Document · PDF

23-07-04.06 Jaarstukken 2022 Gemeente Overbetuwe definitief versie 19 juni 2023.pdf

Gemeenteraadsvergadering 4 juli 2023, gemeente OverBetuweBij agendapunt: Jaarstukken 202237.361 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2022

Registratienummer: 2023-024448

INHOUDSOPGAVE Jaarstukken 2022 .................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Inleiding/Jaarrekening in één oogopslag ................................................................................................. 4 Analyse rekeningresultaat 2022 en structurele doorwerking naar 2023 ................................................. 7 Bestemming rekeningresultaat ................................................................................................................ 8 Programma 1 Openbare orde en veiligheid ......................................................................................... 11 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 13 Programma 3 Economische zaken ....................................................................................................... 15 Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................................

17 Programma 5 Cultuur, sport en recreatie .............................................................................................. 19 Programma 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening ......................................... 24 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ............................................................................................. 30 Programma 8 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ....................................................................... 33 Programma 9 Financiën en bedrijfsvoering ........................................................................................... 38 Programma 10 Algemeen bestuur ........................................................................................................ 41 Algemene dekkingsmiddelen, VPB, onvoorzien en mutaties reserves ................................................. 43 Paragrafen ............................................................................................................................................. 47 I. Lokale lasten .................................................................................................................................. 47 II. Weerstandsvermogen ................................................................................................................... 54 III.

Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................... 61 IV. Financiering .................................................................................................................................. 65 V. Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 69 VI. Verbonden partijen ....................................................................................................................... 76 VII. Grondbeleid ................................................................................................................................. 84 VIII. Corona........................................................................................................................................ 87 IX. Heroverwegingen ......................................................................................................................... 90 IX Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .................................................................... 91 B. JAARREKENING ..............................................................................................................................

92 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.......................................................................... 92 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................... 96 Toelichting overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 96 Analyse begrotingsrechtsmatigheid .................................................................................................. 99 Overzicht aanwending onvoorzien .................................................................................................. 100 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................. 101 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ............................................... 102 WNT ................................................................................................................................................. 102 Balans .............................................................................................................................................. 104 Toelichting op de balans ..................................................................................................................

104 Gebeurtenissen na balansdatum..................................................................................................... 113

C. BIJLAGEN ....................................................................................................................................... 114 I. Lijst met gebruikte afkortingen...................................................................................................... 114 II. Specificatie onttrekkingen Algemene Reserve ............................................................................ 115 III. Voortgang onderzoeken Rekenkamercommissie (RKC) ........................................................... 116 IV. Overzicht SISA ........................................................................................................................... 117 V. Controleverklaring ....................................................................................................................... 132

INLEIDING/JAARREKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2022 aan. In de jaarstukken leggen we verantwoording af over de uitvoering van het in de begroting vastgestelde beleid. Algemeen Het jaar 2022 kenmerkt zich door belangrijke internationale ontwikkelingen die ook in onze gemeente zichtbaar werden. De oorlog in Oekraïne heeft ertoe geleid dat we in Nederland de stroom vluchtelingen een veilig onderdak hebben kunnen bieden. De gemeente Overbetuwe heeft zich onder andere ingespannen voor de realisatie van een tijdelijke locatie voor noodopvang. De forse stijging van de energieprijzen in 2022 en de daarmee oplopende inflatie, heeft zijn weerslag op de financiële situatie van onze inwoners. We hebben ondersteuning geboden onder andere door het uitkeren van de energietoeslag aan minima. Resultaat We sluiten het jaar 2022 af met een overschot van € 10.686.000. In de 2e Bestuursrapportage 2022 werd uitgegaan van een verwacht positief saldo van € 4.759.000. Op basis van de positieve financiële consequenties van de septembercirculaire 2022 werd het verwachte voordeel bijgesteld naar € 5.582.000. Per saldo is het positieve verschil met de tussentijdse resultaten € 5.104.000.

Belangrijke oorzaken zijn hogere uitgaven eenmalige energietoeslag lage inkomens (€ 1.083.000), een nadelig resultaat op de grondexploitaties (€ 441.000), lagere uitgaven dan ontvangen normbedrag opvang Oekraïners en uitvoeringskosten leefgelden (€ 1.896.000), extra middelen september- en decembercirculaire 2022 (€ 1.196.000) en een voordelig resultaat op de bouwleges van € 1.089.000. Voor een specifieke toelichting op het resultaat 2022 verwijzen we naar het hoofdstuk “Analyse rekeningresultaat”. Algemene Reserve Op grond van deze jaarrekening bedraagt de omvang van de Algemene Reserve op 31 december 2022 € 15,8 miljoen. Bij de bestemming van het resultaat 2022 wordt voorgesteld om een bedrag van € 5,6 miljoen als vrij besteedbaar toe te voegen aan de Algemene Reserve. De stand komt daarmee uit op € 21,4 miljoen. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit drie onderdelen; A. het jaarverslag, B. de jaarrekening en C. de bijlagen. In het jaarverslag zijn de beleidsmatige en financiële verantwoording van de programma’s en ook de voorgeschreven paragrafen opgenomen. Daarnaast is een extra paragraaf over Corona, Heroverwegingen en WOO toegevoegd. In het onderdeel jaarrekening vindt u het overzicht van baten en lasten en ook de balans met alle bijbehorende toelichtingen.

De bijlagen bestaan naast een overzicht van de gebruikte afkortingen, uit een specificatie van de onttrekkingen aan de algemene reserve, een overzicht follow-up onderzoeken Rekenkamer Commissie en het overzicht Sisa.

Weergave van de werkelijke lasten en baten van 2022 Hieronder ziet u een weergave van de werkelijke lasten en baten 2022.

WERKELIJKE UITGAVEN 2022 (bedragen x €1.000) 1. Openbare orde en veiligheid

4.300

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

5.300

3. Economische zaken

2.800

4. Onderwijs

6.100

5. Cultuur, sport en recreatie

11.000

6. Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening

55.300

7. Volksgezondheid en milieu

10.400

8. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

3.500

9. Financiën en bedrijfsvoering

15.900

10. Algemeen bestuur

3.700

Totale uitgaven programma’s en bijbehorende projecten

118.300

Diverse overige lasten (onvoorzien, inning belast., stort. reserves)

11.000

Totaal uitgaven

129.300

WERKELIJKE INKOMSTEN 2022 (bedragen x €1.000) OZB

8.700

Afvalstoffenheffing

5.600

Rioolheffing

2.000

Huuropbrengst accommodaties (o.a. De Helster)

1.300

Uitkeringen gemeentefonds

78.000

Uitkeringen sociaal domein

5.500

Rente eigen en vreemd vermogen

600

Leges (o.a. bouwvergunningen, APV)

3.500

Doeluitkeringen Rijk (o.a. PW)

13.900

Onttrekkingen uit reserves

8.000

Onttrekkingen / vrijval uit voorzieningen

2.200

Diverse overige baten

10.700

Totaal inkomsten

140.000

ANALYSE REKENINGRESULTAAT 2022 EN STRUCTURELE DOORWERKING NAAR 2023 Analyse rekeningresultaat Hieronder is een (beknopte) analyse opgenomen van het verschil tussen het werkelijke rekeningresultaat 2022 en het verwachte resultaat op basis van de 2e Bestuursrapportage 2022. Analyse rekeningresultaat (bedragen x €1.000) Verwacht saldo 2022 bij 2e Bestuursrapportage 2022 Mutaties 2e Bestuursrapportage-2022

+ 4.758 + 868

Raadsbesluit Projectopdracht zwembad Zetten

- 36

Raadsbesluit Sportcafé De Oase

- 8

Bijgesteld verwacht saldo 2022

+ 5.582

Werkelijk saldo 2022

+ 10.686

Te verklaren voordelig saldo

+ 5.104

Budgettaire verschillen > € 100.000 t.o.v. bijgesteld verwacht saldo 2022 (bedragen x €1.000) Nadelen Hogere uitgaven eenmalige energietoeslag lage inkomens 2022

- 1.083

Grondexploitatie (per saldo storting in voorziening verliesgevende complexen)

- 441

Teruggave verrekenbare BTW

- 262

Lagere opbrengst afvalinzameling door lager aanbod restafval

- 260

Toename uitgaven jeugdbescherming

- 140

Storting in voorzieningen dubieuze debiteuren en belastingdebiteuren

- 119

Totaal nadelen

- 2.305

Voordelen Lagere uitgaven dan ontvangen normbedrag voor opvang Oekraïners

1.721

Extra middelen september- en meicirculaire 2022 waaronder klimaatakkoord en omgevingswet

1.196

Meeropbrengst leges bouwvergunningen w.o. Park 15

1.089

Lagere uitgaven samenkracht en burgerparticipatie, waaronder cliëntondersteuning en GGZ

519

Jeugdzorg: personele krapte bij aanbieders en daling door woonplaatsbeginsel

490

Ambulantiseringsmiddelen Beschermd Wonen gemeente Arnhem

481

Eenmalige boekwinst aandelenverkoop Ondernemerscentrum De Schalm

464

Vrijval voorziening wethouderspensioenen als gevolg van hogere rekenrente

415

Personeelsbudget en overige P&O gerelateerde budgetten

377

Onderbesteding rijksvergoeding uitvoeringskosten leefgelden

176

Onderbesteding budget duurzaamheid en klimaatadaptatie

155

Lagere bijdrage Omgevingsdienst Regio Arnhem

103

Totaal voordelen Saldo kleinere overige voor- en nadelen (per saldo voordeel) Totaal verklaard lager voordelig resultaat

7.186 223 5.104

Structurele doorwerking De structurele afwijkingen in deze jaarrekening 2022 zijn opgenomen in de 1e Berap-2023. 7

BESTEMMING REKENINGRESULTAAT Het rekeningoverschot over 2022 bedraagt afgerond € 10.686.000. Wij stellen voor om het rekeningresultaat als volgt te bestemmen: a. het overschot ambulantiseringsmiddelen 2022 (€ 478.000) en het overschot duurzaamheid (€ 80.000) toe te voegen aan respectievelijk de bestemmingsreserve Lokale infrastructuur beschermd wonen en de bestemmingsreserve Duurzaamheid. b. een nieuwe bestemmingsreserve Faciliteiten opvang vormen en het overschot opvang vluchtelingen Oekraïne plus uitvoeringskosten leefgelden (€ 1.896.000) hierin te storten. c. € 2.590.000 voor de in onderstaande toelichting benoemde doelen vanuit het rekening resultaat beschikbaar te stellen en geoormerkt te storten in de Algemene Reserve. d. € 5.641.000 als vrij besteedbaar toe te voegen aan de Algemene Reserve. Toelichting nader te bestemmen bedragen Faciliteiten opvang (€ 1.896.000) Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen ontvangen de gemeenten, op basis van de standaard normvergoeding, middelen van het Rijk. Het normbedrag per beschikbaar bed is hoger dan de gerealiseerde kosten voor het faciliteren van de opvang (€ 1,7 miljoen). Dit is mede het gevolg van het kosteloos gebruik van het pand van Pactum. Wij treden nog in overleg met Pactum om toch een redelijke huurvergoeding over 2022 te verstrekken.

Daarnaast is sprake van een voordelig saldo tussen de uitvoeringskosten leefgelden en de te ontvangen rijksvergoeding voor de uitvoering (€ 0,2 miljoen). Het voorstel is om beide overschotten te reserveren voor toekomstige faciliteiten voor opvang van mensen. Ambulantiseringsmiddelen (€ 478.000) In 2021 hebben de regiogemeenten en centrumgemeente Arnhem een eerste bestuurlijke afspraak gemaakt over een overdracht van 'ambulantiseringsmiddelen' van centrumgemeente Arnhem naar de regiogemeenten. Deze middelen zijn bestemd voor de opbouw van de lokale infrastructuur zoals omschreven in hoofdstuk 4 van de Kadernota Samen aan Zet 2022 - 2025 (beschermd wonen). Dit met het doel binnen een periode van 10 jaar daadwerkelijk vorm te geven aan de beweging naar 'Beschermd Thuis'. Bij de opbouw van lokale infrastructuur gaat het o.a. over: woonvormen, diverse vormen van preventieve zorg en ondersteuning, bemoeizorg, herstelactiviteiten, inzet ervaringsdeskundigen en (extra) aandacht voor inkomen, dagbesteding en werk. Hoe de gemeente Overbetuwe dit gaat doen, wordt uitgewerkt in een lokaal uitvoeringsplan. Omdat we het hebben over een proces van meerdere jaren en de financiële consequenties nog niet duidelijk zijn, is het voorstel om de middelen 2022 te reserveren.

Duurzaamheid (€ 80.000) Via de aangenomen motie (18mo043) is het college gevraagd om bij onderbesteding van het jaarlijks beschikbare budget de ruimte beschikbaar te houden voor maatregelen, die ten goede komen aan het realiseren van klimaatdoelstellingen. Taakmutaties mei- en septembercirculaire 2022 (€ 970.000) Naar aanleiding van taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen uit de mei- en septembercirculaire staan vijf budgetten gereserveerd, waarvan het wenselijk is om deze over te hevelen naar 2023 in afwachting van besteding: - Inburgering € 53.000 - Maatschappelijke begeleiding oudkomers € 95.000 - Omgevingswet € 436.000 - Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) € 72.000 - Klimaatakkoord € 314.000 Taakmutaties decembercirculaire 2022 (€ 804.000) Naar aanleiding van taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen uit de decembercirculaire 2022 zijn zeven budgetten gereserveerd, waarvan het wenselijk is om deze over te hevelen naar 2023 in afwachting van besteding: - Meerkosten Oekraïne sociaal domein € 59.000 - Gezond in de stad/kansrijke start € 23.000 8

- Bijzondere bijstand - Erfgoed Deal - Breed offensief - Compensatie corona continuïteit van zorg - Versterken sociale basis (WOZO)

€ 50.000 € 575.000 € 15.000 € 51.000 € 31.000

POK-middelen (€ 169.000) Naar aanleiding van het rapport “Ongekend onrecht”, opgesteld door de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK), ontvangt de gemeente extra geld. Deze middelen zijn in december 2021 toegekend. De gemeente heeft inmiddels zowel over 2021 als over 2022 middelen ontvangen (€ 389.000). Deze middelen zijn bestemd voor het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid. De middelen zijn niet geoormerkt maar in het kader van het programma ‘De stand van de uitvoering’ wordt wel ieder jaar een uitvraag gedaan wat de gemeente met deze middelen doet. De middelen zijn verdeeld over vier programma’s, gericht op versterken van de rechtsbescherming van burgers, op het versterken en beter implementeren van integraal werken (over domeinen en instellingen heen) en op het versterken van het ‘lerend vermogen’ van de overheid (systeemleren). Het plan voor de inzet van deze middelen volgt in 2023. Implementatie Omgevingswet (€ 140.000) De inwerkingtreding van de Omgevingswet is in het vierde kwartaal 2022 wederom uitgesteld. Inmiddels is duidelijk dat de wet per 1 januari 2024 in werking zal treden. Ook in 2023 zullen we dus nog bezig zijn met de implementatie van de Omgevingswet. Uitvoering Wet Open Overheid (€ 117.000) De middelen worden in 2023 ingezet voor de implementatie en uitvoering van de Wet Open Overheid.

Vanwege capaciteitsproblemen heeft de implementatie nog niet plaatsgevonden in 2022. Railterminal Gelderland Spoor 38 (€ 87.000) Op 13 juli 2021 heeft de raad besloten om in beroep te gaan tegen het provinciaal inpassingsplan voor de Railterminal Gelderland. Voor deze beroepsprocedure zijn financiële middelen beschikbaar gesteld. De verwachting was dat (in de vorm van een uitspraak van de Raad van State) de beroepsprocedure in 2022 zou worden afgerond. Dat is echter niet het geval. Derhalve is het budget nodig in 2023. Klimaatadaptatie (€ 75.000) De raad heeft unaniem het IKP OR vastgesteld. Bij de begrotingsbehandeling 2022 is € 75.000 beschikbaar gesteld om een start te maken met de uitvoering van de zes ambities. De opstelling van de vervangingsplannen groen en civiel hebben langer geduurd. Er kan in 2023, als de vervangingsplannen zijn opgesteld, een daadwerkelijke start gemaakt worden met de realisatie van de zes ambities. Er heeft al participatie plaats gevonden met de bewoners en betrokken organisaties. Kunst (€ 65.000) In 2022 is een meerjaren-onderhoudsplan opgesteld voor de bijna 40 kunstwerken in de openbare ruimte. Het meest urgente onderhoud is in 2022 gepleegd. Echter een groot aantal kunstwerken heeft dusdanig achterstallig onderhoud dat dit in 2023 uitgevoerd moet worden.

Niet alleen om veiligheidsrisico’s voor mens en verkeer, maar ook om hogere kosten voor verder achterstallig onderhoud tegen te gaan. Met het over te hevelen budget uit 2022 wordt deze inhaalslag gemaakt. Dit onderhoud wordt zo snel mogelijk uitgevoerd. Het over te hevelen budget wordt tevens ingezet om de openbare kunst voor iedereen toegankelijk te maken door de kunstcollectie van Overbetuwe digitaal te ontsluiten via onze gemeentelijke website. GGZ in de wijk (€ 56.000) De door decentralisatie beschermd wonen is een jaar uitgesteld. Dit heeft vertraging opgeleverd voor de activiteiten qua opbouw lokale infrastructuur (preventie) GGZ. Dit start nu in 2023. Het over te hevelen budget wordt geheel ingezet in 2023, voor uitbreiding herstel activiteiten en wijkgerichte GGZ, in lijn met de opgaven, in de kadernota Samen aan Zet, die in februari 2022 door de raad is vastgesteld.

Project woonadviseur (€ 25.000) Voor 2022 is geld beschikbaar gesteld voor het inzetten van de woonadviseur. Het plan van aanpak wordt in 2023 afgerond, zodat hiermee snel gestart wordt. Sportaccommodaties (€ 23.000) In 2022 heeft ETV de Helster een verzoek ingediend om padelbanen aan te leggen. Om hiervoor ruimte te creëren moeten de petanquebanen verplaatst worden. Omdat de vergunning voor de aanleg van de padelbanen nog niet is verleend, heeft de uitvoering vertraging opgelopen. Dit budget is in 2023 nodig om de petanquebanen te verplaatsen. ICT uitfasering corsa/datagedreven werken (€ 49.000) Dit budget bestaat uit twee delen, budget voor de verkenningsfase datagedreven werken en budget voor uitfaseren Corsa. Uitfaseren Corsa zal in 2023 opgepakt worden. Beide projecten zullen in 2023 worden afgerond. Speelonderzoek 18+ (€ 10.000) Dit budget is toegezegd als bijdrage in de kosten in de realisatie van een JongerenOntmoetingsPlek in Hart van Heteren in 2023.

PROGRAMMA 1 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Toelichting Overbetuwe is een relatief veilige gemeente en daar blijven we samen met vele partners voortdurend aan werken. Dit doen we onder andere omdat veiligheid voor onze inwoners en ondernemers hoge prioriteit heeft. We werken er ook aan omdat een veilige gemeente bijdraagt aan een prettige woonen werkomgeving en het welzijn en de sociale cohesie positief beïnvloedt. Inwoners, maatschappelijke instellingen, bedrijfsleven en professionele organisaties als politie, Openbaar Ministerie (OM) en veiligheidsregio hebben allemaal een rol binnen het thema veiligheid. Het is dus niet alleen een zaak van de gemeente. Zij heeft binnen dit thema de regierol. Door de werkwijze die Overbetuwe hanteert in haar veiligheidsbeleid kan er snel en daadkrachtig gereageerd worden op onvoorzienbare of onverwachte ontwikkelingen.

Beleidsnota's Integraal Veiligheidsplan 2021-2022

Wat hebben we in 2022 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? Uitvoeringsagenda 2018-2022 10. Handhaving Binnen de handhaving (BOA’s) zijn er geen bijzonderheden te melden buiten dat we ook dit jaar weer op verschillende manieren een bijdrage aan de leefbaarheid en veiligheid van onze gemeente hebben geleverd. Zo treden we de ene keer handhavend (corrigerend) op terwijl we de andere keer meer in een adviserende rol aanwezig zijn. In deze tweede rol fungeren we ook als gastheer of gastvrouw van de gemeente.

11. Openbare orde en veiligheid De (crisis)noodopvang van Oekraïense ontheemden en die van asielzoekers in de CNO in Elst, hebben een behoorlijke druk gelegd op de uitvoering van de (reguliere) OOV-werkzaamheden. Dit geldt met name voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Toch hebben we ook dit jaar vele activiteiten uitgevoerd die een bijdrage hebben geleverd aan de realisatie van de in het Integraal Veiligheidsplan benoemde prioriteiten. Wat heeft het programma Openbare orde en veiligheid gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Actuele begroting 2022

Realisatie 2022

Saldo 2022

1.1 Crisisbeheersing en brandweer. Lasten

2.957

Baten

-35

2.957

2.922

Lasten

1.275

1.332

-57

Baten

-124

-135

Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid.

1.150

1.197

-46

Gerealiseerd resultaat

4.107

4.119

-11

Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer. 1.2 Openbare orde en veiligheid.

Verbonden partijen De Veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) draagt bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma.

Beleidsindicatoren Indicator

2018 2019 2020 2021 2022 NL (meest actuele) Bron

Winkeldiefstal: aantal per 1.000 inwoners

0,9

0,7

0,9

0,8

1,1

2,3 CBS - Diefstallen

Diefstal uit woning: aantal per 1.000 inwoners

1,4

1,8

1,4

1,2

0,7

1,4 CBS - Diefstallen

Geweldsmisdrijven: aantal per 1.000 inwoners

3,2

2,9

3,4

2,5

4,6 CBS - Criminaliteit

Vernielingen en beschadigingen: aantal per 1.000 inwoners

3,7

3,8

2,7

3,5

4,4

Verwijzingen Halt: aantal per 10.000 jongeren

105

6 CBS - Criminaliteit 80 Stichting Halt

PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Toelichting Gemeente Overbetuwe ligt centraal tussen Arnhem en Nijmegen aan een knooppunt van snelwegen en een belangrijke openbaar vervoer as. We zetten maximaal in op een goede bereikbaarheid en ontsluiting van onze gemeente. Een snelle en veilige afwikkeling van verkeersstromen, inclusief het goederenvervoer, vinden wij belangrijk. Vanzelfsprekend hebben we aandacht voor de leefbaarheid van de kernen en willen we verkeershinder zoveel mogelijk beperken. We werken intensief samen met verschillende medeoverheden en externe partijen.

Beleidsnota's Gemeentelijk Mobiliteitsplan Overbetuwe (GMO) 2004 Toekomstvisie+ 2009 Historische invalswegen 2010 Fietsvisie Stadsregio Arnhem-Nijmegen 2010 Regionale Aanpak mobiliteit stadsregio Arnhem-Nijmegen 2011 Gebiedsvisie stationsomgeving Zetten-Andelst 2015 Betere bereikbaarheid van modaliteit naar mobiliteit-uitwerking OV-visie, fase 1 (2020) 2016 Bereikbaarheidsaanpak Regio Arnhem Nijmegen 2017 Overbetuwe fiets verder; optimalisatie fietsnetwerk tussen de kernen 2018 Samenwerkingsagenda Fiets regio Arnhem Nijmegen 2018 Visie voor een bereikbaar Gelderland (2020) Ambitiedocument Overbetuwe 2030 sociale, slimme en schone mobiliteit (2020) Actieagenda 2022 sociale, slimme en schone mobiliteit (2021)

Wat hebben we in 2022 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? Uitvoeringsagenda 2018-2022 12. Mobiliteit We zijn aan de slag gegaan met projecten/acties uit de Actieagenda 2022. Er is gewerkt aan de verbetering van fietsverbindingen door acties uit de fietsagenda op te pakken. Samen met gemeente Nijmegen is gewerkt aan het ontwerp van afslag 38 en het fietspad langs de Rijksweg Zuid (Knoop 38). Het conceptbeleidsplan is opgesteld voor laadinfrastructuur. Dit plan draagt bij aan een gecontroleerd verloop van de mobiliteitstransitie. Er zijn tevens een aantal nieuwe ontwikkelingen nader verkend zoals snelladers, laadlantaarns en verlengde private oplaadpunten. In 2023 wordt het plan vastgesteld door het college. Er is gestart met het opstellen van een verkeersplan voor Oosterhout. Het plan is in 2023 gereed. In regionaal verband is een regionale agenda opgesteld. Enkele projecten hieruit zijn het VeluweWaalpad, Mobiliteitshubs en Gebiedsaanpak A325. 13. Optimale verbindingen tussen kernen We hebben verder uitvoering gegeven aan acties uit de fietsagenda. Enkele voorbeelden zijn: - Fietspad 1e Weteringswal tussen Gr. Molenstraat en Rijksweg Noord: Er is met waterschap en betrokken grondeigenaar verkend naar de inpassing van een fietspad langs de Linge. Geconstateerd is dat er gronden moeten worden verworven en ruimtelijke procedures moeten worden doorlopen.

- Fietsvoorziening Zeegstraat: Het plan van aanpak is opgesteld. In 2023 volgt de uitwerking van het ontwerp met een participatieproces. Planning is om eind 2023 te starten met de uitvoering. - Fietspad Kerkepad: Binnen de huidige eigendomsgrenzen is het niet mogelijk om een 3,5 m. breed fietspad aan te leggen. In 2022 is gestart met een verkenning naar opties om het fietspad te optimaliseren. Deze verkenning zal medio 2023 gereed zijn. - Uitwerking VeluweWaalpad (voorheen Westflankroute): Met de betrokken partijen (gemeenten, provincie en GMR) is overeenstemming bereikt over de gezamenlijke aanpak van het Veluwe Waal-pad, een snelfietsroute tussen Arnhem-Elst en Nijmegen. Er vindt een nadere verkenning plaats waarin wordt toegewerkt naar een ontwerp voor de gehele route. Deze is medio 2023 gereed.

33. Verbeteren Infrastructuur Elst Noord De verbeterde Infrastructuur inclusief vernieuwde groenzone in Elst Noord is geheel in gebruik genomen. Verwacht wordt dat dit project binnen het beschikbaar gestelde krediet in 2023 financieel wordt afgerond. 34. Stationsomgeving Zetten-Andelst In 2022 is een verkennend ontwerp voor de buitenruimte en het stationsplein gemaakt waarbij aandacht is gegeven aan een verhoogde veiligheid voor veiligheid voor fietsers en voetgangers en sociale veiligheid. In samenspraak met de NS zal in 2023 een vervolg gegeven worden aan het opstellen van een plan van aanpak en de participatiestrategie, om uiteindelijk een definitief ontwerp vast te stellen en de realisatie voor te bereiden. 52. Rehabilitatie Vogelenzang Elst De bouwwerkzaamheden zijn afgerond en de werkvoorbereiding wordt in 2023 opgestart. 53. Vervanging wegdekken Poort van Midden Gelderland Begin 2022 is het eerste (en grootste) gedeelte van de wegdekken vervangen. Voor de overige delen wordt 'meegelift' met de herinrichting van de parkeervakken, verbetering openbaar groen en klimaatadaptatie waarvoor begin 2023 VO wordt opgesteld. Wat heeft het programma Verkeer, vervoer en waterstaat gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Actuele begroting 2022

Realisatie 2022

Saldo 2022

2.1 Verkeer en vervoer. Lasten

5.266

4.903

362

Baten

-26

-180

155

5.240

4.723

517

Lasten

151

175

-24

Totaal 2.2 Parkeren.

151

175

-24

Lasten

277

268

Baten

-4

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer. 2.2 Parkeren.

2.5 Openbaar vervoer.

Totaal 2.5 Openbaar vervoer. Gerealiseerd resultaat

277

263

5.669

5.162

507

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000. 2.1 Verkeer en vervoer

Voordelen

Nadelen

I/S

- Een aantal projecten heeft vertraging in de uitvoering opgelopen, onder andere Spoorkruising Elst Noord (is inmiddels afgerond). Daarnaast zijn een aantal projecten nog niet volledig uitgevoerd zoals de Bloemenbuurt Heteren. De kapitaallasten van deze projecten schuiven door naar 2023.

304

- Vanwege de realisatie van de tunnel bij Rijksweg-Noord vervalt de vergoeding aan Pro Rail voor het beheer en onderhoud van de overwegbevloering. De vergoeding is met terugwerkende kracht terugbetaald.

110

100

- In 2022 is (verder) gewerkt aan een aantal eenmalige projecten, waarvoor nog geen uitgaven zijn gerealiseerd.- voorbereidingskrediet stationsomgeving Zetten-Andelst € 50.000 - verwijderen masten straatverlichting € 50.000 De bedragen blijven gereserveerd in de Algemene Reserve overeenkomstig het voorstel Overhevelingen. - De werkelijke rente is lager dan begroot (1 % i.p.v. 1,5 %). Dit leidt tot een voordeel op de rentelasten. Hier staat echter een nadeel tegenover op het taakveld 0.5 Treasury (zie uitgebreidere toelichting bij TV 0.5). - Vanwege de uitfasering van de gebruikelijke armaturen zijn er in 2022 extra inkopen gedaan om toekomstig onderhoud te kunnen plegen. Daarnaast zijn de energiekosten voor straatverlichting toegenomen.

100

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Totaal

617

I 100

PROGRAMMA 3 ECONOMISCHE ZAKEN Toelichting Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, participatiebanen en hebben een belangrijke bijdrage in de sociale structuur van onze gemeenschap. Wij zetten daarom in op een sterk ondernemersklimaat en ondernemersvriendelijke dienstverlening. In Overbetuwe zijn bijna 4.500 (bedrijfs)vestigingen die samen zorgen voor 21.500 banen. Overbetuwe is na Arnhem en Nijmegen de grootste gemeente qua werkgelegenheid in de regio Arnhem Nijmegen.

Beleidsnota's Regionaal Programma Werklocaties regio Arnhem Nijmegen 2021-2024 Economisch Uitvoeringsprogramma gemeente Overbetuwe 2021-2022

Wat hebben we in 2022 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? Uitvoeringsagenda 2018-2022 15. Economisch Uitvoeringsprogramma In het Economisch Uitvoeringsprogramma zijn drie speerpunten uitgewerkt. Hieronder staan een aantal behaalde resultaten per speerpunt. Ondernemersvriendelijke gemeente - Accountmanagement en bedrijvenloket (voor snelle en directe dienstverlening voor ondernemers) Samenwerking Er zijn diverse acties uitgevoerd om bedrijven te ondersteunen in hun verduurzamingsopgave: - Inspiratiefilmpjes met goede voorbeelden van duurzame Overbetuwe ondernemers - Zakelijk energieloket - Subsidie voor terraskussens Sterke en vitale werklocaties - Er is gestart met de planvorming voor de herinrichting van bedrijventerrein Poort van Midden Gelderland Noord (Heteren). - Samen met ondernemers op bedrijventerrein Andelst-Oost is verkend welke kansen en opgaven er zijn om collectief samen te werken. Deze actie loopt door in 2023. - Het ondernemersinitiatief uit de centra van Zetten ondersteund om een Bedrijveninvesteringzone (BIZ) te realiseren is ondersteund door de gemeente. De BIZ centrum Zetten is gerealiseerd voor 2023-2027. Wat heeft het programma Economische zaken gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Actuele begroting 2022

Realisatie 2022

Saldo 2022

3.1 Economische ontwikkeling. Lasten

278

285

-6

Baten

-16

278

269

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur. Lasten

488

2.374

-1.886

Baten

-136

-1.678

1.541

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur.

352

696

-344 -6

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Lasten

179

185

Baten

-176

-170

-7

-13

632

980

-348

Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Gerealiseerd resultaat

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur.

Voordelen

Nadelen

I/S

- Bij het actualiseren van de exploitatieopzetten per 1 januari 2023 zijn de verwachte saldi van de bedrijvencomplexen De Merm Oost Elst (€ 235.000), Elst Centraal Rijnstate (€ 366.000) en Spoorallee (€ 64.000) meer negatief als gevolg van kostenstijgingen. Dit leidt tot een aanvullende storting in de voorziening verliesgevende complexen. Hiertegenover staat nog wel een vrijval inzake het bedrijvencomplex De Merm (€ 11.000). Omdat via de Bestuursrapportage 2022 al rekening was gehouden met een aanvullende storting van € 256.000 voor het complex Elst Centraal Rijnstate is per saldo is sprake van een nadeel van € 396.000.

396

- Lagere doorbelasting van rente en overhead aan de bedrijvencomplexen.

- Lagere werkelijke uitgaven inzake RTG dan waar vanuit was gegaan bij het opstellen van de 2e Bestuursrapportage 2022.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Totaal

432

Een uitgebreidere toelichting op het resultaat van de bedrijventerreinen complexen is te vinden in de Paragraaf Grondbeleid.

Verbonden partijen Ondernemerscentrum De Schalm BV draagt bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma.

Beleidsindicatoren Indicator

2018 2019 2020 2021 2022

Banen: aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar

714 745,1 742,1 733,5

805,5 CBS Bev / LISA - bewerking ABF Research

Vestigingen: aantal per 1.000 inwoners 1564 jaar

148,6 152,7 156,7 164,1

165,1 LISA

% Functiemenging

52,5 53,3

53,3 CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research

53 52,6

NL (meest Bron actuele)

PROGRAMMA 4 ONDERWIJS Toelichting Goed en passend onderwijs biedt alle kinderen een goede basis voor de rest van hun leven. We gaan uit van de kracht van de kinderen en hun ouders. De gemeente schept kansen door onderwijs goed te faciliteren op de gebieden waar zij verantwoordelijk voor is: huisvesting, een zorgstructuur, schoolbegeleiding en educatie op het gebied van cultuur, natuur en milieu. Uitgangspunt is dat onderwijs en zorg dichtbij ieder kind beschikbaar zijn voor zover dat mogelijk is gezien de schaalgrootte van onze gemeente. Voor kinderen die een extra steun in de rug nodig hebben, investeren we meer dan wettelijk voorgeschreven in voor- en vroegschoolse educatie, passend onderwijs en leerlingenvervoer. We bevorderen met alle mogelijkheden die we hebben dat alle leerplichtigen naar school gaan, zo passend en nabij als mogelijk. Wij willen de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren. Bijvoorbeeld door lokale en regionale ondernemers aan het onderwijs te koppelen. Wij willen een goede beroepskeuze (en voorafgaand daaraan een geschikte profielkeuze) stimuleren voor alle leerlingen van het Voorgezet Onderwijs. Voldoende digitale, reken-, lees- en schrijfvaardigheden zijn een basisvereiste om mee te kunnen blijven doen in de maatschappij. Daarom willen wij extra werk maken van de bestrijding van laaggeletterdheid.

Door de coronacrisis zijn er achterstanden ontstaan in de jeugdzorg en in het onderwijs. Vooral voor kwetsbare jongeren kunnen deze achterstanden langdurige, zo niet duurzame gevolgen hebben. We zetten vol in om deze jongeren te ondersteunen. Vanuit het Rijk hebben wij daar extra corona- en NPO (Nationaal Programma Onderwijs) gelden voor ontvangen. In mei 2022 heeft de raad ingestemd met de voorgestelde besteding daarvan en in december is hierover separaat tussentijds aan de raad gerapporteerd. De raad heeft ingestemd met een éénmalige investering in primair onderwijs aan Oekraïense kinderen die in onze gemeente worden opgevangen.

Wat hebben we in 2022 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? Uitvoeringsagenda 2018-2022 17. Doorlopende leerlijn Door langdurige afwezigheid van de betrokken beleidsmedewerkers is er vertraging opgetreden in de realisatie van dit speerpunt. Sinds het 4e kwartaal van 2022 is de bezetting weer op orde en wordt hieraan uitvoering gegeven. In het Uitvoeringsprogramma 2022 -2026 hebben wij opgenomen dat dit in 2024 zal resulteren in een nieuw Beleidsplan Onderwijskansenbeleid. 37. Huisvesting OBC Het Overbetuwe college is opgeleverd en in gebruik genomen. De financiële afrekening heeft nog niet plaatsgevonden en zal in 2023 worden opgepakt. 61. De Meeuwenberg Het project is in 2022 nader gedefinieerd middels het opstellen van de programma's van eisen. Tevens zijn marktpartijen aangetrokken voor het ontwerp en de uitvoering door een aanbesteding. Eind 2022 is gestart met het opstellen van het schetsontwerp.

Wat heeft het programma Onderwijs gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Actuele begroting 2022

Realisatie 2022

Saldo 2022

4.1 Openbaar basisonderwijs. Lasten

Totaal 4.1 Openbaar basisonderwijs.

Lasten

3.311

3.139

172

Baten

-9

-15

3.302

3.124

178

Lasten

3.054

2.970

Baten

-435

-539

104

Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken.

2.619

2.431

188

Gerealiseerd resultaat

5.930

5.564

366

4.2 Onderwijshuisvesting.

Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken.

Toelichting op afwijking groter dan € 100.000. 4.2 Onderwijshuisvesting

Voordelen

In 2022 is (verder) gewerkt aan een aantal eenmalige projecten, waarvoor nog geen uitgaven zijn gerealiseerd. Het gaat om de volgende projecten: - bouwbegeleiding noodlokalen Westeraam € 100.000 - bouwbegeleiding noodlokalen diverse nieuwbouwscholen € 25.000 - projectleider nieuwbouw Meeuwenberg € 50.000 De bedragen blijven gereserveerd in de Algemene Reserve overeenkomstig het voorstel Overhevelingen. Saldo diverse overige voor- en nadelen Totaal

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Nadelen

I/S

175

178

Voordelen

Nadelen

I/S

- Onderwijsachterstandenbeleid. Het overschot kan grotendeels worden verklaard door een afrekening van de subsidies over 2021. Daarnaast is de definitieve toekenning van de specifieke uitkering hoger dan begroot.

172

Saldo diverse overige voor- en nadelen.

Totaal

188

Beleidsindicatoren Indicator

2018 2019 2020 2021 2022 NL (meest actuele) Bron

% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

1,8

1,5

1,6

1,9 DUO/Ingrado

Absoluut verzuim: aantal per 1.000 leerlingen

0,8

2,3

2,7 DUO/Ingrado

Relatief verzuim: aantal per 1.000 leerlingen

20 DUO/Ingrado

PROGRAMMA 5 CULTUUR, SPORT EN RECREATIE Toelichting De gemeente streeft naar een variatie en diversiteit in cultuur, sport en recreatie. Kernwoorden daarbij zijn verbinding, samenwerken en ontmoeten, waarbij jeugd en educatie belangrijke onderwerpen zijn. Met voorzieningen en activiteiten passend bij de profielen van de verschillende kernen willen we beter aansluiten bij de wensen van de bewoners en de eigen positie tussen Arnhem en Nijmegen versterken. De leefbaarheid van dorpen moet dus behouden blijven, met aandacht voor de diverse karakters. Overbetuwe heeft al veel te bieden aan kunst, cultuur en erfgoed. Dat willen we graag behouden en verder ontwikkelen. Op 31 januari 2020 sloot de gemeente Overbetuwe samen met meer dan 80 partners een Lokaal Sportakkoord. In navolging op het Nationaal Sportakkoord is het sportakkoord in Overbetuwe ontwikkeld met sport- en beweegaanbieders, onderwijs, zorg en welzijn, ondernemers en maatschappelijke organisaties uit Overbetuwe. De ambities zijn uitgewerkt in concrete acties waar een of meerdere partners mee aan de slag gaan. De gemeente Overbetuwe vertaalt deze ambities en acties naar gemeentelijk beleid. Richtinggevende thema’s van dit beleid zijn: 1. Iedereen doet mee; 2. Sportieve en gezonde jeugd; 3. Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders; 4. Duurzame sportinfrastructuur.

De cultuurvisie ‘op waarde geschat’ is in 2021 vastgesteld als beleidskader voor de periode tot 2025. In deze cultuurvisie staan de nieuwe uitgangspunten van het cultuurbeleid van de gemeente Overbetuwe. Deze sluiten aan bij het beleidsplan Sociaal Domein 2020-2025 waarin een aantal beleidsdoelen is geformuleerd. Deze doelen richten zich onder andere op het vergroten van de mogelijkheden van inwoners om zichzelf te ontplooien door hun talenten te ontwikkelen, mee te doen en verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf en de omgeving. Cultuur is onmisbaar voor de samenleving, want gemeenschappelijke cultuurelementen brengen mensen nader tot elkaar. Het doel van de cultuurvisie is te bepalen op basis van welke uitgangspunten de gemeente kan bijdragen aan het verbinden van verschillende groepen, de ontplooiing van inwoners van alle leeftijden en het bereiken van een grotere sociale binding. Het effect hiervan is: het vergroten van het welzijn van mensen vanuit de gedachte dat actieve cultuurbeleving bijdraagt aan de kwaliteit van het leven, het gevoel van welbevinden en zingeving. Het beleid op het terrein van recreatie is een coproductie tussen Overbetuwe en Lingewaard.

Gezien de overeenkomsten tussen Overbetuwe en Lingewaard en een gezamenlijk belang in een goed recreatie en toerisme beleid is een gezamenlijk beleidsplan opgesteld, rekening houdend met de eigenheid van beide gemeenten. Het plan richt zich op het vergroten van de toeristische en recreatieve aantrekkelijkheid van het gehele gebied tussen Arnhem en Nijmegen op basis van wederzijdse versterking in plaats van concurrentie. Het biedt ruimte aan nieuwe economische impulsen op het gebied van recreatie en toerisme. Versterken en ontwikkelen van recreatie en toerisme is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, ondernemers, natuur-en landschapsorganisaties, toeristische organisaties en de projectorganisatie van het Park Lingezegen. De urgentie van deze gezamenlijkheid is alleen maar versterkt door de gevolgen van de Corona pandemie. De inzet van de gemeente Overbetuwe is voortdurend gericht op het dempen van de negatieve effecten voor ondernemers in de recreatie- en cultuursector. Cultuur, sport en recreatie staan overigens niet los van andere beleidsterreinen. Het zijn namelijk beleidsterreinen die een bijdrage leveren aan het realiseren van onze brede maatschappelijke doelen, zoals meedoen, multifunctionaliteit en eigen kracht.

Beleidsnota's Natuurwaardenonderzoek 2003 Erfgoedplan Overbetuwe 2004 Nota kampeerbeleid 2008 Startnota archeologische monumentenzorg Overbetuwe 2009 Actualisatie Flora en Fauna-onderzoek Elst Centraal 2009 Landschapsvisie 2010 19

Nota Toeristische bewegwijzering 2019 Monumentenlijst 2014 Uitvoeringsbeleid evenementen 2016 Visie op bibliotheekfuncties Overbetuwe 2016 Nota recreatie en toerisme 2017 Cultuurvisie ‘op waarde geschat’ 2021 Sport- en beweegnota 'een leven lang, gezond, vitaal en actief!' 2021 – 2025

Wat hebben we in 2022 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? Uitvoeringsagenda 2018-2022 18. Sportnota Bij de start van 2022 hadden de geldende coronamaatregelen nog grote impact op het verenigingsleven en de sport- en beweegmogelijkheden van onze inwoners. Nadat de beperkingen werden ingetrokken is via onze partners van het sportakkoord en Overbetuwe Beweegt uitvoering gegeven aan de sportnota. Het WK Volleybal, waarbij Overbetuwe als gastgemeente van het Poolse team nauw betrokken was, is daarbij ingezet als kapstok voor het organiseren van diverse activiteiten gericht op het stimuleren van een actieve en gezonde leefstijl onder de jeugd. Met een eenmalige schenking aan sportverenigingen is een impuls gegeven aan het verenigingsleven na corona. De impact van de sterk gestegen energielasten is verzacht met het besluit eind 2022 om sportverenigingen met eigen vastgoed een eenmalige tegemoetkoming te verstrekken. Voor het bewegingsonderwijs en de wintercompetitie van HCOB is op Sportpark de Pas een blaashal geplaatst. In het kader van het onderzoek naar een nieuwe tarievenstructuur is medio 2022 in een rondetafelsessie met u gesproken over een aantal scenario’s om tot meer kostendekkende tarieven te komen voor het gebruik van de gemeentelijke binnen- en buitensportfaciliteiten. Dit heeft nadere onderzoeksvragen opgeleverd.

In 2022 is aan de uitwerking van deze vragen gewerkt. 19. Uitvoering nota Kunst, cultuur en Erfgoed Kunst In mei 2022 vond een bijzonder kunstproject plaats in Zetten en Herveld onder de naam "De Magie van de Verbinding". Doel van dit kunstproject was het stimuleren van het plezier in kunst middels verbinding en samenwerking tussen oudere en jongere kunstenaars. Dit doel is ruimschoots bereikt. Het kunstproject ‘Espacio e imagen’ dat in 2022 in Park Lingezegen zou plaatsvinden is helaas niet doorgegaan. De initiatiefnemers van het uitwisselingsproject tussen kunstenaars uit Nederland en Spaans Baskenland ondervonden zoveel tegenslagen dat ze het project hebben geannuleerd. In september en oktober was de tentoonstelling ‘Open je Ogen voor Mensenhandel’ in Park Lingezegen. De tentoonstelling bestaat uit dertig portretten en verhalen van slachtoffers van mensenhandel, vastgelegd door fotograaf Ernst Coppejans. De portretten geven een inkijk in een donkere en duistere wereld. In de cultuurvisie “Op Waarde Geschat’ streven we naar het koppelen van maatschappelijke thema’s aan kunst, cultuur en erfgoed. Deze tentoonstelling was hier een goed voorbeeld van. In 2022 is een meerjaren-onderhoudsplan opgesteld voor de kunstwerken in de openbare ruimte. Er is een contract afgesloten met een gespecialiseerd bedrijf, dat het achterstallig en reguliere onderhoud uitvoert.

Het meest urgente onderhoud is in 2022 gepleegd. De Kunstfietsroute is geactualiseerd. De nieuwe kunstwerken in het gemeentehuis en diverse kunstwerken in Oosterhout zijn aan de route toegevoegd. Cultuur In 2022 is extra ingezet op verankering van cultuureducatie in het onderwijs. De Muziekmatchgelden vanuit Méér Muziek in de Klas zijn onder andere ingezet voor de aanschaf van muziekinstrumenten voor de Blazersbende. Leerlingen in het basisonderwijs krijgen 10 weken lang les van een vakdocent muziek in het bespelen van een blaasinstrument. De lessen worden afgesloten met een concert. 20

Naast de Blazersbende en het reguliere muziekonderwijs konden scholen inschrijven op de projecten: versterken van de vaardigheden van de leerkracht, musical-les, maken van een schoollied, leren componeren, Piano Biennale en muziek maken met je mobiel. Op 23 november jl. was de jaarlijkse cultuurbijeenkomst in Theater De KiK. Ruim 70 vertegenwoordigers van culturele organisaties namen deel aan de bijeenkomst met het thema ‘vrijwilligers’. De sprekers reflecteerden onder andere op de vragen: hoe werf je vrijwilligers, hoe vind en behoud je ze. Maar ook wat voor een organisatie heb je zelf en waar ben je naar op zoek? Wat heb je te bieden? Wij erkennen het belang van vrijwilligers voor de kunst, cultuur- en erfgoed sector en geven hier een vervolg aan. Een eerste stap is ons aanbod aan de culturele organisaties om deel te nemen aan de training 'Vrijwilligersmanagement' die in maart 2023 plaatsvindt. De Belevingskaart van Elst is in november 2022 uitgegeven. Een papieren wegwijzer van wat er te beleven is in Elst voor de bezoeker en voor de inwoner. Hierop staan alle plekken die ons gebied bijzonder maken en onderscheidend. Ontdek door middel van de kaart én de bijbehorende podcast verhalen van vroeger en nu. Tot 31 december 2022 was de kaart gratis af te halen in het gemeentehuis. Vanaf 1 januari 2023 is de Belevingskaart te koop bij de lokale ondernemers.

Erfgoed Zestien Wapenpanelen van het bestuur van het Ambt van Over-Betuwe (1327 – 1825) zijn weer terug in Elst. De panelen, afkomstig uit het Ambtshuis, zijn gerestaureerd door Stichting Restauratie Atelier Limburg en hebben in de Oude Raadzaal van het gemeentehuis een passend nieuw onderkomen gevonden. In april 2022 heeft de feestelijke onthulling plaatsgevonden. Op 22 oktober 2022 vond het Romeinenfestival plaats, waarbij er op drie locaties Romeinse activiteiten te beleven waren: op het evenemententerrein van Park Lingezegen gladiatorengevechten en verhalervertellers, op het voorplein van de Grote Kerk in Elst romeinse rituelen te zien, en op het marktplein voor het gemeentehuis diverse ambachten uit de Romeinse tijd. Legionairs en Romeinse burgers liepen tussen de twee locaties in Elst heen en weer in de Dorpsstraat om de verhaalplekken met elkaar te verbinden. Het festival werd goed bezocht en enthousiast ontvangen door het publiek. In samenwerking met gemeente Lingewaard is een UNESCO-fietsroute van 57 km ontwikkeld en opgenomen in de toeristisch/recreatieve Minimap van De Betuwe. Deze is bij de Overbetuwse horeca en overnachtingslocaties verspreid. De fietsroute leidt o.a. langs de Grote Kerk in Elst en diverse Romeinse hotspots in Overbetuwe. Een Romeinse wandelroute van 3,9 km is uitgezet in Elst en opgenomen in het Betuwse wandelnetwerk.

Deze route door het centrum van Elst brengt je langs verschillende bezienswaardigheden die de wandelaar mee terug neemt in de Romeinse tijd. 20. Nota toerisme en recreatie In geactualiseerde beleidsnota “De Betuwe in verbinding: een dijk van een landschap” zijn de ambities van de gemeente Lingewaard en de gemeente Overbetuwe vastgelegd als beleidskader voor (nieuwe) ontwikkelingen in de periode 2023-2028. Dit is een herijking van de nota Toerisme & Recreatie ‘De Betuwe, een dijk van een landschap’ uit 2017, geldend tot 2022. Er is bewust gekozen om opnieuw een gezamenlijke beleidsnota te produceren en vast te stellen. Onder de noemer 'verbinden' luidt de ambitie voor de komende jaren om toerisme en recreatie vanuit een economisch motief verder te ontwikkelen met respect voor de leefbaarheid, natuur en landschap. De nota is tot stand gekomen in samenwerking met gemeenten, raadsleden, ondernemers, stichtingen, musea, informatiecentra, marketing- en regiobureaus. Diverse partijen uit toeristisch/recreatieve sector is gevraagd naar hun ambities, plannen en ontwikkelingen. In twee interactieve bijeenkomsten is ook het gedeelde DNA herbevestigd en zijn gezamenlijke ambities uit de vorige nota geactualiseerd en aangevuld met kansen voor de regio. Dit is vertaald naar een nieuw concreet actieplan.

31. Nieuwbouw Multifunctioneel Sportcentrum te Elst De Europese aanbestedingsprocedure is opgestart. Het betreft een geïntegreerde (Design & Build) opdracht. Dit houdt in dat de ontwerp-, ontwikkel-, en realisatiefase van het project als één opdracht worden aanbesteed. Eind 2022 zijn geschikte inschrijvingen ontvangen, ter beoordeling, door de gemeente. De selectie en gunning vinden in 2023 plaats. 36. Landschapspark De Danenberg Participatie en gesprekken met grondeigenaren zijn afgerond. De mogelijkheden voor ontwikkeling van het landschapspark zijn bekend. Er is een overeenkomst gesloten met een communicatiebureau om het participatieproces voor uiteindelijke landschapsontwikkeling te begeleiden.

41. Visie op bibliotheek Er is speciale aandacht gegaan naar de sociale functies die de bibliotheek vervuld. De Voorlees Express is nogmaals onder de aandacht gebracht bij basisscholen. Scholen melden kinderen, die achterblijven met taalontwikkeling, aan bij de bieb. Vervolgens komen er vrijwilligers voorlezen bij deze gezinnen. Ouders worden ook gestimuleerd om voor te lezen. Door de corona lockdown was hier de klad in gekomen. In de loop van het jaar is het aantal voorleesacties weer bijna terug op het niveau van voor corona. Na corona zijn de spreekuren voor het informatiepunt digitale overheid (IDO) ook weer op het oude niveau teruggebracht. Inwoners die ondersteuning (bij)les nodig hebben met digitale vaardigheden kunnen zich hier melden. Heel belangrijk voor de ontwikkeling van (digi)taalvaardige inwoners en een inclusieve samenleving. Hierbij speelt de bibliotheek tevens een rol als “huiskamer” van het dorp. In Heteren is dit tot uiting gekomen in het “Hart van Heteren”. Door enige vertraging in de bouwsector is deze huiskamer geopend op 11 februari 2023. Wat heeft het programma Cultuur, sport en recreatie gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Actuele begroting 2022

Realisatie 2022

Saldo 2022

5.1 Sportbeleid en activering. Lasten Baten Totaal 5.1 Sportbeleid en activering.

720

660

-13

720

647

5.2 Sportaccommodaties. Lasten

4.108

4.117

-9

Baten

-1.146

-1.074

-72

Totaal 5.2 Sportaccommodaties.

2.962

3.044

-81

Lasten

540

427

112

Baten

-50

-59

Totaal 5.3 Cultuurpresent.-productie en partic

490

369

121

Lasten

208

202

Baten

-18

208

184

Lasten

1.183

1.186

-3

Baten

-24

1.159

1.162

-3

Lasten

4.379

4.417

-38

Baten

-237

-239

Totaal 5.7 Openb. groen & (openlucht) recreatie

4.142

4.177

-35

Gerealiseerd resultaat

9.680

9.583

5.3 Cultuurpresent.-productie en partic

5.5 Cultureel erfgoed.

Totaal 5.5 Cultureel erfgoed. 5.6 Media.

Totaal 5.6 Media. 5.7 Openb. groen & (openlucht) recreatie

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000. 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en participatie

Voordelen

Nadelen

I/S

- Kunst: In 2022 is een meerjarenonderhoudsplan opgesteld voor de bijna 40 kunstwerken in de openbare ruimte. Er is een contract afgesloten met een gespecialiseerd bedrijf dat het achterstallig en reguliere onderhoud uitvoert. Het meest urgente onderhoud is in 2022 gepleegd. Echter een groot aantal kunstwerken heeft dusdanig achterstallig onderhoud dat dit in 2023 uitgevoerd moet worden. Wij stellen voor om het resterende budget van 2022 via de bestemming van het saldo van deze jaarrekening aan te wenden in 2023 voor het uitvoeren van achterstallig onderhoud.

- Een aantal eenmalige budgetten is niet volledig besteed in 2022, waardoor er een voordeel op dit taakveld is van € 19.000. - Kunst opstellen onderhoudsplan à € 15.000 - Kunst in de nieuwe publiekshal à € 4.000. We stellen voor om deze budgetten over te hevelen en in te zetten in 2023.

Saldo diverse overige voor- en nadelen

Totaal

121

I 0

Verbonden partijen Park Lingezegen en het Recreatieschap Overbetuwe dragen bij aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma.

Beleidsindicatoren Indicator % Niet-sporters

2018

2019

2020

2021

2022

47,1

NL (meest actuele) Bron 49,3 Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en, CBS en RIVM

PROGRAMMA 6 SOCIALE VOORZIENINGEN EN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTVERLENING Toelichting We streven naar een samenleving waar inwoners elkaar ondersteunen, hun eigen kracht en die van hun netwerk optimaal benutten en naar vermogen kunnen meedoen. Dit betekent dat inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning, kunnen rekenen op hulp vanuit de gemeente. Maar het betekent ook dat we inwoners aansporen, begeleiden en ondersteunen om hun eigen mogelijkheden te versterken en te benutten. En dat we investeren in laagdrempelige (algemene) basisvoorzieningen. Op het gebied van werk en inkomen staat het meedoen naar vermogen centraal. Uitgangspunt is dat inwoners die kunnen werken, het beste af zijn als ze in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Als zij daarbij ondersteuning nodig hebben, geeft de gemeente die. Inwoners die (nog) niet kunnen werken, participeren op een andere, passende manier. Als werken (nog) niet tot de mogelijkheden behoort, mogen inwoners rekenen op financiële ondersteuning door de gemeente. Daar waar er andere belemmeringen zijn zoals schuldenproblematiek helpt de gemeente de inwoners bij het verminderen van deze belemmeringen. Vertrekpunt van dienstverlening zijn de mogelijkheden en talenten van inwoners, en niet hun beperkingen. We hebben onze taken op het gebied van de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet in 2015 ingevoerd.

Sinds eind 2020 werken we aan een stevige veranderslag; de werkelijke transformatie. Dit willen we niet zonder reden; zowel inwoners, onze partners als de gemeente zien veel kansen voor verbetering. We zien goede mogelijkheden de ondersteuning van onze inwoners beter, robuuster én betaalbaar te organiseren. We streven de volgende doelen na met de transformatie: 1. Inwoners van Overbetuwe hebben zorg voor elkaar 2. Inwoners voelen zich vitaal, iedereen telt en doet mee 3. Ondersteuning is passend en nabij, voor jong en oud 4. Inwoners hebben mogelijkheden zichzelf te ontwikkelen (m.n. jeugd) 5. Inwoners zijn tevreden met hun (fysieke) leefomgeving 6. Voorzieningen en ondersteuning zijn betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed Voorzieningen op maat voor levendige dorpen en wijken We leven in een landelijke woonomgeving met het comfort van de dorpsgemeenschap waar je weet dat je er toe doet en het verschil kunt maken. De gemeente wil een partner zijn die krachtige dorpen en wijken faciliteert door bewoners, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven onderling te verbinden. En door inwoners te faciliteren bij het opstellen van een eigen dorpsagenda. Het tempo en het zelf organiserend vermogen van inwoners is hierbij leidend. We werken daarom gebiedsgericht. We zijn flexibel en toekomstbestendig.

Een gelijkwaardige relatie en juiste verwachtingen tussen gemeente en inwoners en maatschappelijke partijen zijn essentieel om gebiedsgericht samen te werken.

Beleidsnota's Interactievisie Beleidsplan sociaal domein 2020-2025 Beleidsplan Overbetuwe Werkt! 2021 Integraal armoedebeleid 2019 – 2022

Wat hebben we in 2022 gerealiseerd en welke activiteiten zijn daarvoor verricht? Uitvoeringsagenda 2018-2022 03. Passende inrichting sociaal domein Er is in 2022 opnieuw inzet gepleegd op de versterking van het Sociaal Team Overbetuwe (STO). Zoals vastgesteld in het beleidsplan Sociaal Domein 2020-2025, heeft het STO als doel mensen zó te ondersteunen, dat ze zo veel als mogelijk zelf de regie over hun leven kunnen voeren en hun mogelijkheden en die van hun netwerk benutten. We streven ernaar zorg en ondersteuning aan inwoners (jong en oud) in eerste instantie te voorkomen, en waar deze ondersteuning tóch nodig is deze dichtbij, betaalbaar, bereikbaar en kwalitatief goed te organiseren. Daarmee bewerkstelligen we dat een inwoner met een ondersteuningsvraag eerst zelf gaat onderzoeken wat zijn of haar eigen mogelijkheden zijn en wat de mogelijkheden van zijn of haar netwerk zijn. We zien sinds 2021 resultaten van deze inrichting. In de vorm van minder inzet op (zware) maatwerkvoorzieningen en meer inzet op lichtere vormen van ondersteuning, waaronder algemene voorzieningen en een betere benutting van het eigen netwerk (de sociale basis). De inzet van screeners speelt hierbij een belangrijke rol. We hebben een vervolg gegeven aan de Kim training voor medewerkers van het STO gericht op netwerkversterking rond een inwoner.

Onze welzijnspartners stemmen hun aanbod steeds meer op elkaar af. We hebben vanuit de NPO-middelen kunnen inzetten op de versterking van het netwerk rond jeugd. We werken met zorgaanbieders Jeugd in een netwerk waarbij we meer verbinding leggen tussen STO en 1e en 2elijnszorg. De monitor Sociaal Domein verschaft meer informatie over deze ontwikkelingen. De inrichting van het STO zal zich de komende jaren verder ontwikkelen. In een netwerksamenwerking binnen het sociaal domein zijn er steeds nieuwe ontwikkelingen die om aanpassing vragen. 05. Participatie Eind 2021 heeft de raad ingestemd met het beleidsplan "Overbetuwe Werkt". Halverwege 2022 is het beleidsplan "Overbetuwe Werkt" geëvalueerd. Hierin hebben we geschetst dat we zichtbare resultaten behalen. Steeds meer kandidaten komen met behulp van CompetenSYS in beeld. Dit helpt ons om steeds gerichter aan de slag te gaan met de belemmeringen en mogelijkheden van de kandidaat. Het Werkcentrum Overbetuwe is sinds het begin van 2022 operationeel. Hierin werken diverse partner met elkaar samen. Het Wsp, 2switch, de trainer en de jobcoach. Met behulp van het ESF (Europees Subsidie Fonds), zijn we in staat gesteld om onder andere het Werkcentrum Overbetuwe succesvol te implementeren en met behulp van de inzet van meer personeel hebben we meer aandacht kunnen geven aan onze kandidaten.

Dit heeft geresulteerd in een historisch laag bijstandsbestand van 530 dossiers (begin 2020 was dit 574). Daarnaast is de arbeidsmarktsituatie in Nederland hierbij van positieve invloed. Daarnaast zien we in de benchmark gegevens dat de uitstroom in onze gemeente relatief groter is dan bij andere gemeenten. Met CompetenSYS als hulpmiddel is de implementatie van het PIP (persoonlijk inburgeringsplan) afgerond en wordt deze aan het begin van het traject met de inburgeraar opgesteld. Afgelopen jaar hebben we gezien dat het aantal inwoners met een indicatie banenafspraak fors toeneemt. Uit onderzoek is gebleken dat dit tevens een onbenut arbeidspotentieel is. Komend jaar gaan we dan ook inzetten op een professionaliseringsslag om deze doelgroep nog beter van ondersteuning te kunnen voorzien. Op die manier doen ze mee in de maatschappij en leveren zij een bijdrage aan (lokale) ondernemers met personeelstekorten. In 2023 gaan we het werkcentrum verder professionaliseren. Door onder andere het leer/werkloket aan te laten sluiten. En meer samen te werken met onze lokale ondernemers en onderwijsinstellingen. Op die manier werken we verder aan een doorlopende leer en ontwikkellijn.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=OverBetuwe&id=b885071a-a374-47a1-a91d-f48267a4aa6a