilig Wegverkeer is een initiatief van de gezamenlijke overheden met als doel de verkeersveiligheid te vergroten door de verkeersomgeving zó verkeersveilig mogelijk in te richten ter voorkoming (of preventie) van ernstige ongevallen. De wegomgeving, voertuigen en technologie moeten de mens ondersteuning en bescherming bieden, zodat de veiligheid van het verkeerssysteem zo min mogelijk afhankelijk is van de handelingen van de mens. De inrichting van een weg moet zodanig zijn, dat de gebruiker weet wat van hem wordt verwacht. Duurzaam Veilig hanteert de volgende basisprincipes en dit zien we als overkoepelend thema:  Functionaliteit: wegen worden gebruikt waarvoor ze zijn bedoeld.  Homogeniteit: zo veel als mogelijk uitsluiten van conflicten tussen weggebruikers met een verschil in snelheid, richting of massa.

PAG 9 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Herkenbaarheid/uniformiteit: voorspelbaar en consequent maken van verkeerssituaties.  Mate van impact: voorkomen van ernstig letsel bij ongevallen. Om dit te bereiken volgen we de richtlijnen van het CROW over de inrichting van wegen met essentiële herkenbaarheidskenmerken voor een uniform en veilig wegbeeld. Deze zijn opgenomen in bijlage 1. Kader 2: STOMP De traditionele gedachte binnen mobiliteitsbeleid richtte zich tot nu toe op (de inrichting van wegen voor) de auto en daarna het inpassen van lopen en fietsen. Dit draaien we om. STOMP is de basis voor de ruimtelijke inpassing van mobiliteit en helpt ons keuze te maken bij leefbaarheidsknelpunten. Dit is regionaal geborgd in bijvoorbeeld de Groeiagenda (onderdeel bereikbaarheid). Het gaat uit van de volgende prioriteit voor de vervoerswijzen: 1 Stappen; lopen 2 Trappen; fietsen 3 Openbaar vervoer 4 Mobility as a Service (MaaS) 5 Privé of Particuliere auto Voldoende ruimte voor lopen en fietsen maakt het gebruik daarvan binnen Papendrecht (lopen) en tot 15 kilometer (fietsen) het meest logisch én aantrekkelijk. De afbeelding in figuur 1 laat met een cirkel van 15 kilometer zien hoe groot het fietsbereik dan wordt. De drie fictieve fietsroutes zijn steeds weergegeven per vijf kilometer lengte.

PAG 10 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

figuur 1: drie fictieve fietsroutes van drie keer vijf kilometer lengte

Voor langere afstanden bieden elektrische fiets en openbaar vervoer uitkomst als schone en ruimte-efficiënte modaliteiten. MaaS vergemakkelijkt dit gebruik en stimuleert de slimme integratie van vervoerswijzen in een reis. De auto blijft, maar is niet overal meer het snelste alternatief. We willen de auto niet meer op plaatsen waar deze overlast de leefbaarheid of veiligheid onder druk zet.

PAG 11 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3 Wensbeelden per thema Het grootste deel van de oppervlakte van Papendrecht bestaat uit woongebied met daarnaast een centrumgebied, wijkwinkelcentra, bedrijventerreinen en sportgebieden. Het buitengebied van Papendrecht is beperkt in omvang met agrarische doeleinden en natuur. Door de grote behoefte aan woningen zorgt de bouwopgave voor een (verdere) verdichting van het aantal woningen. Deze verdichting brengt ook extra verplaatsingen met zich mee. We maken daarom primair de keuze voor inzet op andere vormen van mobiliteit. Binnen Papendrecht verplaatsen inwoners en bezoekers zich op verschillende wijzen. In dit hoofdstuk beschrijven we het toekomstbeeld per thema in een wensbeeld voor 2035 op basis van het STOMP-principe met daarbij het bijbehorend (verkeers) netwerk.

3.1

Stappen

3.1.1 Visie Voetgangers moeten zich veilig en comfortabel binnen alle gebiedstypen kunnen verplaatsen. Onder voetgangers verstaan we ook mindervaliden. Binnen Papendrecht verplaatsen we ons vooral richting openbaar vervoer haltes, op (basis-)schoolroutes, naar winkels en voorzieningen en vanuit recreatieve doeleinden. Doorgaande wegen, zoals de Burgemeester Keijzerweg en de Veerweg, vormen barrières in wandelroutes en moeten goed oversteekbaar zijn. De voetganger heeft prioriteit binnen de

PAG 12 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

centrum- en woongebieden. Hier bieden we een toegankelijke, aantrekkelijk veilige en voetgangersvriendelijke omgeving. Een groene en klimaat adaptieve inrichting draagt bij aan een leefbare openbare ruimte.

PAG 13 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

PAG 14 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.1.2 Beleid Stappen per gebiedstype In de winkelgebieden is de verblijfsfunctie voor alle mensen, meer of minder mobiel, belangrijk. Er komen hier geen andere vervoerswijzen. Fietsenrekken, reclameborden en uitstallingen mogen de vrije ruimte niet (te veel) belemmeren. Toegankelijkheid bij op- en afritten of gelijkvloerse oversteken voor mindervaliden optimaliseren we. In woongebieden moet overal makkelijk en verkeersveilig gelopen kunnen worden. In Papendracht zijn relatief veel gebieden aangewezen als ‘woonerf’ met de beleving en inrichting die meer passend is bij een 30 km/u zone, dit schept verwarring voor de gebruiker. We richten onze woongebieden in tot een prettige en verkeersveilige woonomgeving. De inzet op zelfstandig naar school lopen en fietsen is belangrijk met oog voor de mobiliteitstransitie van de toekomstige reiziger. Wanneer basisschoolleerlingen op jongere leeftijd veilig naar school kunnen gaan, dan gebeurt dit eerder zelfstandig. Het brengen en halen regelen we goed vanuit het oogpunt van veiligheid. Het inrichten van schoolomgevingen is maatwerk, waarbij we oog hebben voor oversteekbaarheid, toegankelijkheid en veilige ruimte creëren voor in-/uitstappen voor de leerlingen, die toch nog met de auto worden gebracht. In de omgeving van sport-, zorg- en welzijnsinstellingen verplaatsen zich relatief veel mensen te voet.

Een goede toegankelijkheid is daarom belangrijk. We realiseren hier goede loopvoorzieningen met voldoende vrije loopruimte en op- en afritten voor rollator, rolstoel en kinderwagen.

PAG 15 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Tijdens pauzes en vergaderingen worden de wegen op bedrijventerreinen meer en meer gebruikt door wandelende medewerkers. Hierbij houden we rekening met medegebruik van fietsvoorzieningen bij ontbrekende trottoirs door de beperkte beschikbare ruimte. Toegankelijkheid OV-haltes Het is belangrijk dat er in de omgeving van en naar openbaar vervoer voorzieningen, speciaal richting de R-nethaltes, goede looproutes zijn. We richten de omgeving toegankelijk in met speciale aandacht voor (blinde) geleidelijnen rondom de openbaar vervoerhaltes. Oversteeklocaties De routes richting het centrumgebied, sport- zorg- en welzijnsinstellingen, wijkwinkelcentra en parken moeten veilig, toegankelijk en prettig te belopen zijn met een goede oversteekbaarheid. Doorgaande routes van autoverkeer vormen barrières. Oversteken kan gevaarlijk zijn voor voetgangers, als ze het trottoir verlaten en zich tussen het rijdend (auto)verkeer moeten begeven. Overig Voetgangers voelen zich op diverse routes onveilig door snel langsrijdende fietsers en fietsers voelen zich gehinderd door voetgangers. De negatieve beleving van menging van deze vervoerswijzen heeft onze aandacht. Communicatie kan hierin helpen. Ook kan het betekenen dat we (informatieve) bebording plaatsen en/of een specifieke doelgroepenstrook realiseren.

PAG 16 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.1.3 Beleidskeuzes 2035 thema “stappen” Om verplaatsingen te voet logisch en aantrekkelijk te maken, zetten we in op:  Verbeteren van oversteeklocaties, vooral in gebieden waar veel gelopen wordt.  Voorkeur voor 30 km/u zones bij herinrichting woongebieden.  Aantrekkelijke (waar mogelijk schaduwrijke) routes richting centrum en winkelgebieden met meer toegankelijke, openbare loopruimte (en herkenbare oversteeklocaties).  Verkeersveilige looproutes binnen en richting schoolzones met extra aandacht voor herkenbare oversteeklocaties en toegankelijke entrees tot de schoolterreinen.  Er moet voldoende vrije loopruimte zijn binnen centrum- en woongebieden, ook voor rollator, rolstoel en kinderwagen. Zo veel mogelijk beperken van obstakels of objecten in de loopruimte.  Toegankelijk inrichten omgeving OV-haltes volgens de provinciale haltevisie, met speciale aandacht voor (blinde) geleidelijnen.

PAG 17 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.1.4 Acties en maatregelen thema "stappen"

We zetten in op de volgende acties en maatregelen:  Aanpassen wandelpad Anthony Fokkerweg tussen Westeind en Aviolandapad.  Realiseren ontbrekende schakel voetgangersnetwerk Vissersbuurt – Kerkbuurt.  Realisatie van een wandelpad aan de binnenzijde van de dijk tussen Waterbushalte Noordhoek richting bedrijventerrein Noordhoek (als aanvulling op het bestaande wandelpad).  Opstellen oversteekbeleid met afwegingskader oversteeklocaties, toegankelijkheid en de benodigde maatregelen. Dit biedt een handleiding voor het objectief beoordelen van locaties en het treffen van eventuele maatregelen.  Toegankelijke op- en afritten op (doorgaande) routes, oversteeklocaties en OV-haltes.

PAG 18 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Onderzoek vergroten aantrekkelijkheid centrumgebieden/ winkelgebieden voor voetgangers, waarbij we als aandachtspunt meenemen aandacht voor het handhaven voor vrije loopruimte (uitstallingen).  Realiseren schoolroutes/-omgevingen met eenduidige inrichting van schoolzones met aandacht voor K+R locaties.  We reserveren met budget voor kleinschalige, direct uitvoerbare (no regret) infrastructurele aanpassingen op de routes, waar knelpunten zich voordoen.

3.2

Trappen

3.2.1 Visie De fiets is een gezond, duurzaam en kansrijk alternatief voor vervanging van de auto(rit). Dit levert een positieve bijdrage aan de leefbaarheid. Binnen de gemeente Papendrecht krijgt de fiets daarom een prominente plaats en positie in het straatbeeld. Bepaalde keuzes voor de fiets zullen ten koste gaan van ruimte of reistijd voor de auto. 3.2.2 Beleid Snelle en directe routes zijn voor fietsers belangrijk. Fietsers willen zo min mogelijk tijdsverlies van herkomst naar bestemming. Voor fietsen in Papendrecht breiden we het fietsnetwerk uit, zodat alle bestemmingen goed met de fiets bereikbaar zijn. We zorgen voor voldoende, goede en toegankelijke stallingsvoorzieningen. Daar waar de fiets meer ruimte nodig heeft zorgen we ervoor dat de inrichting wordt aangepast ten gunste van de fietser (en voetgangers). Netwerk fiets Het wensbeeld voor het fietsnetwerk is opgebouwd vanuit de volgende verbindingen:

PAG 19 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Lokaal netwerk: – optimale bereikbaarheid (middelbare) scholen. – verbinden van de wijken met o.a. winkel- en centrumgebieden. – verbinden bedrijventerreinen met (doorgaande) fietsroutes. – verbinden OV-haltes (waaronder de Waterbus).  Provinciaal/Regionaal netwerk: – verbinden van Papendrecht met station Baanhoek West in Sliedrecht. – verbinden van Papendrecht met omliggende kernen (o.a. recreatief). – snelfietsroute F15. – het verbeteren van de fietsverbinding met Dordrecht langs de route N3 tot een hoogwaardige fietsverbinding.

PAG 20 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

PAG 21 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

We vinden het belangrijk dat scholieren en kinderen veilig naar school en sportvoorzieningen kunnen fietsen. We verbinden schoolomgevingen veilig met de hoofdroutes van de fiets, waarbij de fiets de prioriteit heeft bij de inrichting. Voor basisscholen gelden andere inrichtingskenmerken dan voor middelbare scholen. Veilig verkeersgedrag van middelbare scholieren vinden we belangrijk en urgent. We sluiten het lokale netwerk van Papendrecht aan op de snelfietsroute F15 (Beneden Merwederoute), die Rotterdam moet verbinden met Alblasserdam, Papendrecht, Sliedrecht, HardinxveldGiessendam en Gorinchem. Een sterk regionaal fietsnetwerk biedt automobilisten een alternatief voor verplaatsingen over een relatief korte afstand over de Rijksweg A15. Voor de snelfietsroute F15 ambiëren we een breedte van 4,50 meter, in de voorrang en met ongelijkvloerse oversteken. Omdat op bedrijventerreinen een goede bereikbaarheid voor de auto en (uitzonderlijk) zwaar verkeer een randvoorwaarde blijft, hebben we hier een uitdaging om de fietser een verkeersveilige en comfortabele plek op de weg te geven. We koppelen de inrichting (zie bijlage 3) van het fietsnetwerk aan de functie van de weg. Als richtlijn zien we:  Ontsluitende weg met snelheid 50 km/u: vrij liggende fietspaden.

 Ontsluitende weg met snelheid 30 km/u: bij een hogere autointensiteit vrij liggende fietspaden of minimaal voldoende brede fiets(suggestie)stroken.  Verblijfsgebied met snelheid 30km/u: gemengd verkeer en op hoofdfietsroute uitgevoerd als fietsstraten2. 2

Een fietsstraat combineert twee functies, namelijk een doorgaande functie voor het fietsverkeer en een erftoegangsfunctie voor het autoverkeer. Een fietsstraat

PAG 22 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Eenduidige inrichting van rotondes en oversteken voor fietsers is belangrijk. Dit samen met aanwezige obstakels op fietspaden is uit de participatie nadrukkelijk naar voor gekomen. Dit zorgt voor onduidelijkheid en (gevoelens van) verkeersonveiligheid. Bewegwijzering Routes en bestemmingen moeten makkelijk gevonden worden door fietsers. Dat begint bij de inrichting van de fietsinfrastructuur (rode verharding voor fietsers). Bewegwijzering ondersteunt de inrichting en het verloop van de fietsroutes, met name voor verbindingen naar andere kernen, o.a. de F15. Stallingen Goede stallingsvoorzieningen bij nieuw te realiseren woonlocaties en openbare bestemmingen zijn belangrijk. Vooral op bestemmingen met veel fietsers, zoals het centrumgebied, winkelvoorzieningen, (water-)bushaltes, scholen, sportlocaties, bedrijven, maar ook de maatschappelijke voorzieningen binnen Papendrecht. Niet voor elke bestemmingslocatie zijn we verantwoordelijk, maar als gemeente geven we het goede voorbeeld. Comfort Naast het verbeteren van de oversteekbaarheid zien we een veilige, uniforme inrichting van de fietsvoorzieningen kansen voor de inzet van slimme concepten als i-VRI’s. Deze ‘intelligente verkeerslichten’ herkennen fietsers, voorspellen de wachttijd bij verkeerslichten en verkorten deze wachttijd fietsers door deze prioriteit te geven ten opzichte van de auto.

werkt op wegen waar veel gefietst wordt met een geloofwaardige verhouding fietsauto. Auto's passen zich aan de snelheid van de fietser aan. Als richtlijn maximum aantal auto’s volgen we de CROW-richtlijnen, die zijn opgesteld samen met fietsberaad. Het inrichten van een fietsstraat blijft maatwerk

PAG 23 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Sociale veiligheid draagt bij aan comfort. Met inzet op bijvoorbeeld goede verlichting en gladheidbestrijding dragen we bij aan het stimuleren van de fiets. Ook ondersteunen we campagnes voor veilig fietsverkeer en werkgeversbenadering, onder andere gericht op het toenemend gebruik van de (elektrische) fiets. Bereikbaarheid van werklocaties voor fietsers is één van de pijlers voor de mobiliteitstransitie. 3.2.3 Beleidskeuzes 2035 thema "trappen" Voor het thema fiets gelden de onderstaande beleidskeuzes:  Fiets, daar waar dit kan, hoger te prioriteren dan auto met een hoog ambitieniveau bij het ontwerp met ruime maatvoering en waar mogelijk rode, gesloten verharding.  We streven naar een sluitend fietsnetwerk met de realisatie van nu nog ontbrekende schakels.  Het fietsnetwerk richten we eenduidig in met aandacht voor voorrang voor fietsers op rotondes.  Fietspaden zijn zo veel mogelijk obstakelvrij.  Bewegwijzerde (snel)fietsroutes.  Comfortabele(re) en toegankelijkheid openbare fietsenstallingen.  Hoog ambitieniveau voor fiets (parkeren) meenemen in de uitwerking van het parkeerbeleid door de bovenkant van de bandbreedte van de fietsparkeernorm (CROW) te hanteren.  Regionaal hoge inzet voor snelfietsroute F15 (maatvoering, verharding) en snelheid (directheid, kunstwerken) i.r.t. MIRTverkenning A15.

PAG 24 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.2.4 Acties en maatregelen thema "trappen"

We zetten in op de volgende acties en maatregelen:  Realisatie en optimaliseren fietsvoorzieningen met herkenbare (school-)routes gemarkeerde oversteken op veel gebruikte schoolroutes (i.c.m. onderzoek onder ‘Stappen): – Fietssuggestiestroken op de Wieklaan. – De Vijzellaan inrichten als fietsstraat. – De Vang tot Molenlaan inrichten als fietsstraat.

PAG 25 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Realisatie en optimaliseren fietsvoorzieningen: – Fietsstraat op Onderslag. – Fietssuggestiestroken op de P.C. Hooftlaan. – Aansluitingen lokaal netwerk aansluiten op snelfietsroute F15. – Verbeteren fietsverbinding Veerdam, aanleg fietsstraat, passend inrichten met stille klinkers in verband met beschermd (dorps)gezicht – Centrumroute Veerweg – De Overtoom - Weteringsingel met fietssuggestiestroken. – Noordhoek, Westeind, Anthony Fokkerweg en Havenstraat inrichten met fietssuggestiestrook als verbinding met fietsstraat Veerdam en Waterbus. – Herinrichting vrij liggend fietspad Ketelweg. – Compleet maken van de fietsverbinding Veerweg richting "witte brug" door Sleutelbloemplein en Hoefbladlaan in te richten als fietsstraat. – Het gehele dijklint inrichten als fietsstraat. – Fietsstraat Vrijheer van Eslaan tussen Rozenstraat en Seringenstraat en tussen Goudbloemstraat en Zonnebloemstraat. – Fietsstraat Veerweg tussen Weteringsingel en Scheidingslaan. – Fietsstraat Zaling tussen Oostkil en Matenasche Scheidkade. – Fietspad tussen Markt van Matena en Matenasche Scheidkade. – Opwaarderen halfverharding tot fietspad van de verbinding tussen Arend van Gendtlaan en Matenasche Scheidkade. – Fietsstraat Amberdreef met de verbinding van de Burgemeester Keijzerweg naar Eikenlaan. – Verbeteren fietsverbinding met Dordrecht langs de route N3 tot een hoogwaardige fietsverbinding.

– Verbeteren fietsverbinding door fietspad Noordzijde Burgemeester Keijzerweg Onderslag – Molenlaan.

PAG 26 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Lobby om regionale planvorming en financiering snelfietsroute F15 richting MIRT-verkenning A15 te versnellen.  Onderzoek naar bezetting fietsenstallingen centrum- en winkelgebieden voor mogelijke uitbreiding van capaciteit.  Handhaving op verkeerd gestalde en weesfietsen bij bushaltes.  Beoordelen fietsnetwerk met aandacht voor bereikbaarheid haltes openbaar vervoer.  Verwijderen niet noodzakelijke objecten/obstakels op fietspaden.  Wanneer dit actueel wordt participeren bij inzet op dijkverzwaring om recreatieve fietsverbinding met zicht op het water mogelijk te maken.

3.3

Openbaar Vervoer

3.3.1 Visie De mobiliteitstransitie gaat uit van goed, hoogfrequent en flexibel openbaar vervoer. De situatie van de afgelopen jaren heeft ervoor gezorgd dat het tempo waarin dit gebeurt iets lager ligt. Ons uitgangspunt is dat hier een inhaalslag gaat plaatsvinden en dat deze ontwikkeling zich door zal zetten. Als aanvulling op lopen en fietsen, is het belangrijk dat we zorgen voor goed openbaar vervoer, als alternatief voor de auto. We stimuleren verdichting van het netwerk en een intensivering van de dienstregeling.

PAG 27 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

PAG 28 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.3.2 Beleid Voor het openbaar vervoer zien we de volgende verbindingen:  Versterking van de Hoogwaardige Openbaar Vervoersas (HOV) door een R-netdienst op de verbindingen met Rotterdam, Dordrecht en Sliedrecht. De verbinding met Sliedrecht vereist een meer frequente verbinding vanwege de aan overstap op de trein naar Dordrecht en Gorinchem via Station Baanhoek West (spoorlijn MerwedeLingelijn).  De R-netverbindingen blinken uit in snelheid en frequentie, zijn comfortabel en halteren enkel op een beperkt aantal grote haltes. Voor de goede doorstroming voor de R-net diensten zien we mogelijkheden voor vrijliggende infrastructuur en streven we naar een intensivering van de dienstregeling.  Bij aanpak van wegen met verkeerslichten, bereiden we deze technisch voor op intelligente regelingen (i-VRI) om de doorstroming te versnellen.  Reguliere busverbindingen (Qbuzz), die Papendrecht comfortabel en hoogfrequent met de aanliggende kernen verbindt. We streven naar een frequentie van minimaal twee keer per uur, ook in de avonden en weekenden.  Stadsbus (Qbuzz) die de wijken met elkaar verbindt, zodat mensen minder afhankelijk zijn van de auto. Dit vereist een dienstverlening met goede frequentie, ook tijdens avond- en weekenden.  Waterbus. De haltes lenen zich als verbinding naar werkgeverslocaties, zeker omdat de fiets meegenomen kan worden.

Een betere koppeling met de buslijnen en het fietsnetwerk noodzakelijk. We integreren het iPOW (innovatief personenvervoer over water).

PAG 29 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Ondersteunend openbaar vervoer, zoals de Drechthopper, de Wijkhopper maar ook initiatieven zoals "AutoMaatje”. Onderliggend dekkend netwerk voor vraagafhankelijk vervoer binnen Papendrecht. Het biedt een alternatief voor lopen en fietsen, gericht op mensen waarvoor lopen en fietsen minder makkelijk zijn. Realisatie van bovenstaand beleid is mede afhankelijk van de ontwikkelingen rondom de nieuwe concessie voor het openbaar vervoer. Hier werken we samen met de regio Drechtsteden en passend binnen het bestuursakkoord van de Provincie aan een schaalsprong voor het openbaar vervoer. Als gemeente hebben we beperkt invloed op de concessie, maar we blijven actief aandacht voor onze visie te vragen. Voor alle vormen van openbaar vervoer zetten we in op een hogere frequentie (ook in avonden en weekenden), verhogen van het comfort en het versnellen van reistijd. Als de mobiliteitstransitie doorzet, dan is het R-netsysteem in 2035 naar verwachting niet meer toereikend voor de vraag naar openbaar vervoer. We blijven daarom in gesprek over het verbeteren en intensiveren van het regionaal openbaar vervoerssysteem, bijvoorbeeld met concepten als een lightrail. We zien hier aanvullend kansen voor de Waterbus. Bereikbaarheid met toegankelijk openbaar vervoer is een belangrijke voorwaarde voor locaties voor maatschappelijke diensten, ontspanning, cultuur en onderwijs.

We pakken onze verantwoordelijkheid voor behoud en de inzet van flexibel openbaar vervoer binnen de gemeente.

PAG 30 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

We zorgen voor ons deel door de haltes veilig en toegankelijk in te richten en deze haltes bereikbaar te maken voor voetgangers en fietsers. Dit zorgt ervoor dat ouderen langer gebruik kunnen blijven maken van het openbaar vervoer. We zien een grote(re) rol voor hubs met aanvullende faciliteiten met een snelle overstap op vooren natransport om het verzorgingsgebied van de (Waterbus) bushaltes te vergroten (laatste kilometer). Dit biedt vooral kansen voor de bedrijventerreinen, meer hierover in paragraaf 3.4 bij Mobility as a Service. 3.3.3 Beleidskeuzes 2035 Op het gebied van openbaar vervoer zijn de volgende beleidskeuzes geformuleerd:  Actieve inzet op anders denken rondom OV. We nemen deel aan regionale en provinciale overleggen. De lobby is gericht op: – Een dynamische OV-concessie gericht op maatwerk voor de reiziger (combinatie slimme mobiliteit en openbaar vervoer) met snellere mogelijkheden tot bijsturen. – Een trendbreuk qua denken van oriëntatie op financieel rendement naar gericht op de reiziger, waarbij dienstregeling voorziet in meer uren op de dag en hogere frequentie. – Betere ontsluiting van werklocaties met OV. – Betere, snellere hoogfrequentere OV-verbindingen – Frequentie en dienstregeling in avonden en weekenden, ook voor de Waterbus.

PAG 31 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 We zorgen voor optimalisatie van de doorstroming van R-net binnen Papendrecht bij tijdelijke en structurele infrastructurele maatregelen. Ook optimaliseren we het busnetwerk om Papendrecht goed aan te sluiten op de spoorlijn via Baanhoek West (Sliedrecht), maar ook te verbinden met Rotterdam en Gorinchem via snelle bussen en naar Dordrecht via de Waterbus en integreren het iPOW (innovatief personenvervoer over Water). Het iPOW betreft kleinschalig OV via het water als aanvulling op het waterbussysteem.  Verbeteren gebruik R-Net door communicatie over mogelijkheden, zoals Drechthopper, als voor-/natransport.  Inzetten op gebruik van de Waterbus.  Aantrekkelijk ingerichte met (zoveel mogelijk overdekte) fietsparkeerplaatsen naar behoefte.

PAG 32 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.3.4 Acties en maatregelen

Voor OV zetten we in op de onderstaande acties en maatregelen:  Een fijnmaziger netwerk, een betere doorstroming én een uitgebreide dienstregeling met hogere frequentie.  Bijdragen aan flexibel openbaar vervoer, zoals Drecht- en Wijkhopper, onder verantwoordelijkheid gemeente Papendrecht.  Optimalisatie inrichting en bereikbaarheid bushaltes zorgen voor betere toegankelijkheid en voldoende fietsparkeervoorzieningen.

PAG 33 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.4

Mobility as a Service

3.4.1 Visie MaaS (Mobility as a Service) gaat om het plannen, boeken en betalen van al het mogelijke, eigen of gedeeld, vervoer via apps. In 2035 is mobiliteit steeds meer een flexibele en slimme dienst geworden, waar elektrische (deel)voertuigen, openbaar vervoer en persoonlijke data-gestuurde reisadviezen een grote rol spelen. Het openbaar vervoer (zie paragraaf 3.3) met de ontwikkeling van een dekkend hub-netwerk speelt hier een grote rol in. 3.4.2 Beleid De transitie van bezit naar gebruik van de auto vraagt ons om aan de slag te gaan met het bieden van alternatieven voor de auto. MaaS kán bijdragen aan de overgang naar een minder auto afhankelijk Papendrecht. Gedeelde mobiliteit op hubs Hubs zijn knooppunten waar openbaar vervoer, (deel)fiets/-auto (of andere faciliteiten) samenkomen en een reis kan worden begonnen, gestopt of snel kan worden overgestapt. Samen met de Drechtsteden realiseren we een regionaal dekkend hub-netwerk (multimodale over-/ opstappunten) om de onderlinge aansluiting vanuit woongebieden naar de werklocaties en de grotere regio te verbeteren. Doel van de hubs is om alternatieven voor de auto aantrekkelijker te maken, door het vergroten van het verzorgingsgebied van de (R-net) bushaltes.

De hubs zijn er in diverse soorten en maten van lokaal tot regionaal niveau, waarvoor op maat inrichting en voorzieningen (parkeren, laden, deelmobiliteit, pakketkluizen voor internetbestellingen). Voor Papendrecht onderscheiden we:

PAG 34 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 (Boven-)regionale hubs met een overstapfunctie van de eigen auto naar openbaar vervoer, (deel-) fiets, pakketdiensten, laadvoorzieningen en andere vormen van deelmobiliteit. Locaties hiervoor zijn onder andere de P+R bij aansluiting 22 Alblasserdam op de A15 en/of nabij Kabelbaan/Grote Beer, aansluiting 23 Papendrecht in het verlengde van de N3 met upgrade van de huidige P+R (N3-A15-N214) en aansluiting 24 Sliedrecht.  Hubs bij (water-)bushaltes (o.a. R-net) met goede stallingsvoorzieningen voor de overstapfunctie naar de (deel-) fiets, pakketdiensten en andere vormen van deelmobiliteit.  Hubs in of aan randen van woonwijken en bestemmingslocaties met op maat mogelijkheden voor parkeren, pakketdiensten, laadvoorzieningen, openbaar vervoer en deelmobiliteit.  We volgen de ontwikkeling van bouwhubs met inzicht in bouwroutes voor materialen en vervoer voor bouwvakkers voor verminderen van overlast bij met name infrastructurele projecten. Deelmobiliteit als aanvulling We houden rekening met slimme vormen van vervoer en voor- en natransport met deelmobiliteit. Ontwikkelingen voor deelmobiliteit volgen we. Bij voorkeur implementeren we deze regionaal om het effect te vergroten. De uitvoering en realisatie ligt bij de markt.

We zetten bij deelmobiliteit niet in op deelsteps en -scooters om overlast in de openbare ruimte tegen te gaan en in te blijven zetten op de kerngedachte van actieve vervoerswijzen voor Papendrecht. Denk hierbij aan:  (elektrische) deelfietsen.  (elektrische) deelauto’s.  Tot stand komen van dekkend hub-netwerk (locaties) met integratie van diensten (deelmobiliteit met ontvangst van pakketten door bezorgdiensten).

PAG 35 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

MaaS biedt ook kansen bij het aanbieden van alternatieven in de woonomgeving. Deelmobiliteit speelt een rol in de verlagen van het autobezit per inwoner. Deelauto’s voor een incidentele langere rit zijn een interessant alternatief, soms voor de tweede auto en soms als alternatief voor de eigen auto. MaaS leidt tot een kwaliteitsimpuls van het regionale vervoerssysteem en maakt reizigers minder autoafhankelijk. 3.4.3 Beleidskeuzes 2035 Implementatie van MaaS komt voor een groot gedeelte vanuit de markt, we zijn volgend op basis van de volgende keuzes en uitgangspunten:  Initiatieven voor MaaS ondersteunen we en werken we aan mee.  We zetten in op een gemeente breed en regionaal afgestemd hubnetwerk en volgen initiatieven vanuit de markt.  Deelmobiliteit maken we (selectief) mogelijk, waarbij we overlast willen voorkomen. 3.4.4 Acties en maatregelen We zetten in op de volgende acties en maatregelen: • Ontwikkelingen MaaS en slimme mobiliteit volgen en mogelijk maken  Onderzoek voor verkennen kansen mobiliteitshubs (in regionaal verband met lokale uitwerking voor Papendrecht met voorzieningen)  Markt smart mobility ontwikkelingen volgen en meebewegen met ontwikkelingen in de markt.  Opstellen beleid met kaders voor inzet slimme mobiliteit, o.a. deelmobiliteit en hub-locaties met afstemming in regionaal verband.

 Faciliteren van vragen/verzoeken voor bijvoorbeeld inzet deelauto’s.

PAG 36 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.5

Privéauto (gemotoriseerd verkeer) en parkeren

3.5.1 Visie Het STOMP-principe legt de prioriteit niet bij de auto. Dit betekent echter niet dat mensen niet meer met de auto bij het centrum of direct bij de woning kunnen komen. De auto blijft, maar we willen de auto niet of minder op plaatsen, waar deze overlast veroorzaakt en/of de leefbaarheid en verkeersveiligheid onder druk zet. De transitie in mobiliteit betekent in de toekomst mogelijk minder vraag naar ruimte door autoverkeer. Hogere overheden sturen hier de komende jaren actief op. Dit biedt kansen voor het verbeteren van de leefbaarheid in Papendrecht.

PAG 37 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

PAG 38 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.5.2 Beleid Uniformiteit en inrichting verblijfsgebieden Momenteel ontbreekt het aan uniformiteit binnen de verblijfsgebieden met een diversiteit aan woonerven en er zijn 30 km/u zones. Woongebieden zien er hoofdzakelijk uit als 30 km/u gebied, maar hebben de status woonerf. Dit schept verwarring en veroorzaakt verkeersonveilige situaties. Landelijk is de richtlijn om verblijfsgebieden in te richten als 30 km/u zones. Bij onderhoud zetten we in op inrichting als 30 km/u zone. Netwerk 2035 Het categoriseren van het wegennet maakt duidelijk waar autoverkeer prioriteit heeft en waar verblijven belangrijk is. Per weg maken we een duidelijke keuze tussen functie en toegepaste maximumsnelheid. Elk wegtype heeft zijn eigen ontwerpeisen, waar we bij (her)inrichting de landelijke inrichtingskenmerken van Duurzaam Veilig Wegverkeer als basis voor het ontwerp volgen. Een uniforme, eenduidige inrichting is noodzakelijk voor een begrijpelijk en samenhangend netwerk voor de automobilist, echter ontkomen we soms niet aan maatwerk. We hebben daarbij aandacht voor de in oktober 2021 in de Tweede Kamer aangenomen motie over het terugbrengen van de maximum snelheid binnen de bebouwde kom naar 30 km/u. Het CROW heeft hierbij geadviseerd om de maximum snelheid van 30 km/u binnen de bebouwde kom niet als nieuwe standaard in te stellen.

Er zullen echter ontsluitingswegen blijven waar 50 km/u de snelheid is. We nemen dit advies over. We waarderen de wegen af volgens onderstaande keuzes omwille van het verbeteren van de leefbaarheid en de verkeersveiligheid. Voor Papendrecht werken we richting 2035 met de volgende functies:

PAG 39 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Ontsluiten: Dit zijn de hoofdwegen in en rondom Papendrecht en maakt een snelle en ongehinderde verplaatsing mogelijk over langere afstand met een aansluiting op het hoofdwegennet. Kruisingen en aansluitingen bestaan uit knooppunten of geregelde kruispunten. De maximumsnelheid op gemeentelijke ontsluitende wegen is 50 km/u.  Ontsluiten en verblijven: Het verkeer stroomt door op de ontsluitende wegvakken en wisselt uit naar de verblijfsgebieden. Deze wegen verbinden de wijken met elkaar en met de ontsluitende wegen. Het grootste deel van de wegen binnen Papendrecht met deze functie heeft een maximumsnelheid van 50 km/u. We volgen de landelijke trend voor het afwaarderen van wegen binnen de bebouwde kom naar een maximumsnelheid van 30 km/u voor wegen welke geen doorgaande functie hebben en vanuit oogpunt van verkeersveiligheid en/of leefbaarheid om maatregelen vragen.  Verblijven: Aan deze wegen wordt gewoond (en soms gewerkt). Verblijven heeft prioriteit. De snelheid is stapvoets in de woonerven, verder is de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom 30 km/u en buiten de bebouwde kom 60 km/u. De maximumsnelheid wordt zonaal ingesteld aan de grenzen van de gebieden. Er wordt geparkeerd en het verkeer wordt gemengd met fietsers afgewikkeld. Als Papendrecht werken we toe naar uitbreiding van het aantal wegen met een maximumsnelheid van 30 km/u.

Een lagere snelheid zorgt voor een kleiner snelheidsverschil tussen de verschillende vervoerswijzen. Immers, hoe kleiner het onderlinge snelheidsverschil, hoe lager de kans op zwaar letsel of overlijden. We volgen de

PAG 40 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

richtlijnen van het CROW3 voor de inrichting van de wegen ontsluiten en verblijven met de maximumsnelheid van 30km/u. Het afwaarderen van wegen heeft veel impact. Het afstappen van een relatief zwaar netwerk voor gemotoriseerd verkeer biedt een aanzienlijke opgave met grote financiële gevolgen. Het vergt namelijk een herinrichting van de wegen met andere verharding en waar nodig passende snelheidsremmers. Nood- en hulpdiensten Bij het afwaarderen van bestaande wegen hebben we aandacht voor routes en de bereikbaarheid van de nood- en hulpdiensten. Het verlagen van de maximumsnelheid en snelheidsremmers hebben gevolgen voor de toegankelijkheid en de aanrijtijden van de nood en -hulpdiensten en opkomsttijden van de vrijwilligers. We houden voor de hoofdroutes rekening met het dilemma tussen verkeersveilige inrichting en aanrijtijden en maken hier samen met de nood- en hulpdiensten als onze partner bewuste keuzes in. Wanneer elke seconde telt is een goede bereikbaarheid noodzakelijk. Wat betekent dit voor Papendrecht in 2035? Richting 2035 gaan we aanpassingen maken in de Papendrechtse wegenstructuur om het wegennet in overeenstemming te brengen met de inrichtingsrichtlijnen van Duurzaam Veilig, te werken aan een leefbaar Papendrecht middels de prioritering van het STOMPprincipe.

Dit doen we door verschillende wegvakken af te waarderen van een ontsluitende functie van 50 km/u naar een functie met ontsluiten en verblijven met een maximumsnelheid van 30 km/u. In 3

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2023/0 5/11/bijlage-handreiking-crow-voorlopige-inrichtingskenmerken-gow30/bijlagehandreiking-crow-voorlopige-inrichtingskenmerken-gow30.pdf

PAG 41 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

de maatregelenkaart zijn de af te waarderen wegvakken opgenomen. Verbreding A15 Er loopt een MIRT-verkenning voor de verbreding van de A15 tussen Papendrecht en Gorinchem. De afgelopen jaren trokken we hier binnen de Drechtsteden gezamenlijk op. Op het moment van schrijven van dit plan staat MIRT-verkenning A15 "on-hold" naar aanleiding van de besluiten die genomen zijn tijdens het bestuurlijk overleg leefomgeving van 16 juni 2023. Papendrecht doet samen regionale partners een bod aan het ministerie van I&W met een mitigerend maatregelenpakket. Hierover gaan we met het ministerie in gesprek. In de basis liggen er na het trechteringsproces een 6-tal varianten en alternatieven op tafel waar eind 2024 een advies op volgt voor een voorkeursalternatief. De advisering is centraal georganiseerd via een regionale Bestuurlijke adviesgroep (BAG). Elk alternatief heeft een andere impact op de verschillende beleidsterreinen. Wij zijn van mening dat de voorgedragen voorkeursalternatieven (enkel extra of ander/breder asfalt) niet de volledige oplossing van het (verkeers-)probleem is. Er moet worden gekeken naar andere oplossingsrichtingen in de vorm van andere modaliteiten zoals fiets en openbaar vervoer. Deze (actieve) modaliteiten sluiten aan op de visie van dit plan en creëren kansen voor de toekomst waarbij we aansluiten aan op het STOMP-principe.

Mocht hiervoor de ruimte binnen het project niet zijn, dan kiezen we er voor om het bredere belang te zien en te onderschrijven waarbij we, samen met partners en stakeholders, (informele) momenten aangrijpen waarop we onze visie en de concretisering hiervan onder de aandacht brengen en toelichten.

PAG 42 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

N3, groot onderhoud bruggen De N3 vormt een belangrijke schakel in het netwerk van doorgaande wegen in de Drechtsteden. Als verbinding tussen de A15 en A16, verbinding over de Merwede tussen de kernen Papendrecht, Alblasserdam en Sliedrecht naar Dordrecht. Door groot onderhoud aan bruggen en wegvakken werken we regionaal samen aan een verbeterde doorstroming. Dit biedt kansen om samen te werken en ambities voor onder andere het fietsnetwerk te combineren. Vrachtverkeer en bevoorrading Centrumgebieden moeten bereikbaar zijn voor vrachtverkeer om te voorzien in de bevoorrading. Bij voorkeur via vaste geschikte en verkeersveilige routes met zo min mogelijk overlast voor omwonenden. De vervoersketen van bevoorrading verandert voor Papendrecht op korte termijn niet vorm en omvang. We achten kleinschalige stadsdistributie met hubs aan de randen van Papendrecht niet als realistische optie. Hooguit elektrificeert het wagenpark, maar daarin hebben we als gemeente geen rol. We handhaven de huidige venstertijden in het centrumgebied, met fysieke afsluiting in de vorm van pollers. De venstertijden zijn nu via een verkeersbesluit vastgelegd. We nemen in de actualisatie van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) de venstertijden over en leggen deze daarin vast. Voor de wijkwinkelcentra zien we venstertijden vooralsnog niet als noodzakelijk, realistisch en kansrijk.

Voor de bedrijventerreinen is bereikbaarheid per vrachtwagen essentieel om concurrerend te blijven. We zetten dan ook in op een goede bereikbaarheid voor zwaar verkeer voor de logistiek.

PAG 43 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Parkeerbeleid en -normen We passen de gemeentelijke ‘Parkeernormennota Papendrecht 2018’ toe bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. In 2024 actualiseren we het parkeerbeleid en de parkeernormen. Hierbij houden we rekening met actuele ontwikkelingen en trends met ruimte voor flexibiliteit en maatwerk. Dit betekent dat we ook nadenken over en ruimte maken voor lagere parkeernormen als blijkt dat parkeercapaciteit niet gebruikt wordt. Een voorbeeld is ook om fietsparkeren makkelijk bruikbaar en direct bij de woning op te lossen (bij de voordeur in plaats van in de schuur achter de woning), zodat het makkelijker wordt om de fiets te gebruiken. E-laden We zien een toename in het aantal elektrische auto’s in Papendrecht. We breiden het aantal laadvoorzieningen proactief uit om in de laadbehoefte te voorzien. Dat doen we op basis van prognoses van gebruik, maar we werken we ook proactief mee als er een aanvraag voor een laadvoorziening wordt gedaan. We hanteren hiervoor de plankaart. We zien een meerwaarde in het clusteren van laadpalen door te werken met laadpleinen (meer dan twee laadpalen). Dit is verwoord in de in februari 2022 vastgestelde Integrale laadvisie Papendrecht. We zijn geen voorstander van het gebruik van kabelgoten als verlengde huisaansluiting. In het plaatsingsbeleid werken we dit verder uit.

Hier zoeken we naar de mogelijkheden indien het bovenstaande geen reële opties zijn. Aandacht voor leefbaarheid De gemeente Papendrecht ontvangt klachten en meldingen over hoge intensiteiten, hoge rijsnelheid, enzovoort. We gaan hier objectief en reëel om. De instelling daarbij is ‘Ja, mits…’. Dit betekent niet dat alle klachten leiden tot het treffen van (fysieke) maatregelen. Ervaren overlast komt vaak voort uit hinderlijk

PAG 44 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

verkeersgedrag van verkeersdeelnemers. We maken keuzes of we gericht, bijvoorbeeld via handhaving, educatie of communicatie verbetering kunnen behalen en of ook fysieke maatregelen getroffen moeten worden. Hiervoor hanteren we het leefbaarheidskader uit tabel 1. Functie

Wettelijke Maximum Intensiteit maximumsnelheid V85 (mvt/etm) km/uur) (km/uur) Buiten de bebouwde kom Gebiedsontsluitin 80 87 > 6.000 gsweg Erftoegangsweg 60 67 4.000 – type 1 6.000 Erftoegangsweg 60 67 < 4.000 type 2 Binnen de bebouwde kom Gebiedsontsluitin gsweg Erftoegangsweg type 1/ GOW30 Erftoegangsweg type 2 Woonerf

Vrachtverk eer (%)

> 12% 8 – 12% < 8%

50

57

> 6.000

> 10%

30

42

8 – 10%

30

37

4.000 – 6.000 < 4.000

Stapvoets = 15

25

< 3.000

<5%

tabel 1: leefbaarheidskader

3.5.3 Beleidskeuzes 2035 Voorgaande toelichting op het beleid voor gemotoriseerd verkeer en bereikbaarheid zijn samengevat in de volgende beleidskeuzes:

PAG 45 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

< 8%

 De categorisering geeft aan waar verkeer prioriteit heeft en waar verblijven. Inzet is minder auto afhankelijkheid en meer ruimte voor lopen, fiets en openbaar vervoer. Bij maatregelen volgen we de prioritering uit het STOMP-principe. De inrichting van de wegen wordt hierop afgestemd met de inrichtingsrichtlijnen van Duurzaam Veilig Wegverkeer.  We volgen de landelijke trend voor afwaarderen wegen binnen de bebouwde kom van 50 km/u naar 30 km/u voor wegen, waar dit voor de functie passend is en binnen een passend tijdspad. We hanteren hierbij het afwegingskader uit de ‘handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30’. Bij het afwaarderen kijken we specifiek naar mogelijkheden om de inrichting van de openbare ruimte te vergroenen.  We hanteren de indicatoren voor leefbaarheid om aangekaarte knelpunten te toetsen.  We volgen de ontwikkelingen in de markt op gebruik van elektrische voertuigen voor bevoorrading en bezorgdiensten.  Vasthouden aan de huidige venstertijden voor bevoorrading en deze via de APV vastleggen.  In 2024 herzien we het parkeerbeleid en de parkeernormen.

PAG 46 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.5.4 Acties en maatregelen

Voor de auto, oftewel het gemotoriseerd verkeer, zijn vervolgens de onderstaande acties en maatregelen benoemd:  Onderzoek sluipverkeer, doorstroming hoofdwegennet (o.a. Burgemeester Keijzerweg). Maatregel/onderzoek is niet opgenomen in de planning vanaf 2024 aangezien dit onderzoek in 2023 plaatsvindt/plaats heeft gevonden.  Onderzoek doorstroming hoofdwegennet en effecten categorisering Papendrechtse wegenstructuur 2035.  Onderzoek uniformiteit inrichting en bebording verblijfsgebieden.  Afwaarderen en herinrichten van diverse wegvakken ontsluiten en verblijven volgens de maatregelenkaart.

PAG 47 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

 Ontwerpen vanuit STOMP-principe.  Toepassen van leefbaarheidsindicatoren.  Hanteren van venstertijden voor het centrum en deze vastleggen in de APV.  Inzet op door vrachtverkeer te gebruiken routes en actief communiceren richting vervoerders.

3.6

Verkeersveiligheid

3.6.1 Visie Verkeersveiligheid is een randvoorwaarde voor deelname aan het verkeer. Verkeersonveiligheid aanpakken bestaat uit een infrastructurele en een gedragsaanpak. Binnen het IVP (Integraal Veiligheidsplan) is verkeersveiligheid als prioritair aangemerkt. Papendrecht streeft ernaar een verkeersveilige gemeente te zijn. De inrichting van het wegennet moet duidelijk maken hoe de weggebruiker zich dient te gedragen. Daarom investeren we in een verkeersveilige (her)inrichting van het wegennet. 3.6.2 Beleid Via de landelijke en regionale risico-gestuurde aanpak van het SPV detecteren we vroegtijdig risico’s. Zo baseren we ons op ongevallenlocaties (infrastructureel) en op bij ongevallen betrokken doelgroepen (gedrag). Met gerichte en effectieve maatregelen maken we veiliger door de kans op ongevallen te verkleinen, uiteraard met minder verkeersslachtoffers als doel. Voor verkeersonveilige situaties kijken we naar geregistreerde ongevallen en naar de beleving, door het analyseren van klachten en meldingen. Jaarlijks halen we onder de inwoners van Papendrecht de ervaren verkeersonveilige locaties op. Dit hebben we ook gedaan als

PAG 48 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

input voor dit Mobiliteitsplan. Alle reacties zijn gerubriceerd en samengevoegd op het volgende kaartbeeld. De lijst van punten is opgenomen in bijlage 5.

PAG 49 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

PAG 50 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

Om de verkeersveiligheid te behouden en te verbeteren focussen we ons tot 2035 op locaties op basis van de SPV-rapportage en aangevuld met de resultaten uit de participatie. Dit zijn de belangrijkste verkeersonveilige trajecten en/of kruispunten uit een ‘gewogen lijst’ van objectief en subjectief onveilige locaties. Voor de komende vijf jaar kennen we prioriteit toe aan de locaties benoemd in hoofdstuk vier in het uitvoeringsprogramma. We werken per locatie samen met belanghebbenden een nadere (ongevallen-) analyse uit om tot maatregelvoorstellen te komen. Eventueel maakt een verkeersveiligheidsaudit daar onderdeel van uit. Het vergroenen van de bermen en het onderhoud van deze bermen maakt onderdeel uit het beheer van de wegen. We zetten in op vergroening van de openbare ruimte. Dit mag dit niet leiden tot verkeersonveilige situaties. Op locaties waar de begroeiing van de wegberm leidt tot verkeersonveilige situaties door bijvoorbeeld zichtbelemmering, pakken we dit als beheersmaatregel aan door het terugbrengen (snoeien) van deze begroeiing. 3.6.3 Beleidskeuzes 2035  Inzet op risico gestuurde aanpak voor bepalen verkeersonveilige locaties.  Analyse van ongevalsoorzaken en bij ongevallen betrokken doelgroepen geven richting aan (gedrag) maatregelen.  Jaarlijks in beeld brengen van als verkeersonveilig ervaren locaties.

 Aanpak gedrag door educatie en voorlichting valt onder gedragsmaatregelen, zie paragraaf 3.7.

PAG 51 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.6.4 Acties en maatregelen Voor de aanpak van verkeersonveilige locaties benoemen we de onderstaande acties en maatregelen:  Onderzoek/analyse naar en reservering budget voor gefaseerde aanpak met mogelijk herinrichting verkeersonveilige locaties. In hoofdstuk 4 is een top 10 van verkeersonveilige locaties opgenomen. Deze zijn met name gebaseerd op de risicoaanpak en daarna op meldingen en de ongevallenanalyse.  Jaarlijkse monitoring en update overzicht verkeersonveilige locaties.

PAG 52 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

3.7

Gedragsaanpak

3.7.1 Visie Gedragscampagnes dragen bij aan onze doelstellingen en ambities op het gebied van educatie, duurzaamheid, vitaliteit en verkeersveiligheid. We richten ons op de gedragscomponent van mobiliteit op (permanente) verkeerseducatie, communicatie en voorlichting ter voorkoming van overlast en ongevallen. 3.7.2 Beleid Gedrag speelt een steeds groter wordende rol in provinciaal, regionaal maar ook in lokaal beleid. Gedragsmaatregelen richten zicht op verschillende doelgroepen. Voorlichting We ondersteunen en zijn actief partner in campagnes rondom het thema verkeersveiligheid. Gebruik van de fiets is één van de pijlers voor de mobiliteitstransitie en onmisbaar voor het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen. We dragen bij aan campagnes voor veilig fietsverkeer en werkgeversbenadering, onder andere gericht op het toenemend gebruik van de elektrische fiets aan stimuleringsprojecten voor het gebruik van andere vervoerswijzen dan de auto. Deze gezamenlijke verantwoordelijkheid vereist een actieve, gecoördineerde werkgeversbenadering. Permanente verkeerseducatie Permanente verkeerseducatie gaat uit van aanspreken van alle doelgroepen, gedurende het gehele leven, waarin deel wordt genomen aan de maatschappij en dus ook aan het verkeer. We breiden de huidige inzet voor gedragsmaatregelen uit naar alle doelgroepen. We sluiten aan op lokale, regionale en landelijke

PAG 53 | Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Papendrecht vitaler, verkeersveiliger en bereikbaar

initiatieven of campagnes, maar staan ook open voor en verlenen medewerking aan incidentele (lokale) initiatieven. We werken hierbij samen met partners binnen de gemeente. Er zijn meerdere gedragsmaatregelen mogelijk. Daarbij is het belangrijk om zicht te hebben op de doelgroepen binnen de gemeente. Voorbeelden zijn campagnes voor ouderen met bijvoorbeeld verkeersregels of e-bike educatie en voor jongeren van basisschool tot middelbare school gericht op gedrag en verkeersveiligheid. Een extra focus ligt de komende jaren op een actieve werkgeversbenadering. Door met werkgevers samen te werken, wordt de kans op succes vergroot. Samenwerken kan op verschillende manieren van co-financieren van initiatieven tot actief uitdragen van communicatie en campagnes rondom duurzame mobiliteitsinitiatieven gericht op gedragsverandering. Daarvoor werken we samen met (netwerk-) organisaties binnen Papendrecht en met Zuid Holland Bereikbaar. Handhaving Met toezicht en handhaving zorgen we ervoor dat de regels nageleefd worden en wat leidt tot verkeersonveilige situaties en overlast. Het is geen doel op zich, maar noodzakelijke inzet ter afname van ongewenst gedrag. We zetten in op het vergroten de inzet van toezicht en handhaving door de BOA’s. Dit sluit aan bij het integraal veiligheidsplan, waarin ook extra aandacht wordt gevraagd voor verkeersveiligheid en de inzet van politie.