CConstaterende datOverBetuwe
Koppel je AI →
Document · PDF

23-02-28.02 RTGC uitgangspunten dorpsprofielen, Benchmarkrapportage Overbetuwe def.pdf

Voorronde Zaal 2 28 februari 2023, gemeente OverBetuweBij agendapunt: RondeTafelgesprek met het college over Uitgangspuntennotitie Dorpsprofielen en participatie13.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Wonen en leven in de gemeente Overbetuwe gemeentelijke rapportage

november 2019

Dimensus Beleidsonderzoek – gemeente Overbetuwe 2019

1

Inhoud

 Inwoners en huishoudens  Wonen  Woonomgeving en Leefbaarheid  Voorzieningen in de buurt  Veiligheid en overlast  Sociale contacten en eenzaamheid  Zelfredzaamheid en weerbaarheid  Sociale samenhang in de buurt  Inzet voor anderen en voor de buurt  Organisatiegraad en betrokkenheid  Relatie met de gemeente  Samenvatting  Bijlagen

Dimensus Beleidsonderzoek

5 9 15 20 26 33 36 44 49 58 61 66 69

2

Achtergrond van het onderzoek  Gemeenten hebben de taak om een goede fysieke en sociale infrastructuur neer te zetten en te onderhouden voor hun inwoners. De gemeente Overbetuwe wil hiervoor meer en intensief samenwerken met inwoners en maatschappelijke organisaties. De insteek is dat de verschillende partijen vanuit hun eigen rol en perspectief dan een bijdrage leveren aan het prettig leven in de dorpen. De gemeente wil daarbij opgavegericht te werk gaan en uitgaan van de initiatiefkracht die in de dorpen zelf aanwezig is. Hiervoor is het van belang om voor elk dorp de opgave in beeld te krijgen, maar ook inzicht te krijgen in het oplossend vermogen van elk van de dorpen. Dat is de achtergrond van het traject Dorpsprofielen waar de gemeente in 2019 mee is gestart. Per dorp wordt een beeld geschetst van de opgaven en het oplossend vermogen in de dorpen. Aan de hand van deze dorpsprofielen worden in alle dorpen vervolgens gesprekken met inwoners en organisaties gevoerd, om zo te komen tot gezamenlijke dorpsagenda’s. Daarin spreken gemeente, inwoners en maatschappelijke organisaties uit welke doelen zij voor ogen hebben en wat er nodig of wenselijk is om deze te bereiken (activiteiten, taakverdeling, planning e.d.). Zoveel mogelijk wordt aangesloten op initiatieven die er al leven.

 De gemeente heeft de gelegenheidscombinatie Companen – Dimensus – Movisie opdracht gegeven om de dorpsprofielen op te stellen en tot concrete uitvoeringsagenda’s en werkafspraken met burgers te komen in de dorpen van de gemeente Overbetuwe. De verschillende bureaus hebben een eigen rol in het proces. Voor het opstellen van de dorpsprofielen heeft Dimensus de benodigde gegevens opgehaald en geanalyseerd. Hiervoor zijn feitelijke gegevens verzameld bij de gemeente en bij het CBS en zijn enquêtes gehouden onder de inwoners van de gemeente. Op deze manier kunnen ook de beleving en de meningen van inwoners in beeld worden gebracht. Zo worden de volgende vragen beantwoord: hoe waarderen ze het wonen en leven in de buurt, hoe ervaren ze het voorzieningenniveau en de veiligheid, hoe gaan ze om met buurtbewoners, in hoeverre nemen ze deel aan het maatschappelijk leven, wat kunnen ze (zelf en met anderen) doen en belangrijk ook: wat willen ze doen? Ook wordt gekeken naar de relatie tussen de gemeente en haar inwoners.  Doel van de inwonersenquête is om betrouwbare uitspraken te kunnen doen op het gemeenteniveau en te kunnen inzoomen op de dorpen van de gemeente, zodanig dat voor elk dorp een profiel kan worden opgesteld. Er is een aselecte steekproef getrokken van 6.230 inwoners, verdeeld over de gemeente.

Om ook in de kleine dorpen voldoende enquêtes op te halen is de steekproef hier wat opgehoogd. Mede door goede, stimulerende communicatie vanuit de gemeente is een respons behaald van 35% (2186 enquêtes). In de meeste dorpen ligt de respons boven de 30%, behalve in Driel (29%). Om een optimale respons te behalen is de inwoners de mogelijkheid geboden om de enquête online (75%) of op papier (3%) in te vullen dan wel de vragen telefonisch te beantwoorden (22%). Door na te bellen in de nonrespons worden ook mensen bij het onderzoek betrokken die uit zichzelf niet mee zouden doen. Na de dataverzameling is een weegfactor toegevoegd (op basis van de verdeling naar kern, sekse en leeftijdsgroep).

Dimensus Beleidsonderzoek

3

Leeswijzer  In deze rapportage worden de totaalcijfers voor de gemeente op hoofdlijnen gepresenteerd en worden waar mogelijk en relevant de uitkomsten per dorp naast elkaar gezet. Ook wordt nagegaan of er significante verschillen zijn tussen groepen inwoners, bijvoorbeeld leeftijdsgroepen of kwetsbare groepen in de samenleving. Alleen als er significante verschillen zijn gevonden, worden deze in de tekst vermeld. De rapportage bestaat uit grafieken en tabellen, met daarbij een kleine toelichtende of duidende tekst. Hier en daar zijn de gegevens (ook) in kaartvorm weergegeven, om de onderlinge verschillen tussen de dorpen meer inzichtelijk te maken.  In overleg met de gemeente is besloten om voor het onderzoek de dorpen Andelst en Herveld en de dorpen Hemmen en Zetten samen te voegen, vanwege de ligging ten opzichte van elkaar, de nauwe relatie tussen de dorpen en het feit dat het soms (i.c. Hemmen) om kleine dorpen gaat. Elst is voor de dorpsprofielen verdeeld in vier wijken, maar wordt in deze rapportage omwille van de overzichtelijkheid als één dorp weergegeven (behalve in de kaarten). In een losse tabellenrapportage zijn de verschillen tussen de wijken van Elst wel zichtbaar, evenals de verschillen tussen Andelst en Herveld en tussen Zetten en Hemmen. In de kern Valburg is in 2017 een vergelijkbare enquête gehouden. Daarom is in deze kern nu niet geënquêteerd.

Voor zover mogelijk (niet alle enquêtevragen zijn toen (op dezelfde manier) gesteld) zijn de gegevens van Valburg uit 2017 toegevoegd aan de tabellen en de rapportage.  De meeste gepresenteerde cijfers zijn ontleend aan de enquête. Eventuele kleine verschillen tussen de cijfers in de rapportage en de tabellen zijn het gevolg van afrondingen van percentages. Op sommige punten worden gegevens uit andere bronnen weergegeven of wordt ter referentie een vergelijking gemaakt met (de meest recente) cijfers uit Waar Staat Je Gemeente of uit de Veiligheidsmonitor (Gelderland, Nederland) . Een bronvermelding wordt geplaatst als de uitkomsten uit een andere bron komen.  De belangrijkste uitkomsten worden per dorp verwerkt in een dorpsprofiel. Voor elk dorp wordt dan uiteindelijk in de vorm van een cirkel de opgave gepresenteerd, waarbij aan de ene kant de belangrijkste vraagstukken staan en aan de andere kant het oplossend vermogen. Uit de dorpsprofielen wordt de input voor de opgave afgeleid.

Dimensus Beleidsonderzoek

4

INWONERS EN HUISHOUDENS

Dimensus Beleidsonderzoek

5

Inwoners en huishoudens

Driel

30%

Elst

29%

22%

29%

11%

8%

Herveld-Andelst

28%

22%

30%

11%

8%

Heteren

30%

20%

32%

11%

8%

Oosterhout

26%

14%

8%

Randwijk

25%

18%

29%

34% 20%

34%

11% 5%

Slijk-Ewijk

29%

Valburg

28%

22%

Zetten-Hemmen

29%

19%

31%

16%

10% 5%

35%

12%

34% 29%

8%

11% 5% 13%

10%

Overbetuwe

29%

21%

30%

11%

8%

Nederland

28%

25%

28%

11%

8%

<25 jr Leeftijdsverdeling per dorp Bron: Gemeente / CBS (landelijk cijfer)

Dimensus Beleidsonderzoek

25-45 jr

45-65 jr

65-75 jr

75+

Bijna de helft (46%) van de inwoners van de gemeente Overbetuwe woont in Elst. Zetten-Hemmen, Heteren, Herveld-Andelst en Driel huisvesten elk rond de 10% van de inwoners (tussen 4.300 en 5.100 inwoners). De overige dorpen zijn de kleine kernen. Van de onderscheiden dorpen is Slijk-Ewijk het kleinste dorp met een kleine 500 inwoners. Hemmen is nog kleiner, maar in deze rapportage samengevoegd met Zetten. De leeftijdsopbouw verschilt op hoofdlijnen niet heel veel tussen de dorpen van de gemeente. In Randwijk wonen in verhouding meer jongeren tot 25 jaar en minder 65plussers. Ook in Valburg is het aandeel 65-plussers iets lager dan gemiddeld in de gemeente. Slijk-Ewijk en Oosterhout hebben een lager aandeel inwoners van 25 tot 45 jaar, en in verhouding meer 45 tot 65-jarigen. Vergeleken met het landelijk gemiddelde wonen er in de gemeente Overbetuwe iets meer inwoners tussen 45 tot 65 jaar en iets minder 25 tot 45-jarigen. Inwoners en huishoudens in de gemeente Overbetuwe. 1-1-2019 (bron: gemeente) Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Valburg Zetten-Hemmen gemeente

Inwoners 4351 21250 4722 5006 2368 1457 476 1889 5127 46646

huishoudens 1745 9005 1835 2060 1105 470 135 820 2170 19345

6

Het percentage 65-plussers

Het aandeel 65-plussers op de totale bevolking is het hoogst in Elst-Noord, ElstOost en De Aam, Zetten-Hemmen, Slijk-Ewijk en Oosterhout

Dimensus Beleidsonderzoek

7

Inwoners en huishoudens

Driel

24%

Elst

26%

32%

42%

Herveld-Andelst

25%

34%

41%

Heteren

23%

34%

43%

Oosterhout Randwijk

31%

34%

28%

49% 37%

33%

Valburg

26%

Zetten-Hemmen

29%

Overbetuwe

26%

Nederland

37%

30%

21%

Slijk-Ewijk

45%

34%

40%

36%

35%

33% 38%

30%

41% 29%

33%

In de gemeente Overbetuwe wonen aanzienlijk meer huishoudens met kinderen (41%) dan gemiddeld in Nederland (33%) en veel minder eenpersoons huishoudens (26% vs. 38%). In de dorpen Driel en met name Randwijk is het aandeel huishoudens met kinderen groter dan gemiddeld in de gemeente. Dat verklaart ook het relatief grote aandeel inwoners jonger dan 25 jaar in Randwijk. In Slijk-Ewijk is het aandeel gezinnen met thuiswonende kinderen het kleinst. Slijk-Ewijk telt relatief veel eenpersoons huishoudens. Gemiddeld telt een huishouden in Overbetuwe 2,4 inwoners. De gemiddelde huishoudensgrootte ligt in de meeste dorpen tussen 2,1 (Oosterhout) en 2,6 (Herveld-Andelst); alleen in Randwijk (3,1) en Slijk-Ewijk (3,5) is de gemiddelde omvang van het huishouden groter.

eenpersoons huishoudens meerpersoons zonder kinderen meerpersoons met kinderen Huishoudens per dorp Bron: Gemeente / CBS (landelijk cijfer)

Dimensus Beleidsonderzoek

8

WONEN

Dimensus Beleidsonderzoek

9

Woningen naar eigendom

Driel

21%

69%

Elst

25%

64%

10% 11%

Herveld-Andelst

72%

15%

13%

Heteren

71%

19%

10%

Oosterhout

66%

Randwijk

69%

24%

7%

Slijk-Ewijk

73%

16%

11%

Valburg

75%

12%

13%

17%

17%

Zetten-Hemmen

64%

22%

14%

Overbetuwe

64%

21%

15%

Nederland

57%

koop

sociale huur

30%

13%

overige huur + onbekend

De gemeente telt een kleine 19.000 woningen, waarvan bijna de helft (48%) in Elst staat. De meeste woningen (97%) zijn bewoond, 3% stond leeg. Zetten-Hemmen heeft een groter aandeel onbewoonde woningen (7%), in de andere dorpen ligt dit dichterbij het gemiddelde. Het leeuwendeel van de woningvoorraad in de gemeente Overbetuwe bestaat uit eengezinswoningen (88%). Het aantal appartementen / flatwoningen is beperkt tot circa 2.250. Daarvan is bijna twee derde (circa 1450, ofwel 65%) te vinden in Elst. Heteren, Zetten-Hemmen en Herveld-Andelst tellen elk circa 200 appartementen / flatwoningen. De gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente Overbetuwe is € 235.000 (CBS). In HerveldAndelst (€ 282.000), Slijk-Ewijk (€ 272.000) en Valburg (€ 257.000) is de gemiddelde WOZ-waarde het hoogst, in Zetten-Hemmen (€ 204.000) en Randwijk (€ 217.000) het laagst. In Elst (€ 237.000) ligt de WOZ-waarde rond het gemiddelde van de gemeente, in de overige dorpen (Driel, Heteren en Oosterhout) tussen € 220.000 en € 225.000. Bijna twee op de drie woningen (64%) in de gemeente Overbetuwe zijn particulier eigendom. Dat is meer dan gemiddeld in Nederland (57%). Eén op de vijf woningen is een sociale huurwoning van een corporatie (Nederland 30%) en 15% is overige huur of onbekend. De verschillen tussen de dorpen zijn over het algemeen niet heel groot.

Wel tellen Elst (25%) en Randwijk (24%) in verhouding meer sociale huurwoningen. Veel inwoners wonen al lang in hun dorp. Twee op de drie inwoners in de gemeente wonen er al minstens 10 jaar, ruim de helft (53%) zelfs meer dan 15 jaar.

Woningen, naar eigendom, per dorp Bron: Gemeente / CBS

Dimensus Beleidsonderzoek

10

Waardering van de eigen woning en de woningen in de buurt

8,1

8,1 8,0

8,0

7,9

8,0

8,0

8,0

8,0

7,9

7,8

7,9

7,8

7,8

7,8

7,7 7,6 7,5

Driel

Elst

Herveld-Andelst

Rapportcijfer voor de eigen woning en woningen in de buurt, 2019 Bron: inwonersenquête; * Geen gegevens bekend voor Valburg

Heteren

Oosterhout

Randwijk

Slijk-Ewijk

Zetten-Hemmen

eigen woning

Overbetuwe

woningen in de buurt

Gemiddeld waarderen de inwoners van de gemeente Overbetuwe hun eigen woning met een 8,0. De inwoners van de verschillende dorpen zijn eensgezind: de gemiddelde waardering ligt in alle dorpen tussen de 7,9 en 8,1. Groter is het verschil tussen woningeigenaren (gemiddeld 8,2) en huurders van een corporatiewoning (7,1) of een particuliere huurwoning (7,2).

De kwaliteit van de woningen in de buurt wordt een fractie lager gewaardeerd dan de eigen woning en krijgt gemiddeld een 7,8. Ook hierbij is het verschil tussen de dorpen klein. Bewoners van een eigen woning waarderen de kwaliteit van de woningen in hun buurt wat hoger (7,9 gemiddeld) dan huurders (7,4).

Dimensus Beleidsonderzoek

11

Verhuiswensen

Driel

68%

21%

11%

Elst

69%

18%

13%

Herveld-Andelst

64%

19%

17%

Heteren

63%

17%

20%

Oosterhout Randwijk

18%

70%

22%

63%

Slijk-Ewijk

15% 5%

81%

12%

14%

Zetten-Hemmen

67%

17%

16%

Overbetuwe

67%

18%

15%

wil blijven wonen

wil verhuizen

Twee op de drie inwoners verwachten de komende jaren te blijven wonen in hun huidige woning. Bijna één op de vijf (18%) wil of moet binnen 5 jaar verhuizen en 15% weet het nog niet. De inwoners van Slijk-Ewijk zijn het meest honkvast (81% wil hier blijven wonen). Eén op de drie respondenten die willen verhuizen (ofwel 6% van alle respondenten) wil in het eigen dorp of de eigen wijk blijven, terwijl 8% expliciet aangeeft te willen verhuizen naar een andere plaats. Voor de overige 4% maakt het niet uit. Jongere inwoners (tot 30 jaar) hebben veel vaker dan gemiddeld een verhuiswens (55% van hen wil verhuizen: 10% binnen het dorp, 30% naar een andere plaats en 15% maakt het niet uit). Het percentage inwoners van 30-50 jaar met verhuiswensen ligt op 15%, bij 50 tot 65 jaar op 12% en bij de 65-plussers op 10%. De verhuismotieven verschillen. Persoonlijke omstandigheden (32%) (zoals leeftijd, uit huis gaan, samenwonen of scheiden), aspecten van de woning (24%)) of werk / opleiding (20%) worden het meest genoemd. Eén op de zes inwoners (16%) die verwachten te gaan verhuizen noemen aspecten van de buurt als belangrijk motief. De afstand tot voorzieningen wordt veel minder genoemd als reden om te verhuizen (5%).

weet nog niet

Verhuiswensen, per dorp Bron: inwonersenquête 2019; geen gegevens bekend voor Valburg

Dimensus Beleidsonderzoek

12

Woningaanpassing

Driel

6%

28%

45%

21%

Elst

8%

23%

52%

17%

Herveld-Andelst

10%

22%

48%

20%

Heteren

9%

26%

46%

19%

Oosterhout

15%

Randwijk

13%

22%

Slijk-Ewijk

9%

27%

50%

14%

Zetten-Hemmen

11%

24%

48%

17%

Overbetuwe

9%

24%

49%

18%

zeker

21%

waarschijnlijk

10%

45%

26%

39%

(waarschijnlijk) niet

Van de respondenten die de komende jaren in de huidige woning blijven wonen denkt 9% dat het zeker nodig zal zijn om de woning aan te passen om er te kunnen blijven wonen als ze ouder worden. Nog eens een kwart (24%) acht het waarschijnlijk dat er dan aanpassingen moeten komen. Bij elkaar is dat 33%. Ongeveer de helft (49%) van alle respondenten gaat ervan uit dat het zeker niet (20%) of waarschijnlijk niet (29%) nodig is om de woning aan te passen. De overige 18% weet het nog niet. De verschillen tussen de dorpen zijn beperkt. In Oosterhout (15%) en Randwijk (13%) is het aandeel inwoners dat zeker verwacht dat de woning moet worden aangepast hoger dan gemiddeld.

Groter is het verschil naar leeftijd: onder 65-plussers is het aandeel inwoners dat er vanuit gaat dat de woning zeker of waarschijnlijk moet worden aangepast een stuk hoger, namelijk 47% (13% zeker en 34% waarschijnlijk); bij de 50- tot 65-jarigen is dat 38% (resp. 9% en 29%).

weet niet/nvt

Is aanpassing van de woning nodig om er te kunnen blijven wonen als men ouder wordt? Bron: inwonersenquête 2019; geen gegevens bekend voor Valburg

Dimensus Beleidsonderzoek

13

Verduurzaming van woningen Driel

32%

Elst

23%

27%

7%

21%

6%

12%

11%

14%

12%

19%

17%

Herveld-Andelst

32%

24%

5% 7%

17%

15%

Heteren

32%

21%

6%

17%

16%

Oosterhout

33%

24%

8%

Randwijk

33%

26%

4% 7%

29%

24%

Zetten-Hemmen

33%

Overbetuwe

30%

koopwoningen

33%

overige huur

18%

22%

10%

16%

13%

24%

10%

9%

15%

18%

6%

10%

17%

16%

6%

10%

13%

13%

38%

31%

48%

27%

al gedaan

gedaan, wil meer doen

ga ik zeker doen

waarschijnlijk wel

ga ik niet doen

weet nog niet

Percentage inwoners dat wel of geen duurzaamheidsmaatregelen neemt Bron: inwonersenquête 2019; geen gegevens bekend voor Valburg

Dimensus Beleidsonderzoek

13%

4%

25%

10% 3%2% 10%

12%

10% 5%

20%

4% 4% 6%

7%

17%

7%

sociale huur 3%

14%

overige huur 2% 9% Overbetuwe

Slijk-Ewijk

sociale huur

koop

6%

51%

24%

35%

48%

48%

41%

16%

49%

doe ik al

ga ik zeker doen

28%

misschien

nee

Bereidheid tot deelname aan gezamenlijke actie om woningen energiezuiniger te maken

Meer dan de helft (52%) van de inwoners van gemeente Overbetuwe heeft de laatste jaren maatregelen genomen om de woning te verduurzamen. Van deze inwoners wil 22% nog wel meer doen de komende jaren. Eén op de zes respondenten (16%) heeft nog geen maatregelen genomen om de woning te verduurzamen, maar wil dat de komende jaren zeker (6%) of waarschijnlijk (10%) wel gaan doen; 16% twijfelt nog. Van alle respondenten geeft 17% aan hier niet aan te denken. Het zijn vooral woningbezitters die al verduurzamingsmaatregelen hebben genomen: 58% heeft al maatregelen genomen en 16% gaat het zeker of waarschijnlijk doen. Van de inwoners met een koopwoning is 13% niet van plan maatregelen te nemen, bij de huurders is dat percentage veel hoger (sociale huur 38%, overige huur 48%). Als er vanuit het dorp of de buurt gezamenlijke actie zou worden ondernomen om huizen energiezuiniger te maken, dan is een meerderheid (65%) van de inwoners zeker (16%) of misschien (49%) bereid hier aan mee te doen. In beperkte mate (6%) gebeurt het al. Voor ruim een kwart van de inwoners is dit geen optie. Woningeigenaren zijn eerder bereid aan een dergelijk initiatief mee te doen.

14

WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID

Dimensus Beleidsonderzoek

15

Waardering van het wonen in de buurt, de woonomgeving en de leefbaarheid

8,0

7,9

7,7

8,3

Driel

8,1

Elst

8,0

8,1

7,9

7,7

8,1

Herveld-Andelst

Rapportcijfer wonen in de buurt, woonomgeving en leefbaarheid, 2019 Bron: inwonersenquête

7,9

7,8

Heteren

7,9

7,7

7,5

Oosterhout

8,0

7,9

7,5

Randwijk

8,1

7,9

7,6

8,2

Slijk-Ewijk

prettig wonen

7,8

Valburg

8,2

8,2

7,9

Zetten-Hemmen

de woonomgeving

8,2

8,0

7,9

Overbetuwe

leefbaarheid

De inwoners van de gemeente Overbetuwe zijn over het algemeen zeer tevreden over het wonen in de buurt, de woonomgeving en de leefbaarheid in de buurt. De gemiddelde rapportcijfers liggen rond de 8. Ook valt op dat de cijfers weinig verschillen tussen de dorpen. De kern Elst scoort op alle punten een fractie hoger dan gemiddeld, Oosterhout scoort juist op alle punten iets lager. Uit de VNG-benchmarksite Waar Staat Je Gemeente? (WSJG?) kan worden afgeleid dat het rapportcijfer voor het prettig wonen in de buurt nagenoeg overeen komt met het gemiddelde cijfer van Gelderland (8,1) en Nederland (8,0).

Dimensus Beleidsonderzoek

16

Leefbaarheid van de buurt, het afgelopen jaar

79%

78%

75%

20%

16% 6%

5% Driel

6% Elst

Herveld-Andelst

7% Heteren

Ontwikkeling van de leefbaarheid in de buurt het afgelopen jaar Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’; geen gegevens bekend voor Valburg

25%

23% 4% Oosterhout

77%

74%

73%

19%

15%

80%

79%

74%

8%

1% Randwijk

17%

14%

13%

Slijk-Ewijk

vooruit gegaan

6%

6%

Zetten-Hemmen

Overbetuwe

gelijk gebleven

achteruit gegaan

Als de inwoners de vraag wordt voorgelegd of men vindt dat de leefbaarheid van de buurt het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan, geeft het overgrote deel (77%) als antwoord dat er per saldo niets veranderd is. Dit percentage ligt in alle dorpen ongeveer op hetzelfde niveau. Daarnaast geeft men vaker aan dat de buurt is achteruit gegaan (17% vindt dat) dan vooruit (6%). Het saldo (% vooruit - % achteruit) is in alle dorpen negatief, soms meer dan gemiddeld (zoals in Driel (-15%), Oosterhout (-19%) en Slijk-Ewijk (-24%), soms wat minder dan gemiddeld (Randwijk (-5%), Zetten-Hemmen (-8%) en Herveld/Andelst (-9%).

Dimensus Beleidsonderzoek

17

Mate waarin de leefbaarheid is achteruit gegaan

Als alleen wordt gekeken naar de mate waarin inwoners vinden dat de leefbaarheid het afgelopen jaar is achteruit gegaan, dan geldt dat verhoudingsgewijs het meest voor Slijk-Ewijk en Oosterhout.

Dimensus Beleidsonderzoek

18

Onderhoud en voorzieningen in de openbare ruimte

in mijn buurt….:

is het buiten goed verlicht

12%

is voldoende groen

9% 5%

62%

10% 7%

19%

zijn weinig tot geen dingen kapot

13%

zijn straten, paden en trottoirs goed begaanbaar

14%

is het schoon

10%

is voldoende parkeergelegenheid

10%

zijn perken, plantsoenen en parken goed onderhouden

8%

(helemaal) eens

71%

eens

67%

13% 6%

57%

11%

14% 4%

17%

11%

59% 52%

15%

49% neutraal

18% oneens

Over het algemeen zijn de inwoners van de gemeente tevreden tot zeer tevreden over de voorzieningen in de openbare ruimte en het onderhoud van de openbare ruimte. Gemiddeld genomen is 70% tot 75% tevreden tot zeer tevreden. De verlichting, de hoeveelheid groen en het feit dat er in de buurt weinig kapot is in de openbare ruimte scoren wat hoger (ca 80% (zeer) tevreden), de parkeerruimte en het groenonderhoud wat lager (resp. 62% en 57%) dan gemiddeld.

16%

7%

17%

8%

(helemaal) oneens

Inwoners van Driel, Herveld-Andelst, Oosterhout en Slijk-Ewijk zijn over het algemeen wat minder tevreden dan gemiddeld over één of meer aspecten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld over de begaanbaarheid van wegen, paden en trottoirs (alle vier, maar met name Slijk-Ewijk), het onderhoud van het groen (Driel en met name HerveldAndelst) en de straatverlichting (met name Slijk-Ewijk en Oosterhout). Elst, Heteren en Zetten-Hemmen scoren op alle punten rond of iets boven het gemiddelde. De tevredenheid over het onderhoud van en de voorzieningen in de openbare ruimte is in de gemeente Overbetuwe op de vergelijkbare punten veelal iets groter dan gemiddeld in de provincie Gelderland en in Nederland. Dat geldt bijvoorbeeld voor ‘’er zijn weinig of geen dingen kapot’’ (80% (helemaal eens in Overbetuwe en resp. 77% en 76% in Gelderland en Nederland), ‘’straten ,paden en trottoirs zijn goed begaanbaar’’ (71% en resp. 64% en 63%), ‘’de buurt is schoon’’ (69% en resp. 65% en 63%) en ‘’er is voldoende parkeergelegenheid’’ (62% en resp. 58% en 58%) (bron WSJG?).

Uitspraken over het onderhoud in de buurt Bron: inwonersenquête 2019

Dimensus Beleidsonderzoek

19

VOORZIENINGEN IN DE BUURT

Dimensus Beleidsonderzoek

20

Beschikbare voorzieningen in de dorpen (bron: gemeente Overbetuwe, 2019)

Driel

Elst

Herveld/ Andelst

Heteren

Oosterhout

Randwijk

Slijk-Ewijk

Zetten/ Hemmen

Valburg

basisscholen

3

8

2

3

1

1

nee

3

1

voortgezet onderwijs (*speciaal onderwijs)

-

4(1*)

-

-

-

-

-

1(1*)

-

kinderopvang / BSO

9

-

4

6

6

2

-

10

3

gymzaal / sporthal

1

3

1

1

1

1

1

2

1

voetbalvelden

1

2

1

1

1

1

0

1

1

tennisbanen

1

1

1

1

1

0

0

1

1

speeltuin / kinderboerderij

+

o/+

++

-

-

-

o

-

WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID -

ja

-

-

-

-

-

ja

-

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

-

zalencentrum / oefenruimte

ja

nee

ja

ja

ja

ja

ja

-

bibliotheek

nee

ja

nee

ja

nee

nee

nee

ja

-

kerk

2

2

2

2

2

1

?

1

2

moskee

0

0

0

0

0

0

0

0

0

huisartsenpraktijk (*hoort bij Nijmegen Noord)

1

5

1

2

1*

0

0

1

0

apotheek

1

2

1

1

0

0

0

1

0

initiatief

ja

ja

ja

-

-

-

ja

-

ja

-

ja

-

-

-

-

-

-

zwembad

dorpshuis / buurthuis

woonzorg ouderen (24 u zorg) aanleunwoningen / beschut wonen

Dimensus Beleidsonderzoek

21

Oordeel over de (nabijheid van) voorzieningen in de buurt aanbod/nabijheid van: basisonderwijs*/ **

47%

48%

gezondheidszorgvoorzieningen

63%

21%

winkels voor dagelijkse boodschappen* sportvoorzieningen

13%

openbaar vervoer

17%

10% 5%

42%

38%

7% 8% 5%

65% 50%

3%

14% 6%2% 15%

12%

speelvoorzieningen voor kinderen

10%

52%

19%

14% 5%

welzijnsvoorzieningen

8%

52%

26%

12%

30%

12%

goede voorzieningen voor 3% jongeren*

(zeer) tevreden

tevreden

32%

24%

neutraal

ontevreden

Tevredenheid over het aanbod / de nabijheid van voorzieningen in de buurt Bron: inwonersenquête 2019; exclusief n.v.t. *gevraagd als stelling; **alleen voor respondenten met schoolgaande kinderen

Dimensus Beleidsonderzoek

(zeer) ontevreden

De meeste inwoners zijn (zeer) tevreden over het aanbod of de nabijheid van basisscholen (95% van de inwoners, waarvoor dit relevant is zijn hier (zeer) tevreden over), gezondheidszorgvoorzieningen (84% (zeer) tevreden), de winkels voor dagelijkse boodschappen (80%) en sportvoorzieningen (78%). Ook het aanbod aan openbaar vervoer (67%), speelvoorzieningen voor kinderen (62%) en welzijnsvoorzieningen (60%) stemt op gemeenteniveau veelal tot tevredenheid. Duidelijk minder tevreden zijn de inwoners over de voorzieningen voor jongeren (34% is hierover (zeer) tevreden, maar meer dan 40% is hier niet tevreden over). De tevredenheid over het voorzieningenaanbod varieert wel tussen de dorpen. Logischerwijs scoort Elst als hoofdkern van de gemeente op de meeste punten boven gemiddeld. Dat geldt vooral voor sportvoorzieningen, welzijnsvoorzieningen en met name voor winkels (94%) en voor het openbaar vervoer (86% (zeer) tevreden). De tevredenheid over het openbaar vervoer is in Zetten-Hemmen (station) (64%) rond het gemiddelde, maar in de andere dorpen lager, met name in Randwijk (23%), Oosterhout (17%) en Slijk-Ewijk (15% (zeer) tevreden). Voor winkels voor dagelijkse boodschappen, gezondheidszorgvoorzieningen en het openbaar vervoer zijn de verschillen tussen de dorpen ook weergegeven in kaarten (pagina 23 en 24).

In Randwijk en vooral in Slijk-Ewijk is men ook duidelijk minder tevreden over de aanwezigheid of nabijheid van het basisonderwijs (resp. 77% en 47% (zeer) tevreden), gezondheidszorgvoorzieningen (resp. 51% en 67%), welzijnsvoorzieningen (resp. 40% en 27%) en sportvoorzieningen (resp. 50% en 59%). Zetten-Hemmen scoort relatief hoog als het gaat om het aanbod aan winkels (96% (zeer) tevreden). Heteren (39%), Slijk-Ewijk (46%) en Randwijk (48%) scoren hierbij het laagst. De meeste cijfers komen (nagenoeg) overeen met die van Gelderland en Nederland (WSJG?), alleen de tevredenheid over sportvoorzieningen (78% (zeer) tevreden, Gld 74%, Ned 71%) is in Overbetuwe iets groter dan gemiddeld.

22

Tevredenheid over nabijheid van winkels

De kaart laat een relatieve afwijking van de mate van tevredenheid zien over de dorpen en de wijken van Elst als het gaat om de tevredenheid over de nabijheid van winkels voor dagelijkse boodschappen. De tevredenheid is het grootst in Elst-Noord, Elst-Oost en De Aam en ZettenHemmen. In Slijk-Ewijk, Randwijk en Heteren is men minder tevreden hierover.

Dimensus Beleidsonderzoek

23

Tevredenheid over nabijheid van gezondheidszorgvoorzieningen

De tevredenheid over het aanbod van of de nabijheid van gezondheidsvoorzieningen is het hoogst in de Elst, Herveld-Andelst en Heteren en lager in Valburg, SlijkWijk en Randwijk.

Dimensus Beleidsonderzoek

24

Tevredenheid over het openbaar vervoer

De tevredenheid over het openbaar vervoer varieert sterker dan de tevredenheid over de meeste andere voorzieningen. Het beeld van de tevredenheid over het openbaar vervoer wordt sterk ingekleurd door de nabijheid van een station aan een spoorlijn. De tevredenheid is het grootst in Elst.

Dimensus Beleidsonderzoek

25

VEILIGHEID EN OVERLAST

Dimensus Beleidsonderzoek

26

Veiligheidsbeleving

Driel

7%

Elst

6%

Herveld-Andelst

6%

Heteren

4%

Oosterhout

4%

1%

2%

1%

Randwijk 1% Slijk-Ewijk

5%

Valburg

2% 1%

Zetten-Hemmen

4%

Overbetuwe

5%

soms wel, soms niet

Inwoners van gemeente Overbetuwe voelen zich over het algemeen veilig in hun buurt. Niet meer dan 6% van de inwoners voelt zich soms wel eens onveilig (5%) of voelt zich (meestal) niet veilig (1%). Dat betekent dat het leeuwendeel (94%) zich (vrijwel) altijd veilig voelt in de buurt waarin men woont. Ook op dit punt is het verschil tussen de dorpen klein. Randwijk, Valburg en Heteren scoren nog een fractie beter dan gemiddeld. De veiligheidsbeleving is positiever dan gemiddeld inde provincie Gelderland (9% voelt zich wel eens onveilig in de buurt) en in Nederland (12%) (bron: WSJG?).

1%

Per 1.000 inwoners hebben er in 2018 twee woninginbraken plaatsgevonden in de gemeente en 2,6 gewelds- of misdrijven. Het promillage vernielingen of misdragingen tegen de openbare orde was dat jaar 3,2 per 1000 inwoners. Ook dat zijn lage en dus in dit geval gunstige cijfers. De verschillen tussen de dorpen zijn opnieuw beperkt. Vergeleken met Nederland of de provincie Gelderland als geheel is het aantal incidenten in Overbetuwe laag (bron: CBS).

1%

1%

(meestal) niet

Voelt u zich veilig in de buurt? Bron: Inwonersenquête

Dimensus Beleidsonderzoek

27

Gemiddeld rapportcijfer voor veiligheid

7,4

7,7

7,6

7,3

7,7

7,7

7,8 7,5

7,7

7,6

Rapportcijfer veiligheid in de buurt, 2019; bron: inwonersenquête

Als wordt gevraagd de veiligheid in de buurt te vertalen in een rapportcijfer wordt het positieve en uniforme beeld bevestigd. De gemeente Overbetuwe krijgt van de inwoners gemiddeld een 7,6 voor veiligheid. De gemiddelde rapportcijfers variëren van 7,3 in HerveldAndelst en 7,4 in Driel tot 7,8 in Valburg en Elst-Oost en De Aam.

Dimensus Beleidsonderzoek

28

Overlast in de buurt te hard rijden

37%

hondenpoep

27%

rommel op straat

13%

parkeeroverlast

16%

verkeersoverlast

18%

17%

41% geluidsoverlast

41% 29%

woninginbraak 3% vernieling van straatmeubilair

39%

12%

16%

overlast door buurtbewoners

7%

14%

stankoverlast / vervuiling

8%

12%

overlast door criminaliteit

10%

overlast door drugs/alcohol

7%

41%

5%

28%

beschadiging van auto’s 3%

22%

bekladding van muren of gebouwen/graffiti 3%

22%

diefstal UIT auto's 3%

20%

diefstal VAN auto’s, scooters of brommers 2% 14% Het vaak of soms voorkomen van vormen van overlast in de buurt Bron: inwonersenquête 2019

komt vaak voor

ervaart veel overlast ervaart soms overlast

komt soms voor % inwoners dat veel of soms vormen van overlast ervaart Bron: inwonersenquête 2019

Verkeersgerelateerde overlast en overlast door vervuiling of verloedering komen het meest voor in de gemeente Overbetuwe. Zo geeft driekwart (76%) van de inwoners aan dat er vaak of soms te hard wordt gereden in de buurt en vindt 45% dat parkeeroverlast vaak of soms voorkomt. Daarnaast geven twee op de drie inwoners (68%) aan dat hondenpoep vaak of soms voorkomt en ruim de helft (54%) vindt dat van rommel op straat. Circa 44% denkt dat er soms of vaak wordt ingebroken in woningen. Andere vormen van overlast komen volgens de inwoners minder vaak voor. Ook als wordt gekeken naar de persoonlijke ervaring met overlast staat verkeersoverlast (35% veel of soms) bovenaan, gevolgd door geluidsoverlast. De volgende sheet laat zien dat veel vormen van overlast volgens de inwoners van Driel meer dan gemiddeld voorkomen in hun dorp, terwijl in Slijk-Ewijk, Randwijk, Heteren, Herveld/Andelst en Oosterhout (uitgezonderd te hard rijden) veel vormen van overlast minder dan gemiddeld voorkomen. Elst laat het meest gemiddelde beeld zien. Als het gaat om de persoonlijke ervaring met vormen van overlast is het verschil tussen de dorpen veel kleiner.

Dimensus Beleidsonderzoek

29

Belangrijkste vormen van overlast en incidenten

Driel

Elst

Herveld/ Andelst

Heteren

Oosterhout

Randwijk

Slijk-Ewijk

Zetten/ Hemmen

Valburg

Gemeente

Te hard rijden

76%

74%

78%

77%

81%

80%

79%

76%

-

76%

Hondenpoep

74%

64%

68%

69%

73%

72%

44%

75%

-

68%

Rommel op straat

57%

54%

59%

52%

48%

47%

54%

61%

-

54%

Parkeeroverlast

51%

46%

39%

50%

44%

32%

24%

43%

-

45%

Vernielingen van straatmeubilair

38%

37%

19%

23%

17%

20%

2%

47%

-

33%

% mensen die vinden dat de volgende vormen van overlast vaak of soms voorkomen in de buurt:

% mensen die (heel) veel overlast ervaren

WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID 23%

18%

17%

15%

19%

14%

22%

13%

-

17%

Geluidsoverlast (niet gespecificeerd)

13%

11%

16%

12%

17%

11%

19%

11%

-

12%

Stankoverlast / vervuiling

7%

7%

9%

9%

8%

9%

6%

7%

-

8%

Overlast door buurtbewoners

4%

6%

8%

9%

9%

4%

3%

7%

-

7%

Driel

Elst

Herveld/ Andelst

Heteren

Oosterhout

Randwijk

Slijk-Ewijk

Zetten/ Hemmen

Valburg

Gemeente

Diefstal uit woningen (per 1000 inw)

2,5

1,5

1,7

1,8

1,8

5,4

0,0

1,2

1,8

2,0

Vernieling, misdrijf tegen openbare orde (per 1000 inw)

3,2

2,7

1,7

5,9

2,1

2,3

3,0

4,7

0,8

3,2

Gewelds- en seksuele misdrijven (per 1000 inw)

2,7

2,2

2,3

2,2

1,4

3,0

0,0

7,4

3,5

2,6

Verkeersoverlast

Incidenten (2018): (bron: CBS)

Dimensus Beleidsonderzoek

30

Overlast door buurtbewoners

De kaart laat zien hoe de dorpen van elkaar verschillen in de mate van overlast die de inwoners ervaren door buurtbewoners. Overlast door buurtbewoners komt in verhouding meer voor in Heteren en Oosterhout en het minst in Valburg, Slijk-Ewijk en Elst-Oost en De Aam.

Dimensus Beleidsonderzoek

31

Overlast door verkeer

Deze kaart laat zien hoe de dorpen van elkaar verschillen in de mate van overlast die de inwoners ervaren door verkeer. De overlast door verkeer is relatief groot in Slijk-Ewijk en Oosterhout, evenals in Herveld-Andelst, Driel en Elst-Noord.

Dimensus Beleidsonderzoek

32

SOCIALE CONTACTEN EN EENZAAMHEID

Dimensus Beleidsonderzoek

33

Eenzaamheid Eén op de vijf inwoners van de gemeente Overbetuwe heeft aangegeven zich wel eens (dat is vaak of soms) eenzaam te voelen. Het aandeel dat zich ‘’vaak’’ eenzaam voelt is echter beperkt (2%). De verschillen tussen de dorpen zijn niet heel groot. Eenzaamheid lijkt in de gemeente Overbetuwe iets meer voor te komen dan gemiddeld in Gelderland (13% vaak of soms ) en Nederland (16%) (bron: WSJG?)

Driel 1% Elst

2%

Herveld-Andelst

2%

Heteren 1% Oosterhout

18% 19% 16% 16% 20%

Randwijk

vaak

15%

Slijk-Ewijk

19%

Zetten-Hemmen

3%

Overbetuwe

2%

soms

18% 18%

Percentage inwoners dat zich vaak of soms eenzaam voelt. bron: Inwonersenquête ; geen gegevens voor Valburg

Dimensus Beleidsonderzoek

34

Eenzaamheid Er zijn genoeg mensen op wie ik in geval van narigheid kan terugvallen

10% 4%

86%

Ik heb veel mensen op wie ik volledig kan vertrouwen

77%

Er zijn voldoende mensen met wie ik mij nauw verbonden voel

81%

16%

7%

14% 5%

ja (vaak)

nee

Ik mis mensen om mij heen

83%

9% 8%

Ik ervaar een leegte om mij heen

87%

8%5%

Vaak voel ik me in de steek gelaten

93%

Ik voel me wel eens eenzaam*

Uitspraken over eenzaamheid Bron: inwonersenquête 2019

Dimensus Beleidsonderzoek

18%

80%

nee

4%

ja (vaak)

Vrouwen voelen zich iets vaker eenzaam dan mannen (22% tegenover 17%). Ook is er verschil naar leeftijd: onder 75-plussers komt eenzaamheid vaker voor dan gemiddeld (32% voelt zich vaak (3%) of soms (29%) eenzaam); onder 65- tot 75 jarigen is de mate van eenzaamheid niet hoger dan gemiddeld. Onder jongeren (18 tot 30 jaar) komt eenzaamheid wel iets meer voor (21%) dan gemiddeld. Dat geldt ook voor mensen die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven (van hen is 32% wel eens eenzaam). Onder mensen die mantelzorg geven, vrijwilligerswerk doen en/of zich op een andere manier inzetten voor de buurt is de mate van eenzaamheid iets lager dan gemiddeld (resp. 18%, 17% en 15%) maar het verschil met inwoners die zich niet (meer) inzetten voor de buurt of voor anderen is niet heel groot. Wel is er een relatie met de financiële zelfredzaamheid: van de mensen die die net kunnen rond komen is 32% wel eens eenzaam, onder mensen die (zeer) moeilijk kunnen rondkomen ligt dit percentage nog aanzienlijk hoger (43%). Om na te gaan waar de eenzaamheid door bepaald wordt is een aantal stellingen voorgelegd (afkomstig uit de eenzaamheidsschaal van de Jong-Gierveld en Van Tilburg).

Daarbij wordt onderscheid gemaakt in uitspraken over sociale eenzaamheid (weinig contact met andere mensen, de bovenste 3 uitspraken in de grafiek) en emotionele eenzaamheid (het missen van een hechte band met één of meer dierbaren, de onderste 3 uitspraken).

De meeste mensen (88%) maken zeker maandelijks een praatje met andere bewoners in de buurt en van hen maakt bijna de helft (41% van alle bewoners) zelfs tenminste wekelijks een praatje. Bedoeld is dan ‘’meer dan alleen maar gedag zeggen’’. Aan de andere kant maakt 12% zelden of nooit een praatje met bewoners uit de buurt. De verschillen tussen de dorpen zijn klein. Wel is er een significant verschil naar leeftijd: van de ouderen (65+) maakt 51% zeker wekelijks een praatje en 93% tenminste elke maand; 7% van de 65-plussers spreekt zelden of nooit andere buurtbewoners. Bij de jongeren tot 30 jaar is het beeld heel anders: van hen maakt 24% wekelijks een praatje en 72% tenminste maandelijks; 28% spreekt zelden of nooit andere buurtbewoners. Inwoners tussen 30 en 65 jaar zitten er tussenin.

35

ZELFREDZAAMHEID EN WEERBAARHEID

Dimensus Beleidsonderzoek

36

Werk en werkloosheid, bijstand en indicaties Wmo/Jeugdzorg

Driel

Elst

Herveld/ Andelst

Heteren

Oosterhout

Randwijk

Slijk-Ewijk

Zetten/ Hemmen

Valburg

Inwoners met een betaalde baan (>12 uur per wk)

63%

61%

62%

64%

59%

61%

67%

55%

-

61%

Geen werk, wel op zoek naar werk

6%

3%

3%

4%

3%

6%

5%

5%

3%

4%

Inwoners met een bijstandsuitkering per 1000 (31/12/2018)

11

17

12

12

12

14

10

16

13

15

Inwoners met een Bijzondere bijstandsuitkering (per 1000) (2018)

7

14

8

10

7

6

2

14

10

11

Jeugdzorgindicaties per 1000 inwoners tot 20 jaar (2018)

152

132

120

169

87

117

155

126

115

133

Gemeente

Uit de enquête

Cijfers van de gemeente

WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID

Wmo indicaties huishoudelijke hulp, per 1000 65-plussers (2018)

57

69

78

78

46

62

23

48

54

65

Wmo-indicaties vervoer per 1000 65-plussers (2018)

107

106

135

130

60

72

56

96

71

105

Wmo-indicaties woningaanpassing per 1000 65-plussers (2018)

39

55

38

45

21

26

23

36

20

44

Uit de enquête komt naar voren dat ruim 60% van de respondenten betaald werk heeft voor tenminste 12 uur per week. Het cijfer van Valburg ontbreekt omdat dit in 2017 op een andere manier is gevraagd en daarom niet vergelijkbaar is. Ongeveer 4% van de respondenten heeft geen werk maar is wel op zoek naar werk. Tussen de dorpen zijn de verschillen beperkt. In het onderste deel van de tabel zijn promillages opgenomen van inwoners met een bijstandsuitkering of bijzondere bijstand en van het aantal indicaties voor jeugdzorg (per 1000 inwoners tot 20 jaar) en Wmo (m.b.t. huishoudelijke hulp, vervoer en woningaanpassing) (per 1000 65-plussers). Deze cijfers zijn feitelijke registraties, aangeleverd door de gemeente.

Dimensus Beleidsonderzoek

37

Rondkomen met het huishoudinkomen

Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Valburg Zetten-Hemmen Overbetuwe

79% 3%

83% 3%

79% 4%

82% 2%

72%

Acht op de tien inwoners van de gemeente Overbetuwe kunnen gemakkelijk (53%) of zelfs zeer gemakkelijk (28%) rondkomen met het netto inkomen van het huishouden. Eén op de zes (15%) geeft aan net rond te kunnen komen en voor circa 4% is het (heel) moeilijk om rond te komen met het huishoudinkomen.

6%

86% 2%

86% 6%

81% 4%

76% 6%

81% 4%

(heel) gemakkelijk

In Oosterhout kunnen in verhouding minder mensen (heel) gemakkelijk rondkomen, in mindere mate geldt dat ook voor Zetten-Hemmen. Randwijk en SlijkEwijk springen er in positieve zin uit. Het percentage inwoners dat (veel) moeite heeft om rond te komen varieert van 2% tot 6% (in Oosterhout en Slijk-Ewijk.. Duidelijker zijn de verschillen als wordt ingezoomd op kwetsbare inwonersgroepen in de samenleving. Van de mensen met een laag inkomen (tot € 1.200) heeft 22% moeite om rond te komen en ook is het percentage dat moeilijk rond kan komen hoger dan gemiddeld onder lager opgeleiden (8%), alleenstaanden en eenoudergezinnen (7%) en bewoners van een sociale huurwoning (12%). Ook met eenzaamheid is er een significante relatie.

(heel) moeilijk

% inwoners dat (heel) gemakkelijk en (heel) moeilijk kan rondkomen met het netto inkomen van het huishouden. bron: Inwonersenquête

Dimensus Beleidsonderzoek

38

Rondkomen met het huishoudinkomen

Dimensus Beleidsonderzoek

39

Gezondheid, beweegnorm en fitnorm

60%

58%

65%

61%

59%

61%

54%

50%

Driel

65%

62%

60% 48%

Elst

44%

Herveld-Andelst

Heteren

% inwoners dat voldoet aan de beweegnorm en de fitnorm Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’ ; geen gegevens bekend voor Valburg

47%

46%

44%

41%

Oosterhout

Randwijk

39%

Slijk-Ewijk

Zetten-Hemmen bewegnorm

Overbetuwe fitnorm

Zes op de tien inwoners van de gemeente Overbetuwe voldoen aan de (oude) ‘beweegnorm’. Dat betekent dat zij tenminste vijf keer per week minimaal 30 minuten lichaamsbeweging heeft, zoals (stevig) wandelen, fietsen of tuinieren. De cijfers verschillen niet heel veel tussen de dorpen. Bijna de helft (47%) voldoet aan de fitnorm, ofwel ze bewegen minimaal drie keer per week 20 minuten intensief (inspannend). In Zetten-Hemmen en Randwijk is het percentage inwoners dat aan deze norm voldoet lager dan gemiddeld. Deze normen zijn inmiddels vervangen door een nieuwe beweegrichtlijn. Belangrijk verschil is dat de nieuwe beweegrichtlijnen aanbevelen om spier- en botversterkende oefeningen te doen en om niet te veel stil te zitten. Deze norm is niet uit de enquête-uitkomsten te halen.

Gemiddeld geven de inwoners van Overbetuwe een 7,8 als rapportcijfer voor hun gezondheid. In Gelderland en Nederland is dat 7,7 (bron: WSJG?). Het cijfer verschilt nauwelijks tussen de dorpen. Verschil is er ook niet tussen mannen en vrouwen, wel naar leeftijd: jongeren tot 30 jaar geven gemiddeld een 8,2, 30-45 jarigen een 8,0, 45-65-jarigen een 7,7 en 65plussers een 7,4. Ook geven kwetsbare groepen hun gezondheid een lager cijfer, zoals mensen die vaak (5,5) of soms (7,2) eenzaam zijn en mensen die (heel) moeilijk kunnen rondkomen (6,6). Dimensus Beleidsonderzoek

40

Zelfredzaamheid / problemen in het dagelijks leven geen problemen een of meer problemen

lichamelijke gezondheid

Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Zetten-Hemmen Overbetuwe

71% 8%

4%

21%

20%

aangaan en onderhouden 2% 10% van contacten

% inwoners met één of meer problemen (vaak of soms) in het dagelijks leven bron inwonersenquête; geen gegevens bekend voor Valburg /

psychische gezondheid 2% 10% lopen, zitten gaan staan 3% 7%

Als de inwoners een lijst met mogelijke problemen in het dagelijks leven wordt voorgelegd, geeft ongeveer 70% van de inwoners van Overbetuwe aan geen problemen op dit vlak te ervaren; een kleine 30% zegt wel problemen te ervaren; 8% zegt vaak één of meer problemen te ervaren, het merendeel (21%) zegt soms één of meer problemen te ervaren.

huishoudelijke taken 2% 8% administratie / financiën 1% 8% gaan naar voorzieningen in 2% 6% het dorp of de wijk boodschappen doen 2%3% opvoeding van kinderen* 1%4% dagelijkse activiteiten zoals 1% 3% wassen, aankleden, eten e.d. % inwoners met veel of enkele problemen in het dagelijks leven bron: Inwonersenquête / *indien van toepassing

Dimensus Beleidsonderzoek

21% 30% 28% 27% 32% 32% 24% 34% 29%

vaak / veel problemen soms / enkele problemen

In Driel is het aandeel inwoners dat vaak of soms problemen ervaart in het dagelijks leven het kleinst (21%), in Zetten-Hemmen (34%) het grootst. Ouderen (65+) (42%) en lager opgeleiden (34%) ervaren vaker dan gemiddeld problemen, evenals mensen die vaak (38% ) of soms (34%) eenzaam zijn of (zeer) moeilijk kunnen rondkomen met het huishoudinkomen (34%). De lichamelijke gezondheid levert de meeste problemen op in het dagelijks leven: bijna een kwart (24%) ervaart veel (4%) of enkele (20%) problemen met de gezondheid. Meer dan 10% ervaart wel eens problemen met het aangaan van contacten (12%) of met de psychische gesteldheid (12%).

41

Kunnen terugvallen op anderen kan zeker / waarschijnlijk terug vallen op familie

91%

kan zeker / waarschijnlijk terug vallen op vrienden

86%

kan zeker / waarschijnlijk terug vallen op mensen uit de buurt

heeft zeker / waarschijnlijk niemand om op terug te vallen

68%

2%

Mogelijkheid om zeker / waarschijnlijk terug te vallen op anderen als men hulp of zorg nodig heeft. bron: inwonersenquête 2019;

De meeste inwoners van de gemeente Overbetuwe kunnen als ze hulp of zorg nodig hebben (vrijwel) zeker terugvallen op familie (91%) en/of vrienden (86%). Ook denken twee op de drie inwoners in zo’n geval te kunnen terugvallen op mensen uit de buurt (68%). Een enkeling (2%) geeft aan dat er zeker of waarschijnlijk niemand is waarop hij of zij kan terug vallen als er hulp of zorg nodig is. Inwoners van Randwijk (81%) en Slijk-Ewijk (76%) kunnen vaker dan gemiddeld terugvallen op de buurtbewoners. In Heteren ligt dat percentage onder het gemiddelde (60%).

Dimensus Beleidsonderzoek

42

Mobiliteit eigen auto

87%

fiets

Herveld-Andelst

49%

openbaar vervoer

40%

E-bike

regiotaxi

3%

Oosterhout

27%

Randwijk

24%

Overbetuwe

heeft of gebruikt geen auto

13% 34% 40%

% dat regelmatig (vaak/soms) gebruik maakt van het openbaar vervoer. bron: Inwonersenquête ; geen gegevens bekend voor Valburg

gebruikt één of meer eigen vervoermiddelen heeft of gebruikt geen eigen vervoermiddelen

23% 29%

Zetten-Hemmen 6%

53%

Heteren

Slijk-Ewijk

28%

scooter / brommer

29%

Elst

73%

mee rijden met anderen

Driel

97%

Bijna alle inwoners van Overbetuwe (97%) bezitten of gebruiken één of meer eigen vervoermiddelen (auto, fiets, E-bike of scooter/brommer). Het merendeel gebruikt vaak of soms de eigen auto (87%) en/of de fiets (73%). Meer dan een kwart heeft de beschikking over een E-bike (28%). Eén op de tien inwoners heeft of gebruikt nooit een auto (11%).

3%

11%

gebruikt nooit het OV

31%

gebruikt zelden het OV

29%

Bijna de helft rijdt wel eens mee met anderen (49%) en 40% gebruikt regelmatig het openbaar vervoer. In Elst (53%) en in mindere mate in Zetten-Hemmen (34%) wordt meer gebruik gemaakt van het openbaar vervoer dan in de andere kernen, vanwege de ligging aan de spoorlijn. In de andere dorpen ligt het aandeel OV-gebruikers onder de 30%, met SlijkEwijk als uitschieter (13%).

Gebruik van verschillende vervoermiddelen Bron: inwonersenquête 2019;

Dimensus Beleidsonderzoek

43

SOCIALE SAMENHANG IN DE BUURT

Dimensus Beleidsonderzoek

44

Relatie met inwoners in de buurt De mensen in deze buurt blijven hier graag wonen

83%

14% 3%

De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om

80%

16%

4%

Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar

63%

31%

6%

Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt wonen

63%

28%

9%

De mensen in de buurt kennen elkaar goed*

59%

Ik woon in een gezellige buurt met veel saamhorigheid

45%

Ik heb veel contact met andere buurtbewoners

40%

Voelt zich betrokken bij de meeste mensen in de buurt**

42%

(helemaal) eens

neutraal

21% 37% 38%

46%

(helemaal) oneens

20% 18% 22%

Over het algemeen zijn de inwoners van de gemeente positief over de (relatie met de) andere inwoners in de buurt. Zo geeft meer dan 80% van de inwoners aan dat ze de uitspraken ‘’de mensen blijven hier graag wonen’’ en ‘’de mensen gaan op een prettige manier met elkaar om’’ onderschrijven. Ook voelt men zich veelal thuis in de buurt en vindt de meerderheid dat de bewoners in de buurt altijd voor elkaar klaar staan en elkaar goed kennen. Over de onderlinge contacten tussen de bewoners en de saamhorigheid in de buurt zijn de meningen het meest verdeeld. Dat geldt ook voor de betrokkenheid bij andere bewoners in de buurt: 40% voelt zich bij alle of de meeste bewoners uit de buurt wel betrokken, 46% bij sommige wel en sommige niet en 12% voelt zich bij de meeste buurtbewoners niet betrokken. Grosso modo zijn de inwoners van Slijk-Ewijk en Randwijk nog iets positiever dan gemiddeld over de (relatie met) de buurtbewoners en de inwoners van Oosterhout en Zetten-Hemmen iets minder positief. De verschillen zijn echter niet groot.

12% In de benchmark WSJG? zijn de cijfers voor Gelderland en Nederland alleen opgenomen voor de uitspraken ‘’De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om’’ (80% (helemaal) eens in Overbetuwe en 78% gemiddeld in Gelderland en Nederland) en ‘’buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar’’ (63% in Overbetuwe en resp. 63% en 61% in Gelderland en Nederland). De verschillen zijn heel beperkt.

Uitspraken over de (relatie met) inwoners in de buurt * stelling is omgedraaid naar ‘’positief’’ voor de vergelijkbaarheid ** geen stelling, omgewerkte vraag Bron: inwonersenquête 2019

Dimensus Beleidsonderzoek

45

Samenhang in de buurt

Als ik wat langer weg ben van huis houdt iemand een oogje in het zeil

85%

Als er iets in de buurt gebeurt is er wel iemand die mij dat komt vertellen

58%

(bijna) altijd / meestal wel

22%

20%

Om inzicht te krijgen in de sociale samenhang in de buurt is de inwoners een aantal uitspraken voorgelegd. Op de stelling ‘’Als ik wat langer van huis ben is er wel iemand in de buurt die een oogje in het zeil houdt’’ antwoordt 85% bevestigend. Bij ongeveer één op de tien bewoners is dat niet het geval. Rond de 60% van de inwoners geeft aan dat, als er iets vervelends gebeurt, men hiermee altijd of meestal wel bij iemand uit de buurt terecht kan (63%) en als er iets belangrijks in de buurt gebeurt dat iemand komt vertellen (58%). Voor één op de vijf inwoners is dat niet het geval.

Als er iets vervelends gebeurt in mijn leven kan ik hiermee terecht bij iemand in de buurt

Als er iets wordt georganiseerd in de buurt ga ik daar naartoe

6% 9%

63%

56%

soms wel, soms niet

17%

17%

20%

27%

meestal niet / (bijna) nooit

Als er iets in de buurt wordt georganiseerd gaat ruim de helft (56%) hier (vrijwel) altijd naar toe. Een kwart gaat dan (meestal) niet.

De meeste dorpen laten op deze punten een gemiddeld beeld zien. SlijkEwijk wijkt hier in positieve zin vanaf: op alle punten reageren de inwoners van Slijk-Ewijk hoger dan gemiddeld. Ook in Randwijk en Oosterhout laten een iets gunstiger beeld zien dan gemiddeld, vooral als het gaat om deelname aan activiteiten die worden georganiseerd.

Contacten in de buurt als er wat gebeurt Bron: inwonersenquête 2019 * gevraagd als stelling , exclusief nvt

Dimensus Beleidsonderzoek

46

Sociale controle 96%

Inbraak in de buurt

95% 94%

Iemand zit aan andermans auto

93% 84%

Jongeren die graffiti spuiten

87% 53%

Een heftige woordenwisseling op straat

Spijbelende kinderen

70% 36% 53%

Ik doe zelf zeker of waarschijnlijk wel iets

De inwoners is een vijftal mogelijke gebeurtenissen voorgelegd met de vraag : als zoiets gebeurt in de buurt, doet u dan zelf iets en ook: denkt u dat andere bewoners in uw buurt iets doen? Dit zegt iets over de sociale controle en de samenhang in de buurt. De meeste reacties zijn te verwachten als mensen ongeoorloofd aan eigendommen komen. Zo komt bij een inbraak in de buurt vrijwel iedereen zelf in acties (96% zeker of waarschijnlijk) en hetzelfde geldt als men ziet dat iemand aan een geparkeerde auto zit (95%). Ook denkt de meerderheid dat andere buurtbewoners zullen reageren. Ook het spuiten van graffiti lokt volgens de respondenten veel actie van bewoners uit. Mensen reageren naar verwachting minder vaak als er een heftige woordenwisseling is in de buurt (53%) of als men ziet dat spijbelende kinderen in de buurt rondhangen (36%). Bij de laatste twee voorvallen gaat men er eerder vanuit dat andere bewoners in de buurt hierop zullen reageren.

Ik denk dat de buurtbewoners zeker of waarschijnlijk wel iets doen

Wat doet u als zich iets voordoet in de buurt en wat verwacht u dat de buurtbewoners doen? Bron: inwonersenquête 2019; exclusief nvt/weet niet

Dimensus Beleidsonderzoek

47

Aanspreken bij overlast

82% 74% 67% 65%

63%

64%

25%

21%

Driel

60%

Elst

63% 65%

63%

70%

67%

73% 67% 66%

66% 61%

58%

24%

Heteren

21%

Oosterhout

Randwijk

Percentage inwoners dat kinderen, jongeren en/of volwassenen aanspreekt (vaak of meestal) als ze overlast veroorzaken. Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’ ; geen volledige gegevens bekend voor Valburg

67%

68%

68% 67% 59%

57%

63%

54%

29%

28%

Herveld-Andelst

65%

73% 68% 67%

25%

Slijk-Ewijk

24%

22%

Valburg

Zetten-Hemmen

Overbetuwe

(spelende) kinderen jongeren volwassen buurtbewoners spreekt zelden of nooit iemand aan

Als (spelende) kinderen, jongeren of volwassen buurtbewoners overlast veroorzaken, zijn er veel inwoners die bereid zijn ze hier (altijd of meestal) op aan te spreken. Twee op de drie inwoners spreken kinderen (68%) of jongeren (67%) aan als ze overlast geven en bij volwassen buurtbewoners is dat 63%. Een kwart van de inwoners (24%) zegt nooit of meestal niet anderen (kinderen, jongeren of volwassenen) aan te spreken als ze overlast veroorzaken. In Randwijk (29%) en Herveld-Andelst (28%) is dat percentage iets groter, hier zijn de mensen iets terughoudender om anderen aan te spreken.

Dimensus Beleidsonderzoek

48

INZET VOOR ANDEREN EN VOOR DE BUURT

Dimensus Beleidsonderzoek

49

Vrijwilligerswerk

37%

37%

36% 32%

25% 20%

29%

27%

20% 16%

Driel

Elst

27% 22%

28%

45%

44%

41%

38%

39%

34%

30%

25% 19%

22%

25% 21%

41%

40% 29%

26%

29% 27%

34%

32%

29%

25% 22%

24%

23% 20%

15%

Herveld-Andelst

% vrijwilligers (intensief en incidenteel) en potentieel aan vrijwilligers Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’

Heteren

Oosterhout

Randwijk

Slijk-Ewijk

Valburg

Zetten-Hemmen

Overbetuwe

vrijwilliger intensief vrijwilliger incidenteel wil zeker vrijwilligerswerk (blijven) doen wil misschien vrijwilligerswerk (blijven) doen

Iets meer dan vier op de tien (43%) inwoners hebben zich het afgelopen jaar intensief (20%) of incidenteel (23%) ingezet als vrijwilliger. Dat is iets minder dan gemiddeld in Gelderland (48%) en Nederland (47%) (bron: WSJG?). Met name in Randwijk is het aandeel vrijwilligers (64%, waarvan 26% intensief en 38% incidenteel) groter dan gemiddeld in de gemeente en in mindere mate geldt dat ook voor Valburg (56%), Herveld-Andelst (49%), en Slijk-Ewijk (49%). In Elst is het aandeel actieve vrijwilligers het kleinst (36%, waarvan 16% intensief en 20% incidenteel). Ook het potentieel aan vrijwilligers voor de komende jaren (63%, waarvan 34% zeker) is het grootst in Randwijk (44% wil zekervrijwilligerswerk (blijven) doen en 39% misschien) en Valburg (resp. 45% en 32%). Gemiddeld in Gelderland en Nederland ligt dit percentage iets hoger (70% zeker of misschien) (bron: WSJG?). Vrijwilligerswerk is in de vragenlijst omschreven als: werk dat men vrijwillig en onbetaald doet bij een vereniging of organisatie. Denk bijvoorbeeld aan: bardiensten bij de sportvereniging, coach bij voetbal, organisatie buurtfeest, iets organiseren in de kerk of moskee, meehelpen in een verzorgingshuis, enz. Onder jongeren tot 30 jaar is het percentage vrijwilligers (intensief en incidenteel) lager (36%) dan gemiddeld, in de leeftijdsgroep 65 tot 75 jaar juist iets hoger (46%).

In deze leeftijdsgroep is ook het aandeel intensieve vrijwilligers het grootst (28%). Onder de 75-plussers is het percentage vrijwilligers lager dan gemiddeld (33%), maar toch doet ook in deze leeftijdsgroep nog 19% intensief vrijwilligerswerk. Inwoners die moeilijk rond kunnen komen en inwoners die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven zetten zich minder in als vrijwilliger. Ook is er een relatie met eenzaamheid: mensen die vrijwilligerswerk doen zijn minder vaak eenzaam dan gemiddeld.

Dimensus Beleidsonderzoek

50

Actief in lokale verenigingen of organisaties sportvereniging

19%

kerkelijke of maatschappelijke…

14%

school / kinderopvang

11%

buurt- of burgerinitiatief

7%

zorginstelling

6%

culturele vereniging

6%

gezelligheidsvereniging

5%

overige vereniging

5%

dorps- of wijkraad

3%

niet actief in een of meer verenigingen of organisaties In welke vereniging en/of organisatie bent u actief? Bron: inwonersenquête 2019;

Dimensus Beleidsonderzoek

Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Zetten-Hemmen Overbetuwe

51% 45% 54% 49% 49% 64% 57% 54% 49%

% inwoners actief in één of meer verenigingen of organisaties. bron: Inwonersenquête; geen gegevens bekend voor Valburg

Als specifiek wordt gevraagd of men (als vrijwilliger) actief is geweest in één of meer verenigingen of organisaties, bevestigt ongeveer de helft dit*. De meeste mensen kiezen dan voor een sportvereniging (19%) of zijn actief in een kerkelijke organisatie of vereniging (14%) of bij een school of kinderopvang (11%). Het aandeel actieve vrijwilligers in deze verenigingen of organisaties is iets groter dan gemiddeld in Randwijk, Slijk-Ewijk, Zetten-Hemmen en Herveld Andelst en wat kleiner in Elst.

51%

In de leeftijdsgroep 30 tot 50 is men vooral meer dan gemiddeld actief in sportverenigingen (26%) en op school / kinderopvang (24%). Ouderen zijn vaker actief in kerkelijke verenigingen of organisaties (21%).

*Dit percentage is iets hoger dan wanneer direct wordt gevraagd of men wel of geen vrijwilligerswerk heeft gedaan (43%). Kennelijk ziet niet iedereen de inzet voor een organisatie of vereniging in eerste instantie als vrijwilligerswerk.

51

Vrijwilligers (intensief en incidenteel) en inzet voor vereniging of organisatie

Het aandeel vrijwilligers (intensief en incidenteel) in de dorpen vertoont (logischerwijs) hetzelfde beeld als het aandeel inwoners dat heeft aangegeven als vrijwilliger actief te zijn in één of meer verenigingen of organisaties. In Randwijk en Valburg zijn deze percentages het hoogst.

Dimensus Beleidsonderzoek

52

Mantelzorg

46%

44%

53%

50%

52%

48%

46%

37%

33% 20%

24%

24% 22%

26% 24%

22% 23%

20%

24%

27%

30% 23% 24%

23% 14%

Driel

Elst

Herveld-Andelst

Heteren

48%

Oosterhout

Randwijk

18%

Slijk-Ewijk

Zetten-Hemmen

intensief

incidenteel

Overbetuwe totaal

% mantelzorgers (intensief en incidenteel) Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’; geen gegevens bekend voor Valburg

Bijna de helft van de inwoners van de gemeente Overbetuwe geeft mantelzorg. Daarvan is de helft van de mantelzorg intensief (23%), de andere helft incidenteel (24%). De meeste mantelzorgers zorgen voor iemand uit de familie (41%, waarvan 22% intensief), één op de vijf inwoners geeft (ook) mantelzorg aan een vriend of vriendin (waarvan 3% intensief) en 14% geeft (ook) mantelzorg aan een buurtbewoner (waarvan 2% intensief). Mantelzorg is in de vragenlijst omschreven als: zorg aan een bekende, die langdurig ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is, zoals hulp bij wassen en aankleden, gezelschap houden, vervoer, geldzaken regelen of het huishouden doen. Het percentage mantelzorgers varieert van 37% in Slijk-Ewijk tot iets meer dan 50% in Oosterhout (53%) en Randwijk (52%). In Oosterhout valt het aandeel intensieve mantelzorgers op (33%). In de meeste dorpen ligt het percentage mantelzorgers rond het gemeentelijk gemiddelde. Het percentage mantelzorgers in de gemeente Overbetuwe (48%) is ongeveer even groot als het gemiddelde van Gelderland (51%) en Nederland (47%). De meeste mantelzorgers (55%) ervaren wat ze doen niet als een als een belasting, 30% wordt hierdoor enigszins belast en 15% van de mantelzorgers is tamelijk zwaar (9%), zeer zwaar (4%) of overlast (2%) door de mantelzorg. Dimensus Beleidsonderzoek

53

Hulp aan en zorg voor buren 73% 66%

63%

52%

50%

16%

Elst

Herveld-Andelst

64%

60%

50%

13%

11%

Driel

63%

13%

13%

Heteren

% inwoners dat de buren wel eens helpt of voor hen zorgt (inclusief mantelzorg) Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’ ; geen gegevens bekend voor Valburg

Oosterhout

55%

52%

51%

48%

68%

63%

52%

18%

16%

10%

Randwijk

64%

Slijk-Ewijk

Zetten-Hemmen

51%

12%

Overbetuwe

hulp aan of zorg voor buren (intensief) hulp aan of zorg voor buren (incidenteel) hulp aan of zorg voor buren (totaal)

Deze grafiek laat zien hoeveel inwoners wel eens (intensief of incidenteel) iets voor de buren / buurtbewoners doen, in de vorm van hulp (bijv. met klussen of boodschappen doen) en/of in de vorm van zorg voor mensen in een zorgwekkende situatie. Ook mantelzorg aan buurtbewoners is hierbij meegenomen. Twee op de drie (64%) inwoners doet op deze manier wel eens wat voor buren of buurtbewoners, veelal incidenteel (51%). Gemiddeld in Gelderland is dat 69%, in Nederland 67% (bron: WSJG?).

Als wordt ingezoomd op de verschillende vormen van ondersteuning dan geeft 52% aan wel eens buren of buurtbewoners een handje te helpen (waarvan 9% intensief), 42% zorgt wel eens voor een buurtbewoner in een zorgwekkende situatie (7% intensief) en 14% geeft wel eens mantelzorg aan een buurtbewoner (2% intensief). In de meeste dorpen spoort het percentage inwoners dat wel eens iets voor buren of buurtbewoners doet met het gemiddelde. Slijk-Ewijk springt er in positieve zin uit (73%). Dimensus Beleidsonderzoek

54

Inzet voor de (leefbaarheid in de) buurt 53%

49%

51%

48%

44%

43% 37%

39%

37%

33%

32%

29%

30%

25%

50%

50%

46%

36% 30%

28%

51%

47%

30%

33%

33%

36%

33%

34%

31%

28%

18% 6%

5%

4%

Driel

Elst

Herveld-Andelst

7%

9%

7%

Heteren

% inwoners dat zich heeft ingezet (intensief en incidenteel) voor de buurt en het potentieel Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’; gegevens voor Valburg zijn van 2017

Oosterhout

8%

Randwijk

Slijk-Ewijk

7%

Valburg

Zetten-Hemmen

6%

Overbetuwe

intensief ingezet incidenteel ingezet wil zich zeker (blijven) inzetten wil zich misschien (blijven) inzetten

Vier op de tien inwoners van de gemeente Overbetuwe hebben zich het afgelopen jaar vaak / intensief (6%) of soms / incidenteel (34%) ingezet voor de leefbaarheid in de buurt. Randwijk (53%), maar ook Slijk-Ewijk (43%) en Oosterhout (46%) scoren hierbij boven gemiddeld. In Elst (37% ) en Heteren (37%) zijn de percentages iets lager dan gemiddeld. Als wordt gevraagd of men zich (ook) in de toekomst wil (blijven) inzetten voor de leefbaarheid en de veiligheid is het potentieel aanzienlijk groter dan de inzet tot nu toe. Van alle inwoners in de gemeente wil 28% zich zeker (blijven) inzetten en nog eens 50% misschien. Hier zijn de verschillen tussen de dorpen kleiner. Inwoners die (zeer) moeilijk kunnen rondkomen zetten zich ook minder in voor de leefbaarheid in de buurt. Het zelfde geldt voor inwoners die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven. Inwoners tussen 30 en 65 jaar zetten zich het meest in voor de leefbaarheid in de buurt.

Dimensus Beleidsonderzoek

55

Inzet voor de leefbaarheid in de buurt en voor hulp aan buren

Het percentage inwoners dat zich heeft ingezet voor de leefbaarheid in de buurt (intensief en incidenteel) is verhoudingsgewijs het grootst in Randwijk en Slijk-Ewijk en het kleinst in Heteren en Elst (behalve Westeraam). In Slijk-Ewijk is ook het percentage inwoners dat zich intensief of incidenteel heeft ingezet voor hulp aan buren het grootst.

Dimensus Beleidsonderzoek

56

Inzet voor de buurt

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=OverBetuwe&id=f93e9690-6e31-411c-8c1c-61cb2df517c3