21-01-26.12 relevant stuk 4b.3 Bijlagenboek_Elst Ziekenhuisvoorziening Rijnstate - kopie 2.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Bijlagen bij toelichting
Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate Gemeente Overbetuwe Status:
Ontwerp
Datum:
November 2020
IMRO-Idn: NL.IMRO.1734.0333ELSTrijnstate-ONTD
Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Datum November 2020
Correspondentieadres Postbus 11 6662 AA ELST
Telefoon 0481 362 300
E-Mailadres info@overbetuwe.nl
bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Inhoudsopgave
Bijlagen bij toelichting
5
Bijlage 1
Schetsontwerp openbaar gebied
5
Bijlage 2
Voorlopig ontwerp openbaar gebied
29
Bijlage 3
Laddertoets
31
Bijlage 4
Aanmeldingsnotitie MER
45
Bijlage 5
Besluit vormvrije m.e.r.-beoordeling
62
Bijlage 6
Akoestisch onderzoek weg- en railverkeer
64
Bijlage 7
Reflectie-onderzoek geluid
73
Bijlage 8
Effectstudie omliggende bedrijven
80
Bijlage 9
Onderzoek trillingen
121
Bijlage 10
Actualiserend bodemonderzoek plandeel Het Klooster (2006)
133
Bijlage 11
Instemmingsbrief bodemsanering NS-emplacement ODRA
194
Bijlage 12
Actualiserend bodemonderzoek Vestia-terrein
200
Bijlage 13
Geohydrologisch vooronderzoek
355
Bijlage 14
Onderzoek externe veiligheid
378
Bijlage 15
Verantwoording groepsrisico
420
Bijlage 16
Quickscan flora en fauna
438
Bijlage 17
Onderzoek stikstofdepositie
464
Bijlage 18
Archeologisch vooronderzoek
483
Bijlage 19
Parkeeronderbouwing
503
Bijlage 20
Uitgangspuntennotitie mobiliteitsonderzoek
513
Bijlage 21
Mobiliteitsonderzoek
523
Bijlage 22
Rapport inspraak en vooroverleg
581
Bijlage 23
Verkennend bodem- en asbestonderzoek
597
Bijlage 24
Effectstudie bedrijf Nieuwe Aamsestraat 26
938
Bijlage 25
Rapport inspraak & ambtshalve wijzigingen
1046
(ontwerp)
3
bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
4
(ontwerp)
bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Bijlagen bij toelichting Bijlage 1 Schetsontwerp openbaar gebied
Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
5
RIJNSTATE ELST Schetsontwerp 24 JANUARI 2020 | BUREAU B+B
Project :
Project Openbare Ruimte omgeving Rijnstate Elst
Opdrachtgever
Gemeente Elst
Opdrachtnemer
Bureau B+B Stedenbouw en Landschapsarchitectuur Kraanspoor 1 1021 KR Amsterdam www.bplusb.nl
INLEIDING
Ziekenhuis Rijstate gaat zich vestigen direct naast het treinstation van Elst. Dit zorgt voor een structurele wijziging van het stedenbouwkundige plan en daaraan gekoppeld de infrastructuur en openbare ruimte. Grofweg gaat het daarbij om de omlegging van de weg, de inrichting van de kiss & ride zone met het stationsplein, de inrichting van de parkeerplaats voor bezoekers e.d. De openbare ruimte rondom Rijnstate dient zich te ontwikkelen tot een ruimtelijk en visueel aantrekkelijk gebied met extra aandacht voor de noordzijde die zich als toegangsplein tot Elst gaat ontwikkelen. Er zijn kansen voor het ontwikkelen van een sterke ruimtelijke structuur met als basis de componenten groen en water. In deze structuur is het functioneel en programmatisch programma zorgvudig ingepast. Het stationsgebied wordt een knooppunt en een bestemming: de volledige stationsomgeving zien we als een knooppunt waar water een groen elkaar ontmoeten. Deze ontmoetingsplek krijgt allure door het toevoeging van een nieuwe landschappelijke component: de botanische boomgaard. De landschappelijke kwaliteit van de stedelijke ontwikkelings-as van Elst wordt versterkt door de aanplant van nieuwe bomen in de bermen. De ontwikkelingsas krijgt eenheid en een groene uitstraling; De bestaande waterstructuur wordt versterkt.
Langs de oevers komt een bloemenrijk grasmengsel en worden diverse soorten, voornamelijk inheemse, bomen aangeplant om de natuurlijk uitstraling te versterken; De infrastructuur wordt logisch en eenduidig ontworpen. Doorgaand autoverkeer wordt om de knoop geleidt. Bestemmings- en langzaam-verkeer betreedt de knoop of gaat door de knoop heen. Het gebied rond Rijnstate wordt een aantrekkelijk gebied voor bezoekers en passanten.
INDEX 1.
Inventarisatie en PVE - p.5
2.
Historische analyse - p.8
3.
Ruimtelijke analyse -p. 12
4.
Concept - p.17
5.
Plankaart - p.18
6.
Referenties -p.20
1
INVENTARISATIE
5
Werkgrens
6
PVE Rijnstate Voorzieningen Parkeerplaatsen: • fase 1: 180 parkeerplaatsen op het klooster, inclusief 10 parkeerplekken voor mensen met een beperking • fase 1: 285 parkeerplaatsen voor medewerkers in de P&R parkeergarage • fase 2: flexibiliteit door uitbreiden zone P&R
Entree zone Kiss en Ride: • 6 parkeerplaatsen voor het station • 6 flexibele parkeerplaaten voor Rijnstate (rolstoelbus, taxi) • 8 extra parkeerplaatsen
7
2
HISTORISCHE ANALYSE de Grift (1611)
Landschapsanalyse op grote schaal
Amse Zeeg
Arnhem De Rijn wetering Linge De Rijn wetering Linge
de Grift (1611)
Elst
Elst
Aam
Rijn Nijmegen
Zeeg Kaart 1700
Kaart 1854
De Grift Het kanaal werd aangelegd in 1611. Aan beide kanten van de Grift lagen brede dijken met jaagpaden. In de winter van 1634 brak door vrieskou met hevige ijsvorming de Lent door. De onderhoudskosten van de Grift waren hoog en de opbrengsten vielen tegen, waardoor in 1743 de trekvaart in onbruik raakte. Na de sluiting van het kanaal verzandde het en werd het uiteindelijk gedempt. De waterloop verdween hierdoor. Wel bleef het jaagpad een belangrijke verbindingsroute. Kaart 1700
8
Bemmel Zeeg
moeras
Station ligt ten zuiden van huidig station. Aamsestraat knikt bij spoorwegovergang richting centrum. Noordelijke verbinding vanuit Aam is door het spoor doorsneden.
Tussen 1957 en 1965 stonden de proefbomen van ‘Elstar’ apple op het land van agrariër Tijssen in Elst. In 1959 en 1960 werden de selecties uit de eerste vruchten gemaakt. Protestante kerk
De Rijn wetering Linge
De Rijn wetering Linge
Aam
Aam
Aamsche Plas
Kaart 1889
spoor voor stoomtram
station
Kaart 1952
boomgaarden
station
9
Stationsomgeving historische analyse Kaart 1889 - Kweeklust aan de noordzijde; - Directe verbinding tussen Aamsche straat en de bestaande Stationstraat; - Aamschestraat knik bij spoorwegovergang
Kaart 1952 - Kweeklust aan de noordzijde; - Station met 26 spoorlijnen; - Protestante kerk aan de bestaande Stationstraat;
PK RK
Aamsche pad
PK RK
Eshof
kweeklust
Aamsche straat
stationstraat
zuivelfabriek
PK Station
Station
Conclusie historische analyse Van een sterrendorp naar een ontwikkelingsas In het verleden had Elst een sterrenstructuur: verschillende lanen met bomen verbonden de historische kern van Elst met de omgeving. Door de aanleg van de spoorlijn zijn twee lanen afgebroken. De bestaande Stationstraat werd gedegradeerd van een laan naar een straat met directe verbinding tussen het stationsgebouw en het centrum. De Aamsche straat werd de nieuwe verbinding tussen het centrum en de oostkant van de spoorlijn. Na de jaren 1950 vanwege de groei van de stationsschaal in het oosten, begon het hele oostelijke deel met 10
de uitbreiding een magazijn en later ontstaat er een bedrijventerrein met een direct verbinding aan de Aamsche straat. Het stationsgebouw op een knooppunt In 1960 door de aanleg van de woonwijk de Eshof en de van Oldenbarnveldstraat, een directe verbinding tussen de Aamsche straat en de Dorpstraat was gecreerd. Het stationsgebouw is naar de kruising tussen deze twee straten verschoven. De verandering van mobiliteit , met als doel meer ruimte te creeren voor fietsers en voetgangers, wijzigde het verkeersplan. Aan de zuidkant van het station is er recent
Kaart 1965 - Woonwijk Eshof, van Oldenbarnveldstraat, directe verbinding tussen Aamsche straat en dorpstraart, - Magazijngebouw aan de oost kant van het station verbonden aan de Aamschestraat
1990 - Nieuwe centrale positie van het stationgebouw, aan het kruising tussen de spoorlijn en autostroom; -Bedrijventerrein aan de oostzijde
2018 - Nieuwe fietstunnel, shared space gebied; -Autotunnel aan de zuidzijde; -Vernieuwen stationsgebouw en voorzieningen;
Woonwijk Eshof
van Oldenbarnveldstraat
fietstunnel Aamsche straat
station autotunnel
stationstraat station magazijn
een autotunnel waar een snelheid geldt van 30km/h, aan de noordkant is er een directe verbinding tussen de Aamsche straat en de dorpstraat. Een shared spaceruimte en een fietstunnel wordt gemaakt met een fietstunnel. Het volledige stationsgebied is een knooppunt geworden. Een kwekerij aan de noordoostkant van het station. Meer dan 100 jaar vestigde zich een boomkwekerij in bij de noordoostzijde van het plangebied. 11
3
Park Lingezegen
RUIMTELIJKE ANALYSE
Linge
Kaart bestaande ruimtelijke beeldkwaliteit
02 nieuwe woonwijk groene strook in de woonwijk 04 groene strook langs spoorlijn A325 03 Tempel/kerk 01 Cool natuurspeelplaats
05 plein en Gemeentehuis
09 Aamschebuurt station/ontwikkelocatie
06 Burgemeester Galamapark
weiland 07/08 historische boerderij
t sta
Bedrijventerrein
aat str ion
Park de Wuurde
Aamseplas Bedrijventerrein spoorlijn
Bussel
12
Olympiasingel
01
02
03
Foto’s bestaande situatie
01 Cool natuurspeelplaats
04
04 Groene strook langs spoorlijn
07
07 Historische boerderij aan de Aamschestraat
02 Nieuwe woonwijk aan noordzijde
05
05 Plein en gemeentehuis
08
08 Historische boerderij aan de Aamschestraat
03 Tempel/kerk aan Dorpstraat
06
06 Burgemeester Galamapark
09
09 Aamschebuurt 13
Analyse bomen langs de nieuwe ontwikkelingsas 06 Stationsmgeving (Gleditsia thriacanthos)
09 Dorpstraat Liquidambar styraciflua in groep
03Nieuwe Aamsestraat met Quercus robur
01 knooppunt (Fraxinus excelsior)
07 Van Oldenbarnveltstraat/ Johan de Wittstraat (Platanus hispanica)
A325
Station Elst
spoorlijn
09 Geen bomen
14
laan ingepland
laan ingepland
01
01 Knooppunt (Fraxinus angustifolia)
04
04 Bomen ontbreken Nieuwe Aamsestraat
07
07 Platanus aan Van Oldenbarnveltstraat
02
02 Bomen ontbreken aan Nieuwe Aamsestraat
05
05 Bomen ontbreken in Nieuwe Aamsestraat
08
08 Bomen ontbreken in Eshofsestraat
03
03 Quercus robur aan de Nieuwe Aamsestraat
06
06 Gleditsia bomen bij de shared space aan Regenboog
09
09 Liquidambar styraciflua aan de Dorpstraat 15
Waterstructuur
A325
1952
16
2018
4
CONCEPT Knooppunt Aandachtspunten: •
Boomstructuur versterken: de landschappelijke kwaliteiten van de stedelijke ontwikkelingsas van Elst versterken door de aanplant van nieuwe bomen langs de bermen. De ontwikkelingsas krijgt eenheid en een groene uitstraling;
•
Heldere waterstructuur: de bestaande waterstructuur wordt versterkt door de continuiteit van de waterlijn. Langs de oever een bloemenrijk mensgel en inheems bomen worden aangeplant om de natuurlijk uitstraling te versterken;
•
Stationsgebied wordt knooppunt en bestemming: de volledige stationsomgeving werkt als een knooppunt waar water een groen elkaar ontmoeten. Deze ontmoetingplek krijg een nieuwe allure door het toevoeging van een nieuwe landschappelijke component: een botanische boomgaard.
•
Verkeerstromen: doorgaand autoverkeer wordt om de knoop geleidt. Bestemmings- en langzaamverkeer gaat door de knoop.
17
5
18
PLANKAART
0m
10
20
30
40m 19
6
REFERENTIES
Botanische boomgaard
20
Referenties voetgangersgebied entreezone
Prinses Maxima Centrum, Bureau B+B
Prinses Maxima Centrum, Bureau B+B
Referentie in Kopenhagen, bomen in shared space 21
Referenties parkeerterrein met grastegels (optie 1)
22
Referenties parkeerterrein met halfverharding (optie 2)
Referentie parkeerterrein Twickel
Referentie parkeerterrein Kasteel Duivenvoorde
Referentie parkeerterrein Groeneveld
Referentie parkeerterrein Groeneveld
23
bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Bijlage 2 Voorlopig ontwerp openbaar gebied
Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
29
emsk erkstr a
Audit o
rium
6,00 6,00
10,00
6,00
3,15
10,00
6,00
7,74
1,00
11
2,40
6,00
5,50
35
5,50
5,00
2,50
6,00
Ph
Ph
Ph
C E'
uistun
I
A'
3,50
2,15 5,50
I
I
I I
e Aam
BUS 6,00
4,02
9,20
1,46
1:4
30,0
Spoo
B
E
2,61
3,50
5
rlaan
A
8,6
2,89 3,74
t 6,00
1:2
0
1,58 3,50
sestra a
3,50
92
3,52
4,00 3,59
Nieuw
4,80
1,94
4,00
4,00
12,
2,50
2,50
6,00
13b
7,4
7,73
2
4,50
4
2,75
1:2
4,00 4,50 9,70
24
6,8
8 ,3
1,80
B'
9,40
4,54
I
1,01
I I
1,27
I
I
C' BUS
nel
5,50
Seinh
1:4
Ph
1,33
26
26
a
Nieuw
6,20
26
c
FASE I
FASE II
D 6,00
3,50
28 30
2,50 2,50
26b D'
LEGENDA: Werkgrens
3,64
26d
Gebouw Rijnstate
20
Bomen
Open water
2,50
4,15
3,13
Rijweg
Lichtmast
Voetgangersgebied
Zitbank
Voetgangersgebied met verbijzondering verharding
Hekwerk met klimplanten
13,67
7,34
Fietspad
6,70
Oude Aamsestraat
1,74
3,97 1,64
Abri Fietstenstalling Rijnstate personeel
Asfalt
Fietstenstalling station
3,28
Bloemenrijk grasland
170 Reguliere parkeerplaatsen
I
1,25 7,49
Halfverharding parkeerplaats
I
Verharding parkeerplaats 't Klooster
2,50
De Aamse Wissel
Heesters
10 Parkeerplaatsen voor mensen met een beperking Kiss and ride-17 parkeerplaatsen 6 parkeerplaatsen voor het station
Talud bloemenrijk grasland
6 flexibele parkeerplaaten voor Rijnstate (rolstoelbus, taxi) 2 extra parkeerplaatsen
Geboorde put (60m3), radius 2m
Beplanting landschappelijke inrichting
2,00
Opstelplek brandweer
Berijdbare versterkte ondergrond breed 5ocm
Project:
O086 Rijnstate Elst
Schaal:
Opdrachtgever:
Gemeente Overbetuwe
Bladnummer:
Onderwerp:
Openbare ruimte
Fase:
Voorlopig Ontwerp
1:500
Datum:
N
Opmerking:
N
Formaat:
ISO FULL BLEED A1 (594.00 X 841.00 MM)
Bestandsnaam:
o086-20201106-vo-plattegrond
0m
xxxxx
06\11\2020
50
100
150
200
250m
Wijzigingen: Persoon:
Datum:
Persoon:
Datum:
a.
-
-
d.
-
-
b.
-
-
e.
-
-
c.
-
-
f.
-
-
OP DEZE TEKENING IS AUTEURSRECHT VAN TOEPASSING. ZONDER NADRUKKELIJKE TOESTEMMING VAN BUREAU B+B MAG DEZE NIET WORDEN VERMENIGVULDIGD OF AAN DERDEN TER BESCHIKKING WORDEN GESTELD.
Kraanspoor 1 1033 SC Amsterdam
2b
33
Van H e
31
bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Bijlage 3 Laddertoets
Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
31
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst Stec Groep aan gemeente Overbetuwe
Lukas Meuleman en Maartje Lucassen 19 mei 2020
2
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
Inhoudsopgave 1
Inleiding 1.1 1.2
2
2.3 2.4 2.5
3
3.2
4.2 4.3
7
Huidig verzorgingsgebied Rijnstate ziekenhuis omvat een ruime marktregio ................................................................................................ 7 Verzorgingsgebied Rijnstate Elst voornamelijk binnen regio Arnhem – Nijmegen ................................................................................. 8
Behoefte 4.1
4
Ladder als motiveringseis voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen ..... 4 Beoogd bestemmingsplan ziekenhuisvoorziening Elst maakt een ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkeling mogelijk ............................................. 4 Ziekenhuisvoorziening is een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied ........................................................................................ 5 Projectprofiel: 25.000 m² ziekenhuisvoorziening en ondersteunende voorzieningen .............................................................. 5 Concentratie van zorg op één locatie in Elst.......................................... 6
Ruimtelijk verzorgingsgebied 3.1
4
Aanleiding................................................................................................. 3 Opzet Laddertoets .................................................................................... 3
Uitgangspunten 2.1 2.2
3
9
Trends en ontwikkelingen: concentratie en efficiënter ruimtegebruik ........................................................................................... 9 Kwantitatieve behoefte: minimaal circa 25.000 m² bvo ........................ 9 Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht ......................... 12
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
3
1 Inleiding 1.1 Aanleiding Rijnstate heeft plannen om een dependance van het ziekenhuis te openen in Elst. Het gaat om een ziekenhuisvoorziening waar in beginsel dagopvang en in de toekomst (mogelijk) nachtopvang mogelijk wordt gemaakt. Deze ziekenhuisvoorziening zal (een deel van) de momenteel aangeboden zorg in Velp, Arnhem-Zuid en Zevenaar overnemen. Rijnstate wil de ziekenhuisvoorziening in Elst graag bouwen op de stationslocatie van Elst. Deze locatie ligt al enige jaren braak, nadat de bouw van het ‘Huis der Gemeente’ werd geannuleerd. De gemeente Overbetuwe wil het komende jaar het bestemmingsplan voor deze locatie wijzigen zodat de ziekenhuisvoorziening van circa 25.000 m² bvo (inclusief ondersteunende functies) kan worden gebouwd. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken moet in het nieuwe bestemmingsplan een behoefteonderbouwing volgens de systematiek van de Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) worden opgenomen. In dit rapport toetsen we de voorgenomen ontwikkeling daarom aan de Ladder. Hierna leest u onze bevindingen.
1.2 Opzet Laddertoets In de Laddertoets doorlopen we de Ladder zoals vereist in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening: • We zetten in hoofdstuk 2 de uitgangspunten vanuit de Ladder en voor de ziekenhuisvoorziening Rijnstate op een rij. We gaan hierbij achtereenvolgens in op de Laddersystematiek en het projectprofiel van de ziekenhuisvoorziening in Elst. • In hoofdstuk 3 bepalen we het relevante ruimtelijke verzorgingsgebied waarbinnen mogelijke ruimtelijke effecten zich voor kunnen doen. • In hoofdstuk 4 bepalen we vervolgens de behoefte aan het plan (kwantitatief dan wel kwalitatief) en confronteren deze met het beschikbare (plan)aanbod. We baseren ons hierbij op bestaande landelijke onderzoeken en ramingen aangevuld met specifieke marktonderzoeken. • Ten slotte bespreken we kort de mogelijke ruimtelijke effecten die het plan met zich meebrengt. We gaan hierbij onder andere in op mogelijke leegstandseffecten en de effecten op de markt voor ziekenhuizen binnen het relevante verzorgingsgebied.
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
4
2 Uitgangspunten 2.1 Ladder als motiveringseis voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen De Ladder is een motiveringsvereiste voor ruimtelijke plannen die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken. In de toelichting van het bestemmingsplan dient dan een motivering voor de Ladder te zijn opgenomen. Sinds 1 juli 2017 is de Laddersystematiek in het Besluit ruimtelijk ordening (Bro) gewijzigd. De Ladder is verankerd in artikel 3.1.6. lid 2 Bro en luidt als volgt:
‘De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien’.
De Ladder is alleen van toepassing op een plan dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Is dit het geval dan is een beschrijving van de behoefte nodig. Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied is een uitgebreidere motivering vereist waarin wordt ingegaan op de vraag waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien. Om de vereisten van de Ladder te bepalen gaan we hierna achtereenvolgens in op de vraag (1) of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en (2) of de ontwikkeling binnen of buiten bestaand stedelijk gebied is gelegen.
2.2 Beoogd bestemmingsplan ziekenhuisvoorziening Elst maakt een ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkeling mogelijk Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO), dan is een plan Ladderplichtig. Een stedelijke ontwikkeling wordt in artikel 1.1.1 Bro gedefinieerd als een: ‘Ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijk voorzieningen’.
In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgesteld, jurisprudentie geeft meer duidelijkheid. Bij wonen geldt bijvoorbeeld dat in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling bij een woningbouwlocatie vanaf 12 woningen. Voor andere stedelijke voorzieningen volgt uit jurisprudentie dat van een nieuwe stedelijke ontwikkeling sprake is bij uitbreiding van 400 m2 tot 500 m2 bvo. Gezien de beoogde ontwikkeling van 25.000 m² bvo, bestempelen we de ontwikkeling van de ziekenhuisvoorziening in Elst als een stedelijke ontwikkeling. De ziekenhuisvoorziening in Elst is bovendien een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarvan is in beginsel sprake als een nieuw bestemmingsplan meer bebouwing mogelijk maakt dan binnen het huidige planologische regime mogelijk is, of als er een functiewijziging van zodanige aard en omvang plaatsvindt dat om die reden sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De ontwikkeling van de ziekenhuisvoorziening leidt tot een toename van de bebouwingsmogelijkheden en de bestemming van het plangebied moet worden gewijzigd naar ‘maatschappelijk’. Momenteel heeft een deel van het plangebied al de bestemming ‘maatschappelijk’, andere delen hebben de bestemming ‘bedrijfsdoeleinden’, ‘verkeer’ en ‘water’.
5
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
2.3 Ziekenhuisvoorziening is een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijke gebied (BSG) is extra motivering vereist. Daarom checken we hier of het plan voor de ziekenhuisvoorziening in Elst een ontwikkeling binnen BSG betreft. Artikel 1.1.1 Bro geeft als definitie: ‘Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. Vast staat dat in de bestaande bestemmingsplannen aan het plangebied de bestemmingen ‘maatschappelijk’, ‘bedrijfsdoeleinden’, ‘verkeer’ en ‘water’ zijn toegekend. Gelet hierop kan worden gesteld dat het plangebied binnen het bestaand stedelijk gebied ligt. Ook wanneer we de omgeving van het plangebied analyseren concluderen we dat de beoogde locatie binnen het bestaand stedelijk gebied ligt: de locatie is volledige omsloten door stedelijke bebouwing. Hierdoor geldt de verzwaarde motiveringsplicht voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied niet.
2.4 Projectprofiel: 25.000 m² ziekenhuisvoorziening en ondersteunende voorzieningen De beoogde ontwikkeling van de ziekenhuisvoorziening Rijnstate in Elst omvat circa 25.000 m² bvo. Hieronder vallen niet alleen de klinieken, operatiekamers en radiologieafdeling (hierna gezamenlijk ‘Rijnstate Elst’ genoemd). Ook de beoogde ondersteunende functies zoals winkelmeters, het beoogde restaurant en de voorziene vergadercentrum vallen hieronder. Tabel 1: Projectprofiel ziekenhuisvoorziening Rijnstate Elst Aspect Ligging en omvang
Toelichting • De planlocatie voor de ziekenhuisvoorziening ligt in het stationsgebied van Elst. Het gaat om de voormalige locatie ‘Huis der Gemeente’. • Het plan bestaat uit 25.000 m² bvo bebouwing met een maximale bouwhoogte van 25 meter. Onderdeel van het programma zijn reguliere en ondersteunende voorzieningen horende bij de ziekenhuisvoorziening (zoals een restaurant en een kleine winkel). • Rijnstate wil in Elst een breed palet aan poliklinische zorg aanbieden. Dit sluit aan bij de behoefte van de inwoners (veelal jonge gezinnen) in het verzorgingsgebied. Rijnstate denkt hierbij aan verschillende medische specialisten zoals de kinderarts, gynaecoloog en een kno-arts. Bereik• Door de ligging in het stationsgebied van Elst is baarheid de beoogde ziekenhuisvoorziening per OV uitstekend bereikbaar. Ook met de auto is de planlocatie goed bereikbaar (via A325 en A15). • De beoogde parkeervoorzieningen aan de noordkant van de ziekenhuisvoorziening en de parkeergarage ten zuiden zorgen voor voldoende parkeervoorzieningen. Bestemmings- • De meest recente bestemmingsplannen voor plan het plangebied maken de volgende functies mogelijk: ‘maatschappelijk’, ‘bedrijfsdoeleinden’, ‘verkeer’ en ‘water’. Bron: Ruimtelijkeplannen.nl; Verwerking: Stec Groep, 2019.
Planlocatie binnen vigerende bestemmingsplannen
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
6
2.5 Concentratie van zorg op één locatie in Elst Rijnstate wenst in Elst een breed palet van ziekenhuisvoorzieningen aan te bieden. Deze zorg sluit aan op de behoefte van de inwoners (veelal jonge gezinnen) van de gemeente Overbetuwe en de omliggende regio. Het Rijnstate Elst zal verschillende medisch specialisten huisvesten zoals een kinderarts, oogarts en dermatoloog. Ook kunnen kleine, veelvoorkomende poliklinische ingrepen op deze locatie worden uitgevoerd. Het streven is om in Elst een toekomstgerichte ziekenhuisvoorziening te realiseren, waarin nauw wordt samengewerkt met andere (eerstelijns) zorgverleners en zorg verleend wordt met intensieve inzet van digitale communicatiemiddelen en nieuwe informatie- en communicatietechnologie (bron Rijnstate Ziekenhuis, juni 2019). De ziekenhuisvoorziening Rijnstate zal een groot deel van de verspreide zorg vanuit andere locaties concentreren in Elst. De locatie Elst ligt centraal in de regio en is zeer goed bereikbaar met zowel de auto als met het openbaar vervoer. De autobereikbaarheid wordt mogelijk op termijn bovendien versterkt met de mogelijke doortrekking van de snelweg A15. De OV-bereikbaarheid is met de locatie direct naast station Elst eveneens een grote pré voor bezoekers van de ziekenhuisvoorziening die mogelijk slecht ter been zijn.
De locatie is bovendien van voldoende omvang om de beoogde ziekenhuisvoorziening te kunnen huisvesten en daarnaast zijn er voldoende voorzieningen in de omgeving gevestigd. De andere locaties krijgen (deels) een andere invulling of (deels) een aangepaste zorgfunctie: • Arnhem-Noord (hoofdlocatie): hier is de complexe en vaak dure zorg geconcentreerd. Het profiel voor de locatie Arnhem-Noord blijft gericht op complexe en acute zorg. Dit gaat gepaard met hoogwaardige technologische ontwikkelingen en investeringen. • Locatie Zevenaar: hier vinden laagcomplexe ingrepen plaats. Verder beschikt de locatie over een uitgebreide poliklinische functie. Deze locatie zal meer worden ingericht als centrum voor planbare zorg en ouderenzorg. • In Velp huisvesten zich momenteel nog enkele poliklinieken en laboratoria. Rijstate is voornemens het pand in Velp te verkopen. Onderzocht wordt welke zorgactiviteiten op welke manier in de omgeving van Velp blijft worden geboden. • Het zorgaanbod in Arnhem-Zuid wordt volledige verplaatst naar Elst. In Elst zullen meer zorgfuncties worden aangeboden dan momenteel het geval is in Arnhem-Zuid. Het gaat om een zorgvoorziening waar in beginsel dagopvang en in de toekomst (mogelijk) nachtopvang mogelijk wordt gemaakt. Deze polikliniek zal bovendien (een deel van) de momenteel aangeboden zorg in Velp en Zevenaar overnemen.
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
7
3 Ruimtelijk verzorgingsgebied 3.1 Huidig verzorgingsgebied Rijnstate ziekenhuis omvat een ruime marktregio Verzorgingsgebied gebaseerd op herkomst patiënten De Ladder vraagt om de behoefte aan de mogelijk gemaakte functie binnen het verzorgingsgebied van de betreffende functie te bepalen. Dit verzorgingsgebied is afhankelijk van het type functie en de omvang en type invulling. Het verzorgingsgebied van Rijnstate Elst wordt grofweg bepaald door de verwachte herkomst van patiënten aan Rijnstate Elst. Om de verwachte herkomst van patiënten te bepalen, analyseren we de herkomst van bezoekers aan de locaties van ziekenhuis Rijnstate (Arnhem-Noord, Arnhem-Zuid, Velp en Zevenaar). Huidige herkomstgebied van Rijnstatepatiënten voornamelijk rond Arnhem geclusterd Op basis van het huidige verzorgingsgebied van Rijnstate kunnen we een inschatting maken van het verwachte verzorgingsgebied voor Rijnstate Elst. Het huidige verzorgingsgebied concentreert zich voornamelijk rond de hoofdlocatie Arnhem (zie figuur 1). Ook vanuit de regio Liemers komt een aanzienlijk deel van de patiënten. Deze patiënten zijn logischerwijs grotendeels gericht op de Rijnstate locatie in Zevenaar. Op basis van patiënten-herkomstcijfers ligt het zwaartepunt van het verzorgingsgebied rond de gemeente Arnhem en strekt zich tot een straal van circa 20 tot 25 kilometer rondom Rijnstate Arnhem.
Er daarbij enige overlap met (verzorgingsgebieden van) andere ziekenhuizen. Buiten de straal van 20 tot 25 kilometer oriënteren patiënten zich logischerwijs meer op andere nabijgelegen ziekenhuizen in Apeldoorn, Zutphen, Doetinchem, Nijmegen, Den Bosch en Utrecht. Figuur 1: Verzorgingsgebied ziekenhuislocaties Rijnstate
Bron: Rijnstate Ziekenhuis, oktober 2019; Visualisatie Stec Groep, oktober 2019
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
8
3.2 Verzorgingsgebied Rijnstate Elst voornamelijk binnen regio Arnhem – Nijmegen Verzorgingsbereik Rijnstate Elst naar verwachting in lijn met huidige locaties Arnhem-Zuid De oriëntatie van het gehele ziekenhuis Rijnstate toont een ruim verzorgingsgebied van circa 20 tot 25 kilometer rondom Arnhem. Specifiek de ziekenhuisvoorziening Rijnstate Elst zal een minder uitgebreid zorgpakket bieden dan de hoofdlocatie van Rijnstate in Arnhem-Noord. Rijnstate Arnhem-Noord biedt hoog-specialistische zorg en trekt daarom patiënten aan vanuit een ruim verzorgingsgebied. De voornamelijk poliklinische zorg die in Rijnstate Elst wordt geboden is minder specialistisch van aard en zal voornamelijk een lokaal of regionaal verzorgende functie hebben. De zorg die in Rijnstate Elst geboden zal worden is uitgebreider dan de zorg die momenteel in ArnhemZuid wordt geboden. Het bereik van de zorg die in Rijnstate Elst wordt geboden zal dan ook iets ruimer zijn dan het bereik van de huidige poliklinieken Arnhem-Zuid. Het bereik van de locaties Arnhem-Zuid (en ook Velp) is doorgaans circa 10 kilometer. Locatie Zevenaar focust zich meer op planbare, electieve en ouderenzorg, de reikwijdte in Zevenaar is hierdoor iets ruimer met een bereik van circa 15 kilometer. Figuur 2: Herkomst bezoekers aan locaties Arnhem-Zuid (links) en Zevenaar (rechts)
Bron: Rijnstate Ziekenhuis, oktober 2019; Visualisatie Stec Groep, oktober 2019
Verzorgingsbereik voor Rijnstate Elst naar verwachting binnen straal van circa 15 kilometer Natuurlijke barrières en bereikbaarheid zijn van invloed op de herkomst van patiënten. De Waal en de Rijn vormen belangrijke natuurlijke scheidingen tussen de gebieden. Ook de bereikbaarheid via de A15, A325 en de A12 zorgen voor een bepaalde concentratie. Aangezien het zorgaanbod in Rijnstate Elst naar verwachting een vergelijkbaar of iets ruimer bereik zal hebben dan Rijnstate Arnhem-Zuid en Zevenaar, zal het verzorgingsgebied binnen een straal van circa 15 kilometer liggen. Hierbij houden we wederom rekening met natuurlijke barrières en bereikbaarheid. De snelweg A15 zal mogelijk via Elst worden doorgetrokken naar Zevenaar waardoor het bereik naar het oosten flink toeneemt. Het verzorgingsbereik richting het zuiden is door de Waal en de nabijheid van twee ziekenhuizen in Nijmegen naar verwachting beperkter.
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
9
4 Behoefte 4.1 Trends en ontwikkelingen: concentratie en efficiënter ruimtegebruik De ziekenhuiszorg ontwikkelt zich constant en dit heeft onder andere gevolgen voor het ruimtegebruik van ziekenhuizen. Het gaat hierbij onder meer om technologische innovaties en het gebruik van data, meer focus op gezondheid en preventie, decentralisatie en personalisatie (bron: Morgens, 2019). We lichten enkele van deze trends en ontwikkelingen toe en relateren deze ontwikkelingen aan het verwachte ruimtegebruik van een ziekenhuis. Ziekenhuiszorg steeds vaker buiten ziekenhuismuren Zowel bij de preventie als het herstelproces spelen ziekenhuizen een steeds belangrijkere rol in de gehele welzijns- en zorgketen: het ziekenhuis als centrale organisatie binnen het web van preventie en herstel. De hoog-risico zorg vindt plaats in het ziekenhuis terwijl de overige zorg steeds meer decentraal door andere zorgpartijen wordt opgepakt en uitgevoerd. Regionaal wordt met diverse andere (zorg)partijen samengewerkt aan een innovatieve inrichting van de ketenzorg. Ook kan worden gewerkt aan de digitale uitwisseling van gegevens. Patiëntinformatie van verschillende zorgverleners is breed beschikbaar. Artsen, verplegers en ondersteunende afdelingen werken daardoor niet enkel meer binnen de ziekenhuismuren maar er is steeds vaker sprake van verpleging of monitoring thuis.
Optimaal ruimtegebruik: vrijkomende ruimte in ziekenhuizen wordt gedeeld met derden Door de decentralisatie van zorg – meer thuis, focusklinieken, virtual hospitals – ontstaat er ruimte in ziekenhuizen, terwijl versterkte samenwerking in de keten de druk op de eerste lijn flink doet toenemen. Ziekenhuizen ontwikkelen initiatieven in of tegen de eerste lijn aan: eigen huisartsenpraktijken, anderhalvelijnszorg en het inrichten van lokale medical malls. Dit levert twee voordelen op: versterkte zorgketens en een beter gebruik van de beschikbare ruimte. Niet gebruikte ruimte in kleiner wordende ziekenhuizen kan worden ingezet voor andere vormen van gebruik (andere zorg of zelfs andere functies). Diagnose en monitoring op afstand betekent een verminderd ruimtegebruik binnen ziekenhuismuren De technologische mogelijkheden komen in hoog tempo beschikbaar en ook andere toetreders (tech- en diagnostische bedrijven) zien mogelijkheden om de ziekenhuismarkt via innovatieve toepassingen te betreden. ‘In het ziekenhuis van de toekomst gaan veel meer zaken op afstand: van diagnose tot preoperatieve screening en interventies. Patiënten snappen nu al niet meer dat ze zo vaak naar een ziekenhuis moeten komen’ (Anita Wydoodt, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, 2019).
Realtime monitoring op afstand, het kunnen ontvangen van informatie en de koppeling aan e-healthtoepassingen zorgt naar verwachting voor een verminderd ruimtegebruik binnen de ziekenhuismuren.
4.2 Kwantitatieve behoefte: minimaal circa 25.000 m² bvo Gefaseerde ontwikkeling speelt in op behoefte vanuit bestaande en nieuwe patiëntengroepen Rijnstate is voornemens Rijnstate Elst gefaseerd te ontwikkelen. De zorg ontwikkelt zich en verandert constant zo blijkt bijvoorbeeld alleen al uit de trends en ontwikkelingen in de afgelopen jaren. De huisvestingseisen vanuit de zorgmarkt veranderen daardoor ook constant. Flexibiliteit en adaptief vermogen zijn essentieel om de ziekenhuisomgeving toekomstbestendig te maken, zo geeft Rijnstate aan. Rijnstate kiest er daarom voor om de locatie Elst gefaseerd te ontwikkelen. In eerste instantie (fase 1) wordt een ziekenhuisvoorziening van circa 15.000 m² bvo gerealiseerd, deze kan vervolgens gefaseerd worden uitgebreid tot 25.000 m² bvo. Basisbehoefte vanuit verplaatsing zorg Velp en Arnhem-Zuid naar Elst Locatie Velp (eigendom) en locatie poli Arnhem-Zuid (huur) worden afgestoten. De activiteiten die momenteel op deze locaties plaatsvinden moeten worden verplaatst naar de andere Rijnstate locaties.
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
10
Daarnaast verandert het zorglandschap en heeft Rijnstate de ambitie om de juiste zorg op de juiste plek aan te bieden. Het voorgaande maakt dat er integraal gekeken moet worden naar de herpositionering van de ziekenhuisvoorziening over alle locaties. Rijnstate beschouwt hierbij twee mogelijke scenario’s: • Basisscenario: het basisscenario betekent een verschuiving van (poliklinische) zorg van locatie Velp en Poli Arnhem-Zuid naar de nieuwe locatie in Elst. Dit basisscenario houdt geen rekening met een integrale aanpak: de ziekenhuisvoorzieningen in Zevenaar en Arnhem (Noord) worden niet verplaatst. • Integraalscenario: Bij het integrale scenario verschuiven de ziekenhuisvoorzieningen van Velp en Poli Arnhem-Zuid over alle Rijnstate locaties. Aan de hand van verschuivingen in het zorglandschap, marktanalyses en input van de vakgroepen wordt er bepaald welke (poliklinische) zorg op welke plek aangeboden moet worden. Dit betekent dat zorgactiviteiten uit Velp bijvoorbeeld ook verplaatst kunnen worden naar Zevenaar (in plaats van 100% naar Elst). Het integraalscenario is vertrekpunt voor Rijstate Elst (vanuit een ruimtelijk perspectief en een bedrijfsmatig perspectief). De herpositionering van de zorg wordt integraal benaderd.
Behoefte verwacht van circa 15.000 tot 20.000 m² bvo De herpositionering van de zorg betekent een verschuiving van een groot deel van de activiteiten van locatie Velp (19.800 m² bvo) en Poli Arnhem-Zuid (4.200 m² bvo) naar Elst. Deze locaties beschikken gezamenlijk over in totaal 24.000 m² bvo ruimte. Dit betreft ruimte voor zorg en ondersteunende functies. In de praktijk zal er echter geen sprake zijn van een volledige 1-op-1 verplaatsing van de vierkante meters. Zorgtrends leiden er toe dat er steeds minder vierkante meters binnen de ziekenhuismuren nodig zijn. Daarnaast spelen zaken als leegstand en suboptimaal ruimtegebruik een belangrijke rol: • Leegstand: ca. 2.000 m² BVO staat leeg in Velp (ongebruikte vierkante meters); • Suboptimaal ruimtegebruik: voor zowel locatie Velp als Poli Arnhem-Zuid geldt dat de ruimten niet optimaal zijn ingericht. Er wordt aangenomen dat er circa 25% minder vierkante meter nodig is om alle ziekenhuisvoorzieningen op de nieuwe locatie in Elst te kunnen huisvesten. • Herschikking type zorg: Het OK-complex zal verhuizen naar Elst (momenteel gevestigd in Velp). De huidige omvang van dit complex in Velp is circa 2.000 m² bvo. De verwachting is dat de veranderende zorg geen invloed heeft op het ruimtegebruik van dit type zorg en dat deze 2.000 m² bvo 1-op-1 wordt verplaatst.
Uitgaande van bovenstaande is de verwachting dat – puur ter vervanging van de huidig benutte meters - er ca. 15.000 tot 20.000 m² bvo in Elst moet worden gerealiseerd voor de 1e fase. Toekomstige verplaatsing zorgaanbod zorgt voor forse extra ruimtevraag in 2e fase De ruimtevraag voor Rijnstate Elst zal in de loop der jaren naar verwachting toenemen tot in ieder geval circa 25.000 m² bvo. Hiervoor zijn verschillende redenen: • Met de 2e fase van de ontwikkeling van Rijnstate Elst zal de geboden zorg op de locatie veranderen en wordt er ruimte geboden aan andere aanvullende vormen van zorg. Mede door een verbeterde bereikbaarheid zal op termijn, de verbinding met de oostkant van het verzorgingsgebied fors worden verbeterd (zowel via OV als via autobereikbaarheid). Hierdoor zal een deel van de vraag naar zorg (kunnen) verplaatsen naar Rijnstate Elst (clustering van zorg). Hierdoor zullen de huidige functies worden uitgebreid en wordt zeer waarschijnlijk ruimte geboden aan (dag)verpleging. • Voor bovengenoemde functies zullen eveneens ondersteunende functies nodig zijn zoals facilitaire ruimte, horeca, vergadercentrum, entreeruimte, etc. Zie paragraaf volgende paragraaf. • Het aantal inwoners in het verzorgingsgebied van Rijnstate Elst groeit in de periode 2019 t/m 2030 met circa 3% (bron: PrimosOnline, 2019).
Bovendien zal met de mogelijke doortrekking van de snelweg A15, de verbinding met de oostkant van het verzorgingsgebied fors worden verbeterd. Hierdoor neemt de vraag naar zorg vanuit deze regio naar locatie Elst toe. Dit betekent eveneens een extra ruimtevraag. • Met de verplaatsing naar het zuidelijker gelegen Elst wordt Rijnstate een aantrekkelijk(er) zorgalternatief voor patiënten vanuit de zuidelijke en westelijke regio’s. Denk hierbij aan de (volledige) regio Betuwe en een deel van de regio Nijmegen. Hierdoor neemt – ten opzichte van de huidige situatie – het patiëntenpotentieel fors toe.
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
11
De totale ruimtebehoefte voor Rijstate Elst op het moment dat er door wordt geschakeld naar de tweede fase, bestaat naar verwachting uit minimaal circa 25.000 m² bvo tot en met het jaar 2030.
BELEID RIJNSTATE SPEELT IN OP TOEKOMSTIGE VERANDERING IN DE ZORGVRAAG EN ZORGTYPE De veranderende zorg en de verplaatsing van type zorg naar Elst vormen de belangrijkste input voor het mogelijk verder ontwikkelen van de tweede fase voor Rijnstate Elst. Rijnstate geeft hier zelf over aan: ‘Rijnstate streeft ernaar de locaties zo optimaal mogelijk in te richten, inspelend op de verschuiving in het zorglandschap, verdere concentratie in de tweede lijn en verdergaande efficiëntie en doelmatigheid, onder andere door de inzet van E-health en thuismonitoring. Uitgangspunten hierbij zijn: • een makkelijk toegankelijke poort (polikliniek en veelgebruikte diagnostiek), dichtbij voor alle inwoners van ons verzorgingsgebied; • concentratie van alle niet-electieve klinische zorg en intensieve zorg op één locatie; • concentratie van electieve klinische zorg en bijbehorende dagbehandeling op een andere locatie (voor zover mogelijk vanuit kwaliteit- en efficiencyoverwegingen); • concentratie van (medisch) ondersteunende diensten als magazijn, laboratoria, ziekenhuisapotheek op één locatie (eventueel delen met derden en eventueel op externe locatie). Dit betreft enkel de backoffice: de onderdelen van deze diensten waar de patiënt fysiek niet bij hoeft te zijn; • gezamenlijke initiatieven met huisartsen op een aantal plaatsen in de directe adherente regio.
Naast hoofdfunctie zorg maakt het bestemmingsplan ook ondersteunende voorzieningen mogelijk Naast de hoofdfunctie zorg worden er meerdere ondersteunende functies mogelijk gemaakt binnen het bestemmingsplan. De belangrijkste – en doorgaans meest ‘Laddergevoelige’ - functies sommen we op: 1. Maatschappelijke voorzieningen en aan zorg gerelateerde detailhandel, alsmede ondergeschikte detailhandel. 2. Ondergeschikte horeca, maximaal 1.000 m² bvo. 3. Vergadercentrum, uitsluitend ten dienste van maatschappelijke functie, zorg en detailhandel. Zorg gerelateerde voorzieningen en detailhandel De aan zorg gerelateerde en ondergeschikte detailhandel zal zich voordoen als kleinschalige detailhandel (bijvoorbeeld in de plint). Dergelijke vormen van (beperkte) kleinschalige detailhandel is passend bij de zorgvoorziening die Rijnstate realiseert. Te denken valt hierbij aan een kleinschalige cadeauwinkel of bloemist (voornamelijk gericht op patiëntenbezoek) en aan zorggerelateerde detailhandel/voorziening zoals een opticien, audicien, orthopedisch specialist of een maatschappelijke voorziening zoals een apotheek. De voorzieningen en detailhandel zullen in de plint en/of inpandig worden gerealiseerd. Deze locaties lenen zich niet tot nauwelijks tot reguliere detailhandel / voorzieningen. Van concurrentie met bijvoorbeeld het centrum is daarom geen sprake.
Bezoek aan deze voorzieningen / detailhandel zullen voornamelijk vanuit een combinatiebezoek met de zorgvoorzieningen worden gemaakt. Gezien het ondersteunende karakter (geborgen in de planregels) en de ruimtelijke structuur van het plan, zal er naar verwachting voor deze functie geen sprake zijn van onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders. Ondergeschikte horeca Binnen het plan wordt ondergeschikte horeca mogelijk gemaakt. Deze horeca is voornamelijk bedoeld voor bezoekers van de ziekenhuisvoorziening: voornamelijk patiënten, bezoekers en personeel. Daarnaast zullen naar verwachting treinreizigers gebruik maken van de horecafunctie voor een broodje of koffie. Op het huidige station Elst zijn dergelijke voorzieningen niet aanwezig, horeca binnen het plan kan hier in voorzien. De functie horeca is gemaximeerd tot maximaal 1.000 m² waardoor de functie ook daadwerkelijk een ondergeschikte functie zal zijn en blijven. Bovendien zal de horeca in het pand van de ziekenhuisvoorziening worden gevestigd. Van solitaire reguliere horeca zal geen sprake zijn waardoor er van concurrentie met andere horeca geen sprake is. Gezien het ondersteunende karakter (geborgen in de
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
12
planregels) en de ruimtelijke structuur van het plan, zal er naar verwachting voor deze functie geen sprake zijn van onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders. Vergadercentrum Het bestemmingsplan maakt de functie vergadercentrum mogelijk. De functie is daarbij uitsluitend ten dienste van de maatschappelijke voorzieningen, zorgvoorzieningen en de genoemde detailhandel en horeca. Van een regulier kantoor(pand) zal geen sprake zijn. Gezien het ondersteunende karakter (geborgen in de planregels) en de ruimtelijke structuur van het plan, zal er naar verwachting voor deze functie geen sprake zijn van onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders.
4.3 Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht Toevoeging van Rijnstate Elst gaat gepaard met een sterke kwalitatieve verbeterslag van het zorgaanbod. Het vastgoed en de ruimtelijke opzet van het nieuwe pand sluiten aan bij de huidige moderne eisen van het zorgvastgoed. De behoefte aan de het nieuwe Rijnstate Elst wordt voor een groot deel gevormd door het verplaatsen van zorg vanuit andere Rijnstate locaties naar de nieuwe locatie Elst. Dit betekent dat andere locaties zullen veranderen van opzet of als vastgoed worden afgestoten door het Rijnstate ziekenhuis. Vanuit een (regionale) goede ruimtelijke ordening is het van belang om af te wegen of op deze achterblijvende locaties geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten ontstaan. Onderstaand beschouwen we de verschillende locaties, de (toekomst)plannen voor deze locaties, en de kansen voor bijvoorbeeld herinrichting of nieuwe invulling. Locatie Arnhem-Zuid Rijnstate heeft de ambitie om de huurovereenkomst voor deze locatie vroegtijdig te ontbinden (bij voorkeur op het moment dat locatie Elst wordt geopend en de activiteiten worden verplaatst van Arnhem Zuid naar Elst). De eerste gesprekken zijn opgestart met de eigenaar van de betreffende locatie om de plannen te delen. Er staat een vervolg gepland in januari 2020.
Indien vroegtijdige ontbinding niet mogelijk is, zal er in gezamenlijkheid gekeken worden naar een passende invulling. Leegstand is niet wenselijk en contractueel ook niet toegestaan. Locatie Velp Locatie Velp is in december 2019 (volledig) verkocht. De locatie is voor drie jaar teruggehuurd, zodat de zorgactiviteiten gecontinueerd kunnen worden en de activiteiten geleidelijk 1-op-1 verplaatst kunnen worden naar de nieuwe Rijnstate Elst locatie. De verantwoordelijkheid voor (invulling van) deze locatie ligt uiteindelijk bij de kopende partij. De lange terughuurperiode door Rijnstate maakt dat de kopende partij tijd heeft om de plannen verder uit te werken. Leegstand (structureel) kan hiermee zo goed mogelijk worden voorkomen. De bestemming van de betreffende locatie is daarbij gewijzigd naar woon/zorg. Hierdoor is het mogelijk om woon(zorg) appartementen te realiseren en is de verwachting dat de locatie een passende nieuwe invulling kan en zal krijgen. Locatie Zevenaar Circa 5.000 m² bvo is in december 2019 afgestoten (‘bouwdeel 2000’). Het pand is in december 2019 verkocht en is voor twee jaar teruggehuurd door Rijnstate. De terughuurperiode van circa twee jaar maakt dat de kopende partij tijd krijgt om de plannen verder uit te werken en bestemmingsplanprocedures op te starten. Structurele leegstand kan hierdoor worden voorkomen.
De kopende partij is verantwoordelijk voor een passende invulling van het betreffende bouwdeel. De vigerende bestemming op deze locatie is ‘Maatschappelijk’ en wordt niet enkel beperkt tot gezondheidszorg. Een nieuwe passende invulling op deze locatie is daarmee niet enkel afhankelijk van een zorginvulling en herinvulling is relatief kansrijk. Conclusie: naar verwachting doen zich geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten voor De verplaatsing van een deel van de zorg vanuit verschillende locaties naar de locatie Elst kan tijdelijk leegstand opleveren. De verplaatsing van zorg betekent dat mogelijk delen van locatie Velp, Arnhem-Zuid en Zevenaar leeg komen te staan. Voor ieder van deze locaties is echter de verwachting dat deze wederom gevuld kunnen worden. De panden worden grotendeels in de eerste jaren weer teruggehuurd door
Laddertoets ziekenhuisvoorziening Elst 19.242
13
Rijnstate, daarmee wordt tijd geboden aan de pandeigenaren om nieuwe huurders te vinden. De locaties beschikken bovendien veelal over een bredere bestemming dan enkel de bestemming zorg. Dit maakt de kans op een nieuwe invulling van het pand relatief groot. We concluderen dan ook dat de kans op structurele leegstand in deze panden klein is en dat er naar verwachting geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten zullen voordoen.
bestemmingsplan Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate
Bijlage 4 Aanmeldingsnotitie M ER
Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
45
Vormvrije m.e.r.-beoordeling Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate Gemeente Overbetuwe
Vormvrije m.e.r.-beoordeling Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate Gemeente Overbetuwe
Rapportnummer:
P02399
Datum:
juli 2020
Opgesteld door:
JvdA
Bron foto kaft:
BRO, Abstract 4
BRO Hoofdvestiging Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 E info@bro.nl
Inhoudsopgave
pagina
1. INLEIDING 1.1 Inleiding 1.2 Het plangebied en vigerende bestemming 1.3 Het plan 1.4 Toetsing Besluit m.e.r. 1.5 Vormvrije m.e.r.-beoordeling 1.6 Leeswijzer
2 2 2 3 5 5 6
2. EFFECTEN OP HET MILIEU 2.1 Inleiding 2.2 Kenmerken van het project 2.3 Plaats van het project 2.4 Kenmerk van het potentiële effect
7 7 7 10 11
3. VORMVRIJE M.E.R-BEOORDELING
12
Inhoudsopgave
1
1.
INLEIDING 1.1 Inleiding Ziekenhuis Rijnstate beschikt momenteel over vestigingen in Arnhem, Zevenaar, Veld en ArnhemZuid. In de regio Arnhem-Zuid en Overbetuwe vindt de komende jaren substantiële bevolkingsgroei plaats, onder andere door grootschalige woningbouw in deze gebieden. Rijnstate wil in het hart van dit gebied een nieuwe ziekenhuisvoorziening openen. De beoogde locatie voor deze nieuwbouw is een braakliggende locatie aan de Spoorlaan/Nieuwe Aamsestraat te Elst, naast het station Elst. Rijnstate heeft de ambitie om in beginsel een polikliniek te openen op deze locatie, waar in de toekomst ook dag- en nachtopvang mogelijk wordt gemaakt. Tevens zijn enkele ondersteunende functies (restauratieve voorziening, meldkamer Veiligheidsregio, aan zorg gerelateerde voorzieningen, ondergeschikte detailhandel en aan zorg gerelateerde detailhandel) voorzien. Ten slotte is een vergadercentrum voor extern gebruik, alsmede zelfstandige detailhandel van kleinschalige omvang voorzien. De nieuwbouw zal een totaal programma van maximaal 25.000 m² (bruto vloeroppervlak) krijgen, verdeeld over meerdere bouwlagen. Ten noorden van de nieuwbouw zal aan de overzijde van de weg een parkeerterrein worden aangelegd. Een bestaande watergang, die is aangelegd voor de ontwikkeling van Elst Centraal, zal gedeeltelijk worden verlegd om het plan mogelijk te maken.
Daarnaast wijzigt de infrastructuur in de omgeving. Zo wordt een deel van de Spoorlaan verlegd. Deze wijzigingen maken eveneens onderdeel uit van het plan. De ontwikkeling van de ziekenhuisvoorziening van Rijnstate en de bijbehorende wijzigingen aan de infrastructuur en waterhuishouding zijn niet mogelijk op basis van de huidige bestemmingsplannen. Daarom is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. In het kader van deze herziening is een toetsing aan het Besluit m.e.r. noodzakelijk. Hiertoe is de voorliggende notitie opgesteld.
1.2 Het plangebied en vigerende bestemmingen Het plangebied ligt in de bebouwde kom van Elst, ten oosten van het centrum van deze kern en direct grenzend aan het NS-station. Circa 1 kilometer oostelijk van het plangebied zijn de op- en afrit naar de A325 aanwezig. De directe omgeving bestaat uit diverse functies: woningen noordelijk van het plangebied, bedrijvigheid en een parkeergarage ten oosten en zuiden van het plangebied en de spoorlijn Arnhem-Nijmegen en het NS-station Elst ten westen van het plangebied. Het plangebied bestaat uit enkele braakliggende kavels aan de Nieuwe Aamsestraat en de Spoorlaan te Elst, alsmede een gedeelte van het momenteel nog bebouwde perceel Nieuwe Aamstestraat 11 ('Het klooster'). Ook een deel van de genoemde wegen en een watergang maken deel uit van het plangebied. Het plangebied omvat de volgende kadastrale percelen: Elst, sectie K, nummers 63 (ged.), 623 (ged.), 624 (ged.), 1617 (ged.), 1659 (ged.), 2044 (ged.), 3685 (ged.), 3687, 4858 (ged.), 4849 (ged.), 6649, 6706 (ged.), 6717 (ged.), 6718, 6719, 6733 (ged.), 6842 (ged.), 6843 (ged.), 6844, 6845 en 6923 (ged.). Op de volgende pagina is de huidige situatie met de begrenzing van het plangebied weergegeven.
Hoofdstuk 1
2
Afbeelding 1: Huidige situatie en indicatieve begrenzing plangebied In het plangebied gelden diverse ruimtelijke plannen, te weten: Bestemmingsplan 'Elst Centraal Infra P+R en Huis der Gemeente' (onherroepelijk sinds 10 juli 2013). Beheersverordening 'Elst, Kavels Nieuwe Aamsestraat' (vastgesteld op 20 augustus 2013; Omgevingsvergunning 'Elst, perronvoorzieningen station' (verleend op 1 juli 2014); Bestemmingsplan 'Elst, Paraplubestemmingsplan Stationsvoorzieningen' (vastgesteld op 20 oktober 2015). De bestemming 'Maatschappelijk' binnen eerstgenoemd bestemmingsplan is bij uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vernietigd. Thans gelden in het plangebied Verkeersbestemmingen, Waterbestemmingen en Bedrijfsbestemmingen (noordelijk van de Nieuwe Aamsestraat en oostelijk van de Spoorlaan).
1.3 Het plan Rijnstate wil in het plangebied een ziekenhuisvoorziening bouwen, waar in de toekomst ook dag- en nachtopvang mogelijk wordt gemaakt. De voorziening krijgt de bestemming ‘Maatschappelijk’. De nieuwbouw zal een totaal programma van maximaal 25.000 m² (bruto vloeroppervlak) krijgen, verdeeld over meerdere bouwlagen met een maximale bouwhoogte van 13 tot 17 meter (plus maximaal 5 meter voor ombouwen/installaties). Het ziekenhuis met bijbehorende voorzieningen zal de hoofdfunc-
Hoofdstuk 1
3
tie worden. Aanvullende functies worden toegestaan in de vorm van aan zorg gerelateerde voorzieningen en detailhandel, ondergeschikte detailhandel, ondergeschikte horeca, een vergadercentrum (maximaal 750 m² bvo), detailhandel (maximaal 100 m²) en ondersteunende kantoren. Tevens zijn algemene bijbehorende voorzieningen, zoals groen, water en parkeren toegestaan en wordt een warmte-koude-opslagvoorziening (WKO) van maximaal tweemaal twee doubletten beoogd. Het plan bevat een wijzigingsbevoegdheid om in een deel van de bestemming ‘Maatschappelijk’ activiteiten in milieucategorie 3.1 toe te staan. Deze bevoegdheid is met name opgenomen met het oog op de wens om mogelijk een noodstroom op waterstof te realiseren. Ten noorden van de nieuwbouw zal aan de overzijde van de weg een parkeerterrein worden aangelegd. Een bestaande watergang, die is aangelegd voor de ontwikkeling van Elst Centraal, zal gedeeltelijk worden verlegd om het plan mogelijk te maken. Daarnaast wijzigt de infrastructuur in de omgeving. Zo wordt een deel van de Spoorlaan verlegd. Deze wijzigingen maken eveneens onderdeel uit van het plan. In afbeelding 2 is de verbeelding behorende bij het ontwerpbestemmingsplan ‘Elst, Ziekenhuis Rijnstate’ opgenomen.
Afbeelding 2: verbeelding voorontwerpbestemmingsplan ‘Elst, Ziekenhuis Rijnstate’.
Hoofdstuk 1
4
1.4 Toetsing Besluit m.e.r. Toetsingskader Het Besluit m.e.r. geeft in Bijlage C aan in welke categorieën van gevallen en in het kader van welke besluiten een m.e.r.-plicht geldt. In bijlage D zijn de categorieën van gevallen en de besluiten opgesomd in het kader waarvan in ieder geval een m.e.r.-beoordeling dient te worden opgesteld. Daarnaast moet het bevoegd gezag ook bij (relatief) kleinschalige bouw- en ontwikkelingsprojecten, waarbij de in Bijlage D genoemde drempelwaarden niet worden overschreden, beoordelen of een m.e.r.-beoordeling nodig is. Achterliggende gedachte hierbij is dat ook kleinere projecten het milieu relatief zwaar kunnen belasten en ook bij kleinere projecten van geval tot geval moet worden beoordeeld of een m.e.r.-procedure nodig is. Een m.e.r.-beoordeling is een toets van het bevoegd gezag om te beoordelen of bij een project belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden. Wanneer uit de toets blijkt dat er belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden, moet er een m.e.r.-procedure worden doorlopen. Met andere woorden: dan is het opstellen van een MER nodig. Beoordeling noodzakelijkheid m.e.r.(-beoordeling) Het bestemmingsplan ‘Elst, Ziekenhuisvoorziening Rijnstate’ maakt geen activiteiten mogelijk, die voorkomen op de lijst in Bijlage C van het Besluit m.e.r. Een directe m.e.r.-plicht is derhalve niet aan de orde.
Een vormvrije m.e.r.-beoordelingsplicht geldt voor activiteiten die zijn opgenomen in het Besluit m.e.r. Bijlage D. Voor deze activiteiten bepaalt het bevoegd gezag of een milieueffectrapport gemaakt moet worden. Het planvoornemen is aan te merken als stedelijk ontwikkelingsproject en is opgenomen in het Besluit m.e.r. Bijlage D: categorie D.11.2, te weten ‘De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’. De activiteit blijft echter ruimschoots onder de drempelwaarden voor een directe m.e.r.-beoordelingsplicht (oppervlakte van 100 hectare of meer, een aaneengesloten gebied met 2.000 woningen of meer, of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer). Daarom is enkel een vormvrije m.e.r.beoordelingsplicht aan de orde.
1.5 Vormvrije m.e.r.-beoordeling In een vormvrije m.e.r.-beoordeling moet de gemeente beoordelen of een milieueffectrapport moet worden opgesteld. Van geval tot geval moet worden beoordeeld of een m.e.r.-procedure nodig is. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling kan tot twee conclusies leiden: Belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten: er is geen milieueffectrapportage noodzakelijk. Belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een milieueffectrapportage worden opgesteld.
Hoofdstuk 1
5
Het voorgaande wordt getoetst of op basis van de criteria die zijn genoemd in bijlage III van de EEGrichtlijn milieueffectbeoordeling een m.e.r.-beoordeling uitgevoerd moet worden. Het gaat hierbij om de volgende criteria (zie ook onderstaande tabel): 1. de kenmerken van het project; 2. de plaats van het project; 3. de kenmerken van het potentiële effect. Kenmerken van het project
Omvang van het project
Cumulatie met andere projecten
Gebruik van natuurlijke grondstoffen
Productie van afvalstoffen
Verontreiniging en hinder
Risico van ongevallen, mede gelet op de gebruikte stoffen en technologieën.
Plaats van het project
Bestaand grondgebruik
Relatieve rijkdom aan kwaliteit en het regeneratievermogen van de natuurlijke hulpbronnen van het gebied
Het opnamevermogen van het natuurlijke milieu, met in het bijzonder aandacht voor gevoelige gebieden (wetlands, kustgebieden, berg- en bosgebieden, reservaten en natuurparken, Habitat- en Vogelrichtlijngebieden), gebieden waarin bij communautaire wetgeving vastgestelde normen inzake milieukwaliteit reeds worden overschreden, gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid, landschappen van historisch, cultureel of archeologisch belang.
Kenmerken van het potentiële effect
Bereik van het effect (geografische zone en grootte van de getroffen bevolking)
Grensoverschrijdende karakter van het effect
Waarschijnlijkheid van het effect
Duur, frequentie en de omkeerbaarheid van het effect.
Procedure Het voorliggende document betreft een aanmeldingsnotitie. De gemeente (het bevoegd gezag) neemt op basis van de aanmeldingsnotitie (mededeling) een beslissing of een MER gemaakt moet worden. Deze beslissing staat los van de beslissing tot het al dan niet ter visie leggen van het ontwerpbestemmingsplan en dient voorafgaand aan deze ter visielegging te geschieden en is niet zelfstandig appellabel.
1.6 Leeswijzer Hoofdstuk 2 vormt de aanmeldingsnotitie, hoofdstuk 3 vormt de vormvrije m.e.r.-beoordeling. De beoordeling of het noodzakelijk is een milieueffectrapport op te stellen, is geheel afhankelijk van het feit of er sprake is van de specifieke omstandigheden van het geval. Deze omstandigheden kunnen, in lijn met de criteria uit de EEG-richtlijn, betrekking hebben op: a. de plaats waar de activiteit plaatsvindt, o.a. in relatie tot gevoelige gebieden; b. de kenmerken van de activiteit; c. de kenmerken van de belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu die de activiteit kan hebben; d. de samenhang met andere activiteiten ter plaatse (cumulatie). Hierop wordt in hoofdstuk 2 ingegaan.
Hoofdstuk 1
6
2.
EFFECTEN OP HET MILIEU 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt getoetst of op basis van de criteria die zijn genoemd in bijlage III van de EEGrichtlijn milieueffectbeoordeling een m.e.r.-beoordeling uitgevoerd moet worden. Het gaat hierbij om de volgende criteria (zie ook de tabel in par. 1.5): 1. de kenmerken van het project; 2. de plaats van het project; 3. de kenmerken van het potentiële effect. De vormvrije m.e.r.-beoordeling is opgesteld op basis van de onderzoeken die zijn uitgevoerd in het kader van het bestemmingsplan ‘Elst, Ziekenhuis Rijnstate’. Al deze onderzoeken zijn opgenomen in de bijlagen bij het bestemmingsplan. In de tabellen in de navolgende paragrafen vindt de beoordeling/toets plaats aan de criteria die zijn genoemd in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling.
2.2 Kenmerken van het project Kenmerken van het project Criteria