22-10-18 A7 TIC; Participatie GastVrije Waaldijk, 1 Participatieverslag.pdf

PARTICIPATIEVERSLAG onderwerp project opgesteld door

datum status

1

Participatieverslag Inrichting Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe (maatwerkoplossingen) Gemeente Overbetuwe 31 augustus 2022 definitief

INLEIDING De noordelijke Waaldijk wordt de komende jaren volledig versterkt door Waterschap Rivierenland. Dit betreft een 80 kilometer lang traject tussen Gorinchem en Nijmegen en is verdeeld over 5 dijkversterkingsprojecten. Het project Wolferen-Sprok wat ligt in de gemeente Overbetuwe is een van deze 5 dijkversterkingsprojecten. Vanwege de dijkversterking moet ook de dijkweg worden vervangen. Dit is een kans om de verkeersveiligheid op de dijk te verbeteren en de uitstraling van de dijk een impuls te geven en de beleving te vergroten. De gemeenten West Betuwe, Tiel, Neder-Betuwe, Overbetuwe, Nijmegen en Lingewaard, Waterschap Rivierenland en provincie Gelderland hebben vervolgens onderzocht hoe deze (meekoppel)kans gerealiseerd kan worden. Dit resulteerde in een Masterplan Gastvrije Waaldijk. Bureau Megaborn heeft in juni 2022 een -concept- adviesrapport over de weginrichting (maatwerkoplossingen) van de Gastvrije Waaldijk in gemeente Overbetuwe opgesteld. Om ervoor te zorgen dat de dorpsraden Oosterhout en Slijk-Ewijk en de bewoners hun stem kunnen laten horen heeft de gemeente een participatieproces georganiseerd. De aandachtspunten, wensen en ideeën worden gebruikt om het adviesrapport aan te vullen en aan te scherpen. Ter afronding van het participatieproces is dit verslag opgesteld.

Het bevat een uitleg over het gevolgde participatieproces, een weergave van de gegeven reacties die de dorpsraden en de bewoners hebben ingebracht en de met reden omklede punten welke al dan niet tot aanpassing van het plan hebben geleid.

Aandachtspunten dorpsraad Oosterhout • Veilige inrichting weg, met name voor fietsers en voetgangers. • Motoren liever weren van de dijk. • Dijkweg afsluiten voor gemotoriseerd verkeer. • Boulevard 30 km per uur. • Boulevard de maximale lengte geven. • Brede wandelstrook boulevard. • Verhaal van de Waal vormgeven met historische kring Oosterhout. Aandachtspunten dorpsraad Slijk-Ewijk • Veiligheid voor fietsers en wandelaars (langzaam verkeer). • Overlast van motoren (hardrijden en lawaai). • Toename van verkeer (door recreatief gebruik) van de dijk afgelopen jaren mede door stedelijke ontwikkeling van Nijmegen-Noord. • De combinatie van verschillende verkeersvormen leidt tot gevaarlijke situaties (snel vs. langzaam, recreatief/particulier vs. landbouw (groot materieel, (groot) peloton racefietsers vs. andere weggebruikers). • Ontsluiting van het dorp vanuit de dijk. • Verbinding tussen uiterwaarden en het dorp vanuit de Dorpsstraat. • Overlast van passanten bij de rustplaats (voornamelijk ’s avonds in de zomer). • Verkeersremmende/snelheidsremmende maatregelen, ook bij de kerk/Dorpsstraat. • Remming/ontmoediging van doorgaand gemotoriseerd verkeer ter voorkoming van sluiproutes en woonwerk-verkeer (over langere afstand). • Scheiding van verkeersstromen Dijk, Valburgse- Oosterhoutsestraat en de A15.

• Een elektrisch punt bij de dijk voor de friettent, zodat een aggregaat niet meer nodig is. Dijktrap en oplaadpunt voor fietsen (dorpendeal). • Behoud van de witte gemeentepaaltjes op de dijk. • Parkeren auto’s bij de afritten bij de Weerdsedam maar ook bij andere afritten. • Gevaarlijke situatie door parkeren auto’s bij camping/restaurant de Altena.

Figuur 1: Impressie inloopbijeenkomst

2

HET PARTICIPATIEPROCES Naast het participatieproces dat loopt over de lange lijn van de Gastvrije Waaldijk, heeft de gemeente Overbetuwe zelf ook een participatieproces gehouden dat gaat over de detailinrichting van de Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe. De participatie is gevoerd met de dorpsraden Oosterhout en Slijk-Ewijk en de bewoners. Daarnaast heeft afstemming plaatsgevonden met betrokken organisaties zoals politie en busvervoerder. Participatie lange lijn (participatieniveau raadplegen) Dit participatieproces was bedoeld voor stakeholders om inbreng te geven over het hele traject Nijmegen - Gorinchem (de 80 km lange lijn). Op dinsdag 30 augustus is in het breed bestuurlijk overleg besloten de vier basisbouwstenen (waalband, rijbaan, grasbetonsteen en belevingspunten) te handhaven en de toolbox van het masterplan uit te breiden met enkele elementen. Voor de Waaldijk in Overbetuwe betekent dit dat in samenwerking met andere dijkversterkingsprojecten nog nagegaan moet worden hoe het gedrag van de verkeersdeelnemers positief is te beïnvloeden. Dorpsraden (participatieniveau adviseren) De dorpsraden Oosterhout en Slijk-Ewijk hebben advies uitgebracht over de detailinrichting van de Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe. Daarbij hebben zij vanuit hun rol de collectieve belangen behartigd voor het dorp zonder daarbij namens alle inwoners te (kunnen) spreken.

• In januari/februari 2022, voor de opstelling van het concept-adviesrapport over de weginrichting van de Gastvrije Waaldijk in de gemeente Overbetuwe, hebben de dorpsraden Oosterhout en Slijk- Ewijk hun wensen ingebracht. • Op 9 juni is met de dorpsraad Oosterhout en op 15 juni met de dorpsraad Slijk-Ewijk hierover verder gesproken en hebben we laten zien op welke wijze de ingebrachte wensen van januari/februari in het adviesrapport waren opgenomen. • Na de inloopbijeenkomsten voor de bewoners is met de dorpsraden gesproken over de aan te passen punten in het plan. Op 14 juli is met Coen van Kessel van bureau VZIER en de dorpsraad Slijk-Ewijk de afstemming met de dorpendeal besproken. En op 15 juli is met dorpsraad Oosterhout de uitwerking van de boulevard aldaar besproken. • Tenslotte is het eindconcept van dit verslag en de te verwerken punten voor advies voorgelegd aan beide dorpsraden. Inloopbijeenkomsten bewoners (participatieniveau informeren/raadplegen) Voor de bewoners zijn twee inloopbijeenkomsten georganiseerd: één in Slijk-Ewijk op maandag 4 juli en één in Oosterhout op dinsdag 5 juli. De 185 direct aanwonende dijkbewoners ontvingen per mail een uitnodiging. Daarnaast was de bijeenkomt aangekondigd in Gemeente Nieuws en de websites van de gemeente Overbetuwe en de projectorganisatie Wolferen-Sprok. Beide avonden werden druk bezocht, circa 70 bewoners per avond.

Tijdens deze bijeenkomsten heeft de gemeente in samenwerking met bureau Megaborn en het waterschap toelichting gegeven op het voorgestelde plan en hebben bewoners de mogelijkheid gekregen een reactie achter te laten middels reactieformulieren. 70 personen hebben een formulier ingevuld. De reacties zijn verzameld, gedigitaliseerd en geanonimiseerd en zijn weergegeven in bijlage 1. Vervolgens zijn de reacties gecategoriseerd per thema (zie bijlage 2). De beantwoording van de reacties per thema is weergegeven in hoofdstuk 3.

Figuur 2: Bericht inloopbijeenkomsten weginrichting Waaldijk

3

BEANTWOORDING PER THEMA De reacties zijn gecategoriseerd naar de volgende thema’s, zoals weergegeven in figuur 3. Alle genoemde reacties per thema zijn weergegeven in bijlage 2. In dit hoofdstuk zijn de reacties per thema beantwoord. Elke paragraaf behandelt één van de onderstaande twaalf thema’s.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Thema weggebruik snelheidsregime boulevard Oosterhout boulevard Slijk-Ewijk breedte kleur/markering band/strook belevingspunten snelheidsremmers wegmeubilair afsluiting proces handhaving/monitoring

Toelichting Veilige weginrichting voor alle weggebruikers Snelheidsregime Boulevard (30 km/u-zone) bij Oosterhout incl. struinpaden Boulevard (30 km/u-zone) bij Slijk-Ewijk incl. struinpaden Indeling rijbaan: breedte Indeling rijbaan: kleur/markering/fiets(suggestie)stroken Indeling rijbaan: waalband/grasbetonstrook Belevingspunten Snelheidsremmende maatregelen Verlichting, bebording, geleiderails en afvalbakken Dijkweg afsluiten (in welke vorm dan ook) Proces Handhaving en monitoring

Figuur 3: Een overzicht van de thema’s.

3.1

WEGGEBRUIK

Reacties: 2, 6, 12, 14, 24, 25, 29, 33, 38, 41, 47, 52, 63, 65, 81, 90, 91, 96, 98, 104, 106, 109, 116, 120, 121, 148, 161, 177, 180, 187, 193, 199, 202, 214, 224, 249, 253, 258, 259, 271. Bewoners willen een veilige weginrichting. Hierbij vragen ze met name aandacht voor de fietser en voetganger. Een aantal bewoners wil meer focus/aandacht voor fietsers en voetgangers en de auto te gast, bijvoorbeeld door middel van een fietsstraat. Andere bewoners willen de dijk graag open en toegankelijk houden voor alle weggebruikers. Ze willen niet dat er delen van de dijk worden afgesloten of ontoegankelijker worden gemaakt.

In het Masterplan Gastvrije Waaldijk is het uitgangspunt opgenomen dat de dijk beschikbaar moet blijven voor alle weggebruikers. Het college van Overbetuwe heeft op 17 juli 2017 vόόr de planopstelling van het masterplan ook dit uitgangspunt vastgesteld voor de weginrichting. Termen als fietsers/wandelaars als hoofdgebruiker en auto te gast zijn gebruikt om het streven naar een prominenter gebruik door fietsers en wandelaars te duiden, omdat de Waaldijk zoveel kansen biedt voor recreatieve beleving. We willen een weg ontwerpen met een kwalitatief hoogwaardige uitstraling, een weg die je het gevoel geeft op een bijzondere, mooie plek te zijn waar het accent ligt op beleving in plaats van puur een verkeersader te zijn. Vanuit die inrichting willen we ook ander rijgedrag stimuleren, waardoor je je als automobilist te gast voelt en extra oplet.

Dit doen we door de dijkweg sober in te richten zonder te veel verkeerskundige maatregelen zoals markering. We geven de dijkweg in Overbetuwe een wegbreedte van 4,40 meter, waarbij één auto en twee fietsers elkaar comfortabel kunnen passeren (zie figuur 4). Dit is een veel voorkomende situatie. Een breder profiel is niet wenselijk aangezien dit hogere rijsnelheden van het autoverkeer kan uitlokken. Bij het passeren van twee auto’s of groter verkeer moet men gebruik maken van de bermverharding en de snelheid aanpassen. De bermverharding (grasbetonstrook en opgeruwde waalband) biedt voelbaar minder rijcomfort. Een smaller profiel is met de verkeerssituatie in Overbetuwe ook niet wenselijk aangezien fietsers hierdoor bij een tegemoetkomende auto niet meer comfortabel naast elkaar kunnen fietsen en/of naar de zijkant worden gedrukt. Ook zorgt een smaller profiel voor een mindere bereikbaarheid, aangezien een auto en vrachtwagen/landbouwvoertuig elkaar niet meer kunnen passeren op de dijk.

Figuur 4: Het toekomstige profiel van de dijkweg buiten de bebouwde kom.

De toegepaste wegbreedtes zijn afgeleid van de landelijk veel gebruikte richtlijnen van het kennisinstituut CROW. Hieruit is ook af te leiden dat een fietsstraat op de Waaldijk niet wenselijk is. Het toepassen van een fietsstraat is alleen geloofwaardig en werkbaar als er minimaal net zoveel fietsers als auto’s van een weg gebruik maken. Dit is op de Waaldijk in de gemeente Overbetuwe niet het geval. Uit metingen blijkt dat er circa 740 tot 1.190 motorvoertuigen en 280 tot 450 fietsers per dag gebruik maken van de waaldijk in Overbetuwe. Ook past een fietsstraat niet binnen het snelheidsregime van 60 km/u dat op erftoegangswegen in het buitengebied wordt toegepast. Er lopen wel onderzoeken en proeven voor het toepassen van fietsstraten buiten de bebouwde kom. Hierin wordt geadviseerd om buiten de bebouwde kom alleen fietsstraten toe te passen op hoofdfietsroutes. Bij smalle fietsstraten met een breedte tot 4,80 meter wordt geadviseerd deze alleen toe te passen bij een verkeersintensiteit tot 500 motorvoertuigen per etmaal. De Waaldijk is geen hoofdfietsroute, is smaller dan 4,80 meter en er rijden meer dan 500 motorvoertuigen per etmaal op het deel in Overbetuwe. Daarom is een fietsstraat hier niet wenselijk.

Ter hoogte van de boulevards (de 30 km/u zones bij de kernen) is er ruimte gemaakt voor een voetgangersvoorziening. Binnen de bebouwde kom zijn voetgangersvoorzieningen wenselijk, omdat voetgangers hier vaker voorkomen dan buiten de bebouwde kom. Aangezien de kruinbreedte van de dijk beperkt is, maar we toch een voorziening voor voetgangers willen realiseren, is een smalle loopstrook gerealiseerd. Deze past binnen de uitstraling van de gehele Gastvrije Waaldijk en zorgt voor een uniform, herkenbaar beeld wat de kans op onveiligheid verkleint. Ook wordt op deze locaties de maximum snelheid verlaagt van 60 km/u naar 30 km/u. Gevolgen voor het plan • De basis-wegprofielen van de Gastvrije Waaldijk blijven gehandhaafd, zodat deze toegankelijk en veilig blijven voor alle weggebruikers; • De gemeente Overbetuwe past binnen de 30 km/u gebieden (de Dorpsboulevards) een bredere Waalband toe ten opzichte van het Masterplan om voetgangers een eigen plek op de weg te bieden binnen de bebouwde kom. 3.2

SNELHEIDSREGIME

Reacties: 1, 8, 36, 68, 92, 119, 152, 155, 157, 206, 220, 228, 233, 243. Een aantal bewoners wil graag een maximum snelheid van 30 km/u op de gehele Waaldijk. Ook geeft een aantal bewoners aan dat ze graag zien dat de boulevards (de 30 km/u zones) langer worden. Voor erftoegangswegen buiten de bebouwde kom geldt een profiel met een snelheidsregime van 60 km/u. Binnen de bebouwde kom geldt een snelheidsregime van 30 km/u. Dit is wenselijk, aangezien de dijkweg hier aansluit op diverse zijwegen/woongebieden en hier ook meer erfaansluitingen en voetgangers op de weg aanwezig zijn. Het is niet wenselijk de gehele Waaldijk een maximum snelheid van 30 km/u te geven, aangezien dit niet past binnen de Nederlandse inrichtingsprincipes en de geloofwaardigheid niet ten goede komt. Autogebruikers kunnen nut en noodzaak van de relatief lage rijsnelheid buiten de bebouwde kom niet begrijpen en zullen harder gaan rijden dan de maximum snelheid, wat leidt tot grote snelheidsverschillen. Dit is niet wenselijk voor de verkeersveiligheid. Door te kiezen voor een maximum snelheid van 30 km/u enkel op de locaties waar dit echt nodig is en dit ook passend is binnen de Nederlandse inrichtingsprincipes, is de kans het grootst dat verkeer zich ook aan deze snelheidslimiet zal houden. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op het verlengen van de boulevards in Oosterhout en Slijk-Ewijk.

Gevolgen voor het plan • De eerder voorgestelde maximumsnelheid op de dijkwegen van 60 km/u buiten de bebouwde kom zal worden gehandhaafd; • De wensen voor langere 30 km/u zones/dorpsboulevards is meegenomen. De gevolgen voor het plan zijn beschreven in paragraaf 3.3.

3.3

BOULEVARDS

Bij de dorpen komen dorpsboulevards. Dit zijn wandelpaden naast de dijkweg om de wandelaars een eigen veilige ruimte op de dijk te geven, op plekken waar veel gewandeld wordt. Deze boulevards liggen aan de rivierzijde en sluiten aan op de waalband en de Waalbelevingspunten. Door de boulevards wordt de rivierbeleving voor de dorpen toegankelijker gemaakt. Ook paden van en naar de dorpen en de uiterwaarden kunnen aansluiten op de boulevards, zodat er een uitgebreider wandelnetwerk ontstaat voor de beleving van de rijke variatie aan natuur en cultuurhistorie. Evenals de waalband wordt de dorpsboulevard uitgevoerd in gebezemd basisgrijs beton, zodat het één vloeiend geheel ontstaat. De breedte is variabel, afhankelijk van de locatie en de breedte van de dijkkruin. Vaak zal dit 80 cm of 120 cm zijn. A. Boulevard Oosterhout Reacties: 15, 23, 30, 37, 43, 53, 64, 78, 79, 82, 93, 97, 112, 114, 118, 136, 138, 139, 141, 145, 146, 163, 186, 231, 268. Een groot aantal bewoners wil graag dat de boulevard in Oosterhout wordt verlengd; aan de westkant tot aan de Grote Altena en aan de oostkant tot aan de Oude Groenestraat. Dit om veilig te kunnen wandelen op de dijk.

In het -concept- adviesrapport over de weginrichting van de Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe is de dorpsboulevard bij Oosterhout opgenomen, startend vanaf het kruispunt Dorpsstraat tot circa 50 meter ten westen van de aansluiting Dijkstraat (zie figuur 5). De Waaldijk tussen de Oude Groenestraat – Dorpsstraat ligt in het concept adviesrapport niet binnen de dorpsboulevard en heeft een breder profiel, aangezien dit deel van de dijk onderdeel uitmaakt van een busroute, waarbij rekening is gehouden met het rijden met een grote bus.

Peperstraat

Dorpsstraat

dorpsboulevard 30 km/u dijkweg 60

dijkweg 60 km/u

Figuur 5: Huidig plan met ligging van de dorpsboulevard en wegprofiel Waaldijk met bus

De toekomstige inrichting van de dorpsboulevard is met de dorpsraad in Oosterhout besproken. Vanuit het gesprek met hen en de reacties van de inloopavond is de voorkeur uitgesproken om de dorpsboulevard te verlengen tot de Oude Groenestraat (30 km/u) en vanaf de eerste afrit van de Dijkstraat een struinpad te maken naar de Grote Altena (zie schematische weergave in figuur 6 en ontwerp in bijlage 4). Het schouwpad aan de rivierzijde bij de Oude Groenestraat wordt toegankelijk als wandelpad (struinpad). Door de aanpassingen wordt een betere verbinding gelegd tussen het dorp en natuurgebied Oosterhoutse Waarden. Door de aanleg van de boulevard is de dijkweg voor een grote bus minder toegankelijk. Busvervoer met een kleine bus over de dijk blijft mogelijk.

Figuur 6: Vernieuwd plan met ligging van de dorpsboulevard (30 km/u) tussen de Dijkstraat en de Dorpsstraat (zie ook ontwerp bijlage 4).

Gevolgen voor het plan • De boulevard zal aan de westkant worden verlengd tot aan de dijkopgang nabij Waaldijk 47. • De boulevard zal aan de oostkant worden verlengd tot aan het kruispunt Oude Groenestraat. • Aan de oost- en westzijde van de boulevard komen struinpaden. • Bij de Grote Altena en de Hoge Wei zullen dijktrappen worden aangelegd. B. Boulevard Slijk-Ewijk Reacties: 131, 252. In het concept adviesrapport over de weginrichting van de Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe is ook een dorpsboulevard bij Slijk-Ewijk opgenomen, beginnend circa 50 meter ten oosten van de Dorpsstraat tot circa 50 meter ten westen van de Weerdsedam (pad naar de fiets-voetveer). De dorpsboulevard in SlijkEwijk krijgt dezelfde vormgeving als in Oosterhout, om daarmee een uniforme uitstraling te realiseren, wat de kans op onveiligheid verkleint. Een bewoner geeft aan dat de dorpsboulevard bij Slijk-Ewijk langer mag zijn. Daarnaast is de wens uitgesproken om afscheidingspaaltjes toe te passen tussen de loopstrook en de rijbaan van de boulevard. Het realiseren van een ‘verhoogde bobbel’ of paaltjes tussen de rijbaan en loopsuggestiestrook is niet wenselijk, aangezien vracht- en landbouwverkeer dan niet meer een auto kan passeren. Deze voertuigcombinatie komt niet vaak voor, maar als deze combinatie wel voorkomt moet men hiervoor een deel van de loopstrook kunnen gebruiken.

Ook vergroten paaltjes de kans op aanrijdongevallen en zal het ervoor zorgen dat de loopstrook nog smaller wordt. Dit alles is niet wenselijk. Naar aanleidingen van de reacties en de gesprekken met de dorpsraad van Slijk-Ewijk worden ter verbetering nog een aantal aanpassingen gedaan bij de verdere uitwerking van het ontwerp van de boulevard. Ten opzichte van het principe ontwerp uit het plan worden de volgende aanpassingen meengenomen (zie ook figuur 7): • De standplaats voor de snackkar komt te vervallen. Hiervoor in de plaats komt op verzoek van de dorpsraad een informatieplek over het dorp Slijk-Ewijk; • Het belevingspunt wordt iets verplaatst in oostelijke richting, zodat de aansluiting van Weerdsedam overzichtelijker wordt; • Er zal een nieuwe dijktrap worden aangebracht die aansluit op het perceel van het witte kerkje. In overeenstemming met de eigenaar worden de locaties van de banken aangepast en wordt het grindpad aangesloten op de trap. Op hetzelfde perceel komt nabij de Dorpsstraat een oplaadpunt voor elektrische fietsen;

• Aan de oostzijde bij de komgrens wordt een wandelverbinding gecreëerd met Landschapspark De Danenberg. Hiervoor moet het schouwpad toegankelijk worden gemaakt voor wandelaars (struinpad) en moeten er twee kleine nieuwe dijktrappen komen. Om dit mogelijk te maken wordt de boulevard verlengd en de komgrens verplaatst. De mogelijkheden voor de dijktrappen moeten nog besproken worden met het Waterschap Rivierenland.

Figuur 7: Het aangepaste ontwerp van de dorpsboulevard (30 km/u) bij Slijk-Ewijk (zie ook bijlage 3).

Gevolgen voor het plan • De dorpsboulevard (30 km/u) wordt in oostelijke richting verlengd. • Aan de oostkant wordt een verbinding gelegd met landschapspark De Danenberg. • De belevingsplek wordt in oostelijke richting verplaatst zodat deze niet direct verbonden is met de Weerdsedam. • Bij het witte kerkje komt een dijktrap en oplaadpunt voor elektrische fietsen. • De standplaats van de snackkar komt te vervallen. Hiervoor in de plaats een informatieplek over het dorp Slijk Ewijk. 3.4

INDELING RIJBAAN: BREEDTE

Reacties: 5, 122, 133, 143, 162, 166, 211, 217, 234, 256, 261. Een aantal bewoners ervaart de weg als erg breed, wat volgens hen zorgt voor hogere snelheden. Andere bewoners benoemen snelheidsverschillen tussen fietsers en vragen zich af of de weg niet juist te smal wordt. Specifiek wordt de vraag gesteld of het profiel ook geschikt is voor snelle fietsers met 45 km/u. Zoals ook toegelicht bij de paragraaf 3.2 (weggebruik), is in het plan gestreefd naar een optimale balans tussen enerzijds een niet te brede rijbaan, om daarmee relatief hoge rijsnelheden te voorkomen en anderzijds een niet te smalle rijbaan, om daarmee fietsers voldoende ruimte te geven om comfortabel te kunnen fietsen en ervoor te zorgen dat de bermen niet worden kapotgereden door grote voertuigen in

verband met de dijkveiligheid. Het profiel is daarom gebaseerd op het passeren van 1 auto en 2 fietsers (2,40 +1,00+ 1,00 = 4,40 meter). Bij het passeren van bredere voertuigcombinaties wordt gebruik gemaakt van de bermverharding (grasbetonstrook en waalband). Bij het profiel van vrije ruimte voor de fietser wordt door de landelijke richtlijnen van het CROW geen onderscheid gemaakt tussen fietsers die 20 km/u (normale fietser) of 45 km/u (speed pedelec) fietsen. Wel geldt voor een brommer die ook maximaal 45 km/u mag een vrije ruimte van 1,50 m. Een fietser met 45 km/u is vergelijkbaar met een brommer. In dat geval kunnen een speed pedelec en een auto of een speed pedelec en twee fietsers elkaar nog goed passeren op de Waaldijk. Er wordt niet van uitgegaan dat twee speed pedelecs naast elkaar kunnen fietsen en tegelijkertijd een auto kunnen passeren. Hiervoor is het dijkprofiel te smal. Gevolgen voor het plan • De basis-wegprofielen van de Gastvrije Waaldijk handhaven we, zodat deze toegankelijk en veilig blijven voor alle weggebruikers. 3.5

INDELING RIJBAAN: KLEUR & MARKERING

Reacties: 10, 32, 46, 56, 58, 61, 71, 83, 95, 127, 159, 183, 194, 212, 216, 222, 251, 257, 262. Bewoners verzoeken om wegmarkering en om rood/oranje asfalt aan te brengen (voor de fietsers). Ze willen witte strepen op de weg om de oriëntatie te vergroten en de fietser een eigen plek te geven op de rijbaan. Ook zien sommige bewoners graag dat de voetgangerssymbolen bij de boulevards vaker herhaald worden. Verder vinden bewoners het onderscheid tussen de twee tinten grijs (voor de 30 en 60 km/u gebieden) onvoldoende opvallen. Gastvrije Waaldijk heeft een rustig en eenvoudig wegbeeld; de nadruk ligt op het omringend landschap, niet op drukke signaleringen op het wegdek. De grasbetontegel en de waalband zorgen van zichzelf al voor verkeersbegeleiding, het toevoegen van witte strepen is dubbelop. Volgens de CROW richtlijnen zijn markeringen bij erftoegangswegen type II smaller dan 4,5 ook niet gewenst. Uiteraard worden wegmarkeringen (zoals bij kruisingen en erfopgangen) toegepast waar dit noodzakelijk is. Ook het aanbrengen van extra voetgangerssymbolen op de loopsuggestiestrook bij de dorpsboulevards past niet in het rustige wegbeeld. Rood asfalt past niet binnen het rustig en eenvoudig wegbeeld van Gastvrije Waaldijk.

Door het toepassen van lichtgrijs asfalt in de 30 km/u-zone en donkergrijs asfalt op de 60 km/u-zone benadrukken we, passend binnen het wegbeeld Gastvrije Waaldijk, de snelheidsregimes. Het onderscheid van de snelheidsregimes wordt verder ondersteund door bebording, markering en toepassen van snelheidsremmers. Het wegprofiel wordt gedeeld door fietsers en gemotoriseerd verkeer (en voetgangers op de dorpsboulevards). Het aanbrengen van fietssuggestiestroken suggereert dat iedereen een eigen plaats op de weg heeft. Voor fietsers zou dit hiervoor een breedte van minimaal 1,70 meter aan beide zijden nodig zijn. In dat geval is er geen ruimte meer voor het gemotoriseerde verkeer. Door de markering voor een fietssuggestiestrook achterwege te laten, wordt duidelijker aangegeven dat de weg voor iedereen is en weggebruikers rekening met elkaar moeten houden. Het contrast in kleur tussen het asfalt en de grasbetonstrook en waalband dragen bij aan de zichtbaarheid van het wegverloop.

Gevolgen voor het plan • De uitgangspunten voor markering en kleur asfalt blijven gehandhaafd. 3.6

INDELING RIJBAAN: BETONBAND EN GRASBETONTEGEL

Reacties: 13, 18, 42, 54, 70, 77, 102, 110, 126, 147, 160, 168, 192, 203, 235, 246, 263. Diverse bewoners hebben aangegeven dat zij liever aan twee zijden vlakke betonstrook willen in verband met geluidsoverlast. Andere bewoners willen juist aan twee zijden een grasbetonstrook in verband met afwatering en meer duidelijkheid voor voetgangers en fietsers. Bewoners zijn ‘bang’ dat de waalband te weinig onderscheid kent ten opzichte van de asfaltrijbaan en gebruikt wordt als bredere rijbaan. Tot slot ziet een bewoners graag een lichte verhoging tussen rijbaan en de betonband/loopstrook op de boulevards. De Gastvrije Waaldijk krijgt aan de buitendijkse zijde een waalband en aan de binnendijkse zijde een grasbetonstrook. Beide zijn bedoeld als bermverharding om passeren van twee auto’s en/of grotere voertuigen mogelijk te maken, zonder dat de berm kapot wordt gereden. Dit is essentieel in verband met de waterveiligheid en voorkomt dat de dijk nog verder moet worden opgehoogd. De waalband ter hoogte van de boulevards dient ook als loopsuggestiestrook. De breedtes zijn bepaald vanuit de verkeerskundige analyse en afhankelijk van de kruinbreedte van de dijk. De waalband wordt gerealiseerd aan de rivierzijde en verbreed ter hoogte van boulevards en belevingspunten. Dit zal bestaan uit een betonnen lint dat de Waal benadrukt en de focus legt op de rivierbeleving.

Er ontstaat visueel een asymmetrisch wegprofiel; de binnendijkse zijde van de weg ziet er anders uit dan de buitendijkse zijde. De waalband, belevingspunten en boulevards vormen door dezelfde vormentaal en materialisatie één herkenbaar geheel; een ‘huisstijl’ voor de gastvrije Waaldijk. De betonnen waalband aan de rivierzijde is feitelijk een grasbetontegel zonder gaten. Zowel grastontegel als waalband worden goed gefundeerd, zodat kans op beschadiging geminimaliseerd wordt. De waalband wordt 40cm breed aangebracht en wordt gemaakt van ongekleurd beton (basisgrijs). Door de toplaag te borstelen krijgt de band een ruwe afwerking waardoor duidelijk voelbaar is dat deze geen onderdeel uitmaakt van de rijbaan. Tevens wordt gladheid voorkomen door de ruwe afwerking. Uit onderzoek naar de verschillende soorten grasbetonstenen zijn vanuit verkeersveiligheid en waterveiligheid vier typen geschikt gebleken. Deze typen zijn nader onderzocht en beoordeeld op een aantal kenmerken, waaronder geluidoverlast, duurzaamheid en onderhoudbaarheid. In de afweging bleek de Nokkentop-V-tegel Vlak de beste keuze. Een verhoging tussen rijbaan en de betonband/loopstrook op de boulevards zorgt voor een obstakel en levert valpartijen op. Een goede fundering voorkomt kiervorming tussen de waalband/grasbetontegel en het asfalt. Het voorkomen van valpartijen is belangrijk voor de verkeersveiligheid.

Figuur 8: De onlangs vernieuwde dijkweg in Nijmegen met de waalband en grasbetonstrook.

Gevolgen voor het plan • De uitgangspunten voor de waalband en grasbetontegel blijven gehandhaafd. 3.7

BELEVINGSPUNTEN

Reacties: 17, 27, 40, 45, 76, 85, 86, 94, 100, 111, 115, 123, 128, 130, 164, 174, 185, 198, 230, 232, 237, 245. Bewoners geven aan dat ze de belevingspunten positief ervaren. Ze vinden de inrichting en uitstraling van de belevingspunten mooi. Ze doen aanvullende voorstellen om de beleving van de plekken te vergroten. Zo worden er aanbevelingen gedaan over de informatie op de zuilen, het plaatsen van watertappunten, parkeren en het plaatsen van een witte markeringsstreep. Over de belevingspunten de Grote Altena en de waaltribune nabij de gemeentegrens met Neder-Betuwe zijn vragen. Zo zijn er bij de Grote Altena zorgen over parkeren en snelheid en over de waaltribune wordt nadere uitleg gevraagd. Een bewoner heeft gevraagd of er een belevingspunt voor haar woning kwam. De belevingspunten vloeien voort uit de waalband. De waalband verbreedt zich bij de belevingspunten tot een plateau waarop een bankje, fietsenrek en een informatiezuil aanwezig zijn. Bij aansluitende paden kan er een dijktrap worden toegevoegd. De ‘scheg’ van het belevingspunt kent een lange zijde bovenstrooms en een korte zijde benedenstrooms; de vorm stroomt als het ware met de rivier mee. Langs de Gastvrije Waaldijk in gemeente Overbetuwe worden 14 belevingspunten gerealiseerd. De plekken zijn compact vormgegeven, in het gras van het dijktalud.

De maten komen voort uit verkeersveiligheid (voldoende obstakelvrije afstand tot de weg), ruimte voor het plaatsen van fietsen, rolstoeltoegankelijkheid en de loopruimte bij de bank. Er worden bankjes gebruikt van 30 a 40 jaar oud hardhout van oude recyclede meerpalen met cortenstalen sokkels, passend bij de identiteit van de rivier.

Een tribune is een speciaal belevingspunt. Een tribune wordt incidenteel toegepast op locaties waar de dijk en rivier dicht bij elkaar liggen. Vanaf de kruin van de dijk tot de teen van de dijk worden enkele robuuste zitelementen aangebracht. Het uitzichtpunt legt zo een verbinding tussen de dijk en de Waal. De zitelementen zijn van beton, aansluitend op de inrichting van de andere belevingspunten op de kruin van de dijk. De exacte inrichting van een tribune-plek is maatwerk. Een watertappunt bij enkele belevingspunten is een waardevolle aanvulling. We onderzoeken of er 2 watertappunten aangelegd kunnen worden. Ook gaan we kijken of de voorgestelde tekstontwerpen op de informatiezuilen kunnen komen. Een witte markeringsstreep is overbodig, doordat het belevingspunt net als de waalband van afwijkend materiaal (geborsteld beton) en kleur (licht grijs) is ten opzichte van de rijbaan (zwart asfalt). Parkeren bij de belevingspunten is niet mogelijk aangezien hier geen ruimte voor is. Met de bewoner die had gevraagd of er een belevingspunt bij haar woning komt, is contact opgenomen. Er is uitgelegd dat op de maatregelenkaart bij haar woning geen belevingspunt staat. De bankjes bij belevingspunten zijn gericht op de Waal, zodat de privacy van woningen wordt geborgd.

Figuur 9: Impressie van belevingspunt. In afwijking van het plaatje worden de belevingspunten in Overbetuwe niet op een plateau aangelegd, maar wordt voor en na het belevingspunt een drempel toegepast

De locatie de Grote Altena is door de aanwezigheid van de brasserie met terras een belevingspunt. Dit punt vraagt om maatwerkoplossingen. Als basisinrichting hanteren we bijgevoegde ontwerp (zie figuur 10). Bij Altena is aan de oost- en westzijde een logische overgang met de basis weginrichting gecreëerd door een drempel met en een cortenstalen zuil met de naam Grote Altena. De drempel aan de westzijde wordt een zogenaamde visuele drempel (vlak geen verhoging) om overlast door trilling en geluid te voorkomen, omdat deze op te korte afstand van de recreatiewoningen ligt. In de zone langs de Grote Altena krijgt het asfalt een licht grijze kleur, in contrast met het donker asfalt erbuiten. Ter hoogte van de brasserie met parkeerplaatsen wordt de waalband verbreed tot 80 cm, om een loopstrook voor voetgangers en uitrijstrook voor de parkerende auto’s te maken. Deze strook sluit aan op een dijktrap naar de uiterwaard.

De parkeeroverlast bij de Grote Altena willen we in overleg met de eigenaren van de brasserie en camping oplossen. Dit willen we doen door aan de oostzijde in de uiterwaarde een kleine parkeerplaats aan te leggen voor wandelaars en bezoekers van de camping en de brasserie. Om een inrichting met ruimtelijke kwaliteit te creëren dient de geschetste basisinrichting (figuur 10) uitgewerkt te worden tot een integraal detailontwerp. Het is de opgave om een samenhangende inrichting te krijgen voor de weg, de voorzijde van het gebouw met een aantrekkelijke entree en de aanwezige parkeerplaatsen, op passende wijze landschappelijk ingepast om het groene karakter van de dijk en de uiterwaard te respecteren. In deze inrichting worden ook voorzieningen, zoals bijvoorbeeld afvalbakken, goed geïntegreerd en ingepast. Voor de aanleg van de parkeerplaats in de uiterwaard zal overleg plaats moeten vinden met de grondeigenaar en vergunningverleners.

Figuur 10: Het ontwerp van de basisinrichting bij de Grote Altena (zie ook bijlage 5).

Gevolgen voor het plan • Onderzoeken om 2 watertappunten toe te passen bij de belevingspunten. • Voorgestelde tekstontwerpen op de informatiezuilen plaatsen. • Samenhangend ontwerp opstellen voor belevingspunt Grote Altena. • Dijktrap aanleggen. • In samenspraak met eigenaren brasserie en camping onderzoeken of parkeerplaats mogelijk is.

3.8

SNELHEIDSREMMENDE MAATREGELEN

Reacties: 9, 28, 31, 44, 62, 72, 75, 84, 101, 124, 125, 135, 137, 144, 170, 171, 172, 175, 178, 195, 200, 213, 229, 236, 239, 242, 247, 265, 267. Meerdere bewoners hebben aangeven graag snelheidsremmende maatregelen toe te passen op de Waaldijk. Daarbij vragen ze om het realiseren van drempels, maar ook om wegversmallingen, chicanes of obstakels als bloembakken. Er is extra aandacht gevraagd voor een goede werking van de drempels met de juiste taluds en snelheidsremming. Een bewoner wil graag reflectoren aanbrengen om de zichtbaarheid van de drempels in het donker te verbeteren. Een andere bewoner stelt een inhaalverbod voor. Ook hebben enkele bewoners aangeven drempels op bepaalde locaties te willen toevoegen of verplaatsen. Dit is met name het geval wanneer drempels nabij woningen zijn gelegen. Binnen de bebouwde kom (30 km/u-zones) worden bij langere rechtstanden dan 100 meter snelheidsremmende elementen aangebracht. Steile verkeersdrempels van 8 cm hoog, die ervoor zorgen dat je niet harder dan 30 km/u kan rijden. Buiten de kom worden er bij alle kruispunten (alle kruispunten zijn gelijkwaardige kruispunten met voorrang van rechts) plateaudrempels aangebracht en drempels of plateaudrempels bij actie- en gevarenpunten, zoals krappe bochten of belevingspunten.

Alle verkeersdrempels inclusief taluds worden conform de nieuwste landelijke CROW-richtlijnen uitgevoerd, waarmee ze een voldoende snelheidsremmend effect hebben en anderzijds ook veilig blijven. De drempels worden uitgevoerd met witte markering er overheen. Dit zorgt voor een goede zichtbaarheid van de drempel. De plateau’s op de kruisingen worden op de dijk verhoogd uitgevoerd. Op de dijkopgangen wordt een visueel plateautalud toegepast, omdat de dijk hier al omhoog gaat. Drempels hebben in vergelijking met andere maatregelen zoals wegversmallingen en slingerremmers het grootste snelheidsremmende effect en hebben de minste nadelige effecten op de veiligheid voor (brom)fietsers. Daarnaast is het toepassen van wegversmallingen minder effectief, aangezien de verkeersintensiteiten op de weg beperkt zijn en gemotoriseerd verkeer in dat geval minder snel genoodzaakt zal zijn om af te remmen. Het voorstel om beplanting/hagen langs de dijk toe te voegen om de rijsnelheid te beperken is niet mogelijk in verband met de dijkveiligheid. Door de reflecterende witte taludmarkering op de drempeltaluds, zijn deze ook in het donker goed zichtbaar voor al het verkeer. Het aanbrengen van reflectoren achten wij dan ook niet nodig. Ook het toepassen van een inhaalverbod achten wij niet nodig. Bewoners hebben op de volgende specifieke locaties aangegeven wel of geen snelheidsremmer te willen.

Naar iedere situatie is gekeken en aangegeven wat we hiermee doen: • Een bewoner wenst geen snelheidsremmer recht voor de woning aan de Waaldijk 10. We verplaatsen de drempel op uw verzoek naar de oude locatie. • Een bewoner wil graag ter hoogte van de Waaldijk 11 (aan de oostzijde van het belevingspunt) een drempel toevoegen. Op verzoek van de bewoner wordt de drempel toegevoegd. • Een bewoner wil graag een snelheidsremmer bij het kruispunt met de Klipstraat. Op dit kruispunt komt al een plateaudrempel in het plan. Ook wijzigen we het plan door de bestaande drempel op de lange rechtstand tussen de Klipstraat en de A50 terug te brengen.

• Een bewoner wil de huidige drempel ter hoogte van de Camping De Grote Altena verplaatsen naar het westen. Over deze drempels is contact geweest met de bewoner. We plaatsen geen drempel op korte afstand van de recreatiewoning. Wel willen we graag de snelheid van het verkeer op deze plaats remmen. Daarom willen we aan beide zijden van De Grote Altena een zuil met de naam Grote Altena plaatsen en de verharding in grijs asfalt uitvoeren. We veranderen de drempel in een visuele drempel, zodat deze geen overlast veroorzaakt voor de bewoner. • Een bewoner heeft de wens huidige drempels vlak voor bochten zoals bij Loenen en Wolferen naar het midden van de rechtstanden verplaatsen. De drempels liggen een stukje voor de bochten. Hiermee wordt verkeer al voor de bochten afgeremd, zodat de snelheid in de bochten niet te hoog is en ongevallen worden voorkomen. • Door de uitbreiding van boulevard Oosterhout dienen om de snelheid te beperken om de 100 meter drempels te worden aangebracht. In totaal worden er 4 extra drempels aangebracht tussen de Dorpsstraat en de Oude Groenestraat. Het kruispuntplateau bij de Dorpstraat en de Oude Groenestraat worden aangepast naar een 30 km/u plateau. Daarnaast wordt de waalband van 1.20 meter doorgetrokken en begint deze aan de oostzijde van het plateau bij de Oude Groenestraat.

Gevolgen voor plan: • Uitbreiding van 6 drempels op diverse locaties naar aanleiding van bovenstaande reacties van bewoners. • Het aanpassen van twee kruispuntplateau’s naar een 30 km/u inrichting. • Bij de Camping De Grote Altena wordt geen verhoogde drempel aangebracht. In plaats hiervan komt een visuele drempel, twee zuilen met naam Grote Altena en grijs asfalt. en wordt een andere inrichting verder uitgewerkt naar aanleiding van een reactie van een bewoner. 3.9

WEGMEUBILAIR

Reacties: 11, 16, 48, 51, 59, 60, 69, 80, 113, 142, 154, 158, 197, 205, 223, 238, 269, 270. Meerdere bewoners hebben aangegeven graag meer of minder verlichting terug te zien in het plan, waarbij ook de wens is dat deze verlichting duurzaam is. Qua bebording geven sommige bewoners aan graag herhalingsborden voor het snelheidsregime (30 en 60 km/u) te zien en bij iedere dijkopgang een markering met de snelheid. Ook geeft een bewoner aan graag alvast bij de Dorpsstraat een geslotenverklaring voor motoren voor de Oude Groenestraat te willen plaatsen, zodat het heen- en weer rijden van motoren wordt voorkomen. Aanvullend hierop geeft een bewoner ook aan motorrijders voor de Ewijkse brug te attenderen op de zomerafsluiting bij de gemeente Nijmegen en een alternatieve route aan te bieden. Verder wensen twee bewoners een afscheiding, zoals een houten vangrail tussen de speeltuin Hoge Wei en de Waaldijk in het plan te zien. Ook zijn vragen gesteld over herinneringsbankje ESOX, informatiebord over de soldaat John Roderick Towle en kunstwerk de zandloper en of er prullenbakken in het buitengebied kunnen worden geplaatst. Bij iedere kruising zijn twee lichtmasten in het plan opgenomen. Daarnaast staat in het plan bij belevingspunt de Grote Altena een lichtmast. Bij de Tacitusbrug wordt op verzoek ook verlichting aangebracht.

Het beleid is om alleen bij oriëntatiepunten verlichting toe te passen en de buitengebieden donker te behouden. Dit is onder andere ook vanwege het Natura2000 gebied. Verlichting mag alleen aan de binnendijkse zijde geplaatst worden van het Waterschap. In (buiten)bochten worden reflectorpalen of schrikhekken toegepast om bochten zichtbaar te maken in het donker als verlichting niet wenselijk of mogelijk is. In het plan is gekozen voor duurzame led verlichting.

Op de Waaldijk plaatsen we de benodigde bebording die nodig conform de landelijke richtlijnen. Het plaatsen van 60 km/u-markering bij elke dijkopgang achten wij niet nodig, omdat in het buitengebied een 60 km/u zone geldt. Dit wordt duidelijk gemaakt bij het inrijden van een 60 km/u zone met markering en bebording conform de landelijk standaard. Het bord met de geslotenverklaring voor motoren op de Oude Groenestraat is in 2017 al verwijderd. Indien het bord terug komt dan plaatsen we ook een bord bij de Dorpstraat als vooraankondiging. Het attenderen van motoren bij de Ewijkse brug op de zomerafsluiting van de dijk bij Nijmegen is niet nodig. Ter hoogte van de speeltuin de Hoge Wei bemoeilijkt het talud van de dijk, het bloemrijke grasland met beperkt maairegime en de beplanting voor de dijk de directe toegang tot de dijkweg. De dijkweg is bereikbaar via de graspaden en een halfverhardingspad die leiden naar de dijktrap. Bovenaan de dijktrap komt een plateau in de berm, zodat de trap niet direct op de weg eindigt. Daarnaast geldt voor de dijk op deze locatie (in het nieuwe plan) een 30 km/u-regime, even als in andere woonwijken. Afscherming van het speelterrein is niet noodzakelijk bij dit type weg met een lage rijsnelheid en lage verkeersintensiteit. Het herinneringsbankje van ESOX heeft altijd aan de dijk tegenover de Oude Groenestraat gestaan.

Het bankje wordt op de oude locatie teruggeplaatst. Een bewoner vraagt zich af of er een nieuw kunstwerk voor de ‘Zandloper’ komt. Deze is enige tijd geleden weggehaald en er is geen nieuw kunstwerk voorzien. Wel wordt de beleving vergroot door de dijk met belevingspunten en informatiezuilen met het verhaal van de Waal in te richten. Waar mogelijk sluiten de belevingspunten aan op loopstroken en voet- en struinpaden. Niet alles kan direct gerealiseerd worden, maar bij verdere ontwikkelingen zoeken we ook aansluiting. Het informatiebord over de soldaat John Roderick Towle op de dijk bij Oosterhout is in depot gezet vanwege de huidige werkzaamheden voor de dijkversterking. Dit bord zal op de dijk ter hoogte van de locatie Dijkstraat-Peperstraat worden teruggeplaatst of we plaatsen de informatie op de zuil van het nieuwe belevingspunt. Op de wens voor meer prullenbakken kan niet worden ingegaan. Het is niet mogelijk om overal prullenbakken neer te zetten. Bewoners en bezoekers hebben ook zelf de verantwoordelijkheid om hun afval mee te nemen. Gevolgen voor het plan • De uitgangspunten voor het wegmeubilair blijven gehandhaafd. • Extra verlichting bij Tacitusbrug. 3.10

AFSLUITING

Reacties: 3, 7, 19, 26, 34, 39, 50, 57, 66, 67, 87, 88, 99, 103, 108, 117, 129, 132, 134, 149, 150, 153, 156, 165, 169, 182, 184, 196, 201, 208, 210, 226, 227, 240, 241, 250, 254, 264. Een aantal reacties gaan over het afsluiten van de Waaldijk voor motoren of al het gemotoriseerd verkeer. Bewoners vermoeden dat er veel sluipverkeer en recreatief gemotoriseerd verkeer van de dijk gebruik maakt. Een deel van de bewoners zou graag een knip willen om doorgaand verkeer te voorkomen. Andere bewoners willen dit juist niet en de dijk bereikbaar houden voor alle verkeer.

Het is een politieke afweging van de gemeente Overbetuwe om de weg al dan niet af te sluiten. Dit staat los van het wegprofiel dat is gekozen voor de Gastvrije Waaldijk. In 2018 is er door de politiek voor gekozen om de dijkwegen open te houden voor alle verkeer. Afsluitingen van de dijk vraagt een nieuw besluit van de politiek. Na de aanleg van de weg in 2024 kan onderzocht worden of een afsluiting in welke vorm dan ook (bijvoorbeeld doordeweeks of in het weekend, voor motoren of al het verkeer) mogelijk is en waar een mogelijke verkeersknip moet komen te liggen. In dit onderzoek moet worden onderzocht wat het effect van de afsluiting is op het omliggende wegennet. Afsluiting zorgt waarschijnlijk voor meer verkeer op andere wegen in de gemeente. De vraag is of daar draagvlak voor is door de bewoners elders in de gemeente. Deze belangen moeten door de politiek afgewogen worden. Gevolgen voor het plan • Onderzoek doen naar de nut en noodzaak voor een afsluiting (na aanleg weg in 2024). 3.11

PROCES

Reacties: 4, 21, 74, 167, 179, 190, 191, 209, 215, 219, 248, 260. Bij het proces hadden bewoners eerder betrokken willen worden en meer inspraak verwacht. Ze vragen zich af welke ruimte er nog is voor aanpassingen en wie hierover uiteindelijk besluit. Gevraagd wordt hoe andere stakeholders betrokken zijn bij het proces, waaronder de ANWB. Qua inhoud is gereageerd dat gebruikte verkeersgegevens niet meer actueel zouden zijn. Er wordt verzocht om de uitvoering eerder te laten plaatsvinden. Tenslotte wordt gevraagd om na de realisatie een evaluatie uit te voeren. De planvorming voor de Gastvrije Waaldijk is tot stand gekomen door samenwerking van de vijf gemeenten Overbetuwe, Lingewaard, Neder-Betuwe, Tiel en West Betuwe, provincie en waterschap. In het participatieproces willen we de betrokken bewoners en organisaties betrekken. Voor de 80km Gastvrije Waaldijk hebben diverse individuele gesprekken plaatsgevonden met stakeholders en is op donderdag 7 juli een multi-stakeholders sessie gehouden. In de gemeente Overbetuwe heeft daarnaast een participatieproces plaatsgevonden over het concept adviesrapport over de weginrichting van de Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe. De gemeente heeft twee inloopbijeenkomsten georganiseerd: één in Oosterhout en één in Slijk-Ewijk.

Tijdens deze bijeenkomsten heeft de gemeente toelichting gegeven op het voorgestelde plan en hebben bewoners de mogelijkheid gekregen een reactie achter te laten middels reactieformulieren. Daarnaast zijn er een aantal overleggen gevoerd met de dorpsraden Slijk-Ewijk en Oosterhout. In deze overleggen is uitvoerig gesproken over het plan. Naar aanleiding van de adviezen van de dorpsraden zijn aanpassingen gedaan in het plan. We begrijpen dat de communicatie en participatie in het begin niet optimaal is geweest, ook vanwege het complexe proces dat meerdere overheidsinstanties doorlopen voor de lange lijn van de Gastvrije Waaldijk. In de detailuitwerking in Overbetuwe zijn er voldoende mogelijkheden om het plan aan te passen op de lokale situatie in Overbetuwe. De gemeente zet zich maximaal in om de participatie voor de detailinrichting in de gemeente Overbetuwe optimaal te laten verlopen.

Voor het plan is gebruik gemaakt van de verkeerstellingen uit 2016 en 2017. In de periode van het onderzoek was een telling uitvoeren niet mogelijk vanwege corona: dit zou een vertekend beeld van de daadwerkelijke verkeersaantallen geven. De verwachting is dat de verkeersintensiteiten licht zijn gestegen door diverse ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving. Echter heeft de weg ruim voldoende breedte en capaciteit om de eventuele toename van verkeer op een veilige manier te verwerken. Nadat het college van de gemeente Overbetuwe akkoord is met het participatieverslag en het definitieve rapport over de weginrichting (maatwerkoplossingen) van de Gastvrije Waaldijk in Overbetuwe vindt een technische uitwerking plaats van het plan. Deze uitwerking vraagt veel tijd. Ook moeten we ons houden aan diverse wetgeving zoals de wetgeving met betrekking tot Natura 2000 gebieden die niet verstoord mogen worden. Dit betekent dat de uitvoering gepland staat in begin 2024. Om te toetsen of de inrichting functioneert wordt deze gemonitord na de aanleg, zie thema handhaving/monitoring. Gevolgen voor het plan • Met de inbreng van het participatieproces passen we het plan aan. 3.12

HANDHAVING EN MONITORING

Reacties: 20, 22, 35, 49, 55, 73, 89, 105, 107, 140, 151, 173, 176, 181, 188, 189, 204, 207, 218, 221, 225, 244, 255, 266. Bewoners hebben aangegeven meer handhaving op snelheid en geluid (overlast van motoren) te willen. Ook stellen ze voor flitspalen te plaatsen en trajectcontroles uit te voeren. Ook stelt een bewoner voor het parkeerterrein bij de Loenense buitenpolder weg te halen. Hier zijn meldingen van naaktrecreatie. Een andere bewoner wil graag de overlast bij de Tactitusbrug (A50) verminderen. Een andere bewoners wil hier juist een parkeerplaats realiseren met een dijktrap naar de Waal. De bewoners willen meer handhaving in verschillende vormen, met name het houden van controles. De politie voert op gezette tijden handhavingsacties uit. De gemeente zal de ervaren problemen met de politie bespreken. Ook zal de gemeente de situatie op de dijkweg blijven monitoren. De gemeente doet dit op verkeersintensiteit, -snelheid en ongevallen. Een bewoner heeft aangegeven het kruispunt Dijkstraat – Grote Allee – Waaldijk als niet veilig te ervaren omdat auto’s hier hard naar beneden rijden en de heg op de hoek het zicht belemmert. Deze vraag valt buiten dit project en is doorgegeven aan de verkeerskundige van de gemeente. Deze persoon zal de vraag verder oppakken.

De gemeente heeft meldingen ontvangen van naaktrecreatie bij de Loenensche Buitenpolder en wil een bewoner het parkeerterrein daar weg laten halen. Dit valt buiten het plan Gastvrije Waaldijk. Ook is het parkeerterrein van Staatsbosbeheer. Wel heeft de afdeling Veiligheid van de gemeente onlangs met de bewoners gesproken en zijn zij ook op locatie geweest. De bewoners geven aan dat recreanten zich er niet veilig voelen, omdat ze soms ook vervelend worden benaderd (schennispleging). We gaan dit binnenkort met de politie bespreken en koppelen het daarna terug naar de bewoners. Ook zullen de boa’s regelmatig een ronde doen op de locatie.

De situatie met parkeren onder de brug bij de A50 (Tactitusbrug) wordt door een bewoner als onveilig ervaren. Dit omdat er gedeald zou worden. We gaan er de volgende maatregelen nemen om de overlast te beperken: extra handhaving toepassen, het aanbrengen van verlichting en het aanbrengen van gazon met rivierkeien om het naast elkaar parkeren moeilijker te maken. Door het toepassen van keien is alleen langsparkeren nog mogelijk. Figuur 11 geeft een indruk van het gazon met rivierkeien. In figuur 12 is de situatie met de rivierkeien en de langsparkeerstrook geschetst.

Figuur 11: Referentiebeeld gazon met rivierkeien.

Figuur 12: Schets situatie onder brug met rivierkeien en langsparkeerstrook

Gevolgen voor het plan • De ervaren problemen gaat de gemeente met de politie bespreken. Ook blijft de gemeente de situatie op de dijk monitoren op het gebied van verkeersintensiteit, -snelheid en ongevallen. • Bij A50 (Tactitusbrug) wordt meer gehandhaafd en de inrichting aangepast. Bij de brug worden parkeerplaatsen, verlichting en gazon met rivierkeien aangebracht.

BIJLAGEN Bijlage 1: reacties Bijlage 2: reacties gesorteerd per thema Bijlage 3: Basisontwerp boulevard Slijk-Ewijk Bijlage 4: Basisontwerp boulevard Oosterhout Bijlage 5: Basisontwerp Altena

BIJLAGE 1: REACTIES

Nr.

Form.

Code

Woonplaats (of nabij)

Thema

1

1

O1-1

Oosterhout

snelheidsregime

2

2

O1-2

Oosterhout

weggebruik

3

3

O1-3a

Oosterhout

afsluiting

4 5 6

4 4 4

O1-4a O1-4b O1-4c

Oosterhout Oosterhout Oosterhout

proces breedte weggebruik

7

5

O1-5a

Oosterhout

afsluiting

8

5

O1-5b

Oosterhout

snelheidsregime

Reactie Misschien kan men gebied op dijk binnen bebouwde kom 30 km maken. Dit maakt het voor auto's en motorrijders minder aantrekkelijk om deze route te nemen. Op de eerste plaats ben ik heel blij met onze dijken, die ons beschermen voor het water. Verder hoop ik dat de dijk altijd open blijft voor iedereen, wel op een veilige manier natuurlijk. Voor de wandelaars, voor de fietsers, maar ook voor de auto. Voor Oosterhout zal de dijk naar Nijmegen heel erg belangrijk worden. Daarom hoop ik ook dat de gemeente Overbetuwe hier een belangrijke rol in gaat spelen, en ons blijft steunen als Nijmegen andere plannen heeft. Het zou heel fijn zijn als de waaldijk in ieder geval in de weekenden afgesloten zou worden voor het gemotoriseerd verkeer, zodat er ook van de rust en de ruimte kan worden genoten. Waarnemingen gemotoriseerd verkeer (2016/2017) verouderd, zeker als je kijkt wat er allemaal is bijgebouwd. Brede weg; hoe wordt er voor veiligheid van fietsers, voetgangers gezorgd. Gastvrije waaldijk geldt met name voor auto's en motoren. Voor fietser/voetgangers wordt het erg gevaarlijk. Afsluiten van het traject Oosterhout - Slijk Ewijk voor gemotoriseerd verkeer. In ieder geval in het weekend (gelijk het stuk Oosterhout Nijmegen dat nu ook al is afgesloten in het weekend).

Max 30km/h op de dijk bij voor hun het traject Oosterhout - Slijk Ewijk maar in ieder geval te hoogte van de Hoge Wei onder andere vanwege gepland speelgebied aan de dijk. Max 30 km afdwingen door obstakels bijvoorbeeld bloembakken in de chicanes op de weg gepositioneerd. Geen drempels, dit valt hard remmen en gassen in de hand. Verder afdwingen door middel van permanente flitspalen. Oranje fietsstroken Iets van een afscheiding van de dijk met het speelgebied, houten vangrails bijvoorbeeld. Voorrang voor fiets-wandel Geen open betonblokken (lawaai) en glad door gras bij nat weer Veiligheid wandelaars/fietsers zowel op 30km en 60km gebied. Auto te gast!/busje te gast.

9

5

O1-5c

Oosterhout

snelheidsremmers

10 11 12 13 14

5 5 6 6 7

O1-5d O1-5e O1-6a O1-6b O1-7a

Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout

kleur/markering wegmeubilair weggebruik band/strook weggebruik

15

7

O1-7b

Oosterhout

boulevard Oosterhout

16

7

O1-7c

Oosterhout

wegmeubilair

17 18 19 20 21 22

7 7 7 7 7 8

O1-7d O1-7e O1-7f O1-7g O1-7h O1-9a

Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout

beleving band/strook afsluiting handhaving/monitoring proces handhaving/monitoring

23

8

O1-9d

Oosterhout

boulevard Oosterhout

24

8

O1-9c

Oosterhout

weggebruik

25 26 27

8 8 8

O1-9d O1-9e O1-9f

Oosterhout Oosterhout Oosterhout

weggebruik afsluiting beleving

28

8

O1-9g

Oosterhout

snelheidsremmers

29

8

O1-9h

Oosterhout

weggebruik

Deze dijk wordt op deze manier erg "fiets" gevaarlijk, ongelukken zijn te verwachten. Het is een plan met een "ouderwetse" denkkant vanuit het autoverkeer, terwijl tegenwoordig juist steeds meer de fiets in hele verkeersdenken (in woonwijken) centraal staat.

30

9

O1-12a

Oosterhout

boulevard Oosterhout

30 zone laten beginnen bij Oude Groenestraat daarmee heel Oosterhoutse stuk 30km/u (voelt nu als 1e en 2e rangs burgers) (voor bus, scheelt dit in tijd nauwelijks). Bebouwde kom laten beginnen bij Oude Groenestraat i.p.v. vlak voor dorpsstraat

31 32 33

9 9 9

O1-12b O1-12c O1-12d

Oosterhout Oosterhout Oosterhout

snelheidsremmers kleur/markering weggebruik

34

9

O1-12e

Oosterhout

afsluiting

35

9

O1-12g

Oosterhout

handhaving/monitoring

36

9

O1-12h

Oosterhout

snelheidsregime

37 38 39 40

10 10 10 10

O1-13 O1-14a O1-14b O1-14c

Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout

boulevard Oosterhout weggebruik afsluiting beleving

41

11

O1-16a

Oosterhout

weggebruik

42 43 44 45 46 47 48 49

11 11 11 11 11 11 11 11

O1-16b O1-16c O1-16d O1-16e O1-16f O1-16g O1-16h O1-16i

Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout

band/strook boulevard Oosterhout snelheidsremmers beleving kleur/markering weggebruik wegmeubilair handhaving/monitoring

50

11

O1-16j

Oosterhout

afsluiting

51 52 53

11 12 12

O1-16k O2-2a O2-2b

Oosterhout Oosterhout Oosterhout

wegmeubilair weggebruik boulevard Oosterhout

54

12

O2-2c

Oosterhout

band/strook

55 56 57 58 59

12 12 12 12 12

O2-2d O2-2e O2-2f O2-2g O2-2h

Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout

handhaving/monitoring kleur/markering afsluiting kleur/markering wegmeubilair

60

13

O2-3a

Oosterhout

wegmeubilair

61

13

O2-3b

Oosterhout

kleur/markering

62 63 64 65 66

13 13 14 14 14

O2-3c O2-3d O2-4a O2-4b O2-4c

Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout Oosterhout

snelheidsremmers weggebruik boulevard Oosterhout weggebruik afsluiting

Rondje wandelgebied in Oosterhoutse uiterwaarde heeft ook de dijk als uitgangspunt. Graag gehele gebied 30km zone. (Altena - Oude Groenestraat). Tussen Dorpsstraat en Oude Groenestraat kan de weg breed blijven voor de bus, maar wel 30 km zone. De stadsbus is een kleine bus, afmetingen idem als een grote personenauto. Waarom dan toch niet een 30km zone. Bij Dorpstraat al een bord plaatsen dat bij Oude Groenestraat motoren verboden te zijn om hiermee heen- en terugrijden voorkomen wordt. Het liefste ook géén motoren in de Dorpsstraat. Zorg voor voldoende natuurlijke uitstraling bij belevingspunten. Watertap punten bij belevingspunten. Grasbeton stroken aan zijde dorp geeft meer lawaai dan de gladde beton stroken. Weekend afsluiting dijk 1/4 tot 1/10 voor gemotoriseerd verkeer vanuit Dorpsstraat richting Nijmegen. Meer handhaving op naleving regels (hardrijdende motoren). Geluid en gevaarlijke situaties. Ik hoop dat er meer en beter overleg plaatsvindt samen met Oosterhout en Nijmegen. Flitspalen 30 km/u indien mogelijk Géén gastvrije waaldijk dus! Park Tergouw - verkeersluwe dijk maken (30km/u) = ook Oosterhout met zo'n 1000 mensen (±) dicht bij de dijk. In het hele plan staan toch de belangen van het "gemotoriseerd verkeer" voorop en wordt dit hier en daar wat afgeremd! Zet de fietsers/wandelaars voorop en kijk dan in hoeverre daar nog een automobiliteit in past.

Andersom denken dus! De dijk levert heel veel geluidsoverlast (extra) door de hoge onbeschermde ligging. Geluidsoverlast recreatie-motoren: Kunnen motoren in het weekend geweerd worden? Zou fijn zijn. De "belevingspunten" werken alleen als er geen (weinig) verkeer achter langs rijdt. De drempels hebben zeker niet het gewenste effect. Normaal bekend, gaat iedereen er zo hard mogelijk overheen. In plaats daarvan: Verkeerssluizen, zoals op de weg naar Bemmel.

Betere snelheidsremmende maatregelen, hogere drempel en versmallingen (sluizen) 30 zone in rood asfalt. 2 tinten grijs valt niet op. Maak gemotoriseerd verkeer gast i.p.v. primair en geef voorrang aan voetgangers/fietsers. Net als Griftdijk sluiten voor gemotoriseerd verkeer tijdens spits. Weekend sluiting voor gemotoriseerd verkeer net als dijk richting Nijmegen. Handhaving op snelheid! Huidige voorstel zorgt voor extra geluid tussen Dorpsstraat en Oude Groenestraat doordat auto's versnellen van 30-60 km/u. Voetpad onder aan de dijk door het gras aan de waalzijde bank bij Oosterhout. Dit lijkt wel een racebaan. Geen motoren op de dijk. Een nieuw kunstwerk ter vervanging van de hardloper. Bewoner heeft bovenaan dit formulier een selectie om het woordje "gastvrije" getekend met een vraagteken en de tekst "nee dus" er bijgezet. Berm met holle stenen (grasbeton) vervangen door een glad wegdek, omdat er niet op te lopen of te fietsen is. Het dijkstuk tussen Peperstraat en Groenestraat helemaal 30km. De geplande drempels voldoen niet remmende maatregel. Een voetpad aanleggen in de hele dijkvoet aan de rivierkant. Een donkergrijs en lichtgrijs wegdek, wat is het verschil in gebruik. Maak de auto, gemotoriseerd verkeer gast. Voldoende verkeersborden om de veiligheid te handhaven. Bij in gebruik name van de nieuwe dijk streng handhaven.

Het langzaam verkeer zou meer prioriteit moeten krijgen ten opzichte van het snelverkeer. De dijk wordt zeer intensief gebruikt met name in de weekeinden door voetgangers en fietsers, bij de inrichting van de dijk is het een plicht om ongelukken te voorkomen. Zoals het nu voorligt ben ik bang dat het een racebaan. Weekend afsluiting van de dijk i.v.m. het zeer intensieve gebruik door het langzame verkeer. Verlichting? Bewoner heeft bovenaan dit formulier twee vraagtekens boven het woordje "gastvrije" getekend. 30km zone vanaf Peperstraat t/m Oude Groenestraat, liefst tot Nijmegen. Grasbetonstrook vervangen door gladde betonstroken aan beide zijden i.v.m. moeten uitwijken door fietsers bij naderen auto's/bus/landbouwvoertuig. Streng handhaven van de snelheid!! d.m.v. incasso's door CJIB. Vaak herhalen van de geschilderde tekens van voetgangers op het wegdek. Ma t/m vrijdag auto's over dijk naar Nijmegen 30km. Zaterdag + zondag dijk afsluiten voor auto's en motoren. Veiligheid fietsers en wandelaars vergroten d.m.v. wegmarkeringen in felle kleuren. Verlichting d.m.v. zonnepanelen. Afwikkeling motoren bij zomer afsluiting door Nijmegen, via Oude Groenestraat. Voorkomen dat onze Dorpsstraat "de racebaan" weer gaat worden.