CConstaterende datOverBetuwe
Koppel je AI →

Gemeenteraadsvergadering 3 november 2026

Raadsvergadering · gemeente OverBetuwe · 17:00 uurBron: portaal van de gemeente

Wat er is gezegd

Automatische ondertiteling · sprekers niet herkend

Of klik op een tijdcode hieronder om op dat moment te beginnen. De speler wordt dan geladen van Company Webcast.

Spraakherkenning maakt fouten in woorden en namen. Controleer citaten tegen de video of het officiële verslag.

▶ 0:00:00Harte

▶ 0:05:40welkom, in het bijzonder de mensen op de publieke tribune. Fijn dat ik u zo ook goed kan zien. De mensen van de ambtelijke organisatie en de griffie. En natuurlijk de mensen die vanuit huis meekijken naar deze bijzondere begrotings raadsvergadering. En ik vraag u even om te gaan staan voor een moment van bezinning. Dank u wel.. Voordat we naar die vergadering gaan, wil ik even melden dat de heer Van Baarle wat later aanschuift en. Bij de eerste termijn van het college aanschuift. Dat is doorgegeven.. En dan heb ik nog een andere mededeling. Of eigenlijk een een dingetje namens de gemeenteraad. U dus, wil ik graag wethouder

▶ 0:06:41Hol even naar voren vragen. Ja echt. Want die is komende vrijdag formeel 12,5 jaar wethouder binnen de gemeente Overbetuwe, dus we vonden dat wel een attentie waard. En daar hoort natuurlijk. Het insectenhotel van de gemeenteraad. Dank je wel. De bloemen heeft hij vanmorgen in het college al gehad, dus de nieuwe insecten kunnen zo. Door naar het insectenhotel. Het balans is weer gevonden. Eh. Namens de raad. Wethouder Hol. Dank je wel. Ja. Dan komen we bij het vaststellen van de agenda. Agendapunt twee. En volgens mij is de agenda overzichtelijk. Maar u weet altijd dat dat gevaarlijke uitspraken zijn. Uhm. De amendementen zijn op volgorde, zoals te doen gebruikelijk, van verstrekkend heid genummerd, waarbij er gekeken is naar de structurele

▶ 0:07:43bijdrage die in de amendementen beschreven zijn als wijziging van de begroting, en de moties zijn genummerd op volgorde van binnenkomst bij de griffie. Kunt u de agenda zoals die voorligt vaststellen? Ja.. Dan kom ik bij agendapunt drie, De mededelingen. Zijn er mededelingen?. Nee. Dan kom ik bij agendapunt vier het spreekrecht. De heer Barendse van Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen. U bent een ervaren inspreker, inmiddels in verschillende gemeenteraden, waaronder die van de gemeente Overbetuwe. Dus u weet ook dat u 5 minuten heeft om uw verhaal aan de raad kenbaar te maken. En dat ik daar als voorzitter ook op acteer. En ik zou u willen verzoeken om de volgende keer aan de termijn te houden van het aanmelden voor inspreker, want formeel was u 10 minuten te laat. Maar uit coulance. Zullen we uiteraard toestaan dat u inspreekt. Maar aangezien u de regels kent, zou ik het ook

▶ 0:08:45fijn vinden als u zich daaraan houdt. De heer Barendse. Aan u het woord. Dank u wel, voorzitter. En lief dat u het daardoor ook toestaat. Ja, voorzitter. Ik heb wethouder Holm nog als raadslid in deze zaal gezien, zo kunt u nagaan. Voorzitter. Vandaag staan we van kader naar uitwerking en de kadernota had hele mooie vergezichten. En die uitwerking is dat ook. Voorzitter. Democratie vraagt om betrokkenheid en wederzijdse samenwerking. En voorzitter, die is er ook, want dankzij die wethouder die ik net noemde, mocht ik de stukken ontvangen. Dank daarvoor. Voorzitter. De duurzame en de gezonde samenleving. Dan gaat het over energie. Dan gaat het over het aandachtspunt voor die energie en dat is landelijk, in de regio en de provincie en is een belangrijk onderdeel van onze energiestrategie. U gaat samenwerken met de Dar op het afvalbeleid. Ik ben benieuwd naar de samenwerking daarop. En dat geldt ook voor de sociale basis. Die moet op orde zijn. Wil ik dan ook in

▶ 0:09:47aanloop verband daaraan. Want sociale basis is belangrijk. Voorzitter. De leefbaarheid en de bereikbaarheid van de samenleving van de samenleving is ook belangrijk. Dan gaat het over de woningbouw in de regio. Met een woondeal, maar ook met Woon die de bouw, met woningen, met zorg en de mobiliteit. Ook weer met Lingewaard, maar ook in de envconcessie waar ik niks over gelezen heb in de begroting. Economie. Tussen Arnhem en Nijmegen zijn er veel kansen voor de ondernemers en daarom ook duidt de ligging van wegen en spoor. Goed om dat te zien in de begroting. Dan de veiligheid. Ook hier biedt de ligging tussen Arnhem en Nijmegen uitdagingen op het gebied van van de veiligheidsregio's. Want u zit in de veiligheidsregio van Gelderland-Midden. Maar afstemming met de Veiligheidsregio voor Gelderland-Zuid is dan ook van belang. Voorzitter. Dan recreatie en toerisme. Ik lees in de stukken dat er geen subsidie meer gaat naar het van. En dan vraag ik me af waarom niet. Want juist die samenwerking Arnhem-Nijmegen en Veluwe is echt van belang.

▶ 0:10:49Maar er wordt wel gewerkt aan een streekmerk van de Betuwe. Nou is het beter als alles stevig merk, maar het is goed dat er in wordt geïnvesteerd. Voorzitter. Dan de interactie met de samenleving. U ziet het. Die is dan met een dienstbare overheid. En voorzitter, ik wil u, maar dan ook het college, de griffie en uw raad dan ook bedanken voor die dienstbare overheid. Het is een onderwerp waar ik, waar ik binnenkort uitgebreider mee aan de slag ga. Dus ik kom daar nu, vandaag, heel kort over te spreken. Maar dank, voorzitter. Hoofdstuk vier De inclusie en de participatie van de samenleving. Ook weer een belangrijk onderwerp met een visie voor het sociaal domein. Astma, dat lokaal en regionaal wordt opgepakt. Daar ben ik heel blij mee als kennisnetwerk Arnhem-Nijmegen. Dat geldt evenzeer voor de sociale basis op de jeugd. Die is nodig, maar ook die is nodig voor Arnhem en Nijmegen. Want u zit dan eenmaal ter zee. Dan gaat het ook over de regiovisie. U

▶ 0:11:50gaat samenwerken met de. Die u gaat samenwerken met de modulaire gemeenschappelijke regeling voor het Sociaal Domein Centraal Gelderland. Maar opnieuw, kijk ook naar Nijmegen, want jongeren gaan naar het ROC in Nijmegen. Jongeren gaan naar de middelbare school in Nijmegen. Er zijn zelfs jongeren die naar die universiteit gaan in Nijmegen, in deze gemeente en zelfs in uw gemeenteraad. Voorzitter, het is belangrijk dat dat u daar goed naar kijkt. Want, voorzitter, de gemeente is onderdeel van de gemeenschap en daarmee onderdeel van die sociale basis. Ik herken dat ook zeer in uw gemeentelijke begroting. Dan naar de werkende en lerende samenleving met een hele mooie Lea met een lokale educatieve agenda. Welke bibliotheekwerk is daar van belang. Als toegangspoort voor kennis, ontplooiing en ontwikkeling? Want voorzitter, ik kan me nog herinneren dat ik hier in deze gemeente naar de bibliotheek ging. Als klein kind. Informatie en kennisdeling. Hoofdstuk zes. Met mooie processen die daar. Die die daar

▶ 0:12:53worden uitgepakt. Nu ook. Aandacht is daarvoor nodig. Dank, voorzitter. De financiën en de bedrijfsvoering. Ja. Gaan we over links of rechts daar? Daar wachten we met spanning over af. En dan ben ik al bij hoofdstuk acht. Het algemeen bestuur en de regionale samenwerking. En voorzitter, u kent mij, daar kan ik nog uren over praten, maar dat staat u mij niet toe. Maar ik kan dan ook aangeven dat ik heel blij ben dat dat regionale samenwerking in mijn verhaal zat in de GMR. En dat zat ik in mijn verhaal. Het spreekt heel erg duidelijk door deze begroting heen. Wat mooi werk gedaan door de regio en voor de regio. Dat heb ik nog iets gemist. Dat is Europa en de Euregio en de gemeentebestuur. Want ik heb een paragraaf gemist over de gemeenteraad en het college zelf. Voorzitter. Ik rond af door te zeggen dat ik het belangrijk vind dat er ook wordt samengewerkt met Lingewaard. En ik heb in uw stukken de strategische visie van 2021 zien staan. Maar voorzitter, als je dan de programmabegroting van de gemeente Lingewaard leest, dan ontbreekt dat document daarin. Ik vraag u daar aandacht voor en ik hoop dan

▶ 0:13:56ook dat goed doorgaat in die Almelo, in die Arnhem-Nijmegen, Lingewaard. Overbetuwe. Samenwerking. Voorzitter. Ik kan daarmee afronden door te zeggen kijk naar de buren, kijk of uw grenzen heen. Maar doe dat samen. Samen levend in de samenleving. En voorzitter, ik wil u ten slotte, want u kent mij daarbij ook Gods rijke zegen toewensen voor uw werk als raad, college en burgemeester. En daarmee bedoel ik ook de ambtenaar. Mevrouw de voorzitter, ik dank u zeer. Dank u wel. De heer Barendse. Naar aanleiding van het inspreken door de heer Barendse vanuit het Kennisnetwerk Arnhem-Nijmegen. Iemand nog vragen?. De heer Van der Dam. Ja, voorzitter. Ik ken de heer Baars als iemand die de begrotingen van zo'n beetje de hele regio leest en ook op veel plekken inspreekt. En u had het een aantal keren over de samenwerking die van nature ontstaat rondom de regio Arnhem. En dat we niet moeten vergeten de blik ook op Nijmegen te richten.

▶ 0:14:56Heeft u nog tips voor ons als raad hoe we die blik zouden kunnen versterken?. De heer Barentsz. Voorzitter. Dank u wel. In de richting van de Pro fractie. Zou ik heel graag willen aanbevelen om vooral ook samen te werken met Arnhem, Nijmegen en Lingewaard als Overbetuwe. En u zit natuurlijk in die in die groene Metropoolregio. En dan zit u met zeventien gemeenten aan tafel. Dit is een groot gezelschap, maar het gebeurt wel in dat middengebied. En u weet natuurlijk samen met dat met dat Almelo gebied. Met een gebiedsagenda voor die GMR. En dan gaat het vooral ook over de ruimtelijke ontwikkeling en de economische ontwikkeling. Maar het zou ook zo mooi zijn als u,. Als u samenwerkt op die andere domeinen en die hele integrale samenwerking over de stad. Wil, het interbestuurlijke programma's over zijn met de Dag van de Stad. De agenda staat van het ministerie. Ik zou u dat willen aanbevelen en doe dat dus niet alleen in dat park Lingezegen, want daar zit iemand, zijn ze hier

▶ 0:15:56aan tafel? Dat verbindt ook. Natuur verbindt. Maar zorg er ook voor dat dat in die samenwerking en search breder komt. Ga vaker met elkaar aan tafel op een transparante manier, ook als raad. Dank u, dank u wel. Anderen. Nee, dank u wel. De heer Barendse Dan. Dank u wel, voorzitter. En tot volgend jaar. Gaan we naar Uhm. Agendapunt vijf de programmabegroting 2027. Het hoofdonderdeel van deze vergadering. We hebben een richtlijn met elkaar afgesproken voor Tijdsverloop. Dat betekent dat iedereen in zijn eerste termijn 10 minuten spreektijd per fractie krijgt, uiteraard exclusief interrupties. En dat doen wij in volgorde van grootte van de fracties. Dus ik geef en vanaf het katheder graag spreken, dus ik geef graag het woord aan de heer Kielstra van GBS.

▶ 0:17:13Dank u wel, voorzitter. Ja, de Algemene Beschouwingen Programmabegroting. Ook een nieuw fenomeen, in ieder geval voor mij persoonlijk. Maar we gaan het hebben uiteraard over een begroting die gaat over. Ouderen die zelfstandig willen blijven wonen, ondernemers die onze dorpen levendig houden en vrijwilligers die zich voor anderen blijvend inzetten. Het gaat om een gemeente waar het goed wonen is. Werken en leven is voor nu en voor in de toekomst. We bespreken deze eerste begroting van of de begroting van de eerste bestuursperiode in een tijd met financiële en maatschappelijke uitdagingen. GBS waardeert de inzet van het college en de ambtelijke organisatie om te komen tot deze begroting. Hij sluitend voor het jaar 2027 en eveneens sluitend met een meerjarenperspectief, zij het met een beroep deels op de algemene reserve. Dat biedt enerzijds ruimte, maar het vraagt ook om financiële discipline en blijvende

▶ 0:18:16aandacht voor structureel begrotingsevenwicht. Dit vraagt dan om keuzes waarbij onze inwoners, ondernemers en de elf dorpen centraal moeten blijven staan. Ik wil u graag meenemen in een aantal onderwerpen die we uitgelicht hebben. Allereerst wonen. Het bouwen aan de toekomst van de Overbetuwe. Voorzitter. Een betaalbare en passende woning is een basisbehoefte voor bestaanszekerheid. Starters, gezinnen en senioren moeten waar mogelijk in hun eigen dorp kunnen blijven wonen. Woningbouw kent inmiddels veel obstakels, zoals onder andere met congestieprocedures, de beperkte ambtelijke capaciteit en nog veel meer. En juist daarom moeten we kijken naar wat er wel mogelijk is. We zijn daarom ook blij met een aantal concrete plannen, zoals bijvoorbeeld de Biezenkamp in Driel, die opnieuw is opgepakt en ook de ontwikkelingen binnen Heteren uitzetten. Valburg en andere locaties.

▶ 0:19:18Maar vragen ook om de raad tijdig te betrekken bij knelpunten waar wij vanuit onze bevoegdheden als raad kunnen bijdragen aan oplossingen. Of nog liever versnellingen. GB verwacht dat het college niet alleen de knelpunten benoemt, maar ook actief zoekt naar mogelijkheden om deze woningbouw te versnellen, Bijvoorbeeld door procedures waar mogelijk te vereenvoudigen. Om de woningen. Maar het gaat ook om leefbare gemeenschappen. Woon hofjes waarin verschillende doelgroepen samenleven, zijn daar een mooi voorbeeld van. Voorzitter. De heer elf. De heer Elbers. Een interessant en belangrijk betoog. Uhm, volgens mij doet u het weer. Uhm, want u gaf ook aan dat u graag wil dat het college, uh, wanneer er knelpunten

▶ 0:20:20zich voordoen, dat die ook gemeld worden aan aan de raad?. Uhm. Op welk moment wilt u als uh GPO fractie uh geïnformeerd worden? Is dat bij de PNC cyclussen of wilt u dat onmiddellijk? Wanneer het probleem in het college zich ophoopt en zich voordoet, dat er dan ook een melding komt richting de raad, zodat wij ook nog kunnen bijsturen?. Het woord aan de heer Kielstra. Dank u wel, voorzitter. Het mooiste is uiteraard als wij knelpunten te horen krijgen waarbij we als raad ook kunnen bijstellen. We hebben net al aangegeven waar de raad mogelijkheden heeft en ook. De de taak heeft om bij te stellen of bij te sturen. Dan grijpen we die graag met zijn allen hier als raad aan. Meneer Elbers. Voorzitter. Dat was nog niet echt een antwoord op het moment waar ik nou vroeg. Want wanneer zich knelpunten voordoen, dan is er natuurlijk daarover een discussie

▶ 0:21:23binnen het college. Bent u dan van mening dat die discussie ook richting raad doorgeleid moet worden, zodat wij ook onmiddellijk op de hoogte zijn?. De heer Kilstra. Dank u, voorzitter. Ja, welk moment en welk probleem zich voordoet? Ja, daar kunnen we over gissen. Dus ja, je kan niet direct zeggen voor welk probleem je wanneer geïnformeerd moet worden. Wat wij benadrukken is dat wij graag willen dat er, als er grote problemen zijn, knelpunten die opgelost moeten worden, dat we geïnformeerd worden, maar dat. Dat is niet in één zin te ontvangen. Wat u. Waar u op doelt. Voorzitter. Asielopvang en integratie. Al veel over gesproken. Op dit gebied staan wij ook voor belangrijke uitdagingen. Een GPO ondersteunt de koers van het college om te kiezen voor kleinschalige, passende oplossingen, voornamelijk met het oog voor leefbaarheid en in onze dorpen. De plannen voor de Gemengde wonen hofjes, zoals net ook genoemd voor waar jongeren,

▶ 0:22:25ouderen en statushouders samen kunnen wonen, sluiten dus ook aan bij deze koers. We zien de verdere uitwerking met belangstelling tegemoet en vinden het belangrijk dat de raad ook hierbij betrokken blijft. Voorzitter. De heer Elbers. Ik. Ik blijf niet interrumperen, maar dit is wel een onderwerp wat natuurlijk voor ons ook van groot belang is. Een hele raad vindt dat. Want u geeft aan de woon hofjes dat u daarover ook geïnformeerd. Dat willen wij ook, want we zien ook dat dat best een goed idee kan zijn. We zitten wel natuurlijk met een opgave die we moeten realiseren voor 1 juli volgend jaar. Hoe? dus uh. We hebben nu nog geen concreet plan, uh,. Richting raad gezien van hoe we die hofjes gaan realiseren. Hoe. Denkt u dat we dat uh gaan halen voor volgend jaar juli?. De heer Kielstra Gebo. Dank u wel, voorzitter. Ja, je hebt daar te maken met

▶ 0:23:28twee zaken. Ten eerste is inderdaad de opgave die neergelegd wordt en daarnaast kan je ook discussiëren of die wel realistisch is. Belangrijkste punt is eigenlijk dat er binnenkort een gesprek volgt met het ministerie. Dat wachten wij af. Daar zijn wij zeer benieuwd naar wat daar uit zal komen. Aansluitend zal er hoogstwaarschijnlijk nog in november of in december met de raad besproken worden, wat daaruit naar voren is gekomen. En pas dan kunnen we denk ik met elkaar concreet gaan benoemen wat voor plannen komt te liggen en hoe de uitwerking daarvan zal zijn. De heer Elbers. Ja, voorzitter, want volgens mij hebben wij wel een planning vanuit de portefeuillehouder gekregen, dat we pas in in januari volgens mij met elkaar een keer hierover gaan gaan spreken. Dus dan wordt het. Daar zitten we al bijna in februari maart voordat er een keer. Uhm, nou, volgens mij praten we nog steeds over een bestuursopdracht, zelfs nog om iets te gaan realiseren. Maar hoe krijgen we nu de hofjes in juli volgend jaar echt voor

▶ 0:24:29elkaar? Want dat is steeds het punt dat GPO brengt. Zo gaan we het oplossen. Maar hoe doen we dat in de praktijk?. De heer Kielstra. Zoals net ook benoemd bij de problemen met wonen en de capaciteit, staan we voor heel veel uitdagingen. De vraag ja, hoe krijgen we dat voor elkaar? Ja, die kan ik zo niet één twee, drie beantwoorden. Het feit is dat wij hier graag ons voor inzetten, dat we medewerking willen hebben van het ministerie of de diverse ministeries. En dat dus onder andere in de gesprekken met hen. Ook daar op geënt wordt dat de problemen die er ook binnen Overbetuwe zijn met bouwen van de woon hofjes, met de financiële capaciteit, de capaciteit van de ambtenaren, dat die wel opgelost moeten worden. En daar hebben we wel hulp voor nodig, Dus daar zal om gevraagd worden. En hopelijk zal dat resulteren in een goede oplossing. Niet alleen voor de mensen waar het om gaat, maar natuurlijk ook de opgave die het Rijk bij ons neer heeft gelegd. Dus het is een wisselwerking van twee kanten. Dank u wel. Gaat u verder. De heer Zijlstra.

▶ 0:25:33Dan een zorgzame gemeenschap. Voorzitter. De kracht van Overbetuwe zit in onze inwoners die naar elkaar omkijken. Vrijwilligers die we hebben. Verenigingen en mantelzorgers spelen daarin een belangrijke rol. Voor GBO begint deze zorgzame gemeenschap dan ook niet bij het gemeentehuis, maar in onze dorpen, bij onze inwoners. Elkaar leren kennen, ontmoetingsplekken die er zijn en waar mensen elkaar kunnen vinden en kunnen helpen. De uitdagingen binnen het sociaal domein zijn ook groot. De kosten voor jeugdzorg en WMO vragen blijvende aandacht. Maar financiële beheersing mag nooit het enige uitgangspunt zijn. Voor GBO staat passende ondersteuning en een sterke sociale basis dan ook centraal. Daarom hechten wij aan de verdere ontwikkelingen van zorgzame gemeenschappen, de huiskamers en initiatieven die inwoners met elkaar verbinden. Niet als vervanging van de professionele zorg. Die moet ook blijvend zijn, maar als versterking voor de sociale basis.

▶ 0:26:34Investeren in preventie en ontmoeting kan zwaardere en duurdere zorg helpen te voorkomen. Daarbij blijft het uitgangspunt dat iedereen kan meedoen in de samenleving en de inwoners die het echt nodig hebben, ook op onze steun kunnen blijven rekenen. Want niet alles wat van waarde is, laat zich ook in euro's uitdrukken. Dan ondernemers en de economie. Voorzitter. Onze ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, voorzieningen en levendigheid in de dorpen. Ze verdienen daarom ook een gemeente die meedenkt, bereikbaar is en ruimte biedt om te ondernemen. Daarom zijn wij positief over de aandacht van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Een sterk midden en kleinbedrijf, toekomstbestendige bedrijventerreinen en ook de recreatie en toerisme die allen belangrijk zijn voor onze totale lokale economie. Ook de regionale economische samenwerking is van belang. We spreken hiervoor, benoemde dat ook al en GBO ziet

▶ 0:27:36daarom de Economic Board niet als een vanzelfsprekendheid, maar ook als een bewuste keuze. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid kan in regionaal verband zeer waardevol zijn, mits uiteindelijk duidelijk is wat het ook concreet gaat opleveren voor onze ondernemers. En weer werkgelegenheid. Maar die stopt uiteraard niet bij de grens van onze. Gemeente. Omdat de Economic Board in deze begroting niet afzonderlijk herkenbaar is, hebben wij daarvoor een amendement ingediend. We willen deze samenwerking zichtbaar en bespreekbaar houden en voorkomen dat deze ongemerkt uit beeld verdwijnt. Wat betreft duurzaamheid en ons buitengebied. Voorzitter. De heer Zijlstra heeft een interruptie van de heer Elbers Pro. Ja, u licht het amendement toe. Dat komt niet geheel als een verrassing. U heeft het uh, volgens mij daar al eerder over gehad, Dus uh, wij begrijpen dat u ermee komt. Onze vraag gaat meer over de dekking die u zoekt,

▶ 0:28:39want uhm, die gaat uh voor t jaar 2027. Uh nou begrotings uh uh moment voor de volgende jaren. Kunt u dat uit de algemene reserve? Nu menen wij ons te herinneren dat u in uw coalitieprogramma en ook in de ook in de kadernota programmabegroting wel een keurig netjes een afwegingskader heeft gemaakt voor hoe je omgaat met met met nieuwe lasten. Dat de stad netjes een staffel vijf stappen in. En u komt nu onmiddellijk uit bij de. Bij de inzet van de algemene reserve kunt. Kunt u dat toelichten? Heeft u die andere stappen allemaal doorlopen en zijn daar geen mogelijkheden door u gevonden?. De heer Kilstra. Dank u wel, voorzitter. Ehm, nou het. Het voorstel is denk ik duidelijk wat u ook in het amendement heeft kunnen lezen. U zegt over meerdere jaren. Daar moet ik even corrigeren. Het gaat over het jaar 2027 en 28, waarbij wij duidelijk een moment willen hebben van

▶ 0:29:42toetsing, evaluatie en monitoring om te kijken of er dus inderdaad ook meerwaarde is. Niet alleen vanwege het regionaal verband wat we een belangrijk iets vinden, maar ook concreet in cijfers. Dat is ook wat bij de Economic Board wordt neergelegd. Ja. De heer El. De heer Elbers. Excuus ook aan u. Ik zie dat inderdaad het amendement iets. Uhm. In mijn beleving was het uh nog voor de jaren daarna. En ik zie in uh wat wij op papier hebben gekregen. Daar worden nog wel de jaren 28, 29 en dertig genoemd. Vandaar mijn verwarring. Dank u wel. Gaat u verder. De heer Kielstra. Dank u wel, voorzitter. De duurzaamheid en ons buitengebied. Voorzitter. GBO staat voor een duurzame toekomst die haalbaar, betaalbaar en passend is bij Overbetuwe. Daarbij moeten we zorgvuldig omgaan met ons landschap en onze leefomgeving en oog houden voor de belangen van inwoners,

▶ 0:30:43ondernemers, maar met name ook de agrarische sector. Dan de bedrijfsvoering. Voorzitter. Een sterke gemeentelijke organisatie is nodig voor deskundigheid en toegankelijke dienstverlening. GBO staat positief tegenover het advies van het RijnConsult om noodzakelijke tijdelijke functies om te zetten in structurele arbeidsplaatsen. Tegelijkertijd moet de structurele personele lasten zorgvuldig worden onderbouwd en gedekt. De amendementen van Pro en D66 om hiervoor nu al aanvullende middelen uit te trekken, gaat ons daarom op dit moment te ver. We willen eerst graag de dance, de benchmarks voor het komend jaar afwachten en horen ook graag van het college hoe die in de tussentijd met de benodigde informatie en de dekking zal omgaan. Een betrouwbare en financiële gezonde gemeente. Voorzitter. Een sluitende begroting is belangrijk, net als terughoudendheid bij het verhogen van lokale lasten. Inwoners

▶ 0:31:44en ondernemers hebben al te maken met veel stijgende lasten. Opvallend hierin vinden wij de amendementen van Pro en D66 om de tegemoetkoming van het eigen risico te verhogen en dit te dekken door een extra verhoging van de OZB voor de niet woningen. GBO heeft vorig jaar zelf een voorstel gedaan, maar kon toen niet rekenen op de steun van deze partijen. Het verbaast ons ook dat zij nu met eenzelfde een soort zelfde voorstel komen. En wij zijn benieuwd naar de toelichting van de indieners op deze gewijzigde opstelling. Een sluitende begroting betekent verder niet dat we achterover kunnen lijnen leunen. De kosten van de afvalinzameling van de Dar zijn dit jaar tot tweemaal toe naar boven in negatieve zin bijgesteld. Ook de rijksbijdrage, zorgkosten, personele ontwikkeling en grote projecten geven grote en vaak zijn onzekerheden met zich mee. Voor GB is transparantie

▶ 0:32:45essentieel. De raad moet dus tussentijds geïnformeerd worden over de financiële ontwikkelingen en de voortgang van grote projecten. Daarbij moeten we kritisch blijven kijken naar bestaande uitgaven. Echter, wat we jarenlang deden is niet vanzelfsprekend. Ook de juiste keuze voor morgen. De heer Kielstra Ik wijs u erop dat u nog een kleine minuut heeft. Heeft u de onderbreking eraf gehaald? Voorzitter? Dank u wel. OK,. Dan ga ik niet te diep in op het eigenlijk het feitelijke begrotingen, weerstand, ratio, solvabiliteit en al dat soort cijfers die er zijn. Die zijn op niveau die voldoen aan hetgeen wat de begroting met zich meebrengt. Maar het kan ook altijd beter. Het geeft enerzijds vertrouwen. Aan de andere kant. Blijven wij ook waakzaam over deze financiële cijfers. Onze dorpen samen staan centraal. Voorzitter Overbetuwe telt elf dorpen, elk met een eigen karakter en elk met zijn eigen behoeften. Wat

▶ 0:33:47bijvoorbeeld in Elst werkt. Even benoemd als grootste dorp, hoeft uiteraard niet de juiste oplossing te zijn voor andere dorpen, bijvoorbeeld Herveld, Randwijk, Driel et cetera. Daarom moeten we met inwoners, dorpsraden, verenigingen en ondernemers tijdig blijven betrekken voor de plannen die hun leefomgeving raken. Niet omdat participatie moet, maar juist omdat plannen beter kunnen worden door lokale kennis en betrokkenheid van iedereen te benutten. Een betrouwbare gemeente luistert, legt uit en doet ook wat zij belooft. Daar mag iedereen ons ook op blijven aanspreken. Dan tenslotte voorzitter. GBO kijkt met een positief kritische blik naar deze begroting. Positief omdat er ruimte is en blijft om te investeren in onze gemeente. Kritisch omdat plannen pas waarde krijgen wanneer ze ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Voor GPO is de begroting geen doel op zich, maar een belangrijk middel om onze gemeente sterker te maken. Een gemeente waarin jongeren een toekomst zien. Ouderen zich thuis blijven voelen. Ondernemers kansen

▶ 0:34:49krijgen en inwoners naar elkaar blijven omkijken. Met het hoofd voor de hele gemeente en met het hart voor alle inwoners. Ik dank u wel, voorzitter. Dank u wel. De heer Kielstra. GBS. Dan komen we bij de eerste termijn van de fractie van het CDA. En dan vraag ik daarvoor graag. De heer Consoli. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, collega's. Bij de behandeling van de kadernota hebben wij onze waardering uitgesproken

▶ 0:35:49voor de gekozen koers van dit college. Eerlijk, verantwoord en realistisch. Vandaag bespreken we de programmabegroting en wat ons betreft kunnen we constateren dat die koers ook daadwerkelijk in de cijfers terug te zien is. Complimenten aan het college. Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen. Wij waren blij met hoe dit college heeft geopereerd om tot deze begroting te komen. We zijn blij met het resultaat en we verwachten blij te blijven richting toekomst. Ook wil de CDA fractie er dank en waardering uitspreken naar de organisatie, voor de beantwoording van de technische vragen en de inzet om tot dit document te komen. Is onze blijheid een verplicht nummer dat van een coalitiepartij verwacht wordt. Zeker niet. Niet alle financiële uitdagingen zijn verdwenen, maar juist

▶ 0:36:49tegen de achtergrond van de onzekerheden waarmee gemeenten worden geconfronteerd, vinden wij dat dit college een goede en evenwichtige begroting heeft opgesteld. Voorzitter. Echte cijfers. De begroting van 2027 laat een positieve saldo zien van 435 € 0. Dat is een mooie uitgangspositie. Tegelijkertijd zien we dat die ruimte in de jaren daarna aanzienlijk kleiner wordt voor 2028 tot en met 2030. Wordt een sluitende begroting bereikt door een beroep op de algemene reserve. Totaal ongeveer 9 miljoen. Dat vraagt om enige nuancering. Onze algemene reserve bedraagt begint 2027 ruim 223 6 miljoen, afgezet tegen een geactualiseerd risicoprofiel van negen 6 miljoen. Leverdatum Weerstand Ratio van ongeveer 245 op. Dat is

▶ 0:37:53uitstekend en ruim boven de nagestreefde bandbreedte. Met andere woorden, wij hebben een solide financiële buffer om tegenvallers op te vangen. Tegelijkertijd. Moeten we die buffer natuurlijk niet als vanzelfsprekend beschouwen. Ook hier geldt wat ons betreft het principe van rentmeesterschap. Zorgvuldig omgaan met wat we hebben. Zonder noodzakelijke investeringen uit de weg te gaan. Daarom vinden wij het belangrijk dat het college realistisch begroten en niet vooruitlopen op financiële ruimte, die er mogelijk helemaal niet komt. Voorzitter. Dan de lokale lasten. Ook hier zien we een lijn die aansluit bij de uitspraken bij de afspraken uit de kadernota. Voor de OZB wordt uitgegaan van een stijging van 2% conform de inflatiecorrectie. De rioolheffing blijft in 2027 gelijk. Bij de afvalstoffenheffing zien we wel een forse stijging

▶ 0:38:56van het vaste tarief. Een toename van 16,5%. Dat is fors. En dat moeten we niet bagatelliseren. De stijging hangt samen met de hogere structurele kosten van de dienstverleningsovereenkomst met daar. Tegelijkertijd is het uitgangspunt dat de variabele tarieven niet worden verhoogd en dat de afvalstoffenheffing kostendekkend is. Wij vinden het belangrijk dat inwoners goed worden geïnformeerd over deze ontwikkelingen en de achterliggende oorzaken. Transparantie over de rekening hoort immers ook bij verantwoord bestuur. Voorzitter. Inhoudelijk zien we eveneens een begroting die aansluit bij de ambities die wij met elkaar hebben afgesproken. Neem wonen. De woningbouw blijft een prioriteit in 2027 en in 2027 wordt het nieuwe programma Wonen afgerond. Daarbij gaat het niet alleen om nieuwbouw, maar ook om het

▶ 0:39:59beter benutten van bestaande woningen en een evenwichtige verdeling van onze kern over onze dorpen en doelgroepen. Dat is precies de brede benadering die wij bij de behandeling van de kadernota hebben bepleit. Ook in het sociaal domein herkennen we onze uitgangspunten. Investeren in preventie, vroegsignalering en de sterke sociale basisondersteuning. Zo dicht mogelijk bij inwoners organiseren en tegelijkertijd oog houden voor de betaalbaarheid en toekomstbestendigheid van de zorg. Dat is wat ons betreft de juiste richting. Voorzitter. Er is nog een punt dat wij nadrukkelijk willen benoemen. De uitvoering. Met de kadernota hebben wij het college gevraagd om in deze programmabegroting en ik citeer uit mijn eigen Algemene Beschouwingen, niet alleen nieuwe plannen te presenteren, maar ook inzichtelijk te maken hoe de uitvoering van het coalitieakkoord vorm krijgt. Wij zien dat de begroting op verschillende terreinen

▶ 0:41:01concrete vervolgstappen bevat. De verdere ontwikkeling van de planning en control cyclus en het streven naar meer inzicht en betere sturing ondersteunen we dan ook van harte. Want uiteindelijk gaat het niet. En het is al gememoreerd door mijn voorganger om de begroting als document, maar om wat inwoners daarvan merken. Woningen die er werkelijk worden gebouwd ondersteunen, die op tijd beschikbaar is en een dorpen waarin het prettig en veilig wonen is.. Voorzitter. Voordat ik de bijdrage van het CDA afsluit, heb ik een paar vragen aan het college over een aantal ingediende moties. Amendementen, met name over uitvoerbaarheid. Vandaar dat ik me nu tot het college richtte. Maar indiende partij zijn meer dan welkom op de vragen te reageren in een eigen spreektermijn. Het gaat om een drietal vragen. Ik begin bij amendement Economic

▶ 0:42:02Board. Allereerst dank aan de indieners voor de gewijzigde versie. Ons inziens. Is dit amendement veel sterker dan de oorspronkelijke versie, omdat nu ook echt een goed onderbouwd verhaal over waarom dat wel een goed idee zou kunnen zijn om ons daarbij aan te sluiten. Het is niet alleen maar een theoretisch verhaal, maar het gaat ook over concrete voordelen. Niet alleen maar op het gebied van. Getalletjes, zou je zeggen, maar ook op het gebied van invloed in de regio. Netwerken. Zachte effecten zou je kunnen zeggen. Daar zijn we blij mee en kunnen we ondersteunen. Wel wil ik. Wellicht, wat het CDA altijd noemt subsidiariteitsprincipe nog even noemen. Zoals bekend. Dat houdt in dat de verantwoordelijkheden en beslissingen zo lokaal mogelijk moeten worden genomen. De vraag betreft is het

▶ 0:43:03uitgangspunt altijd lokaal wanneer het kan, bovenlokaal, wanneer het moet. Dus de vraag is is dat ook het geval bij de namen aan de Economic Board? En we zijn ook blij dat de. In het amendement wordt voorgesteld om na twee jaar monitoren een evaluatie te doen om te kijken of dat werkelijk het geval is. Vraag aan het college is om een reflectie. Het college was van plan al vast van plan om hierop te reageren, maar om toch een reflectie over wat zij als de inderdaad voordelen van deelname aan de Economic Board zien. Voorzitter. Interruptie. De heer Elbers. Ja. Het is mooi dat mijn collega een reflectie vraagt aan het college Dat Die steunen wij ook die vraag. En toch zou ik ook wel willen vragen aan de CDA fractie om te reflecteren. Want we hebben natuurlijk al eerder, uh binnen deze raad over de Economic Board

▶ 0:44:04uh met elkaar gesproken. Uh. En u geeft nu aan dat we het amendement keurig netjes, uh wat voordelen uhm benoemt? Uhm, welke nieuwe dingen treft u daar aan die we eigenlijk, die we nog niet kenden uit onze vorige discussie?. De heer Cools. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik denk dat wat. Met name waar we met name de nadruk op. Meer kunnen leggen is zoals ik zei. Niet zozeer kunnen we straks deze deelname uitdrukken in harde getallen. Hoeveel extra arbeidsplaatsen levert deelname aan de Economic Board? Want in die zin zou je kunnen zeggen het maakt niet zoveel uit als er door de Economic Board een sterkere arbeidsmarkten wordt gerealiseerd. Dan zullen de inwoners van de Betuwe mee kunnen doen aan die extra arbeidsplaatsen, ongeacht of wij als gemeente wel of niet meedoen. Dus daarom zeg ik ook het gaat mij niet zozeer om dat soort

▶ 0:45:04hele kwantitatieve afwegingen, maar bijvoorbeeld hiervoor nadrukkelijk verwezen naar een strategische samenwerking. Is daar gelijk naar mijn werk gaan ook over. Op welke gebieden is het goed aan bepaalde tafels te zitten om bepaalde regiegroepen deel te nemen? En op het moment dat je zegt hé. Wij doen mee. Breder dan denk ik dat kan wel. Echt een echte langetermijnvoordeel leveren. Dat is denk ik het accenten wat wij ook waarderen en waarvan wij denken. Dit zou inderdaad op termijn een voordeel voor onze gemeente kunnen zijn. Dank u wel. Gaat u verder. De heer Kox. Dank u wel, voorzitter. De tweede vraag gaat over de motie witgoed. Wij vinden eigenlijk deze een goede motie. Het gaat om een manier om en duurzaamheid te bevorderen op een verantwoorde, niet al te kostbare en toegankelijke manier. Onze vraag aan het college is hoe zij tegen de

▶ 0:46:07uitvoerbaarheid en de planning van deze motie aan kijken. Is wat de motie vraagt ook haalbaar? En de derde vraag gaat over de motie Big Tech. Ik moet zeggen. Het is een heel belangrijk onderwerp. Digitale soevereiniteit is, blijft en wordt alleen maar. Een meer en meer een hot topic. Hoe kunnen we onze afhankelijkheid als instituties en zeker als overheden van Big Tech, met name van Amerikaanse big tech, verminderen? De vraag is er dus ook de vraag aan het college. Maar er mag. Ik ben ook blij als de indieners daarover kunnen reflecteren. In hoeverre is het realistisch om te denken dat wij als gemeente of als groep van gemeenten. Die afhankelijkheid kunnen verminderen?. Elk stapje telt, dat is duidelijk. Maar je moet functioneren in een breder verband. Kun je echt van

▶ 0:47:11sommige systemen lossen zonder dat allerlei Avalanche cascade effecten heeft? Dus zoals ze vragen, het college is ze. Wat ziet het college als mogelijke stappen of onderzoeken om in de geesten van deze motie te handelen?. Als inderdaad blijkt dat wat de motie werkelijk vraagt een beetje too much voor ons als kleine gemeente is. De heer Consley. Ik wijs u erop dat u op de rand van uw termijn zit. En voorzitter, mijn volgende zin was. Ik rond af. Bij de kadernota hebben we gezegd dat wij kiezen voor eerlijkheid, verantwoordelijkheid en realisme. Na bestudering van deze programmabegroting kunnen we constateren dat die uitgangspunten herkenbaar zijn gebleven. We hebben een begroting met een positief resultaat voor 27. Een solide weerstandsvermogen. Een beheerste ontwikkeling van de lokale lasten. En een concreet en concrete vervolgstappen bij uitvoering van onze ambities. Natuurlijk blijven onzekerheden en aandachtspunten, maar politiek bedrijven

▶ 0:48:13betekent ook dat je waardering uitspreekt wanneer zaken goed gaan. Dat doen wij vandaag en daarom zal het CDA Overbetuwe deze begroting vol vertrouwen steunen. Voorzitter, dank u wel. Dank u wel. De heer Kox. CDA. Dan kom ik bij de heer Elmers Pro.

▶ 0:49:19Voorzitter. Collega's en iedereen die Overbetuwe een warm hart toedraagt. Rick van der Dam heeft namens Pro in zijn bijdrage voor de kadernota 2027 gezegd dat Overbetuwe nog veel eerlijker kan. Waarbij eerlijk zijn voor Pro Overbetuwe betekent verantwoordelijkheid nemen. Voor elkaar, voor onze dorpen. En voor de generaties die na ons komen. Want de grote uitdagingen van deze tijd vragen niet alleen om keuzes, maar ook om samenwerking. Geen enkele overheid kan vragen rond wonen, bestaanszekerheid of klimaat alleen oplossen. Rick Dat waren wijze woorden van je. Woorden die de wethouder financiën in zijn eigen woorden ook ondersteunden tijdens de behandeling van de kadernota. Minder financiële ik en meer financiële wij. Wethouder, Deze gemeenschapszin van u, die delen wij.

▶ 0:50:24Voorzitter. De behandeling van de programmabegroting is een voortzetting van die van de discussie rond de kadernota. Het college vroeg de raad toen en. De raad en onze inwoners bij de kadernota om meer tijd om keuzes te maken. Keuzes die bij de programmabegroting zouden worden toegelicht en onderbouwd. Wat zien we vandaag daarvan terug?. In onze ogen weinig, voorzitter. En de keuzes die worden gemaakt zijn vaak niet de keuzes die Pro zou maken of de keuzes waar onze inwoners gelukkiger van worden. Laat ik het hebben over wonen. Andere sprekers hebben dat ook al gedaan. Een belangrijk onderwerp voor iedereen. Deze programmabegroting komt niet verder dan het volgende. We houden rekening met toevoeging van nieuwe woningen in alle kernen en verkennen een aantal locaties die zich qua omvang en ligging lenen voor het toevoegen van grotere aantallen

▶ 0:51:25woningen in een evenwichtige omgeving. In de kadernota daar lazen we nog. Woningbouw krijgt prioriteit. Processen worden versneld en samenwerking geïntensiveerd. Focus ligt op realisatie. Pro Overbetuwe ziet dat als mooie frases. Voorzitter. Maar waar blijven de woningen in de Biezenkamp in Driel? Het kruisland van Top in Elst. De klimboom in Heteren. Lingezicht. De helft van de heer Koster. Dank u wel, voorzitter. Ik ben benieuwd of. De heer Elbers of de fractie Pro op de hoogte is van het programma Wonen, wat er aan zit te komen en dat daar toegezegd is dat er meer duidelijkheid komt over wonen. De heer Elbers. Ja, voorzitter. Daar zijn wij natuurlijk ook heel benieuwd naar. Maar we hadden wel verwacht dat in deze programmabegroting in ieder geval die focus op woningbouw en op het belang van het realiseren van nieuwe woningen, dat dat ook in de programmabegroting zou

▶ 0:52:27doorklinken, daar lezen we helemaal niets over, dus dat verbaast ons enorm. Ik noemde net al een aantal locaties waar we gewoonweg wat de focus en de versnelling willen zien. En de focus van het college lijkt gewoon ver weg. Kan het college ons meenemen en een aantal voorbeelden geven waaruit die focus blijkt?. Voorzitter, want enige tijd geleden hebben we ook een brandbrief ontvangen van de drie huurdersorganisaties in Overbetuwe. De titel van de brief Woningnood Overbetuwe. Genoeg gewacht. Tijd voor actie.. Hun maat is vol. Ze zien plannen te langzaam van de grond komen, terwijl de woningnood groot is en woningzoekenden jarenlang moeten wachten. Het probleem ligt niet bij de mensen die voorrang krijgen. Het probleem is dat er onvoldoende woningen zijn. En de huurdersorganisaties schrijven ons ook dat een tekort aan ambtenaren en

▶ 0:53:27projectleiders niet mag worden afgewenteld op inwoners die dringend een woning nodig hebben. Pro U heeft een interruptie van de heer Kielstra. Dank u wel, voorzitter. Ik hoor u aan over woningen en we hebben denk ik allemaal inderdaad het belang van wonen en woningbouw wel in het vizier. Ik merk bij u dat u wel veel verwijst, inderdaad naar het college. Maar weet u bijvoorbeeld ook dat met het grote plan in Elst Lingezicht dat daar problemen zijn omdat dat bij de Raad van State ligt en dat dus de. Het feit dat dat niet snel los komt, dat dat dus niet iets is wat hier ligt qua verantwoordelijkheid, maar dus ook bij burgers die aan de andere kant dus tegengas geven omdat ze het niet eens zijn met de woningbouw. Ook daar wordt mee geconfronteerd. Dus hoe kijkt u daar tegenaan?. Heer Elbers Dat realiseren we ons en we snappen dat het college inderdaad niet voor alles verantwoordelijk te stellen valt, dus dat realiseren we ons heel goed. Maar er zijn wel een aantal plannen en er zijn een aantal moties

▶ 0:54:29zelfs aangenomen binnen deze raad. Ik noem de klimboom, ik noem hetere Zuid, waarbij wij wel gezegd hebben dat moet sneller. Ehm, ik kan nog wel een aantal dingen noemen, maar dat zijn zelfs raads moties geweest waarbij we daar aandacht voor gevraagd hebben. En het is nog steeds niet. Wij zien in ieder geval niet de ja, de, de echt, de de, de geweldige, de focus zoals het college dat zelf aangeeft. Die zien wij hier. Ja, die zouden wij graag sterker willen zien en daar horen we ook graag het college over. Ik zei net, voorzitter, dat de huurdersorganisaties ook schrijven dat het tekort aan ambtenaren en projectleiders dus niet mag worden afgewenteld op onze inwoners. Wij begrijpen die brandbrief van een van de huurdersorganisaties. En ook wij vinden dat de maat vol is. En we willen daadkracht zien van het college. En daarom komt er ook een amendement samen met D66. Ik laat het aan mijn collega om dat nader toe te

▶ 0:55:29lichten. Voorzitter. De wethouder Financiën vertelde bij de kadernota. Blij dat Overbetuwe er financieel goed voor staat. We moeten positief begroten. Dat is naar kansen kijken. Maar kijken alleen is niet voldoende. Onze gemeente moet maatschappelijke problemen aanpakken. En daarbij is de uitvoeringskracht van onze gemeente voorzitter, al langer een belangrijk onderwerp in het politieke debat. Vorige jaren en recent ook weer bij de behandeling van de tweede bestuursrapportage. Die wordt aan de raad voorgelegd met een overschot van € 3 miljoen. Enkele fracties waren daar heel blij mee. De wethouder moet zijn hand op de knip houden. Onze gemeente moet weer spek op de botten krijgen. Pro vindt geld overhouden niet per se een succesverhaal voor onze gemeente. Een financieel overschot moet namelijk niet ten koste gaan van onze inwoners en moeten maatschappelijke problemen worden opgelost. En soms moet je dan bijsturen

▶ 0:56:33als je merkt dat er te weinig uitvoeringskracht is. Of als inwoners het financieel niet meer redden. U heeft een interruptie van de heer Op de Beeck. Voorzitter. Dan kom ik toch nog even terug op die voorronde waar de heer Elbers het net ook even over heeft. Het kan toch ook niet zo zijn? Dat is een vraag. Het kan toch niet zo zijn dat op het moment dat je. Ergens een overschot hebt, dat het onmiddellijk uitgegeven moet worden? Ik heb dat in de voorronde ook op gewezen. De heer Elbers. Ja, voorzitter. Ergens een keer een bedrag overhouden? Ja, dat. Zeggen wij ook. Niet dat dat onmiddellijk uitgegeven moet worden. Maar € 3 miljoen is niet zomaar een bedrag, lijkt mij. Dat lijkt mij toch echt wel een serieus bedrag, waarbij je moet afvragen van welke dingen hebben we nu niet gerealiseerd, waarvan we wel de plannen hadden om dat te gaan doen? En dan vragen wij om op tijd bij te sturen. De heer Rob. Ja, dan constateer ik toch wel dat we. Ik kom nu direct op mijn eigen bijdrage ook nog op terug.

▶ 0:57:33Dan kan ik kort houden dat er vorig jaar een begroting ingediend werd waar toch in ieder geval in deze raad een heleboel mensen een heleboel zorgen over hadden. Er wordt op dit moment een begroting ingediend waarvan we zeggen Nou, die zit denkelijk degelijk in elkaar. En dan hoor ik u onmiddellijk zeggen van ja, als we geld overhouden, moeten we meteen maar gaan uitgeven. Ik denk dat juist de weg die nu ingeslagen is sorry voorzitter is. Geen vraag, geen vraag, maar wel even een opmerking. Juist de weg die nu ingeslagen is dat we die moeten volharden. En dat zal juist zijn in het belang van de burger. Want op het moment dat we geld uitgeven dat we niet hebben, dan moeten we die rekening en we kan er uit het verleden voorbeelden gaan noemen. Dan moeten we rekening bij de burger neerleggen. En die komt misschien ook wel harder aan dan dat we die 3 miljoen even in de zak houden. Maar hier ook. Het is niet zo dat we dat geld niet hadden. Dat geld hadden we daarvoor uitgetrokken. Alleen we hebben het geld niet uitgegeven. We hebben gewoonweg daar niet geen uitvoering neergezet om de dingen te doen die voor onze inwoners en ondernemers belangrijk zijn. Moet bewegen. En nu graag met de vraag of constatering.

▶ 0:58:33Hoe maak ik het mij erg moeilijk? Ik in de emotie van het moment. Maar goed. Vorig jaar hadden we te maken met een begroting waarvan we jarenlang, de jaren erna iedere keer in de algemene spaarpot op de algemene reserve moesten gaan tasten. Is het dan zo gek dat we op dit moment zeggen we zijn wat terughoudend? Nee. Bent u het met mij eens dat het op dit moment heel wenselijk zou zijn om wat terughoudend te zijn om mogelijke tegenslagen die we zouden kunnen krijgen op te kunnen vangen. Dank u. De Heer op de weg weer elders. Volgens mij heeft u een. Heeft het college een programmabegroting aan ons voorgelegd over de verschillende jaren waarbij een. Dat citeerde net mijn collega van het CDA ook er één 9 miljoen uit de algemene reserve wordt gehaald. Die wist daar wel een verhaal onder te leggen van. Nou ja, maar we hebben een geweldige grote pot en mag wel wat uit, maar feit blijft dat we er wel wat uit halen. Voorzitter. De heer Eldersweert net zo goed als ik dat die één 9 miljoen niet in verhouding staat tot het bedrag opgeteld over de komende jaren, die de vorige begroting in het vooruitzicht stelde.

▶ 0:59:34De heer Wilders. Ik stel vast dat we wel een greep uit de algemene reserve doen, voorzitter. Voorzitter. Een ander probleem voor onze inwoners zijn de alsmaar toenemende zorgkosten. De premie voor de basisverzekering. Die stijgt vanaf 1 januari weer met € 15 per maand. Het eigen risico voor de zorgverzekering gaat naar € 400. Dan moeten en kunnen we iets aan doen. Het college stelt voor en dat waarderen we om het eigen risico voor zorgkosten. Voor een bedrag te vergoeden. Maar dat is voor minder dan de helft. Pro stelt voor om die kosten volledig te te vergoeden. En dat kan als de sterkste schouders in onze gemeente solidair bijdragen aan de lokale regeling. Ons amendement Hogere tegemoetkoming eigen risico bij zorgkosten is een concreet voorstel om dit te regelen. Voorzitter Pro heeft waardering voor de inzet van onze ambtelijke organisatie. Als wij kritische geluiden hier

▶ 1:00:37laten horen, dan spreken wij het college aan en niet de mensen die het werk voor de inwoners en onze ondernemers doen. Volgens de tweede bestuursrapportage is het overschot op de exploitatie budgetten drie, € 8 miljoen. Ik gaf het net ook al aan. Het lukt Overbetuwe niet om het beschikbare geld uit te geven. En vaak geeft het college als reden dat er personele problemen zijn. Problemen die vaak niet of te laat worden gedeeld met de raad. Is het college bereid om die mededelingen te doen op het moment dat de problemen ook binnen het college worden besproken? Want pas dan, en hiermee stelt het college de raad echt in staat om op tijd bij te sturen.. Die bijsturing willen wij nu doen door de functies waarvoor incidenteel geld beschikbaar was, structureel in te vullen en daarvoor een financiële dekking aan te geven. Pro kiest ervoor om aandacht te hebben voor de uitvoerende functies en ook

▶ 1:01:39die langjarig in te vullen. Het college kiest ervoor om alleen enkele managementfuncties structureel te maken. Wij zouden zeggen College, pak deze kans die wij u bieden en raad. Neem amendement A1 aan om de uitvoeringskracht van onze gemeente te versterken. Ik citeer de wethouder Geldzaken nog maar eens. Financiële ruimte is een van de middelen om uitvoeringskracht te organiseren. Doe dat dan ook. Voorzitter. Interruptie van de heer Koster. Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan de fractie Pro of dat de uitleg van de gemeentesecretaris vorige week onvoldoende vertrouwen heeft gewekt. Meneer Elbers. Ik gebruik meteen een heel groot woord onvoldoende vertrouwen. Wij vinden dat uhm. Er ligt nu een voorstel richting raad om enkele managementfuncties om die wel structureel in te vullen en uitvoerende functies niet,

▶ 1:02:40waarvan wij zeggen nou, daar ligt het probleem, is daar minstens zo groot. Dus waarom kiezen we er niet voor om die uitvoerende functies ook in te vullen?. Wij hebben daar geen goede onderbouwing gezien. Uhm. Althans niet een onderbouwing die ons overtuigt. De heer Koster. Dank u wel, voorzitter. Wij hebben gehoord dat dit zit in de aansturing van die uitvoeringsorganisatie en dat het dus niet zozeer tekort is aan uitvoering voor het personeel, maar juist dat het in die aansturing en de management laag zit en dat we dat nu gaan zien. En wij zien dat graag eerst aan en daarna gaan we graag met u kijken of dat dat ook volgend jaar zo is. Maar voor nu kunnen wij niet meegaan in het verhaal Meer mensen. Dat vinden wij jammer. Voorzitter, omdat wij wel heel duidelijk hebben aangegeven dat er in de uitvoering problemen liggen. En het amendement wil daaraan tegemoetkomen. En wij zien.

▶ 1:03:40Extra managers erbij, niet als een oplossing voor uitvoeringsproblemen. Het helpt. De aansturing moet ook in orde zijn, maar de uitvoering ook. De. Voorzitter, Ik kom nog even terug op enkele punten die zijn toegezegd bij de behandeling van de kadernota. Wethouder Grim vertelde toen dat het college de Klimaatwet gaat. Zijn we daar blij mee? De wethouder heeft ook toegezegd dat het college onderzoek doet naar de mogelijkheden voor een investeringsfonds, dat betaalbare en groene woningbouw mogelijk maakt. In de programmabegroting zien wij hier niets van terug. Wanneer komt de wethouder met voorstellen voor een investeringsfonds? Betaalbare en groene woningbouw?. Dat wethouder Post is gesproken over de stokken. De woningbouw. Heeft gevraagd om meer sturing en meer richting op die woningbouw. En meer richting betekent ook meer sturen op de bouw van noodzakelijke woningen, Sociale huur,

▶ 1:04:41middenhuur, betaalbaar koop. We hebben voorgesteld om een vereingsfonds in te stellen. De wethouder heeft toegezegd voor de programmabegroting met een voorstel naar de raad te komen. Waarom is dat voorstel er niet? En wanneer denkt de wethouder deze toezegging na te komen? Ton Voorzitter, ik ontkom mij niet aan een paar woorden over de spreidingswet. Pro stelt vast dat asielopvang een nieuwkomers nog een prominente plek innam in de kadernota. In de programmabegroting is niets te lezen over dit onderwerp. Hoe is dat mogelijk? Graag een toelichting door het college. Voorzitter, collega's, ik respecteer. Dat mensen en politici verschillend kunnen denken over de komst van asielzoekers en hun opvang. Ik waardeer het te horen dat het college en deze raad de door het Rijk gestelde opdracht niet wil ontlopen. Toch treft het mij dan

▶ 1:05:44bijzonder dat onze gemeente dankzij de nieuwe bestuurlijke koers een brief krijgt van de minister van Asiel en Migratie. Een brief waarin ik als inwoner van Overbetuwe de boodschap krijg dat mijn gemeente niet op korte termijn alsnog zal voldoen aan haar wettelijke taak, en dat op grond daarvan is geconstateerd dat er sprake is van taak verwaarlozing. Een nieuwe bestuurlijke koers kiezen mag. Vertel dan wel het hele verhaal. De gemeente Overbetuwe kan namelijk niet zelfstandig bepalen op welke wijze de gemeentelijke opgave regionaal kan worden uitgewisseld, samengevoegd of verdeeld. Hiervoor is overeenstemming nodig met de provinciale regietafel regio, gemeente, provincie en de minister van Asiel en Migratie. Wij vragen het college Is er een plan B om de opvang te realiseren? En dat is ook een vraag aan de colleges tussen de partijen.

▶ 1:06:46De heer Elbers in uw termijn zit er bijna op. Dat is een toelichting, voorzitter, op de motie rond rond Big Tech. U heeft een interruptie van de heer Kim. Dank u wel, voorzitter. U geeft net mooi aan bij dit. Grote probleem over asiel, dat het hele verhaal verteld moet worden. Als het hele verhaal verteld moet worden, dan zou het ook fijn zijn als u ook aangeeft dat wij niet een uitzonderlijke positie hebben als gemeente, want er zijn inmiddels ongeveer een derde van de gemeentes zijn aangeschreven door het Rijk. Daarnaast zijn meer dan de helft van de gemeentes die nog niet voldoen aan hetgeen wat de Rijk zeg maar wenst. En dus de opgave die er ligt is niet een heel bijzonder iets. Dat wij daarover aangeschreven worden, dat daar een brief over is gestuurd. Dus wilt u het hele verhaal vertellen, neemt u dan ook dat daarin mee En ja, daar ben ik benieuwd hoe u daar tegenaan kijkt. De heer Elbers. U vult dat keurig netjes aan voor mij, dus dat is. Dat is prima,

▶ 1:07:49maar het feit dat andere gemeenten ook niet voldoen aan de verplichting die aan hen wel is opgelegd, maakt het niet minder dat Overbetuwe. Die verplichting niet nakomt. Dat dat vind ik net zo. Net zo serieus en net zo erg. Want het is wel een opgave die al langere tijd bij ons ligt en we zien de datum 1 juli '27. Die zien we heel snel naderen, dus we zullen ook moeten handelen. De heer Kilstra. Voorzitter. Wat ik ermee wil aangeven, is dat het probleem wellicht wat groter ligt dan alleen op gemeentelijk niveau, en dat als je dat in een wat groter kader inderdaad schetst, dan zie je dus dat. U heeft gelijk dat inderdaad een opgave bij een andere gemeente niet direct op ons reflecteert. Maar ik denk met dit onderwerp wel. We worden elke dag denk ik geconfronteerd met tv beelden en we zien wat er in Nederland gebeurt, maar ook in Europa. Dus ik zou het waarderen aan u als u dan ook het hele beeld schetst over het probleem asiel. De heer Elbers.

▶ 1:08:50Nogmaals. U vult, u vult dat keurig aan. Het was ook uw volste recht om dat te doen. Ik constateer wel dat er inderdaad gemeenten zijn die de verplichting nog niet nakomen. En ik constateer ook dat er sommige gemeenten zijn die veel meer doen. En,. En ik constateer dat we inderdaad nog een groot probleem hebben in het noorden van ons land, waar mensen gewoon buiten moeten slapen, wat voor onze fractie gewoonweg onaanvaardbaar is. Voorzitter, ik ga afronden. De motie over Big Tech. Die is ook een beetje ingegeven door Nou, we kennen allemaal nog wel de beelden van de miljardairs die zich verzamelen rond een zakenman die het Capitool in Washington niet liet bestormen. Deze miljardairs die ondersteunen die dat. Dat is big tech. Big tech kan hele mooie dingen doen, maar dat kan ook levensbedreigend zijn. Dat hebben we ook in Oekraïne weer weer gezien. Dan moeten we ons van bewust zijn en ook daarnaar handelen. En daarom hebben we de motie

▶ 1:09:53ingediend. Voorzitter, dank u wel. Dank u wel. De heer Elmers Pro. Dan kom ik bij de heer Van Noordwijk, D66. Voorzitter. Vier maanden geleden. Bij de bespreking van de kadernota hoorden we dat de plannen van deze coalitie tot uitdrukking zouden komen in de begroting. Nu kijken we naar de begroting en de vraag wat die plannen dan zijn, is onbeantwoord. Dat komt nog het best tot uiting in de tabel met verschillen

▶ 1:10:54tussen kadernota en begroting op pagina 105. Hierin staan alleen wat technische aanpassingen, maar geen invulling van de ambities. Uit het coalitieakkoord. We horen nu dat die plannen in een uitvoeringsagenda duidelijk gaan worden. Dat duurt wel lang. En leidt ertoe. Dat financieel grote beslissingen buiten de begrotingsbehandeling genomen zullen gaan worden. Bij de installatie van dit college werd de vijfde wethouder nog gerechtvaardigd met de stelling dat die zichzelf zou terugverdienen. Uit de antwoorden op onze technische vragen blijkt dat de daling in de uitgaven voor de WMO en jeugdzorg juist komen uit reeds eerder ingezet beleid. Goed wordt in deze begroting geen nieuw beleid in het sociaal domein aangekondigd. We blijven inzetten op preventie

▶ 1:11:58en zorgzame buurten zoals we dat al eerder deden. Heer Van Noordwijk, u heeft een interruptie van de heer op de Weg. Ik dacht even dat hij daar vandaan komt. Ja, ik zat daar vroeger, Maar ik. Ik, ik. Ik ben verbannen naar een andere plek. Meneer Van Noordwijk,. Had u dan verwacht een vraag, voorzitter. Had u dan verwacht dat dit college in acht maanden al bezuinigingen zou kunnen. Bewerkstelligen? Want u zegt die vijfde wethouder verdient zichzelf terug. Ik heb het idee dat. Ik weet niet wie de vijfde is. Ik zal de volgorde niet aangeven. Maar ik heb het idee dat er toch hard aan gewerkt wordt dat het gaat gebeuren. Mede gezien toch de redelijk strakke begroting die er nu uitkomt. En de plannen komen er zo meteen ook nog even op terug. Die met name sociaal domein aan de orde zijn. De heer Van Noordwijk. Ja, voorzitter, ik had. We kijken hier niet naar de jaarstukken, naar de realisaties. We kijken hier naar de begroting. Dat zijn dus de verwachtingen van wat er in het komend jaar gaat gebeuren. En inderdaad, dit college zit er een half jaar.

▶ 1:13:01En ik had verwacht dat in die tijd de verwachtingen van wat er het komende jaar gerealiseerd zou worden, tot uitdrukking zou moeten kunnen komen in de cijfers voor inkomsten en uitgaven. En dat, dat zie ik niet terug in deze begroting. Voorzitter. Ook vinden we dat in deze begroting helemaal niks over het hofjes plan voor de huisvesting van statushouders, samen met jongeren en senioren. Zoals u weet ziet D66 dit als een langetermijnplan dat nadere uitwerking nodig heeft, maar niet als realistisch alternatief voor onze taakstelling voor huisvesting van asielzoekers. Dat neemt niet weg dat het college stelt dat dit al in 2027 uitvoering zou moeten krijgen.

▶ 1:14:03Dan zou je verwachten dat daar in ieder geval budget voor beschikbaar gesteld wordt in deze begroting. Deze gemengde hofjes zullen immers nooit helemaal betaald gaan worden door het CoA. Het coalitieakkoord heet Dichtbij en Daadkrachtig. Wat D66 betreft laat deze begroting Weinig daadkracht zien. Dit college leunt op de ombuigingen uit de vorige coalitie collegeperiode, meevallers uit de meicirculaire en het verschuiven van geld uit de bestemmingsreserve naar de algemene reserve. U heeft een interruptie van de heer Kielstra. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik hoor u zeggen dat de woningen hofjes nooit helemaal betaald zouden gaan worden door het CoA. Ik ben benieuwd. Waar dat uit blijkt. Heeft u daar overleg over gehad? Is daar een schrijven over? Want daar zijn we wel

▶ 1:15:03benieuwd naar waar dat uit blijkt. Want u zegt het heel stellig, dus ik hoor dat graag. De heer Van Noordwijk. Ik heb daar geen bewijs voor, maar het lijkt mij zeer onwaarschijnlijk dat CoA zou meebetalen aan huisvesting waar voor driekwart andere mensen in terecht komen. Dat is. Een kwestie van één en één is bijna altijd twee. In de biologie wordt soms drie, maar. Meestal blijft het gewoon twee. De heer Kilstra. Dank u wel voor uw antwoord. Dan is het fijn als u in uw betoog niet keiharde bewoordingen neemt van nooit, maar dan zegt Inderdaad waarschijnlijk, want dat is een heel ander uitgangspunt. De heer Van Noordwijk. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid is dan de uitdrukking die ik zou gebruiken.

▶ 1:16:11Voorzitter. Er wordt met de ene voet op het ambitie gaspedaal gedrukt, maar tegelijkertijd staat de andere voet stevig op de bezuinigingsrem. Wij vragen in deze algemene beschouwing aandacht voor een paar belangrijke punten om juist daar wel voortgang te boeken. Het eerste thema is wonen. In het coalitieakkoord lezen we ambities over versnelling van de woningbouw op bouwen in alle kernen, meer regie op woningbouw, aandacht voor sociale huur, starters en senioren. Betere benutting van de bestaande woningvoorraad. Wie wil dat nou niet?. Volgens D66 stond dit in ieder verkiezingsprogramma. Aan de slag. Wat ons betreft. De begroting bevat nog een aantal mooie kreten. Allemaal heel mooi, maar ook niet niks. Vorige week hoorden we zowel bij de bespreking van het projecten boek als bij de

▶ 1:17:12uiteenzetting over organisatieontwikkeling, dat een gebrek aan ambtelijke capaciteit remmend werkt op sneller bouwen. Tijd dus voor wat extra's. En dat kan wel. Er is immers extra geld vanuit het Rijk voor het. Realiseren van goedkope woningen. Het college heeft tot nu toe dat geld. Opgepot in een reserve. D66 vindt dat je dat geld moet kunnen inzetten waarvoor het bedoeld is, namelijk versneld huizen bouwen. En natuurlijk is het zo dat er verschillende oorzaken zijn voor vertragingen van het project. Maar datgene wat de gemeente wel controle over heeft Raat controle over heeft, is. Dat het argument dat er een gebrek aan ambtelijke capaciteit voor een deel van de vertragingen verantwoordelijk is? Daar kunnen wij hier wat

▶ 1:18:13aan doen. Daarom hebben wij dat amendement gemaakt. Om juist dat te doen en in de komende drie jaar. Want zolang loopt de specifieke uitkering, de ambtelijke capaciteit met drie fte uit te breiden. Terug naar het akkoord. Dichtbij en daar terug. Het coalitieakkoord wil de overheid dicht bij inwoners, duidelijke communicatie, participatie en het vertrouwen herstellen. In de begroting vinden we opmerkingen over verbeteringen, bereikbaarheid, verbeterde dienstverlening, het participatieplatform, begrijpelijke communicatie en verdere WMO uitvoering. Allemaal zaken die al liepen. Er wordt geen extra geld uitgetrokken voor nieuwe ambities. We hebben de

▶ 1:19:16afgelopen weken goed geluisterd naar dorpsraden en bewonersorganisaties die met vragen en suggesties zijn gekomen. Wij willen daarom een stap verder gaan en hebben er een moment gemaakt dat wel concreet extra geld beschikbaar stelt voor initiatieven uit de samenleving waarin de gemeente gevraagd wordt te participeren. Wij willen buurtbudgetten ter beschikking stellen waarin dorpen of buurten zelf mogen beslissen hoe dat geld wordt besteed. Daarvoor moeten we nog wel goede criteria worden ontwikkeld. We roepen in een aanvullende motie het college op om die te ontwikkelen. Voorzitter.. Een deel van de ambities die worden uitgesproken, kunnen we steunen, maar we missen daadkracht en het zetten van concrete stappen. We zullen daarom de amendementen steunen. Die proberen daar iets aan te

▶ 1:20:17verbeteren. Vanuit D66 pleit ik er opnieuw voor dat we als raad gezamenlijk tot een beeld komen waar we in Overbetuwe naartoe willen. Hoe moet het erin? Hoe moet het er over tien, twintig of dertig jaar uitzien? Gaat Overbetuwe een goede gevecht voeren waarin toch geleidelijk Arnhem en Nijmegen aan elkaar groeien? Verdwijnt het open landschap door huizen en boomteelt?. D66 wil naar een samenleving waarin zoveel mogelijk mensen over zoveel mogelijk dingen zelf een goede beslissing kunnen nemen. Met onze voorstellen willen we proberen ook in deze begroting daar een paar kleine stapjes in te zetten. Dank u wel. Dank u wel. De heer Van Noordwijk. D66. Dan geef ik graag het woord aan de heer Koster. VVD zeven.

▶ 1:21:40Dank u wel, voorzitter. Voor ons. Voor ons ligt de eerste begroting van deze coalitie. Voor VVD Overbetuwe zijn drie onderwerpen het belangrijkst een financieel gezonde gemeente, grip op de lasten en groei op het aantal woningen. Zoals al eerder vooral door mijn voorgangers is aangehaald. Door alle drie loopt de afwegingsladder die het college zelf koos eerst ruimte in bestaande budgetten, dan stoppen met oud beleid. Dan het voorzieningenniveau en pas daarna reserves. En als allerlaatste de lokale lasten. Langs die ladder neem ik u mee. VVD Overbetuwe is blij dat 2027 sluit zonder greep in de reserve. Voor 2028 tot en met 2030 lukt dat niet. Het college bevestigt een structureel tekort, oplopend tot één € 2 miljoen in 2029, gedekt uit de algemene reserve. Het college stelt dat dit binnen de

▶ 1:22:40voorwaarden past, maar een reserve is er voor tegenvallers en kansen en niet om structurele gaten te vullen. VVD Overbetuwe vraagt het college uiterlijk bij de Kadernota 2028 met structurele dekking te komen langs de eigen ladder. Het college schrijft dat die ladder is doorlopen, maar ze staat niet in de begroting. Wij zien die afweging graag terug,. Dus het septembercirculaire valt per saldo positief uit. 2 tot 4 ton per jaar, maar een groot deel is bestemd voor nieuwe taken En de extra prijscompensatie is nodig voor stijgende kosten. Het tekort in 2021 blijft dus grotendeels staan. Wij willen dat vrije ruimte deze meevaller vooral naar het verkleinen van dat tekort gaat. Doorschuiven zien wij ook bij onderhoud, dat volgens het college door de ombuigingen onder druk staat. Uitgesteld onderhoud is geen besparing, maar een rekening die later hoger terugkomt. VVD Overbetuwe vraagt college de raad tijdig te informeren als de ondergrens in zicht komt. Ook vragen wij het college

▶ 1:23:43het risicoprofiel aan te vullen. De daling bij jeugdhulp en huishoudelijke hulp samen zo'n vier € 5 miljoen, hangen af van wetgeving die het Rijk nog moet regelen. Komt die er niet, dan is de korting op ons gemeentefonds er wel, maar blijven de kosten staan. Door de voorgestelde vrije val van bestemmingsreserves komt de algemene reserve boven de norm. Wij zien dat geld boven de norm niet verdwijnt in de exploitatie, maar wordt ingezet om minder te lenen of voor eenmalige investeringen die structureel besparen, zoals het versneld vervangen van de openbare verlichting door LED. Dan grip op de lasten. De woonlasten stijgen in 2027 met 59 ruim 6%. De OZB stijgt alleen met de inflatie en dat waarderen wij. De stijging zit vooral in de kostendekkende afvalstoffenheffing. En er komt meer aan. Het riool. Tarief dekt nu zo'n 70% van de kosten en de voorziening die het verschil betaalt, raakt op. Wij vragen het college daarom bij de Kadernota

▶ 1:24:452028 om een meerjarig overzicht van de woonlasten in euro's, OZB, afval en riool samen. En dan de bouw leges. Ook die stijgen met 12%. Een hoger tarief voor Wibaut vraagt wel om een sneller en efficiënter proces in ruil. Wij vragen het college daarom de doorlooptijden van vergunningen te verkorten en de totale overhead kritisch te bekijken. Juist nu we sneller willen bouwen. En dan woningen. In 2024 bouwen. Overbetuwe. Zes zes nieuwe woningen per duizend woningen tegen acht vier landelijk. Wij verwachten dat het nieuwe programma Wonen concrete doelen bevat. Hoeveel woningen per jaar, in welke kernen en binnen welke doorlooptijd een vergunning komt. En bouwen vraagt capaciteit. Maar dat mag niet leiden tot een grotere organisatie. Wij steunen daarom dat college de zeven en dertig fte opvangt. Binnen het huidige personeelsbudget. Vorige week heeft de gemeentesecretaris laten zien waar deze formatie wordt ingezet. En

▶ 1:25:47wij hebben er vertrouwen in dat dit onder meer de woningbouw verder op gang brengt. In een volgende informatiebijeenkomst horen wij graag. U wachten. Ik wacht op een opening in uw zin, maar ik zag t zelf. Uh. Interruptie van Merel. Ja, precies. Keurig netjes. Uh gewacht op de interruptie. Ja, voorzitter, want volgens ons. Volgens mij hoor ik nu twee tegenstrijdige dingen. We willen wel meer woningen realiseren, meer slagkracht op dat vlak, maar het het. Het moet met dezelfde mensen gebeuren. Terwijl we juist bij heel veel plannen die vertraging oplopen. En dat kunnen juridische problemen zijn ontstaan. Nou dan, Dan begrijpen we dat. Maar. Heel vaak horen we ook. Er is. 111 projectleider uitgevallen. Jammer dan. Maar daardoor loopt een plan een jaar, twee jaar, drie jaar vertraging op. Dat vindt de VVD aanvaardbaar.

▶ 1:26:49De heer Koster. Dank u wel, voorzitter. Dat vindt de VVD niet aanvaardbaar. Maar u zegt zelf het valt de projectleider uit. Dat betekent dat er een formatie plaats is. Dan moet die projectleider weer gevonden worden. De markt is enorm schaars, zult u ook weten. Ja, en helaas is dit niet een een lijn die alleen bij Overbetuwe terugkomt. Misschien wel ook bij andere gemeenten. En nogmaals, wij zien niet dat een toename van van meer mensen de oplossing is. En nogmaals het verhaal vorige week van de gemeentesecretaris. Dat werkt bij ons vertrouwen. Het zit ook in de aansturing. En ja, ik kom nu ook in mijn betoog op het stuk dat er inderdaad ook nog middelen voor de versnelling komen. En dan komt het college ook nog met een voorstel, dus dat zien wij graag. Voorzitter hier. Ik zou. Denk ik, maar ik zit even te te dubben over de reacties per. Punt van de. Orde. Ja. De heer. Een punt van orde mag wel, toch? Als ik het Reglement goed. Nee. We refereren hier nu een aantal keren aan een bijeenkomst met de secretaris. Volgens mij was dat het niet openbare setting en een ambtelijke setting. Dus volgens mij is het dan een portefeuillehouder P&O die

▶ 1:27:52we ter verantwoording moeten roepen in de politiek debat. Dus ik dacht dit is nu de derde of de vierde keer dat hij langskomt. Ik wilde dat punt maar even maken. Volgens mij moeten we dat niet doen met elkaar. Dank u wel. Volgens mij heb ik inderdaad vragen gehoord richting de portefeuillehouder PO in verschillende bijdragen. En daar wordt hij ook geadresseerd in de raad. Dank u. De heer Van der Dam. Dan ga ik naar de heer Koster. Ja, dank u wel. In een volgende informatiebijeenkomst horen wij graag. Dat mag ik niet zeggen. Ja, ik heb het nou gezegd. Horen wij graag hoeveel tijd, AI en een dienstverleningsconcept Meetbaar. Tijd vrijmaken. Ook geeft het Rijk ons extra geld, zoals ik net al gaf voor de nieuwe regietaak op volkshuisvesting. En dat geld hoort bij die taak. En wij willen ook dat het echt bij woningbouw terechtkomt. Voorzitter, ik rond af. Ik heb u meegenomen langs de drie onderwerpen die voor VVD Overbetuwe belangrijk zijn een financieel gezonde gemeente, grip op de lasten en groei van het aantal woningen. Die lijn trekken wij door naar onze samenwerkingen. Daar. En de nieuwe omgevingsdienst zijn dit jaar

▶ 1:28:53gestart. En juist de eerste jaren bepalen of een samenwerking oplevert wat het beoogt. Daarom dient VVD Overbetuwe de motie Tijdelijk verscherpt toezicht bij nieuwe verbonden partijen in. Wij vragen aan het college om voor Dar en de OdGM tot en met 2027 het toezicht van een hoog risicoprofiel te hanteren. Vastleggen, volgen en na twee jaar evalueren. En om dit standaard te maken voor elke nieuwe deelneming zonder extra administratieve lasten. Ons verzoek aan het college over structurele dekking, de woonlasten en woningbouw doelen. Horen wij graag terug als toezegging. Wij steunen deze begroting op hoofdlijnen en gaan graag met de andere fracties in gesprek over onze motie. Dank u wel. Dank u wel. De heer Koster VVD. Dan kom ik bij de heer op de weeglijst op.

▶ 1:30:04Voorzitter. Met dat ik hier naartoe loop,. Vraag ik me eindelijk af waarom ik die hele omweg gemaakt heb, terwijl ik zo makkelijk binnendoor had gekund. Maar ik leek mij wat aanmatigend. Voorzitter, collega's, vorig jaar bij de begroting had ik mijn bijdrage de titel meegegeven op de pof. En ik heb dat ook uitgelegd toen. Ik heb op dit moment mijn bijdrage de titel meegegeven. Een veel te grote broek. En omdat ik aangegeven had van te voren dat ik zou terugkijken en vooruitkijken, kan ik mij voorstellen dat zowel het oude college als het nieuwe college denkt van wie is er nu aan de beurt? Ik kan u zeggen geen van beide. Het is voor mij slechts een opmaat tot zelf reflectie. Voorzitter, voorspellen is moeilijk, vooral als het over de toekomst gaat. Bij de behandeling van de Kadernota 2026 heb ik iets gedaan wat ik van ik achteraf dacht AD jongen, had je het niet beter even je

▶ 1:31:05mond kunnen houden?. Ik trok namelijk. En er komt een bijzonder grote broek aan. Met een zelfvertrouwen dat nauwelijks enige terughoudendheid werd gehinderd, kondigde ik aan. Het leest Bob wel even, zou onderzoeken hoe we de kosten van het sociaal domein konden beheersen en dat wij voor de begrotingsbehandeling met het rapport zouden komen. Toen ik thuiskwam. Meestal word ik dan wat rustiger, dronk langzaam tot mij door wat ik eigenlijk had beloofd. Ik had niet alleen een grote broek aangetrokken, ik had ook vergeten te controleren of er in die grote broek ook wel een riem zat. Wat bij het sociaal domein onderzoek je niet even tussen de koffie en Studio Sport?. Gelukkig waren er drie partijgenoten uit het noorden meer Wim Roelofs en Tom de Boer die mij daarbij hielpen. Samen hebben de schouders eronder gezet en op 1 september 2025 lag er het rapport. Mijn broek was gered. Maar belangrijker lees Bob had zijn woord gehouden. Voorzitter. Ons rapport ging niet over minder zorg, maar over betere zorg voor hetzelfde

▶ 1:32:07geld, over preventie, vroegsignalering, betere samenwerking en het weren van zorgaanbieders die vooral goed voor zichzelf zorgen. Want laten we eerlijk zijn, wanneer een zorgaanbieder meer belangstelling heeft voor zijn eigen portemonnee dan voor zijn cliënten, is er iets grondig mis. En wat zien we terug in de begroting 2027? Meer aandacht voor zorgzame gemeenschappen, preventie, vroegsignalering en de verdere ontwikkeling van het Sociaal Team Overbetuwe. Dat team wordt in 2027 geëvalueerd. Dat klinkt ons verdacht bekend in de oren. En er is ook iets concreets gebeurt. Al in de begroting van 2026 werd besloten om Screeners zelf in dienst te nemen. Dat moest vanaf 2027 een structureel financieel voordeel van € 133.000 opleveren. Bovendien werden maatregelen om zorgvragen te verminderen versneld. Dat zijn geen wonderen,. Maar het zijn wel voor. Voorbeelden van

▶ 1:33:08maatregelen waarbij een andere organisatie van het werk financiële voordelen kan opleveren. Ik beweer niet met nadruk beweer ik dat niet dat ons rapport daarvoor alleen verantwoordelijk is. Dat zou opnieuw een te grote broek zijn. Maar de richting is herkenbaar. En nu. Meneer Noordenmeer en mevrouw de pachter verantwoordelijk zijn voor het sociaal stelsel, kunnen zij laten zien wat onze ideeën in de praktijk waard zijn. En dat schept verwachtingen. Tegen aard. Zou ik willen zeggen. Eigen schuld, dikke bult.. De financiën van het financiële acrobatiek naar gezond verstand. Prijs is wat je betaalt. Waarde is wat je krijgt. Voorzitter. De begroting 2026 was geen document waarvoor ik spontaan de vlag uit zou steken. Een structureel tekort dat met aanvullende maatregelen moest worden teruggebracht. Hogere belastingen en een beroep op onze reserves. Het was financieel passen en meten en soms leek het meer op

▶ 1:34:11acrobatiek. We betaalden terugkerende uitgaven, deels met geld dat je maar één keer uit kunt geven. Dat lijkt op boodschappen doen met je vakantie spaarpot. Dat gaat uitstekend, totdat je ontdekt dat de vakantie slechts een wandeltocht langs de Linge is. Wat er overblijft. En nu ligt de begroting 2027 voor ons ruim € 153 miljoen aan inkomsten en uitgaven met een positief saldo van 435 € 0. Maar het verschil zit niet alleen in het bedrag. Ik zie een begroting waarin financiële keuzes duidelijker worden uitgelegd. Afwijking ten opzichte van de kadernota. Herkenbaarder zijn en de gevolgen voor de komende jaren beter zichtbaar worden. De begroting 2026 draaide vooral om het dichten van gaten. De begroting 2027 laat duidelijk zien welke koers we willen varen. En dat is volgens mij een wezenlijk verschil.

▶ 1:35:14Ik kan gewoon doorgaan, zie ik. Dank u wel. Een lekkend dak wordt niet goedkoper wanneer je besluit er volgend jaar een emmer onder te zetten. Maar voorzitter, dit college verdient waardering voor de duidelijkere financiële koers. Niet omdat alle problemen zijn opgelost. Waarom? Dat ze beter zichtbaar worden gemaakt. De beste manier om toekomst voor te voorspellen is hem zelf te creëren. Voorzitter. In de begroting 2026 stond ronduit dat de woningbouw achterbleef bij de planning. Er waren plannen voor hetere zetten voor de pas in Elst en voor de dorpsraad. Hart van Oosterhout Voor de Pas één stond 2027 als realisatiejaar genoemd. Dat zijn concrete projecten,. Maar een gepland realisatiejaar is nog geen opgeleverde woning. In de begroting 2027 wordt de woningbouw verder uitgewerkt met aandacht voor betaalbaarheid, doorstroming en de verdeling over onze

▶ 1:36:15kernen. Dat is nodig,. Maar ik zou het college willen vragen vooral één ding te onthouden van een prachtig ingekleurde plattegrond. Kun je geen voordeur openen? Onze jongeren hebben geen behoefte. Aan nog een bestuurlijke fase. Ze willen een woning en ouderen die kleiner willen wonen, willen niet eerst een cursus gemeentelijke procedures hoeven te volgen. Daarom willen wij niet alleen weten hoeveel woningen er gepland zijn, maar hoeveel er daadwerkelijk worden gebouwd. Hoeveel betaalbare woningen komen erbij? Hoeveel jongeren krijgen een kans? En hoeveel ouderen kunnen doorstromen?. Want voorzitter,. Je kunt niet wonen in een ambitie. Zeker niet wanneer die unaniem. Zelfs niet wanneer die unaniem door deze raad is aangenomen. Voorzitter. Dank u wel, heer Elders. Ik had. Het verheugd dat ik dank. U zult moeten gaan zitten en ik maak alleen maar verhaal. Dan heb ik een saai verhaal, hoor. Dank u wel. Ga uw gang. Ik heb u zo zitten inhouden. Dat is.

▶ 1:37:15Dat had u niet van toen. Ook al knap. Uhm. Maar wat mijn vraag aan u is. We hebben de bestuursraad. U had aan het net zelf aan de tweede bestuursrapportage. Die hebben we gelezen met zijn allen. En heeft u daar ook de paragraaf over het wonen en de verwachting van de jaren 2026 en 2027 goed op het netvlies staan. Want volgens mij staat daar netjes in dat dat naar verwachting de realisatie in 2026 en 2027 weer achterblijft. Wat kent u dat? En wat vindt u daar dan van. Hier op de weg?. Uiteraard ken ik dat. En ik moet eerlijk zeggen, ik betreur het ook. Maar ik doe de teksten die er staan in uh, deze begroting heb ik er vertrouwen op dat er alles aan gedaan wordt om daar iets. Iets wat mee te doen. Want de constatering dat je inderdaad achterblijft als die tot gevolg heeft van we gaan er een extra stapje zetten, vind ik het een goede. Als je dat constateert, zoals vorig jaar van we uh, we blijven achter, we gebeurt

▶ 1:38:18verder niet, dan vind ik dat betreurenswaardig. Voorzitter. De heer Elbers. Klopt het gezellig?. Ik ben benieuwd wat LijstBob voor extra acties biedt om die verwachtingen gerealiseerd te krijgen. Wat? Wat? Wat heeft u gezien in de programmabegroting?. De heer op de weg. Ja, nou vraagt u om letterlijke citaat. Ik had het boek inderdaad mee moeten nemen. Uh, ik zou u dat hoeft niet kunnen vertellen, maar ik wil er graag op terugkomen. Ik denk. Ik denk dat inderdaad de begroting voldoende aanknopingspunten geeft om het in ieder geval te laten zien dat de ambitie bestaat om die achterstand in te lopen. Ja, voorzitter. Toch toch. Nog een keer de vraag. Welke dingen heeft u nu daadwerkelijk gezien die ons het vertrouwen kunnen geven dat die woningen gerealiseerd gaan worden?. Ik denk dat die twee dingen uitpakken. Ik denk dat u twee dingen uit elkaar moet halen. Meneer Elbers. Dat is punt één. We zitten hier met een college wat pas zes maand zit. En die op een goed moment een ambitie uitgesproken heeft in de begroting

▶ 1:39:192026, wat men wil gaan doen. En ik denk als u daarop af wilt rekenen, zult u dat echt volgend jaar moeten doen en niet na een half jaar. Ik. Moet eerlijk zeggen, ik heb jaren in de oppositie gezeten en u zult mij niet hebben kunnen betrappen dat ik na een half jaar een. College ergens op afgerekend heb. Meneer Elbers, maar u. U onderschrijft ook de prioriteit die aan woningbouw gegeven wordt. Alle fracties hebben dat volgens mij in hun betoog benoemd. We vinden het allemaal belangrijk, Maar wat is nu de boter bij de vis die we daar doen om het ook daadwerkelijk gerealiseerd te krijgen?. Of heeft u dat bij de andere fracties ook gehoord? Of we. Want ik vraag mij namelijk af waar die elders. Ik snap dat ook wel. Ik weet exact hoe dit spel loopt. Vraagt u dit of dat? Dat u inderdaad benieuwd bent naar mijn standpunt? Of vraagt u dit met een andere reden?. Ik ben. Anders. Ik ben natuurlijk zeer benieuwd naar uw standpunt. Altijd neer op twee. Ja, ik denk inderdaad, we hebben. De andere sprekers hebben ook geconstateerd dat er behalve de ambitie ook vrij veel beperkingen zijn die je hebt. Ik

▶ 1:40:20bedoel net congestie en uh. Uh,. Ja, juridische procedures en dat soort dingen. Dus ja, je kunt t nooit helemaal voorspellen. De heer Elbers. Voorzitter. Het laatste. Laatste vraag. Vindt u dat het college op dit moment voldoende doet om de focus op woningbouw te versterken. Ik vind dat het college op de wijze waarop ze het in de begroting geformuleerd hebben, voldoende richting geeft aan de wil om het te realiseren. Ik gun u er nog één, was de laatste vraag, maar mag rustig nog een keer. De Heer op de weg. Gaat u verder. Ja, waar waren we gebleven?. Voorzitter. Over weet u, is meer dan Elst. We hebben prachtige dorpen, ieder met een eigen karakter, een rijk verenigingsleven en inwoners die uitstekend weten wat hun dorp nodig heeft. En zetten gaat het onder meer om de windmolen in Oosterhout, om het dorpshart in Heteren en zetten om woningbouw. En ook Driel, Herveld, Andersvalburg, Randwijk, Sleeuwijk en Hemmen mogen niet vergeten worden. De begroting 2026 bevat al verschillende

▶ 1:41:22plannen voor deze voorzieningen. Het gaat er nu om die plannen ook daadwerkelijk uit te voeren. Want een dorp leeft niet van mooie woorden, maar van mensen. Van jongeren die er kunnen blijven wonen, Verenigingen die het kunnen blijven bestaan en voorzieningen die bereikbaar zijn. Een dorp zonder jongeren wordt uiteindelijk een openluchtmuseum. En hoe mooi onze Betuwse dorpen ook zijn, we willen er graag levende gemeenschap van houden. Daarom vraag ik het college om bij de uitvoering van de begroting steeds opnieuw te kijken naar de gevolgen van onze afzonderlijke kernen. Want maatwerk is iets anders dan in ieder dorp dezelfde gemeentelijke folder bezorgen. Een college waar we trots op mogen zijn. Vertrouwen is goed, controle is beter. Voorzitter, dit college is pas sinds mei aan het werk. Het zou onredelijk zijn te verwachten dat alle problemen uit het verleden immers inmiddels opgelost zijn. Maar de eerste richting is zichtbaar. Er ligt een begroting met meer nadruk op financiële discipline,

▶ 1:42:24organisatie van de zorg, woningbouw en de leefbaarheid van onze dorpen. Dat is nog geen bewijs dat alle doelen worden gehaald, maar het biedt de raad wel een basis om het college daarop aan te spreken. En laat ik vandaag dan ook eens iets zeggen wat in de politiek misschien wel vaker gezegd zou mogen worden. Ik ben trots op dit college. Natuurlijk ben ik ook trots op het noorden. Meer dynamische lesbo potholes geworden. Wie had dat een paar jaar geleden gedacht? Maar mijn waardering geldt voor het gehele college. Mensen van verschillende politieke achtergrond die samen verantwoordelijkheid dragen voor onze gemeente. Dat betekent niet dat dat heel helder zijn. Dat ik voortaan bij ieder voorstel automatisch begint te applaudisseren. Waar het college. Maar als het college stappen zet die wij herkennen en waarderen, mogen we dat ook gewoon zeggen. Sterker nog, dat moeten we gewoon zeggen. Voorzitter, de broek kan weer in de kast. Ruim een jaar geleden stond ik hier met een grote broek aan. Een stevige belofte die beloftes

▶ 1:43:25waargemaakt. Dankzij Aad, Wim en Ton en dankzij het besef dat je in de politiek niet alleen moet vertellen wat er verkeerd gaat, maar dat je ook moet proberen het beter te maken. Vandaag zien wij verschillende uitgangspunten van ons rapport terug in het gemeentelijk beleid. Beleid. Er zijn maatregelen in gang gezet,. Er ligt een begroting die meer houvast biedt en er is een nieuw college dat de verantwoordelijkheid heeft genomen om daarmee aan de slag te gaan. En dat geeft mij vertrouwen. Maar vertrouwen is geen vrijbrief. We blijven kritisch op de zorgkosten, op de woningbouw. Op de financiële risico's en op de aandacht van onze dorpen. Want uiteindelijk gaat het niet op de vraag hoeveel plannen wij hier goedkeuren, maar hoeveel inwoners daar daadwerkelijk iets van merken. En voorzitter, mijn grote broek hangt inmiddels weer gewoon in de kast. Ik heb hem vandaag niet nodig. Al moet ik eerlijk bekennen dat ik hem nog niet heb weggegooid. Je weet tenslotte maar nooit wat er bij de volgende kadernota weer in mijn hoofd opkomt. Dank u wel, voorzitter.

▶ 1:44:26Dank u wel. De heer Op de weg. En dan kom ik bij de heer van Niftrik SGP. Geachte leden van de Raad College. Wij mogen voor het eerst onze visie geven op een begroting dankzij de voor onze SGP. Historische uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Wij willen iedereen. Raad, het college,. Ambtelijke organisatie en Begrip u bedanken Voor de fijne samenwerking. Leverden wij een onrustige tijd. Er moet een oor op ons continent en diverse mondiale ontwikkelingen hebben gevolgen voor onze inwoners. Het college heeft zijn best gedaan om een zo goed mogelijk programmabegroting 2021 op te stellen in een financieel uitdagend begrotingsjaar. Dan kan het college, mede aan de ambtelijke organisatie voor de inspanningen die hieraan vooraf zijn gegaan. Zoals al eerder hebben geuit, blijkt het telkens weer dat er veel zaken worden aangesneden die zo uit het SGP verkiezingsprogramma

▶ 1:45:29lijken te komen. Beslist een goede keuze als SGP vrouwen. De aandacht voor de financiële ontwikkeling van onze gemeente en soberheid heeft hier in onze voorkeur. Duurzaamheid en leefbaarheid met daarbij de nodige woningbouw, zijn belangrijke zaken om onze inwoners prettig te kunnen laten wonen. Wij als SGP'er kennen ons erin dat er ingezet wordt op zorgzame gemeenschappen waarin mensen naar elkaar omkijken, helpen waar nodig is. Deze gedachte sluit naadloos aan bij onze christelijke opdracht van naastenliefde en omzien naar de kwetsbaren. Een sterke samenleving begint al te dichtbij om te beginnen met onze buren, gezinnen, kerken, verenigingen en dorpen. Dat de gemeente Overbetuwe in het sociaal, in het sociaal domein investeert in sociale verbanden en extra aandacht geeft aan de preventie in de zorg om erger te voorkomen, verdient onze warme steun. Kortom, veel zaken

▶ 1:46:31doe ik als SGP van harte onderstrepen. Voorzitter. Wat onze financiële positie betreft, zijn er bij de SGP wel de nodige zorgen. Zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld. Is er een Bijbelse plicht van goed rentmeesterschap? Hieruit vloeit voort dat het niet verstandig is om meer uit te geven dan er binnenkomt. Kortom, de tering naar de nering. Ook naar onze burgers toe zijn wij verplicht om het goede voorbeeld te geven. Nieuwe plannen zijn alleen mogelijk als er een financiële ruimte voor is. Verhogen van de lokale lasten is voor ons geen optie voor te grote ambities. Dit is ook de reden van ons amendement om de afvalheffing minder te laten stijgen. In uw inleiding wordt er gesproken over een sluitend financieel perspectief voor 2027. In de jaren daarna wordt er gesproken op een inzet van een algemene reserve. Als wij vooruitkijken, geeft deze greep uit de Algemene reserve ons

▶ 1:47:32wel de nodige zorgen. Over reserveren en voorzien wordt ook in de Bijbel gesproken. Ongetwijfeld hebben velen van ons de geschiedenis van Jozef, een type van Christus, wel eens gehoord. Jozef kwam de eerste loods en als slaaf in de gevangenis van Egypte. Deze Jozef had van God de bijzondere gave gekregen om dromen uit te leggen. Als Jozef twee jaar in de gevangenis opgesloten zat, droomt de farao een droom waarin hij zeven vette koeien de zeven magere koeien ziet opeten. In de tweede droom ziet de farao zeven dikke ko haren, zeven marec oorharen opeten. Niemand van al de geleerde mensen uit Egypte kan deze droom uitleggen. Jozef geeft daarbij het advies om in een de zeven. Vette jaren iets opzij te zetten, zodat hij dit weer kan gebruiken als er zeven magere jaren komen. Uit dankbaarheid voor deze adviezen maakt farao Jozef onderkoning.

▶ 1:48:35Uit dit voorbeeld blijkt dat Magere jaren is voor alle tijden. Als wij vooruitkijken, lijkt het erop dat de vette jaren erop zitten. Het bekruipt ons. Dat de magere jaren aankomen. Er is wel een ruime algemene reserve, maar de greep eruit is wat ons betreft wel te fors. Wij SGP zetten liever in op minder ambitieuze plannen, waardoor er minder druk op de reserves kan. Het kan beter. Voorzitter. Er is veel aandacht in de begroting voor de samenleving. Toch heeft een interruptie van de heer Elbers. Even een vraag aan mijn collega. U wilt graag minder ambitieuze plannen aan. Waaraan moeten wij dan denken?. De heer Van der Strik. Ja, wij vinden dat als de gemeente bepaalde projecten opzet, dat het kan toch eventueel minder geld naar toe. Als je. Als er geen geld is. Wij willen gewoon grote projecten die ingezet worden om die. Om de kosten te drukken, willen wij dan.

▶ 1:49:39Hier elders. Voorzitter, dit is nog vrij algemeen als ik zeggen mag. Dus ik. Ik doe nog een keer een poging. Aan welke. Grote projecten moeten wij denken? Ik neem aan dat bijvoorbeeld woningbouw daar niet onder valt. Nee, nee, wij denken meer aan uh ja, bij wijze van een een te groot zwembad. Bij wijze van. Dat kan voor ons bedrijf iets minder ambitieus als. Als er geen geld is. Bij wijze van. Gaat u verder. De heer Van Niftrik. Er is veel aandacht in de begroting voor de samenleving wat betreft de duurzaamheid en leefbaarheid in onze dorpen. Duurzaamheid lijkt een nieuw woord, maar de SGP is al zo oud als de wereld gezien. Wij staan voor verantwoord rentmeesterschap. Wat we ons afvragen is hoe we de contacten met onze buren meten. Nederbetuwe zijn betreffende ter plaatse. Er is hier al meer over bekend. Wij dringen er op aan om er aan deel te nemen dat dit. Daar zit naast energie ook voordelen in onze kas kan opleveren. Wij ondersteunen de

▶ 1:50:40ambitie van het college om ondernemers te stimuleren tot duurzame innovatie. Maar dit mag nooit gebukt gaan onder ideologische dwang. Een gezonde samenleving vraagt ook een beschermer van de zondagsrust als rustpunt voor de mensen en onze schepping. Wat de leefbaarheid betreft binnen onze leefomgeving, bestaande uit onze vitale kernen en buitengebied, verdient de agrarische sector onze steun en waardering. Onze agrarische sector is vanaf het begin van de schepping al onze voedsel producent in de huidige maatschappelijke Omgeving staat deze sector zwaar onder druk van de rijksoverheid. Door recent verzonnen stikstofmaatregelen. Wijst SGP pleit ervoor dat de gemeente binnen het ruimtelijk beleid en de uitvoering van de Omgevingswet waar mogelijk ontwikkelingsruimte biedt. Agrariërs zijn de onmisbare beheerders van ons landschap en daarmee ook het vitale buitengebied. Wanneer deze sector nog meer

▶ 1:51:42wordt tegengewerkt, zullen ook de voorzieningen in de dorpen minder worden. Agrariërs verdienen onze steun. Het kan beter.. Voorzitter. Het sociaal domein betreft een groot deel van onze begroting. Dit domein speelt zich af binnen onze samenleving, waar het gezin, kerk en lokale gemeenschap de drager zou zijn. De kernwaarden zijn ook voor ons hierin naastenliefde, barmhartigheid, rentmeesterschap en niet te vergeten de eigen verantwoordelijkheid. De gemeente zet zich in voor sterke sociale verbanden. Voor de SGP is het gezin als terverband de hoeksteen van de samenleving, wijst SGP. We benadrukken dat beleid de taken van de samenleving moet versterken in plaats van taken te snel overnemen. Het feit dat de gemeente zich neerzet als zorgzamer gemeente

▶ 1:52:43sluit naadloos aan bij onze roeping tot mantelzorg. Wijs. SGP pleit in 2027 voor stevige ondersteuning van de mantelzorgers. Binnen de WMO moet de focus liggen op echte noden. Ouderen, chronisch zieken en mensen die een beperking hebben, verdienen onze warme, ruimhartige steun. Wel waken wij voor wildgroei in luxe voorzieningen. Ondertussen mag financiële soberheid nooit ten koste gaan van de allerzwaksten. Iedereen moet de kans krijgen om bij te dragen aan onze samenleving. Hierom pleiten wij ook voor toegankelijkheid van onder andere openbare gebouwen. Een collectief rustpunt in de week draagt bij aan een geestelijk en lichamelijk opladen. Als SGP strijden wij tegen een verdere commercialisering van de zondag. Wij SP vragen nadrukkelijk

▶ 1:53:45voor aandacht voor projecten die de eenzaamheid er aan. Om de gezinnen en minima te ontzien. Is de SGP geen voorstander van OZB verhogingen en pleiten wij voor. Effectiviteit van de geldstromen binnen het sociaal domein? Wij zien dat er al verschillende projecten ingezet en waarderen de inzet van het college en de ambtenaren op het sociaal domein. De inzet en de vorderingen op dit terrein bevestigen onze mening dat de vijfde wethouder beslist geen overbodige luxe is. Voorzitter. Voor ons ligt de programmabegroting. Hier maken we. Als raad keuzes voor onze prachtige gemeente Overbetuwe. Keuzes maken hebben gevolgen. De gevolgen waar het vandaag om gaat baren de SGP zorgen. Onze burgers worden geconfronteerd met een drastische

▶ 1:54:47verhoging van de afvalstoffenheffing. Het tarief stijgt in één keer met maar liefst 5%. Van 295 vijftig naar 344 25. Waar is SGP staan voor een sterk solidair financieel beleid? Wij begrijpen een keuze als iets kostendekkend moet zijn, maar deze verhoging is de consequentie van een rommelige en chaotische overgang naar de Dr. Er is ruim 1 miljoen extra onkosten in 2026 en 2027. Onder andere de kosten van het oud papier ophalen zijn niet goed ingecalculeerd. De grootste kostenpost is het uitgaan van zijladers die niet eens de tachtig GFT kliko's kunnen leveren. Voorzitter. Bij een verantwoordelijk bestuur. En het bedrijfsleven leven geld. Wie een fout maakt, lost het ook op. Er worden verschillende misrekening geconstateerd. En de

▶ 1:55:48gepeperde rekening wordt over de schutting. Van de burger gekiept. Dit is de omgekeerde wereld en strijdt met de goed rentmeesterschap. Inwoners. Dus ik wijs u erop dat u aan de rand van uw termijn zit. Ik ben ook praktisch klaar. En mooi zijn. Afval scheiden mogen nooit de dupe worden voor ambtelijke en logistieke planning planning fouten. Wijs SGP Accepteer deze houding niet. Indienen daarom dit amendement in om een verdere verhoging van de afvalheffing te blokkeren. Een gedeelte van de extra verhoging mag daarom ook niet doorgaan. Laat als raad onze verantwoordelijkheid nemen. Stem voor dit amendement en doet zo recht onze burger. Voorzitter. College. Raad. Aanwezigen. Morgen is het dankdag. Dan danken we God voor de oogst, arbeid, zorg en zijn trouw. Joseph-Louis laat zien dat God groter is in omstandigheden dan onze omstandigheden. In tijden van schaarste zorgt Hij voor uitredding. Dankdag nodigt ons uit om net als

▶ 1:56:50Jozef, Gods hand te erkennen en hem te danken voor de overvloed en Zijn zegen. De wijsheid en het geloof van Jozef die hij van God gekregen heeft. Wenst SGP, het college, de raad en de ambtenaren van harte toe. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel. De heer Van Niftrik SGP. Dan. Schors ik deze vergadering. Daar staat drie kwartier voor eten, waarbij het college gelijktijdig de amendementen, moties en de gestelde vragen gaat voorbereiden. En dan zie ik u hier terug om 7.40u om deze vergadering te heropenen.

▶ 1:58:02Of.

▶ 1:59:59Te

▶ 2:43:49gaan zitten en geef graag het woord aan het college voor de eerste termijn, met een spreektijd van 5 minuten per portefeuillehouder, globaal genomen. Uhm. En dan begin ik graag met de wethouder uh van Financiën. Wethouder Hol. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, het is een oud gebruik dat de wethouder financiën mag starten. En nou ja, daar maak ik ook dankbaar gebruik van. 5 minuten ga ik me ook aan houden, voorzitter. Eerst dank aan uw raad voor uw goede inbreng. Ik mag toch wel algemeen zeggen dat ik het fijn vind dat mijn betoog met hoe wij denken, de financiën in de toekomst met elkaar samen te gaan beheren. Dat dat goed overgekomen is. Er zijn ook weer allemaal amendementen ingediend. Niet om bezuinigingen in te stellen, maar wel ook om weer nieuwe keuzes te maken. En gelukkig werd ik soms ook geciteerd, dus daarvoor ook dank. Dus dat blijft ook beklijven. En ik denk dat dat ook precies het doel is waar we de exercitie op inzetten. Ben ik blij mee. We staan financieel wat

▶ 2:44:51beter voor, maar het is een komma. We zijn nog niet klaar, dus daar gaan we de komende jaren met elkaar aan de gang. Vandaag heeft het college ook één bestuursopdracht vastgesteld wat ook een van de de de de opgaves was om zeg maar de planning control cyclus te versterken, waaronder zero based budgettering. Daar gaan we drie jaar voor uittrekken met een zeer intensief proces met elkaar. Niet om te bezuinigen, maar vooral om met elkaar betere keuzes te maken. Dat heb ik u ook al bij de Algemene Beschouwingen toegelicht. Dat is na een tik naar u op weg en dat gaat ook binnenkort ook in de auditcommissie besproken worden. Voorzitter. Nogmaals, we staan er beter voor. De ratio's zijn beter, maar het is zeker nog niet af. En ja, ik heb ook als wethouder Financiën in een half jaar cijfers heb ik ook wel eens een keer, nou ja, de zeven vette en de zeven magere jaren gebruikt om ook aan te geven dat we altijd met elkaar keuzes maken. Dus meneer van Strik, dank ook voor uw inbreng daarvoor. Ik heb er ook al eens een keer aan gerefereerd, dus dank. Voorzitter. Ik heb vier vragen gekregen. Ik probeer een beetje te rekken, want zoveel vragen had ik niet en ik heb ze allemaal van de VVD gekregen. Voorzitter. Het waren

▶ 2:45:52soms niet helemaal exacte vragen, maar meer ook soms wensen en een ook misschien wel, ja, toch ook wel een keer een oproepen. Ik wil toch even op ingaan. Een van de vragen was van of het college ook de raad actief informeert op het moment dat het. Het uitgesteld onderhoud. Kom ik zo even terug onder de grens heen gaat? Ja natuurlijk, vanzelfsprekend. Maar ik wil toch wijzen. De fractie van de VVD op wijzen dat wij voldoen aan de raad gestelde kaders. U kunt ook lezen in bladzijde 72 bij de paragraaf Kapitaalgoederen. Als wij voldoen aan de kwaliteitsniveaus, zelfs wat beter is als in 2021 en dat we ook de heroverwegingen die u vorig jaar heeft vastgesteld, daarin ook hebben gerealiseerd. En dat het naar mijn hele grote verwachting en ook al aftasten, het ook voldoet aan een van de punten die de toezichthouder aan ons heeft meegegeven. Dus ik herken me niet helemaal in het beeld van uitgesteld onderhoud. Voorzitter. Maar ik hoop dat dat voldoende antwoordt en ook vertrouwen geeft aan u. U vroeg ook even om bij de kadernota ook inzicht te geven in de woonlasten. We hebben vannacht nagedacht wat u bedoelt.

▶ 2:46:54Ik snap uw wens. Als het zou kunnen, zou dat ook doen. Maar we stellen alleen maar de kadernota, de uitgangspunten vast. En we kunnen nog gewoon technisch die berekening maken. Dat kunnen we pas bij de begroting om een tandpasta beschikbare informatie hebben. Voorzitter. Dan wijst de VVD nog heel even op een vraag aan ons van de snellere vergunningverlening. Ja, ook dat herkennen wij. Dat is een doorlopende ambitie en voor ons is het nog altijd een hard uitgangspunt om te voldoen aan de wettelijke termijn. Dat lukt niet altijd. Die wordt daar anderzijds zoals op geïnformeerd. We zitten er ook na te denken om ons uitvoeringsprogramma daar ook een speerpunt van te maken. Hoe we kunnen kijken hoe we die processen ook nog kunnen verbeteren. Ja. En voorzitter, u heeft ook gevraagd om ook bij de kadernota met een structureel dekkend eh eh eh begroting te komen voor 2022. Die vind ik bijzonder nu, Ik heb zelf toch wat toegelicht in de begroting. Hoe wij dit op de post zijn gekomen. Op pagina veertig staat dat in de hele begroting die een geld 150 bijna 160 miljoen bedraagt, dat daar de afweging sladder op is toegepast. Die kunnen wij natuurlijk niet expliciet maken voor

▶ 2:47:57elke euro in elk taakveld. Dat hoop ik ook, dat u dat begrijpt. En deze begroting is structureel dekkend. Dat is conform de wettelijke regeling die de provincie zelf heeft. Dus natuurlijk gaan we proberen, ook met de bestuursopdracht om het nog beter inzichtelijk met elkaar te maken. Maar het wil niet zeggen dat dat hier de. De. De. De dekking die we gezocht hebben, dus die één 9 miljoen, wat overigens nog veel minder bedraagt dan de jaarlijkse overschotten die we gemiddeld de afgelopen zes jaar hebben gehad. Als ik 2016 ik mee reken, dan houden we ongeveer zes 8 miljoen over elk jaar op resultaat basis. Dus dat is alleen maar de zeg maar alleen maar de de denk ik. Ook de gezamenlijke wens om dat te verbeteren, om het beter in te zetten, dat geld. Maar het is een structureel sluitende begroting, ook meerjarig, dus dat wil ik wel even meegeven. Voorzitter. Heb ik mijn vragen beantwoord, dan ga ik over naar de motie. Ik heb één motie. En dat is de motie. Voorzitter, En dat was is denk ik, naar aanleiding van de boeiende discussies die we hebben gehad bij het rondetafelgesprek vorige week

▶ 2:49:01en vanochtend, het college waar we wel een beetje in opperste verwarring. Want ja,. Volgens mij heb ik de toezegging al gedaan om de boeiende discussie die niet ging over het risicoprofiel, maar allerlei andere, denk ik toch wel boeiende uitgangspunten die je misschien in de evaluatie mee kunt nemen dat ik de toezegging heb gedaan. Ik heb nog even gecheckt. De griffier heeft dat als toezegging opgenomen, dus die heeft u al. Eh, om dat mee te nemen. En voor de rest alles wat hierin staat. Ja, dat doen we al conform uw nota. Verbonden partijen en en ja, dat daarop hebben we gescoord. En bij elke nieuwe gemeenschappelijke regeling wordt u ook betrokken, dan wel bij wensen. Bedenking. Dus dan stelt hij ook die kaders en en het toezichtsniveau op? Dus u heeft de formele en de informele instrumenten al. Sorry wat u regulier meegenomen in de zienswijze, noem maar op. Dat weet u heel goed. Dus daarmee en met die toezegging maakt het dat deze motie overbodig is. Voorzitter. En dan heb ik mijn termijn gehad. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel. Een interruptie van de heer Van den Dam op de bijdrage.

▶ 2:50:01Ja, even dan, om het maar helemaal scherp te maken. Dan ga ik ervan uit dat u ook dictum één van de motie toezegt om al in dit jaar dat verhoogd toezichtsregime te hanteren. Want volgens mij was dat met name de aanvulling op. Het gesprek uit de voorronde. Wethouder Bol. Ja, maar dat is niet. Nee. Voorzitter. Maar dan concludeer ik dat de motie niet overbodig is, maar dat u dat punt ontraad. Zeker overbodig. Kijk wat er staat bij de toezegging van de De. De portefeuillehouder. Een aantal waardevolle aandachtspunten. Zie de samenvatting. Ik wil hem nog even oplezen. Die zullen worden meegenomen. De actualisatie van de Nota Verbonden Partij. En dat is wat er gebeurd is. U stelt 1111 hoger risicoprofiel via een motie dat wij iets moeten doen. Maar wij gaan niks doen, want u heeft net in januari 2021 de evaluatie verricht. De toezegging was dat wij dan met een rondetafelgesprek, het voorgestelde risicoprofiel van alle verbonden partijen die opgenomen is in de begroting, om daar te bespreken, dat het daar eventueel kon amenderen. Die

▶ 2:51:01amenderen die hier nu ook niet mee. Het is een motie dat u aan mij vraagt, aan het college, om een een ander toezicht toe te staan. De. Dat mag u, maar het moet u niet aan het college vragen en. En dan wijs ik toch heel even op een wakker. Dus u gaat er wat meer inhoudelijk in, Maar dat is niet. Niet. We hebben het over allerlei dingen gehad van hoe moet je. Is het logisch om misschien in twee jaar. Maar dan moet u de nota gaan wijzigen en u vraagt dan om de nota aanwijzen. Nee, dat gaan we niet doen. Ik heb wel toegezegd dat we bij de actualisatie dat we die aandachtspunten mee zullen nemen, want een aantal dingen vonden we zeker goed om mee te nemen. Ik was ook een beetje verrast als portefeuillehouder, want ik dacht dat het even over de voorgestelde risicoprofielen waren van de volgende partijen die in begroting stonden. Niet dat we het sec hadden over een verbonden partij. Er worden nu twee genoemd,. Maar heeft allemaal op zijn eigen merites. Heeft daar een heel zorgvuldig proces conform de nota verbonden partijen met uw raad plaatsgevonden. Dus misschien moeten we nog even door. Ik snap de intentie, maar we hadden een rondetafelgesprek. Het ging over het risicoprofiel en het was eigenlijk een voortzetting van de evaluatie die in januari heeft plaatsgevonden. En daar zijn een aantal

▶ 2:52:03waardevolle aandachtspunten, waaronder. Waarom dezelfde belangen is bijvoorbeeld genoemd. Moeten we niet al te standaard in de eerste twee jaar verscherpt toezicht? Dat zijn denk ik waardevolle punten, maar dat doet niets af aan de nota die zoals de verbonden partijen zijn, dat we dat allemaal regulier doen. De formele en informele instrumenten, de formele instrumenten zijn, staan allemaal netjes. In hoofdstuk zes van de nota en de bijlage twee zijn alle informele instrumenten en dat doen we regulier en het risicoprofiel waar die nu allemaal op zitten. En u kunt ook de raadsrapporteurs instellen. Dat heeft hij voor de Eh, voor de OdG. Dat is allemaal al regulier geborgd. Dat maakt het daarmee overbodig, want die aandachtspunten willen we graag bij de evaluatie meenemen. Dank u wel voor de toelichting. Wethouder Hol. Het is uiteraard aan de raad om daar. Iets mee te doen of niet? Uh, dank voor uw toelichting. Dan heeft u de eerste termijn gehad en dan doe ik even naar volgorde en ik meen geteld te hebben in het aantal vragen. Dan begin ik bij wethouder de pachter, voor beantwoording van de gestelde vragen

▶ 2:53:06en uh, reflectie op uhm, moties dan wel amendementen binnen de portefeuille. En vervolgens graag wethouder Post, dan wethouder Grim en dan wethouder Noordermeer. Uhm wethouder de pachter aan u het woord. Ja, aanzetten, dan ben ik wat beter te verstaan. Uhm. Ik heb inderdaad een aantal vragen, vier vragen, twee amendementen en een motie. En ik begin even bij de vragen. En dat is de eerste vraag van GB. Horen graag van het college hoe het omgaat met de dekking van de toegevoegde functies aan de organisatie bedrijfsvoering. De insteek is om de dekking te vinden binnen de bestaande budgetten van de organisatie. Ik mag er niet aan refereren, maar we hebben wel een presentatie gehad van de gemeentesecretaris daarover. We hebben. Regelmatig gesprekken hierover gehad en we hebben gekeken naar hoe gaan we dit nou oplossen

▶ 2:54:07binnen de eigen organisatie. En er zijn oplossingen voorhanden. Het kan best zijn dat we op een gegeven moment toch tegen een lichte overschrijding aanlopen, maar dat gaan we in ieder geval tijdig aan u melden. Dat is even wat betreft die vraag dan CDA. Hoe kunnen we onze afhankelijkheid van de Big Tech verminderen? Dat is een onderwerp die wij ook hoog op ons prioriteitenlijstje hebben staan. Het is zo dat wij de transitie naar de Europese ICT, ICT dienst en open standaarden. Dat overstijgt eigenlijk de vraag die hier gesteld wordt, want het is best een hele transitie. Wat we wel doen is volgen wat de VNG. Voorschrijft en waar ze mee bezig zijn. Die lopen op dit moment ook een aantal pilots, dus die volgen we. We zijn als gemeente gewoon echt te klein om daar voortouw in te nemen of een voortrekkersrol in te gaan nemen. Dus wat wij vooral doen is kijken hoe volgen we de ontwikkelingen en hoe kunnen we aansluiten bij die ontwikkelingen? We trekken al op met de gemeente Lingewaard en wellicht

▶ 2:55:09dat dat straks ook nog op grotere schaal gaat gebeuren. Voorzitter. Interruptie. De heer Elbers. Dat is inderdaad wel de vraag die onze fractie heeft aan u, want de motie in de motie wordt dat al aangegeven van. Kijk inderdaad naar de samenwerking met Lingewaard Arnhem en als het nodig is. Groene metropool. En de intentie van de motie is ook. Want u geeft dat dat nu aan. Wij zijn volgend en en en en. We wachten af. Dat zouden wij graag anders zien en dat is de bedoeling van deze motie. Nou, het is niet zo dat we afwachten volgens wat anders dan dan afwachten. Nee, we volgen die processen zeker,. Maar we kunnen daar gewoon geen voortrekkersrol in innemen, want we zijn gewoon wat dat betreft te klein, hebben de beperkte capaciteit om dat op te kunnen pakken. Dus daar volgen we echt de ontwikkelingen. Dus dat is ook gewoon ons antwoord hier elders. Voorzitter. Dan toch de vraag ziet u wel mogelijkheden om dit samen op te pakken met Arnhem en andere gemeenten binnen de Groene Metropool?.

▶ 2:56:12Wethouder pachter We werken nu al samen met Lingewaard, maar ik kan me ook zo voorstellen dat dat. Verruimd wordt naar een grotere regio. En Arnhem, die heeft daar inderdaad ook al wat ontwikkelingen in. Zou best kunnen zijn dat we die Uh uhm samenwerking verder gaan uitbreiden. Maar daar, daar bij zijn we ook gewoon afhankelijk van wat de regio doet. Maar nogmaals, wij onderschrijven in ieder geval wij ondersteunen. Uw zorg. En we zeggen ook van daar willen we ook echt wel deel aan nemen. We willen ook echt wel zorgen dat we daar niet in achterop gaan lopen. Er komt 1 januari of een Q1, een divisie. Daarin wordt dit onderdeel ook opgenomen, dus dan kunnen we het daar in ieder geval nog uitgebreid over gaan hebben. Voorzitter, ik loop. Erop vooruit, maar geeft u nu als uhm advies aan de raad. Uh bij M3 oordeel raad. Wethouder Pachter. Oh nee, niet Oordeel raad. Nee, wij ontraden deze motie omdat

▶ 2:57:15we in Q1 waarschijnlijk ergens Q1 met een visie komen. Daarin komt dit onderwerp ook weer terug. Dan de volgende vraag. Die is van Pro. Ehm, even kijken hoor. Het gaat over. Volgens mij heb ik hem net al een beetje beantwoord. Het gaat over als er uitvoering. Als er problemen zijn met de uitvoeringscapaciteit of de raad dan. Daarover geïnformeerd wordt. U stelt. U stelt eigenlijk de vraag wordt een eerder geïnformeerd. U wordt gewoon geïnformeerd zoals we dat eigenlijk gebruikelijk doen via de bestuursrapportage. En dat is moet op zich voldoende zijn voor de raad om dan te kunnen beoordelen of er problemen zijn met de capaciteit of niet. Dus op deze manier brengen wij in ieder geval de raad op de hoogte. Voorzitter. Elders. Ja toch? De vraag waarom dat niet mogelijk is? Om de raad eerder in positie te brengen om.

▶ 2:58:18Zodat de raad ook een afweging kan maken om bij te sturen. Want als we dat pas bij de pc doen. En we hebben dat ook bij bestemmingsplannen. Heel vaak gelezen in bestuursrapportage. Dan wordt er weer gezegd van ja, hebben we nog niet gerealiseerd omdat de uitvoerings kracht er niet was. Er is niemand ziek geworden, er is niemand, er is wat. Terwijl de raad totaal niet op de hoogte is van van dat probleem en daar misschien naar had kunnen handelen. Van wij vinden het zo belangrijk, college. We willen daar ook. Meedenken met dat college om ervoor te zorgen dat het wel kan. Dus wat is nu het probleem om de raad eerder in positie te brengen?. Wethouder De pachter. Dat is op zich niet een probleem, maar we willen wel gewoon de gebruikelijke route daarvoor gebruiken en via de bestuursrapportage de raad daarover informeren. Ik moet eerlijk zeggen dat wij het komend jaar ook gaan gebruiken om te bezien hoe we dit gaan oplossen binnen de binnen de huidige budgetten van van de organisatie. En wij verwachten

▶ 2:59:20dat het eigenlijk wel gaat lukken. We hebben nu een aantal vacatures of een aantal functies die we extern willen invullen. Die moeten. Vervuld gaan worden door vaste vacatures. Daar zijn we nu ook mee bezig, dus we verwachten dat we daar in ieder geval de ruimte in gaan krijgen. Dus ik moet eerlijk zeggen, ik voorzie eigenlijk geen problemen komend jaar. Dus vandaar ook dat we hebben aangegeven. Dat komt dan terug in de bestuursrapportage. De heer Elbers. Voorzitter. Als u geen probleem voorziet, dan is het juist helemaal geen probleem om, als zich onverhoopt wel het probleem voordoet, om de raad dan te informeren. Dus. Want zo vaak zal het niet voorkomen, zegt u. Dus wat is dan het probleem om het wel te doen? Ik begrijp het echt niet. Wethouder mag de laatste. Insteek. Ja, ik, ik, ik kan het blijven herhalen, maar ik. Ik heb zoiets van de bestuursrapportage moet op zich voldoende zijn om de raad te informeren, zoals we dat gebruikelijk doen.

▶ 3:00:20OK, dan hebben we nog een vraag ook van Pro. Dat gaat over plan B. En dat gaat over. De Spreidingswet. Of we daar een plan B voor hebben? Ehm. Wij hebben. Ik heb u al eerder een mail gestuurd. Daarin heb ik aangegeven dat wij in december een plan zullen opleveren aan de raad, dat in januari er een politieke avond zal plaatsvinden en dat de februari dit stuk in de raad komt. En omdat het dan pas in december wordt opgeleverd, kunnen we ook dan pas bekijken en berekenen wat de kosten daar van zijn. Dus kunnen we hem ook niet opnemen in deze begroting. Die gaat wel volgend jaar komen. Voorzitter. De heer Elbers. Begrijpt dus goed dat er dus nog niet gewerkt is aan een plan B. Uhm, hoe ziet uh de portefeuillehouder de de realisatie per 1 juli t volgend jaar? Uh lukken? Uh. En als we dan geen plan B hebben? Uhm, wat dan?.

▶ 3:01:21Wethouder B achter. T eerste ging over de financiën, want dat ging ging d'r om. Waarom staat dat niet in de begroting? Tweede is dan plan B. We hebben elf, de elfde van de elfde. Om 11.00u hebben wij een afspraak met de minister. Ik heb wel afgesproken dat we geen 11 minuten te laat komen. Dat lijkt me niet zo handig. Maar we hebben ook gereageerd op de brief van de minister, waarin die indringende oproep deed aan de gemeente om vooral te kijken naar opvang van statushouders. Dat klonk ons als muziek in de oren. Daarom hebben we ook direct gereageerd op die brief per mail, want voor de rest konden ze niet bereiken. Daar hebben we nog geen reactie op gehad. Ik hoop dat er vandaag of morgen een reactie op te krijgen en dan kunnen wij. Naar aanleiding van dat gesprek kunnen we kijken welk plan er dan uit gaat komen. Daarnaast hebben we natuurlijk altijd nog de mogelijkheid van uitruil, Maar ik wil niet verder ingaan op dit onderwerp, want dan gaat het daar vooral over. We hebben het al vaker over gehad, maar dat is dus zeg maar ons. Plan voor het gesprek met de minister en de reactie van ons op de brief van de minister, waarin hij vraagt om meer statushouders

▶ 3:02:25te huisvesten. Dank u wel. Dat is helder. Volgens mij gaat u verder, wethouder De pachter. Dan kom ik nu, want de vragen heb ik nu gehad. Dan kom ik nu aan de amendementen. De eerste is. Dat gaat ook over de. De uitvoering. Ehm, ik moet even goed nadenken hoor. Het is eigenlijk de. De. De. Het antwoord op de vraag die ik net al heb gegeven. Het gaat over de organisatie. Het gaat over de functies die we die we in gaan vullen. En dat zijn van met name de functies op managementniveau. De vraag was waarom het college onderscheid heeft gemaakt tussen managementniveau en uitvoerende uitvoerende functies. Daar hebben we bewust voor gekozen, omdat de spin off control van een aantal teams, en dat weet u. Dat is ook door de eh, hoe heet het, door de gemeentesecretaris. Gepresenteerd, dat de spin off control

▶ 3:03:29te groot was en daardoor ook de teams niet op een juiste wijze konden worden aangestuurd, niet begeleid et cetera. Dus vandaar dat we daarvoor gekozen hebben. Die ook nog eens even. Die gaan we oplossen binnen de huidige, binnen het huidige budget. Zoals ik net ook heb beantwoord. Ehm, even kijken. Dan kom ik aan het tweede amendement dat. Sorry. Ik krijg wat reacties aan de linkerkant, maar ik weet niet waar het over gaat. Amendement vijf. Dat gaat over de buurtbudgetten. Even kijken. De buurtbudgetten. Dat is op zich. Mag het woord sympathiek niet gebruiken. Ik probeer even een ander woord ervoor te vinden. Maar ja, nobel heb ik vanmiddag al bedacht, Maar het is in ieder geval. We begrijpen de intentie van het amendement,. Maar als u weet dat wij op dit moment bezig zijn met het plan voor de zorgzame gemeenschap, daar is voor 2027 en

▶ 3:04:322028 een budget voor gereserveerd van 250 € 0 voor 27 en 250 voor 2028. Dat komt de dorpen ook ten goede. En hetzelfde geldt ook voor de dorpen. Deels, waar natuurlijk ook geld in zit en waar we als gemeente ook geld aan bijdragen. En zo zijn er nog meerdere posten die we gebruiken om de dorpen te ondersteunen. Als we dit al zouden doen, dan zou ik het integraal onderdeel willen laten zijn van een totaalplan. Dus om nu zeg maar dit eruit te tillen en dan te zeggen van nou, laten we dan die € 110.000 waarvan ik niet goed weet waar die op gebaseerd is. Het bedrag. Ik gok elf dorpen. Om die er nou uit te tillen en dan te zeggen daar gaan we dan op deze manier invullen. Daarvan zeggen wij dat ontraden we. Even kijken, wat waren de amendementen? Dan Nog één motie. Even zoeken hoor. Dat is de alternatief voor die big Tech. Daar heb ik net eigenlijk al antwoord op

▶ 3:05:35gegeven en bij ontraden deze motie dus. Dank. Daarmee heeft u volgens mij alle vragen en reacties op amendementen dan wel moties gegeven vanuit het college. Dan kom ik bij wethouder Post. 2003. Dank u wel, voorzitter. Maar wonen die we op voor 1 juli zullen vaststellen en in dat proces een programma wonen, hebben we op volgens mij in 24 november de eerste raadsbijeenkomst, waarbij u alvast kunt meepraten over dat programma. Tevens zijn wij bezig

▶ 3:06:36met een capaciteiten raming als het gaat om de bezetting van onze projectmanagers en in de hele keten van mensen bemensing op de projecten. Uhm. En dat onderzoek, dat loopt nu nog. Dat kan ik u Q1 presenteren. En die koppelen we dan ook gelijk aan de realisatie stimulans om die daar op in te zetten. Maar dan moet het dan op dat moment de keuze gemaakt worden. Kiezen wij dan voor om uit te breiden met drie fte als dat nodig is, ja, dan hebt u mij aan uw zijde. Maar misschien is die realisatie stimulans juist ergens anders voor nodig. En ja, die keuze, die wil ik wel graag met u maken. En die wil ik ook wel graag met u maken. Naar aanleiding van een onderzoek die we gedaan hebben. En dan dat we ook komen tot de juiste beslissing voor het inzetten van die van die realisatie stimulans. En dat geldt ook voor de Sfonds, want de verbouwing is voor ons inderdaad. Ik heb bij de kadernota toegezegd om daar terug te komen bij de programmabegroting. Dat betekent niet dat ik hem vergeten ben, maar ik zou hem wel graag willen meenemen in de overweging om te komen tot straks. Het programma Wonen. Moet ik ook bijzeggen dat ik nog geen enkel

▶ 3:07:39signaal heb ontvangen vanuit de markt, dat er behoefte aan is om een verenigingsfonds in het leven te roepen. Maar het heeft zeker voordelen. Maar ook zeker, en dat wil ik ook meegeven, zeker ook een aantal nadelen, maar dat zullen we t.z.t. gaan bespreken. Voorzitter. Volgens mij is het een interruptie van de heer Van Noordwijk. Ja, voorzitter. Hoor ik de portefeuillehouder nou zeggen dat hij er de voorkeur aan geeft om een belangrijke financiële beslissing. Een paar maanden na de begrotingsbehandeling te gaan nemen met met de raad. Kijk, in mijn ogen is een begroting. Dat geeft de kaders aan van hoe je geld kunt uitgeven. En in dit geval gaat het erom dat er zowel meer geld binnenkomt als meer geld wordt uitgegeven. En daar is de mogelijkheid wordt geschapen voor meer ambtelijke capaciteit. Want ik vind het eerlijk gezegd onverklaarbaar dat we ook van de huurdersvereniging bijvoorbeeld weer horen. Dat projecten niet worden doorgezet omdat er een gebrek is aan ambtelijk capaciteit.

▶ 3:08:41En als er geld beschikbaar is, dan hoef je het nog niet uit te geven. Het kan best zijn dat er geen goede mensen gevonden kunnen worden, wat dan ook, maar het geld is er wel voor beschikbaar. En en dat is dacht ik, wat wij met de begroting doen zo goed mogelijk inschatten van wat gaan we het komende jaar binnenkrijgen en en wat gaan we uitgeven en waaraan gaan we het uitgeven?. De heer Van Noordwijk. De Heer op de weg weet al waar ik heen ga, denk ik. Wat is uw vraag?. Ik. Ik begon met de vraag Hoor ik de wethouder nou zeggen dat. Oké. Nee, daar was ik al. Uh uh. En volgens. Mij is de wethouder. Ja, die vraag had ik inderdaad ook gehoord. En ik moet wel zeggen dat ik wel weer afgeleid was dat ik die vraag weer vergeten was. Maar goed dat u nog even een heel kort herhaald heeft. Die gelden van de van de realisatie stimulans die die zijn over 2026 vanaf 25 al geïnd en die hebben we dus als een bestemmingsreserve opgenomen. Dus die zit daar. Die kunnen we dus uit gaan geven. Ik vind het wel belangrijk. Als we dat geld gaan uitgeven. Is best een

▶ 3:09:43behoorlijk behoorlijke som geld. Dan wil ik hem wel uitgeven daar voor het doel waar die voor besteed moet worden, waar hij voor. In het leven geroepen is. En als dat betekent dat we straks twee of drie fte moeten aannemen om die woningbouw een slinger te geven, om om een versnelling aan te geven. En als dat het ultieme doel is, of het ultieme middel is, dan vindt u zich aan mij zijde. Maar wellicht zijn er ook nog andere knelpunten te noemen of te bedenken. Of komen die op? Uit het onderzoek waarvan we zeggen hou nou eventjes pas op de plaats en. Besteed dat geld liever daaraan. Want als het zo zou zijn dat drie fte betekent dat de zeventig projecten die nu lopen allemaal in de versnelling worden gezet en dat we sneller tot oplevering van woningen komen, ja, dan was ik al lang bij u geweest. Als we als als portefeuillehouder wonen. Op de vraag voor een krediet. Dank u wel, wethouder Post. Gaat u verder met uw. Ook de heer Elbers interruptie. Even terugkomend op uw bijdrage over de vereffening. Het vereffeningsfonds. Uhm, want bent u niet

▶ 3:10:45met mij van mening? U heeft de vorige keer gewoon een toezegging gedaan. Uhm. Die moet in onze ogen gewoon gestand gedaan worden. En als u dat als. Als het niet lukt om een of andere reden. Dan komt er een memo of 11111 bericht naar ons toe van Hey! Er is iets tussen gekomen,. Ik kom nu niet. Ik kom die toezegging niet na of op een later moment na. Maar wij horen niks en we moeten er zelf naar gaan vragen. Vindt u dat nu de de de goede weg om om te gaan met de raad?. Wethouder Paul Ja, voorzitter, dat is zeker niet de goede weg, want als ik een toezegging doe en volgens mij hebben we destijds een toezegging gedaan om bij de behandeling van de kadernota daar op terug te komen. Inderdaad, die is niet gekomen. Daarmee ben ik hem niet vergeten, Maar ik wil hem wel zorgvuldig met u willen bespreken, zonder dat ik u dat ik in de programmabegroting daar al een keuze heb gemaakt. Ik zal die keuze graag met u willen maken. En inderdaad had ik dat iets eerder moeten aangeven. Wellicht op de integrale planning, want dan had hij

▶ 3:11:45een blokje verschoven kunnen worden. Hebt u gelijk in. Voorzitter, heb ik nog een vraag van. uh. Uhm. Lijst op overslaan. En dat gaat over de verwachtingen over de woningbouw 2026 en 27. Aansluitend op naar de voortgangsrapportages die we dan. Ik moet echt wennen aan een bril. Ik ben daar niet gewenst door die. Voortgangsrapportages die dan gedaan worden en het projecten boek. Daarmee proberen wij u op de hoogte te houden van de voortgang van de woningbouw en de realisatie tot de woningbouw. Dus ik hoop dat u, nou ja, dat dat. Voldoende inzicht en een antwoord geeft. Op uw vraag. Dan heb ik ook nog een amendement. Voorzitter. Ja, en ik denk dat ik daar al een klein beetje heb laten doorschemeren wat het antwoord gaat zijn op het amendement. Want hoewel, nou ja, die 330 nul richting portefeuillehouder Wonen

▶ 3:12:46gaat, met dit amendement zou ik toch heel erg blij moeten zijn, ware het niet dat ik toch nog dit amendement iets te vroeg vind, omdat het. Capaciteit. Onderzoek Uh uh. Uh, de capaciteit de raming nog gedaan moet worden en dat pas ik u één uh een antwoord op heb. Mocht het zo zijn dat er drie fte nodig zijn, ja, dan moet ik ook u de credits geven. En dan uh. Ja. Uh. Alleen ja, daar heeft u nu niks aan. Die amendement moet ik dus ook ontraden. Dank. Wethouder Post. Dan kom ik bij. Zoals net aangegeven wethouder Grimm namens het college voor openstaande vragen en reacties op moties danwel amendementen. En even voor de band. Ik had het aan het begin van de vergadering natuurlijk al aangegeven dat uh bij het tweede deel, uh, na de schorsing uh vanuit GBO de heer Van Baarle aan zou schuiven. En dat is inderdaad gebeurd. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb drie vragen en

▶ 3:13:46twee amendementen te beoordelen, en ik wilde eigenlijk, uh, met de vraag van CDA als laatste eindigen, omdat het een mooi bruggetje is naar het amendement. Allereerst de vraag van de SGP over. Is er meer bekend over kleine kernreactor in de SMR in de gemeenten in de Betuwe?. Maar er is. Ehm.. Ik raad u allen aan, als u daarin geïnteresseerd bent om de website van de gemeente Nederbetuwe te bezoeken. Dit plan is helemaal in de gemeente Rheden Betuwe. Die doet de participatie, die verzorgt de informatie. Die hebben de kennis in huis. En er staan ook telefoonnummers en mailadressen waar u naar toe kunt mailen als u vragen hebt. Uh, aan de gemeente Nederbetuwe. Uh uh. Dat wil niet zeggen dat wij geen contact hebben daarover. Ik heb periodiek contact met de wethouder. Uh uh, ben ik die uh Nederbetuwe? Dit uh projecten zijn portefeuille heeft en het eerste contact is weer eind november. En dan hoop ik dat hij ook in de

▶ 3:14:48agenda blijft staan. Maar wij spreken elkaar regelmatig hier over dit onderwerp. Dus we blijven aangehaakt. Maar ik informeer ik. Ik wijs u er nadrukkelijk op. Kijk eens op de website van de gemeente Nederbetuwe is een apart. Blokje waar u op kunt klikken. En dan krijgt u alle informatie over SMR s en welke types dat er zijn en zo voorts, enzovoorts. Dan de volgende vraag. Die was van Pro. Over de Klimaatwet, het uitvoeren van het Uh onderzoek naar investeringsfonds Betaalbare en groen en woningbouw. Nou dit onderzoek t uh onderwijs in Q1 uh 2027 af. En dan wordt u daar ook over geïnformeerd En uh ja, dan maak ik even een voorbehoud. Dan hoop ik niet dat er ook een link naar het programma Wonen Uh nodig is, want dan uh ja, goed, maar daar zullen we u dan over, uh over informeren.

▶ 3:15:49CU QR 27. Ik heb ook aan de heer Grimm eigenlijk. Eigenlijk dezelfde vraag. U doet een toezegging bij de kadernota om er terug te komen bij de programmabegroting. We lezen niks. We horen niks. Uhm, vindt u dat de goede manier om om te gaan met de raad?. Wethouder Grim?. Nee, als dat zo keihard gezegd is, dan niet. Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik de tekst van de toezegging uh. Die heb ik namelijk zelf ook in de stukken uh staan. En uh ja, ik weet niet of ik t zo goed. Ik Ik moet het nakijken. Ik Ik ik weet t niet. Maar dan als u, als u wat u zegt waar is, dan hadden wij u een mailtje moeten sturen dat het niet voor uh, voor decanen of voor de. Begroting kan. Ja. Dat klopt. De heer Elbers. Ja, voorzitter. Ik. Voel een beetje ongemak. De omgang hoe met toezeggingen uh wordt omgegaan. Dus dat vraagt van ons als raad dan ook. Ja, ook ook van ons. Dat

▶ 3:16:50we beter opletten hoe die precies geformuleerd zijn, zodat we het inderdaad beter navolgbaar kunnen houden. En ik hoop dat het college daar ook medewerking aan geeft. Voorzitter. Wethouder Grim. Ik ga ervan uit dat de dingen goed worden opgeschreven. Ja. Aan de beantwoording van de vraag van het CDA toe. En de Economic Board, Uh. De strategische waarde zag de waarde niet alleen cijfers. Nou, ik ga u. Naar de de Economic Board. Voor degenen die niet helemaal precies weten. Dat is een samenwerking tussen overheid, ondernemers en kennisinstellingen. Eh. En ook wel een triple helix genoemd. Uh, voor degene die het minder zegt. De Economic Board geeft richting aan ontwikkelingen. In

▶ 3:17:52sportregio Arnhem, Nijmegen en Life Board is de nieuwe naam voor de groene metropool die ze als merknaam gebruiken. Daarmee proberen zij ook de gezamenlijke ambities van de gemeenten en van de bedrijven en van de kennisinstellingen in instellingen. Te stimuleren en te te realiseren. Ook. De De Economic Board doet dit door prioriteiten te stellen en daar kracht op te bundelen en zo te lobbyen in Den Haag en in Brussel. En denk daarbij als je aan Den Haag denkt, aan de regio deals, de regio deals die worden toegekend aan regio's op basis van voorstellen van die triple helix, dus van al die partijen samen. En daar speelt spelen de Economic Boards een ja een een, een beetje, 111 verbindende partij. En om die partijen allemaal te verbinden met elkaar. En.

▶ 3:18:52De Economic Board die initieert en die faciliteert uh, projecten en programma's? Uh. En helpt daar om en helpt om daarvoor uh financiering aan te trekken. De Economic Board, Die voert in principe zelf geen projecten uit. Het is geen uitvoeringsinstantie. Uhm uh. Projecten en uh programma's uh staan of vallen bij uh samenwerking. Zoals ik al zei. Uh en de de econoom Economic Board, die heeft een aantal strategische partners. En dan denk ik bijvoorbeeld aan Oost en All voor wat betreft uh investeringen. A ai uh uh bedrijven en dat zijn er verschillende om diverse AI projecten uit te zetten, vooral ook voor ondernemers. Maar het is veel ruimer. En Als je het over energie hebt, dan heb je het over. Waterstof en dan heb je High Valley. Dat is. Dat is zoiets waar zij bij aangesloten zijn en. Dat. Ja,

▶ 3:19:55en dan heb je ook de waterstof backbone, zeg maar, die ook via ons gebied komt te lopen. Daar kijken zij dus of daar aftakkingen op nodig kunnen komen. En dat is allemaal in een veel breder verband, maar het kan hier ook van groot belang zijn. Nou, de drie onderwerpen die uh, de Economic Board uh in Overbetuwe heeft gehad, waarbij zij betrokken zijn geweest in meer of mindere mate. Dat is sinds twee twee 2022 betrokken bij het traject Kansen Regionaal speerpunt Health op bedrijventerrein de aan nabij uh Rijnstate. En verder is uh de Economic Board vooral op het financiële vakvlak heel nauw betrokken geweest bij het binnenhalen van de regiodeal en. In Den Haag. Daarbij zijn concrete financiële middelen opgehaald voor de power up de aan. En ook als je dan aan de bredere welvaart denkt. Want dan hebben we ook dat aspect. Ook voor. Dorpen die als dorpen dealde. Herveld Anders

▶ 3:20:58wordt bijvoorbeeld mede gefinancierd uit uit de de de Regiodeal gelden. En die dus zijn binnengehaald middels die samenwerking. Uhm. Nou op de. Op dit moment lopen er gesprekken over de uitvoering van de Human Capital agenda. Dat gebeurt ook in. In. In. In overleg met mijn collega van Sociaal Domein. Dus dit. In zoverre is dat vrij breed. Interruptie van de heer Elbers. En ik wilde graag even erop wijzen dat uh uh, wethouder, dat u over de tijd van uw betoog zit. Oké, uh. En u moet nog naar uh inhoudelijke reacties op de motie en zo. De heer Elbers. Ja, Sorry. Ik waardeer het zeer dat de wethouder zo uitgebreid ingaat op de vraag van van van het CDA. Prima, maar we krijgen nu wel een heel lang betoog over de Economic Board, dus mijn. Wat ik graag wil weten, is wat u nu vindt van het amendement Wat ik. Ik zal. Ik was al bij de laatste. Wethouder Grim aan u het woord.

▶ 3:21:58Ik was aan de laatste zin toegekomen. Uhm,. Nou, omdat de samenwerking, uh middelen kunnen worden binnengehaald en binnen het samenwerkingsverband Informatie en Kennis kan worden gehaald, omarmt het college dit amendement? Kom ik aan het amendement. Voorzitter. Dan interruptie van de heer Elbers. Toch nog een vraag. Ik snap het inhoudelijke omarmen. Het college omarmt ook het dekkingsvoorstel zoals dat hier bij staat. Wethouder Grim. Ja, ik. Ik. Omarmt het amendement. Punt.. Ja. Goed. Voorzitter. Dan ga ik verder aan het amendement van de SGP. Fasering afvalstoffenheffing 2027. Nou, wij hanteren al lange tijd de norm dat de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend moet zijn. In 2014 is dat destijds door de Rekenkamer geadviseerd dit uitgangspunt te blijven hanteren. Dus daarvoor deden we het ook al. In

▶ 3:22:592018 heeft de Rekenkamer dit nogmaals bevestigd. En ook anno. 26 is dit nog steeds de gevolgde lijn. Op basis van het beleidsplan Van afval naar grondstof in Overbetuwe 2024 2028, zoals vastgesteld door uw raad op 1 juni 2024. Het college adviseert hiervan niet af te wijken en ontraad. Ontraad derhalve het amendement. Dank u wel. Wethouder Grimm namens het college. Interruptie van de heer Van IFTrik. Het verbaast ons als SGP dat er in het verleden toch aantoonbaar verschillende dingen mis zijn gegaan, en dat we nu nog een keer een uitzondering kunnen maken om die burgers tegemoet te komen. We kunnen met ons abonnement, kunnen we dit ook kostendekkend maken?. En uw vraag aan de portefeuillehouder?. Is dat er niet voor één keer een uitzondering gemaakt kan worden? Want ook het geld wat de Heer hier is, is ook opgebracht door de OZB. Onder

▶ 3:24:01andere dus. En dat is door alle burgers opgebracht. Dus dat willen we graag. Helder. Dank u wel, wethouder Grimm. Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, dat is. Theoretisch alles mogelijk natuurlijk. Wij ontraden het Uh amendement nogmaals hier uh gezegd en uh, ook wel omdat wij achter het uh principe willen blijven staan om die 100% 100% kostendekkend heid te handhaven. En volgens mij zijn er in het verleden wel grotere stijgingen geweest. Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Noordermeer, die volgens mij één vraag. Nee. En twee een motie in amendement heeft openstaan. Maar dat is mijn beleving. Wethouder Noordermeer.

▶ 3:25:03Voorzitter één. Aanvulling daarop. Ik zou ook graag. Kort even recht willen doen aan de inbreng van D66, waarbij. Je wellicht kan twijfelen of het een vraag was, maar waar het ging over. Waarom is er geen nieuw beleid op het sociaal domein? Want anders hebben we vanuit de fractie van D66 helemaal niks als een vraag genoteerd. En dat lijkt me toch ook. Niet helemaal recht doen. Ik concludeer dat u aan de vastgestelde vragen, motie en amendement antwoord geeft. En u geeft een bonus op. Zeker. En dan hebben we dat wel. En daar begin ik mee. Want de heer Van Noordwijk zei Er is geen nieuw beleid op het gebied van sociaal domein. Nou, voor een deel komt dat omdat bij sociaal domein denk ik niet zozeer het beleid voorop staat, maar de uitvoering. En die is nu natuurlijk meer aan het college. In de tweede plaats is natuurlijk opgemerkt dat we ten aanzien van zorgzame gemeenschappen een inspanning hebben, die ook in de begroting is vertaald. In de derde plaats bent u over de aanvullende zorg en welzijn zal code en de gevolgen daarvan en hoe we daarmee met die middelen omgaan. Bent u per memo geïnformeerd en u zult voor

▶ 3:26:04december daar ook een collegebesluit op krijgen, zowel wat betreft de regionale als de lokale middelen. En verder zijn er ook wel gewoon wat kleine dingen die soms aandacht behoeven. Zo was er al sinds april 25 geld voor vergoeding van kinderopvangkosten van pleegouders. Dat was wel door het Rijk aan de gemeente overgemaakt, maar lag nog niet bij de ouders. Dat is ook inmiddels voor dit jaar. En wij zijn. We hebben de druk opgezet en we gaan. We hebben nog de verwachting dat dat dit jaar nog concreet bij de betreffende ouders kan worden uitbetaald. En dat is een vorm van zorg die heel erg goed is voor de kinderen en ook heel erg doelmatig is. En een ander voorstel zit in de pijplijn over het tarief vragenvankelijk vervoer, waarbij de tariefstructuur niet optimaal was vanuit doelmatigheid en nu dat wel wordt ingevoerd, had ook een jaar eerder gekund. Maar dat soort zaken, daar hebben wij ook aandacht voor. Dat wat betreft D66. Dan ga ik naar de vragen van het CDA. Die gaan dan automatisch eigenlijk over

▶ 3:27:06richting de motie twee. Ik denk dat het goed is om even te schetsen de context van die motie. Er is een subsidie beschikking van 79 € 0. Voor energiearmoede. Daarvan is daarbij is gezegd. U mag verwachten dat er nog eenzelfde bedrag komt voor 2027, maar daar is nog niet helemaal duidelijk van wat dan precies de voorwaarden zijn. En het is ook nog niet. Dat we daar rechten aan kunnen ontlenen, maar in principe kan je ervan uitgaan dat dat bedrag ook onze kant opkomt. Er is wel aangegeven dat het onderdeel uitmaakt van een plan bij de Europese Commissie, wat uitgaat van de inzet van energiecoaches en Energiefix ers. En het zou dus kunnen dat die tweede tranche ook alleen maar kan worden uitgegeven als je dat koppelt aan energiecoaches. De doelgroep van die maatregel is helder. Die staat in de beschikking mensen met een laag besteedbaar inkomen en een lage energie energetische kwaliteit woningen. Sorry voor de ingewikkelde taal, maar dat is hoe

▶ 3:28:06het er in staat. Dus zeg label D label A, waarvan niet voorzien is dat de woningstichting als het sociale huur is, dat komend jaar of het jaar daarop. Gaat optrekken. Dan zou je misschien denken nou ja, misschien kun je financieel voor die mensen wat doen, maar dat wordt dan weer in de regeling verboden. Dus dat is even het kader van de beschikbare budgetten. Nou, dan is het op zich denken wij, ook goed om te kijken naar de regeling die de gemeente Arnhem heeft. Alleen, we zullen wel moeten kijken of dat ook,. Want het is een goede manier om voor structurele lastenverlichting bij de betreffende doelgroep te. Om die te bereiken. Maar de beperkte middelen binnen die stukken voor ons als Overbetuwe. En het risico dat dan een relatief groot deel naar uitvoeringskosten gaat, is natuurlijk wel aanwezig. Dus daar moeten we wel heel goed naar kijken. Welke uitvoering we kiezen. Dan? Als ik dan kijk naar de motie.

▶ 3:29:09Voorzitter. Interruptie. Interruptie van de heer Op de Wegen. Ik ken. Mijn plaats. Laat de. Wethouder eerst even. Iets over de motie. Zeggen. Ja, ik zou niet durven met. Nee, maar ik hoorde de heer op de weg zeggen. Wethouder Noordermeer. Voorzitter. Dan denk ik dat de motie die roept volgens mij op tot tempo. En om te komen tot een praktische regeling die ook herkenbaar is voor de doelgroep. En ook, denk ik impliciet zit er wel in dat je moet opletten wat betreft de uitvoeringskosten. Nou, als dat. Als ik de motie zo mag interpreteren als oproep, dan kunnen wij als college die daar graag aan tegemoetkomen, hebben we wel iets nodig,. Want we hebben ruimte nodig bij de uitwerking. Ik denk dat de motie een hele duidelijke richting aangeeft, maar ik denk dat het goed is om iets breder te kunnen denken. En het tweede is. Er wordt voorgesteld om er een raadsvoorstel van te maken. Dan zit je al gauw weer met een termijn, met een voorronde en vervolgens een raadsbehandeling die je nodig hebt.

▶ 3:30:10Dus ons voorstel zou zijn om toe te werken naar een raadsvoorstel in april. Dat is ook haalbaar volgens ons. En dan zullen we proberen zoveel mogelijk recht te doen aan de motie. Als ik hem zo kan interpreteren, dan kunnen wij als college die motie ook omarmen. De heer Op de Beeck. Ja, ik denk dat ik. Dan toch. Het recht van de twijfel. Moet geven. Dat is uiteraard aan u. Dat laat ik aan u. Uhm. Dank u wel. Dank u wel, wethouder, Ook voor die toelichting. Ik kijk even naar de heer Elbers. Goed. Ja. Toelichting was duidelijk en de toezegging ook. Dank u wel. En dan is er nog één over Fracties amendement. Dank u wel, mevrouw Bruinsma. Dan gaan we naar amendement vier. Eigenlijk hebben we daar de vorige. Politieke avond in de voorronde natuurlijk al discussie over gehad. U maakt het nu concreet hoe u keuzes zou maken. Ik heb toen ook al betoogd, zeg maar dat wij graag consistent

▶ 3:31:13zijn in de regelingen die we treffen, die ook langjarig willen hebben, dat we ook wel de kwestie van bestaanszekerheid zien in een taakverdeling tussen rijk en lokale overheid. Dus we kijken ook op dit moment wat het Rijk bijvoorbeeld voor het komend jaar nog gaat doen. Er is vandaag nog een brief gestuurd aan de Kamer met extra enveloppen. Zo gaat dat dan tegenwoordig. Om voor chronisch zieken iets extra's te doen, dus ook in deze sfeer. Ja, ik denk dat wij binnen de afspraken van het coalitieakkoord een heel passend voorstel nu hebben liggen. U maakt andere keuzes, maar ik kan niet anders doen dan die ontraden als ik het even kort houd. Op dit moment. Dank u wel. En dan denk ik dat de wethouder bedoelt het college Uhm zeker. Sorry. Zeker. Het is nog even wennen. Ik dacht ik heb wel. Ik ben opgevoed. Ik ben opgevoed dat als een wethouder iets zegt, dat het altijd namens het college is. Maar ik begrijp dat ik dat af en toe ook moet toevoegen als in ieder geval als ik het zeg. Zeker. Nou, dat geldt voor iedereen in onder meer uh uh, gelijke monniken.

▶ 3:32:17Dank u wel. Dan concludeer ik dat we t 8.30u is. T College heeft uh 20 minuten uh uh uitbreiding van de termijn genomen om de vraag te kunnen beantwoorden en te reageren. Uhm,. Dan hebben we nog drie VO of twee volgende termijnen op mijn lijstje staan. En de eerste is de tweede termijn van u als raad met maximaal. Oh sorry, één moment met maximaal 5 minuten spreektijd per portefeuillehouder. Maar dat gaan we zo merken. Ik zie nog volgens mij een wethouder die iets wil en ik laat daarna even aan u of u nog een schorsing behoeft of niet, maar daar zie ik vast een lampje aangaan. Wethouder Noordermeer. Wilt u nog iets namens t college zeggen?. Namens het college en mijn geweten. Ik begreep dat ik mij net niet goed mondeling heb, ik niet gezegd heb wat ik dacht, wat ik had gezegd. Dat het. Dat ik. Werk naar een wil werken, naar een collegevoorstel in een

▶ 3:33:18collegebesluit in april. Ik zei het raadsvoorstel. Ik had willen zeggen een collegevoorstel. Want dat is ook het tempo. En dan, als u het daar dat dan ontoereikend vindt of wat dan ook, dan heeft u wel een manier om dat dan weer op de politieke agenda te trekken. Ik denk dat dat als we op tempo gericht zijn, het beste proces is. Dank u wel. De heer Op de Beeck. Ik kreeg de wethouder het recht van de iets grotere twijfel. Dank u wel. De heer Elbers. Een schorsing alstublieft. Voorzitter. Nou zullen we 10 minuten doen. Dan weten we zeker dat we op tijd terug zijn. Ik schors deze vergadering voor 10 minuten.

▶ 3:46:11Dank u wel. Dan heropen ik de vergadering. Ja heren, we zijn bijna bij de derde helft, maar nog niet helemaal. Uh. De heer Elbers heeft om een schorsing gevraagd. Wilt u nog even het woord? Dat is wat we meestal doen. Dat was alleen maar om even overleg te hebben over hoe we tegen alles aankijken. Voorzitter. Dan stel ik voor dat we gewoon het programma volgen zoals net geschetst. Dat betekent dat we bij de tweede termijn van de fracties. Voorzitter. En dan kijk ik nu even naar de heer Van der Dam. Een ordevoorstel?. Ja, even. Nou ja, misschien wat mevrouw Schreuder had kunnen. Doen, Maar mevrouw, daar zie ik ook, dus ik vermoed dat het over hetzelfde gaat. Ja, laat mevrouw Schreuder het maar doen, want die eerste indiening is wel zo chique. Mevrouw Schreuder. Ja, wij hebben ervoor gekozen om op basis van de toelichting van de wethouder de motie aan te passen. En D66 en Pro dienen deze samen in. Waarbij punt één over. Mag ik u even onderbreken? Sorry. U heeft het over de motie, maar op de helderheid denk ik dat het gaat over motie

▶ 3:47:13M1M1, de motie van de partijen. Excuseer?. Ja, dus. Op basis van de toelichting van de wethouder hebben we ervoor gekozen om punt twee en drie te laten vervallen. Die zijn wat ons betreft voldoende toegelicht. Maar het berekende risicoprofiel of het berekende risicoprofiel wensen we niet te wijzigen. Maar zoals we aangeven in de motie willen we wel graag het toezichtarrangement wijzigen. Dus dat punt staat wat ons betreft nog steeds overeind. Dus D66, samen met Pro dienen de motie in aangepaste versie in. Dank u wel. Dat is goed voor de vergadering om te weten. Ehm, dan kijk ik verder rond. Verder zie ik geen motie, staat in de wijzigingen. Ik hoor van de griffier dat de aangepaste motie inmiddels in IBabs staat. Als u die ververst, dus die kunt u daar zien. En de toelichting van mevrouw Schreuder was volgens mij helder. Dan kom ik bij de beantwoording in de tweede termijn van de Raad, met maximaal 5 minuten spreektijd per. Fractie, en dan doen we het weer op dezelfde volgorde en dan begin ik aan die

▶ 3:48:17kant. En wat mij betreft, ik kijk even naar de griffier, doen we dat volgens mij altijd vanaf het zitgedeelte. Ja. De heer Zijlstra. Nu het woord. Ja, dank u wel, voorzitter. Helaas niet naar voren dus Ik had graag die 4 minuten, want ik heb één minuutje in te halen, begrijp ik van u. Dus dat, daar zal ik me aan houden. Ja, we hebben de verhalen natuurlijk gehoord en ook de reacties van de portefeuillehouders op alle amendementen en de moties. Dus daar wil ik even kort vanuit GBO aangeven hoe wij daar tegenaan staan, tegenaan kijken en wat ons reactie is. Om te beginnen met de amendementen, te beginnen met A1. Nou, het verhaal is, is duidelijk dat de portefeuillehouder dat ontraad. Daarnaast zijn wij ook geen voorstander van verdere verhoging van de OZB opbrengsten, dus daar zullen wij tegenstemmen. Amendement A2.

▶ 3:49:21Fasering van de stijging van de afvalstoffenheffing. Ja, die afvalstoffenheffing heeft er bij ons ook veel losgemaakt. Het hele verhaal van de Dar en ook de uitleg daartoe. En dus we begrijpen het verhaal van de SGP heel goed. We vinden het ook een nobel voorstel wat ze doen. Maar ook hierbij hebben we een verhaal gehoord van de portefeuillehouder wat de reden is dat het wordt ontraden, omdat inderdaad de afspraken zijn dat de zaken kostendekkend moeten zijn. Dus dat, al vinden we dat ook wel vervelend, Zal het zo zijn dat we ook niet instemmen met dit amendement?. Amendement A3. Meer uitvoeringscapaciteit voor de betaalbare woningbouw. Ja, ook daar is uitleg gegeven door de portefeuillehouder en komen er. In Q1 2027 komt er meer informatie met betrekking tot de bezetting van de capaciteit. Het programma Wonen wat er komt. Dat geeft voor ons ook aanleiding om dat te volgen

▶ 3:50:21en zullen wij ook tegen dit amendement stemmen. Amendement A4.. Dat. Heeft ook weer te maken met, ja, een hogere tegemoetkoming eigen risico bij zorgkosten. Alleen dat is dan gekoppeld, Ja, met een verhoging van de OZB tarieven voor de niet woningen. En alhoewel wij daar. Vanuit GBO over die OZB tarieven in een ander kader ook hebben gezegd dat dat zeg maar meer gelijk getrokken zou kunnen worden, is dit een ja, een beetje een raar vergelijk. Portefeuillehouder ontraad het verder ook en dat betekent dat GBO daar ook tegen zal stemmen. Voorzitter. Interruptie van de heer Elders. Toch even voor een geïnteresseerde vraag aan mijn collega, want hier wordt dus inderdaad een OZB verhoging voorgesteld. Andere dekkingsvoorstellen gaan over interen. Algemene reserve. Volgt u daar de dezelfde redenering bij? Dat dat Ja,

▶ 3:51:22beetje vreemd is om te doen. De heer Kielstra. Nee, daar volgen wij niet dezelfde redenering in. Voorzitter. Het gaat over dit amendement wat neergelegd wordt en daar geef ik de mening hoe GPO daar tegenover staat. Dan komen we bij amendement vijf. Met betrekking tot de buurtbudgetten. Ja, ook daar is uitleg gegeven door de portefeuillehouder die dat ontraad. Dat heeft te maken met het feit dat er meerdere budgetten op andere wijze beschikbaar zijn. Nou, daarin volgen wij het college en zullen wij ook tegen dit amendement stemmen. Amendement A6 de Economic Board. Ook daar is uitleg gegeven over. Door de portefeuillehouder met de voors en tegens. Wat wij willen benadrukken is ja, u zult niet verbaasd zijn dat we daar voor zullen stemmen, maar dat de monitoring en eval en het

▶ 3:52:23evalueren van de Economic Board van groot belang is. Dat is ook hetgeen waardoor we hebben gezegd voor komend jaar en het jaar daarna, en niet voor een langere termijn, want dat zal ze. Ja, er zal wel een stukje. Uit moeten komen dat de Economic Board zich ook bewijst. Dan hebben we een drietal moties. Motie M1. Het verscherpt toezicht bij de verbonden partijen. Ja, die is nu net veranderd en. Ik weet niet of het verstandig is dat daar eerst ook nog vanuit de portefeuillehouder op de nieuwe motie wordt gereflecteerd. Dan kunnen wij daar ook. Op de nieuwe motie een reactie geven. Dus deze laat ik nog eventjes voor wat die is. Motie M2. De energie armoede, het aanpakken daarvan met de subsidie die al beschikbaar is, het uitleg van het college. Ja, we. We vinden dat een zeer mooi voorstel. We hebben ook de voorbeelden in Arnhem gezien die bij ons ook bekend zijn

▶ 3:53:27hoe dat daar werkt. Voor zover we dat mee hebben gekregen, werkt dat op een zeer positieve wijze. De toezegging die zijn gedaan vinden we ook positief. We hopen hoop daar eigenlijk dat het wat sneller nog zou kunnen. Maar eh ja, het feit dat er gezegd is dat er een college voorstel in april zal komen, dat ondersteunen wij graag, dus daar zullen wij voor zijn. En dan hebben we de motie M3 met betrekking tot alternatief voor Big Tech. Daar is al aangegeven dat dat een zeer belangrijk, maar ook een zeer lastig onderwerp is en dat er vanuit de VNG en andere ook met met de samenwerking met Lingewaard al aan gewerkt wordt dat het ja niet passief gevolgd wordt, maar actief actief gevolgd wordt. Daar hebben wij vertrouwen in dat het college dat ook doet. En met het ontraden verder van de moties zullen we daar ook tegenstemmen vanuit PBO.. Dank u wel. Dank u wel. De heer Kielstra. Dan kom ik bij de

▶ 3:54:28heer Conseli, CDA. Dank u wel, voorzitter. Ik zal tweede. Termijn wellicht iets anders inrichten dan u van mij gewend bent. Meestal gaan we vrij. En zoals mijn collega van GBS heeft gedaan, Maar ik wil eigenlijk beginnen met uhm, een soort wellicht uh uhm, vreemde opmerking, namelijk dat als ik uh,. Deze raadsvergadering aankijk en alle logo's van de partijen heeft het CDA het voorrecht gedaan om in een coalitie te zitten met eigenlijk alle partijen met uitzondering van de SGP, die nog niet onderdeel was van de raad. In verschillende samenstellingen. Coalitie, oppositie. En voor ons heeft altijd één begrip centraal gestaan. Vertrouwen. Vertrouwen naar elkaar als coalitiepartijen. Vertrouwen naar de oppositie. Dat wij met elkaar

▶ 3:55:31respectvol omgaan en op inhoud. Elkaar behandelen en vertrouwen naar ons. Onze colleges. Uh. En. Waarom zeg ik dat? Omdat ik een aantal opmerkingen vanavond heb. De CDA fractie een aantal opmerkingen heeft horen van. Ik zeg. Het is wellicht nodig om dat eventjes te benadrukken en ik wil het op twee punten. Concretiseren. Dan ga ik ook richting de. Moties. Amendementen. Dank aan de wethouder Financiën voor vanuit hun bestuurlijke standpunt duidelijk maken dat deze begroting structureel sluitend is. En je kunt dit verhaal technieken inzetten vanuit de kaders die de provincie ontstelde. We hebben. Onze weerstandsvermogen is uitstekend, dus we kunnen ons permitteren om de algemene reserve op deze manier in te zetten. Maar ik wil graag ook deze stelling politiek verdedigen. Deze begroting

▶ 3:56:34is niet alleen maar technische structureel sluiten, maar is ook politiek structureel sluiten wat ons betreft. Want wij hebben het volste vertrouwen daar door deze inzet van de algemene reserve op termijn structurele effecten kunnen bewerkstelligen. En daar kun je vervolgens over discussiëren of dat wel of niet zo is. Maar wij hebben het vertrouwen dat dat zo is. Dat even aangaande de opmerkingen over de nieuwe Of deze begroting wel of niet structureel sluitend is. Dan zou ik met de moties beginnen,. Omdat dat mij ook de gelegenheid geeft om terug te komen op het vertrouwen. Motie één. Waren we niet van plan om dit te steunen, zullen we zeer zeker ook in deze vorm niet steunen. Om twee redenen. Uh. Wethouder heeft deze motie al overbodig verklaarde en ik heb even voor de zekerheid, los van de wat de wethouder verbindt, de toezeggingen die zijn gedaan in de samenvatting van

▶ 3:57:37de RTG. C Er wordt hier eigenlijk in deze afgeslankte versie voor gevraagd, is eigenlijk toegezegd. Bovendien hebben wij niet alleen maar het vertrouwen in het college dat ze. Op deze manier in de lessen geleerd zijn, maar we hebben ook het vertrouwen in ons als raad dat als wij met de nieuwe situatie geconfronteerd zullen worden. In staat zullen zijn om onze regels op een goede manier toe te passen en voldoende toezicht toe te passen. Daarom zullen we ook deze motie ook in deze versie niet steunen. We hebben er ook vertrouwen in dat de manier waarop het college dank aan de wethouder voor toelichting motie m2. Uitlegde, ook werkelijk een goede manier is om de motie te interpreteren en daarom zullen we de motie steunen. Motie M3.. Dank aan de indieners, want het is echt belangrijk om onderwerp op de agenda te zetten.

▶ 3:58:39Dus in die zin u bent wat mij betreft het CDA betreft de met u al geslaagde, maar wij begrijpen wel de argumenten van het college om de motie in deze vorm niet zomaar uitvoerbaar. Te beschouwen. En dan gaan we ook in dit geval met het college mee dat wat betreft de moties na de amendementen. Dan kan ik snel. Dus ik kan binnen mijn 5 minuten blijven. Ja, want de amendementen A1 tot en met A5 ga ik niet afzonderlijk beschouwen. Je kunt discussiëren hoe je geld uitgeeft en op welke manier dat doet. Deze amendementen zijn niet de manier waarop het CDA geld wil uitgeven of geld op een andere manier wil inzetten. Daarom zullen de amendementen één tot en met vijf niet steunen en met extra toelichting. De nieuwe versie van het rendement en de reactie van het college kunnen we ons vinden in amendement A Economic Board, en dat zullen wij ook steunen.

▶ 3:59:40Voorzitter. Tweede termijn. Dank u wel. Dank u wel. De heer Kom. Dan kom ik bij de heer Elbers Pro. Dank u wel, voorzitter. Toch even. De eerste algemene constatering die onze fractie. Doet. Uhm. Volgens mij zijn er door verschillende fracties hier. Uhm is er inzet gepleegd om. De programmabegroting zoals die hier voorligt op onderdelen aan te. Aangepast te krijgen hebben we daar volgens mij ook een op een hele redelijke manier met elkaar over kunnen discussiëren,. Maar wij constateren wel uh, dat er uhm,. Geen wil is om mee te gaan en mee te denken met uh, met de amendementen en ook met de meeste moties. Bijvoorbeeld ik, ik, wij gaan de de poging niet eens meer wagen, maar als stel dat we bij A4 de hogere tegemoetkoming eigen risico zorgkosten. Daar hebben we nu een dekkingsvoorstel

▶ 4:00:42liggen om dat via de OZB te doen. Als we zouden zeggen dat dat via de algemene reserve zou gaan, dan halen we een argument om tegen te stemmen. Die halen we weg. Maar we hebben eerlijk gezegd gelet op de discussie die we hier vanavond hebben gehad, niet zo heel veel vertrouwen in om weer een gewijzigd amendement in te dienen, tenzij we van andere partijen roepen dat het heel veel zin heeft. Dus dat laten we. Voorzitter. Uhm,. Veel mensen die weten dat ik uh, regelmatig uh naar een bepaalde voetbalclub uh toe ga. Die heeft altijd wel een. Natuurlijk ook een prachtig motto. En uhm. Er is ook altijd een gezonde rivaliteit tussen het Amsterdamse en het Rotterdamse. En in dit geval. In mijn inbreng. Vanavond heb ik dat ook al een paar keer aangegeven. Wij missen de de daadkracht en uitvoeringskracht van dit college. Geen woorden maar daden. Dat is een motto dat. Bij mij vanavond wel op kan. Voorzitter, ik ga nog maar op één

▶ 4:01:46uh amendement in. Dat is amendement A. Twee Fasering stijging afvalstoffenheffing. Uh uh 2027 Ingediend door de SGP. Uhm. In beginsel is ook onze fractie altijd voor of. Niet altijd, maar bij deze heffing voor een 100% kosten dekking. Maar we zien wel dat er nu een bijzondere situatie is en dat we ook naar een bijzondere oplossing mogen zoeken. Dat heeft de SGP met dit amendement proberen te doen en dat steunen wij. Voorzitter, dank u wel. Dank u wel. De heer Elbers. Dan kom ik bij de heer Van Noordwijk. Ja, voorzitter. Ook ik begin met mijn algemene opmerking. We hebben nu vanavond weer een aantal keren gehoord van ja, over één maand, over twee maanden, over drie maanden. Dan komen de voorstellen. Dus daarom willen we nu nog geen veranderingen in de begroting. Bespreken vastleggen, want er moet eerst nog blijken of dat echt nodig

▶ 4:02:49is. In mijn beleving is een begroting nog altijd kaderstellend en een begroting mag niet overschreden worden. Maar als er een onderbesteding plaatsvindt, dan is dat geen misdrijf. Dus daarom ben ik bang dat we hier nu een begroting. Gaan vaststellen als als raad. Of wij daaraan meedoen of niet, dat zal nog moeten blijken. Uhm, waar. Te zien is dat er belangrijke financiële, uh beslissingen uh. Over een paar maanden gaat komen, terwijl ik verwacht had dat wij vanavond de kaders zouden stellen. Voor wat betreft de moties en amendementen. Uh, bij veel daarvan zijn we zelf uhm mede indiener. Uhm. Wij zullen het amendement van de SGP niet steunen, omdat we toch de kostendekkendheid gewoon willen vasthouden, zelfs in bijzondere omstandigheden.

▶ 4:03:52Ik kan nog een hele hoop zeggen over de OZB voor niet woningen. Dat hebben we bij de kadernota al gedaan. Daar hadden wij een voorstel om dat geleidelijk aan te gaan optrekken naar eenzelfde percentage ten opzichte van omliggende gemeenten. Als wij voor de OZB woningen hebben, om. In beide gevallen nog op ongeveer 2/3 van de omliggende gemeenten te blijven zitten en dus erg goedkoop te blijven. Dat is bij de kadernota besproken, maar dat is daar verworpen. Die discussie wilden we niet hier opnieuw een half jaar later opnieuw oprakelen. Dat is het wat ik te zeggen heb. Dank u. Dank u wel. De heer Van Noordwijk, D66. Dan komen we bij de heer Koster VVD. Dank u wel, voorzitter. En dank je wel iedereen voor deze beraadslaging. Zo zie je maar dat iedereen het op zijn eigen manier beleeft. Wij denken dat hier een prima debat heeft plaatsgevonden,. En we zullen ook even kort door de moties en amendementen gaan

▶ 4:04:56en daar waar mogelijk niet alleen op de over de dekking hebben, maar ook waarom we het niet steunen. We beginnen met motie A1. Capaciteit. Sorry amendement A1 Ja, dank u wel. Capaciteit maken wij vrij door keuzes te maken en efficiënter te werken, zoals ook in ons bijdrage al gezegd. En niet door een grotere organisatie te creëren en zeker niet te betalen uit de hogere OZB. De afvaltarieven. Amendement twee Wij delen de zorg ook, net als ieder ander, over de woonlasten. Ook in onze bijdrage aangehaald. Maar een eenmalige korting nu dit jaar, die komt volgend jaar alsnog terug. Dus ja, dat vinden we ook naar onze inwoners niet passend. Amendement drie. De uitvoeringscapaciteit voor de betaalbare woningbouw. Zoals het college heeft toegezegd, komt er in het eerste kwartaal van 2027 een voorstel voor de realisatie stimulans. En we kunnen ook nog een bijdrage voor de regietaak volkshuisvesting vanuit

▶ 4:05:59het Rijk tegemoet zien. Volgens mij kunnen we daar het debat begin volgend jaar nog over voeren. Tegemoetkoming eigen risico. Amendement A4. Ehm ja, het armoedebeleid is net vastgesteld. Anders hebben we het wel weer over gehad. En volgens mij dienen we het eerst te evalueren, wat ons betreft ook in relatie tot de toeslagen vanuit het Rijk, zoals onze portefeuillehouder houder al heeft toegezegd. En ja, over een extra OZB verhoging voor niet woningen,. Daar ga ik het maar niet over hebben. Amendement A5 de buurtbudgetten. Ehm. Nou, ook dit is een toezegging van het college. College is druk bezig en dat zien wij ook om invulling te geven aan een zorgzame samenleving. En de participatie verordening komt eraan. Dus volgens mij kunnen we ook de criteria die daarin staan bekijken en het nog over hebben met elkaar. En ook dan kunnen we het over het geld hebben wat daarbij uit voortkomt. Ja toch? Ook die bijdrage. De reserve Bovenwijks voorziening is volgens mij voor voor de infra bij nieuwe ontwikkelingen en niet

▶ 4:07:03voor. Voor dergelijke budgetten. De Economic Board. Ehm,. Nou, daar hebben we in de nieuwe bezuinigingsronde ook zeker zijn we daar kritisch op geweest en dan blijven we zeker kritisch op. Maar het betoog van onze portefeuillehouder heeft ons wel overtuigd om daar weer voor die twee jaar in te stappen. Maar we zullen nauwlettend volgen. Ehm, om te kijken hoe dat zich over die twee jaar verhoudt. Motie M1. Nou, die hebben wij natuurlijk mede ingediend. Uhm, maar het betoog van de portefeuillehouder ehm, dat eigenlijk al een hele hoop gebeurt,. Daar kunnen wij mee uit de voeten. En wij als VVD vinden het gewoon belangrijk. Dat we inhoudelijk gesprek blijven voeren over goed toezicht. Ehm, dus voor ons is dat voldoende. Voor nu zullen we die motie niet mee. Steunen. Motie witgoed Regeling. Gerichte hulp. Rijksgeld die de energierekening blijvend verlaagt. We hebben nog gekeken naar

▶ 4:08:07de inkomensgrens van 110 of 130%. We hebben al eerder debatten gevoerd. Is 110% daar passend? En we zouden willen vragen of het college in het onderzoek wat daar wordt gevraagd, of we dat mee kunnen nemen. Dus dat ze ook kunnen kijken mocht het niet kostendekkend of ook met de uitvoerbaarheid moet gaan scheuren, financieel gezien, of ze dan ook die die inkomensgrens tegen licht kunnen houden. Tot slot. Motie M3. De Big Tech. Meneer op de weg. Misschien mis ik iets, maar is de VVD nou voor of tegen deze motie? Oh, ik hoor het graag. Uh, heel goed. Dank u wel. Nee, we zijn zeker voor deze motie. Ja, dank je wel. Motie M3. Tot slot de big tech. Weerbare overheid. Ook wij delen die zorg. Maar al meer gezegd deze motie gaat het ons te ver. Overbetuwe. Wat ons betreft hier niet in voorop te lopen. Wij sluiten graag

▶ 4:09:10aan bij landelijke aanpak en de ICT strategie die het college in 2027 opstelt.. Tot zover. Dank u wel. De heer Koster VVD. Dan kom ik bij de heer op de wachtlijst. Ja, voorzitter. U weet bij mij dat ik nooit alle amendementen en. Moties naga, omdat dat namelijk het verrassingselement wat weghaalt en dat wil ik u allen niet onthouden. Ik wil wel over motie twee iets zeggen. Uhm,. Ik kan er volledig in meegaan als uh de de. De wethouder zegt We maken een collegevoorstel van en dat komt in april. Het enige wat ik d'rbij zou willen zeggen, dat is het feit dat uh uh uh, misschien wat sneller zou kunnen, dat dat voor april er zou zijn. En ik heb er alle vertrouwen in dat deze wethouder dat inderdaad gaat redden. Voorts had ik een half A4'tje om deze motie nog eens even gloedvol onder uw belangstelling te brengen. Maar als ik kop vertel, dan kan dat alleen maar kwaad doen, want er zal maar eens iets in staan wat sommigen denken Hé, dat hadden we niet aan gedacht en dan gaan we tegenstemmen. Dus dat ga ik dat risico absoluut niet lopen. Wat

▶ 4:10:12betreft motie M3, daar staat onze handtekening ook onder en die staat er niet voor niks onder. Ik snap op een goed moment ook wat. De wethouder zegt. De capaciteit hebben we zelf niet om dit te gaan doen. Ik denk dat van de andere kant wel dat het zo is. Ik denk iedereen die de laatste het laatste jaar zijn ogen en zijn oren open heeft gehad met wat er allemaal met informatica en dat soort dingen mis kan gaan. Er kunnen hele koelsystemen uitgevoerd worden. Dan denk ik dat we niet onze ogen moeten sluiten en niet zeggen we hebben de capaciteit niet. Ik zou veel eerder zeggen van probeer dan inderdaad die samenwerking te vinden, De wet te houden gaf het ook al aan dat in groter verband daar wel wat aan kunnen doen. Dus in die zin zal ik. Onze handtekening onder de motie M3 zeker gestand doen en meestemmen. Dank u wel. De heer op de wachtlijst, Bob. En dan kom ik bij de heer van Niftrik. SGP. Voorzitter. Evenals mijn voorganger zal ik niet alle amendementen langsgaan. Er worden verschillende amendementen en moties ingediend. Ons eigen amendement is toegelicht in de eerste bijdrage.

▶ 4:11:13Wat de ander betreft, is onze voor ons de één urgenter dan de andere. Het amendement horen. Tegemoetkoming eigen risico Bij zorgkosten vinden wij op zich een goed idee. Alleen met de dekking zijn wij minder blij. Bij het A5 amendement betreffende de buurtbudgetten vinden wij de bedragen aan de hoge kant. Wij stemmen in met de motie van het economisch woord. En vinden het positief dat er in 2028 een evaluatie plaatsvindt. En uiteraard de motie van onder andere mijn Wow buurman en en Pro. Betreffende de energiearmoede Verdient onze warme steun om zo deze huishoudens te kunnen helpen. Voorzitter. Het doet ons goed dat verschillende raadsleden en leden van het college onze inbreng delen, waarderen en kennen. Hartelijk dank hiervoor. Voorzitter, dank u wel. Dank u wel. De heer Van Niftrik. Dat was de tweede termijn van u als raad en

▶ 4:12:14dan heb ik voor het college volgens mij, als ik het goed gehoord heb, een hoo uh, hooguit een tweede termijn voor uh wethouder Hol als reactie op de aangepaste motie M1. Wellicht nog even een reflectie, maar dan kijk ik even. Uh of daar nog even een reactie van t college moet komen. Ik dacht dat ik die gehoord had, maar misschien heb ik dat verkeerd woord. Ook vanuit GBO. Ik wilde ik dacht dat ik m ergens gerold had. Ja uh. Wethouder Uhm. Uh. Ja. Voorzitter Uhm, wij hebben een uh uh,. Wij hebben uh advies gegeven. Overbodig? Uh. Op basis van alle drie de punten. En dat er twee weg zijn maakt het niet anders. Dus het blijft staan dat wij het overbodig vinden. Advies blijft. Advies blijft zelden. Dank u wel. Dat is helder. Dan komen wij nog bij de vraag van de VVD die ik gehoord heb met de reflectie. En ik heb wel de wethouder zien knikken, maar dat helpt altijd als ie dat achter het katheder doet. Wethouder Noordermeer een vraag over uh, daar staat de band. Uh.

▶ 4:13:15Vraag over motie M2. Wethouder Norder meer. Ja, voorzitter. Namens het college. We. We nemen dat mee, zeg maar in het opstellen van het Uh besluit. Want ook die inkomensgrens. Hoe. Hoe trek je die? Uh ja, dat is een van de elementen, zeg maar in de afweging. Het voordeel van een wat ruimere inkomensgrens is dat je ook sneller, zeg maar de groep werkende armen, om maar zo te zeggen kunt includeren. Maar u heeft gelijk. We hebben ook eerder om met reden gekozen voor een grens op 120%. En ja, wellicht dat bij deze regeling Dat je ook nog tot andere afwegingen komt kan ik nu nu niet overzien. Dus we nemen dat mee en u zult zien hoe we dat in het collegebesluit hebben betrokken. Dank u wel. Volgens mij afdoende als ik zo kijk. Ja, dat waren d'r twee openstaande uh uh vragen dan wel reflecties. Dan komen wij bij de amendementen zelf. Ik bedoel toch. Ik kijk toch nog even naar

▶ 4:14:16D66 voordat ik straks een fout maak in de stemming. Ik heb ook nog een motie, al is die nergens uh uh. Genoemd, een M4 gehoord. Formeel ligt die op mijn lijstje en ik wil graag weten wat ik daar straks als voorzitter wel of niet mee moet. De heer Oosterbeek. Ja, volgens mij staat er zelfs in de tekst dat die overbodig wordt op het moment dat het amendement A5 wordt verworpen. Dan is namelijk M4 niet meer nodig. Oké, nee, daar heb ik. Ik heb niet zo de hele uitgedraaide tekst, maar uh, ik heb hier alleen maar M4, maar dan heb ik dat scherp. Dan uh, hou ik dat in m'n achterhoofd in het kader van stemmingen. Dank u wel. Dan gaan wij, zoals te doen gebruikelijk, eerst naar de amendementen en daarna naar een eventueel geamendeerde programmabegroting en vervolgens naar de moties. Dan begin ik met één amendement van pro D66 ook uitvoering versterken. U bent met de voltallige raad, dus dat is 29 raadsleden die stemmen. Wie is er voor deze Mo, dit amendement? Sorry,.

▶ 4:15:17Dat zijn de fracties van Pro en D66. Wie zijn ertegen? Dat zijn de Uh fracties van GBO, VVD Lijst, BOP, SGP en het CDA. Daarmee is die met acht stemmen voor en 21 tegen verworpen. Dan komen we bij amendement A2, één van de SGP. Afvaltarieven. Wie is er voor dit amendement? Dat is de fractie van Pro en de fractie van de SGP. Wie zijn ertegen? Dat zijn de fracties van CDA, D66, lijstBob, VVD en GBO. Daarmee is die met vijf stemmen voor en 24 tegen verworpen. Dan komen we bij amendement A3 van D66 en Pro. Meer uitvoeringscapaciteit voor betaalbare woningbouw. Wie is er voor dit amendement?. Dat zijn de fracties van Pro en D66. Die zijn ertegen. Dat zijn de andere fracties. Daarmee is die met acht stemmen voor en 21 tegen verworpen. Dan

▶ 4:16:19komen we bij amendement A4 van Pro en D66. Hogere tegemoetkoming eigen risico zorgkosten. Wie is er voor dit amendement?. Dat zijn de fracties van Pro en D66. Die zijn ertegen. Dat zijn de andere fracties. Daarmee is die met acht stemmen voor en 21 tegen verworpen. Dan komen we bij amendement vijf van D66 en Pro over buurt budgetten. Wie is er voor dit amendement. Dat zijn de fracties van Pro en D66. Die zijn ertegen. Dat zijn de overige fracties. Daarmee is die met 21 stemmen tegen en acht voor verworpen. En daarmee vervalt dus motie M4. Dan komen we bij amendement zes van GBB en D66 over de Economic Board. Wie is er voor dit amendement?. Dat is uw gehele raad en daarmee is die unaniem aangenomen.

▶ 4:17:20Dan komen we bij de moties, De aangepaste motie. Voorzitter. Oh sorry, het gaat, meneer. De raadsvoorstel besluit uh en eventuele stemverklaring en we gaan naar de t. Uh, de programmabegroting? Die is niet geamendeerd. Wil er iemand een stem voor? Hij is geamendeerd met de Uh, met de Economic Board? Wil d'r iemand een stemverklaring afleggen?. De heer Elbers. Voorzitter. Ik heb net al aangegeven dat wij uhm. Deze raad sbehandeling wel een bijzondere vonden. Inderdaad één amendement aangenomen de Economic Board. Al onze amendementen die wij voor onze inwoners van wezenlijk belang achten om. Deze programmabegroting bij te stellen. En die hebben hier geen gehoor gevonden. En dat is voor ons ook aanleiding om tegen deze programmabegroting te stemmen. Dank u wel. Anderen een stemverklaring? D66. De heer Van Noordwijk. Ja, voorzitter. Ik kan mij aansluiten bij de bij de vorige

▶ 4:18:22stemverklaring vanuit Trouw. Wij betreuren dat er kennelijk belangrijke financiële beslissingen over een paar maanden genomen worden en. En niet hier. En daarmee voldoet deze begroting niet. Aan aan onze eisen. Dank u. Dank u wel. Dan gaan we over naar de geamendeerde programmabegroting 2027, met inachtneming van de beide stemverklaringen. Wie is er voor de geamendeerde programmabegroting? Dat zijn de fracties van GBIO, VVD Lijst, BOP, SGP en CDA. Wie zijn ertegen?. Dat zijn de fracties van Pro en D66. Daarmee is de geamendeerd de programmabegroting 2027 met acht stemmen tegen en 21 voor aangenomen. Dan komen we bij de moties. Dat zijn er nog drie. Wie is er voor motie M1 De aangepaste motie over verbonden partijen. Dat zijn de fracties van Pro en D66. Die zijn er

▶ 4:19:24tegen. Dat zijn de andere fracties. Daarmee is die met acht stemmen voor en 21 tegen verworpen. Dan komen we bij motie M2 met de toelichting gedaan, zoals de Uh door de wethouder namens het college de motie van de SP op en Pro over witgoed. Wie is er voor deze motie?. Dat is uw gehele raad. Daarmee is die unaniem aangenomen en daar komen we bij Motie MM3. De motie van Pro Lijst, BOP en D66 zoeken alternatief voor Big Tech. Wie is er voor deze motie? Dat zijn de fracties van D66 Pro SGP Lijst Bob. Wie zijn er tegen de fracties van VVD en CDA? En daarmee is met tien stemmen voor en negentien tegen de motie verworpen. Dank u wel. Dan komen we bij het einde van deze begrotings raadsvergadering. Het is

▶ 4:20:2521.19u. Dan wens ik u voor straks een fijne avond. Ik wil de fractievoorzitters eraan herinneren dat wij nog even een kort overleg hebben. Ik dank u allen hartelijk en wens u een fijne avond.

Vorige: Voorronde Oude Raadzaal 27 oktober 2026 Volgende: Vragen half uur Informatiememo 's 10 november 2026 Alle vergaderingen van OverBetuwe

Automatisch verwerkt. Het officiële verslag is leidend. Bron: https://overbetuwe.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/1bcb469d-01ca-4c0b-ac29-2bb72fb26552

Sprak je in of word je genoemd en wil je je naam hier niet terugzien? Vraag verwijdering aan.