26-06-30.08 Relevant stuk 3, Ruimtelijke onderbouwing Hoffelijk Herveld
Tekst van het document
Ruimtelijke motivering St. Willibrordusstraat 2, Herveld
Gemeente Overbetuwe 13 maart 2026
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 2 van 52 maart 2026
INHOUDSOPGAVE TOELICHTING Hoofdstuk 1 Inleiding ............................................................................................................................. 4 1.1 Aanleiding .......................................................................................................................................... 4 1.2 Plangebied ......................................................................................................................................... 4 1.3 Omgevingsplan .................................................................................................................................. 5 1.4 Medewerking opheffen strijdigheid .................................................................................................... 6 Hoofdstuk 2 Planbeschrijving ................................................................................................................. 7 2.2 Beoogde situatie .............................................................................................................................. 10 2.3 Verkeer en parkeren ........................................................................................................................ 13 2.4 Duurzaamheid .................................................................................................................................
14 Hoofdstuk 3 Planvoorbereiding ............................................................................................................ 15 3.1 Vooroverleg................................................................................................................................... 15 3.2 Participatie omgeving.................................................................................................................... 15 Hoofdstuk 4 Ruimtelijk beleidskader .................................................................................................... 17 4.1 Rijksbeleid ....................................................................................................................................... 17 4.2 Provinciaal beleid............................................................................................................................. 18 4.3 Gemeentelijk beleid ......................................................................................................................... 20 Hoofdstuk 5 Omgevingsaspecten ........................................................................................................ 24 5.1 Groen en natuur...............................................................................................................................
24 5.2 Archeologie en Cultuurhistorie......................................................................................................... 28 5.3 Mobiliteit en parkeren ...................................................................................................................... 30 5.4 Water ............................................................................................................................................... 33 5.6 Milieuaspecten ................................................................................................................................. 36 5.7 Besluit milieueffectrapportage ......................................................................................................... 48 Hoofdstuk 7 Uitvoerbaarheid ............................................................................................................... 51 7.1 Economische uitvoerbaarheid....................................................................................................... 51 7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ................................................................................................ 51 Hoofdstuk 8 Belangenafweging en conclusie ...................................................................................... 52
BIJLAGEN 1. Definitief ontwerp ‘transformatie St. Willibrorduskerk’ door ‘traject heesch, d.d. 11-03-2026 en kenmerk 2000-DO-100 tot en met 401; 2. Participatieverslag, d.d. 20 november 2025; 3. Landschappelijke inpassing door MLG Gebiedsontwikkeling, d.d. 25-02-2026 en kenmerk P039012; 4. Ecologische quickscan aan de Sint Willibrordusstraat 2 te Herveld door Eceau Ecologisch Adviesbureau, d.d. 20 maart 2025 en kenmerk TRA-1QS250129; 5. Aanvullend Soortenonderzoek aan de Sint Willibrordusstraat 2 te Herveld door Eceau Ecologisch Adviesbureau, d.d. 20 november 2025 en kenmerk TRA-1AO250402; 6. Projectberekening Aerius-calculator, d.d. 19 juni 2025 en kenmerk Rus9cCqNxX6w; 7. Archeologisch rapport Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); bureauonderzoek en verkennend booronderzoek door ArcheoPro, d.d. 14-08-2025 en nummer 25068; 8. Resultaat watertoets, d.d. 19-06-2025; 9. Onderzoek wegverkeerslawaai door Ingenieursburo Ulehake, d.d. 25 april 2025 en kenmerk 17893-02 Rap-01; 10. Notitie omliggende bedrijvigheid door Movares, d.d. 31 oktober 2025 en kenmerk 147893-04 notitie 01; 11. Verkennend bodemonderzoek door Van Oort Bodemonderzoek, d.d. 16 april 2025 en kenmerk SWS.349525; 12. Parkeeronderzoek door Buitenruimte, d.d. 24-02-2026 en kenmerk 731-2025TRA02-RD05.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 3 van 52 maart 2026
TOELICHTING Ruimtelijke motivering St. Willibrordusstraat 2, Herveld
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 4 van 52 maart 2026
Hoofdstuk 1
Inleiding
1.1 Aanleiding Deze ruimtelijke motivering is opgesteld voor de transformatie van de voormalige RK-kerk, gelegen aan de St. Willibrordusstraat 2 in Herveld. Deze kerk staat al enige tijd leeg. De huidige eigenaar heeft het voornemen om deze unieke locatie in het hart van Herveld nieuw leven te geven door woningen te realiseren. Het geraamte van de voormalige kerk en de kerktoren blijven behouden, evenals de sacristie en pastorie. Binnen de voormalige kerk worden 17 woningen gevestigd. Op het voormalige parkeerterrein wordt een nieuw woongebouw gerealiseerd met 17 woningen. De woningen kunnen allemaal getypeerd worden als appartement. De voorgenomen transformatie betekent een enorme verbetering voor het dorp Herveld. Het is passend bij de principes ‘gevarieerde dorpse woonomgeving’ uit de omgevingsvisie; door het behouden van de maatschappelijke functie in voormalige sacristieruimte, het behouden van groen (o.a. bomengroep op hoek Hoofdstraat/St. Willibrordusstraat), door het toevoegen van een ruimte voor ontmoeting in gemeenschappelijke binnentuin/ruimte en door het toevoegen van woningen nabij het hart van het dorp. Ideaal voor zowel ouderen als starters. In het plan worden ook maatregelen genomen passend bij het klimaat (zgn. klimaatadaptatie) onder meer door toepassen van waterdoorlatende verhardingsmaterialen, vergroening en waterberging.
Voorafgaand aan deze aanvraag heeft de gemeente Overbetuwe in de brief van 02 mei 2023, met kenmerk D2023-00005103 aangegeven het verzoek kansrijk en wenselijk te vinden. 1.2 Plangebied Het voorliggende plan is gelegen aan St. Willibrordusstraat 2 te Herveld (zie onderstaande luchtfoto).
Afbeelding luchtfoto St. Willibrordusstraat 2 te Herveld (locatie is aangegeven met blauwe ballon)
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 5 van 52 maart 2026
Het onderhavige perceel staat kadastraal bekend onder ‘gemeente Valburg, Sectie G, perceelnummer 3405, zie onderstaande afbeelding. Het plangebied heeft een omvang van 4.092 m2.
Afbeelding kadastrale situatie St. Willibrordusstraat 2 te Herveld (plangebied is blauw gearceerd)
1.3 Omgevingsplan Het plangebied valt binnen het omgevingsplan gemeente Overbetuwe wat in werking is getreden op 17 juni 2024. Binnen dit omgevingsplan is het bestemmingsplan ‘Herveld-Andelst’ nog steeds onherroepelijk in werking zoals vastgesteld op 28 juni 2011 door de gemeenteraad. De betreffende locatie heeft de enkelbestemming ‘Maatschappelijk’ en dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie’.
Afbeelding verbeelding bestemmingsplan ‘Herveld-Andelst’
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 6 van 52 maart 2026
De voorgenomen plannen voor het plangebied zijn in strijd met de regels uit het omgevingsplan van de gemeente Overbetuwe (voormalig bestemmingsplan ‘Herveld-Andelst’). Het plan heeft momenteel de bestemming ‘maatschappelijk’, waarbinnen geen woningen gebouwd mogen worden. Onder de nieuwe omgevingswet wordt onderhavig plan aangeduid als een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA). Een BOPA moet voldoen aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Dit dient te worden onderbouwd in een ‘goede onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving’ (GoFlo) conform artikel 8.0a, lid 2, Bkl. Onderhavige motivering vormt een passend juridisch-planologisch kader voor de voorgenomen transformatie. 1.4
Medewerking opheffen strijdigheid
Voorafgaand heeft de initiatiefnemer een verzoek ingediend. Dit verzoek is door de gemeente Overbetuwe bekeken en ambtelijk getoetst. In een brief, verzonden op 8 mei 2023, geregistreerd onder kenmerk D2023-00005103 en horende bij zaaknummer ‘Adviesbrief/Z2023-00000388’, heeft de gemeente aangegeven het verzoek voldoende kansrijk en haalbaar is om hier in deze vorm verder vervolg aan te geven. Het plan past op hoofdlijnen binnen het beleid, maar niet binnen de geldende regels. Daarvoor heeft de gemeente aanvullende voorwaarden gesteld.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 7 van 52 maart 2026
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Bestaande situatie
Ligging Het plangebied is gelegen aan de St. Willibrordusstraat 2 in Herveld, ten Noord-Westen van Nijmegen, nabij knooppunt Valburg waar de snelwegen A15 en de A50 elkaar kruisen. Op de locatie bevinden zich een kerkgebouw, toren en aanbouw. Voor het kerkgebouw ligt een groot plein met parkeerplaatsen, groenvoorziening en een Kiss & Ride strook voor de tegenoverliggende basisschool. De planlocatie ligt op de hoek van de Hoofdstraat en de St. Willibrordusstraat en is met name omgeven door woningen. Aan de St. Willibrordusstraat staan rijwoningen en aan de Hoofdstraat vrijstaande woningen en genoemde basisschool. De locatie is op loopafstand van supermarkten, winkelcentrum en basisschool. In de Hoofdstraat, nabij het winkelgebied, bevinden zich appartementen waarvan een groot deel bestemd is voor senioren.
Foto’s ligging voormalige -St. Willibrorduskerk
Ontstaansgeschiedenis Het huidige kerkgebouw is gebouwd in 1961 – 1962 en ingewijd in 1963. Daarvoor is een ouder kerkgebouw – dat dateert uit 1873 – gesloopt vanwege de vele gebreken en te hoge kosten voor restauratie.
Situatie kerk in 1912
Situatie kerk in 1936 (na bouw pastorie)
Situatie kerk in 1963 (na bouw kerk)
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 8 van 52 maart 2026
Om te onderzoeken hoe de posities van de verschillende kerken zich tot elkaar verhouden zijn op onderstaande afbeelding de situaties van de kerk in 1936 en 1963 over elkaar gelegd. Tijdens de bouw in 1961 is de pastorie behouden, evenals de kas die gesitueerd is op de rechter perceelgrens. Hierdoor zijn de posities van de bouwwerken met elkaar te vergelijken.
Het huidige kerkgebouw heeft een grote zaalkerk op een trapeziumvormige plattegrond, in modernistische en functionalistische stijl, enigszins verwant aan het werk van de beroemde Zwitsers/Franse architect Le Corbusier. Het ontwerp van bureau Starmans komt tegemoet aan de vernieuwde Rooms Katholieke liturgische richtlijnen rond het Tweede Vaticaanse Concilie (1962-1965).
Foto historie voormalig RK-kerk (jaartal 1962)
De architectuur van het gebouw is kenmerkend voor die tijd: modern ex- en interieur in veelal gele baksteen en een strakke bakstenen klokkentoren. Opvallend is het grote gebrandschilderde raam aan de oostkant, dat buiten nauwelijks zichtbaar is, maar bij binnenkomst des te meer verrast.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 9 van 52 maart 2026
Foto’s historie voormalige St. Willibrorduskerk
Huidige situatie De kerk is middels een laatste viering in februari 2022 uit de eredienst onttrokken. De vieringen werden vanaf toen gehouden in de ‘nieuwe kerkzaal’, in de voormalige sacristie, die voorafgaand aan de sluiting van de kerk is verbouwd. In mei 2022 zijn het kerkgebouw en de sacristie verkocht. De pastorie en de begraafplaats blijven in eigendom van de parochie. De parochie heeft met de nieuwe eigenaar afgesproken dat zij de voormalige sacristie mag blijven gebruiken als kerkzaal.
Situatieschets bestaande situatie
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 10 van 52 maart 2026
2.2
Beoogde situatie
Visie kerklocatie Van oudsher heeft de kerk een prominente plaats in de gemeenschap: het is een ontmoetingsplek waar iedereen welkom is en gekend en gezien wordt. Kerk en geloof zijn echter gemarginaliseerd, terwijl mensen tegenwoordig juist in toenemende mate behoefte hebben aan persoonlijk contact. Eenzaamheid, depressiviteit en sociale angst zijn een steeds groter wordend probleem. In het plan op de kerklocatie worden ruimtes en functies samengebracht en zodanig ingericht dat ontmoeten op een hele natuurlijke wijze wordt gestimuleerd. De kerklocatie blijft daarbij een plek waar gebouwd wordt aan een gemeenschap met zorg en aandacht voor elkaar. Aandacht maakt tenslotte alles veel mooier. Nieuwe situatie Van het huidige kerkgebouw wordt zowel de vorm als de toren behouden. Ook de metselwerk gevel van de voormalige sacristie en de Mariakapel blijven behouden. Een aantal glas-in-loodramen (met de vier evangelisten), die momenteel achter het altaar in het kerkgebouw zijn geplaatst, zullen een belangrijke plaats innemen bij de hoofdentree van het nieuwe complex. De hoofdentree is een hoge en lichte ruimte waar deze glas-in-loodramen goed tot hun recht komen. De huidige strook (glas/panelen) onder dakrand in de zijgevels blijft behouden in het ontwerp. De nieuwe gevelopeningen worden niet groter dan benodigd volgens de bouwregelgeving.
De situering van de balkons wordt zodanig dat er maximale daglichttoetreding plaatsvindt. Rollagen en metselwerkverbanden in de gevel komen terug. Het nieuwe gebouw komt los voor het bestaande kerkgebouw te staan en krijgt een eigen identiteit die zich uit in een andere afmeting en vorm en door toepassing van andere materialen, kleuren, kozijnen, raamopeningen, raamkaders, bloemenkozijnen en luifels. Het nieuwe gebouw komt evenwijdig aan en symmetrisch ten opzichte van de kerk te staan en zal uit 3 bouwlagen bestaan. Galerijen en trappen vormen de verbinding tussen beide gebouwen, zodat de lift en de ontmoetingsplek/ruimte in het gebouw voor iedereen goed bereikbaar is. Onderzoek heeft uitgewezen dat een ontmoetingsplek/-ruimte dicht bij de trapopgang/liften en brievenbussen gesitueerd moet zijn om ervoor te zorgen dat er goed gebruik van wordt gemaakt. De bergingen staan aaneengesloten op het achterterrein, zodat hier een gesloten massa ontstaat. De fietsopstelplaatsen komen in het zicht te staan, dicht bij de doorloop tussen de gebouwen om het gebruiksgemak te optimaliseren en het fietsgebruik te stimuleren. De gemeentelijke monumentale bomen in het plangebied worden behouden en in het plan ingepast. Hierbij is rekening gehouden met zo min mogelijk versnippering van groen, door te parkeren aan de randen en kort bij de entree.
De routing voor auto’s op het terrein is zo kort en beperkt mogelijk om meer groen aan het plan te kunnen toevoegen. Er wordt gebruik gemaakt van bestaande inritten aan de St. Wilibrordusstraat en de Hoofdstraat, waarbij teruggaan wordt van drie naar twee inritten. De locatie – aan de rand van de kern Herveld - leent zich uitstekend voor het toevoegen van woningen. Enerzijds omdat het aansluit op de voorziene nieuwbouw op aangrenzende gronden en anderzijds wordt daarmee tegemoetgekomen aan de enorme woningbehoefte. Er zijn steeds meer eenpersoonshuishoudens van zowel ouderen als starters. Met het samen laten wonen van verschillende leeftijdsgroepen geven we inhoud aan de gedachte dat jong en oud naar elkaar kunnen omkijken.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 11 van 52 maart 2026
Situatieschets nieuwe situatie
Stedenbouw en beeldkwaliteit De nieuwbouw haakt aan op de bestaande stedenbouwkundige structuur voor wat betreft bebouwingshoogte en massa. Het geheel sluit aan bij de groenstructuur zodat een open, rustgevende en uitnodigende sfeer ontstaat. De architectuur is eigentijds, passend in het dorpse karakter. Door toepassing van traditionele materialen en ingetogen kleurstelling wordt aansluiting gevonden met beeldkenmerken in de bebouwde omgeving, maar wel met een eigen identiteit. Door zorg voor een samenhang met de omgeving kunnen de bewoners zich hiermee identificeren en verhoogt dat de belevingswaarde van het plan. Erfafscheidingen die grenzen aan de openbare ruimte worden meegenomen in het ontwerp en hebben een groene uitstraling.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 12 van 52 maart 2026
Voorgevel nieuwe situatie (zijde St. Willibrordusstraat)
Rechter zijgevel nieuwe situatie (zijde Hoofdstraat)
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 13 van 52 maart 2026
3D-impressie nieuwe situatie (hoek St. Willibrordusstraat en Hoofdstraat)
Volkshuisvesting Er wordt gebouwd voor huisvestingsbehoefte van starters en senioren. Het plan is zo opgezet zodat ontmoetingen tussen de bewoners ontstaan ter bevordering van de sociale cohesie en het gemeenschappelijk handelen. De woningen zijn gelegen rondom een binnentuin en vandaaruit ook toegankelijk. In het ontwerp zijn de volgende type woningen voorzien. Woningen Aantal Eengezins- / meergezinswoningen Te realiseren nieuwbouwwoningen (per prijssegment per 01-01-2025) Goedkope koop (< €287.000) 11 Meergezins Betaalbare koop (€287.000 tot €405.000) 14 Meergezins Dure koop (> €405.000) 9 Meergezins Totaal aantal woningen 34 Meergezins
2.3 Verkeer en parkeren Het plangebied wordt omsloten door de Hoofdstraat en St. Willibrordusstraat. De voormalige kerk is gelegen aan het begin van het dorp tegenover de RK St. Willibrordusschool. De parkeerbehoefte die bij het toekomstige plan behoort wordt ingevuld op eigen terrein, zie paragraaf 5.3.2. Binnen het plan zijn een tweetal parkeerterreinen gerealiseerd. Om de verkeersdruk te verdelen worden de parkeerterreinen ontsloten door middel van twee bestaande inritten, één aan de Hoofdstraat en één aan de St. Willibrordusstraat.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 14 van 52 maart 2026
Voor een veilige verkeersstructuur is gekozen voor doodlopend parkeren, zodat er slechts één in- en uitritten is per parkeerterrein. De meeste parkeerplaatsen worden ontsloten via de zijstraat (St. Willibrordusstraat), hierdoor ontstaan er geen parkeermanoeuvres op de openbare weg (door achteruitrijdend verkeer). De in- en uitritten van de parkeerterreinen liggen zo ver mogelijk vanaf de kruising van de Hoofdstraat en St. Willibrordusstraat. Hierdoor zal dit niet leiden tot een onveilige verkeersituatie, verkeersdrukte of parkeerdruk in bovengenoemde straten. De bestaande 19 openbare parkeerplaatsen aan de Hoofdstraat blijven behouden. 2.4 Duurzaamheid De transformatie van de voormalige kerk is een mooie stap om middels transformatie en nieuwbouw recht te doen aan deze prominente plek in het dorpshart met cultuurhistorische waarde. Tevens is het een mooie kans om aan te sluiten op de principes van een gevarieerde dorpse woonomgeving. De bebouwing haakt aan op de bestaande stedenbouwkundige structuur qua bebouwingshoogte en massa. De architectuur wordt eigentijds, passend in het dorpse karakter. Door zorg voor een samenhang met de omgeving ontstaat er een natuurlijk woon- en leefgebied waar mensen zich thuis voelen. De ruimte op de hoek van de Hoofdstraat en St. Willibrordusstraat wordt opengelaten met behoud van de aanwezige bomen.
De parkeerplaatsen worden ingevuld met waterdoorlatende verharding. De groene leefomgeving draagt bij aan de gezondheid en stimuleert ontmoetingen tussen zowel bewoners als bezoekers. Daarnaast is groen van belang voor verkoeling en afwatering/berging van hemelwater. Tegenwoordig een groot goed in het kader van klimaatadaptatie en om hittestress te voorkomen. De transformatie is een duurzame gebiedsontwikkeling omdat deze bijdraagt aan het toekomstbestendig maken van de dorpskern van Herveld. Voor de woningen worden voornamelijk duurzame materialen gebruikt en ze worden voorzien van duurzame installaties en zonnepanelen. Tevens wordt bekeken welke onderdelen van de voormalige kerk behouden kunnen blijven om onnodige sloop te voorkomen.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 15 van 52 maart 2026
Hoofdstuk 3
Planvoorbereiding
3.1 Vooroverleg Voorafgaand aan verdere planvorming heeft de initiatiefnemer een verzoek ingediend voor het realiseren van woningen in de voormalige St. Willibrorduskerk en in een nieuw woongebouw aan de St. Willibrordusstraat 2 te Herveld. Dit verzoek is door de gemeente ambtelijk getoetst. In een brief, verzonden op 02 mei 2023 en geregistreerd onder kenmerk D2023-00005103, heeft de gemeente aangegeven het verzoek kansrijk en haalbaar te vinden, onder de voorwaarde dat aan verschillende haalbaarheidscriteria wordt voldaan. Hieronder vindt u de advisering die vanuit de gemeente heeft plaatsgevonden en op basis waarvan de afweging is gemaakt. Ruimte Transformatie naar wonen van het niet meer in gebruik zijnde karakteristieke kerkgebouw is functioneel passend. Dit past goed bij de principes van een ‘gevarieerde dorpse woonomgeving’ in de Omgevingsvisie. De beoogde doelgroepen lijken te passen bij de Woonagenda en bijbehorend resterend streefprogramma. De beoogde prijssegmenten (2025) zijn aangegeven; de behoefte zit vooral in goedkope koop tot €287.000, betaalbare koop tot €405.000. Een mix met de doelgroep senioren wordt gewaardeerd, mede gezien de ligging nabij centrumvoorzieningen. Stedenbouw Het realiseren van nieuwe woningen voor de genoemde doelgroepen is een prijzenswaardig initiatief op deze locatie nabij het hart van het dorp.
De kerk maakt deel uit van de historische invalsweg en heeft een hoog welstandsregime (welstandsnota). Het toepassen van een ingrijpende aanpassing, zoals voorgesteld, vraagt om een hoogwaardige architectonische invulling en zorgvuldige detaillering, ook in het openbaar gebied. Het behouden van de kerk en het bijbouwen van een nieuw volume leidt in stedenbouwkundig opzicht tot een passende situatie en een goede ruimtelijke kwaliteit. Het nieuwe bouwvolume versterkt de ruimtelijke relatie van de excentrisch gelegen kerk met de kern en de St. Willibrordusstraat. Proporties van de bebouwing kloppen en de nieuwbouw vormt een logische overgang naar de omringend grondgebonden woningen. De inrichting van het omringende gebied verdient aandacht. De parkeerplaatsen dienen meer gecentreerd te worden, alsmede ook het groen. Dit voorkomt ongewenste versnippering. Nu het verzoek wenselijk is geacht heeft het project van de gemeente een prioritaire status verkregen en krijgt het plan groen licht om verder uitgewerkt te worden op detailniveau. De gemeente beoordeelt in de tweede - en tegelijkertijd de laatste - fase van het vooroverleg of het plan haalbaar is.
3.2 Participatie omgeving Participatie is een belangrijk onderdeel in de procedure behorende bij de totstandkoming van een ruimtelijke motivering. Belanghebbenden moeten vroegtijdig worden betrokken en geïnformeerd bij de verschillende stappen die moeten worden genomen in de procedure. Alle stappen die zijn doorlopen om belanghebbenden te informeren en betrekken moeten worden uitgewerkt. Indien van toepassing dient er ook te worden aangegeven welke actie(s) er worden uitgevoerd naar aanleiding van de reacties gedurende het participatietraject.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 16 van 52 maart 2026
De initiatiefnemer heeft met alle direct omwonenden omgevingsdialogen gevoerd. Er is voor gekozen om alle relevante partijen individueel te benaderen. Tijdens deze gespreken zijn de plannen gepresenteerd en op- en/of aanmerkingen gemaakt. Het participatieverslag is als bijlage toegevoegd. Hierin is onder andere te zien dat het plan is afgestemd op onderstaande inbreng van omwonenden. De reactie van omwonenden is veelal positief en naar aanleiding van deze gesprekken zijn er enkele aanpassingen uitgevoerd op het bouwplan: A. Vervallen haaks parkeren St. Willibrordusstraat. B. Nieuwbouw verder richting Hoofdstraat geschoven zodat er meer ruimte ontstaat tussen de gebouwen. C. Er komen geen nieuwe inritten maar er wordt gebruik gemaakt van de bestaande inritten zodat er geen nieuwe situaties ontstaan. D. Hoogte nieuwbouwdeel is beperkt tot 3 bouwlagen om aan te sluiten bij de omgeving. Ook de kleurstellingen sluiten aan bij de directe omgeving. E. De bomen langs de St. Willibrordusstraat worden behouden. F. Een deel van het glas-in-loodraam, de 4 evangelisten, komen duidelijk zichtbaar terug in het gebouw. G. Kerktoren blijft behouden als landmark voor het dorp. H. De omgeving wordt zoveel mogelijk vergroend.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 17 van 52 maart 2026
Hoofdstuk 4 4.1
Ruimtelijk beleidskader
Rijksbeleid
4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld. Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving voor Nederland in 2050. De NOVI komt voort uit de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Het Rijk wil sturen en richting geven op vier prioriteiten: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel; • Sterke en gezonde steden en regio's; • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3.
Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Planspecifiek Hoewel de NOVI geldend is voor het gehele Nederlandse grondgebied, is er geen sprake van directe doorwerking in het plangebied. Gelet op de aard en locatie van de ontwikkeling zijn er geen nationale belangen in het geding. Afwegingen met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen dienen in dat geval te worden gemaakt op gemeentelijk niveau. 4.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen, is in artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) de 'ladder voor duurzame verstedelijking' opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' mogelijk maakt. Wat onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 5.129g, eerste lid, Bkl bepaald: 'De ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, zeehaventerrein, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is'.
Bij de wijziging van een omgevingsplan, die voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet rekening worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling. Als de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied plaatsvindt moet gemotiveerd worden waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied of stedelijk groen kan worden gerealiseerd.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 18 van 52 maart 2026
Planspecifiek Onderhavige transformatie behelst de realisatie van 34 woningen, welke getypeerd kunnen worden als appartement. Het programma bestaat uit: Woningen Aantal Eengezins- / meergezinswoningen Te realiseren nieuwbouwwoningen (per prijssegment per 01-01-2025) Goedkope koop (< €287.000) 11 Meergezins Betaalbare koop (€287.000 tot €405.000) 14 Meergezins Dure koop (> €405.000) 9 Meergezins Totaal aantal woningen 34 Meergezins Het voorliggende plan is een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van de ladder en moet dus verantwoord worden vanuit de huidige behoefte. De planlocatie ligt binnen het bestaand stedelijk gebied. De ladderverantwoording is daarom alleen gericht op de beschrijving van de behoefte. Naast het feit dat de gemeente onderhavige transformatie de prioritaire status heeft gegeven, wat aangeeft dat door het toevoegen van deze woningen voldaan wordt aan de woningbehoefte binnen het dorp Herveld, wordt in paragraaf 4.3 de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte toegelicht. Het programma is daarmee verantwoord vanuit de Ladder voor duurzame verstedelijking.
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland
Provinciale Staten hebben op 19 december 2018 de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (hierna: de Omgevingsvisie) vastgesteld. Deze is in werking getreden op 1 maart 2019. Het doel van de Omgevingsvisie is: een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland, vanuit het verleden én met het oog op de toekomst. De provincie is als middenbestuur een belangrijke schakel bij het bereiken van deze doelstellingen en wil op een aantal manieren waarde toevoegen: • met een brede blik kijken naar de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving; • stimuleren van ontwikkelingen enerzijds en beschermen van waarden anderzijds; • focussen op duurzaamheid, onderlinge verbondenheid en een economisch krachtig Gelderland; • door middel van 7 ambities verder verdiepen van de focus. De 7 ambities van de provincie zien op de volgende thema's: energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en de woon- en leefomgeving. Per ambitie is de provinciale aanpak beschreven. Planspecifiek De Omgevingsvisie is concreet uitgewerkt in de hierna beschreven Omgevingsverordening Gelderland. Deze verordening bevat concrete regels, waaraan het initiatief wordt getoetst. De Omgevingsvisie zelf bevat geen regels die voor dit plan direct van belang zijn. Er is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik doordat er sprake is van inbreiding.
Het draagt bij aan het realiseren van een sterke en gezonde regio door de bouw van nieuwe woningen om het nationale woningtekort op te lossen. De gemeente Overbetuwe heeft onderhavige transformatie de prioritaire status gegeven, wat aangeeft dat door het toevoegen van deze woningen wordt bijgedragen aan de groei van Herveld als woonlocatie. Daarnaast wordt middels de landschappelijke inpassing en de parkeerplaatsen met waterdoorlatende verharding bijgedragen aan klimaatadaptatie en het realiseren van een klimaatbestendige inrichting. Het plan is dan ook in overeenstemming met de Omgevingsvisie.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 19 van 52 maart 2026
4.2.2 Omgevingsverordening Gelderland Provinciale Staten hebben de Omgevingsverordening Gelderland (hierna: de Omgevingsverordening of verordening) vastgesteld op 24 september 2014. De verordening wordt geregeld geactualiseerd. De meest recente actualisatie van de Omgevingsverordening dateert van januari 2024. De regels in de verordening kunnen betrekking hebben op het hele provinciale grondgebied, op delen of op gebiedsgerichte thema's. De regels in de verordening zijn gebaseerd op de provinciale omgevingsvisie en hebben de status van algemeen verbindende voorschriften. Planspecifiek Uit toetsing aan de Omgevingsverordening komen de volgende relevante thema’s en regels naar voren. Wonen Artikel 5.64 van de Omgevingsverordening geeft de instructieregel dat nieuwe woningen in een omgevingsplanwijziging alleen mogen worden toegestaan, als die ontwikkeling past binnen de regionale woonagenda. Naast het feit dat de gemeente onderhavige ontwikkeling de prioritaire status heeft gegeven, wat aangeeft dat door het toevoegen van deze woningen voldaan wordt aan de woningbehoefte binnen het dorp Herveld, wordt in paragraaf 4.3 de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte toegelicht. Het plan past binnen de omgevingsvisie en daardoor tevens binnen de afspraken uit de woonagenda. Aan de instructieregel wordt voldaan.
Gelderse streek Overbetuwe Het plangebied maakt onderdeel uit van de Gelderse streek Overbetuwe. Artikel 5.41 van de Omgevingsverordening, dat is opgesteld met als doel om het (Gelderse) landschap te beschermen, bevat de instructieregel dat bij het toestaan van een nieuwe activiteit of ontwikkeling rekening moet worden gehouden met de voor die streek vastgestelde kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het landschap. Kernkwaliteiten zijn de essenties van het landschap van de Gelderse streken; de te behouden kenmerken waarmee de deelgebieden zich van elkaar onderscheiden. Deze kernkwaliteiten vormen de basis van de ruimtelijke kwaliteit en bepalen de identiteit van Gelderland. Ze zijn gebaseerd op de ruimtelijke opbouw van het historisch gegroeide landschap met de karakteristieken van de bodem en het watersysteem, de ecologie, ontginningsgeschiedenis, cultuurhistorie en verstedelijking. De ontwikkeldoelen geven aan wat wordt beoogd met versterking van de kernkwaliteiten. Uitgangspunt is dat alle ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan de versterking van de kernkwaliteiten van de Gelderse streken. De kernkwaliteiten voor de streek Overbetuwe zijn als volgt geformuleerd: 1.
Verstedelijkt rivierengebied (als “Gelderse poort van de delta”) tussen Pannerdens Kanaal, Nederrijn en Waal, met een afwisseling van enkele nog relatief open (vrij van bebouwing) overwegend agrarische landschappen. 2. Van oudsher wringt de Rijn zich tussen de stuwwallen van Montferland, Nijmegen en Veluwe. Met indrukwekkende en unieke splitsingspunten van rivieren: Rijn-Waal en Rijn-IJssel. Ruimtelijke ensembles waarin de combinatie van landschap en historie, afzijdige ligging, barrièrewerking en grens tot uitdrukking komt. 3. Rivierengebied met klassieke opbouw van rivier, brede en smalle uiterwaarden, dijktrajecten, fijnmazige (hoger gelegen) oeverwallen en min of meer open (lager gelegen) komgronden. 4. Vrij uitzicht vanaf dijken over het binnendijkse landschap, over de rivieren en naar de stuwwallen van de Veluwe en van Nijmegen. 5. Verstedelijking vanuit Arnhem en Nijmegen via ‘riviersprongen’, aangevuld met landschapspark Lingezegen als buffergebied. Grote variatie in grondgebruik, infrastructuur en bebouwing. 6. Gegraven Linge als structurerend landschapselement.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 20 van 52 maart 2026
7. Waardevol open komgebied Hollanderbroek: uitgestrekt grootschalig open landschap en rustig en stil gebied met oud ontwateringssysteem met de Linge. Zicht op de stuwwallen van het Veluwemassief. 8. IJssellinie: (relicten van) een historische verdedigingslinie uit de jaren '50 van de 20e eeuw. 9. Ecologische waarden met name langs de rivieren en zegen en in weidevogelgebieden. Natura 2000 waarden in Rijntakken en Huissense waarden. 10. Overblijfselen en verwijzingen naar de Hollandse Waterlinie (Fort Pannerden) en Limes (UNESCO-waarde). 11. Relatieve stilte en rust als contrast met de stedelijke zones, zoals in omgeving van Doornenburg, in de brede uiterwaarden en in de nog relatief ‘lege’ gebieden zoals het Hollanderbroek. De visie en ambities uit de Omgevingsvisie van de provincie Gelderland hebben geen negatieve invloed op de transformatie van de voormalig kerk en het realiseren van een nieuw woongebouw. De transformatie is in lijn met de basisopgave waarin een veilige, gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit centraal staan. Zo voldoet voorliggend project aan het uitgangspunt van bouwen binnen bestaand stedelijk gebied en is er sprake van inbreiding. Tevens draagt het plan bij aan de (regionale) woningbouwopgave en de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. Geconcludeerd kan worden dat de transformatie in lijn is met de provinciale Omgevingsvisie.
In hoofdstuk 5 wordt nader onderbouwd waarom onderhavige transformatie voldoet aan het uitgangspunt van een gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit.
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1 Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 Op 1 oktober 2019 heeft de gemeenteraad van Overbetuwe de Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (hierna: Omgevingsvisie) vastgesteld. De Omgevingsvisie geeft de integrale koers en ambities van de gemeente Overbetuwe voor de fysieke leefomgeving voor de periode tot en met 2040 aan. De Omgevingsvisie is er primair op gericht om de kwaliteit van het leefmilieu te behouden en waar mogelijk te versterken. In de Omgevingsvisie wordt een omschrijving gegeven welke ontwikkelingen passend zijn in het buitengebied. Agrarisch wordt hierbij als belangrijk en karakteristiek gezien. Er wordt opgemerkt dat door digitalisering, schaalvergroting, verstedelijking en klimaatverandering ruimte nodig is voor verbreding naast de agrarische activiteiten. In Overbetuwe worden er zeven deelgebieden onderscheiden met verschillende ontwikkelmogelijkheden. Er zijn echter ontwikkelingen die overstijgend zijn aan de deelgebieden en deze overstijgen. Het gaat om de volgende vier ontwikkelingen: 1. Bij vrijkomende agrarische bebouwing waardecreatie vooropstellen aan de hand van (verbeteren van) omgevings- en milieuwaarden, aansluitend op de ambities per deelgebied. 2. Meer gedifferentieerd bezien van mogelijke nieuwe functies voor tijdelijk gebruik van vrijkomende agrarische loodsen, met respect voor de ambities per deelgebied. 3.
Toepassing van clustering en bundeling bij transformatie van (leegstaand) agrarisch vastgoed naar woonfuncties. Waar nodig gebruiken we daarbij ook saldering om 'plussen' en 'minnen' op meerdere locaties met elkaar te verbinden en als totaal meerwaarde te creëren. 4. Kleinschalige extensieve recreatie (nevenfuncties) vooral stimuleren nabij het netwerk van recreatieve routes dat zich door het gehele buitengebied begeeft. Planspecifiek De Omgevingsvisie heeft als doel om de woonfunctie in de gemeente te versterken en te zorgen voor een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de behoeften van de inwoners. Anderzijds is een centrale doelstelling dat de ruimtelijke kwaliteit, passend bij de onderscheiden deelgebieden, wordt behouden en waar mogelijk versterkt. Door de transformatie van de voormalige kerk naar woningen en het realiseren
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 21 van 52 maart 2026
van een nieuw woongebouw wordt aangesloten bij de Omgevingsvisie met een gevarieerd woningaanbod en wordt de ruimtelijke kwaliteit versterkt. Doordat een nieuwe invulling wordt gegeven aan de leegstaande kerk wordt mogelijke verpaupering voorkomen. De nieuwe invulling wordt landschappelijk ingepast waarmee rekening wordt gehouden met klimaatadaptatie en het klimaat-bestendig inrichten van het gebied. Onderhavige transformatie is een inbreidingslocatie en wordt gebouwd in de nabijheid van bestaande voorzieningen en infrastructuur, waardoor sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik en een geschikte woonomgeving. Het realiseren van woningen op dergelijke plaatsen draagt bij aan de leefbaarheid en duurzame ontwikkeling. Daarnaast speelt de transformatie in op de groeiende vraag naar woningen nabij het centrum. Door in te spelen op deze vraag, wordt niet alleen voorzien in de huidige woningbehoefte, maar wordt ook bijgedragen aan de economische vitaliteit van de gemeente. Nieuwe bewoners brengen immers ook nieuwe kansen voor lokale ondernemers en voorzieningen met zich mee. Het planvoornemen is passend binnen de Omgevingsvisie. 4.3.2. Woonagenda Overbetuwe 2025 De ‘Woonagenda Overbetuwe 2025’ bevat een strategie waarmee de gemeente aanstuurt op de gewenste ontwikkeling van de woningvoorraad. Uitgangspunt is om aan de woningbehoefte te voldoen.
Op basis van het woningmarktonderzoek 2019 bevat de Woonagenda hiervoor de ambitie om in de periode 2019 tot 2030 minstens 2.000 woningen toe te voegen. Niet alleen door nieuwe huizen te bouwen, maar ook door woningen in de bestaande voorraad beschikbaar te houden en te wijzigen voor de doelgroep die de gemeente wil bedienen. Daarbij stuurt de gemeente sinds 2020 op 65% betaalbaar, waarvan 30% sociale huur. Met extra aandacht voor verduurzaming en bijzondere woonconcepten. Actuele behoefte Eind maart is het nieuwe regionale woonbehoefteonderzoek opgeleverd. Dit gebeurt elke 3 jaar, op basis van het WoonOnderzoek Nederland (WoON). Het woonbehoefteonderzoek is opgesteld door bureau Companen en bevat uitkomsten op regionaal, subregionaal en lokaal niveau. Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat de kwantitatieve woonbehoefte in Overbetuwe is toegenomen tot 2.480 woningen (2022 t/m 2030). Belangrijkste reden is meer binnenlandse en buitenlandse migratie; instroom uit respectievelijk andere regio’s en andere landen. De kwalitatieve behoefte is ongeveer in lijn met de kaders uit de Woonagenda: 65% betaalbaar, waarvan 30% sociale huur. Dit past ook bij de regionale Woondeal. De nadruk ligt dus op de betaalbare segmenten; deze behoefte blijft onverminderd hoog. Vooral veroorzaakt door demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing en een toename van het aantal eenpersoonshuishoudens.
Het woningtekort is ook toegenomen, naast de groei van de aanvullende woonbehoefte in de aankomende jaren. Het rapport gaat ervan uit dat bij 2% tekort sprake is van een gezonde woningmarkt. In Arnhem en omgeving is het woningtekort nu 5,4%. Het exacte percentage of aantal kan niet per individuele gemeente bepaald worden, omdat dit sterk samenhangt met (het tekort aan) woningen in omliggende gemeenten. Een indicatie voor Overbetuwe is een tekort van bijna 700 woningen. Omdat dit tekort nu optreedt, is hier een andere dynamiek en urgentie aan de orde. Daarom wordt in dit spoor primair via de aanpak flexwonen gewerkt aan het fasegewijs terugbrengen van het tekort.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 22 van 52 maart 2026
Het onderzoek is één van de bouwstenen voor (uitvoering van) beleid aangaande volkshuisvesting, wonen en woonzorg. De data zijn een motivatie voor invulling van het woningbouwprogramma. Programma komende jaren In 2024 heeft een nieuwe periodieke prioriteringsrondes plaats gevonden binnen de gemeente Overbetuwe. In totaal hebben er zeven initiatieven zich hiervoor ingeschreven. Na een zorgvuldige beoordeling is onderhavig initiatief aangemerkt als prioritair plan. De gemeente zet de beschikbare programmaruimte in ten behoeve van het met voorrang naar realisatie brengen van deze initiatieven. Onderhavig project heeft in beginsel een prioritaire status gedurende 3 jaar. In deze periode faciliteert de gemeente dit project om te komen tot start realisatie. Hieronder is de scoring van onderhavig initiatief weergegeven.
Aanpak In totaal worden via de periodieke prioriteringsrondes 1.629 woningen toegevoegd aan het woningbouwprogramma tot 2030. Met het streefprogramma wordt initiatiefnemers inzicht geboden in hoe zij met hun plannen het beste bij kunnen dragen aan de ambities uit het streefprogramma. Voor grotere initiatieven vanaf 40 woningen is het voortaan ook een verplichting om te voldoen aan de percentages; 65% betaalbaar waarvan 30% sociale huur. Parallel brengt de gemeente bij actualisatie van de Omgevingsvisie in beeld waar de potentie aanwezig is voor mogelijk grotere zoekgebieden (inbreiding en uitbreiding) voor wonen en werken, ook voor na 2030. Conform Verstedelijkingsstrategie gaat de gemeente daarbij expliciet in op de randvoorwaarden die dit vereist op het vlak van mobiliteit en landschap. Zoals gezegd pleegt de gemeente extra inzet op bijzondere woonvormen en het betaalbare segment (in koop en huur). Van belang voor diverse doelgroepen, denk aan starters en senioren. We volgen daarbij de speerpunten in de Woonagenda en bouwen door op de aanpak die in november 2022 besproken is. Bijvoorbeeld de doelgroepenverordening om publiekrechtelijk de realisatie van betaalbare woningen te borgen. Maar ook met koopconstructie zoals KoopGarant.
Dit laatste leidt ook tot een aanscherping bij prioritering; vanaf dit jaar is het mogelijk om in het segment goedkope koop - in plaats van VON - ook uit te gaan van de prijs zoals die gehanteerd wordt bij KoopGarant. In combinatie hiermee geldt de bonus voor betaalbaar niet alleen voor sociale huur maar voortaan ook voor ‘goedkope koop’. Planspecifiek Het plan heeft de status prioritair gekregen van de gemeente Overbetuwe. Dit zijn plannen die voorrang krijgen om richting realisatie te brengen. Met andere woorden door het toevoegen van de woningen in onderhavige transformatie wordt voldaan aan de woningbehoefte binnen het dorp Herveld. Hiermee wordt voldaan aan de ‘Woonagenda Overbetuwe 2025’.
4.3.4 Welstandsnota Overbetuwe 2016 Op 30 juni 2016 is de “Welstandsnota Overbetuwe 2016” vastgesteld. Deze welstandsnota gaat over het duurzaam bevorderen van de kwaliteit van de bebouwing en omgeving in de gemeente Overbetuwe. Oude en nieuwe gebouwen, in al hun verscheidenheid, vormen met elkaar het aanzien en daarmee de welstand van de gemeente. De gemeente Overbetuwe wil zorgvuldig omgaan met de bebouwing en de openbare ruimte. Zij wil ook haar burgers inspireren en stimuleren zorgvuldig om te gaan met (verbouwingen aan) hun gebouwde eigendommen.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 23 van 52 maart 2026
Met deze welstandsnota geeft de gemeente uitvoering aan de eisen die de Woningwet stelt ten aanzien van het welstandstoezicht. De welstandstoets is een belangrijk instrument bij de uitvoering van het ruimtelijk beleid van de gemeente. In de welstandsnota zijn voor de welstandstoets criteria geformuleerd. Deze criteria zijn deels gelijk voor de gehele gemeente en deels verschillend per deelgebied. Alle vergunningsplichtige gebouwen worden aan de welstandscriteria getoetst. Voor kleine bouwwerken gelden zo concreet mogelijk geformuleerde criteria, aangevuld met referentiebeelden en -schetsen. De gemeente Overbetuwe is in 15 gebieden ingedeeld. Ieder gebied is beschreven en aan de hand daarvan zijn welstandscriteria opgesteld. De vijftien gebieden die de gemeente telt zijn in drie categorieën onder te verdelen: generiek, specifiek en buitengebied. De generieke gebieden, zoals de woonwijken uit de wederopbouw, komen door de hele gemeente voor. De specifieke gebieden zijn unieke gebieden, voorbeelden zijn de kern van Elst of Zetten. Het buitengebied is naar aanleiding van landschappelijke aspecten in 3 gebieden ingedeeld. Onderhavig gebied maakt deel uit van de ‘historische invalswegen’ en ‘categorie hoog’. Het toepassen van een ingrijpende aanpassing, zoals voorgesteld, vraagt om een hoogwaardige architectonische invulling en zorgvuldige detaillering, ook in het openbaar gebied.
Het behouden van de kerk en het bijbouwen van een hierop geïnspireerd volume leidt in stedenbouwkundig opzicht tot een passende situatie en een goede ruimtelijke kwaliteit. De architectonische invulling is passend en doet recht aan de cultuurhistorische waarden van het kerkgebouw. Beoordeling welstand Het plan is voorgelegd aan welstand en akkoord bevonden. In de beoordeling is de positie van het nieuwe woongebouw ten opzichte van het kerkgebouw positief bevonden. Verder voldoet de architectuur aan de uitgangspunten van de welstandsnota.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 24 van 52 maart 2026
Hoofdstuk 5 5.1
Omgevingsaspecten
Groen en natuur
Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die waren opgenomen in de Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000- gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). 5.1.1. Groen Bomen en ander groen zijn belangrijke middelen om de kwaliteit van de leefomgeving en de biodiversiteit te behouden en zelfs te vergroten. Bij elke ruimtelijke ontwikkeling is daarom een groenparagraaf vereist waarin aandacht is voor groen, bomen en natuur. Initiatiefnemers laten daarmee zien hoe zij omgaan met waardevol bestaand groen en aanwezige flora en fauna en hoe zij met hun nieuwe inrichting en soortkeuze bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving en de biodiversiteit. Een ontwikkeling mag geen negatieve invloed hebben op de belangrijkste bomen in de omgeving. De gemeente heeft dit beschreven in haar bomenbeleidsplan en vastgelegd in de Kaart monumentale en toekomstbomen en op groenstructuurkaarten.
Het is van belang om inzicht te krijgen of de nabij gelegen bomen (binnen een afstand van 20 meter van het plangrens) worden verstoord. Indien het plan dicht bij een boom wordt gerealiseerd dient deze te worden beschermd, zowel boven als onder de grond. Middels een Boom Effect Analyse (hierna: BEA) (deskundig rapport voorzien van een kwaliteitslabel) wordt inzichtelijk gemaakt wat nodig is voor een passende bescherming. Indien er werkzaamheden worden uitgevoerd binnen de boombeschermingszone (tot 1,5 meter buiten de kroonprojectie) dient er een plan van aanpak opgesteld te worden hoe met de boomwortels wordt omgegaan (BEA). Er mogen geen graafwerkzaamheden uitgevoerd worden in de buurt van de bomen. Binnen onderhavig plangebied zijn diverse monumentale bomen aanwezig, zie onderstaande afbeelding. Deze monumentale bomen blijven behouden.
Kaart monumentale bomen binnen en nabij plangebied.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 25 van 52 maart 2026
Voor onderhavig plan is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld door MLG Gebiedsontwikkeling. Het landschappelijk inpassingsplan is toegevoegd als bijlage. Binnen dit plan is rekening gehouden met klimaatadaptatie door hemelwater ter plaatse te bergen middels wadi’s, infiltratiekratten en sedumdaken. Verder wordt waterdoorlatende verharding toegepast en nieuw groen toegevoegd. In de landschappelijke inpassing zijn twee gemeentelijke bomen verplaatst. De twee bestaande bomen zijn momenteel gelegen aan de rand van het parkeerterrein aan de St. Willibrordusstraat en kunnen niet behouden blijven. De werkzaamheden op het terrein vallen binnen de kroonprojectie. Daarom is ervoor gekozen om de twee bomen te verplaatsen binnen het plangebied. Binnen dit plan is ook rekening gehouden met de natuur en biodiversiteit ofwel ‘natuurinclusief’ bouwen. Natuurinclusief bouwen zorgt voor een gezonde, toekomst-bestendige leefomgeving voor mens en dier. Vooral in de binnenstad moet de natuur een volwaardige plaats krijgen bij het ontwerpen van nieuwbouw. Binnen onderhavig plan wordt hiermee rekening gehouden door te zorgen voor een diversiteit in soorten bij het aanplanten van het terrein, namelijk door het toevoegen van nieuwe bomen, kruiden- en bloemenmengsels, inheems groen, gemengde hagen, waterdoorlatende verharding bij parkeerplaatsen, insectenhotel, nestkasten en dergelijke.
Dit draagt bij aan de biodiversiteit op onderhavige locatie en wordt aangesloten bij de opgave in relatie tot ambities uit het Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte. 5.1.2 Soortenbescherming De Wet natuurbescherming (Wnb) is opgegaan in de Omgevingswet: de Aanvullingswet natuur, het Aanvullingsbesluit natuur en de Aanvullingsregeling natuur. Er is sprake van een beleid neutrale overgang. Het normenkader, de instrumenten en de bevoegdheidsverdeling voor het natuurbeschermingsrecht zijn ongewijzigd gebleven. Het is van belang om inzicht te krijgen of voorgenomen plannen geen negatieve effecten hebben op (beschermde) flora en fauna. Middels een ecologische quickscan, welke jaarrond uitgevoerd kan worden, wordt een locatie beoordeeld of beschermde soorten aanwezig (kunnen) zijn. De Ecologische QuickScan Analyse dient door een deskundig bureau te zijn uitgevoerd. Blijkt uit de conclusie dat er schadelijke effecten voor beschermde soorten aanwezig is dan haakt de wet natuurbescherming aan. Door Eceau ecologisch adviesbureau is een ecologisch onderzoek uitgevoerd, d.d. 20 maart 2025 en kenmerk TRA-1QS250129. De rapportage is als bijlage toegevoegd. De conclusie van het onderzoek is hieronder weergegeven: “Ten aanzien van de beoogde ontwikkeling aan de Sint Willibrordusstraat 2 te Herveld is een ecologische quickscan uitgevoerd.
Het herontwikkelen van een kerkgebouw en het realiseren van nieuwbouw, en alle bijbehorende werkzaamheden leiden mogelijk tot aantasting van vaste verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen en een toename van stikstofdepositie in nabijgelegen natuurgebieden. Effecten op beschermde habitatelementen van overige beschermde soorten, benevens algemene broedvogels en vrijgesteld soorten, alsmede op houtopstanden, is echter uitgesloten. Voor enkele soorten is het voldoende wanneer rekening gehouden kan worden met de eventuele aanwezigheid gedurende de werkzaamheden. • Ten aanzien van algemene grondgebonden zoogdieren is enkel de Algemene Zorgplicht van toepassing. • Ten aanzien van vleermuizen is de aanwezigheid van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen niet uitgesloten. Daarnaast passeren en foerageren vleermuizen aannemelijk op of rondom de locatie en worden door (foutief toegepaste) bouwverlichting mogelijk verstoord. • Ten aanzien van vogels met jaarrond beschermde nestlocaties en/of leefgebieden zijn geen vervolgstappen nodig. • Ten aanzien van algemene vogels kunnen broedsels en nesten verstoord worden gedurende het broedseizoen.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 26 van 52 maart 2026
• • • • •
Ten aanzien van amfibieën worden enkel vrijgestelde soorten verwacht. Voor deze soorten is de Algemene Zorgplicht van kracht. Voor vlinders, libellen, overige ongewervelden, reptielen en vissen met een beschermde status krachtens het Besluit activiteiten leefomgeving is geen geschikt leefgebied aanwezig. Standplaatsen en geschikte omstandigheden ten aanzien van beschermde vaatplanten zijn niet aangetroffen. Er is geen sprake van effecten op houtopstanden onder bescherming van de Omgevingswet. Gelet op de afstand tot beschermde gebieden, de aard van de werkzaamheden, de genomen maatregelen en de inrichting van het tussenliggende gebied kunnen enkel de effecten van stikstofdepositie niet op voorhand worden uitgesloten.
Er zijn aanleidingen aangetroffen die het noodzakelijk maken dat vervolgstappen of aanvullend onderzoek uitgevoerd dient te worden. Voor een aantal soorten is het voldoende als er tijdens de uitvoering rekening wordt gehouden met de eventuele aanwezigheid.” Voor de soort vleermuizen is een aanvullend onderzoek uitgevoerd om uitsluitsel te geven over de aandan wel afwezigheid van vaste rust- en/of verblijflocaties in de huidige bebouwing. Door Eceau ecologisch adviesbureau is een aanvullend ecologisch onderzoek uitgevoerd, d.d. 20 november 2025 en kenmerk TRA-1AO250402. De rapportage is als bijlage toegevoegd. De conclusie van het onderzoek is hieronder weergegeven: “Naar aanleiding van een ecologische quickscan is aan de Sint Willibrordusstraat 2 te Herveld nader soortenonderzoek uitgevoerd naar vleermuizen. Tijdens het onderzoek zijn geen vaste- en/of verblijflocaties van vleermuizen vastgesteld binnen de grenzen van het plangebied of binnen de invloedssfeer van de beoogde werkzaamheden. Hiermee is er geen sprake van aantasting van essentiële gebiedsfuncties of van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen. •
•
Tijdens de uitgevoerde veldbezoeken is geen territorium- en/of verblijfplaats-indicerend gedrag vastgesteld binnen het plangebied. Daarmee kunnen kraam-, zomer-, paar- en winterverblijven binnen het plangebied worden uitgesloten. Wel is één paarverblijf van gewone dwergvleermuis vastgesteld aan de Sint Willibrordusstraat 7, buiten de invloedssfeer van het projectgebied. Binnen het projectgebied foerageren hoofdzakelijk kortstondig gewone dwergvleermuizen. Foerageeractiviteit concentreert zich met name rond het kruispunt Hoofdstraat/Sint Willibrordusstraat en in het groen ten noorden van de kerk. Deze foerageergebieden worden, gelet op de alternatieven in de omgeving, niet als functioneel of essentieel aangemerkt.
Daarnaast zijn éénmaal rosse vleermuis (15 juli) en tweemaal laatvlieger (27 mei en 10 september) waargenomen als passerende individuen. Deze waarnemingen geven geen aanleiding tot het vermoeden van vaste verblijfplaatsen binnen het plangebied. Er zijn geen aanleidingen aangetroffen die het noodzakelijk maken dat er aanvullende stappen genomen moeten worden in het kader van de functionele leefomgeving en/of verblijfplaatsen van vleermuizen. Aanbevolen maatregelen bij de uitvoering, om invulling te geven aan de Algemene zorgplicht zijn hieronder weergegeven. Daarnaast zijn de maatregelen bij uitvoering, zoals vermeld in de quickscan, tevens van toepassing. Ontheffing Gezien het ontbreken van essentieel leefgebied en vaste rust- en/of verblijfplaatsen van vleermuizen binnen de invloedssfeer van de beoogde ontwikkeling is geen aanvraag nodig van een Omgevingsvergunning in het kader van een Flora- en Fauna-activiteit.
St. Willibrordusstraat 2, Herveld, pag. 27 van 52 maart 2026
Maatregelen bij uitvoering • Voor vleermuizen dient rekening gehouden te worden met mogelijk foeragerende of passerende individuen middels het juist toepassen van bouwverlichting óf door te werken buiten de schemerende en donkere dagdelen in de periode april t/m oktober. Voorbeelden van juiste verlichting: beperkte hoogte van lichtmasten en verlichting naar beneden gericht en convergerend; •
In het kader van de Algemene Zorgplicht dient voorzichtig gehandeld te worden met alle aanwezige flora en fauna.“
Het aspect soortenbescherming geeft geen belemmering voor onderhavige transformatie. 5.1.3 Gebiedsbescherming In Nederland zijn er specifieke gebieden van groot belang voor flora en fauna, waaronder Natura 2000gebieden, Natuurnetwerk Nederland-gebieden en andere bijzondere natuurgebieden en landschappen. Deze gebieden worden beschermd door verschillende wettelijke instrumenten. In artikel 5.1, lid 1 van de Omgevingswet staat dat het verboden is om zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit uit te voeren. Daarnaast bepaalt lid 2 van hetzelfde artikel dat het eveneens verboden is om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit uit te voeren. Voor beide gevallen geldt dat afwijkende regelingen kunnen zijn opgesteld in het omgevingsplan, de waterschapsverordening, de omgevingsverordening of een ministeriële regeling. Hoofdstuk 11 van het Bal behandelt de vergunningplicht voor Natura 2000-activiteiten en flora- en faunaactiviteiten. In dit hoofdstuk zijn tevens de regels voor vergunningsvrije gevallen opgenomen evenals de mogelijkheden tot maatwerk. Indien geen vrijstelling van toepassing is, dient een omgevingsvergunning te worden aangevraagd, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen enkelvoudige en meervoudige aanvragen, afhankelijk van de aard van de activiteit (flora- en fauna-activiteit en/of Natura 2000-activiteit).
Natura 2000-gebieden De planlocatie is gelegen op een afstand van ca. 2,4km tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied, betreffende het gebied ‘Rijntakken’. Indien er sprake zou zijn van een effect, betreft dit een verrijkend extern effect. Voorbeelden van externe werking betreffen een permanente toename van geluid, licht of stikstofdepositie of door optreden van een (grote) tijdelijke toename in dergelijke effecten. Gelet op de afstand tot de nabijgelegen Natura 2000-gebieden, de context van de ontwikkeling binnen de bebouwde kom, alsmede de inrichting van het tussengelegen gebied, bestaande uit dichtbebouwd urbaan gebied en intensief gebruik agrarisch terrein, kunnen effecten anders dan stikstofdepositie bij voorbaat uitgesloten worden. Het voornemen bestaat uit het transformeren van de aanwezige bebouwing en het realiseren van nieuwbouw. Dit betekent een wijziging van het gebruik van de locatie en de daarbij behorende veranderingen in bijvoorbeeld verkeersbewegingen. Hoewel het aannemelijk is dat de nieuwe situatie zal voldoen aan diverse verduurzamingseisen waar in de huidige bebouwing geen sprake van is, is het aanbevolen een Aerius-berekening uit te laten voeren om inzicht te krijgen in een eventuele toename van stikstofdepositie in nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Dit geldt voor zowel de gebruiksfase als de realisatiefase.