22-11-08 Uitvoeringsprogramma 2022.pdf

Uitvoeringsprogramma 2022-2026

Datum: 6 september 2022 Registratienummer: 2022-038400

2

Inhoud Inleiding3 1. Duurzame en gezonde samenleving 5 1.1 Duurzaamheid 5 1.2 Circulair 6 1.3 Sport en gezondheid 7 1.4 Publieke gezondhed 8 2 Leefbare en bereikbare samenleving 10 2.1 Wonen 10 2.2 Mobiliteit 12 2.3 Economie 14 2.4 Veiligheid 16 2.5 Openbare ruimte 17 2.6 Recreatie en toerisme 19 3 Interactie met de samenleving 21 3.1 Participatiecultuur 21 3.2 Interactie met de samenleving 22 3.3 Dienstbare overheid  23 4 Inclusieve en participatiesamenleving 24 4.1 WMO 24 4.2 Jeugdzorg 26 4.3 Schuldhulpverlening 27 4.4 Armoedebeleid 28 4.5 Sterke sociale basis sociaal domein 29 5 Werkende en lerende samenleving 31 5.1 Participatiewet (re-integratie en participatie) 31 5.2 Participatiewet (inkomen) 32 5.3 Onderwijshuisvesting 32 5.4 Onderwijs en zorg 33 5.5 Kunst, cultuur en erfgoed 34 6 Informatie en kennissamenleving 36 6.1 Toegang tot diensten en producten 36 6.2 Verantwoord werken met gegevens 37 6.3 Digitaal en procesmatig werken 38 7 Financiën en bedrijfsvoering 40 7.1 Financiën 40 7.2 Bedrijfsvoering 41 8. Algemeen bestuur 43 8.1 Regionale samenwerking 43 8.2 Verbonden partijen 44

3

Inleiding Het coalitieprogramma “Samen aan zet!” laat op hoofdlijnen de ambities zien van de coalitie voor de periode 2022-2026. In dit uitvoeringsprogramma vertalen we de plannen, doelen en ambities uit het coalitieprogramma in doelstellingen en resultaten. Onze samenleving verandert, denk aan de toenemende kansenongelijkheid, de vergrijzing, inwoners die zelfredzamer worden, het groeiende aantal vluchtelingen, klimaatverandering, de stikstofcrisis, digitale ontwikkelingen en technologische innovaties. Of we er als lokale overheid nu wel of geen invloed op hebben, het is onze verantwoordelijkheid om op deze veranderingen in te spelen en er rekening mee te houden in onze dienstverlening en beleidsplannen. Dat willen we doen in samenspraak met raad, inwoners, ondernemers en organisaties. Dat vraagt van ons ook dat we aandacht geven aan de manier van werken met de raad, onze inwoners en ambtelijke organisatie. Participatiecultuur is dan ook een van de belangrijkste kernwaarden in het coalitieprogramma. En is dus ook logischerwijs een belangrijke ambitie in dit uitvoeringsprogramma. Iedereen moet mee kunnen praten, denken of doen. We zien ernaar uit om met de raad en ambtelijke organisatie vorm en kleur te geven aan onze nieuwe participatiecultuur.

Kracht van gemeenschappen Overbetuwe wil een samenlevingsgerichte, communicatieve en betrouwbare gemeente zijn, die oog heeft voor de kracht van gemeenschappen. We zien graag dat de Overbetuwse dorpen en wijken sterke gemeenschappen zijn en samenwerken aan de leefbaarheid en ontwikkeling van hun dorp. Wij faciliteren de voorbereiding en uitvoering van de (dorps)agenda’s en brengen onze eigen agenda en wettelijke taken in. Naar aanleiding van het rekenkamerrapport over de dorpsprofielen (10 maart 2022) gaan we met de raad in gesprek hierover. Samenwerking met de raad Dit uitvoeringsprogramma bieden we ter kennisname aan de raad aan. Het dient als uitgangspunt voor de concrete voorstellen die wij in deze raadsperiode aan de raad zullen voorleggen. De raad beslist mee over de koers die wij varen via de besluiten die hij neemt over de meerjarenbegroting en andere specifieke raadsvoorstellen. Samen geven we invulling aan de manier waarop wij als college met de raad samenwerken. Programma’s uit begroting De structuur van dit uitvoeringsplan volgt de programma-indeling van de begroting, zoals we in de kadernota aan de raad hebben vastgesteld. Ieder programma heeft een eigen hoofdstuk met daarin bestuurlijke doelstellingen en de beoogde resultaten, gebaseerd op de ambities in het coalitieprogramma. De doelstellingen baseren wij op bestaand én nog te ontwikkelen beleid.

Hierbij betrekken we, waar relevant, grote maatschappelijke opgaven en (wettelijke) ontwikkelingen. Zodra toekomstige ontwikkelingen vragen om aanpassing van beleid en inzet van andere middelen, anticiperen we hier tijdig op in afstemming met de raad. De benodigde middelen bij elke doelstelling zijn een globale inschatting. Bij jaarlijkse behandeling van de begroting wordt een totaalafweging gemaakt en vindt besluitvorming plaats over de te alloceren middelen.

4

Ambtelijke capaciteit Of we onze ambities kunnen realiseren, hangt mede af van de beschikbare ambtelijke capaciteit. Onze capaciteit staat onder druk door externe ontwikkelingen, zoals tekorten op de arbeidsmarkt en de gevolgen van de coronapandemie. We houden er rekening mee dat de capaciteit onder druk blijft staan, ondanks de maatregelen die we al hebben genomen en nog zullen nemen. Tot slot hebben we er als college vertrouwen in dat we met dit uitvoeringsprogramma de juiste stappen zetten voor een bloeiende toekomst van onze prachtige gemeente Overbetuwe. Dat doen we in het belang van iedereen die in Overbetuwe leeft, woont en werkt. We verheugen ons op een mooie, vruchtbare samenwerking met u: de raad, onze inwoners, ondernemers, organisaties en de ambtelijke organisatie. College van burgemeester en wethouders, september 2022

5

1. Duurzame en gezonde samenleving Een duurzame en gezonde samenleving vraagt van ons allen dat we duurzaam en gezond gaan denken en doen. Om dat te bereiken werken we als gemeente vanuit de nieuwe ‘Routekaart Duurzaam Overbetuwe 2025’. Daarin hebben we klimaatdoelstellingen vastgesteld. We realiseren de doelstellingen door inwoners, ondernemers, verenigingen en andere organisaties vanaf het begin bij de opgaven te betrekken. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de maatregelen betaalbaar zijn. Verder ondersteunen en stimuleren we ondernemers om duurzaam te innoveren. Participatie en communicatie Bij het opstellen van beleid en de uitvoering daarvan betrekken wij actief inwoners, bedrijven en organisaties. Hierbij kan de raad desgewenst vooraf kaders en uitgangspunten meegeven. Vanuit de interactievisie bepalen wij het type activiteit en de rol die de gemeente daarin heeft. Daaruit volgt het passende participatieniveau.

1.1

Duurzaamheid

Doelstelling Overbetuwe streeft ernaar in 2050 energieneutraal te zijn. Duurzaamheid gaat behalve over energietransitie, ook over circulaire economie en klimaatadaptatie. Dit is vastgesteld in de nieuwe Routekaart duurzaamheid. Via een programmatische aanpak, passen we duurzaamheid zoveel mogelijk inclusief toe bij inhoudelijke thema’s als economie, mobiliteit en wonen. Duurzaam denken en doen vraagt daarnaast om draagvlak en verandering vanuit de samenleving. Om dit te stimuleren heeft de gemeente een voorbeeldrol. Dit betekent dat we zelf duurzaam denken en doen en laten zien dat duurzaamheid belangrijk en waardevol is. Daarnaast inventariseren wij hoe we duurzaamheid kunnen stimuleren via onze leges en ons inkoopbeleid. Op steeds meer plekken is er onrust over de impact van windmolens op de gezondheid. Er komen daarom nieuwe landelijke regels rondom windturbines. Wij bekijken welke gevolgen deze regels hebben voor de lopende aanvragen en plannen voor windturbines. Beleidskader Lokaal beleid • Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (2020) • Transitievisie Warmte (2020) • Routekaart Duurzaamheid 2025 (2021) Regionaal beleid • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) • Regionale Adaptatiestrategie (2021) • Samenwerkingsagenda Rivierengebied Klimaatbestendig (2021) Moties en amendementen • Socialiseren vergoeding windmolenparken

6

Resultaat

Jaar realisatie

Eerste Wijkuitvoeringsplannen opstellen vanuit de Transitie Visie Warmte (inzet op pilotwijken fase 1 & 2)

2023 & 2025

Verlaging leges inventariseren tbv stimulering duurzaamheid

2023

Dorpen en wijken faciliteren bij duurzaamheidsprojecten in de buurt

2023

Programma duurzaamheid opstellen vanuit Routekaart

2024

Lokale adaptatiestrategie opstellen (zie openbare ruimte)

2024

Wet kwaliteitsborging Impact en gevolgen voor financiën, organisatie en personeel in kaart brengen wanneer de kwaliteitstoets vervalt vanwege de invoering van de omgevingswet

20241

Participatie en communicatie Bij gezondheid in relatie tot windmolenparken zullen wij het inzicht in effecten Activiteitenbesluit betrekken bij participatie in lopende processen rondom windturbineparken. Financiën Landelijk onderzoek geeft een inschatting van de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord. Deze inschatting is vooralsnog leidend voor ons. Binnen dit kader hebben we in dit uitvoeringsprogramma de kosten van enkele concrete processen en projecten benoemd. Uitwerking van het programma duurzaamheid zal meer duidelijkheid geven over inzet van het overige deel van de geraamde kosten. Dit vormt een financieel risico, maar biedt ook kansen om onze lokale doelstelling te behalen. Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Verlaging leges inventariseren tbv duurzaamheid

10.000

Inc.

Welstandsbeleid opstellen

65.000

Inc.

Gezondheid i.r.t. windturbineparken onderzoeken

15.000

Inc.

Omgevingsvisie actualiseren

100.000

Inc.

1.2

2024

2025

2026

Inc/str/inv

Circulair

Doelstelling Een circulaire economie is een economisch systeem waarin wij geen eindige grondstofvoorraden uitputten en waarin wij reststoffen en afvalstoffen volledig opnieuw inzetten in het systeem als grondstoffen. Voor de grondstoffen is het doel om de kwaliteit van de afvalstromen te verhogen. Hiermee voorkomen we dat waardevolle grondstoffen worden verbrand. Dit doen we door een grondstoffenbeleid op te stellen voor de huis-aan-huisinzameling. Maar ook door bijvoorbeeld in te spelen op het gedrag en de bewustwording van onze inwoners zodat ze beter en zuiniger omgaan met grondstoffen. De brigades voor zwerfafval zijn hier een mooi voorbeeld van. Het nieuwe grondstoffenbeleid vormt ook de basis voor de milieustraten: een toekomstig circulair ambachtscentrum in Elst en het behoud van een servicepunt in het westen van onze gemeente.

1

uitgaande van inwerkingtreding wet op 1 januari 2023.

7

Beleidskader Lokaal beleid • Routekaart Duurzaamheid 2025 (2021) Regionaal beleid • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) • Regionale Adaptatie Strategie (2021) • Samenwerkingsagenda Rivierengebied Klimaatbestendig (2021) Moties en amendementen • Wasbare luiers in grondstoffenbeleidsplan Resultaat

Jaar realisatie

Grondstoffenbeleidsplan opstellen

2023

Scenario’s voor circulair ambachtscentrum nader onderzoeken (in de vorm van een businesscase) en een servicepunt behouden in westen van gemeente

2024

Participatie en communicatie We hebben een enquête gehouden ten behoeve van het grondstoffenbeleidsplan. De uitkomsten hiervan delen wij nog met de gemeenteraad. Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Grondstoffenbeleidsplan opstellen en vaststellen

30.000

Scenario’s circulair ambachtscentrum nader onderzoeken

75.000

1.3

2024

2025

2026

Inc/str/inv Inc.

75.000

Inc.

Sport en gezondheid

Doelstelling We vinden het belangrijk om alle inwoners van onze gemeente plezier te bieden in sport en bewegen. Ongehinderd, laagdrempelig, betaalbaar en in een veilige en gezonde omgeving. Wij faciliteren voldoende sport- en beweegvoorzieningen (binnen en buiten) van een goede kwaliteit. Als een inwoner van Overbetuwe, ongeacht zijn of haar achtergrond, georganiseerd of ongeorganiseerd wil sporten, dan maken wij dit in een beweegvriendelijke openbare ruimte mogelijk. Andere gemeentelijke rollen in de uitvoering van het sport- en beweegbeleid zijn samenwerken en ondersteunen. Hiermee volgen we de gemeentelijke visie op de interactie met de samenleving (2020). De gemeente werkt samen met de vele sport- en beweegaanbieders, onderwijs- en zorgorganisaties en commerciële sport- en beweegaanbieders. Alle wijken en dorpen bieden veel ruimte voor kinderen om onbezorgd dicht bij huis buiten te kunnen spelen en voor (jong-)volwassenen en ouderen om te wandelen, fietsen en sporten. Een belangrijke bouwsteen is de versterking van de sportieve infrastructuur. De gemeente benut de kracht van sport en bewegen om maatschappelijke doelen te realiseren. Via het sport- en beweegbeleid leveren wij een bijdrage aan de vitaliteit van onze inwoners. Sporten en bewegen zorgen voor verbinding tussen mensen en stelt hen in staat (beter) te participeren in de samenleving.

Kinderen en jongeren groeien gezond op en sport- en beweegprogramma’s zijn kernwaarden bij de ontwikkeling van alle inwoners.

8

In 2021 is besloten om het zwembad in Zetten te behouden. We werken voor het zwembad in 2022 de verschillende scenario’s uit. De jaarlijkse bijdrage die al in de begroting zit (230 K) geeft een investeringsruimte die we in kunnen zetten. De definitieve lasten hangen af van de keuze die de raad maakt op basis van de uitkomsten van de onderzoeken en onderhandelingen met de eigenaar. Zorgen voor een sluitende exploitatie is een aandachtspunt voor de eigenaar. Beleidskader Lokaal beleid • Visie op Vastgoed (2018) • Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (2020) • Lokaal Sportakkoord Overbetuwe (2020) • Sport- en beweegnota Een leven lang gezond, vitaal en actief (2021) • Beleidsnotitie plan van aanpak JOGG (2021) • Speelbeleid; Samenspel(en) in Overbetuwe (2021) Moties en amendementen • Voortgang tarievenbeleid en kostendekkendheid vastgoed Resultaat

Jaar realisatie

Zwembad Zetten – scenario’s uitwerken en voorleggen aan de raad

2022-2023

Visie op Vastgoed evalueren

2023

Lokaal Sportakkoord uitvoeren

2023

Multifunctioneel sportcentrum Elst realiseren

2025

Vrijkomend vastgoed herontwikkelen

2026

Participatie en communicatie We faciliteren samenwerking tussen (inwoners)organisaties uit zorg, onderwijs, welzijn, sport en cultuur en gemeente. Overbetuwe Beweegt is het platform waar alles samenkomt en waarmee we de interactie met de samenleving vormgeven. Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Zwembad Zetten onderzoekskosten *

35.000

2024

Inc.

Onderzoek capaciteit binnensport

30.000

Inc.

Begeleiding traject Vitale Sportparken Driel & Heteren

30.000

Inc.

Sportieve ingrepen Openbare Ruimte (w.o. Calisthenicsvelden beweegroutes)

50.000

50.000

2025

50.000

2026

Inc/str/inv

50.000 Str.

* van de totale kosten van €72.000 is € 36.000 verwerkt in jaarschijf 2022

1.4

Publieke gezondhed

Doelstelling Preventie is nodig om te zorgen dat mensen langer gezond blijven. We geven aandacht aan de langetermijneffecten van de coronapandemie. Samen met verbonden partijen als VGGM en lokale organisaties uit zorg, welzijn, sport en cultuur slaan we de handen ineen om te werken aan een gezonde leefomgeving voor onze inwoners.

9

Waarin onze kinderen gezond kunnen opgroeien en onze volwassenen gezond en zo lang als mogelijk zelfstandig ouder worden. Het Overbetuwe Preventieakkoord is daarbij een doorvertaling van het Nationale Preventieakkoord en bundelt alle plannen voor een gezonde leefstijl. Hierbij horen onderwerpen als bewegen, voeding en gewicht, roken, alcohol- en drugsgebruik, stress, eenzaamheid, langer thuis wonen, schulden en laaggeletterdheid. De coronapandemie heeft veel impact gehad op het dagelijks leven, de gezondheid en het welbevinden van inwoners. Ook in Overbetuwe zien we hiervan de gevolgen, onder meer door een toegenomen vraag om ondersteuning en zorg voor inwoners. Met onze samenwerkingspartners zetten we daarom (tijdelijk) extra ondersteuning in via het Corona Steunpakket en de Rijksmiddelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs. Beleidskaders Lokaal • Uitvoeringsnotitie, Publieke Gezondheid Volwassen en Ouderen Overbetuwe (2018) • Preventie Akkoord Overbetuwe; Gezond Overbetuwe doen we samen! (2021) • Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2021–2024 • Verstevigen verbinding Sociaal Team en de eerstelijnszorg in de gemeente Overbetuwe (2021) Regionaal/landelijk • Wet publieke gezondheid (Wpg) • Landelijke nota Publieke gezondheid 2020-2024 • Regionale nota Publieke Gezondheid 2021 Gelderland Midden Moties en amendementen • Informeren uitrol 5G Resultaat

Jaar realisatie

Uitvoeringsplan laaggeletterdheid herijken

2022

Lokaal gezondheidsbeleid volwassenen/senioren vaststellen

2023

Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Inc/str/inv

Publieke Gezondheidsbeleid volwassenen/senioren n.a.v. te ontwikkelen beleidsnota

15.000

15.000

15.000

15.000 Str.

Coördinatie op uitvoering lokaal Preventieakkoord en Sportakkoord

50.000

50.000

Inc.

10

2

Leefbare en bereikbare samenleving

Een leefbare samenleving betekent: passende en betaalbare huisvesting, goede voorzieningen en een duurzame leefomgeving. Overbetuwe ontwikkelt door als een onderscheidende, krachtige gemeente met een aangenaam woon-, leef- en vestigingsklimaat. We werken integraal en zetten in op het verbinden van mensen, bedrijven, netwerken, beleidsvelden én op identiteit en beleving. Ook de nieuwe Omgevingswet heeft als essentie om in de fysieke leefomgeving tot een integrale visie en planontwikkeling te komen. Via 4 samenhangende bouwstenen in de fysieke leefomgeving (wonen, mobiliteit, economie en veiligheid) werken we daaraan. Participatie en communicatie Bij het opstellen van beleid en de uitvoering daarvan betrekken wij actief inwoners, bedrijven en organisaties. Hierbij kan de raad desgewenst vooraf kaders en uitgangspunten meegeven. Vanuit de interactievisie bepalen wij het type activiteit en de rol die de gemeente daarin heeft. Daaruit volgt het passende participatieniveau.

2.1

Wonen

Doelstelling Op dit moment heeft de gemeente Overbetuwe diverse woningbouwprojecten verspreid over de gemeente. Het doel is deze projecten te versnellen en zo 1.000 kwalitatieve en duurzame woningen te realiseren in deze raadsperiode. Daarbij ligt de nadruk op woningen voor starters, sociale woningbouw en seniorenwoningen. Verder hebben wij de ambitie om tussen 2026 en 2040 nog eens 3000 extra woningen kwalitatief en duurzaam bij te bouwen om te voldoen aan de woonbehoefte. Bij de bouw van woningen streven wij naar een zo circulair mogelijke bouw, die bijdraagt aan de lokale biodiversiteit en natuurwaarden (natuurinclusief bouwen). Wij stimuleren duurzaamheidsmaatregelen. We zorgen dat bij het bouwen van nieuwe woningen ook de bijbehorende voorzieningen zoals scholen worden gerealiseerd. We zien dat zich ongewenste effecten voordoen op de woningmarkt. We bekijken welke woonbeschermingsmaatregelen we hiervoor gaan inzetten, zoals bijvoorbeeld een zelfbewoningsplicht en een deel van de nieuwbouwkoopwoningen toewijzen aan eigen inwoners. We leggen nadrukkelijk de focus op het toekomstbestendig en duurzaam maken van de bestaande woningvoorraad. Ook stimuleren we combinaties van wonen en zorg. De invoering van de nieuwe Omgevingswet sluit aan bij onze inzet op een hogere mate van participatie passend bij ons participatiebeleid. Dit gaat samen met intensiever vooroverleg.

De financiële gevolgen van de Omgevingswet voor de gemeente Overbetuwe worden steeds duidelijker. Op basis van gemeentelijke cijfers en aannames heeft een extern bureau onlangs geraamd wat de effecten op leges en kosten algemene dienst voor Overbetuwe zullen zijn. In de tabel financiën staat wat deze effecten zijn. Met Liander willen wij overgaan tot verkabeling van hoogspanningsmasten boven de bebouwde kommen van Elst, Oosterhout en Zetten. Beleidskader Lokaal beleid • Welstandsnota (2016) • Visie op Grondzaken (2018) • Nota Bovenwijks (2018) • Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (2019) • Transitie Visie Warmte (2020) • Woonagenda 2025 (2021)

11

Regionaal beleid • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) Moties en amendementen • Functieverandering buitengebied • Burgerparticipatie bij afwijken bestemmingsplan • Diverse onderwerpen uitwerken in Woonagenda • Woningsplitsing • Doorpakken voor Driel (vervolg op ontwikkelvisie Driel Zuid-Oost (In de Biezenkamp)) • Circulair bouwen in Driel Zuid-Oost • Groene en sociale invulling Vriezenenck • Bouwpercelen buurtschap Reeth • Park Tergouw Resultaat

Jaar realisatie

Welstandsbeleid Nieuwe nota welstand gebaseerd op gedachtegoed Omgevingswet

2023

Mogelijke woonbeschermingsmaatregelen onderzoeken

2023

Omgevingsvisie actualiseren Formeel noodzakelijk vanwege de invoering van de Omgevingswet in 2023. Inhoudelijk nodig om nieuwe ontwikkelingen zoals de regionale verstedelijkingsopgave en duurzaamheidsopgave (o.a. Routekaart) een plek te geven

2023

Actualisatie Nota Grondbeleid

2023

Dorpshart Driel is nog in studie. Studie afronden en besluit nemen

2023

Regie voeren (stimuleren en faciliteren) op initiatieven voor bijzondere doelgroepen en/of bijzondere woonvormen

2023

Driel, De Biezenkamp (voorheen Zuid-Oost): eerst ontwikkelvisie uitwerken; incl verkeersafwikkeling, circulair bouwen etc

2023

Aanpassing bestaande woningen stimuleren (toegankelijkheid en doorstroming)

2023

6 woonwagenstandplaatsen realiseren

2023

Dorpshart Heteren: wonen en commerciële ruimte. Andere woonvlekken

2023 2024

Elst Centraal: wonen in deelgebieden Klooster en Stationsplein West

2024

Woonzorg: visie + afwegingskader

2024

Land van Tap: ontwikkelvisie uitwerken

2023

Woningen Land van Tap realiseren

na 2025

Diverse woningbouwinitiatieven behandelen volgens het principe first in first out

2026

200 tijdelijke en vaste wooneenheden regisseren (stimuleren en faciliteren) in conceptuele bouw, flexwonen en bijzondere typologieën (o.a. tiny houses, CPO, collectief wonen)

2026

Dorpshart Oosterhout: multifunctionele voorzieningen en wonen

2026

Hoogspanning verkabelen, onderzoek, planvorming en uitvoering

2022 - 2027

Woongebied De Pas I

2027

Woongebied De Pas II

2029

12

Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Uitvoeringsprogramma wonen Onderzoek realisatie flexwoningen Woonadviseur Matchmaking tussen bestaand vastgoed en bijzondere doelgroepen Visie Wonen en zorg (opstellen)

100.000 25.000 10.000

25.000

25.000

Inc. 25.000 Str. Inc.

15.000 pm

Inc. Inv.

Actualisatie Nota Grondbeleid

20.000

Inc.

Verkabeling hoogspanning In 2026 is er een investering van €5 miljoen van de gemeente. De kapitaallasten zijn € 167.000. Deze doen zich echter pas voor met ingang van het jaar na volledige realisatie (vanaf 2027 dus). Bijdrage van de provincie voor onderzoek en planvorming wordt vanaf 2022 ingezet

2.2

Inc/str/inv

Str.

Mobiliteit

Doelstelling Mobiliteit heeft een sleutelrol in het bereikbaar, aantrekkelijk en leefbaar houden van onze gemeente, zowel voor onze inwoners als onze bedrijven. Wij zetten in op het bereikbaar houden van de kernen en voorzieningen, de transitie naar duurzame mobiliteit, en blijvende regionale bereikbaarheid. Het wegennet moet veilig zijn. Busverbindingen willen we behouden. Voor wie niet zelfstandig kan reizen, blijft het doelgroepenvervoer toegankelijk. Dit vervoer is per 2024 emissie-vrij (financiën in par. 4.2 Jeugdzorg). Kwetsbare verkeersdeelnemers (fietsers en voetgangers) staan centraal. De oostwestverbindingen verbeteren we. We realiseren voldoende overstappunten (hubs met deelauto’s) voor optimaal gebruik van het mobiliteitsnetwerk. We stimuleren uitstootvrije mobiliteit zoals fiets, openbaar vervoer en elektrisch vervoer. Vanuit de fietsagenda krijgen de volgende trajecten prioriteit: Fietspad Linge Oost, Zeegstraat-Heterensestraat en Polderstraat.

Beleidskader Lokaal beleid • Ambitiedocument Overbetuwe 2030 sociale, slimme en schone mobiliteit (2020) • Actieagenda 2022 sociale, slimme en schone mobiliteit (2021) • Beleidsplan Sociaal Domein Overbetuwe 2020-2025 ‘Een sterke sociale basis in Overbetuwe’ • Fietsnota Overbetuwe fietst verder, Naar een optimaal fietsnetwerk tussen de kernen (2018) • Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (2019) • Routekaart Duurzaam Overbetuwe (2021) • Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (2021) Regionaal beleid • Strategische agenda middengebied Overbetuwe en Lingewaard (2021) • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) • Verstedelijkingsstrategie regio Arnhem Nijmegen en Foodvalley (2021) • Visie voor een bereikbaar Gelderland (2020)

13

Moties en amendementen • Rondweg Driel • Onderzoek verkeersveiligheid rondom scholen en sportaccommodaties • Veilig Verkeer(d) • Verkeersveilig maken Peperstraat • Omgeving A325 veilig en bereikbaar • Voorbereiding realisatie Railterminal Resultaat

Jaar realisatie

Plaatsingsbeleid laadinfrastructuur actualiseren

2022

Actieplan verkeersveiligheid opstellen Inzicht in welke wegvakken/ kruispunten de hoogste prioriteit hebben om aan te pakken. Hierin nemen we ook het onderzoek mee naar verkeersveiligheid rondom scholen en sportaccommodaties

2023

Verkeersplan Driel opstellen Inzicht in de belangrijkste opgaven en welke maatregelen hiervoor op welk moment nodig zijn (voor korte, middellange en lange termijn). De verkenningen rondweg Driel en verduurzamen mobiliteit (o.a. deelauto’s, hubs) nemen we ook hierin mee

2023

Verkeersplannen voor alle andere kernen opstellen

2024 - 2028

Nota Parkeernormen actualiseren

2023

Nieuwe ontwikkelstrategie station Zetten - Andelst Stationsomgeving Zetten-Andelst optimaliseren. Beter functionerend Ov-knooppunt

2023

Knoop 38 Samen met de gemeente Nijmegen een ontwerp uitwerken voor wegvak Rijksweg Zuid/Griftdijk tussen Olympiasingel en Keizer Hendrik VI singel

2023

Snelle fietsroute Arnhem-Elst-Nijmegen, VeluweWaalPad We onderzoeken of het tracé inpasbaar en financieel haalbaar is

2023

Wegencategoriseringsplan actualiseren

2023

Optimale verbindingen tussen de kernen realiseren. Fietsagenda uitvoeren

2022 - 2026

Uitvoeringsagenda Lingevisie

2023

Verkenningen gebiedsaanpak A325

2023

Participatie en communicatie Voor het opstellen van plannen en de uitvoering werken we samen met medeoverheden en betrekken we actief inwoners, ondernemers, onderwijsinstellingen en andere stakeholders. In sommige gevallen krijgen bijvoorbeeld bedrijven of inwoners zelf een nadrukkelijke rol om acties uit te voeren en faciliteert de gemeente alleen. In andere gevallen hebben wij een sturende of stimulerende rol. Hierbij kan de raad desgewenst vooraf kaders en uitgangspunten meegeven. De verkeersplannen koppelen wij in de planning zo mogelijk aan de Dorpsagenda’s.

14

Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Actieplan verkeersveiligheid

40.000

Verkeersplannen per kern

30.000

Herziening Nota Parkeernormen

20.000

Inc.

Nieuwe ontwikkelstrategie station Zetten - Andelst

50.000

Inc.

Wegencategoriseringsplan

30.000

Inc.

Optimale verbindingen tussen de kernen/fietsagenda2 Kapitaallasten invest. 2023 Kapitaallasten invest. 2024 Kapitaallasten invest. 2025 50.000

Verkenningen Gebiedsaanpak A325

25.000

2025

2026

Inc/str/inv Inc.

50.000

50.000

Uitvoeringsagenda Lingevisie

2.3

2024

50.000

50.000 15.000

50.000

Str.

50.000 Str. 15.000 15.000

Economie

Doelstelling Wij zetten in op een sterk vestigingsklimaat en ondernemersvriendelijke dienstverlening. Daarnaast stimuleren wij ondernemers in de energietransitie en bij duurzaam innoveren. Sterk vestigingsklimaat Kansen en problemen pakken wij samen op met lokale ondernemers en regionale samenwerkingsverbanden. Deze samenwerking bouwen wij verder uit. Voor 2022-2026 werken wij onder andere aan de volgende onderdelen van het vestigingsklimaat: • Zorgen voor voldoende nieuwe bedrijfskavels zodat (groeiende) bedrijven kunnen doorstromen. We sluiten daarbij aan bij de verstedelijkingsstrategie en actualisatie Omgevingsvisie • Arbeidsmarkt • Duurzaamheid en ondernemerschap Ondernemersvriendelijke dienstverlening Gemeente Overbetuwe staat al jarenlang bekend als een ondernemersvriendelijke gemeente (meting MKB Nederland). De ambitie is om dit minimaal te behouden en vooral verder te versterken, zodat ondernemers zich optimaal op hun ondernemerschap kunnen richten. Lokale inkoop is een onderdeel hiervan. We ondersteunen agrarische ondernemers om een toekomstbestendige en natuurinclusieve bedrijfsvoering tot stand te brengen.

Beleidskader Lokaal beleid • Functieveranderingsbeleid buitengebied (2008) • Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (2019) • Marktverordening en standplaatsenbeleid (2020) • Economisch Uitvoeringsprogramma gemeente Overbetuwe 2021 – 2022 • Ambitiedocument Overbetuwe 2030 sociale, slimme en schone mobiliteit (2020) • Routekaart Duurzaam Overbetuwe (2021) • Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (2021)

2

Dit betreft een investering van €1,5 miljoen voor trajecten 1e Weteringsewal - Tobbenhofsestraat, Zeegstraat - Heterensestraat, Polderstraat en € 500.000 in zowel 2024 als 2025 voor andere maatregelen fietsagenda.

15

Regionaal beleid • Verstedelijkingsstrategie regio Arnhem Nijmegen en Foodvalley (2021) • Strategische agenda middengebied Overbetuwe en Lingewaard (2021) • Regionaal Programma Werklocaties regio Arnhem Nijmegen 2021-2024 • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) Resultaat

Jaar realisatie

Economische Agenda Overbetuwe 2023-2026. Het Economisch Uitvoeringsprogramma 2021-2022 actualiseren. De volgende onderdelen uit het Coalitieprogramma nemen wij op in de Economische Agenda: • sterk ondernemers- en vestigingsklimaat • lokale inkoop (Koop Overbetuwse Waar) • duurzaamheid en ondernemerschap • arbeidsmarkt Poort van Midden Gelderland Noord herstructureren • planvorming en subsidie bij de provincie • fysieke uitvoering

2023

2022 2023

Onderzoek doen naar verplaatsing Heterense Tennisvereniging De tennisvereniging ligt op bedrijventerrein Poort van Midden Gelderland Noord. Dit lijkt geen toekomstbestendige locatie. Er wordt gezocht naar andere locatie in Heteren. Vanuit economie is het belang dat er ruimte bijkomt voor ondernemerschap

2023

Omgevingsvisie onderdeel bedrijventerreinen actualiseren

2023

Beleid huisvesting arbeidsmigranten op basis van het afwegingskader grootschalige huisvesting arbeidsmigranten (pilot) en het regionale beleidskader regio Arnhem Nijmegen (GMR

2024

Inzicht in toekomstbestendige en natuurinclusieve bedrijfsvoering van de agrarische sector. Dit leidt tot een voorstel aan de raad De inzichten zijn input voor het daarna op te stellen functieveranderingsbeleid buitengebied

2024

Functieveranderingsbeleid buitengebied

2024

Marktverordening actualiseren

2023

Participatie en communicatie Planvorming doen wij altijd in overleg met de betrokken ondernemers. Zoveel als mogelijk benaderen wij hen eenmalig voor meerdere plannen. Zo belasten wij ondernemers niet met meerdere participatietrajecten achter elkaar. Het onderzoek naar verplaatsing Heterense Tennisvereniging doen wij samen met de betrokken sportverenigingen en dorpsraad Heteren. Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Opstellen beleid arbeidsmigranten

2024 20.000

2025

2026

Inc/str/inv Inc.

Onderzoek verplaatsing Heterense Tennisvereniging

10.000

Inc.

Inzicht in toekomstbestendige en natuurinclusieve bedrijfsvoering agrarische sector

60.000

Inc.

Functieveranderingsbeleid buitengebied

35.000

Inc.

16

2.4

Veiligheid

Doelstelling We willen de objectieve en subjectieve veiligheid voor inwoners, bezoekers en organisaties verhogen om de kwaliteit van de leef-, woon- en werkomgeving te verbeteren. We blijven inzetten op onze doelstellingen in de nota Integrale Veiligheid: aanpak ondermijnende criminaliteit, terugdringen en bestrijden van High Impact Crimes, het versterken van verkeersveiligheid en het vergroten van de weerbaarheid tegen digitale dreiging. Ontwikkelingen in de samenleving en op veiligheidsgebied vragen steeds meer aandacht. De aanpak van ondermijning, mensenhandel, bestuursrechtelijke maatregelen om georganiseerde criminaliteit aan te pakken, etc. volgens het huidige beleidsplan vraagt meer personele inzet dan we nu hebben. Deze capaciteit breiden wij daarom uit. Een veilige en gezonde leefomgeving is een belangrijke voorwaarde om in een gemeente te willen wonen, verblijven, recreëren, ondernemen en/of werken. Daarbij zetten we in op preventie, maar ook op repressie als dat noodzakelijk is. Beleidskader Lokaal beleid • Nota Integrale Veiligheid 2021 – 2022 Regionaal/intergemeentelijk beleid • Meerjarenbeleidsplan Politie Oost-Nederland 2019-2022 • Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland • Meerjarenteamplan 2019-2022 Basisteam Rivierenland West Resultaat

Jaar realisatie

Handhavingsbeleid vaststellen

2023

Integraal veiligheidsbeleid vaststellen Huidig beleid actualiseren en daarin ondermijning en woninginbraken meenemen

2023

Veiligheidsprotocol voor raads-, burger- en collegeleden evalueren

2026

Participatie en communicatie Bij het vaststellen van het Handhavingsbeleid betrekken wij externe partijen zoals de Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA), de Veiligheids- en Gezondheidsregio Midden Gelderland (VGGM) en politie. Bij het opstellen van het Integraal Veiligheidsbeleid betrekken wij inwoners, ondernemers, en veiligheidspartners zoals VGGM en politie. Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Opstellen handhavingsbeleid Uitvoering handhavingsbeleid

10.000

Versterken inzet openbare orde en veiligheid

100.000

2024

2025

Inc/str/inv Inc.

pm 100.000

2026

100.000

100.000 Str.

17

2.5

Openbare ruimte

Doelstelling Voor het onderhoud van de openbare ruimte heeft de raad gekozen voor scenario ’Basis op orde’. Dat hebben ze vastgesteld in het Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (IKP OR) Het onderhoud voeren we uit op basis van de vastgestelde beeldkwaliteit met behulp van beheerplannen en beeldkwaliteitsbestekken. We actualiseren deze om het onderhoud van de openbare ruimte op orde te houden. Niet overal wordt de openbare ruimte hetzelfde gebruikt. De functiegebieden dorpscentra, knooppunten voor openbaar vervoer, de hoofdstructuur, grote groengebieden, woongebieden, bedrijventerreinen en het buitengebied verschillen alle in gebruik en inrichting. Afhankelijk van het functiegebied zorgen we voor een passende (her)inrichting en beheer. Herinrichtingen, nieuwe bouwprojecten en andere nieuwe ontwikkelingen bieden kansen voor verbetering van de openbare ruimte. Bij het ontwerpen van de leefomgeving richten we ons op het behouden en versterken van het groene en dorpse karakter. De focus daarbij ligt op de volgende 6 maatschappelijke opgaven: identiteit, gezond en inclusief, klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaam en circulair en veilig. Deze benoemen we in de Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 en de IKP OR. Bij herinrichtingen en nieuwe ontwikkelingen nemen we de 6 opgaven binnen de (financiële) mogelijkheden als kader mee.

Het buitengebied (landschap) is aan verstedelijking onderhevig. We zorgen in het buitengebied dat de ontwikkeling van rood en groen hand in hand gaan. We ontwikkelen een sterke samenhangende groenblauwe structuur (landschappelijk raamwerk). Daarbij houden wij de landschappelijke waarden duurzaam in stand. We stimuleren de agrarische sector, beeldbepalend voor het buitengebied, om de rol van landschapsbeheerder te blijven vervullen. Beleidskader Lokaal beleid • Functieveranderingsbeleid buitengebied (2008) • Landschapsontwikkelingsplan (2010) • Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (2019) • Integraal Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (2021) • Routekaart Duurzaam Overbetuwe (2021) Regionaal beleid • Verstedelijkingsstrategie regio Arnhem Nijmegen en Foodvalley (2021) • Strategische agenda middengebied Overbetuwe en Lingewaard (2021) • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) • Streekgids Overbetuwe (2022) Resultaat

Jaar realisatie

Beleidsplan openbare verlichting evalueren

2022

Meerjarenplan voor het vervangen van wegen en groen

2022

Beheerplannen en beeldkwaliteit bestekken opstellen

2023

IKP OR evalueren

2023

Landschapsontwikkelingsplan actualiseren

2024

Water- en rioleringsplan (inclusief Lokale Adaptatie Strategie) opstellen

2024

Dijkversterking Waal • Participatie • Realisatie Gastvrije Waaldijk

2024

18

IKP OR actualiseren

2025

Uitvoeringsplan Landschap 2022-2026

2026

Ambitie Boven-Linge • intentieovereenkomst aangaan • samenwerkingsovereenkomst opstellen • fietspad Lingeroute in fasen realiseren

2022 2023 2026

Landschapszones (lopende projecten) ontwikkelen • Knoop 38 • De Danenberg

2026

Dijkversterking Nederrijn • Verkenningsfase • Planfase/uitwerkingssfase • Uitvoering

2025 2026 na 2026

Ambities IKP OR realiseren • bewustwording 6 opgaven • realisatie ambities, opstellen uitvoeringsplannen

2026

Participatie en communicatie De openbare ruimte moet zoveel mogelijk aansluiten bij de wensen van onze inwoners en ondernemers. Door een grotere betrokkenheid van inwoners en ondernemers verstevigen we de binding met de openbare ruimte en bereiken we een hogere kwaliteit. Wij stimuleren actieve betrokkenheid en doen een beroep op de inbreng en creativiteit van inwoners, ondernemers en landschapsvrijwilligers om mee te denken over en te werken aan de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Inc/str/inv

Realisatie ambities IKP OR

125.000

200.000

275.000

325.000 Str.

Actualisatie IKP OR Toelichting: naar aanleiding van beheerplannen, actualisatie meerjaren vervangingsplan en toezegging aan raad

75.000

Meerjarenplannen groot onderhoud wegen en groen

600.000

800.000

1.000.000

10.000

10.000

10.000

Inc.

1.200.000

Str.

Toelichting: regulier onderhoud en investeringen/rehabilitaties staan al in de begroting. De uitgaven voor groot onderhoud nemen wij vanaf 2023 op in de begroting Bloemrijke akkerranden (project verlengen met 4 jaar)

10.000 Str .

19

Ambitie Boven-Linge (grondaankoop en fietsvoorzieningen)3 Kapitaallasten investering 2023 Kapitaallasten investering 2024 Kapitaallasten investering 2025 Kapitaallasten investering 2026 Dijkversterking Waal, invulling wensen participatie

2.6

5.000

5.000 10.000

5.000 10.000 10.000

Str. Str. Str.

pm

Recreatie en toerisme

Doelstelling Wij willen, samen met de gemeente Lingewaard, recreatie en toerisme versterken en daardoor de aantrekkelijkheid van ons gebied vergroten. Dit doen we bijvoorbeeld door verblijfsmogelijkheden uit te breiden, dagrecreatie te bevorderen en de bereikbaarheid ervan te optimaliseren. Mede om recreatie en toerisme te stimuleren streven we naar een variatie en diversiteit in culturele uitingen. Kernwoorden daarbij zijn verbinden, samenwerken en ontmoeten, waarbij jeugd en educatie belangrijke onderwerpen zijn. Onze gemeente heeft al veel te bieden aan kunst, cultuur en erfgoed. In Overbetuwe kan een culturele reis gemaakt worden door een eigen theater, kunstschatten (UNESCO Werelderfgoed) en diverse kernen met een rijke historie zoals het Betuwse oorlogsverhaal en de Polen van Driel. Dat behouden en versterken wij. Met voorzieningen passend bij de profielen van de verschillende kernen willen we beter aansluiten bij de wensen van de bewoners en de eigen positie tussen Arnhem en Nijmegen versterken. De leefbaarheid van dorpen behouden wij, met aandacht voor de diverse karakters. Beleidskader Lokaal beleid • Nota kampeerbeleid (2008) • Startnota archeologische monumentenzorg Overbetuwe (2009) • Landschapsontwikkelingplan (2010) • Nota Toeristische bewegwijzering (2013) • Monumentenlijst (2014) • Uitvoeringsbeleid evenementen (2016) (incl.

evaluatie) • Nota recreatie en toerisme (2017) • Erfgoedverordening (2017) • Cultuurvisie gemeente Overbetuwe 2022-2025 – ‘Op Waarde Geschat’ (2021) Regionaal beleid • Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (2021) Resultaat

3

Jaar realisatie

Nota recreatie en toerisme actualiseren

2023

Besluiten over invoering toeristenbelasting

2023

Evenementenbeleid actualiseren en evalueren

2023

Het betreft een investering van € 100.000 in 2023 en een jaarlijkse investering van € 250.000 in de jaren 2024, 2025 en 2026. De kapitaallasten van de investering in het boekjaar worden in het volgende jaar gerealiseerd.

20

Participatie en communicatie We evalueren de Nota recreatie en toerisme samen met de recreatieve en toeristische sector en de gemeente Lingewaard (gezamenlijke nota). Bij het evenementenbeleid betrekken wij organisatoren van evenementen, veiligheidspartners en andere geïnteresseerden. Voordat de raad een keuze maakt over toeristenbelasting, maken wij inzichtelijk wat wensen en belemmeringen zijn vanuit bedrijven die overnachtingen aanbieden. Financiën

4

Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

Actualisatie evenementenbeleid4

10.000

Taakveld begroting Veiligheid

2024

2025

2026

Inc/str/inv Inc.

21

3

Interactie met de samenleving

De interactievisie ‘Gemeente Overbetuwe: samenlevingsgericht, communicatief en betrouwbaar!’ geeft richting aan ons handelen in interactie met de samenleving. Dit doen we door de behoefte van inwoners en de kracht van gemeenschappen centraal te stellen. En inwoners het vertrouwen en de mogelijkheid te geven om samen oplossingen te bedenken. Op deze manier geven we richting aan de participatiecultuur, waarbij de gemeente zich bewust is van haar eigen rol, investeert in professioneel handelen en zo een dienstbare overheid is. Participatie en communicatie Bij het opstellen van beleid en de uitvoering daarvan betrekken wij actief inwoners, bedrijven en organisaties. Hierbij kan de raad desgewenst vooraf kaders en uitgangspunten meegeven. Vanuit de interactievisie bepalen wij het type activiteit en de rol die de gemeente daarin heeft. Daaruit volgt het passende participatieniveau.

3.1

Participatiecultuur

Doelstelling We hebben als college het vertrouwen uitgesproken om met de raad, onze inwoners en ambtelijke organisatie aan de slag te gaan. Participatiecultuur is daarbij het uitgangspunt. We gaan inwoners beter betrekken, om aan te sluiten op de behoeften en ervaringen die er in onze samenleving zijn. Zo verwachten we een groter draagvlak voor beleid en besluiten te creëren en waar mogelijk een plan of besluit beter te maken. Inwoners beter betrekken heeft impact op de participatiecultuur. Hoe we dat doen, werken wij uit. We betrekken de raad vooraf bij trajecten om te bepalen in welke vorm inwoners, bewonersplatforms, verenigingen en andere organisaties kunnen deelnemen. Daarbij is het van belang dat we onder andere met raad en ambtelijke organisatie het volgende doen: - De richtlijnen vanuit de interactievisie over de hele linie in praktijk blijven brengen - Het ambitieniveau en participatieniveau bepalen - Afspraken maken om tot samenwerking te komen - In een participatieplan de gemaakte afspraken vastleggen - Onze informatie toegankelijk maken voor iedereen Beleidskader Lokaal beleid • Interactievisie: Gemeente Overbetuwe: samenlevingsgericht, communicatief en betrouwbaar! (2020) • Interactiewijzer (2020) • Participatiebeleid Overbetuwe (2021) Resultaat

Jaar realisatie

Programmatisch en veranderkundig plan van aanpak maken voor verandering vaardigheden, houding en gedrag

2022

Afspraken maken met de raad over de samenwerking met college

2022

Toepassing interactievisie en participatiebeleid ondersteunen en verbeteren

2026

Doorlopend delen van goede voorbeelden en lessen ter inspiratie en ondersteuning van het gezamenlijke veranderproces

2026

22

Participatie en communicatie In Q4 van 2022 is er een gesprek met de raad over uitgangspunten van de participatiecultuur en hoe daarbij aan te sluiten op de dorpsagenda’s. Dorpscontactpersonen verbinden ontwikkelingen in dorpen met gemeentelijke opgaven. Dorpscontactpersonen of bewonersorganisaties brengen zelf voorbeelden, knelpunten en dilemma’s in, zodat we er samen van blijven leren en ons ontwikkelen. Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Uitvoeren veranderaanpak vaardigheden, houding en gedrag5

60.000

60.000

60.000

60.000 Str.

3.2

Inc/str/inv

Interactie met de samenleving

Doelstelling De gemeente Overbetuwe wil graag een samenlevingsgerichte, communicatieve en betrouwbare gemeente zijn. Goed samenspel met de samenleving vraagt communicatief en consequent handelen van het gemeentebestuur en de gemeentelijke organisatie. En een flexibel en daadkrachtig bestuur én organisatie. Waar bestuurlijk draagvlak voor verandering is en medewerkers in staat zijn om te luisteren en te leren. Ons uitgangspunt is dat we continu in contact zijn met de samenleving. Door vroegtijdig met elkaar in gesprek te gaan, komen verschillende perspectieven, kennis en creativiteit op tafel. Zo kan de samenwerking zorgen voor meer draagvlak, betere besluiten en tijdwinst. Een duidelijke procedure en goede communicatie zijn daarbij onmisbaar. Ervaring leert dat het samen opstellen van een agenda door inwoners en gemeente leidt tot versterking van de samenhang in een dorp of wijk. Een dorpsagenda gaat over leefbaarheid en de ontwikkeling van een dorp. Deze agenda gaat in eerste instantie over wat inwoners zelf doen en kan richting geven aan keuzes van de gemeente. De gemeente faciliteert dit proces desgevraagd door informatie of begeleiding te bieden. Samen met het dorp kijken we vervolgens naar de agenda: wat doen inwoners zelf, wat is aan de gemeente en wat is aan andere partners? We zijn als gemeente duidelijk over wat het dorp kan verwachten van de gemeente.

Beleidskader Lokaal beleid • Interactievisie: Gemeente Overbetuwe: samenlevingsgericht, communicatief en betrouwbaar! (2020) • Interactiewijzer (2020) • Participatiebeleid Overbetuwe (2021) Resultaat

5

Jaar realisatie

Werkwijze dorpsprofielen/ dorpsagenda's actualiseren, beter aansluitend op de diversiteit in kracht en tempo van de verschillende dorpen en wijken

2022

Knelpunten en dilemma’s bespreken en aanpakken die ontstaan binnen de gemeentelijke organisatie

2026

Dashboards met digitale informatie op dorps/wijkniveau maken en openstellen voor inwoners, samenwerkingspartners en gemeentelijke organisatie6

2025

Zie ook paragraaf 7.2 Bedrijfsvoering (Versterken kwantitatieve en kwalitatieve inzet voor begeleiding en communicatie participatieprocessen) 6 Zie paragraaf 6.2 datagedreven werken

23

Financiën Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Facilitering dorpsprocessen om te komen tot (uitvoering) van dorpsagenda’s. (uitgaande van 5-6 actieve gemeenschappen per jaar die financiële ondersteuning behoeven)

30.000

30.000

30.000

30.000 Str.

Presentie en gemeenschaps-opbouw in dorpen/ wijken waar inwoners (nog) niet in staat zijn een gezamenlijk dorpsproces te organiseren

100.000

100.000

100.000

100.000 Str.

Faciliteren verbinding dorpsprocessen – gemeentelijke organisatie

70.000

70.000

70.000

70.000 Str.

3.3

Inc/str/inv

Dienstbare overheid

Doelstelling We willen dat inwoners onze dienstverlening als kwalitatief goed ervaren. Ons streven is dat het voor onze inwoners, ondernemers en instellingen duidelijk is wat ze van de gemeente kunnen verwachten. Warm en persoonlijk contact speelt hierin een belangrijke rol. Ook sluiten we met onze dienstverlening zoveel mogelijk aan op de behoefte van de inwoner. Tot slot willen we een lokale ombudspersoon aanstellen, die bijdraagt aan een meer dienstbare overheid. Beleidskader Lokaal beleid • Dienstverleningsconcept 2017-2021 Resultaat

Jaar realisatie

Principes voor dienstverlening opstellen die leidend zijn voor ons handelen

2022

Uitvoeringsplan maken voor het dienstverleningsconcept

2023

Een onafhankelijk lokaal ombudspersoon aanstellen die bijdraagt aan een meer dienstbare overheid

2023

Het dienstverleningsconcept uitvoeren dat moet leiden tot een meer transparante informatievoorziening en betere dienstverlening aan de voorkant. Dat zorgt ervoor dat inwoners in het eerste contact goede dienstverlening ontvangen (bijvoorbeeld door warm door te verbinden)

2026

Financiën We maken een uitvoeringsplan voor het dienstverleningsconcept met de huidige formatie. Er is naar verwachting wel een investering nodig om het dienstverleningsconcept vervolgens uit te voeren. Met name op de inzet van formatie in de frontoffice, zodat inwoners in het eerste contact een goede dienstverlening ontvangen. De financiële consequenties van dergelijke keuzes werken wij uit in het dienstverleningsconcept. Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Onafhankelijke lokale ombudspersoon

50.000

50.000

50.000

50.000 Str.

pm

pm

pm

Uitvoeren dienstverleningsconcept

pm

Inc/str/inv

24

4

Inclusieve en participatiesamenleving

Een inclusieve samenleving is een samenleving waarin iedereen meedoet. De mogelijkheden, talenten en eigen regie van de mens staan centraal. We streven naar een inclusieve cultuur waarin wij verschillen erkennen, respecteren en benutten. Zorg voor elkaar is in essentie de verantwoordelijkheid van onze inwoners zelf. Ouders zorgen voor hun kinderen, kinderen zorgen voor hun oudere ouders, geliefden zorgen voor elkaar, buren zorgen voor hun buurtgenoten en buurtgenoten zorgen voor hun buurt. Dat is de sociale basis in Overbetuwe. De ondersteuning aan mensen die een steuntje nodig hebben, maken we laagdrempelig beschikbaar. Hierbij zetten we de kracht van onze Overbetuwse samenleving zoveel als mogelijk in. Mantelzorgers en vrijwilligers zijn van onschatbare waarde. Ondersteuning en hulp vindt bij voorkeur dichtbij en in het eigen netwerk plaats. Zo houdt iedereen die dat kan regie over zijn/haar eigen ondersteuningsvraag. We streven naar een verbetering van onze digitale dienstverlening. We zorgen er ook voor dat de medewerkers van het Sociaal Team Overbetuwe (STO) meer aanwezig zijn in de kernen. Het STO biedt onze inwoners één integrale toegang voor ondersteuningsvragen. Het STO kan inwoners op allerlei manieren faciliteren, ondersteunen, de weg wijzen, een keukentafelgesprek inzetten voor vraagverheldering en een ondersteuningsplan opstellen.

We zetten ons in om vroegtijdig te signaleren en ondersteuning nabij, toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief goed te organiseren. Participatie en communicatie Voor het opstellen van plannen en de uitvoering werken we samen met medeoverheden en betrekken we actief inwoners, klankbordgroepen, participatieraad, ondernemers, onderwijsinstellingen en andere stakeholders. Hierbij kan de raad desgewenst vooraf kaders en uitgangspunten meegeven. Vanuit de interactievisie bepalen wij het type activiteit en de rol die de gemeente daarin heeft. Daaruit volgt het passende participatieniveau. Cliëntervaringsonderzoek helpt mede inzicht te geven in de kwaliteit van uitvoering.

4.1

WMO

Doelstelling De gemeente heeft een belangrijke verantwoordelijkheid als het gaat om de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Het doel van de Wmo is dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en dat zij goed mee kunnen doen in de maatschappij. We sluiten daarbij ook aan bij onze doelstellingen van onze vastgestelde sport- en beweegnota en het lokale sport- en preventieakkoord. Wij bieden zorg aan de inwoners die dat nodig hebben. Ons streven is het voorzieningenniveau kwalitatief op een hoog peil te houden en de kosten reëel te ramen op basis van verwachte bestedingen en de autonome ontwikkeling van de bevolking. Om de Wmo effectief en efficiënt uit te voeren, zetten we in op preventie, vroegsignalering en ontschotting met het doel ondersteuning van inwoners die dat nodig hebben zo integraal mogelijk vorm te geven, vanuit het Sociaal Team Overbetuwe. Daarnaast bieden we ondersteuning zoveel mogelijk aan als algemene voorziening, gebruikmakend van de bijdrage van inwoners en sterke gemeenschappen. Dagbesteding vanuit de Wmo combineren we met arbeidsmatige dagbesteding. Dagbesteding kent een differentiatie in zwaarte van licht en dichtbij naar zwaardere inzet. Met de dagbesteding als algemene voorziening bieden we dichtbij een laagdrempelig aanbod voor inwoners. Het gaat dan om lichte ondersteuning.

Dit kan veelal goed samen gaan met ontmoetingsactiviteiten die voor dorpsbewoners in de huiskamer worden georganiseerd.

25

Voor wie niet zelfstandig kan reizen, blijft het doelgroepenvervoer toegankelijk. We zetten komende jaren via een groeimodel in op het versterken van het vrijwilligersvervoer. Daarmee kunnen we blijven voorzien in de groeiende vervoersvraag. We benutten hiermee de voorliggende mogelijkheden optimaal, maar maken van het doelgroepenvervoer geen algemene voorziening. Beleidskader Lokaal beleid • Beleidsplan Sociaal Domein Overbetuwe. 2020-2025 ‘Een sterke sociale basis in Overbetuwe’ • Regionale Kadernota Samen aan Zet 2022 e.v. (beschermd wonen) • Woonagenda 2025, inclusief uitvoeringsplan Regionaal beleid Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland verzorgt voor en met 11 Gelderse gemeenten de inkoop van Wmo zorg, Jeugdhulp, Activerend Werk, Beschermd Wonen en Verblijf Als onderdeel van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) ondersteunt het onderdeel Inkoop sociaal domein de samenwerking van gemeenten. Dat gebeurt door contracten met zorgaanbieders af te sluiten en deze te onderhouden. Gezien de omvang van het werkgebied met 11 gemeenten en ruim 450.000 inwoners kunnen we door samenwerking een aanmerkelijk efficiencyvoordeel behalen. Ook draagt de samenwerking bij aan rechtmatige inkoop en bestrijding van zorgfraude. We zien ook in de zorg steeds grotere personele problemen bij onze aanbieders.

Dat vraagt van gemeenten om samen na te denken over de mogelijke consequenties hiervan en alternatieven voor ‘gebruikelijke’ zorg en over incidentele of structurele oplossingen. Daarnaast kan het arbeidsmarktbeleid in de regio hier ook gericht op inspelen. Moties en amendementen • Motie hogere structurele bijdrage initiatieven voor ontmoeting Resultaat

Jaar realisatie

Uitvoeringsplan maken voor beschermd wonen en lokale infrastructuur GGZ

2022 (e.v.)

Meerdere locaties voor ontmoeting en verbinding in gebruik nemen. Van deze locaties werken er twee met het concept dagbesteding als algemene voorziening. De eerste locatie opent eind 2022 in Heteren. De andere locaties worden tussen 2023 en 2025 geopend

2022-2025

Visie en uitvoeringsplan wonen & zorg maken

2023 - 2024

Aanbod voor trainingen valpreventie uitvoeren en netwerk opzetten voor een duurzame toeleiding en doorverwijzing naar een aanbod beweegcursussen

2023 (e.v.)

Financiën We zorgen voor reële ramingen op basis van verwachte bestedingen en autonome bevolkingsgroei. Het primaire doel van de Wmo is te zorgen dat inwoners langer zelfstandig thuis kunnen wonen en mee kunnen blijven doen in de samenleving. Er is sprake van een sterke en versnellende groei van de oudere doelgroep de komende jaren, als gevolg van demografische factoren. Om voortdurend passende dienstverlening te kunnen bieden, stemmen we onze beleids- en uitvoeringscapaciteit af op de groeiende aantallen ouderen. We ramen de kosten voor Wmo-maatwerkvoorzieningen in overeenstemming met het voorspelmodel van de VNG. De monitor Sociaal Domein geeft inzicht in de meerjarenkostenontwikkeling en is vertrekpunt voor de budgettering. Om dagbesteding als algemene voorziening de komende jaren mogelijk te maken, is budget nodig voor personele kosten, voor de gemeentelijke bijdrage aan het Hart van Heteren (voor ieder geval de komende 2 jaar) en voor opstart- en inrichtingskosten van een algemene voorziening.

26

Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Dagbesteding algemene voorziening (meerdere locaties)

150.000

150.000

150.000

150.000 Str.

Aanbod valpreventie en netwerk beweegaanbod

75.000

75.000

75.000

75.000 Str.

4.2

Inc/str/inv

Jeugdzorg

Doelstelling Vanuit de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor jeugdhulp en de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Om de Jeugdzorg effectief en efficiënt uit te voeren zetten we vanuit het Sociaal Team Overbetuwe in op preventie, vroegsignalering en ontschotting met het doel ondersteuning van inwoners die dat nodig hebben zo integraal mogelijk vorm te geven. Ons streven is het voorzieningenniveau kwalitatief op een hoog peil te houden en de kosten reëel te ramen op basis van verwachte bestedingen en de autonome ontwikkeling van de populatie. Dit doen we door ondersteuning zoveel mogelijk als algemene voorziening aan te bieden, gebruikmakend van de bijdrage van inwoners en sterke gemeenschappen. We bieden laagdrempelige ondersteuning aan onze jeugd zodat problemen niet groter worden. We maken daartoe een uitgewerkt plan voor de structurele versterking van de sociale basis voor onze jeugd. Hierin zetten we vanuit het STO in op de inzet van de Praktijkondersteuner Jeugd, het jongerenwerk, het schoolmaatschappelijk werk en de samenwerking met onze partners. De coronapandemie had veel impact op het dagelijks leven, de gezondheid en het welbevinden van jongeren. Ook in Overbetuwe zien we als gevolg hiervan een toegenomen vraag om ondersteuning en zorg.

Samen met onze partners zetten we daarom (tijdelijk) extra ondersteuning in via het Corona Steunpakket en de Rijksmiddelen van het Nationaal Programma Onderwijs. Met het vormgeven van de coalitie ‘Kansrijke Start’ komen we tot een gezamenlijk aanpak van de eerste 1000 dagen van een kind (- negen maanden t/m twee jaar). Deze periode is van groot belang voor de latere ontwikkeling van het kind. De coalitie is een samenwerking tussen betrokkenen uit het sociaal en medisch domein. Vanuit de Regionale Begroting Jeugd zetten we in op voortzetting van succesvolle transformatieprojecten en op nieuwe innovatieve projecten die bijdragen aan de transformatie van jeugdhulp en jeugdbescherming. Tot slot zorgen we voor een soepele overgang van jeugd naar volwassenheid door een optimale ketensamenwerking met betrokken partners. Beleidskader Lokaal beleid • Beleidsplan Sociaal Domein Overbetuwe. 2020-2025 ‘Een sterke sociale basis in Overbetuwe’ • Beleidsmonitor Sociaal Domein 2021 • Interactievisie: Gemeente Overbetuwe: samenlevingsgericht, communicatief en betrouwbaar!, september 2020 Regionaal beleid Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland verzorgt voor en met 11 Gelderse gemeenten de inkoop van Wmo zorg, Jeugdhulp, Activerend Werk, Beschermd Wonen en Verblijf.

Als onderdeel van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) ondersteunt het onderdeel Inkoop sociaal domein de samenwerking van gemeenten. Dat gebeurt door contracten met zorgaanbieders af te sluiten en

27

deze te onderhouden. Gezien de omvang van het werkgebied met 11 gemeenten en ruim 450.000 inwoners kan door samenwerking een aanmerkelijk efficiencyvoordeel behaald worden. Ook levert de samenwerking een bijdrage aan rechtmatige inkoop en aan bestrijding van zorgfraude. Moties en amendementen • motie #MIJNSTEMTELT elkaar scherp houden op het betrekken van jongeren Resultaat

Jaar realisatie

Plan uitwerken voor versterken sociale basis voor Jeugd

2022-2025

Beleidsplan en uitvoeringsplan ‘Kansrijke Start’ maken

2023

Beleidsplan 18- 18+ maken

2024

Plan Regionaal Budget Jeugd uitwerken

2023

Financiën We zorgen voor reële ramingen op basis van verwachte bestedingen en de autonome ontwikkeling van de bevolking. We ramen de kosten op basis van de inzichten die de monitor sociaal domein biedt. Voor de versterking van de sociale basis voor Jeugd werken we een plan uit waarin we de financiën voor de realisatie opnemen. Voor het behalen van de ambities uit ‘Kansrijke Start’ zijn we mede afhankelijk van partners zoals VGGM-JGZ. Ook zij ondervinden de gevolgen van de krapte op de arbeidsmarkt. Als hiervoor extra personele inzet van ons nodig is, komen we met een voorstel naar de gemeenteraad. Gemoeid met te bereiken resultaat

2023

2024

2025

2026

Inc/str/inv

Uitvoering plan versterken sociale basis Jeugd

60.000

700.000

700.000

700.000

Str.

Uitvoering Beleidsplan 18- 18+

pm

pm

pm

pm

Uitvoering Beleidsplan en “Kansrijke Start”

pm

pm

pm

pm

150.000

150.000

150.000

150.000

Str.

130.000

290.000

300.000

Str.

Uitvoering plan Regionaal Budget Jeugd Doelgroepenvervoer emissie-vrij⁷

4.3

Schuldhulpverlening

Doelstelling De Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs) regelt dat mensen met (dreigende) problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. We zetten in op schuldpreventie en – mocht dat toch nodig zijn – schuldsanering. Omdat armoede vaak samengaat met andere problematiek op het gebied van zorg en welzijn, is een integrale aanpak noodzakelijk. We voorkomen dat inwoners te maken krijgen met problematische schulden door meer in te zetten op preventie en vroegsignalering. Inwoners van wie bekend is dat ze een minder vitale financiële huishouding hebben, krijgen specifieke aandacht. Dit geldt ook voor ondernemers uit het MKB. Hebben mensen toch (problematische) schulden? Dan bieden we waar nodig ondersteuning op maat aan die laagdrempelig en integraal is.

7

Financiële dekking is al verwerkt in de Kadernota 2023.

28

Beleidskader Lokaal beleid • Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2025 • Integraal armoedebeleid 2019-2022: “Samen zorgen voor perspectief” • Uitvoeringsplan integraal armoedebeleid 2019-2022 • Visie op schuldhulpverlening 2022-2025: “Op weg naar een vitale financiële huishouding” (nog door de raad vast te stellen eind 2022) Regionaal/landelijk beleid • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), gewijzigd per 1 januari 2021 • Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv) Resultaat

Jaar realisatie

Visie en beleid schuldhulpverlening opstellen