23-02-28.02 RTGC uitgangspunten dorpsprofielen, Benchmarkrapportage Overbetuwe def.pdf
Tekst van het document
Wonen en leven in de gemeente Overbetuwe gemeentelijke rapportage
november 2019
Dimensus Beleidsonderzoek – gemeente Overbetuwe 2019
1
Inhoud
Inwoners en huishoudens Wonen Woonomgeving en Leefbaarheid Voorzieningen in de buurt Veiligheid en overlast Sociale contacten en eenzaamheid Zelfredzaamheid en weerbaarheid Sociale samenhang in de buurt Inzet voor anderen en voor de buurt Organisatiegraad en betrokkenheid Relatie met de gemeente Samenvatting Bijlagen
Dimensus Beleidsonderzoek
5 9 15 20 26 33 36 44 49 58 61 66 69
2
Achtergrond van het onderzoek Gemeenten hebben de taak om een goede fysieke en sociale infrastructuur neer te zetten en te onderhouden voor hun inwoners. De gemeente Overbetuwe wil hiervoor meer en intensief samenwerken met inwoners en maatschappelijke organisaties. De insteek is dat de verschillende partijen vanuit hun eigen rol en perspectief dan een bijdrage leveren aan het prettig leven in de dorpen. De gemeente wil daarbij opgavegericht te werk gaan en uitgaan van de initiatiefkracht die in de dorpen zelf aanwezig is. Hiervoor is het van belang om voor elk dorp de opgave in beeld te krijgen, maar ook inzicht te krijgen in het oplossend vermogen van elk van de dorpen. Dat is de achtergrond van het traject Dorpsprofielen waar de gemeente in 2019 mee is gestart. Per dorp wordt een beeld geschetst van de opgaven en het oplossend vermogen in de dorpen. Aan de hand van deze dorpsprofielen worden in alle dorpen vervolgens gesprekken met inwoners en organisaties gevoerd, om zo te komen tot gezamenlijke dorpsagenda’s. Daarin spreken gemeente, inwoners en maatschappelijke organisaties uit welke doelen zij voor ogen hebben en wat er nodig of wenselijk is om deze te bereiken (activiteiten, taakverdeling, planning e.d.). Zoveel mogelijk wordt aangesloten op initiatieven die er al leven.
De gemeente heeft de gelegenheidscombinatie Companen – Dimensus – Movisie opdracht gegeven om de dorpsprofielen op te stellen en tot concrete uitvoeringsagenda’s en werkafspraken met burgers te komen in de dorpen van de gemeente Overbetuwe. De verschillende bureaus hebben een eigen rol in het proces. Voor het opstellen van de dorpsprofielen heeft Dimensus de benodigde gegevens opgehaald en geanalyseerd. Hiervoor zijn feitelijke gegevens verzameld bij de gemeente en bij het CBS en zijn enquêtes gehouden onder de inwoners van de gemeente. Op deze manier kunnen ook de beleving en de meningen van inwoners in beeld worden gebracht. Zo worden de volgende vragen beantwoord: hoe waarderen ze het wonen en leven in de buurt, hoe ervaren ze het voorzieningenniveau en de veiligheid, hoe gaan ze om met buurtbewoners, in hoeverre nemen ze deel aan het maatschappelijk leven, wat kunnen ze (zelf en met anderen) doen en belangrijk ook: wat willen ze doen? Ook wordt gekeken naar de relatie tussen de gemeente en haar inwoners. Doel van de inwonersenquête is om betrouwbare uitspraken te kunnen doen op het gemeenteniveau en te kunnen inzoomen op de dorpen van de gemeente, zodanig dat voor elk dorp een profiel kan worden opgesteld. Er is een aselecte steekproef getrokken van 6.230 inwoners, verdeeld over de gemeente.
Om ook in de kleine dorpen voldoende enquêtes op te halen is de steekproef hier wat opgehoogd. Mede door goede, stimulerende communicatie vanuit de gemeente is een respons behaald van 35% (2186 enquêtes). In de meeste dorpen ligt de respons boven de 30%, behalve in Driel (29%). Om een optimale respons te behalen is de inwoners de mogelijkheid geboden om de enquête online (75%) of op papier (3%) in te vullen dan wel de vragen telefonisch te beantwoorden (22%). Door na te bellen in de nonrespons worden ook mensen bij het onderzoek betrokken die uit zichzelf niet mee zouden doen. Na de dataverzameling is een weegfactor toegevoegd (op basis van de verdeling naar kern, sekse en leeftijdsgroep).
Dimensus Beleidsonderzoek
3
Leeswijzer In deze rapportage worden de totaalcijfers voor de gemeente op hoofdlijnen gepresenteerd en worden waar mogelijk en relevant de uitkomsten per dorp naast elkaar gezet. Ook wordt nagegaan of er significante verschillen zijn tussen groepen inwoners, bijvoorbeeld leeftijdsgroepen of kwetsbare groepen in de samenleving. Alleen als er significante verschillen zijn gevonden, worden deze in de tekst vermeld. De rapportage bestaat uit grafieken en tabellen, met daarbij een kleine toelichtende of duidende tekst. Hier en daar zijn de gegevens (ook) in kaartvorm weergegeven, om de onderlinge verschillen tussen de dorpen meer inzichtelijk te maken. In overleg met de gemeente is besloten om voor het onderzoek de dorpen Andelst en Herveld en de dorpen Hemmen en Zetten samen te voegen, vanwege de ligging ten opzichte van elkaar, de nauwe relatie tussen de dorpen en het feit dat het soms (i.c. Hemmen) om kleine dorpen gaat. Elst is voor de dorpsprofielen verdeeld in vier wijken, maar wordt in deze rapportage omwille van de overzichtelijkheid als één dorp weergegeven (behalve in de kaarten). In een losse tabellenrapportage zijn de verschillen tussen de wijken van Elst wel zichtbaar, evenals de verschillen tussen Andelst en Herveld en tussen Zetten en Hemmen. In de kern Valburg is in 2017 een vergelijkbare enquête gehouden. Daarom is in deze kern nu niet geënquêteerd.
Voor zover mogelijk (niet alle enquêtevragen zijn toen (op dezelfde manier) gesteld) zijn de gegevens van Valburg uit 2017 toegevoegd aan de tabellen en de rapportage. De meeste gepresenteerde cijfers zijn ontleend aan de enquête. Eventuele kleine verschillen tussen de cijfers in de rapportage en de tabellen zijn het gevolg van afrondingen van percentages. Op sommige punten worden gegevens uit andere bronnen weergegeven of wordt ter referentie een vergelijking gemaakt met (de meest recente) cijfers uit Waar Staat Je Gemeente of uit de Veiligheidsmonitor (Gelderland, Nederland) . Een bronvermelding wordt geplaatst als de uitkomsten uit een andere bron komen. De belangrijkste uitkomsten worden per dorp verwerkt in een dorpsprofiel. Voor elk dorp wordt dan uiteindelijk in de vorm van een cirkel de opgave gepresenteerd, waarbij aan de ene kant de belangrijkste vraagstukken staan en aan de andere kant het oplossend vermogen. Uit de dorpsprofielen wordt de input voor de opgave afgeleid.
Dimensus Beleidsonderzoek
4
INWONERS EN HUISHOUDENS
Dimensus Beleidsonderzoek
5
Inwoners en huishoudens
Driel
30%
Elst
29%
22%
29%
11%
8%
Herveld-Andelst
28%
22%
30%
11%
8%
Heteren
30%
20%
32%
11%
8%
Oosterhout
26%
14%
8%
Randwijk
25%
18%
29%
34% 20%
34%
11% 5%
Slijk-Ewijk
29%
Valburg
28%
22%
Zetten-Hemmen
29%
19%
31%
16%
10% 5%
35%
12%
34% 29%
8%
11% 5% 13%
10%
Overbetuwe
29%
21%
30%
11%
8%
Nederland
28%
25%
28%
11%
8%
<25 jr Leeftijdsverdeling per dorp Bron: Gemeente / CBS (landelijk cijfer)
Dimensus Beleidsonderzoek
25-45 jr
45-65 jr
65-75 jr
75+
Bijna de helft (46%) van de inwoners van de gemeente Overbetuwe woont in Elst. Zetten-Hemmen, Heteren, Herveld-Andelst en Driel huisvesten elk rond de 10% van de inwoners (tussen 4.300 en 5.100 inwoners). De overige dorpen zijn de kleine kernen. Van de onderscheiden dorpen is Slijk-Ewijk het kleinste dorp met een kleine 500 inwoners. Hemmen is nog kleiner, maar in deze rapportage samengevoegd met Zetten. De leeftijdsopbouw verschilt op hoofdlijnen niet heel veel tussen de dorpen van de gemeente. In Randwijk wonen in verhouding meer jongeren tot 25 jaar en minder 65plussers. Ook in Valburg is het aandeel 65-plussers iets lager dan gemiddeld in de gemeente. Slijk-Ewijk en Oosterhout hebben een lager aandeel inwoners van 25 tot 45 jaar, en in verhouding meer 45 tot 65-jarigen. Vergeleken met het landelijk gemiddelde wonen er in de gemeente Overbetuwe iets meer inwoners tussen 45 tot 65 jaar en iets minder 25 tot 45-jarigen. Inwoners en huishoudens in de gemeente Overbetuwe. 1-1-2019 (bron: gemeente) Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Valburg Zetten-Hemmen gemeente
Inwoners 4351 21250 4722 5006 2368 1457 476 1889 5127 46646
huishoudens 1745 9005 1835 2060 1105 470 135 820 2170 19345
6
Het percentage 65-plussers
Het aandeel 65-plussers op de totale bevolking is het hoogst in Elst-Noord, ElstOost en De Aam, Zetten-Hemmen, Slijk-Ewijk en Oosterhout
Dimensus Beleidsonderzoek
7
Inwoners en huishoudens
Driel
24%
Elst
26%
32%
42%
Herveld-Andelst
25%
34%
41%
Heteren
23%
34%
43%
Oosterhout Randwijk
31%
34%
28%
49% 37%
33%
Valburg
26%
Zetten-Hemmen
29%
Overbetuwe
26%
Nederland
37%
30%
21%
Slijk-Ewijk
45%
34%
40%
36%
35%
33% 38%
30%
41% 29%
33%
In de gemeente Overbetuwe wonen aanzienlijk meer huishoudens met kinderen (41%) dan gemiddeld in Nederland (33%) en veel minder eenpersoons huishoudens (26% vs. 38%). In de dorpen Driel en met name Randwijk is het aandeel huishoudens met kinderen groter dan gemiddeld in de gemeente. Dat verklaart ook het relatief grote aandeel inwoners jonger dan 25 jaar in Randwijk. In Slijk-Ewijk is het aandeel gezinnen met thuiswonende kinderen het kleinst. Slijk-Ewijk telt relatief veel eenpersoons huishoudens. Gemiddeld telt een huishouden in Overbetuwe 2,4 inwoners. De gemiddelde huishoudensgrootte ligt in de meeste dorpen tussen 2,1 (Oosterhout) en 2,6 (Herveld-Andelst); alleen in Randwijk (3,1) en Slijk-Ewijk (3,5) is de gemiddelde omvang van het huishouden groter.
eenpersoons huishoudens meerpersoons zonder kinderen meerpersoons met kinderen Huishoudens per dorp Bron: Gemeente / CBS (landelijk cijfer)
Dimensus Beleidsonderzoek
8
WONEN
Dimensus Beleidsonderzoek
9
Woningen naar eigendom
Driel
21%
69%
Elst
25%
64%
10% 11%
Herveld-Andelst
72%
15%
13%
Heteren
71%
19%
10%
Oosterhout
66%
Randwijk
69%
24%
7%
Slijk-Ewijk
73%
16%
11%
Valburg
75%
12%
13%
17%
17%
Zetten-Hemmen
64%
22%
14%
Overbetuwe
64%
21%
15%
Nederland
57%
koop
sociale huur
30%
13%
overige huur + onbekend
De gemeente telt een kleine 19.000 woningen, waarvan bijna de helft (48%) in Elst staat. De meeste woningen (97%) zijn bewoond, 3% stond leeg. Zetten-Hemmen heeft een groter aandeel onbewoonde woningen (7%), in de andere dorpen ligt dit dichterbij het gemiddelde. Het leeuwendeel van de woningvoorraad in de gemeente Overbetuwe bestaat uit eengezinswoningen (88%). Het aantal appartementen / flatwoningen is beperkt tot circa 2.250. Daarvan is bijna twee derde (circa 1450, ofwel 65%) te vinden in Elst. Heteren, Zetten-Hemmen en Herveld-Andelst tellen elk circa 200 appartementen / flatwoningen. De gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente Overbetuwe is € 235.000 (CBS). In HerveldAndelst (€ 282.000), Slijk-Ewijk (€ 272.000) en Valburg (€ 257.000) is de gemiddelde WOZ-waarde het hoogst, in Zetten-Hemmen (€ 204.000) en Randwijk (€ 217.000) het laagst. In Elst (€ 237.000) ligt de WOZ-waarde rond het gemiddelde van de gemeente, in de overige dorpen (Driel, Heteren en Oosterhout) tussen € 220.000 en € 225.000. Bijna twee op de drie woningen (64%) in de gemeente Overbetuwe zijn particulier eigendom. Dat is meer dan gemiddeld in Nederland (57%). Eén op de vijf woningen is een sociale huurwoning van een corporatie (Nederland 30%) en 15% is overige huur of onbekend. De verschillen tussen de dorpen zijn over het algemeen niet heel groot.
Wel tellen Elst (25%) en Randwijk (24%) in verhouding meer sociale huurwoningen. Veel inwoners wonen al lang in hun dorp. Twee op de drie inwoners in de gemeente wonen er al minstens 10 jaar, ruim de helft (53%) zelfs meer dan 15 jaar.
Woningen, naar eigendom, per dorp Bron: Gemeente / CBS
Dimensus Beleidsonderzoek
10
Waardering van de eigen woning en de woningen in de buurt
8,1
8,1 8,0
8,0
7,9
8,0
8,0
8,0
8,0
7,9
7,8
7,9
7,8
7,8
7,8
7,7 7,6 7,5
Driel
Elst
Herveld-Andelst
Rapportcijfer voor de eigen woning en woningen in de buurt, 2019 Bron: inwonersenquête; * Geen gegevens bekend voor Valburg
Heteren
Oosterhout
Randwijk
Slijk-Ewijk
Zetten-Hemmen
eigen woning
Overbetuwe
woningen in de buurt
Gemiddeld waarderen de inwoners van de gemeente Overbetuwe hun eigen woning met een 8,0. De inwoners van de verschillende dorpen zijn eensgezind: de gemiddelde waardering ligt in alle dorpen tussen de 7,9 en 8,1. Groter is het verschil tussen woningeigenaren (gemiddeld 8,2) en huurders van een corporatiewoning (7,1) of een particuliere huurwoning (7,2).
De kwaliteit van de woningen in de buurt wordt een fractie lager gewaardeerd dan de eigen woning en krijgt gemiddeld een 7,8. Ook hierbij is het verschil tussen de dorpen klein. Bewoners van een eigen woning waarderen de kwaliteit van de woningen in hun buurt wat hoger (7,9 gemiddeld) dan huurders (7,4).
Dimensus Beleidsonderzoek
11
Verhuiswensen
Driel
68%
21%
11%
Elst
69%
18%
13%
Herveld-Andelst
64%
19%
17%
Heteren
63%
17%
20%
Oosterhout Randwijk
18%
70%
22%
63%
Slijk-Ewijk
15% 5%
81%
12%
14%
Zetten-Hemmen
67%
17%
16%
Overbetuwe
67%
18%
15%
wil blijven wonen
wil verhuizen
Twee op de drie inwoners verwachten de komende jaren te blijven wonen in hun huidige woning. Bijna één op de vijf (18%) wil of moet binnen 5 jaar verhuizen en 15% weet het nog niet. De inwoners van Slijk-Ewijk zijn het meest honkvast (81% wil hier blijven wonen). Eén op de drie respondenten die willen verhuizen (ofwel 6% van alle respondenten) wil in het eigen dorp of de eigen wijk blijven, terwijl 8% expliciet aangeeft te willen verhuizen naar een andere plaats. Voor de overige 4% maakt het niet uit. Jongere inwoners (tot 30 jaar) hebben veel vaker dan gemiddeld een verhuiswens (55% van hen wil verhuizen: 10% binnen het dorp, 30% naar een andere plaats en 15% maakt het niet uit). Het percentage inwoners van 30-50 jaar met verhuiswensen ligt op 15%, bij 50 tot 65 jaar op 12% en bij de 65-plussers op 10%. De verhuismotieven verschillen. Persoonlijke omstandigheden (32%) (zoals leeftijd, uit huis gaan, samenwonen of scheiden), aspecten van de woning (24%)) of werk / opleiding (20%) worden het meest genoemd. Eén op de zes inwoners (16%) die verwachten te gaan verhuizen noemen aspecten van de buurt als belangrijk motief. De afstand tot voorzieningen wordt veel minder genoemd als reden om te verhuizen (5%).
weet nog niet
Verhuiswensen, per dorp Bron: inwonersenquête 2019; geen gegevens bekend voor Valburg
Dimensus Beleidsonderzoek
12
Woningaanpassing
Driel
6%
28%
45%
21%
Elst
8%
23%
52%
17%
Herveld-Andelst
10%
22%
48%
20%
Heteren
9%
26%
46%
19%
Oosterhout
15%
Randwijk
13%
22%
Slijk-Ewijk
9%
27%
50%
14%
Zetten-Hemmen
11%
24%
48%
17%
Overbetuwe
9%
24%
49%
18%
zeker
21%
waarschijnlijk
10%
45%
26%
39%
(waarschijnlijk) niet
Van de respondenten die de komende jaren in de huidige woning blijven wonen denkt 9% dat het zeker nodig zal zijn om de woning aan te passen om er te kunnen blijven wonen als ze ouder worden. Nog eens een kwart (24%) acht het waarschijnlijk dat er dan aanpassingen moeten komen. Bij elkaar is dat 33%. Ongeveer de helft (49%) van alle respondenten gaat ervan uit dat het zeker niet (20%) of waarschijnlijk niet (29%) nodig is om de woning aan te passen. De overige 18% weet het nog niet. De verschillen tussen de dorpen zijn beperkt. In Oosterhout (15%) en Randwijk (13%) is het aandeel inwoners dat zeker verwacht dat de woning moet worden aangepast hoger dan gemiddeld.
Groter is het verschil naar leeftijd: onder 65-plussers is het aandeel inwoners dat er vanuit gaat dat de woning zeker of waarschijnlijk moet worden aangepast een stuk hoger, namelijk 47% (13% zeker en 34% waarschijnlijk); bij de 50- tot 65-jarigen is dat 38% (resp. 9% en 29%).
weet niet/nvt
Is aanpassing van de woning nodig om er te kunnen blijven wonen als men ouder wordt? Bron: inwonersenquête 2019; geen gegevens bekend voor Valburg
Dimensus Beleidsonderzoek
13
Verduurzaming van woningen Driel
32%
Elst
23%
27%
7%
21%
6%
12%
11%
14%
12%
19%
17%
Herveld-Andelst
32%
24%
5% 7%
17%
15%
Heteren
32%
21%
6%
17%
16%
Oosterhout
33%
24%
8%
Randwijk
33%
26%
4% 7%
29%
24%
Zetten-Hemmen
33%
Overbetuwe
30%
koopwoningen
33%
overige huur
18%
22%
10%
16%
13%
24%
10%
9%
15%
18%
6%
10%
17%
16%
6%
10%
13%
13%
38%
31%
48%
27%
al gedaan
gedaan, wil meer doen
ga ik zeker doen
waarschijnlijk wel
ga ik niet doen
weet nog niet
Percentage inwoners dat wel of geen duurzaamheidsmaatregelen neemt Bron: inwonersenquête 2019; geen gegevens bekend voor Valburg
Dimensus Beleidsonderzoek
13%
4%
25%
10% 3%2% 10%
12%
10% 5%
20%
4% 4% 6%
7%
17%
7%
sociale huur 3%
14%
overige huur 2% 9% Overbetuwe
Slijk-Ewijk
sociale huur
koop
6%
51%
24%
35%
48%
48%
41%
16%
49%
doe ik al
ga ik zeker doen
28%
misschien
nee
Bereidheid tot deelname aan gezamenlijke actie om woningen energiezuiniger te maken
Meer dan de helft (52%) van de inwoners van gemeente Overbetuwe heeft de laatste jaren maatregelen genomen om de woning te verduurzamen. Van deze inwoners wil 22% nog wel meer doen de komende jaren. Eén op de zes respondenten (16%) heeft nog geen maatregelen genomen om de woning te verduurzamen, maar wil dat de komende jaren zeker (6%) of waarschijnlijk (10%) wel gaan doen; 16% twijfelt nog. Van alle respondenten geeft 17% aan hier niet aan te denken. Het zijn vooral woningbezitters die al verduurzamingsmaatregelen hebben genomen: 58% heeft al maatregelen genomen en 16% gaat het zeker of waarschijnlijk doen. Van de inwoners met een koopwoning is 13% niet van plan maatregelen te nemen, bij de huurders is dat percentage veel hoger (sociale huur 38%, overige huur 48%). Als er vanuit het dorp of de buurt gezamenlijke actie zou worden ondernomen om huizen energiezuiniger te maken, dan is een meerderheid (65%) van de inwoners zeker (16%) of misschien (49%) bereid hier aan mee te doen. In beperkte mate (6%) gebeurt het al. Voor ruim een kwart van de inwoners is dit geen optie. Woningeigenaren zijn eerder bereid aan een dergelijk initiatief mee te doen.
14
WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID
Dimensus Beleidsonderzoek
15
Waardering van het wonen in de buurt, de woonomgeving en de leefbaarheid
8,0
7,9
7,7
8,3
Driel
8,1
Elst
8,0
8,1
7,9
7,7
8,1
Herveld-Andelst
Rapportcijfer wonen in de buurt, woonomgeving en leefbaarheid, 2019 Bron: inwonersenquête
7,9
7,8
Heteren
7,9
7,7
7,5
Oosterhout
8,0
7,9
7,5
Randwijk
8,1
7,9
7,6
8,2
Slijk-Ewijk
prettig wonen
7,8
Valburg
8,2
8,2
7,9
Zetten-Hemmen
de woonomgeving
8,2
8,0
7,9
Overbetuwe
leefbaarheid
De inwoners van de gemeente Overbetuwe zijn over het algemeen zeer tevreden over het wonen in de buurt, de woonomgeving en de leefbaarheid in de buurt. De gemiddelde rapportcijfers liggen rond de 8. Ook valt op dat de cijfers weinig verschillen tussen de dorpen. De kern Elst scoort op alle punten een fractie hoger dan gemiddeld, Oosterhout scoort juist op alle punten iets lager. Uit de VNG-benchmarksite Waar Staat Je Gemeente? (WSJG?) kan worden afgeleid dat het rapportcijfer voor het prettig wonen in de buurt nagenoeg overeen komt met het gemiddelde cijfer van Gelderland (8,1) en Nederland (8,0).
Dimensus Beleidsonderzoek
16
Leefbaarheid van de buurt, het afgelopen jaar
79%
78%
75%
20%
16% 6%
5% Driel
6% Elst
Herveld-Andelst
7% Heteren
Ontwikkeling van de leefbaarheid in de buurt het afgelopen jaar Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’; geen gegevens bekend voor Valburg
25%
23% 4% Oosterhout
77%
74%
73%
19%
15%
80%
79%
74%
8%
1% Randwijk
17%
14%
13%
Slijk-Ewijk
vooruit gegaan
6%
6%
Zetten-Hemmen
Overbetuwe
gelijk gebleven
achteruit gegaan
Als de inwoners de vraag wordt voorgelegd of men vindt dat de leefbaarheid van de buurt het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan, geeft het overgrote deel (77%) als antwoord dat er per saldo niets veranderd is. Dit percentage ligt in alle dorpen ongeveer op hetzelfde niveau. Daarnaast geeft men vaker aan dat de buurt is achteruit gegaan (17% vindt dat) dan vooruit (6%). Het saldo (% vooruit - % achteruit) is in alle dorpen negatief, soms meer dan gemiddeld (zoals in Driel (-15%), Oosterhout (-19%) en Slijk-Ewijk (-24%), soms wat minder dan gemiddeld (Randwijk (-5%), Zetten-Hemmen (-8%) en Herveld/Andelst (-9%).
Dimensus Beleidsonderzoek
17
Mate waarin de leefbaarheid is achteruit gegaan
Als alleen wordt gekeken naar de mate waarin inwoners vinden dat de leefbaarheid het afgelopen jaar is achteruit gegaan, dan geldt dat verhoudingsgewijs het meest voor Slijk-Ewijk en Oosterhout.
Dimensus Beleidsonderzoek
18
Onderhoud en voorzieningen in de openbare ruimte
in mijn buurt….:
is het buiten goed verlicht
12%
is voldoende groen
9% 5%
62%
10% 7%
19%
zijn weinig tot geen dingen kapot
13%
zijn straten, paden en trottoirs goed begaanbaar
14%
is het schoon
10%
is voldoende parkeergelegenheid
10%
zijn perken, plantsoenen en parken goed onderhouden
8%
(helemaal) eens
71%
eens
67%
13% 6%
57%
11%
14% 4%
17%
11%
59% 52%
15%
49% neutraal
18% oneens
Over het algemeen zijn de inwoners van de gemeente tevreden tot zeer tevreden over de voorzieningen in de openbare ruimte en het onderhoud van de openbare ruimte. Gemiddeld genomen is 70% tot 75% tevreden tot zeer tevreden. De verlichting, de hoeveelheid groen en het feit dat er in de buurt weinig kapot is in de openbare ruimte scoren wat hoger (ca 80% (zeer) tevreden), de parkeerruimte en het groenonderhoud wat lager (resp. 62% en 57%) dan gemiddeld.
16%
7%
17%
8%
(helemaal) oneens
Inwoners van Driel, Herveld-Andelst, Oosterhout en Slijk-Ewijk zijn over het algemeen wat minder tevreden dan gemiddeld over één of meer aspecten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld over de begaanbaarheid van wegen, paden en trottoirs (alle vier, maar met name Slijk-Ewijk), het onderhoud van het groen (Driel en met name HerveldAndelst) en de straatverlichting (met name Slijk-Ewijk en Oosterhout). Elst, Heteren en Zetten-Hemmen scoren op alle punten rond of iets boven het gemiddelde. De tevredenheid over het onderhoud van en de voorzieningen in de openbare ruimte is in de gemeente Overbetuwe op de vergelijkbare punten veelal iets groter dan gemiddeld in de provincie Gelderland en in Nederland. Dat geldt bijvoorbeeld voor ‘’er zijn weinig of geen dingen kapot’’ (80% (helemaal eens in Overbetuwe en resp. 77% en 76% in Gelderland en Nederland), ‘’straten ,paden en trottoirs zijn goed begaanbaar’’ (71% en resp. 64% en 63%), ‘’de buurt is schoon’’ (69% en resp. 65% en 63%) en ‘’er is voldoende parkeergelegenheid’’ (62% en resp. 58% en 58%) (bron WSJG?).
Uitspraken over het onderhoud in de buurt Bron: inwonersenquête 2019
Dimensus Beleidsonderzoek
19
VOORZIENINGEN IN DE BUURT
Dimensus Beleidsonderzoek
20
Beschikbare voorzieningen in de dorpen (bron: gemeente Overbetuwe, 2019)
Driel
Elst
Herveld/ Andelst
Heteren
Oosterhout
Randwijk
Slijk-Ewijk
Zetten/ Hemmen
Valburg
basisscholen
3
8
2
3
1
1
nee
3
1
voortgezet onderwijs (*speciaal onderwijs)
-
4(1*)
-
-
-
-
-
1(1*)
-
kinderopvang / BSO
9
-
4
6
6
2
-
10
3
gymzaal / sporthal
1
3
1
1
1
1
1
2
1
voetbalvelden
1
2
1
1
1
1
0
1
1
tennisbanen
1
1
1
1
1
0
0
1
1
speeltuin / kinderboerderij
+
o/+
++
-
-
-
o
-
WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID -
ja
-
-
-
-
-
ja
-
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
-
zalencentrum / oefenruimte
ja
nee
ja
ja
ja
ja
ja
-
bibliotheek
nee
ja
nee
ja
nee
nee
nee
ja
-
kerk
2
2
2
2
2
1
?
1
2
moskee
0
0
0
0
0
0
0
0
0
huisartsenpraktijk (*hoort bij Nijmegen Noord)
1
5
1
2
1*
0
0
1
0
apotheek
1
2
1
1
0
0
0
1
0
initiatief
ja
ja
ja
-
-
-
ja
-
ja
-
ja
-
-
-
-
-
-
zwembad
dorpshuis / buurthuis
woonzorg ouderen (24 u zorg) aanleunwoningen / beschut wonen
Dimensus Beleidsonderzoek
21
Oordeel over de (nabijheid van) voorzieningen in de buurt aanbod/nabijheid van: basisonderwijs*/ **
47%
48%
gezondheidszorgvoorzieningen
63%
21%
winkels voor dagelijkse boodschappen* sportvoorzieningen
13%
openbaar vervoer
17%
10% 5%
42%
38%
7% 8% 5%
65% 50%
3%
14% 6%2% 15%
12%
speelvoorzieningen voor kinderen
10%
52%
19%
14% 5%
welzijnsvoorzieningen
8%
52%
26%
12%
30%
12%
goede voorzieningen voor 3% jongeren*
(zeer) tevreden
tevreden
32%
24%
neutraal
ontevreden
Tevredenheid over het aanbod / de nabijheid van voorzieningen in de buurt Bron: inwonersenquête 2019; exclusief n.v.t. *gevraagd als stelling; **alleen voor respondenten met schoolgaande kinderen
Dimensus Beleidsonderzoek
(zeer) ontevreden
De meeste inwoners zijn (zeer) tevreden over het aanbod of de nabijheid van basisscholen (95% van de inwoners, waarvoor dit relevant is zijn hier (zeer) tevreden over), gezondheidszorgvoorzieningen (84% (zeer) tevreden), de winkels voor dagelijkse boodschappen (80%) en sportvoorzieningen (78%). Ook het aanbod aan openbaar vervoer (67%), speelvoorzieningen voor kinderen (62%) en welzijnsvoorzieningen (60%) stemt op gemeenteniveau veelal tot tevredenheid. Duidelijk minder tevreden zijn de inwoners over de voorzieningen voor jongeren (34% is hierover (zeer) tevreden, maar meer dan 40% is hier niet tevreden over). De tevredenheid over het voorzieningenaanbod varieert wel tussen de dorpen. Logischerwijs scoort Elst als hoofdkern van de gemeente op de meeste punten boven gemiddeld. Dat geldt vooral voor sportvoorzieningen, welzijnsvoorzieningen en met name voor winkels (94%) en voor het openbaar vervoer (86% (zeer) tevreden). De tevredenheid over het openbaar vervoer is in Zetten-Hemmen (station) (64%) rond het gemiddelde, maar in de andere dorpen lager, met name in Randwijk (23%), Oosterhout (17%) en Slijk-Ewijk (15% (zeer) tevreden). Voor winkels voor dagelijkse boodschappen, gezondheidszorgvoorzieningen en het openbaar vervoer zijn de verschillen tussen de dorpen ook weergegeven in kaarten (pagina 23 en 24).
In Randwijk en vooral in Slijk-Ewijk is men ook duidelijk minder tevreden over de aanwezigheid of nabijheid van het basisonderwijs (resp. 77% en 47% (zeer) tevreden), gezondheidszorgvoorzieningen (resp. 51% en 67%), welzijnsvoorzieningen (resp. 40% en 27%) en sportvoorzieningen (resp. 50% en 59%). Zetten-Hemmen scoort relatief hoog als het gaat om het aanbod aan winkels (96% (zeer) tevreden). Heteren (39%), Slijk-Ewijk (46%) en Randwijk (48%) scoren hierbij het laagst. De meeste cijfers komen (nagenoeg) overeen met die van Gelderland en Nederland (WSJG?), alleen de tevredenheid over sportvoorzieningen (78% (zeer) tevreden, Gld 74%, Ned 71%) is in Overbetuwe iets groter dan gemiddeld.
22
Tevredenheid over nabijheid van winkels
De kaart laat een relatieve afwijking van de mate van tevredenheid zien over de dorpen en de wijken van Elst als het gaat om de tevredenheid over de nabijheid van winkels voor dagelijkse boodschappen. De tevredenheid is het grootst in Elst-Noord, Elst-Oost en De Aam en ZettenHemmen. In Slijk-Ewijk, Randwijk en Heteren is men minder tevreden hierover.
Dimensus Beleidsonderzoek
23
Tevredenheid over nabijheid van gezondheidszorgvoorzieningen
De tevredenheid over het aanbod van of de nabijheid van gezondheidsvoorzieningen is het hoogst in de Elst, Herveld-Andelst en Heteren en lager in Valburg, SlijkWijk en Randwijk.
Dimensus Beleidsonderzoek
24
Tevredenheid over het openbaar vervoer
De tevredenheid over het openbaar vervoer varieert sterker dan de tevredenheid over de meeste andere voorzieningen. Het beeld van de tevredenheid over het openbaar vervoer wordt sterk ingekleurd door de nabijheid van een station aan een spoorlijn. De tevredenheid is het grootst in Elst.
Dimensus Beleidsonderzoek
25
VEILIGHEID EN OVERLAST
Dimensus Beleidsonderzoek
26
Veiligheidsbeleving
Driel
7%
Elst
6%
Herveld-Andelst
6%
Heteren
4%
Oosterhout
4%
1%
2%
1%
Randwijk 1% Slijk-Ewijk
5%
Valburg
2% 1%
Zetten-Hemmen
4%
Overbetuwe
5%
soms wel, soms niet
Inwoners van gemeente Overbetuwe voelen zich over het algemeen veilig in hun buurt. Niet meer dan 6% van de inwoners voelt zich soms wel eens onveilig (5%) of voelt zich (meestal) niet veilig (1%). Dat betekent dat het leeuwendeel (94%) zich (vrijwel) altijd veilig voelt in de buurt waarin men woont. Ook op dit punt is het verschil tussen de dorpen klein. Randwijk, Valburg en Heteren scoren nog een fractie beter dan gemiddeld. De veiligheidsbeleving is positiever dan gemiddeld inde provincie Gelderland (9% voelt zich wel eens onveilig in de buurt) en in Nederland (12%) (bron: WSJG?).
1%
Per 1.000 inwoners hebben er in 2018 twee woninginbraken plaatsgevonden in de gemeente en 2,6 gewelds- of misdrijven. Het promillage vernielingen of misdragingen tegen de openbare orde was dat jaar 3,2 per 1000 inwoners. Ook dat zijn lage en dus in dit geval gunstige cijfers. De verschillen tussen de dorpen zijn opnieuw beperkt. Vergeleken met Nederland of de provincie Gelderland als geheel is het aantal incidenten in Overbetuwe laag (bron: CBS).
1%
1%
(meestal) niet
Voelt u zich veilig in de buurt? Bron: Inwonersenquête
Dimensus Beleidsonderzoek
27
Gemiddeld rapportcijfer voor veiligheid
7,4
7,7
7,6
7,3
7,7
7,7
7,8 7,5
7,7
7,6
Rapportcijfer veiligheid in de buurt, 2019; bron: inwonersenquête
Als wordt gevraagd de veiligheid in de buurt te vertalen in een rapportcijfer wordt het positieve en uniforme beeld bevestigd. De gemeente Overbetuwe krijgt van de inwoners gemiddeld een 7,6 voor veiligheid. De gemiddelde rapportcijfers variëren van 7,3 in HerveldAndelst en 7,4 in Driel tot 7,8 in Valburg en Elst-Oost en De Aam.
Dimensus Beleidsonderzoek
28
Overlast in de buurt te hard rijden
37%
hondenpoep
27%
rommel op straat
13%
parkeeroverlast
16%
verkeersoverlast
18%
17%
41% geluidsoverlast
41% 29%
woninginbraak 3% vernieling van straatmeubilair
39%
12%
16%
overlast door buurtbewoners
7%
14%
stankoverlast / vervuiling
8%
12%
overlast door criminaliteit
10%
overlast door drugs/alcohol
7%
41%
5%
28%
beschadiging van auto’s 3%
22%
bekladding van muren of gebouwen/graffiti 3%
22%
diefstal UIT auto's 3%
20%
diefstal VAN auto’s, scooters of brommers 2% 14% Het vaak of soms voorkomen van vormen van overlast in de buurt Bron: inwonersenquête 2019
komt vaak voor
ervaart veel overlast ervaart soms overlast
komt soms voor % inwoners dat veel of soms vormen van overlast ervaart Bron: inwonersenquête 2019
Verkeersgerelateerde overlast en overlast door vervuiling of verloedering komen het meest voor in de gemeente Overbetuwe. Zo geeft driekwart (76%) van de inwoners aan dat er vaak of soms te hard wordt gereden in de buurt en vindt 45% dat parkeeroverlast vaak of soms voorkomt. Daarnaast geven twee op de drie inwoners (68%) aan dat hondenpoep vaak of soms voorkomt en ruim de helft (54%) vindt dat van rommel op straat. Circa 44% denkt dat er soms of vaak wordt ingebroken in woningen. Andere vormen van overlast komen volgens de inwoners minder vaak voor. Ook als wordt gekeken naar de persoonlijke ervaring met overlast staat verkeersoverlast (35% veel of soms) bovenaan, gevolgd door geluidsoverlast. De volgende sheet laat zien dat veel vormen van overlast volgens de inwoners van Driel meer dan gemiddeld voorkomen in hun dorp, terwijl in Slijk-Ewijk, Randwijk, Heteren, Herveld/Andelst en Oosterhout (uitgezonderd te hard rijden) veel vormen van overlast minder dan gemiddeld voorkomen. Elst laat het meest gemiddelde beeld zien. Als het gaat om de persoonlijke ervaring met vormen van overlast is het verschil tussen de dorpen veel kleiner.
Dimensus Beleidsonderzoek
29
Belangrijkste vormen van overlast en incidenten
Driel
Elst
Herveld/ Andelst
Heteren
Oosterhout
Randwijk
Slijk-Ewijk
Zetten/ Hemmen
Valburg
Gemeente
Te hard rijden
76%
74%
78%
77%
81%
80%
79%
76%
-
76%
Hondenpoep
74%
64%
68%
69%
73%
72%
44%
75%
-
68%
Rommel op straat
57%
54%
59%
52%
48%
47%
54%
61%
-
54%
Parkeeroverlast
51%
46%
39%
50%
44%
32%
24%
43%
-
45%
Vernielingen van straatmeubilair
38%
37%
19%
23%
17%
20%
2%
47%
-
33%
% mensen die vinden dat de volgende vormen van overlast vaak of soms voorkomen in de buurt:
% mensen die (heel) veel overlast ervaren
WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID 23%
18%
17%
15%
19%
14%
22%
13%
-
17%
Geluidsoverlast (niet gespecificeerd)
13%
11%
16%
12%
17%
11%
19%
11%
-
12%
Stankoverlast / vervuiling
7%
7%
9%
9%
8%
9%
6%
7%
-
8%
Overlast door buurtbewoners
4%
6%
8%
9%
9%
4%
3%
7%
-
7%
Driel
Elst
Herveld/ Andelst
Heteren
Oosterhout
Randwijk
Slijk-Ewijk
Zetten/ Hemmen
Valburg
Gemeente
Diefstal uit woningen (per 1000 inw)
2,5
1,5
1,7
1,8
1,8
5,4
0,0
1,2
1,8
2,0
Vernieling, misdrijf tegen openbare orde (per 1000 inw)
3,2
2,7
1,7
5,9
2,1
2,3
3,0
4,7
0,8
3,2
Gewelds- en seksuele misdrijven (per 1000 inw)
2,7
2,2
2,3
2,2
1,4
3,0
0,0
7,4
3,5
2,6
Verkeersoverlast
Incidenten (2018): (bron: CBS)
Dimensus Beleidsonderzoek
30
Overlast door buurtbewoners
De kaart laat zien hoe de dorpen van elkaar verschillen in de mate van overlast die de inwoners ervaren door buurtbewoners. Overlast door buurtbewoners komt in verhouding meer voor in Heteren en Oosterhout en het minst in Valburg, Slijk-Ewijk en Elst-Oost en De Aam.
Dimensus Beleidsonderzoek
31
Overlast door verkeer
Deze kaart laat zien hoe de dorpen van elkaar verschillen in de mate van overlast die de inwoners ervaren door verkeer. De overlast door verkeer is relatief groot in Slijk-Ewijk en Oosterhout, evenals in Herveld-Andelst, Driel en Elst-Noord.
Dimensus Beleidsonderzoek
32
SOCIALE CONTACTEN EN EENZAAMHEID
Dimensus Beleidsonderzoek
33
Eenzaamheid Eén op de vijf inwoners van de gemeente Overbetuwe heeft aangegeven zich wel eens (dat is vaak of soms) eenzaam te voelen. Het aandeel dat zich ‘’vaak’’ eenzaam voelt is echter beperkt (2%). De verschillen tussen de dorpen zijn niet heel groot. Eenzaamheid lijkt in de gemeente Overbetuwe iets meer voor te komen dan gemiddeld in Gelderland (13% vaak of soms ) en Nederland (16%) (bron: WSJG?)
Driel 1% Elst
2%
Herveld-Andelst
2%
Heteren 1% Oosterhout
18% 19% 16% 16% 20%
Randwijk
vaak
15%
Slijk-Ewijk
19%
Zetten-Hemmen
3%
Overbetuwe
2%
soms
18% 18%
Percentage inwoners dat zich vaak of soms eenzaam voelt. bron: Inwonersenquête ; geen gegevens voor Valburg
Dimensus Beleidsonderzoek
34
Eenzaamheid Er zijn genoeg mensen op wie ik in geval van narigheid kan terugvallen
10% 4%
86%
Ik heb veel mensen op wie ik volledig kan vertrouwen
77%
Er zijn voldoende mensen met wie ik mij nauw verbonden voel
81%
16%
7%
14% 5%
ja (vaak)
nee
Ik mis mensen om mij heen
83%
9% 8%
Ik ervaar een leegte om mij heen
87%
8%5%
Vaak voel ik me in de steek gelaten
93%
Ik voel me wel eens eenzaam*
Uitspraken over eenzaamheid Bron: inwonersenquête 2019
Dimensus Beleidsonderzoek
18%
80%
nee
4%
ja (vaak)
Vrouwen voelen zich iets vaker eenzaam dan mannen (22% tegenover 17%). Ook is er verschil naar leeftijd: onder 75-plussers komt eenzaamheid vaker voor dan gemiddeld (32% voelt zich vaak (3%) of soms (29%) eenzaam); onder 65- tot 75 jarigen is de mate van eenzaamheid niet hoger dan gemiddeld. Onder jongeren (18 tot 30 jaar) komt eenzaamheid wel iets meer voor (21%) dan gemiddeld. Dat geldt ook voor mensen die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven (van hen is 32% wel eens eenzaam). Onder mensen die mantelzorg geven, vrijwilligerswerk doen en/of zich op een andere manier inzetten voor de buurt is de mate van eenzaamheid iets lager dan gemiddeld (resp. 18%, 17% en 15%) maar het verschil met inwoners die zich niet (meer) inzetten voor de buurt of voor anderen is niet heel groot. Wel is er een relatie met de financiële zelfredzaamheid: van de mensen die die net kunnen rond komen is 32% wel eens eenzaam, onder mensen die (zeer) moeilijk kunnen rondkomen ligt dit percentage nog aanzienlijk hoger (43%). Om na te gaan waar de eenzaamheid door bepaald wordt is een aantal stellingen voorgelegd (afkomstig uit de eenzaamheidsschaal van de Jong-Gierveld en Van Tilburg).
Daarbij wordt onderscheid gemaakt in uitspraken over sociale eenzaamheid (weinig contact met andere mensen, de bovenste 3 uitspraken in de grafiek) en emotionele eenzaamheid (het missen van een hechte band met één of meer dierbaren, de onderste 3 uitspraken).
De meeste mensen (88%) maken zeker maandelijks een praatje met andere bewoners in de buurt en van hen maakt bijna de helft (41% van alle bewoners) zelfs tenminste wekelijks een praatje. Bedoeld is dan ‘’meer dan alleen maar gedag zeggen’’. Aan de andere kant maakt 12% zelden of nooit een praatje met bewoners uit de buurt. De verschillen tussen de dorpen zijn klein. Wel is er een significant verschil naar leeftijd: van de ouderen (65+) maakt 51% zeker wekelijks een praatje en 93% tenminste elke maand; 7% van de 65-plussers spreekt zelden of nooit andere buurtbewoners. Bij de jongeren tot 30 jaar is het beeld heel anders: van hen maakt 24% wekelijks een praatje en 72% tenminste maandelijks; 28% spreekt zelden of nooit andere buurtbewoners. Inwoners tussen 30 en 65 jaar zitten er tussenin.
35
ZELFREDZAAMHEID EN WEERBAARHEID
Dimensus Beleidsonderzoek
36
Werk en werkloosheid, bijstand en indicaties Wmo/Jeugdzorg
Driel
Elst
Herveld/ Andelst
Heteren
Oosterhout
Randwijk
Slijk-Ewijk
Zetten/ Hemmen
Valburg
Inwoners met een betaalde baan (>12 uur per wk)
63%
61%
62%
64%
59%
61%
67%
55%
-
61%
Geen werk, wel op zoek naar werk
6%
3%
3%
4%
3%
6%
5%
5%
3%
4%
Inwoners met een bijstandsuitkering per 1000 (31/12/2018)
11
17
12
12
12
14
10
16
13
15
Inwoners met een Bijzondere bijstandsuitkering (per 1000) (2018)
7
14
8
10
7
6
2
14
10
11
Jeugdzorgindicaties per 1000 inwoners tot 20 jaar (2018)
152
132
120
169
87
117
155
126
115
133
Gemeente
Uit de enquête
Cijfers van de gemeente
WOONOMGEVING EN LEEFBAARHEID
Wmo indicaties huishoudelijke hulp, per 1000 65-plussers (2018)
57
69
78
78
46
62
23
48
54
65
Wmo-indicaties vervoer per 1000 65-plussers (2018)
107
106
135
130
60
72
56
96
71
105
Wmo-indicaties woningaanpassing per 1000 65-plussers (2018)
39
55
38
45
21
26
23
36
20
44
Uit de enquête komt naar voren dat ruim 60% van de respondenten betaald werk heeft voor tenminste 12 uur per week. Het cijfer van Valburg ontbreekt omdat dit in 2017 op een andere manier is gevraagd en daarom niet vergelijkbaar is. Ongeveer 4% van de respondenten heeft geen werk maar is wel op zoek naar werk. Tussen de dorpen zijn de verschillen beperkt. In het onderste deel van de tabel zijn promillages opgenomen van inwoners met een bijstandsuitkering of bijzondere bijstand en van het aantal indicaties voor jeugdzorg (per 1000 inwoners tot 20 jaar) en Wmo (m.b.t. huishoudelijke hulp, vervoer en woningaanpassing) (per 1000 65-plussers). Deze cijfers zijn feitelijke registraties, aangeleverd door de gemeente.
Dimensus Beleidsonderzoek
37
Rondkomen met het huishoudinkomen
Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Valburg Zetten-Hemmen Overbetuwe
79% 3%
83% 3%
79% 4%
82% 2%
72%
Acht op de tien inwoners van de gemeente Overbetuwe kunnen gemakkelijk (53%) of zelfs zeer gemakkelijk (28%) rondkomen met het netto inkomen van het huishouden. Eén op de zes (15%) geeft aan net rond te kunnen komen en voor circa 4% is het (heel) moeilijk om rond te komen met het huishoudinkomen.
6%
86% 2%
86% 6%
81% 4%
76% 6%
81% 4%
(heel) gemakkelijk
In Oosterhout kunnen in verhouding minder mensen (heel) gemakkelijk rondkomen, in mindere mate geldt dat ook voor Zetten-Hemmen. Randwijk en SlijkEwijk springen er in positieve zin uit. Het percentage inwoners dat (veel) moeite heeft om rond te komen varieert van 2% tot 6% (in Oosterhout en Slijk-Ewijk.. Duidelijker zijn de verschillen als wordt ingezoomd op kwetsbare inwonersgroepen in de samenleving. Van de mensen met een laag inkomen (tot € 1.200) heeft 22% moeite om rond te komen en ook is het percentage dat moeilijk rond kan komen hoger dan gemiddeld onder lager opgeleiden (8%), alleenstaanden en eenoudergezinnen (7%) en bewoners van een sociale huurwoning (12%). Ook met eenzaamheid is er een significante relatie.
(heel) moeilijk
% inwoners dat (heel) gemakkelijk en (heel) moeilijk kan rondkomen met het netto inkomen van het huishouden. bron: Inwonersenquête
Dimensus Beleidsonderzoek
38
Rondkomen met het huishoudinkomen
Dimensus Beleidsonderzoek
39
Gezondheid, beweegnorm en fitnorm
60%
58%
65%
61%
59%
61%
54%
50%
Driel
65%
62%
60% 48%
Elst
44%
Herveld-Andelst
Heteren
% inwoners dat voldoet aan de beweegnorm en de fitnorm Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’ ; geen gegevens bekend voor Valburg
47%
46%
44%
41%
Oosterhout
Randwijk
39%
Slijk-Ewijk
Zetten-Hemmen bewegnorm
Overbetuwe fitnorm
Zes op de tien inwoners van de gemeente Overbetuwe voldoen aan de (oude) ‘beweegnorm’. Dat betekent dat zij tenminste vijf keer per week minimaal 30 minuten lichaamsbeweging heeft, zoals (stevig) wandelen, fietsen of tuinieren. De cijfers verschillen niet heel veel tussen de dorpen. Bijna de helft (47%) voldoet aan de fitnorm, ofwel ze bewegen minimaal drie keer per week 20 minuten intensief (inspannend). In Zetten-Hemmen en Randwijk is het percentage inwoners dat aan deze norm voldoet lager dan gemiddeld. Deze normen zijn inmiddels vervangen door een nieuwe beweegrichtlijn. Belangrijk verschil is dat de nieuwe beweegrichtlijnen aanbevelen om spier- en botversterkende oefeningen te doen en om niet te veel stil te zitten. Deze norm is niet uit de enquête-uitkomsten te halen.
Gemiddeld geven de inwoners van Overbetuwe een 7,8 als rapportcijfer voor hun gezondheid. In Gelderland en Nederland is dat 7,7 (bron: WSJG?). Het cijfer verschilt nauwelijks tussen de dorpen. Verschil is er ook niet tussen mannen en vrouwen, wel naar leeftijd: jongeren tot 30 jaar geven gemiddeld een 8,2, 30-45 jarigen een 8,0, 45-65-jarigen een 7,7 en 65plussers een 7,4. Ook geven kwetsbare groepen hun gezondheid een lager cijfer, zoals mensen die vaak (5,5) of soms (7,2) eenzaam zijn en mensen die (heel) moeilijk kunnen rondkomen (6,6). Dimensus Beleidsonderzoek
40
Zelfredzaamheid / problemen in het dagelijks leven geen problemen een of meer problemen
lichamelijke gezondheid
Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Zetten-Hemmen Overbetuwe
71% 8%
4%
21%
20%
aangaan en onderhouden 2% 10% van contacten
% inwoners met één of meer problemen (vaak of soms) in het dagelijks leven bron inwonersenquête; geen gegevens bekend voor Valburg /
psychische gezondheid 2% 10% lopen, zitten gaan staan 3% 7%
Als de inwoners een lijst met mogelijke problemen in het dagelijks leven wordt voorgelegd, geeft ongeveer 70% van de inwoners van Overbetuwe aan geen problemen op dit vlak te ervaren; een kleine 30% zegt wel problemen te ervaren; 8% zegt vaak één of meer problemen te ervaren, het merendeel (21%) zegt soms één of meer problemen te ervaren.
huishoudelijke taken 2% 8% administratie / financiën 1% 8% gaan naar voorzieningen in 2% 6% het dorp of de wijk boodschappen doen 2%3% opvoeding van kinderen* 1%4% dagelijkse activiteiten zoals 1% 3% wassen, aankleden, eten e.d. % inwoners met veel of enkele problemen in het dagelijks leven bron: Inwonersenquête / *indien van toepassing
Dimensus Beleidsonderzoek
21% 30% 28% 27% 32% 32% 24% 34% 29%
vaak / veel problemen soms / enkele problemen
In Driel is het aandeel inwoners dat vaak of soms problemen ervaart in het dagelijks leven het kleinst (21%), in Zetten-Hemmen (34%) het grootst. Ouderen (65+) (42%) en lager opgeleiden (34%) ervaren vaker dan gemiddeld problemen, evenals mensen die vaak (38% ) of soms (34%) eenzaam zijn of (zeer) moeilijk kunnen rondkomen met het huishoudinkomen (34%). De lichamelijke gezondheid levert de meeste problemen op in het dagelijks leven: bijna een kwart (24%) ervaart veel (4%) of enkele (20%) problemen met de gezondheid. Meer dan 10% ervaart wel eens problemen met het aangaan van contacten (12%) of met de psychische gesteldheid (12%).
41
Kunnen terugvallen op anderen kan zeker / waarschijnlijk terug vallen op familie
91%
kan zeker / waarschijnlijk terug vallen op vrienden
86%
kan zeker / waarschijnlijk terug vallen op mensen uit de buurt
heeft zeker / waarschijnlijk niemand om op terug te vallen
68%
2%
Mogelijkheid om zeker / waarschijnlijk terug te vallen op anderen als men hulp of zorg nodig heeft. bron: inwonersenquête 2019;
De meeste inwoners van de gemeente Overbetuwe kunnen als ze hulp of zorg nodig hebben (vrijwel) zeker terugvallen op familie (91%) en/of vrienden (86%). Ook denken twee op de drie inwoners in zo’n geval te kunnen terugvallen op mensen uit de buurt (68%). Een enkeling (2%) geeft aan dat er zeker of waarschijnlijk niemand is waarop hij of zij kan terug vallen als er hulp of zorg nodig is. Inwoners van Randwijk (81%) en Slijk-Ewijk (76%) kunnen vaker dan gemiddeld terugvallen op de buurtbewoners. In Heteren ligt dat percentage onder het gemiddelde (60%).
Dimensus Beleidsonderzoek
42
Mobiliteit eigen auto
87%
fiets
Herveld-Andelst
49%
openbaar vervoer
40%
E-bike
regiotaxi
3%
Oosterhout
27%
Randwijk
24%
Overbetuwe
heeft of gebruikt geen auto
13% 34% 40%
% dat regelmatig (vaak/soms) gebruik maakt van het openbaar vervoer. bron: Inwonersenquête ; geen gegevens bekend voor Valburg
gebruikt één of meer eigen vervoermiddelen heeft of gebruikt geen eigen vervoermiddelen
23% 29%
Zetten-Hemmen 6%
53%
Heteren
Slijk-Ewijk
28%
scooter / brommer
29%
Elst
73%
mee rijden met anderen
Driel
97%
Bijna alle inwoners van Overbetuwe (97%) bezitten of gebruiken één of meer eigen vervoermiddelen (auto, fiets, E-bike of scooter/brommer). Het merendeel gebruikt vaak of soms de eigen auto (87%) en/of de fiets (73%). Meer dan een kwart heeft de beschikking over een E-bike (28%). Eén op de tien inwoners heeft of gebruikt nooit een auto (11%).
3%
11%
gebruikt nooit het OV
31%
gebruikt zelden het OV
29%
Bijna de helft rijdt wel eens mee met anderen (49%) en 40% gebruikt regelmatig het openbaar vervoer. In Elst (53%) en in mindere mate in Zetten-Hemmen (34%) wordt meer gebruik gemaakt van het openbaar vervoer dan in de andere kernen, vanwege de ligging aan de spoorlijn. In de andere dorpen ligt het aandeel OV-gebruikers onder de 30%, met SlijkEwijk als uitschieter (13%).
Gebruik van verschillende vervoermiddelen Bron: inwonersenquête 2019;
Dimensus Beleidsonderzoek
43
SOCIALE SAMENHANG IN DE BUURT
Dimensus Beleidsonderzoek
44
Relatie met inwoners in de buurt De mensen in deze buurt blijven hier graag wonen
83%
14% 3%
De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om
80%
16%
4%
Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar
63%
31%
6%
Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt wonen
63%
28%
9%
De mensen in de buurt kennen elkaar goed*
59%
Ik woon in een gezellige buurt met veel saamhorigheid
45%
Ik heb veel contact met andere buurtbewoners
40%
Voelt zich betrokken bij de meeste mensen in de buurt**
42%
(helemaal) eens
neutraal
21% 37% 38%
46%
(helemaal) oneens
20% 18% 22%
Over het algemeen zijn de inwoners van de gemeente positief over de (relatie met de) andere inwoners in de buurt. Zo geeft meer dan 80% van de inwoners aan dat ze de uitspraken ‘’de mensen blijven hier graag wonen’’ en ‘’de mensen gaan op een prettige manier met elkaar om’’ onderschrijven. Ook voelt men zich veelal thuis in de buurt en vindt de meerderheid dat de bewoners in de buurt altijd voor elkaar klaar staan en elkaar goed kennen. Over de onderlinge contacten tussen de bewoners en de saamhorigheid in de buurt zijn de meningen het meest verdeeld. Dat geldt ook voor de betrokkenheid bij andere bewoners in de buurt: 40% voelt zich bij alle of de meeste bewoners uit de buurt wel betrokken, 46% bij sommige wel en sommige niet en 12% voelt zich bij de meeste buurtbewoners niet betrokken. Grosso modo zijn de inwoners van Slijk-Ewijk en Randwijk nog iets positiever dan gemiddeld over de (relatie met) de buurtbewoners en de inwoners van Oosterhout en Zetten-Hemmen iets minder positief. De verschillen zijn echter niet groot.
12% In de benchmark WSJG? zijn de cijfers voor Gelderland en Nederland alleen opgenomen voor de uitspraken ‘’De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om’’ (80% (helemaal) eens in Overbetuwe en 78% gemiddeld in Gelderland en Nederland) en ‘’buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar’’ (63% in Overbetuwe en resp. 63% en 61% in Gelderland en Nederland). De verschillen zijn heel beperkt.
Uitspraken over de (relatie met) inwoners in de buurt * stelling is omgedraaid naar ‘’positief’’ voor de vergelijkbaarheid ** geen stelling, omgewerkte vraag Bron: inwonersenquête 2019
Dimensus Beleidsonderzoek
45
Samenhang in de buurt
Als ik wat langer weg ben van huis houdt iemand een oogje in het zeil
85%
Als er iets in de buurt gebeurt is er wel iemand die mij dat komt vertellen
58%
(bijna) altijd / meestal wel
22%
20%
Om inzicht te krijgen in de sociale samenhang in de buurt is de inwoners een aantal uitspraken voorgelegd. Op de stelling ‘’Als ik wat langer van huis ben is er wel iemand in de buurt die een oogje in het zeil houdt’’ antwoordt 85% bevestigend. Bij ongeveer één op de tien bewoners is dat niet het geval. Rond de 60% van de inwoners geeft aan dat, als er iets vervelends gebeurt, men hiermee altijd of meestal wel bij iemand uit de buurt terecht kan (63%) en als er iets belangrijks in de buurt gebeurt dat iemand komt vertellen (58%). Voor één op de vijf inwoners is dat niet het geval.
Als er iets vervelends gebeurt in mijn leven kan ik hiermee terecht bij iemand in de buurt
Als er iets wordt georganiseerd in de buurt ga ik daar naartoe
6% 9%
63%
56%
soms wel, soms niet
17%
17%
20%
27%
meestal niet / (bijna) nooit
Als er iets in de buurt wordt georganiseerd gaat ruim de helft (56%) hier (vrijwel) altijd naar toe. Een kwart gaat dan (meestal) niet.
De meeste dorpen laten op deze punten een gemiddeld beeld zien. SlijkEwijk wijkt hier in positieve zin vanaf: op alle punten reageren de inwoners van Slijk-Ewijk hoger dan gemiddeld. Ook in Randwijk en Oosterhout laten een iets gunstiger beeld zien dan gemiddeld, vooral als het gaat om deelname aan activiteiten die worden georganiseerd.
Contacten in de buurt als er wat gebeurt Bron: inwonersenquête 2019 * gevraagd als stelling , exclusief nvt
Dimensus Beleidsonderzoek
46
Sociale controle 96%
Inbraak in de buurt
95% 94%
Iemand zit aan andermans auto
93% 84%
Jongeren die graffiti spuiten
87% 53%
Een heftige woordenwisseling op straat
Spijbelende kinderen
70% 36% 53%
Ik doe zelf zeker of waarschijnlijk wel iets
De inwoners is een vijftal mogelijke gebeurtenissen voorgelegd met de vraag : als zoiets gebeurt in de buurt, doet u dan zelf iets en ook: denkt u dat andere bewoners in uw buurt iets doen? Dit zegt iets over de sociale controle en de samenhang in de buurt. De meeste reacties zijn te verwachten als mensen ongeoorloofd aan eigendommen komen. Zo komt bij een inbraak in de buurt vrijwel iedereen zelf in acties (96% zeker of waarschijnlijk) en hetzelfde geldt als men ziet dat iemand aan een geparkeerde auto zit (95%). Ook denkt de meerderheid dat andere buurtbewoners zullen reageren. Ook het spuiten van graffiti lokt volgens de respondenten veel actie van bewoners uit. Mensen reageren naar verwachting minder vaak als er een heftige woordenwisseling is in de buurt (53%) of als men ziet dat spijbelende kinderen in de buurt rondhangen (36%). Bij de laatste twee voorvallen gaat men er eerder vanuit dat andere bewoners in de buurt hierop zullen reageren.
Ik denk dat de buurtbewoners zeker of waarschijnlijk wel iets doen
Wat doet u als zich iets voordoet in de buurt en wat verwacht u dat de buurtbewoners doen? Bron: inwonersenquête 2019; exclusief nvt/weet niet
Dimensus Beleidsonderzoek
47
Aanspreken bij overlast
82% 74% 67% 65%
63%
64%
25%
21%
Driel
60%
Elst
63% 65%
63%
70%
67%
73% 67% 66%
66% 61%
58%
24%
Heteren
21%
Oosterhout
Randwijk
Percentage inwoners dat kinderen, jongeren en/of volwassenen aanspreekt (vaak of meestal) als ze overlast veroorzaken. Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’ ; geen volledige gegevens bekend voor Valburg
67%
68%
68% 67% 59%
57%
63%
54%
29%
28%
Herveld-Andelst
65%
73% 68% 67%
25%
Slijk-Ewijk
24%
22%
Valburg
Zetten-Hemmen
Overbetuwe
(spelende) kinderen jongeren volwassen buurtbewoners spreekt zelden of nooit iemand aan
Als (spelende) kinderen, jongeren of volwassen buurtbewoners overlast veroorzaken, zijn er veel inwoners die bereid zijn ze hier (altijd of meestal) op aan te spreken. Twee op de drie inwoners spreken kinderen (68%) of jongeren (67%) aan als ze overlast geven en bij volwassen buurtbewoners is dat 63%. Een kwart van de inwoners (24%) zegt nooit of meestal niet anderen (kinderen, jongeren of volwassenen) aan te spreken als ze overlast veroorzaken. In Randwijk (29%) en Herveld-Andelst (28%) is dat percentage iets groter, hier zijn de mensen iets terughoudender om anderen aan te spreken.
Dimensus Beleidsonderzoek
48
INZET VOOR ANDEREN EN VOOR DE BUURT
Dimensus Beleidsonderzoek
49
Vrijwilligerswerk
37%
37%
36% 32%
25% 20%
29%
27%
20% 16%
Driel
Elst
27% 22%
28%
45%
44%
41%
38%
39%
34%
30%
25% 19%
22%
25% 21%
41%
40% 29%
26%
29% 27%
34%
32%
29%
25% 22%
24%
23% 20%
15%
Herveld-Andelst
% vrijwilligers (intensief en incidenteel) en potentieel aan vrijwilligers Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’
Heteren
Oosterhout
Randwijk
Slijk-Ewijk
Valburg
Zetten-Hemmen
Overbetuwe
vrijwilliger intensief vrijwilliger incidenteel wil zeker vrijwilligerswerk (blijven) doen wil misschien vrijwilligerswerk (blijven) doen
Iets meer dan vier op de tien (43%) inwoners hebben zich het afgelopen jaar intensief (20%) of incidenteel (23%) ingezet als vrijwilliger. Dat is iets minder dan gemiddeld in Gelderland (48%) en Nederland (47%) (bron: WSJG?). Met name in Randwijk is het aandeel vrijwilligers (64%, waarvan 26% intensief en 38% incidenteel) groter dan gemiddeld in de gemeente en in mindere mate geldt dat ook voor Valburg (56%), Herveld-Andelst (49%), en Slijk-Ewijk (49%). In Elst is het aandeel actieve vrijwilligers het kleinst (36%, waarvan 16% intensief en 20% incidenteel). Ook het potentieel aan vrijwilligers voor de komende jaren (63%, waarvan 34% zeker) is het grootst in Randwijk (44% wil zekervrijwilligerswerk (blijven) doen en 39% misschien) en Valburg (resp. 45% en 32%). Gemiddeld in Gelderland en Nederland ligt dit percentage iets hoger (70% zeker of misschien) (bron: WSJG?). Vrijwilligerswerk is in de vragenlijst omschreven als: werk dat men vrijwillig en onbetaald doet bij een vereniging of organisatie. Denk bijvoorbeeld aan: bardiensten bij de sportvereniging, coach bij voetbal, organisatie buurtfeest, iets organiseren in de kerk of moskee, meehelpen in een verzorgingshuis, enz. Onder jongeren tot 30 jaar is het percentage vrijwilligers (intensief en incidenteel) lager (36%) dan gemiddeld, in de leeftijdsgroep 65 tot 75 jaar juist iets hoger (46%).
In deze leeftijdsgroep is ook het aandeel intensieve vrijwilligers het grootst (28%). Onder de 75-plussers is het percentage vrijwilligers lager dan gemiddeld (33%), maar toch doet ook in deze leeftijdsgroep nog 19% intensief vrijwilligerswerk. Inwoners die moeilijk rond kunnen komen en inwoners die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven zetten zich minder in als vrijwilliger. Ook is er een relatie met eenzaamheid: mensen die vrijwilligerswerk doen zijn minder vaak eenzaam dan gemiddeld.
Dimensus Beleidsonderzoek
50
Actief in lokale verenigingen of organisaties sportvereniging
19%
kerkelijke of maatschappelijke…
14%
school / kinderopvang
11%
buurt- of burgerinitiatief
7%
zorginstelling
6%
culturele vereniging
6%
gezelligheidsvereniging
5%
overige vereniging
5%
dorps- of wijkraad
3%
niet actief in een of meer verenigingen of organisaties In welke vereniging en/of organisatie bent u actief? Bron: inwonersenquête 2019;
Dimensus Beleidsonderzoek
Driel Elst Herveld-Andelst Heteren Oosterhout Randwijk Slijk-Ewijk Zetten-Hemmen Overbetuwe
51% 45% 54% 49% 49% 64% 57% 54% 49%
% inwoners actief in één of meer verenigingen of organisaties. bron: Inwonersenquête; geen gegevens bekend voor Valburg
Als specifiek wordt gevraagd of men (als vrijwilliger) actief is geweest in één of meer verenigingen of organisaties, bevestigt ongeveer de helft dit*. De meeste mensen kiezen dan voor een sportvereniging (19%) of zijn actief in een kerkelijke organisatie of vereniging (14%) of bij een school of kinderopvang (11%). Het aandeel actieve vrijwilligers in deze verenigingen of organisaties is iets groter dan gemiddeld in Randwijk, Slijk-Ewijk, Zetten-Hemmen en Herveld Andelst en wat kleiner in Elst.
51%
In de leeftijdsgroep 30 tot 50 is men vooral meer dan gemiddeld actief in sportverenigingen (26%) en op school / kinderopvang (24%). Ouderen zijn vaker actief in kerkelijke verenigingen of organisaties (21%).
*Dit percentage is iets hoger dan wanneer direct wordt gevraagd of men wel of geen vrijwilligerswerk heeft gedaan (43%). Kennelijk ziet niet iedereen de inzet voor een organisatie of vereniging in eerste instantie als vrijwilligerswerk.
51
Vrijwilligers (intensief en incidenteel) en inzet voor vereniging of organisatie
Het aandeel vrijwilligers (intensief en incidenteel) in de dorpen vertoont (logischerwijs) hetzelfde beeld als het aandeel inwoners dat heeft aangegeven als vrijwilliger actief te zijn in één of meer verenigingen of organisaties. In Randwijk en Valburg zijn deze percentages het hoogst.
Dimensus Beleidsonderzoek
52
Mantelzorg
46%
44%
53%
50%
52%
48%
46%
37%
33% 20%
24%
24% 22%
26% 24%
22% 23%
20%
24%
27%
30% 23% 24%
23% 14%
Driel
Elst
Herveld-Andelst
Heteren
48%
Oosterhout
Randwijk
18%
Slijk-Ewijk
Zetten-Hemmen
intensief
incidenteel
Overbetuwe totaal
% mantelzorgers (intensief en incidenteel) Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’; geen gegevens bekend voor Valburg
Bijna de helft van de inwoners van de gemeente Overbetuwe geeft mantelzorg. Daarvan is de helft van de mantelzorg intensief (23%), de andere helft incidenteel (24%). De meeste mantelzorgers zorgen voor iemand uit de familie (41%, waarvan 22% intensief), één op de vijf inwoners geeft (ook) mantelzorg aan een vriend of vriendin (waarvan 3% intensief) en 14% geeft (ook) mantelzorg aan een buurtbewoner (waarvan 2% intensief). Mantelzorg is in de vragenlijst omschreven als: zorg aan een bekende, die langdurig ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is, zoals hulp bij wassen en aankleden, gezelschap houden, vervoer, geldzaken regelen of het huishouden doen. Het percentage mantelzorgers varieert van 37% in Slijk-Ewijk tot iets meer dan 50% in Oosterhout (53%) en Randwijk (52%). In Oosterhout valt het aandeel intensieve mantelzorgers op (33%). In de meeste dorpen ligt het percentage mantelzorgers rond het gemeentelijk gemiddelde. Het percentage mantelzorgers in de gemeente Overbetuwe (48%) is ongeveer even groot als het gemiddelde van Gelderland (51%) en Nederland (47%). De meeste mantelzorgers (55%) ervaren wat ze doen niet als een als een belasting, 30% wordt hierdoor enigszins belast en 15% van de mantelzorgers is tamelijk zwaar (9%), zeer zwaar (4%) of overlast (2%) door de mantelzorg. Dimensus Beleidsonderzoek
53
Hulp aan en zorg voor buren 73% 66%
63%
52%
50%
16%
Elst
Herveld-Andelst
64%
60%
50%
13%
11%
Driel
63%
13%
13%
Heteren
% inwoners dat de buren wel eens helpt of voor hen zorgt (inclusief mantelzorg) Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’ ; geen gegevens bekend voor Valburg
Oosterhout
55%
52%
51%
48%
68%
63%
52%
18%
16%
10%
Randwijk
64%
Slijk-Ewijk
Zetten-Hemmen
51%
12%
Overbetuwe
hulp aan of zorg voor buren (intensief) hulp aan of zorg voor buren (incidenteel) hulp aan of zorg voor buren (totaal)
Deze grafiek laat zien hoeveel inwoners wel eens (intensief of incidenteel) iets voor de buren / buurtbewoners doen, in de vorm van hulp (bijv. met klussen of boodschappen doen) en/of in de vorm van zorg voor mensen in een zorgwekkende situatie. Ook mantelzorg aan buurtbewoners is hierbij meegenomen. Twee op de drie (64%) inwoners doet op deze manier wel eens wat voor buren of buurtbewoners, veelal incidenteel (51%). Gemiddeld in Gelderland is dat 69%, in Nederland 67% (bron: WSJG?).
Als wordt ingezoomd op de verschillende vormen van ondersteuning dan geeft 52% aan wel eens buren of buurtbewoners een handje te helpen (waarvan 9% intensief), 42% zorgt wel eens voor een buurtbewoner in een zorgwekkende situatie (7% intensief) en 14% geeft wel eens mantelzorg aan een buurtbewoner (2% intensief). In de meeste dorpen spoort het percentage inwoners dat wel eens iets voor buren of buurtbewoners doet met het gemiddelde. Slijk-Ewijk springt er in positieve zin uit (73%). Dimensus Beleidsonderzoek
54
Inzet voor de (leefbaarheid in de) buurt 53%
49%
51%
48%
44%
43% 37%
39%
37%
33%
32%
29%
30%
25%
50%
50%
46%
36% 30%
28%
51%
47%
30%
33%
33%
36%
33%
34%
31%
28%
18% 6%
5%
4%
Driel
Elst
Herveld-Andelst
7%
9%
7%
Heteren
% inwoners dat zich heeft ingezet (intensief en incidenteel) voor de buurt en het potentieel Bron: inwonersenquête; exclusief ‘’weet niet’’; gegevens voor Valburg zijn van 2017
Oosterhout
8%
Randwijk
Slijk-Ewijk
7%
Valburg
Zetten-Hemmen
6%
Overbetuwe
intensief ingezet incidenteel ingezet wil zich zeker (blijven) inzetten wil zich misschien (blijven) inzetten
Vier op de tien inwoners van de gemeente Overbetuwe hebben zich het afgelopen jaar vaak / intensief (6%) of soms / incidenteel (34%) ingezet voor de leefbaarheid in de buurt. Randwijk (53%), maar ook Slijk-Ewijk (43%) en Oosterhout (46%) scoren hierbij boven gemiddeld. In Elst (37% ) en Heteren (37%) zijn de percentages iets lager dan gemiddeld. Als wordt gevraagd of men zich (ook) in de toekomst wil (blijven) inzetten voor de leefbaarheid en de veiligheid is het potentieel aanzienlijk groter dan de inzet tot nu toe. Van alle inwoners in de gemeente wil 28% zich zeker (blijven) inzetten en nog eens 50% misschien. Hier zijn de verschillen tussen de dorpen kleiner. Inwoners die (zeer) moeilijk kunnen rondkomen zetten zich ook minder in voor de leefbaarheid in de buurt. Het zelfde geldt voor inwoners die één of meer problemen ervaren in het dagelijks leven. Inwoners tussen 30 en 65 jaar zetten zich het meest in voor de leefbaarheid in de buurt.
Dimensus Beleidsonderzoek
55
Inzet voor de leefbaarheid in de buurt en voor hulp aan buren
Het percentage inwoners dat zich heeft ingezet voor de leefbaarheid in de buurt (intensief en incidenteel) is verhoudingsgewijs het grootst in Randwijk en Slijk-Ewijk en het kleinst in Heteren en Elst (behalve Westeraam). In Slijk-Ewijk is ook het percentage inwoners dat zich intensief of incidenteel heeft ingezet voor hulp aan buren het grootst.
Dimensus Beleidsonderzoek
56
Inzet voor de buurt