Document · PDF

25-06-03.02 25-07-01 Relevant stuk; Kadernota 2026

Voorronde Zaal 2 3 juni 2025, gemeente OverBetuweBij agendapunt: RondeTafelGesprek met het college over Visie op sociaal domein26.528 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Dit alles vraagt van ons als gemeente het optimaliseren van de processen achter deze diensten, producten en informatie. Het steeds meer digitaal en procesmatig werken draagt hieraan bij. Hiervoor zijn investeringen nodig in de juiste manier van werken, de juiste inzet van systemen en applicaties en inzicht in het ‘landschap’ van hoe dit alles is ingericht en samenhangt. Deze benodigde doorontwikkeling staat onder druk door de beperking van de middelen voor ICT en informatievoorziening. 6.2 Verantwoord werken met gegevens In 2026 gaan we verder met het verantwoord werken met gegevens. Met het ingerichte datawarehouse borgen we de kwaliteit van onze data. We bouwen nieuwe dashboards voor medewerkers op basis van interne en openbare data. Met vooraf vastgestelde KPI's geven deze ons inzicht in onze bedrijfsvoering en dienstverlening. Ook ontwikkelen we spelregels voor het sturen met data. Verder gebruiken we de architectuurprincipes bij al onze nieuwe aanbestedingen en implementaties. Tot slot gaan we verder met de ontwikkelingen van AI, waarbij we zowel de kansen als de risico’s in ogenschouw nemen. Een belangrijk kader daarbij vormt de AI-act die in 2024 in werking is getreden. 6.3 Digitaal en procesmatig werken In 2026 werken we aan de doorontwikkeling van ons nieuwe zaaksysteem. Deze is in 2025 ingericht, inclusief de elektronische handtekening.

Het zaaksysteem is cruciaal voor het realiseren en borgen van onze dienstverlening. We blijven inzetten op het optimaliseren en vastleggen van onze processen en het borgen van eigenaarschap in de organisatie. Goed ingerichte werkprocessen helpen om onze bedrijfsvoering efficiënter en effectiever te maken om zo een goede dienstverlening te kunnen leveren.

Ook gaan we in 2026 verder met de implementatie van Microsoft 365. Zo kunnen we meer digitaal en op een archiefwaardige wijze samenwerken, zowel intern als extern, bijvoorbeeld met ketenpartners. Om onze applicaties adequaat te blijven beheren en onze gegevens te beschermen versterken we ons digitale toegangsbeleid. Dit laatste zorgt ervoor dat alleen de juiste mensen op de juiste plaatsen kunnen komen in de applicaties of systemen en daarin de juiste dingen kunnen zien of doen. Zo borgen we de veiligheid van onze informatie en verkleinen we onze risico’s in de bedrijfsvoering.

Programma 7 | Financiën en bedrijfsvoering 7.1 Financiën Vanaf 2026 hebben we te maken met de zogenaamde ravijnjaren met omvangrijke verwachte tekorten. We stellen ombuigingsvoorstellen voor zodat we toch tot een sluitend meerjarenperspectief komen. We dragen daarmee zorg voor een structureel sluitende begroting in 2029. Om in 2026 en 2027 tot een sluitende begroting te komen, doen we een beroep op de algemene reserve. De inflatie en de krapte op de arbeidsmarkt maken dat de uitgaven van onze materiële en personele budgetten en investeringen snel toenemen. Ook dit betekent een stevige financiële opgave. We houden dit in balans door hier voldoende middelen voor op te nemen en zo nodig te herprioriteren. We streven naar een weerstandsratio tussen de 1,4 en 2,0. Als gevolg van de ravijnjaren, betekent dit een stevige opgave. We verwachten voor 2026 binnen deze bandbreedte uit te komen. We doen omvangrijke investeringen in de komende jaren zoals het multifunctioneel sportcentrum in Elst, de Wanmolen en onderwijshuisvesting. Deze investeringen hebben effect op de verhouding tussen ons eigen vermogen en vreemd vermogen, omdat we meer geld zullen gaan lenen. Dit betekent dat we ook prioriteren in de investeringen die we willen doen.

7.2 Bedrijfsvoering Effectief binden, boeien en blijven ontwikkelen van medewerkers is essentieel om talentvolle medewerkers aan te trekken, te behouden en te laten floreren binnen onze organisatie. Waarschijnlijk is er in 2026 nog steeds sprake van krapte op de arbeidsmarkt. We kijken daarom niet alleen naar hoe wij een aantrekkelijke werkgever zijn, maar ook hoe wij mensen blijven binden aan onze organisatie. In 2026 gaan we onze visie op de bedrijfsvoering actualiseren. Zo werken we aan het toekomstbestendig maken en houden van onze bedrijfsvoering. Denk hierbij aan de vraag welke processen door een gemeente van onze omvang uitgevoerd kunnen worden en de vraag of innovaties in digitalisering ons werk efficiënter kan maken. Dit is nodig omdat de voorgestelde ombuigingen impact hebben op de (beheersing van de) bedrijfsvoering. De flexibiliteit om bij te sturen aan de hand van ontwikkelingen, wordt minder doordat er minder ruimte is in capaciteit, beschikbare expertise en de beschikbare middelen. Waarschijnlijk treedt de nieuwe Archiefwet in 2026 in werking. Ten behoeve daarvan werken we aan onze het op orde brengen van onze informatiehuishouding en het archiefbeheer. Zo borgen we de beschikbaarheid, vertrouwelijkheid en integriteit van onze informatie.

Dit doen we enerzijds door het vergroten van het bewustzijn van onze medewerkers, en anderzijds door continue te werken aan de inrichting van onze processen, conform de PDCA-cyclus, en het procesgericht werken verder door te voeren. Wij blijven investeren in de digitale veiligheid en bedrijfscontinuïteit van onze organisatie. In 2026 voldoen we aan de AVG, BIO en de NIS2-richtlijn. Om onze weerbaarheid te vergroten, investeren we structureel in slimme monitoring, het voorkomen van digitale

dreigingen en snelle incident-respons (Monitoring, Detectie en Respons). Ook versterken we de bedrijfscontinuïteit met scenario’s, draaiboeken en oefeningen, waaronder cyberaanvallen. De beoogde besparing op informatieveiligheid staat hiermee in contrast. De nieuwe wetgeving vanuit het rijk noodzaakt ons tot het doen van aanvullende investeringen en we wachten af of het rijk ook hiervoor de benodigde middelen verstrekt. Zo niet, dan onderzoeken we of we de benodigde investeringen in informatieveiligheid kunnen dekken uit andere bedrijfsvoeringsbudgetten. Tot slot blijven we inzetten op bewustwording, zodat medewerkers weten hoe zij veilig werken en adequaat handelen bij incidenten. Dit is noodzakelijk om goed voorbereid te zijn in een steeds complexer digitaal landschap en te blijven voldoen aan de wetgeving.

Programma 8 | Algemeen bestuur en regionale samenwerking 8.1 Regionale samenwerking In 2024 heeft de Groene Metropoolregio (GMR) de regionale agenda 2025-2028 vastgesteld waarin de ambities en activiteiten van deze regionale samenwerking zijn vastgelegd. De opgaven van de GMR zijn: • Groene groeiregio (verbinden van ruimtelijke opgaven en woningbouw) • Productieve regio (economie en arbeidsmarkt) • Ontspannen regio (leefbaarheid, natuur en landschap, cultuur en erfgoed) • Verbonden regio (mobiliteit en bereikbaarheid) • Circulaire regio (circulariteit, duurzaamheid, klimaat en energie) De begroting vanaf 2026 voor de GMR is gebaseerd op de ambities uit de regionale agenda. Naar aanleiding van de ontvangen zienswijzen op de regionale agenda en begroting 20252028 is door de GMR een proces gestart dat moest leiden tot een substantiële reductie van de inwonerbijdrage voor het jaar 2026. De inwonerbijdrage 2026 is opgebouwd uit de bijdrage voor het regiobureau (€ 2,83 excl. The Economic Board) en bijdragen voor de vijf inhoudelijke opgaven (totaal € 5,80). De verlaging van de inwonerbijdrage 2026 bedraagt ca. 4,5% effectief van de inwonerbijdrage 2025. In het kader van de besparingen is het voorstel om te stoppen met de bijdrage voor de Economic Board. De bijdrage aan de TEB verloopt via de GMR.

8.2 Verbonden partijen Eind 2025 zal er een evaluatie van het raadsrapporteurschap van de verbonden partijen en de in 2024 gewijzigde Nota verbonden partijen plaatsvinden. De uitkomst van deze evaluatie met eventueel een voorstel tot wijziging van de Nota verbonden partijen wordt begin 2026 aan de raad aangeboden voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Financiën We beschrijven in het financiële deel het meerjarenperspectief voor de periode 2026 – 2029. We geven aan wat dit betekent voor onze financiële positie. Tot slot informeren we u zoals gebruikelijk over personeel en organisatie. A. Meerjarenperspectief De ontwikkeling van het financiële meerjarenperspectief ziet er als volgt uit: (bedragen x € 1.000)

2026

Structureel perspectief Kadernota 2026

2028

2029

142

2.850

1.349

1.000

-2.850

-1.349

-858

Meerjarenperspectief Kadernota 2026 Incidentele lasten en baten

2027

We houden hierbij rekening met reeds genomen raadsbesluiten tot en met mei 2025 (paragraaf B), de effecten van de nieuwe jaarschijf 2029 (C), de actualisatie van de uitgangspunten (D), de onvermijdelijke claims (E) en voorstellen om tot een sluitend perspectief te komen (F) Om tot sluitend perspectief voor 2026 te komen en voor mogelijke ombuigingen voor de periode 2027 – 2029 heeft het college de volgende afwegingscriteria gehanteerd: • Lastenverhogingen zien we niet als sluitstuk, maar als gelijkwaardige oplossing • We hanteren voor de dekking de afspraken in het coalitieakkoord, waarbij tekorten worden gedekt middels 30% lastenverzwaring en 70% ombuigingen. • Alle beleidsterreinen en programma’s dragen bij aan de oplossingen en we beogen een goede balans tussen de beleidsterreinen en programma’s • We gaan er vanuit dat de omvang van de begrotingsposten leidend is, dit resulteert in een verhouding van ombuigingen 60% sociaal domein, 25% fysiek domein en 15% domein dienstverlening • Aanvullende wensen die leiden tot aanvullende structurele uitgaven worden nu niet gehonoreerd. • Al genomen raads- en collegebesluiten zijn niet onomkeerbaar. • De jaarschijf 2029 bieden we structureel sluitend aan; voor de tussenliggende jaren 2026 tot 2028 doen we zo nodig aanspraak op onze financiële reserves.

Op basis van deze afwegingen is vervolgens aangegeven wat de effecten zijn van een individueel ombuigingsvoorstel volgens onderstaande driehoek met een weging van de effecten. Voor elk onderdeel is een zo objectief mogelijke inschatting gemaakt van het effect van de maatregel op de doelgroep. Als de blauwe lijn dichter bij het onderwerp staat, is de inschatting dat het effect groter is. De effecten van de meicirculaire 2025 zijn nog niet bekend. Zodra deze bekend zijn, zullen wij, overeenkomstig de afspraken met de raad, u hierover informeren. Er zijn onzekerheden die het saldo van de meerjarenbegroting 2026-2029 beïnvloeden, met name de ontwikkeling van de algemene uitkering. De onzekerheden zijn in beeld gebracht in onderdeel G “Risico’s, kansen en onzekerheden”.

B. Raadsbesluiten tot en met mei 2025 Het vertrekpunt van dit meerjarenperspectief 2025-2028 is het meerjarenperspectief conform de Programmabegroting 2024. Sindsdien zijn er door raad- en collegebesluiten een aantal wijzigingen vastgesteld die leiden tot een actualisatie van de meerjarenbegroting. Ook de 1e bestuursrapportage 2025 heeft effecten op het meerjarenperspectief. In onderstaande tabel zijn de effecten opgenomen: (bedragen x € 1.000) Meerjarensperspectief na begrotingsraad november 2024

2026

Meerjarenperspectief na genomen raadsbesluiten

2028

2029

-6.837

-6.525

-6.908

349

452

459

-6.488

-6.073

-6.449

College en Raadsbesluiten t/m april 2025 met meerjarige effecten Financieel effect 1e Bestuursrapportage 2025

2027

-6.908

Tijdelijke huisvesting Lyceum Elst In verband met bouw van het MFSC, is verplaatsing van de noodlokalen van het Lyceum Elst noodzakelijk. De raad heeft in december 2024 ingestemd met een investeringsbedrag van € 2,4 miljoen (dekking kadernota 2025). De kapitaallasten van de nieuwbouw waren geraamd vanaf 2026. Aangezien de verwachting is dat de nieuwbouw in 2028/2029 gereed is, kunnen de kosten van de tijdelijke huisvesting voor 2026 en 2027 gedekt worden uit de vrijval kapitaallasten. Financieel effect 1e Bestuursrapportage 2025 Het financiële effect van de 1e bestuursrapportage 2025 is licht positief door het effect van de decembercirculaire 2024, wat hierin is meegenomen. De oorzaak van het positieve effect is de maatstaf ’Huishoudens met een laag inkomen met drempel” die verhoogd is. Voorzichtigheidshalve is hier 50% van meegenomen. De definitieve vaststelling vindt plaats in de decembercirculaire van 2025. C. Effecten nieuwe jaarschijf 2029 De Kadernota 2026 is het eerste document waarbij jaarschijf 2029 onderdeel is van het meerjarenperspectief. Als startpunt is jaarschijf 2029 gelijk aan jaarschijf 2028, maar op de volgende onderdelen zijn er afwijkingen: (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

-6.488

-6.073

-6.449

Accres 2029 t.o.v. 2028

538

Areaal beheerplannen 2029

-72

Ontwikkelingen aantallen doelgroepenvervoer

-145

Vervangingsinvesteringen Openbare Ruimte

-85

Vervanging kunstgrasvelden

-112

-6.488

-6.073

-6.449

-6.325

Meerjarenperspectief na genomen College en Raadsbesluiten

Meerjarenperspectief 2027-2028 geactualiseerd

D. Actualisatie uitgangspunten Jaarlijks actualiseren we in de kadernota de gehanteerde uitgangspunten. Deze uitgangspunten zijn afzonderlijk in een paragraaf in de kadernota opgenomen. Het financieel effect hiervan is in onderstaande tabel in beeld gebracht.

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Meerjarenperspectief 2026-2029 geactualiseerd

-6.488

-6.073

-6.449

-6.325

Prijsstijgingen algemeen

-1.668

Prijsstijgingen subsidies

-214

Loonstijgingen

-892

Belastingen en heffingen

360

Verbonden partijen

-666

-673

-676

-679

Inschatting compensatie inflatie via algemene uitkering Meerjarenperspectief na actualisering uitg. punten

3.080

3.087

3.090

3.093

-6.488

-6.073

-6.449

-6.325

We gaan er vooralsnog vanuit dat de vergoeding van de inflatie door het Rijk voldoende is om de prijsstijging voor de externe partijen op te vangen. We hebben echter voor 2026 een aanvullend bedrag van € 1,5 miljoen opgenomen. Zie bij paragraaf E claims. E. Claims/Effecten Voorjaarsnota Rijk 2025 In de laatste stap brengen we in beeld wat onvermijdelijke claims zijn voor de begroting 2026 en verder. Met onvermijdelijk wordt bedoeld dat een (financiële) aanpassing plaats moet vinden door reeds genomen besluiten van de raad of bijvoorbeeld externe wet- of regelgeving. Tevens lichten we de effecten van de Voorjaarsnota van het Rijk toe. Op grond van de externe en interne ontwikkelingen geven we in bijgaand overzicht de onvermijdelijke claims weer. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

-6.488

-6.073

-6.449

-6.325

-48

-1.593

3. Informatieveiligheid

-140

4. Integraal Huisvesting Plan

-367

-474

-192

-25

-8.588

-8.328

-8.422

-8.131

2.239

2.273

2.222

2.294

-6.349

-6.055

-6.200

-5.837

Meerjarenperspectief na actualisering uitg. punten 1. Nieuwbouw/Renovatie Brandweerkazerne Oosterhout 2. Inflatiekosten

Meerjarenperspectief na claims Effect Voorjaarsnota Rijk 2025 Meerjarenperspectief na Voorjaarsnota 2025

1. Nieuwbouw/Renovatie Brandweerkazerne Oosterhout Betreft de kapitaallasten die behoren bij de renovatie van de Brandweerkazerne Oosterhout 2. Inflatiekosten Betreft de verwachte aanvulling van het budget voor de prijsstijgingen die niet voldoende worden gecompenseerd door de stijging van de algemene uitkering. 3. Informatieveiligheid Betreffen de uitgaven voor twee aanvullende projecten op het gebied van ICT in het kader van wettelijke vereisten rondom de veiligheid en continuïteit van onze systemen. 4. Integraal Huisvestings Plan Betreft de aanvullende en bijkomende kosten zoals tijdelijke huisvesting voor de bouw van de nieuwe scholen in het kader van het Integraal Huisvestings Plan.

Effecten Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. De voorjaarsnota van het kabinet heeft een positief effect op het meerjarenbeeld. Het kabinet heeft aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor het ravijn, de hervormingsagenda van de Jeugd en de loon/prijscompensatie. Voor wat betreft de demping van het ravijn heeft het kabinet € 400 miljoen structureel beschikbaar gesteld, terwijl de VNG heeft aangegeven dat een bedrag van € 2,4 miljard benodigd is om het hele ravijn te dempen. Dit betekent dat er dus nog een aanzienlijk tekort blijft bestaan. Daarnaast heeft het kabinet voor 2026 en 2027 jaarlijks zo’n € 475 miljoen beschikbaar gesteld voor de Hervormingsagenda van de Jeugd. Echter in 2028 en 2029 gaat het Rijk ervan uit dat de tekorten in de Jeugd zullen verminderen door aanvullende maatregelen, zoals het invoeren van een eigen bijdrage. We zetten deze financiële middelen (€ 1,1 miljoen in 2026 en € 1,0 miljoen 2027) in voor de Jeugd om onder andere te investeren in aanvullende maatregelen die nodig zijn om in 2028 de verwachte ombuigingen te kunnen effectueren. Ook voor de loon/prijscompensatie zijn aanvullende middelen beschikbaar gekomen, doordat rekening is gehouden met hogere indexen dan waar eerder mee is rekening gehouden. Bij de meicirculaire 2025 zullen de definitieve effecten hiervan duidelijk zijn.

We hebben de effecten van bovengenoemde posten doorgerekende voor de gemeente Overbetuwe en het betekent per saldo een positief structureel effect van € 2,0 miljoen voor het meerjarenbeeld. F. Dekking jaarschijf 2026 Om te komen tot een sluitende (structurele) jaarschijf 2026 – 2029 , stelt het college voor om het tekort als volgt te dekken: (bedragen x € 1.000) Meerjarenperspectief na claims

2026

2027

2028

2029

-6.349

-6.055

-6.200

-5.837

Programma 1. Duurzame en gezonde samenleving

115

Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving

881

1.011

1.086

1.136

Programma 3. Interactie met de samenleving

Programma 4. Inclusieve en participatiesamenleving

806

1.131

1.381

1.833

Programma 5. Werkende en lerende samenleving

495

538

Programma 7. Financiën en bedrijfsvoering

258

318

Programma 8. Algemeen bestuur en regionale samenwerking

140

299

Algemene dekkingsmiddelen, VPB en onvoorzien

774

1.274

1.525

-2.850

-1.349

-858

Meerjarenperspectief na ombuigingsvoorstellen Kadernota 2026

In de bijlagen zijn per programma de voorstellen en de bedragen toegelicht. Elk voorstel verwijst naar een achterliggend format, waarin we aangeven wat de effecten van het voorstel zijn. Het nummer tussen haakjes betreft het nummer van de ombuiging en correspondeert met de nummers in de totaallijst (bijlage 1) en de nummers op de formats.

G. Risico’s en kansen Effecten Cao-akkoord 2025 De huidige cao-gemeenten heeft een looptijd tot 1 april 2025. Tijdens het opmaken van de Kadernota 2026 (april 2025) is een cao-eindresultaat bereikt. In juni 2025 is de uitkomst van de ledenraadpleging bekend. In de Programmabegroting 2026 vindt nadere rapportering plaats over de definitieve uitkomsten en effecten (cao-akkoord). Prijsinflatie We ramen de effecten van de prijsinflatie op basis van het zogenaamde Index Materiële Overheids Consumptie (IMOC-)percentage. De gemeente heeft een relatie met een groot aantal partijen waarmee ze samenwerkt en waaraan ze een jaarlijkse financiële bijdrage verstrekt. De cao-stijgingen en inflatie bij deze verbonden partijen hebben mogelijkerwijs effect op de werkelijke financiële inkomsten na 2027 en de doorwerking daarvan naar de komende jaren. We gaan er vooralsnog van uit dat deze doorwerking past binnen de aanpassing van de Algemene Uitkering van onze gemeente. Daarnaast zien we ook dat bij andere meerjarige contracten, zoals de ICT, onderhoud en de groenbestekken, sprake is van een opwaartse trend. We sturen zoveel mogelijk bij om binnen de vastgestelde begrotingen te blijven. H. Financiële positie We presenteren in deze kadernota een sluitend financieel perspectief voor 2026 en verder.

We doen daarbij voor een bedrag van € 2,1 miljoen een beroep op de algemene reserve, omdat een aantal ombuigingsmaatregelen niet direct realiseerbaar zijn per 1 januari 2026 waardoor er sprake is van frictiekosten. In onderstaande tabellen hebben we de effecten van de € 2,1 miljoen op de reguliere kengetallen weergegeven. Kengetallen 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Gemeentelijke belastingcapaciteit

2026

2027

2028

2029

91,4% 85,1% 20,6% 2,5% 0,0% 90,1%

95,4% 89,2% 19,7% 2,5% 0,0% 92,1%

93,4% 87,2% 20,0% 2,5% 0,0% 92,1%

111,0% 104,7% 17,8% 2,5% 0,0% 92,1%

De effecten op het weerstandsvermogen zijn als volgt: Per 1-1 Saldo Algemene Reserve

2026

Inzet Algemene Reserve in 2026 Saldo Algemene Reserve

2027

Risicobedrag

Ratio

9.500.000

1,68

14.150.000

9.500.000

1,49

9.500.000

1,45

9.500.000

1,47

-349.000 2028

13.801.000

2029

13.942.000

Inzet Algemene Reserve in 2028 Saldo Algemene Reserve

16.000.000 -1.850.000

Inzet Algemene Reserve in 2027 Saldo Algemene Reserve

Bedrag AR

141.000

We blijven ten aanzien van het weerstandsvermogen boven het uitgangspunt van 1,4. In de bovenstaande getallen is rekening gehouden met de vertragingseffecten van de grote investeringen zoals het MFSC Elst en de huisvesting van het onderwijs. Indien hier rekening mee zou worden gehouden heeft dit een (tijdelijk) positief effect op de netto schuldquote, de weerstandsratio en de solvabiliteit. Een andere element waar nog geen rekening mee is gehouden is het bedrag aan verwachte risico’s. Inherent aan de relatief forse ombuigingen, is het risico van het niet of niet tijdig realiseren van de taakstellingen. Op dit moment zijn deze nog niet helemaal in te schatten. Bij het opstellen van de begroting zullen de maatregelen nader uitgewerkt zijn en zullen we zo nodig het risicobedrag bijstellen.

Personeel en organisatie Organisatieontwikkeling In 2026 geven we verder invulling aan de ingezette organisatieontwikkeling. In de eerste helft van 2023 hebben we de organisatiestructuur en organisatievisie geëvalueerd. Met de uitkomsten is de organisatie aan de slag gegaan in 2024 en 2025. In de 2e helft 2025 vindt de evaluatie van de verfijning hoofdstructuur 2025 plaats. In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan de uitkomsten van de evaluatie. Ook in 2025 is gewerkt met een jaarplan voor de organisatie. Hierin staan vier opgaven op het vlak van organisatieontwikkeling waar de organisatie de focus op legt. In 2025 zijn dat: • Dienstverlening • Participatiecultuur • Boeien, binden en blijven ontwikkelen van medewerkers • Warme zakelijkheid Dit jaarplan is samen met de Organisatievisie, het kader voor de domein-, team- en individuele werk- en ontwikkelplannen. Elk jaar actualiseren (4e kwartaal 2025) we het jaarplan in de aanloop naar het volgende kalenderjaar. Ontwikkeling Personeelsbudget (p-budget) De ontwikkeling van het p-budget 2026 bestaat uit de volgende onderdelen: Bedrag structureel +€ 892.000

-€ 138.000

Toelichting De huidige cao heeft een looptijd tot 1 april 2025. Zie voor verdere toelichting onder: Effecten cao-akkoord 2025. In de Programmabegroting 2025 is structureel 5% opgenomen voor premie- en salarisontwikkeling vanaf 1 april 2025. Vanaf 2026 is naast de 5% structureel gerekend met indicatief 2,5% voor premie- en salarisontwikkeling. Uitgangspunt is dat compensatie plaatsvindt vanuit de algemene uitkering. De aframingen op basis van de ombuigingen betreffen: • € 40.000 p-budget gratificaties. • € 98.000 begroten max schaal. Zie voor een nadere toelichting Financieel deel van deze Kadernota. Deze aframingen hebben effecten voor de uitgangspunten systematiek P-budget. Deze worden meegenomen bij het eerstvolgende raadsvoorstel met betrekking tot de evaluatie systematiek p-budget.

De gerealiseerde ombuigingen de afgelopen jaren en bovenstaande ombuigingen verkleinen de mogelijkheid om financiële knelpunten binnen het p-budget op te vangen. De ondergrens van wat met een goede sturing opgelost kan worden staat onder druk. Hierdoor wordt het risico op overschrijdingen groter. Daarnaast spelen er andere externe factoren zoals de effecten van de krappe arbeidsmarkt, cao-afspraken (toename bovenwettelijke verlofuren), het ziekteverzuim en noodzakelijke vervangingen die de druk op het p-budget vergroten. In onderstaand overzicht wordt een geactualiseerd beeld (in aantallen en financieel) gegeven van de ontwikkeling van het p-budget 2026-2029 incl. de te verwachte salarisontwikkelingen. Het uitgangspunt voor het stijgingspercentage is gebaseerd op de inzet bij de cao-onderhandelingen en diverse cao’s (waaronder Rijk, Provincies).

Premie- en salarisontwikkeling

2026

2027

Toename p-budget door de sociale premie- en € 892.000. € 892.000. algemene salarisontwikkeling 2,5%* * Uitgangspunt dat compensatie plaatsvindt vanuit de algemene uitkering.

2028

2029

€ 892.000

€ 892.000.

Totale omvang p-budget (in mlj. €)

2023

2024

2025

2026

Totale omvang p-budget o.b.v. primaire begroting

€ 26,8

€ 31,4 *

€ 35,6 *

Totale omvang p-budget o.b.v. aangepaste begroting

€ 29,4

€ 32,1*

€ 36,4

€ 36,6 **/*** N.n.b.

Werkelijke uitgaven p-budget

€ 29,4

€ 31,2

N.n.b.

* Exclusief formatie/ financiële middelen die voortvloeien uit het Programmaplan Duurzaamheid. ** Ontwikkeling P-budget 2026 t.o.v. 2023 is m.n. te verklaren door cao ontwikkelingen (5,6 mlj), taakmutaties/ formatieontwikkelingen (3,6 mlj) (bijv. CDOKE, Uitvoeringsprogramma, Afval- Waterplan, Sociaal domein), insourcen taken (1,7 mlj), minus taakstellingen (-1,1 mlj). *** Exclusief de 10,2 fte formatie-uitbreiding n.a.v. het benchmarkonderzoek. Deze formatie is wel vertaald in de Overbetuwerichtlijn maar niet financieel gedekt vanaf 2026.

Ontwikkeling formatie

2026

2027

2028

2029

Prognose aantal inwoners*

48.962

49.062

49.162

49.262

7,1

348

349

350

Geactualiseerde B-richtlijn** (Benchmarkrichtlijn fte per 1.000 inwoners o.b.v. uitkomsten lokale benchmark 2024. Aantal fte B-richtlijn Geactualiseerde O-richtlijn** (Overbetuwerichtlijn) fte per 1.000 inwoners o.b.v. het raadsbesluit d.d. 23 januari 2024. Aantal fte O-richtlijn**

7,7

377

378

379

Totaal verschil aantal fte B-richtlijn t.o.v. O-richtlijn

+29

+30

+29

* Uitgangspunt inwonersontwikkeling 100 inwoners per jaar. ** Excl. fte’s werkzaam voor derden en waarvan de kosten worden verhaald (bijv. ICT-samenwerking met gemeente Lingewaard).

Ontwikkeling Overbetuwerichtlijn Door middel van de raadsinformatiememo van 15 oktober 2024 is de raad geïnformeerd over de totstandkoming van onderstaande Berenschotrichtlijn (B-richtlijn) en Overbetuwerichtlijn (O-richtlijn). Berenschotrichtlijn De (B-richtlijn) is vastgesteld op 7,1 fte per 1.000 inwoners. De daarbij behorende loonkosten per 1.000 inwoners bedragen € 676.830 (incl. inschatting cao 2026). Omgerekend naar het aantal inwoners van Overbetuwe bedragen de totale loonkosten conform de B-richtlijn € 33.138.939 voor 2026. Overbetuwerichtlijn In de raadsinformatiememo is toegelicht dat de apparaatskosten voor alle hoofdthema’s (Fysiek, Sociaal, Bedrijfsvoering en Algemeen) van de ambtelijke organisatie van Overbetuwe lager zijn dan de referentiegroep. In de programmabegroting 2025 is de Orichtlijn vastgesteld op 7,7 fte per 1.000 inwoners. Conform het besluit destijds wordt de Orichtlijn jaarlijks geactualiseerd op de formatie-/loonkosten- ontwikkelingen die voortvloeien uit lokale besluiten (bijv. in-/ outsourcen, ambities) en landelijke ontwikkelingen (bijv. taakoverheveling). Hierover wordt gerapporteerd in de reguliere P&C-cyclus. Onderdeel van de geactualiseerde O-richtlijn 2026 is de 10,2 fte formatie-uitbreiding die is toegevoegd bij de programmabegroting 2025 naar aanleiding van de Berenschot benchmark.

Financieel is de formatie-uitbreiding niet meegenomen in eerdere overzichten

aangezien er geen structurele dekking is voor 2026 en verder. De evaluatie van de formatieuitbreiding naar aanleiding van de benchmark is tijdens de begrotingsbehandeling 2026 afgerond. Op basis van de uitkomsten wordt een voorstel gedaan of we deze formatie willen behouden in de richtlijn en dan ook financieel meerjarig willen meenemen. Geactualiseerde Overbetuwerichtlijn Op basis van de genomen college- en raadsbesluiten tot en met 15 april is ten opzichte van de begrotingsbehandeling 2025 de O-richtlijn toegenomen naar 7,9 fte per 1.000 inwoners. Dit betreft met name het insourcen van het interventieteam, sociaal werk GGZ expertise en de gedragsdeskundige. De financiële voordelen hiervan zijn meegenomen in de ombuigingsmaatregelen. De vastgestelde formatie voor 2026 bedraagt 385 fte. Op basis van de cao-inschatting 2026 zijn de daarbij behorende loonkosten € 701.049 per 1.000 inwoners en de totale loonkosten € 34.324.739 (excl. de financiële vertaling van de 10,2 fte). Naast de loonkosten bestaat het totale P-budget voor ongeveer € 2,3 miljoen uit loon- en niet loongerelateerde kosten en een aantal deelbudgetten. Het totale P-budget voor 2026 komt uit op € 36,6 miljoen. Evaluatie systematiek p-budget In het raadsbesluit d.d. 23 januari 2024 is opgenomen dat de evaluatie van de systematiek p-budget in 2026 plaatsvindt. Nadere informatie hierover volgt in 2026.

Effecten Cao-akkoord 2025 De huidige cao-gemeenten heeft een looptijd tot 1 april 2025. Tijdens het opmaken van de Kadernota 2026 (april 2025) is een cao-eindresultaat bereikt. In juni 2025 is de uitkomst van de ledenraadpleging bekend. In de Programmabegroting 2026 vindt nadere rapportering plaats over de definitieve uitkomsten en effecten (cao-akkoord).

Uitgangspunten Beleidsmatige uitgangspunten 1

Ramingen zijn realistisch en volledig

Structurele lasten worden met structurele baten gedekt

Nieuwe uitgaven worden getemperd en zijn alleen mogelijk als bestaand beleid in gelijke mate wordt ingeperkt Financiële

Voorstel

Waarde

uitgangspunten 1

De algemene uitkering is gebaseerd op de decembercirculaire 2024 (Programmabegroting: meicirculaire 2025)

De meerjarenramingen zijn gebaseerd op constante lonen en prijzen

Aantal inwoners op

Werkelijk aantal op 01-01-2025 plus inschatting groei in 2025 op basis van woningbouwprogramma

48.962

- investeringen

Conform BBV

1,5%

- grondexploitaties

Conform BBV

1,5%

- kortlopende leningen

Inschatting gebaseerd op de actuele marktrente

3,25%

- nieuwe langlopende

Inschatting gebaseerd op de actuele marktrente

3,5%

01-01-2026 4

Rente

leningen 5

Formatie en salarissen - Formatie

Zie paragraaf Bedrijfsvoering onderdeel Personeel en organisatie

- salarissen

Verwachte cao-ontwikkeling incl. de verwachte stijging sociale lasten

2,5%

- sociale lasten 6

Prijsinflatie

Prijs Bruto Binnenlands Product

2,7%

Bijdrage verbonden

Op basis van conceptbegroting verbonden partij. Indien de begroting ontbreekt geldt de prijsinflatie

2,7%

- Onroerende Zaak

Verhogen met prijsinflatie

2,7% +

Belasting

Verhogen met prijsinflatie

7,3%

- Toeristenbelasting

Verhogen met prijsinflatie

2,7%

- Hondenbelasting

Verhogen met prijsinflatie

2,7%

partijen 9

Belastingen

- Precariobelasting 10

2,7%

Heffingen - Marktgelden

Verhogen met prijsinflatie

2,7% +

- Begraafrechten

Verhogen met prijsinflatie

ombuiging

- Leges

Verhogen met prijsinflatie

2,7%

- Rioolrecht

100% kostendekkend

2,7% +

- Afvalstoffenheffing

100% kostendekkend

ombuiging

Huuropbrengsten

Conform opdracht Vastgoedvisie 2025

Bijlage 1 Dekkingsvoorstellen 2026 - 2029 Programma

Nr. ombuiging Omschrijving

Programma 1. 1.04 Minder hondenuitlaatplekken Programma 1. 1.06 ODRA Subtotaal Programma 1 Duurzame en gezonde samenleving Programma 2. 2.02 Herinvoering leges evenementenvergunningen Programma 2. 2.05 Kostendekkend maken marktgelden Programma 2. 2.08 Verlagen onderhoudsniveau Openbare Ruimte Programma 2. 2.14 Stopzetten subsidie TVAN Programma 2. 2.21 Ambities en actualisatie IKP OR Programma 2. 2.22 Verkeersplannen per kern Programma 2. 2.43 MFSC Elst Programma 2. 2.47 Niet toekennen inflatieclaim Onderhoud Openbare Ruimte Programma 2. 2.48 Overbetuwe Beweegt Programma 2. 2.51 kostendekkendheid (bouw)leges Subtotaal Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving

Investerings- Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting bedrag € 65.000 € 65.000 € 65.000 € 65.000 Minder hondenuitlaatplaatsen in de openbare ruimte. €0 € 50.000 € 50.000 € 50.000 Verminderen aantal milieucontroles. € 65.000 € 115.000 € 115.000 € 115.000

€ 27.000.000

€ 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Invoering leges commerciele evenementen. € 16.000 € 16.000 € 16.000 € 16.000 Verhogen tarieven marktgelden. € 50.000 € 150.000 € 200.000 € 250.000 Verlagen onderhoudniveau openbare ruimte. €0 € 20.000 € 45.000 € 45.000 Stopzetten subsidie aan bureau Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen. € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 50.000 Verminderen ambities Integraal Kwaliteitsplan OR. € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 Halvering budget om verkeersplannen per kern op te stellen. € 130.000 € 130.000 € 130.000 € 130.000 Verlengen afschrijvingstermijn naar 50 jaar. € 400.000 € 400.000 € 400.000 € 400.000 Niet toekennen inflatieclaim budget beheer openbare ruimte. €0 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Verminderen bijdrage aan Overbetuwe Beweegt. € 200.000 € 200.000 € 200.000 € 200.000 Verhogen bouwleges tot kostendekkend niveau. € 881.000 € 1.011.000 € 1.086.000 € 1.136.000

Programma 3 3.01 Uitvoeren veranderaanpak Participatiecultuur Programma 3 3.05 Versterken inzet participatiecultuur (onderdeel van 7.2 bedrijfsv.) Subtotaal Programma 3. Participatiecultuur

€ 30.000 € 50.000 € 80.000

Programma 4 4.02 Maatregelen verlagen zorgvragen Wmo en Jeugd Programma 4 4.08 Innovatiebudget Programma 4 4.13 Communicatiebudget STO Programma 4 4.21 Lokaal maatwerk jeugdgezondheidszorg (JGZ) Programma 4 4.32 Interventieteam Programma 4 4.35 Valpreventie Subtotaal Programma 4. Inclusieve en participatiesamenleving

€ 500.000 € 750.000 € 1.000.000 € 1.452.000 Taakstelling op totaalbudget Wmo en jeugd, verlagen maatwerk. € 70.000 € 70.000 € 70.000 € 70.000 Afbouwen innovatiebudget. € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 Communicatiebudget STO. € 110.000 € 110.000 € 110.000 € 110.000 Versoberen inkoop lokaal aanvullend aanbod JGZ. € 101.000 € 101.000 € 101.000 € 101.000 In dienst nemen personele inzet voor crisis- en complexe casuistiek. €0 € 75.000 € 75.000 € 75.000 Niet zelf opvangen van wegvallen landelijke middelen hiervoor. € 806.000 € 1.131.000 € 1.381.000 € 1.833.000

Programma 5. 5.11 Extra screening logopedie Programma 5. 5.16 Schuldhulpverlening Programma 5. 5.19 Erfgoed Programma 5. 5.20 Muziekonderwijs Programma 5. 5.25 Uitstroom parttime werkenden Programma 5. 5.28 Armoedebeleid Subtotaal Programma 5. Werkende en lerende samenleving

€ 35.000 € 110.000 €0 €0 € 50.000 € 300.000 € 495.000

€ 35.000 € 110.000 € 10.000 € 33.000 € 50.000 € 300.000 € 538.000

€ 35.000 Stoppen met extra screening logopedie. € 110.000 Schuldhulpverlening versoberen. € 10.000 Beleid rondom erfgoed versoberen. € 33.000 Muziekonderwijs afschaffen. € 50.000 Aframing BUIG. € 300.000 Gevolgen nieuw armoedebeleid per 2026 (raadsvoorstel juni 2025). € 538.000

Programma 7 7.08 Toekomstbestendige dienstverlening Programma 7 7.10 ICT-projectenbudget Programma 7 7.19 P-budget: max van de schaal Programma 7 7.23 Heroverwegen Gratificaties en Boter bij de vis Programma 7 7.24 Deelname risicobeheerfonds VNG Programma 7 7.25 P-budget: afromen opleidingsbudget Programma 7 7.27 ICT eenmalige lasten Programma 7 7.28 Informatieveiligheid Subtotaal Programma 7. Financiën en bedrijfsvoering

€ 35.000 € 47.000 € 98.000 € 20.000 €0 € 28.000 € 10.000 € 20.000 € 258.000

€ 35.000 € 47.000 € 98.000 € 20.000 € 60.000 € 28.000 € 10.000 € 20.000 € 318.000

€ 35.000 Halveren budget voor doorontwikkeling dienstverlening. € 47.000 Stoppen budget voor doorontwikkeling digitale werkprocessen. € 98.000 Niet meer begroten op het maximum van de schaal. € 20.000 Minder budget voor gratificaties en boter bij de vis. € 60.000 Deelname aan fonds met als gevolg minder verzekeringslasten. € 28.000 Minder opleidingsbudget. € 10.000 Minder budget voor capaciteit bij nieuwe ICT of IV. € 20.000 Minder budget voor informatieveiligheid. € 318.000

€ 30.000 € 50.000 € 80.000

€ 30.000 Budget voor leerinterventies geheel schrappen. € 50.000 Verminderen inzet op participatie (jongeren en Overbetuwe Doet). € 80.000

Programma

Nr. ombuiging Omschrijving

Programma 8 8.02 The Economic Board Programma 8 8.04 Bijdrage GR-en Subtotaal Programma 8. Algemeen bestuur en regionale samenwerking

Investerings- Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting bedrag €0 € 49.000 € 49.000 € 49.000 Stoppen met deelname aan The Economic Board. € 140.000 € 250.000 € 250.000 € 250.000 Besparen op bijdrage aan Gemeenschappelijke Regelingen. € 140.000 € 299.000 € 299.000 € 299.000

Alg. dekkingsm., VPB enA.02 onvoorzienOZB opbrengst woningen en niet-woningen verhogen Subtotaal Algemene dekkingsmiddelen, vpb en onvoorzien

€ 774.000 € 1.274.000 € 1.525.000 € 1.525.000 OZB opbrengst woningen en niet-woningen verhogen. € 774.000 € 1.274.000 € 1.525.000 € 1.525.000 Totaal

€ 3.499.000 € 4.706.000 € 5.342.000 € 5.844.000

Waarvan Ombuigingen € 2.499.000 € 3.206.000 € 3.591.000 € 4.093.000 Waarvan Lastenverzwaring € 1.000.000 € 1.500.000 € 1.751.000 € 1.751.000

Bijlage 2 Niet gekozen ombuigingsvoorstellen 2026 - 2029 Programma

Nr. ombuiging

Omschrijving

Investeringsbedrag

Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting

Programma 1. 1.05 Geluidbeleid Programma 1. 1.07 Duurzaamheid Programma 1. 1.08 Overzetveren Programma 1. 1.09 Subsidie Stichting Zwemsport Valburg Subtotaal Programma 1 Duurzame en gezonde samenleving

€ 10.000 € 41.000 €0 €0 € 51.000

€ 10.000 € 41.000 € 35.000 € 10.000 € 96.000

Programma 2. 2.01 Vierdaagse Programma 2. 2.03 Instandhouding van monumenten Programma 2. 2.04 Schrappen subsidie paardenmarkt Programma 2. 2.11 Beplanting Programma 2. 2.12 Minder speelvoorzieningen Programma 2. 2.13 Recreatievisie Programma 2. 2.15 Verlagen bijdrage Park Lingezegen Programma 2. 2.16 Economische beleidsvisie Programma 2. 2.19 Uitvoering landschapsbeleid Programma 2. 2.23 Rampenbestrijding en crisisbeheersing Programma 2. 2.24 Integraal veiligheidsbeleid Programma 2. 2.26 Buurtbemiddeling Programma 2. 2.27 Afstoten P&R Garage Programma 2. 2.28 Verkoop vml locatie OBC Programma 2. 2.29 Verkoop Kriekske in Valburg Programma 2. 2.30 Versoberen Zwembad Zetten Programma 2. 2.32 Serviceteams stations Programma 2. 2.33 Aanpak ondermijning Programma 2. 2.34 Sportieve ingrepen Openb. Ruimte Programma 2. 2.35 Knoop 38 opkoopregeling Programma 2. 2.36 Afslag 38 Programma 2. 2.37 Land van Tap Programma 2. 2.38 Viaduct A325/Bemmelseweg Programma 2. 2.39 Danenberg Middengebied Programma 2. 2.40 Stationsgebied Zetten/Andelst Programma 2. 2.42 Dorpshart Oosterhout Programma 2. 2.45 Nieuwbouw Meeuwenberg Programma 2. 2.46 Hart van Driel Programma 2. 2.49 Schrappen subsidies sporten Programma 2. 2.50 Stimuleren sporten met beperking Subtotaal Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving

€ 10.000 € 25.000 €0 € 15.000 € 10.000 € 35.000 €0 € 10.000 € 30.000 € 10.000 € 25.000 € 17.000 pm €0 €0 €0 € 10.000 € 25.000 € 25.000 €0 €0 €0 €0 € 25.000 € 13.000 € 217.000 € 155.000 € 114.000 € 6.400 € 5.000 € 782.400

€ 55.000 € 55.000 € 55.000 Afbouwen/verlagen budget voor blauwe dinsdag. € 25.000 € 25.000 € 25.000 stoppen met subsidie voor onderhoud aan monumenten. € 15.000 € 20.000 € 23.000 Afbouwen/verlagen subsidie aan stichting paardenmarkt Elst. € 15.000 € 15.000 € 15.000 Minder beplanting, meer gras. € 10.000 € 10.000 € 10.000 Verminderen aantal speeltoestellen/-plekken. € 35.000 € 35.000 € 35.000 Schrapen budget uitvoering Nota recreatie & toerisme. € 50.000 € 50.000 € 50.000 Verlagen bijdrage aan Park Lingezegen. € 10.000 € 10.000 € 10.000 Verlagen budget uitvoering eceonomische beleidsvisie. € 30.000 € 30.000 € 30.000 Verlagen budget uitvoering landschapsbeleid. € 10.000 € 10.000 € 10.000 Verminderen bijdrage aan VVGM. € 25.000 € 25.000 € 25.000 Verlagen budget uitvoering Integraal Veiligheidsbeleid. € 17.000 € 17.000 € 17.000 Stoppen met deelname aan project buurtbemiddeling. pm pm pm Verkopen P&R garage nabij station Elst. €0 €0 € 0 Verkoop vml locatie OBC vd Duyn van Maasdamstraat. €0 €0 € 0 Verkoop vml MFC Kriekske in Valburg. €0 € 241.000 € 241.000 Versobering nieuwbouw Zwembad Zetten. € 10.000 € 10.000 € 10.000 Verminderen toezicht serviceteams Scalabor bij stations. € 25.000 € 25.000 € 25.000 Stoppen of verminderen aanpak ondermijning. € 25.000 € 25.000 € 25.000 Verlagen budget sportieve ingrepen in openbare ruimte.

€0 €0 € 0 Opheffen voorziening tbv infrastructuur rondom knoop 38. €0 €0 € 0 Opheffen bestemmingsreserve afslag 38. €0 €0 € 0 Stoppen met ontwikkeling woningbouw Land van Tap. €0 €0 € 0 Stoppen met aanpassingen viaduct A325/Bemmelseweg. € 25.000 € 25.000 € 25.000 Stoppen met project Danenberg Middengebied. € 13.000 € 13.000 € 13.000 Stoppen met project ontwikkeling stationsgebied Zetten-Andelst. € 217.000 € 217.000 € 217.000 Stopzetten of verlagen ambities Dorpshart Oosterhout. € 155.000 € 155.000 € 155.000 Uitstellen nieuwbouw PO Meeuwenberg. € 114.000 € 114.000 € 114.000 Stopzetten of verlagen ambities centrumplan Driel. € 6.400 € 6.400 € 6.400 Schrappen subsidie voor sportieve activiteiten Primair Onderwijs. € 5.000 € 5.000 € 5.000 Schrappen subsidie voor sportieve activiteiten voor mensen met beperking. € 892.400 € 1.138.400 € 1.141.400

€ 30.000 €0 €0 € 30.000

€ 30.000 € 40.000 € 140.000 € 210.000

Programma 3 3.02 Faciliteren dorpsprocessen Programma 3 3.03 Subsidieren bewonersgroepen Programma 3 3.06 Overbetuwe Doet Subtotaal Programma 3. Participatiecultuur

€ 800.000 € 300.000

€ 930.000 € 2.398.000 € 485.100 € 750.000 € 400.000 € 6.650.000 € 4.000.000 € 2.700.000

€ 19.413.100

€ 10.000 € 41.000 € 35.000 € 20.000 € 106.000

€ 30.000 € 40.000 € 140.000 € 210.000

€ 10.000 Schrappen middelen voor aanvullend geluidsonderzoek. € 41.000 Bijstellen ambities programma duurzaamheid. € 35.000 Verminderen aantal overzetveren. € 25.000 Afbouwen subsidie St. Zwemsport Valburg. € 111.000

€ 30.000 Ondersteuning om te komen tot dorpsagenda's. € 40.000 Inwonersinitiatieven en werkbudget dorpscontactpersonen. € 140.000 Stoppen met Overbetuwe Doet. € 210.000

Programma

Nr. ombuiging

Omschrijving

Investeringsbedrag

Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting

Programma 4 4.04 Mantelzorg Programma 4 4.06 Huiskamers Programma 4 4.07 Rolstoelpool Programma 4 4.10 Preventie alcohol en drugs Programma 4 4.11 Inzet POJ Programma 4 4.12 Uitvoeringsbudget STO Programma 4 4.14 Clientondersteuning Programma 4 4.15 GGZ Programma 4 4.16 Kinderopvang (SMI) Programma 4 4.17 Algemeen maatschappelijk werk (AMW) Programma 4 4.18 Sociaal-cultureel werk Programma 4 4.19 WMO-welzijnsdiensten Programma 4 4.20 Jeugd en jongerenwerk Programma 4 4.22 Opvoedondersteuning Programma 4 4.23 Geïndiceerde preventie jeugd Programma 4 4.24 Ondersteuning vrijwilligers Programma 4 4.26 Begeleiding statushouders Programma 4 en 5 4.27 Inzet POK middelen Programma 4 4.28 Uitstellen nieuwbouw De Wanmolen - Zetten Programma 4 4.29 Uitstellen nieuwbouw Meeuwenberg Programma 4 4.30 Uittreden uit MGR Programma 4 4.31 Uittreden uit BVO DRAN Programma 4 4.33 Wijkgerichte GGZ Programma 4 4.34 Vraagafhankelijk vervoer Subtotaal Programma 4. Inclusieve en participatiesamenleving

€0 € 80.000 € 80.000 € 80.000 Mantelzorgwaardering minimaliseren. €0 € 140.000 € 140.000 € 140.000 Budget huiskamers. € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Afschaffen Rolstoelpool. € 22.000 € 22.000 € 22.000 € 22.000 Preventieve aanpak alcohol en drugs onder jongeren schrappen € 85.000 € 85.000 € 85.000 € 85.000 Inzet Praktijkondersteuners Jeugd (POJ) verlagen € 60.000 € 60.000 € 60.000 € 60.000 Eigen uitvoeringsbudget STO schrappen €0 € 225.000 € 225.000 € 225.000 Zie format. € 32.000 € 32.000 € 32.000 € 32.000 Stoppen met pilot gericht op vervuiling en verwaarlozing € 49.000 € 49.000 € 49.000 € 49.000 Vangnetregeling voor tijdelijke kinderopvang nodig hebben versoberen. €0 € 449.000 € 449.000 € 449.000 Schrappen Algemeen maatschappelijk werk €0 € 152.000 € 152.000 € 152.000 Schrappen Sociaal-cultureel werk €0 € 490.000 € 490.000 € 490.000 Schrappen div. subsides welzijnswerk €0 € 549.000 € 549.000 € 549.000 Schrappen jongerenwerk €0 € 176.000 € 176.000 € 176.000 Schrappen bovenwettelijke taak € 79.000 € 79.000 € 79.000 € 79.000 Subsidie tbv ondersteuning kwetsbare jongeren en jongerenwerk € 15.000 € 15.000 € 15.000 € 15.000 Digitaal aanbod afschaffen. €0 € 13.000 € 13.000 € 13.000 Stoppen met subsidie aan Vluchtelingenwerk €0 € 180.000 €0 € 0 Middelen POK middelen niet inzetten. € 90.000 € 90.000 € 90.000 € 90.000 Oude Wanmolen langer in stand te houden.

€ 155.000 € 155.000 € 155.000 € 155.000 Uitstel bouw maakt dat kapitaallasten later in de begroting komen. pm pm pm pm Zie format. pm pm pm pm Zie format. € 26.000 € 26.000 € 26.000 € 26.000 Inhuur sociaal psychiatrische verpleegkundige bij Interventieteam. € 17.000 € 17.000 € 17.000 € 17.000 Minimale ritlengte invoeren en verhogen kosten eigen bijdrage. € 640.000 € 3.094.000 € 2.914.000 € 2.914.000

Programma 5. 5.01 Media en Letteren (Bibliotheek/ lokale omroep) Programma 5. 5.02 Re-integratie Programma 5. 5.04 Subsidies Kunst en cultuur Programma 5. 5.05 Kunst (optie 1) Programma 5. 5.07 Onderwijskansenbeleid Programma 5. 5.09 Peuterspeelzalen Programma 5. 5.10 Leerlingenvervoer Programma 5. 5.12 Schoolmaatschappelijk werk Programma 5. 5.18 Uitkeringen Programma 5. 5.21 Cultuureducatie / lokaalonderwijsbeleid Programma 5. 5.22 Natuur- en milieueducatie Programma 5. 5.23 Bestrijding laaggeletterdheid Subtotaal Programma 5. Werkende en lerende samenleving

€ 60.000 € 60.000 € 60.000 € 60.000 Subsidies/ inzet aan de bibliotheken en het bibliotheekwerk versoberen. € 475.650 € 479.650 € 484.650 € 484.650 Inzet re-integratie verlagen. € 150.000 € 150.000 € 150.000 € 150.000 Subsidies kunst en cultuur versoberen of aanbod aanschaffen. € 20.000 € 20.000 € 20.000 € 20.000 Onderhoud en restauratie kunst in de openbare ruimte. €0 € 80.000 € 80.000 € 80.000 Ambities Onderwijskansenbeleid bijstellen. €0 € 86.000 € 86.000 € 86.000 Minder inzet voor niet-toeslagouders. € 117.000 € 126.000 € 133.000 € 133.000 Diverse maatregelen versoberen leerlingenvervoer. €0 € 460.000 € 460.000 € 460.000 Verlagen (of stopzetten) inzet schoolmaatschappelijk werk. € 100.000 € 100.000 € 100.000 € 100.000 Verbeteren uit/doorstroom uitkeringsgerechtigden. €0 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Cultuureducatie en lokaalonderwijsbeleid afschaffen. €0 € 45.000 € 45.000 € 45.000 Stoppen met faciliteren Natuur- en Milieu educatie aan basisscholen . €0 € 60.000 € 60.000 € 60.000 Bestrijding laaggeletterdheid verlagen. € 922.650 € 1.676.650 € 1.688.650 € 1.688.650

Programma 7 Programma 7 Programma 7 Programma 7 Programma 7

7.04 7.05 7.06 7.07 7.12

Communicatie (algemeen) Gemeentepagina Representatie Jumelage / buitenlandse contacten Fotokopieerkosten

€ 10.000 € 7.000 € 17.000 € 11.000 €0

€ 10.000 € 7.000 € 17.000 € 11.000 € 7.500

€ 10.000 € 7.000 € 17.000 € 11.000 € 15.000

€ 10.000 Minder uitvoeringsbudget voor communicatie. € 7.000 Minder pagina's in Het Gemeentenieuws. € 17.000 Licht versoberen van representatiebijeenkomsten. € 11.000 Geen budget meer voor activiteiten / kosten gerelateerd aan jumelage. € 15.000 Terugbrengen van het aantal printers.

Programma 7

7.14

Porti

€0

€ 5.000

€ 10.000

€ 10.000 Minder budget voor porti.

Programma

Nr. ombuiging

Omschrijving

Investeringsbedrag

Programma 7 7.15 Kerstattenties Programma 7 7.16 Koffie & thee eigen bijdrage Programma 7 7.18 P-budget: afname formatie Programma 7 7.20 P-budget: heroverwegen lokale secundaire arbeidsvoorwaarden Programma 7 7.21 Werkgeversbijdrage PV Programma 7 7.22 Bindingsbudget Programma 7 7.26 P-budget: in dienst ipv inhuur Subtotaal Programma 7. Financiën en bedrijfsvoering

Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting € 24.000 € 25.000 pm € 243.000 € 10.000 € 47.000 pm € 394.000

€ 24.000 € 25.000 pm € 243.000 € 10.000 € 47.000 pm € 406.500

€ 24.000 € 25.000 pm € 243.000 € 10.000 € 47.000 pm € 419.000

Programma 8 8.01 Groene Metropool Regio Programma 8 8.03 Omvang formatie wethouders Subtotaal Programma 8. Algemeen bestuur en regionale samenwerking

pm pm €0

Alg. dekkingsm., VPB en onvoorzien A.01 Intergemeentelijk Subsidiebureau Alg. dekkingsm., VPB en onvoorzien A.11 Parkeerbelasting Subtotaal Algemene dekkingsmiddelen, vpb en onvoorzien

€0 pm €0

€ 20.000 pm € 20.000

Totaal

€ 24.000 Geen kerstattenties voor medewerkers. € 25.000 Medewerkers dragen 50% bij aan koffie en thee. pm Personele effecten a.g.v. aanpassing taken en activiteiten. € 243.000 Heroverwegen lokale secundaire arbeidsvoorwaarden. € 10.000 Stoppen met bijdrage aan de Personeelsvereniging. € 47.000 Geen budget meer voor teambuilding of teamuitjes. pm Medewerkers in loondienst i.p.v. inhuren. € 419.000 pm Stoppen met deelnemen aan de GMR of een opgave daarvan. pm Kosten voor formatie wethouders. €0 € 20.000 Stoppen met deelname aan het Intergemeentelijk Subsidiebureau. pm Parkeerbelasting invoeren. € 20.000

€ 2.820.050 € 6.395.550 € 6.496.050 € 6.504.050

Bijlage 3 Formats ombuigingen per programma Programma 1. Duurzame en gezonde samenleving Programma Programma 1. Programma 1. Programma 1. Programma 1. Programma 1. Programma 1.

Nr. ombuiging 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09

Omschrijving Minder hondenuitlaatplekken Geluidbeleid ODRA Duurzaamheid Overzetveren Subsidie Stichting Zwemsport Valburg

Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting € 65.000 € 65.000 € 65.000 € 65.000 Minder hondenuitlaatplaatsen in de openbare ruimte. € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Schrappen middelen voor aanvullend geluidsonderzoek. €0 € 50.000 € 50.000 € 50.000 Verminderen aantal milieucontroles. € 41.000 € 41.000 € 41.000 € 41.000 Bijstellen ambities programma duurzaamheid. €0 € 35.000 € 35.000 € 35.000 Verminderen aantal overzetveren. €0 € 10.000 € 20.000 € 25.000 Afbouwen subsidie St. Zwemsport Valburg. Totaal € 116.000 € 211.000 € 221.000 € 226.000

Nummer ombuiging 1.04 Voorstel

Minder honden uitlaatplekken in openbare ruimte

Programma (taakveld) Portefeuillehouder

1. Duurzame en gezonde samenleving (TV 7.4) Wijnte Hol

Geraamde ombuiging

2026 65.000

2027 65.000

2028 65.000

2029 65.000

Budget

138.000

Toelichting

Risico Categorieën

Toetsingskader maatschappelijke gevolgen

Het verwijderen van (alle) hondenuitlaatvelden zorgt voor minder onderhoudskosten. Wel is dit in strijd met het (concept) nieuwe hondenbeleidsplan. Daarin willen we juist meer hondenuitlaatplekken realiseren en het gewenste onderhoudsniveau herstellen. Beiden brengen extra kosten met zich mee. Wanneer er gekozen wordt om hondenuitlaatvelden te verwijderen, wordt het financieel effect nader onderzocht. Instellen algehele opruimplicht opnemen in de APV is een optie. Ook wanneer het geen uitlaatveld meer is moet het groen daarvan onderhouden worden.

Te lage kwaliteit zorgt voor risico's op het gebied van veiligheid, leefbaarheid en wellicht volksgezondheid. 1 Quick wins 2 Ambities 3 Lastenverzwaring voor de inwoners Mensen moeten uitwerpselen opruimen. Wanneer dit nagelaten wordt ontstaat overlast hondenpoep/vervuiling openbare ruimte Leefomgeving Mens Economie

3 2 0 Leefomgeving

Economie

Mens

Nummer ombuiging 1.05 Voorstel

Geluidbeleid

Programma (taakveld) Portefeuillehouder

1. Duurzame en gezonde samenleving (TV 7.4) Rik van den Dam

Geraamde ombuiging

2026 10.000

2027 10.000

2028 10.000

2029 10.000

Budget

10.000

Toelichting

Het gaat hier om middelen die nodig zijn voor aanvullende geluidsonderzoeken en het vaststelling waarden voor onder andere woningbouw- en verkeersprojecten. Deze aanvullende onderzoeken leiden mogelijk tot aanpassing en actualisatie van het geluidbeleid. Verantwoordelijkheid voor gedegen geluidsonderzoek ligt bij initiatiefnemer (of wij brengen de kosten daarvoor in rekening)

Risico

Te weinig middelen voor (aanvullend) geluidsonderzoek.

Categorieën

Toetsingskader maatschappelijke gevolgen

1 Quick wins 2 Ambities 3 Lastenverzwaring voor de inwoners Wellicht hogere tarieven voor onze inwoners en langere procedures. Leefomgeving Mens Economie

1 1 0 Leefomgeving

Economie

Mens

Nummer ombuiging 1.06 Voorstel

ODRA

Programma (taakveld) Portefeuillehouder

1. Duurzame en gezonde samenleving (TV 7.4) Rik van den Dam 2026 0

2027 50.000

2028 50.000

2029 50.000

1.190.000

Geraamde ombuiging Budget

Toelichting

Risico

Categorieën

Toetsingskader maatschappelijke gevolgen

De geraamde ombuiging betreft het aantal milieucontroles dat de ODRA voor ons uitvoert. Het toezien op naleving van milieuwetgeving is een wettelijke taak. Op het aantal controles dat daarop wordt uitgevoerd hebben wij wel zeggenschap. Het totale budget betreft de omgevingsdienst, waar we het minimale pakket afnemen (plustaken zijn al eerder geschrapt). De omgevingsdienst ziet toe op vergunningverlening en handhaving van milieutaken. Een eventuele opbrengst van efficienter werken en/of vermindering van taken moet nog met de ODRA besproken worden. Odra is nu robuust. Thans vindt gesprek plaats over ODRA ODRN. Dit kan van invloed zijn op onze (waarschijnlijk hogere) bijdrage. Ombuigingen op samenwerkingsverbanden kan alleen in gemeenschappelijkheid. We nemen alleen de basistaken af van de ODRA. Hierop is 1 uitzondering namelijk de sloopmeldingen. Die worden sinds vorig jaar in zijn geheel door de ODRA afgehandeld. Hier zit echter geen financiële ruimte. De ODRA is deze meldingen (los van de asbestmeldingen die wel verplicht door de ODRA moeten worden behandeld) ‘om niet’ gaan behandelen aangezien er geen aanvullende kosten waren. Voorheen adviseerde de ODRA, op verzoek van de gemeente, bij deze meldingen. Deze inzet is komen te vervallen en in plaats daarvan handelen zij alle sloopmeldingen af.

Minder inzet betekent risico op veiligheid en naleving van wet- en regelgeving. Het totale budget is zeer beperkt beïnvloedbaar omdat dit budget nodig is voor het vervullen van onze wettelijke taken. 1 Quick wins 2 Ambities 3 Lastenverzwaring voor de inwoners Wellicht hogere tarieven voor onze inwoners en langere procedures. Leefomgeving Mens Economie

1 1 1 Leefomgeving

Economie

Mens

Nummer ombuiging 1.07 Voorstel

Budget duurzaamheid

Programma (taakveld) Portefeuillehouder

1. Duurzame en gezonde samenleving (TV 7.4) Rik van den Dam

Geraamd ombuiging

2026 41.000

2027 41.000

2028 41.000

2029 41.000

Budget

181.000

Toelichting

Het totale budgete betreft 181.000 structureel. Voor een deel van het budget zijn al verplichtingen aangegaan middels een overeenkomst of vaststelling subsidieplafond (bv groene daken). Met een bezuiniging moeten keuzes gemaakt worden welke ambities uit het programma duurzaamheid we bijstellen. Daarnaast hebben we dan minder uitvoeringsbudget voor het efficient benutten van diverse SPUKregelingen en ondersteuning van inwoners en bedrijven om deel te nemene aan de energietransitie.

Risico

Categorieën

Toetsingskader maatschappelijke gevolgen

Hiermee worden de ambities van het programmaplan duurzaamheid aangetast of vertraagd. Mogelijk lopen co-financieringen vanuit het Rijk en de provincie gevaar. 1 Quick wins 2 Ambities 3 Lastenverzwaring voor de inwoners Wellicht hogere tarieven voor onze inwoners en langere procedures. Leefomgeving Mens Economie

3 2 1

Leefomgeving

Economie

Mens

Nummer ombuiging 1.08 Voorstel

Overzetveren

Programma (taakveld) Portefeuillehouder

1. Duurzame en gezonde samenleving (TV 2.5) Wijnte Hol

Geraamde ombuiging

2026 0

2027 35.000

2028 35.000

2029 35.000

Budget

86.000

Toelichting

Overzetveren zijn van belang voor de bereikbaarheid voor scholieren, recreanten, woon-werk verkeer. Overzetveren zorgen voor duurzaam gebruik langzaam verkeer. De bijdragen in de exploitatie is regionaal / provinciaal afgesproken. In plaats van een generieke korting van bijdrage aan alle veerverbinden is het slimmer om te kiezen. Iedere korting zal waarschijnlijk leiden tot een negatief exploitatiesaldo en daarmee het verdwijnen van de veerverbinding. B.V. kiezen voor het instandhouden van verbindingen die naast recreatief gebruik ook (veel) door forenzen en scholieren worden gebruikt. Dit zou beteken dat het Drielse veer en Lexkesveer blijven bestaan en veer bij Slijk-Ewijk en Heteren verdwijnen. Aangezien er sprake is van een langdurige subsidierelatie zal het enkele jaren duren voordat deze stopgezet kan worden (frictiekosten). Optie voor meer inkomsten: van Arnhem een bijdrage vragen voor het Drielse Veer (nabijheid Schuytgraaf) en/of lobby bij provincie.

Risico

De veerverbinding(en) gaan hoogstwaarschijnlijk uit de vaart.

Categorieën

1 Quick wins 2 Ambities 3 Lastenverzwaring voor de inwoners Toetsingskader maatschappelijke Wellicht hogere tarieven voor onze inwoners en langere procedures. gevolgen Leefomgeving Mens Economie

1 3 1 Leefomgeving

Economie

Mens

Nummer ombuiging 1.09 Voorstel

Subsidie stichting zwemsport Valburg

Programma (taakveld) Portefeuillehouder

1. Duurzame en gezonde samenleving (TV 5.1) Wijnte Hol

Geraamde ombuiging

2026 0

2027 10.000

2028 20.000

2029 25.500

Budget

25.500

Toelichting

Het betreft de accommodatiesubsidie voor de stichting zwemsport Valburg voor het gebruik van Zwembad Ezzy's in Zetten. Formeel kan dit bedrag tot bijna nul worden teruggebracht, maar op basis van het vertrouwensbeginsel kunnen subsidies niet zo maar stopgezet worden. Hier zal een afbouwregeling van toepassing moeten zijn wanneer hiervoor wordt gekozen. Deze subsidie is na de herindeling ingevoerd. De tarieven in het gemeentelijk zwembad in Elst waren lager dan die in het commerciele zwembad van Zetten. Om dit verschil te compenseren is deze subsidie ingesteld en wordt jaarlijks geindexeerd.

Risico

Voortbestaan stichting zwemsport Valburg loopt gevaar. Indirect is het ook een inkomstenbron voor het zwembad Zetten. Wanneer de zwemvereniging stopt valt er ook een inkomstenbron voor het zwembad weg.

Categorieën

Toetsingskader maatschappelijke gevolgen

1 Quick wins 2 Ambities 3 Lastenverzwaring voor de inwoners Wellicht hogere tarieven voor onze inwoners en langere procedures. 1 3 1

Leefomgeving Mens Economie Leefomgeving

Economie

Mens

Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving Programma

Nr. ombuiging Omschrijving

Programma 2. Programma 2. Programma 2.

2.01 2.02 2.03

Vierdaagse Herinvoering leges evenementenvergunningen Instandhouding van monumenten

Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2.

2.04 2.05 2.08 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.19 2.21 2.22 2.23 2.24 2.26 2.27 2.28 2.29 2.30 2.32 2.33 2.34 2.35 2.36 2.37 2.38 2.39 2.40

Schrappen subsidie paardenmarkt Kostendekkend maken marktgelden Verlagen onderhoudsniveau Openbare Ruimte Beplanting Minder speelvoorzieningen Recreatievisie Stopzetten subsidie TVAN Verlagen bijdrage Park Lingezegen Economische beleidsvisie Uitvoering landschapsbeleid Ambities en actualisatie IKP OR Verkeersplannen per kern Rampenbestrijding en crisisbeheersing Integraal veiligheidsbeleid Buurtbemiddeling Afstoten P&R Garage Verkoop vml locatie OBC Verkoop Kriekske in Valburg Versoberen Zwembad Zetten Serviceteams stations Aanpak ondermijning Sportieve ingrepen Openb. Ruimte Knoop 38 opkoopregeling Afslag 38 Land van Tap Viaduct A325/Bemmelseweg Danenberg Middengebied Stationsgebied Zetten/Andelst

Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2. Programma 2.

2.42 2.43 2.45 2.46 2.47 2.48 2.49 2.50 2.51

Dorpshart Oosterhout MFSC Elst Nieuwbouw Meeuwenberg Hart van Driel Niet toekennen inflatieclaim Onderhoud Openbare Ruimte Overbetuwe Beweegt Schrappen subsidies sporten Stimuleren sporten met beperking kostendekkendheid (bouw)leges

Investerings- Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029 Korte toelichting bedrag € 10.000 € 55.000 € 55.000 € 55.000 Afbouwen/verlagen budget voor blauwe dinsdag. € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Invoering leges commerciele evenementen. € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 stoppen met subsidie voor onderhoud aan monumenten.

€ 800.000 € 300.000

€ 930.000 € 2.398.000 € 485.100 € 750.000 € 400.000

€0 € 16.000 € 50.000 € 15.000 € 10.000 € 35.000 €0 €0 € 10.000 € 30.000 € 50.000 € 25.000 € 10.000 € 25.000 € 17.000 pm €0 €0 €0 € 10.000 € 25.000 € 25.000 €0 €0 €0 €0 € 25.000 € 13.000

€ 6.650.000 € 27.000.000 € 4.000.000 € 2.700.000

€ 15.000 € 16.000 € 150.000 € 15.000 € 10.000 € 35.000 € 20.000 € 50.000 € 10.000 € 30.000 € 50.000 € 25.000 € 10.000 € 25.000 € 17.000 pm €0 €0 €0 € 10.000 € 25.000 € 25.000 €0 €0 €0 €0 € 25.000 € 13.000

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=OverBetuwe&id=2c018609-1c25-4b62-9ac9-e6c1d2b384f6