Raadsvoorstel 'Programmabegroting 2022 - 2025' - Bijlage 2 (Programmabegroting 2022 - 2025).pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2022 - 2025 Versie d.d. 7-10-2021 voor gemeenteraad
INHOUDSOPGAVE Programmabegroting 2022 - 2025 ................................................................................ 1 Inhoudsopgave .......................................................................................................... 2 Aanbiedingsbrief "Programmabegroting 2022 - 2025" ..................................................... 4 Programma 1 Bestuur, dienstverlening en veiligheid ....................................................... 4 Opgave: Dienstbare organisatie .......................................................................... 11 Opgave: openbare orde en veiligheid .................................................................. 12 Opgave: Het aanpakken van uitdagingen die de grenzen van Oudewater overschrijden in regionale samenwerkingsverbanden ............................................ 13 Programma 2 Fysiek beheer openbare ruimte en vervoer .............................................. 17 Opgave: Openbare ruimte en verkeer ................................................................. 18 Programma 3 Sociaal domein ..................................................................................... 22 Opgave: Onze inwoners doen en kunnen zoveel mogelijk zelf en krijgen daarbij de benodigde ondersteuning wanneer dat nodig is ....................................................
25 Opgave: Oudere inwoners wonen langer zelfstandig thuis ...................................... 26 Opgave: Inwoners van Oudewater met minder kans op betaald werk doen mee in de samenleving ................................................................................................ 28 Opgave: Statushouders zijn ingeburgerd ............................................................. 29 Programma 4 Cultuur, economie en milieu ................................................................... 34 Opgave: cultuur ............................................................................................... 35 Opgave: energietransitie ................................................................................... 36 Opgave: cultureel erfgoed ................................................................................. 37 Opgave: economie ............................................................................................ 38 Opgave: recreatie en toerisme ........................................................................... 39 Programma 5 Sport en onderwijs ............................................................................... 42 Programma 6 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen ......................................................... 46 Opgave: ruimtelijke ontwikkeling en wonen .........................................................
47 Programma 7 Algemene inkomsten ............................................................................. 52 Programma 8 Overhead ............................................................................................ 56 Paragrafen ............................................................................................................... 57 Paragraaf 1 Lokale heffingen .............................................................................. 57 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................... 64 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................ 72 Paragraaf 4 Financiering .................................................................................... 72 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ................................................................................ 80 Paragraaf 6 Verbonden partijen .......................................................................... 82 Paragraaf 7 Grondbeleid .................................................................................. 102
2
Financiële begroting ................................................................................................ 105 1 Overzicht van baten en lasten ....................................................................... 105 2 Incidentele baten en lasten ........................................................................... 107 3 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .............................. 109 4 Ramingsgrondslagen .................................................................................... 110 5 Geprognosticeerde balans ............................................................................. 112 6 EMU Saldo .................................................................................................. 113 7 Investeringsplanning .................................................................................... 114 8 Staat van reserves ....................................................................................... 116 9 Staat van voorzieningen ............................................................................... 120
3
AANBIEDINGSBRIEF PROGRAMMABEGROTING 2022 – 2025 INLEIDING Geachte leden van de raad,
Voor u ligt het voorstel voor de programmabegroting 2022-2025. Met de vaststelling van de Kadernota in de raad van 15 juli jl. heeft u ons de kaders mee gegeven voor het opstellen van deze programmabegroting. Naast verwerking van deze kaders is de begroting verder opgesteld rekening houdend met onder meer de loon- en prijsstijgingen, bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, kapitaallasten investeringen en met name de algemene uitkering uit het Gemeentefonds gebaseerd op de meicirculaire. Na al deze mutaties is de begroting 2022 precies sluitend gemaakt1, maar laten de jaren hierna forse tekorten zien:
2022
€
0
2023
-/- €
678.815
2024
-/- €
941.491
2025
-/- € 1.112.430
In de ‘programmabegroting 2022-2025’ zijn de bovenstaande tekorten verwerkt. Onder het hierna volgende kopje ‘Financiële begroting 2022-2025’ maken wij een vergelijking met de Kadernota en maken wij een doorkijk naar de verwachtingen die wij hebben met betrekking tot inkomsten van het Rijk, de inkomsten die de gemeente zelf kan realiseren en de mogelijke bezuinigingen die wij zien.
FINANCIËLE BEGROTING 2022-2025 1a. Algemeen De zaken die zijn opgenomen in de Kadernota hebben wij in de programmabegroting 2022-2025 verwerkt. De belangrijkste zaken hiervan zijn: • • • • •
Zwembad (€ 200K) De Klepper investering € 3,6 miljoen (in aanvulling op het eerder verstrekte krediet) Terugkoop verlichting structureel + € 100K Stelposten verkoop gemeentelijk vastgoed conform Financiële Heroriëntatie De groene en oranje bezuinigingen uit de Financiële Heroriëntatie
Uit de nog op te stellen definitieve uitwerkingen van met name het nieuwe zwembad, De Klepper en de terugkoop van de openbare verlichting moet blijken of de uiteindelijke budgetten voldoende zijn. Bij die uitwerking moet ook duidelijk worden hoe de opbrengsten Statenland kunnen worden ingezet voor verplaatsing van het zwembad en wat de dekking wordt van de kosten voor het verplaatsen van de skeelerbaan.
1 Door het inzetten van een gedeelte van de post onvoorzien.
4
1b Vergelijking Kadernota - uitkomsten begroting 2022-2025 In onderstaande tabel wordt een vergelijking gemaakt met de saldi die zijn genoemd in de Kadernota en de nu voorliggende begroting. Deze analyse is op hoofdlijnen als volgt: Nr. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
0
-678.815
-941.491
-1.112.430
1.
Begrotingssaldo 2022 - 2025
2.
Saldo uit Kadernota
47.131
-240.166
-462.567
-759.687
Verschil te analyseren
-47.131
-438.649
-478.924
-352.743
3.
Afbouw + 75% Jeugd
9.440
207.730
232.650
262.610
4.
Lagere algemene uitkering
0
187.000
205.000
89.000
37.691- €
43.919-
41.274- €
1.133-
Restant verschil
€
€
Toelichting tabel: 1. Begrotingssaldo 2022-2025 Dit is het saldo van de begroting na verwerking van de Kadernota, loon-en prijsstijgingen, gemeenschappelijke regelingen, kapitaallasten en de algemene uitkering Gemeentefonds gebaseerd op de meicirculaire. 2. Saldo uit de Kadernota Dit is het saldo vanuit de Kadernota die door de raad op 16 juli 2021 is vastgesteld. Hierin is opgenomen de ingeschatte verwachte extra inkomsten met betrekking tot jeugd. 3. Afbouw + 75% jeugd In de Kadernota was een inschatting gemaakt met betrekking tot de extra inkomsten voor jeugd. De gelden die worden ontvangen van het Rijk en in de begroting mogen worden opgenomen vallen lager uit. Dit is het gevolg van twee zaken. Ten eerste worden de inkomsten die de gemeenten ontvangen afgebouwd in meerjarenperspectief. Hiernaast mogen wij van de provincie (toezichthouder) slechts 75% van het te verwachten bedrag opnemen, vanuit het voorzichtigheidsprincipe. 4. Lagere algemene uitkering De algemene uitkering uit het Gemeentefonds valt op basis van de meicirculaire lager uit.
1c. Overzicht ramingen die van toezichthouder niet mogen worden opgenomen Voor we nu direct een nieuwe serie bezuinigingen voorstellen is het goed een blik te werpen op de financiële ontwikkelingen in de nabije toekomst. In onderstaande tabel staan de begrotingssaldi verwerkt en zijn de inkomsten/verlaging budgetten opgenomen die wij op basis van reële inschattingen verwachten. Van de provincie mogen de inkomsten echter niet worden opgenomen in de begroting 2022-2025. Wij vinden ze toch van belang om de financiële situatie goed in te schatten en daar de voorstellen op af te stemmen. Vandaar dat wij ze, als het ware met potlood geschreven, u tonen. Nr. Omschrijving
2023
2024
2025
1.
Saldo tekort Programmabegroting 2022 - 2025
0
-678.815
-941.491
-1.112.430
2.
Jeugd van 75% naar 100%
0
138.557
130.251
120.264
3.
Herverdeling Gemeentefonds
0
150.000
300.000
450.000
4a. Prognose Jeugd SAVE
30.000
30.000
30.000
30.000
4b. Prognose Jeugd reële inschatting
150.000
150.000
150.000
150.000
5.
476.909
448.026
424.225
424.245
656.909 €
237.768 €
92.985
Uitkomsten Septembercirculaire Verwacht overschot
5
2022
€
€
62.079
Toelichting tabel: 1. Saldo tekort Programmabegroting 2022-2025 Dit is het saldo van de begroting na verwerking van de Kadernota, loon-en prijsstijgingen, gemeenschappelijke regelingen, kapitaallasten en de algemene uitkering gebaseerd op de meicirculaire. 2. Effect van 75 naar 100% Jeugd Formeel staat alleen het bedrag voor 2022 vast. De toezichthouder staat toe 75% van de reeks die de arbitragecommissie voorstelt, op te nemen in de begroting. Onze inschatting is dat de kans klein is dat niet het hele bedrag aan gemeenten uitgekeerd zal worden. 3. Herverdeeleffecten Gemeentefonds De verwachting is, op basis van de versie die naar de Raad voor het Openbaar Bestuur is gezonden voor advies aan de fondsbeheerders, dat de gemeente Oudewater een voordeel heeft van € 50 per inwoner. Dit voordeel wordt gefaseerd doorgevoerd in jaarlijkse tranches van € 15, per inwoner. 4a en b. Prognoses Jeugd reële inschatting In de najaarsnota is te zien dat het ingezette beleid zelfs meer vruchten afwerpt dan eerder ingeboekt. De prognoses lijken positief en blijven gemonitord. Wij verwachten op dit moment een structureel voordeel van € 150.000. Hiernaast is er een contractueel vastgelegd voordeel met SAVE van € 30.000. 5. Uitkomsten septembercirculaire De septembercirculaire valt structureel positief uit. Dit is het gevolg van een hoger accres, wat weer het gevolg is van hogere rijksuitgaven.
Als deze hogere rijksuitgaven in de praktijk lager uitvallen wordt de algemene uitkering weer neerwaarts bijgesteld.
Verwachtingen die niet de werkelijkheid worden - Verhoging OZB Zoals hierna volgt, staan de indicatoren in de begroting er niet goed voor. In de Kadernota hebben we toegelicht dat met deze positieve financiële vooruitzichten we zo lang mogelijk willen proberen de voorzieningen overeind te houden. Daarom hebben we ook reeksen laten zien die niet in de begroting mogen worden opgenomen, maar die toch bepalend zijn voor de financiële toekomst. De raad heeft het college gevraagd een ambitieuze ontwikkelagenda op te stellen en te realiseren. Daarbij past het om niet alleen langjarige financiële verplichtingen aan te gaan, maar ook voor duurzame dekking te zorgen. Met deze vooruitzichten zal de begroting in 2022 en verder sluitend te maken zijn. Al blijft natuurlijk de vraag of deze vooruitzichten de werkelijkheid gaan worden. Als de verwachtingen die in bovenstaande tabel staan opgenomen geen werkelijkheid worden achten wij een OZB-verhoging noodzakelijk. Alleen zó kunnen wij dan onze ambities uitvoeren en voorzieningen in stand houden. De zogenoemde onbenutte belastingcapaciteit die wij nog hebben is op basis van deze begroting een bedrag van € 563.000. In 2022 zijn er verkiezingen. De ‘nieuwe’ raad kan als hij dat wenselijk acht in de begroting 2023-2026 de dekkingsmix herzien of anders faseren als de financiële omstandigheden dat mogelijk maken.
1d. Weerstandsvermogen De jaarrekening 2020 sloot met een negatief jaarresultaat na bestemming van € 708.383. De weerstandsratio kwam hierdoor op 0,65. Als het saldo van de najaarsrapportage 2021 het saldo van de jaarrekening 2021 wordt, daalt de weerstandsratio tot 0,33. Dit houdt in dat minder dan één derde van de ondergrens van de risico’s zijn afgedekt. De stand van de Algemene Reserve is dan afgerond nog slechts € 400.000 en onvoldoende om alle de risico’s af te dekken. Hiernaast leiden de tekorten in meerjarenperspectief (zonder de ontwikkelingen in potlood of eventuele verhoging van de OZB) tot een fors negatieve Algemene Reserve, omdat de tekorten daaruit worden gedekt. Als gevolg hiervan komt de weerstandsratio onder nul en daalt de solvabiliteitsratio tot ruim onder de 20% (tot 1% in 2025). Bij een solvabiliteitsratio onder de 20% heeft de gemeente haar bezit relatief zwaar belast met een schuld. 6
Hiernaast stijgt door het investeringsvolume de schuldquote tot ruim 180%. Wanneer de netto schuld groter is dan 130% van de inkomsten, is er volgens de VNG sprake van een erg hoge schuld. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is een volledig beeld opgenomen van de weerstandsratio en overige kengetallen. De Algemene Reserve dient dan ook stevig aangevuld te worden als die kans zich voordoet, om te beginnen met het uiteindelijk te verwachten positieve saldo van 2022. Daarnaast kunnen door verkoop van bezit en het realiseren van opbrengsten in toekomstige grondexploitaties (Kerkwetering) gelden aan de reserve worden toegevoegd. Tot nu toe heeft u winsten telkens aan andere investeringen gekoppeld.
AMBITIES De met de Kadernota unaniem aangenomen voorstellen zijn verwerkt in deze begroting. Met dit brede draagvlak blijven we ons sterk maken voor de ambities van deze gemeente. Eén van de deze projecten is De Klepper als “huiskamer van de stad”. Hiermee brengen we verschillende functies verspreid over de stad (van Stadskantoor tot Cultuurhuis) naar één centrale ontmoetingsplek waarmee ook ‘de loop’ naar het centrum – waar door de ondernemers sterk op is aangedrongen - wordt versterkt. Ons college blijft daarom zoeken naar optimalisaties en oplossingen om tot een robuust financieel raadsvoorstel te komen op basis van de (uitwerking) van de voor de zomer gepresenteerde variant 2B. Ook verkoop aan en realisatie door derden met borging van deze variant behoort tot de opties. Een besluit over de realisatie van “de huiskamer van de stad” zorgt ook voor verdere duidelijkheid van het gemeentelijke vastgoed. De optimalisatie van de vastgoedportefeuille krijgt daardoor steeds meer vorm. Het voornemen om het Stadskantoor te verkopen en een hoogst noodzakelijke maatschappelijke bestemming te geven, komt met de gesloten intentieovereenkomst met de Wulverhorst immers een stap dichterbij. Ook wordt de verdere toekomst van het Cultuurhuis actief meegenomen in de afweging. Met het vertrek van de bibliotheek en de al bestaande c.q.
komende leegstand moet actief op zoek worden gegaan naar alternatieve invulling van het pand. De andere ambitie met hoge prioritiet is het realiseren van Tappersheul 3 inclusief sportvoorzieningen en revitalisatie van Tappersheul 1 en 2. De focus – met name in financiële zin – ligt daarbij op de realisatie van een nieuw zwembad in Oudewater door de verplaatsing van het huidige Statenbad en de verplaatsing van de skeelerbaan. Daarmee wordt tevens de ruimte geschapen voor de zo gewenste woningbouw op datzelfde Statenland. Ons college heeft eerder al aangegeven dat we deze ambitie niet met klassieke overheidsfinanciering kunnen realiseren. We zijn daarom met de SBZO in gesprek om op een voortvarende, verbindende en vernieuwende manier naar een oplossing te zoeken. In het door uw raad gevraagde voorstel zullen wij onze bevindingen met u delen. De ambities van het college vertalen zich ook door in de overige gebiedsontwikkelingen. De projecten Oranje Bolwerck, Statenland, Wijngaardstraat, Schuylenburcht en Westerwal alsmede de voortdurend gevraagde aandacht van de provincie voor de bestaande Oudewaterse woningnood zullen ook in 2022 verder gebracht worden. Het blijven stimuleren van de woningbouw is immers een zaak van het allerhoogste belang voor geheel Oudewater.
De incidentele financiële effecten worden nauwgezet gevolgd en dragen waar mogelijk bij aan het realiseren van ambities of financiële stabiliteit voor de gemeente. We zullen uw raad middels separate voorstellen betrekken bij deze effecten. Ook de realisatie van Tappersheul 3 is - los van de besproken sportvoorzieningen - een gebiedsontwikkeling die van zeer groot belang is voor de werkgelegenheid en economische ontwikkeling van onze gemeente, en creëert daarnaast de benodigde opbrengsten voor de revitalisering van Tappersheul 1 en 2. Zo houden wij het vestigingsklimaat op het gehele bedrijventerrein evenwichtig. In het coalitieakkoord staat hoe waardevol sport voor de Oudewaterse samenleving is. Het is een bindmiddel van de samenleving en dient als preventiemiddel om Oudewater vitaal te houden. Uiteraard zijn daarbij ook de (gemeentelijke) sportfaciliteiten van groot belang. In 2022 komt sporthal De Noort Syde in beheer bij de gemeente. Daarom onderzoeken we nog in 2021 verder hoe we exploitatie en beheer van De Noort Syde van verlieslatend naar nul krijgen, in combinatie met een plan voor ver- of nieuwbouw. Onderdeel van dit plan is sluiting en sloop van De Eiber. Hierdoor wordt immers een sluitende exploitatie van sporthal De Noort Syde mogelijk en ontstaat tegelijkertijd een potentiële woningbouwlocatie.
7
Het college zet zich ook in 2022 in om wegen en kunstwerken met een bovengemeentelijk belang bij hogere overheden onder te brengen, met als belangrijkste voorbeeld de Hoenkoopsebrug (zo mogelijk inclusief de overdracht van de wegverbinding N228 - A12).
LOKALE LASTENDRUK Voor een totaaloverzicht verwijzen we naar de paragraaf Lokale Heffingen. De lokale lastendruk geeft voor de belangrijkste tarieven weer wat een inwoner van de gemeente betaalt en hoe deze zich het afgelopen jaar hebben ontwikkeld. De bedragen zijn gebaseerd op een fictief huishouden in een woning met een waarde voor het belastingjaar 2021 van € 335.000 en voor 2022 van € 361.000 (8% waardestijging waarvoor het tarief wordt gecorrigeerd). Dit is exclusief de teruggave afvalstoffenheffing en gerekend met indexeringspercentages.
Nr. Omschrijving
2022
2022
2021
2021
1-persoonshuishouden
meerpersoonshuishouden
1-persoonshuishouden
meerpersoonshuishouden
1.
OZB
448
448
432
432
2.
Rioolheffing
347
347
299
299
3.
Afvalstoffenheffing (meerpers.)
263
329
255
297
Totaal
€
1.058
€
1.124
€
986
€
1.028
1. OZB De stijging van de OZB is 3,8%, opgebouwd uit 1,8% indexering en 2% extra zoals besloten in de begroting 2019. 2. Rioolheffing De stijging van de rioolheffing is in zijn totaliteit 16%. Dit is 1,8% indexering, 10% extra op basis van het waterbeleidsplan en 4,2% vanuit de Financiële Heroriëntatie (doorbelasting van kosten). De raad heeft zich uitgesproken voor een maximale stijging (los van de index) van een aantal keer 10%. De raad heeft zich recenter in de Kadernota uitgesproken over het beter toerekenen van kosten. Daarom is dat nu opgenomen in deze begroting. Het is ook mogelijk de stijging van 10% plus index als maximum te beschouwen en met een door de raad geamendeerd besluit een extra jaar met stijging toe te voegen. 3. Afvalstoffenheffing De stijging van de afvalstoffenheffing is in zijn totaliteit 8,8%. Dit is 1,8% indexering, 2% extra indexering (reeds besloten) en 5% vanuit de Financiële Heroriëntatie (doorbelasting van kosten). Omdat bij een deel van de raad leeft dat eenpersoonshuishoudens relatief veel betalen, is bij de tariefstelling de verhouding tussen een- en meerpersoonshuishoudens constant gehouden. Bij het gewoon procentueel verhogen van beide tarieven neemt het verschil immers toe.
CONCLUSIES, AANDACHTSPUNTEN EN VOORSTELLEN a.
Conclusies
De Programmabegroting 2022-2025 is voor het jaar 2022 precies sluitend. De jaren hierna geven forse tekorten te zien. Zoals ook in de Kadernota al aangegeven, hechten we erg aan het op peil houden van de voorzieningen. Met positieve vooruitzichten vanuit (de herziening van) het Gemeentefonds en de kostenbesparende grip op de jeugdzorg, wordt het resterende tekort oplosbaar in 2022.
8
b.
Aandachtspunten
Aandachtspunten in de begroting zijn de definitieve uitwerkingen van ambities als het zwembad, ontwikkeling Statenland, verplaatsing skeelerbaan, overname straatverlichting, De Klepper en verkoop gemeentelijk vastgoed. Dan kunnen die bedragen nauwkeuriger een plek vinden in de begroting. Daarnaast is de ontwikkeling van de tekorten in het meerjarenperspectief van belang in combinatie met de (positieve) financiële vooruitzichten. Tot slot is een zorgpunt het zeer geringe weerstandsvermogen en de lage andere ratio’s, vooral als gevolg van de stand van de Algemene Reserve. Kansen om deze reserve aan te vullen moeten dan ook gegrepen worden. c.
Voorstellen 1. De Programmabegroting 2022, inclusief mutaties in de reserves, vast te stellen. 2. De investeringsbudgetten uit de jaarschijf 2022 van de investeringsplanning vast te stellen. 3. De meerjarenraming 2023-2025 te aanvaarden als leidraad voor het te voeren beleid in de jaren 2023, 2024 en 2025 om de tekorten weg te werken en de Algemene Reserve aan te vullen. 4. Bij eerstvolgende wijziging van de begroting van 2022-2025 de prognoses jeugd (reële inschatting) en de septembercirculaire te verwerken en het positieve effect voor 2022 aan de Algemene Reserve toe te voegen.
9
PROGRAMMA 1 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VEILIGHEID Portefeuillehouder Thema Danny de Vries
Openbare orde en veiligheid, Evenementenbeleid, Burgerzaken en dienstverlening, Diversiteit / Inclusie, Intergemeentelijke samenwerking, Ambtelijke samenwerking Oudewater-Woerden, Personeel en organisatie, Communicatie en website, Representatie, Archiefzaken, Dierenwelzijn
Bob Duindam
Vergunningverlening en handhaving
Walther Kok
Automatisering, Informatievoorziening, Ambtelijke samenwerking Oudewater-Woerden, Personeel en organisatie
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
0.1 - Bestuur
facilitering van de bestuursorganen: - college van burgemeester en wethouders (loonkosten, reis- en verblijfskosten e.d.); - raad en raadscommissies (vergoedingen, excursies e.d.); - de ondersteuning van de raad, griffie; - regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking; - lokale rekenkamer, lokale ombudsfunctie, accountantscontrole
0.2 - Burgerzaken
producten burgerzaken: - paspoorten en rijbewijzen; - bevolkingsregister; - straatnaamgeving en kadastrale informatie; - burgerschap; - verkiezingen, referenda; - burgerzaken leges opbrengsten (economische categorie baten: 3.7).
1.1 - Crisisbeheersing en brandweer
taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen.
1.2 - Openbare orde en veiligheid taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid: - toezicht en handhaving openbare orde, BOA's; - Wet Bibob en (bestuurlijke) aanpak georganiseerde criminaliteit; - bureau Halt; - preventie van criminaliteit; - opstellen en handhaven APV; - leges drank & horeca; - wet wapenz en munitie (voorheen vuurwapenwet); - beleid, toezicht en ruiming van conventionele explosieven; - veilige woon- en leefomgeving; - doodsschouw (door de officier van Justitie gelast onderzoek i.v.m. de mogelijk niet-natuurlijke doodsoorzaak); - tegengaan van radicalisering; - huiselijk geweld; - persoonsgerichte aanpak (PGA); - nazorg ex-gedetineerden.
Ambities Kern van dit programma (ontleend aan de strategische visie 'Oudewater is zijn toekomst Waard' en deels op oude en nieuwe coalitieafspraken) is: - het zijn van een zelfstandige en veilige gemeente die op veel terreinen zelfvoorzienend is, - het zijn van een participerend en communicerend bestuur op basis van een 'open agenda' gebaseerd op goede en integere omgangsvormen en een servicegerichte dienstverlening, - het invullen en nader vormgeven van de met de gemeente Woerden gesloten kaderstellende dienstverleningsovereenkomst in uitvoeringsovereenkomsten waarin de burger- en bestuursnabije dienstverlening wordt uitgewerkt en de functie van het Stadserf is geborgd, en - het zichtbaar maken van de optimalisering van de dienstverlening richting burgers, bedrijven en instellingen van de ambtelijke samenwerking met de gemeente Woerden.
10
Openbare orde en veiligheid Wat betreft veiligheid zijn de prioriteiten door de gemeenteraad vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022. Deze prioriteiten vormen in de huidige bestuursperiode de kern van het veiligheidsbeleid. Het handhaven van de openbare orde gebeurt in samenwerking met ketenpartners (politie, RIEC, belastingdienst, jongerenwerk, etc.). Regionale samenwerking Veel van de uitdagingen waar lokale overheden voor staan, overstijgen de eigen gemeentegrenzen. Bodemdaling, omgang met landschap, inkoop van zorg, luchtkwaliteit en behoefte aan woningen zijn hier voorbeelden van. Bovendien stimuleert het Rijk regionale samenwerking, via instrumenten als regiodeals en regionale energiestrategieën, Vanuit deze beweegredenen neemt Oudewater deel aan het samenwerkingsverband U10. De U10 houdt zich bezig met de uitdaging om de verstedelijking in de regio Utrecht in goede banen te leiden. Hierbij wordt gezocht naar een goede balans tussen landschap, wonen, werken, mobiliteit en energie, zodat de kwaliteiten van de regio op deze thema’s worden behouden of versterkt. Oudewater staat in dit samenwerkingsverband voor zijn lokale belangen en laat, indien nodig, samen met zijn buurgemeenten het geluid van de Lopikerwaard horen. De Omgevingsagenda Lopikerwaard fungeert hierbij als leidraad.
Op deze wijze stelt Oudewater via regionale samenwerking zijn lokale belangen veilig. Concreet kan hierbij worden gedacht aan voldoende ruimte voor woningbouw en werklocaties, goede bereikbaarheid, behoud van het landschap, en lobby voor ondersteuning en medefinanciering van regionale voorzieningen die nu nog lokaal worden bekostigd.
Actualiteit en beleidsaanpassingen Actuele ontwikkelingen Door de coronacrisis is de doelstelling om een veilige woon- en leefomgeving te behouden in zijn uitvoering gewijzigd. Aandacht voor opgaven met betrekking tot volksgezondheid zijn voorgegaan op inzet voor andere problematiek, zoals die van de aanpak van ondermijning. Reeds bestaande capaciteitsknelpunten bij de gemeente en ketenpartners zijn verder onder druk komen te staan. De vergoeding die het Rijk hiervoor toegezegd heeft, is niet kostendekkend. De uitdaging zit in het behouden van de goede relaties met de ketenpartners, en binnen de bestaande kaders en middelen waken voor de leefbaarheid en veiligheid van Oudewater. In 2021 is Oudewater lid geworden van de U10, waarmee het zich een positie heeft verworven om in deze metropoolregio mee te praten over (ruimtelijke) opgaven zoals vitaliteit van kernen, gebruik en waardering van het landschap en verkeer/duurzame bereikbaarheid.
OPGAVE: DIENSTBARE ORGANISATIE De DVO met de gemeente Woerden voor de gezamenlijke ambtelijke organisatie is in 2020 verlengd voor een periode van vijf jaar. Uitvoering van wet- en regelgeving wordt zo veel mogelijk geharmoniseerd, tenzij er beleidsmatig door de gemeenten een andere afweging wordt gemaakt.
Wat wil Oudewater met deze opgave bereiken? De organisatie van de gemeente werkt professioneel, met een verbeterde dienstverlening, ook digitaal. Tegelijkertijd wordt zij wel meer gedreven in het beleid door de data die beschikbaar zijn of komen. De bedrijfsvoering is op orde, er is minder inhuur en meer mobiliteit van de vaste medewerkers.
11
OPGAVE: OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Wat betreft veiligheid zijn de prioriteiten zijn door de gemeenteraad vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022. Deze prioriteiten vormen in de huidige bestuursperiode de kern van het veiligheidsbeleid. Het handhaven van de openbare orde gebeurt in samenwerking met ketenpartners (politie, RIEC, belastingdienst, jongerenwerk, etc.).
Wat wil Oudewater met deze opgave bereiken? De gemeente streeft naar een zo veilig mogelijke woon- en leefomgeving waarin niet alleen de criminaliteitscijfers zo laag mogelijk zijn, maar inwoners zich ook daadwerkelijk veilig voelen.
Maatschappelijk effect Cluster Openbare Orde en Veiligheid 1.2 De samenleving en organisatie is weerbaar tegen ondermijning 1.3 Minder overlast door PGA'ers, door het zoveel mogelijk voorkomen van nieuwe aanmeldingen voor de PGA en verminderen van recidive bij uitstromers. 1.4 Een gemeentelijke crisisorganisatie die erop is toegerust om bij incidenten en crises passende zorg te leveren aan de (niet zelfredzame) bevolking. 1.5 Er kan veilig gewoond, gewerkt en gerecreëerd worden in Oudewater
Resultaat 1.2.1 Aanpak ondermijning door actueel beleid- en regelgeving een ontmoedigend vestigingsklimaat voor malafide ondernemers, en een afschrikkende omgeving voor mensen met criminele intenties te creëren. Met een accent op drugs, witwassen en fraude. Inspanning 2022 1.2.1.1 Er worden controles uitgevoerd en interventies toegepast - en de gemeente (met ketenpartners) vormt zo een zichtbare overheid. 1.2.1.2 Afdelingen worden meegenomen in hoe ze eigenstandige bevoegdheden kunnen benutten om ondermijning aan te pakken. 1.2.1.3 Verkennen van mogelijkheden tot privaat-publieke samenwerking.
Resultaat 1.3.1 De inwoner verstoort minder de openbare orde / bedreigt minder diens eigen veiligheid of die van anderen, dankzij beïnvloeding van diens gedrag. Hierbij wordt de inwoner zo nodig ook ondersteund bij de aanpak van zijn problemen op verschillende leefgebieden, zodat weer perspectief ontstaat op volwaardige deelname aan de samenleving.
Inspanning 2022 1.3.1.1 Reguliere processen laten aansluiten bij de problematiek van een pga'er om doelmatig te ondersteunen.
Resultaat 1.4.1 Een flexibele, professionele, efficiënte en effectieve gemeentelijke crisisorganisatie met voldoende mankracht. Alle collega’s zijn goed opgeleid, getraind en geoefend. Inspanning 2022 1.4.1.1 Aansluiten bij regionale doorontwikkeling gemeentelijke crisisbeheersing. 1.4.1.2 Organiseren van opleiden, trainen en oefenen (OTO), zowel ambtelijk als bestuurlijk en enthousiasmeren van collega’s om deel te nemen in de crisisorganisatie.
12
Resultaat 1.5.1 Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) wordt vastgesteld. Dit heeft een looptijd van 20232026. Inspanning 2022 1.5.1.1 De belangrijkste trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein worden in kaart gebracht. De raad wordt geadviseerd welke thema's het beste geprioriteerd kunnen worden.
OPGAVE: HET AANPAKKEN VAN UITDAGINGEN DIE DE GRENZEN VAN OUDEWATER OVERSCHRIJDEN IN REGIONALE SAMENWERKINGSVERBANDEN
Veel van de uitdagingen waar lokale overheden voor staan, overstijgen de eigen gemeentegrenzen. Bodemdaling, omgang met landschap, inkoop van zorg, luchtkwaliteit en behoefte aan woningen zijn hier voorbeelden van. Bovendien stimuleert het Rijk, via instrumenten als regiodeals en regionale energiestrategieën, regionale samenwerking. Vanuit deze beweegredenen neemt Oudewater deel aan het samenwerkingsverband U10. De U10 houdt zich bezig met de uitdaging om de verstedelijking in de regio Utrecht in goede banen te leiden. Hierbij wordt gezocht naar een goede balans tussen landschap, wonen, werken, mobiliteit en energie, zodat de kwaliteiten van de regio op deze thema’s worden behouden of versterkt. Oudewater staat in dit samenwerkingsverband voor haar lokale belangen en laat, indien nodig, samen met haar buurgemeenten het geluid van de Lopikerwaard horen. De Omgevingsagenda Lopikerwaard fungeert hierbij als leidraad. Op deze wijze stelt Oudewater via regionale samenwerking haar lokale belangen veilig. Concreet kan hierbij worden gedacht aan voldoende ruimte voor woningbouw en werklocaties, goede bereikbaarheid en lobby voor ondersteuning en financiering van regionale voorzieningen, die nu nog lokaal worden bekostigd.
Maatschappelijk effect 1.6 De Regio Utrecht (U10) kent een leefbare verstedelijking onder het motto 'groen, gezond, slim'.
Resultaat 1.6.1 Een Oudewaterse bijdrage aan het ruimtelijk-economisch programma (REP), dat in U10verband wordt opgesteld. Het ruimtelijk-economisch programma wordt in 2022 opgeleverd, waarna jaarlijkse actualisering nodig blijft.
Inspanning 2022 1.6.1.1 Het leveren van een bestuurlijke en ambtelijke bijdrage aan de regionale tafels: • gezonde woon-en leefomgeving • duurzame bereikbaarheid • klimaatneutrale regio • economische positionering • gezonde en inclusieve regio • groen en landschap
13
Formatie (overige formatie in dienst van Woerden vanwege de DVO) Bron: Eigen gegeven Periode
Oudewater
2020
0,20 Fte per 1.000 inwoners
Bezetting (overige bezetting opgenomen in Woerden vanwege de DVO) Bron: Eigen gegevens Periode
Oudewater
2020
0,20 Fte per 1.000 inwoners
Apparaatskosten Bron: Eigen begroting Periode
Oudewater
2020
511,00 Kosten per inwoner
Externe inhuur (Niet van toepassing vanwege DVO met gemeente Woerden) Bron: Eigen begroting
Overhead Bron: Eigen begroting (gegevens NL niet bekend) Periode
Oudewater
2020
17,40 % van totale lasten
Verwijzingen Halt Bron: Bureau Halt Periode
Oudewater
Nederland
2020
90,00 per 10.000 inwoners 12-17 jr
110,00 per 10.000 inwoners 12-17 jr
Winkeldiefstal Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
0,50 per 1.000 inwoners
2,00 per 1.000 inwoners
14
Geweldsmisdrijven Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
2,00 per 1.000 inwoners
4,60 per 1.000 inwoners
Diefstal uit woning Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
3,90 per 1.000 inwoners
1,80 per 1.000 inwoners
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
2,90 aantal per 1.000 inwoners
6,20 aantal per 1.000 inwoners
Demografische druk Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
78,70 % groene en grijze druk tov 20-64
70,00 % groene en grijze druk tov 20-64
Jongeren met jeugdreclassering Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
0,00 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,40 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
Jongeren met een delict voor de rechter Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
(2015)
1,00 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
1,00 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
15
Specificatie taakvelden Taakvelden
Werkelijk 2020
Primitieve begroting 2021
Begroting 2021 inclusief wijzigingen
Begroting 2022
Verschil begroting 2022 en begroting 2021 na wijzigingen
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten 0.1 Bestuur
1.023.966
947.028
963.216
868.308
-94.908
873.014
873.014
873.014
0.2 Burgerzaken
456.336
488.395
515.395
458.993
-56.402
459.061
459.130
459.105
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
584.435
592.519
623.519
606.460
-17.059
597.486
597.344
597.202
1.2 Openbare orde en veiligheid
156.337
131.393
183.893
63.296
-120.597
63.296
63.296
63.596
2.221.075
2.159.335
2.286.023
1.997.057
-288.966
1.992.857
1.992.784
1.992.917
0.1 Bestuur
-162.508
-138.253
-138.253
-138.253
0
-138.253
-138.253
-138.253
0.2 Burgerzaken
-89.020
-166.190
-166.190
-169.181
-2.991
-169.181
-169.181
-169.181
1.2 Openbare orde en veiligheid
-5.815
-9.382
-9.382
-9.551
-169
-9.551
-9.551
-9.551
-257.343
-313.825
-313.825
-316.985
-3.160
-316.985
-316.985
-316.985
0.10 Mutaties reserves
-7.500
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-7.500
0
0
0
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
1.956.232
1.845.510
1.972.198
1.680.072
-292.126
1.675.872
1.675.799
1.675.932
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten Onttrekkingen
Verschillenanalyse 2021 - 2022 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2021
Bedrag
voordeel nadeel +
0.1
Budget ambities coalitie is voor algemene dekking ingezet
-108.500
voordeel
0.1
Eenmalige budgetoverheveling uit 2020 voor uitzoeken ambities
-16.188
voordeel
0.1
Salarissen gemeenteraad en ondersteuning gemeenteraad
13.199
nadeel
0.1
U10-bijdrage (nieuw)
14.449
nadeel
0.2
In 2021 is er meer uitgegeven aan de verkiezingen omdat er extra maatregelen zijn getroffen in verband met corona. Deze kosten staan niet gebudgetteerd voor 2022.
-31.514
voordeel
0.2
Invulling financiële heroriëntatie openingstijden balie van zes dagdelen naar twee dagdelen.
-30.000
voordeel
1.1
In 2021 zijn bij de voorjaarsrapportage extra middelen aangevraagd t.b.v. onderhoud aan brandputten. Dit was incidenteel.
-26.829
voordeel
1.1
Bijdrage VRU (indexering)
7.500
nadeel
1.2
Conform voorjaarsrapportage 2021 is er in verband met corona incidenteel budget beschikbaar gesteld t.b.v. handhaving (€ 12.500)
-10.622
voordeel
1.2
Door een omissie is de besluitvorming rond de horecacoördinator dubbel opgenomen in de begroting 2021.
-20.000
voordeel
1.2
Het budget voor Handhaving openbare ruimte is verlaagd. De lasten voor de constructeur - boa horecacoördinator zijn ondergebracht in de lasten voor de DVO-UVO (programma Overhead)
-91.350
voordeel
1.2
Exploitatiebijdrage dierenhulpverlening
12.887
nadeel
Diverse Totaal mutaties lasten Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2021
voordeel voordeel
Bedrag
voordeel nadeel +
Diverse
-3.160
voordeel
Totaal mutaties baten
-3.160
voordeel
-292.126
voordeel
Totaal mutaties lasten en baten
16
-1.998 -288.966
PROGRAMMA 2 FYSIEK BEHEER OPENBARE RUIMTE EN VERVOER Portefeuillehouder
Thema
Walther Kok
Beheer openbare ruimte, Verkeer, Openbaar vervoer, Waterwegen
Bas Lont
Afval en riolering
Bob Duindam
Verkenning toekomstige straatverlichting
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
2.1 - Verkeer en vervoer
verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur
2.4 - Economische havens en waterwegen
(beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur
3.4 - Economische promotie
activiteiten gericht op het 'op de kaart zetten' van de gemeente: Kermis, evenementen en coördinatie binnenstad
5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
openbaar groen, natuur en recreatie
7.2 - Riolering
afvalwater en de waterhuishouding
7.3 - Afval
inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval
7.5 - Begraafplaatsen en crematoria
taken op het terrein van de lijkbezorging
Ambities Kern van dit programma is het behouden van het prettige woon- en leefklimaat door een bereikbare leefomgeving te creëren die schoon, heel en veilig is. Voor bereikbaarheid geldt dat zowel inwoners, toeristen als bedrijven vlot en veilig hun bestemming moeten kunnen bereiken. Middels het in stand houden van speelvoorzieningen en openbare verlichting, het zorgdragen voor een kwalitatief wegen-, riool- en waterbeheer met focus op het groener maken van de openbare ruimte en het tegengaan van wateroverlast, is het programma voorwaardenscheppend voor een plezierige gemeente om te wonen en recreëren, voor toerisme en voor de bedrijvigheid, van de historische binnenstad tot en met het buitengebied.
Actualiteit en beleidsaanpassingen Actualiteit De mondiale ontwikkeling van hitte en droogte beïnvloedt de openbare ruimte. Voor groen zijn er voorbeelden die direct zichtbaar zijn, zoals jonge bomen die de zomer niet overleven, maar ook effecten die niet direct zichtbaar zijn namelijk dat bomen of beplanting minder goed ontwikkelen waardoor ze niet direct maar wel eerder dan gepland vervangen moeten worden. Voorbeelden voor andere disciplines zijn minder direct zichtbaar, daarmee ook nog niet goed inzichtelijk, denk aan verharding op veendijken: door droogte ontstaan scheuren in de veendijk die vervolgens doorzet in scheuren in de verharding. Het omgekeerde van de hitte/droogte zijn de extremere piekbuien, die tot overbelasting van het rioolstelsel leiden. De effecten op het areaal en de financiële gevolgen zijn nog niet inzichtelijk te maken, maar wanneer gevolgen zichtbaar worden, vergen deze soms acuut ingrijpen vanuit de zorgplicht, terwijl voor deze effecten nog geen middelen zijn vrijgemaakt. Dit is een financieel risico dat nog niet te beheersen is. De landelijke ontwikkeling gaat over de gehele gemeentebegroting die steeds meer onder druk komt te staan mede door de zorgtakenverschuiving vanuit het Rijk. Dit heeft gevolgen voor de begroting van IBOR en voor de vrije ruimte om investeringen beschikbaar te stellen.
De ambtelijke organisatie heeft voor de gemeente Woerden in de ‘strategische heroriëntatie 2020’ een proces doorlopen om de benodigde onderhoudsbudgetten voor de gehele levensduur van het areaal in beeld te brengen, zodat de raad gedegen informatie heeft om toekomstbestendige financiële keuzes voor de openbare ruimte te maken. Deze kennisontwikkeling wordt in 2022 ingezet om voor de gemeente Oudewater te kijken hoe areaal, beleid, beschikbaar budget en benodigd budget zich tot elkaar verhouden, en ook hier de raad het stuur in handen te geven voor de openbare ruimte. De actualiteiten rondom corona zijn van beperktere invloed geweest op het beheer van de openbare ruimte. Veel activiteiten konden doorgang vinden of zijn met korte vertraging en relatief beperkte meerkosten alsnog uitgevoerd.
17
Verkeerskundig is de ontwikkeling dat agrarisch verkeer steeds groter en zwaarder wordt, waar het buitengebied niet op is ingericht, maar ook de toename van thuisbezorg-bestelbusjes (versterkt door corona) en zwaardere vrachtwagens. Dit heeft zijn weerslag op zowel de weginrichting als fysiek op de wegen, die niet op deze verzwaarde belasting zijn ontworpen en dus eerder vernieuwd moeten worden. Met aandacht worden de ontwikkelingen gevolgd op het gebied van autogebruik en parkeerbehoefte: het thuiswerken door corona voor langere termijn tot andere behoeften leiden. Beleidsaanpassing De accountantscontrole van boekjaar 2019 heeft aanpassen en herzien van beleid als verbeteropdracht aangegeven omdat de beleidskaders de basis vormen voor het verantwoorden van de uitgaven en op de beleidskaders ook terug gerapporteerd dient te worden naar de raad. Daarom dient geïnventariseerd te worden welk beleid verouderd is dan wel ontbreekt, en daaruit de structuur opgebouwd te worden van beleidsplannen, beheerplannen tot uitvoerings-/jaarplannen. Deze inventarisatie is in 2020 gestart. Dit heeft direct raakvlak met de in 2022 uit te voeren analyse van beleidsambities en beheerkosten. In 2022 zal het gesprek gestart worden in hoeverre beleidsaanpassingen voor de openbare ruimte benodigd zijn.
Verkeerskundig staan beleidsdocumenten voor specifiek fietsers en algemeen het zware verkeer in het buitengebied op de agenda.
OPGAVE: OPENBARE RUIMTE EN VERKEER Onze fysieke leefomgeving is van grote invloed op hoe wij ons fysiek en mentaal voelen. Zij is daarnaast bepalend voor onze mobiliteit en bereikbaarheid. Daarom is een goede inrichting en goed beheer van de openbare ruimte van het grootste belang. Wat is nodig voor een schone, gezonde en veilige leefomgeving? Hoe zorgen we ervoor dat we nu en in de toekomst op een prettige en veilige manier van A naar B komen? Al deze onderwerpen komen samen in het programma Openbare Ruimte en Verkeer.
Wat wil Oudewater met deze opgave bereiken? Verkeerskundig spelen er diverse vraagstukken waarvoor wij in 2022 onderzoek gaan doen en (fiets)beleid opstellen, om gefundeerde keuzes te maken voor de toekomst van de gemeente. De resultaten van deze onderzoeken zullen de uitvoeringsagenda voor de opvolgende jaren bepalen. Voor beheer wordt onder de noemer 'Taskforce IBOR' de aanpak van de openbare ruimte tegen het licht gehouden. Sinds 2021 wordt steeds meer inzicht in de areaalomvang en -kwaliteit verkregen, daarnaast richt 2022 zich op de beleidsambitie en de doorrekening hiervan in benodigde middelen.
Maatschappelijk effect Oudewater veilig, leefbaar en bereikbaar. 2.1 Voor verplaatsingen binnen Oudewater is de fiets het meest gebruikte vervoermiddel. 2.2 De infrastructuur in het buitengebied draagt bij aan een (verkeers-)veilige, bereikbare en leefbare omgeving. 2.3 De openbare ruimte is schoon, heel en veilig.
Resultaat 2.1.1. Afhankelijk van de geboden financiële ruimte wordt het fietsnetwerk in de loop van 2022 en verder aangepast aan de gestelde inrichtingseisen, waardoor er aan het eind van de meerjarige uitvoeringsagenda een aantrekkelijk, comfortabel, direct, samenhangend en veilig fietsnetwerk kan ontstaan. Inspanning 2022 2.1.1.1 Het fietsbeleidsplan en de bijbehorende uitvoeringsagenda zijn in 2021 opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Het voor de uitvoeringsagenda benodigde budget zal in de volgende bestuursperiode in 2022 voorgelegd worden aan de gemeenteraad.
18
Resultaat 2.2.1 De infrastructuur in het buitengebied is in overeenstemming met de functies zoals die in de omgevingsvisie zijn benoemd. Inspanning 2022 2.2.1.1 Opstellen plan van aanpak overlast verkeer in het buitengebied, vaststelling door college. Hiermee wordt gewacht op vaststelling van de omgevingsvisie die eind 2021 verwacht wordt.
Resultaat 2.3.1 In 2022 openbare ruimte financieel inzichtelijk; dit vertaalt zich voor de openbare ruimte naar 'areaal (A) en gewenste kwaliteit (K) zijn in overeenstemming met de benodigde budgetten (A x K = €)'. Inspanning 2022 2.3.1.1 Middels de Taskforce IBOR wordt het benodigde IBOR budget berekend als ‘0-lijn’ om daarvanuit in de raad het gesprek aan te gaan over ambities, beeldkwaliteit en bijbehorende middelen. 2.3.1.2 Het opstellen van de Wegenlegger wordt vervolgd en gestreefd wordt om deze in 2022 te laten vaststellen door de Provincie Utrecht.
Resultaat 2.3.2 De geplande (onderhouds)projecten worden uitgevoerd. Inspanning 2022 2.3.2.1 Project ‘Brede Dijk’ wordt opgestart. 2.3.2.2 Vervolg geven aan de in 2020 gestarte boomvervanging, waarmee meerjarig wordt geïnvesteerd om de achterstand van vervanging in te lopen en een vervangingspiek te voorkomen.
Resultaat 2.3.3 Toekomst openbare verlichting vormgeven Inspanning 2022 2.3.3.1 Onderzocht wordt of het wenselijk en rendabel is om de openbare verlichting uit de lease weer zelf in eigendom te nemen. In 2021 wordt hierover een besluit genomen.
Resultaat 2.3.4 Eigendom wegen Inspanning 2022 2.3.4.1 Wij beogen om de verbinding tussen de A12 en N228 (o.a. Vierbergenweg) over te dragen aan de provincie Utrecht.
19
Omvang huishoudelijk restafval Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2019
172,00 kg per inwoner
163,00 kg per inwoner
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2020
Primitieve begroting 2021
Begroting 2021 inclusief wijzigingen
Begroting 2022
Verschil begroting 2022 en begroting 2021 na wijzigingen
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.4 Economische havens en waterwegen 3.4 Economische promotie
1.222.223
1.742.611
1.939.111
1.988.622
49.511
2.088.901
2.230.721
2.226.292
180.757
203.249
203.249
310.231
106.982
388.046
386.240
384.435
450
2.950
2.950
2.253
-697
2.253
2.253
2.253
357.779
356.691
354.471
368.693
14.222
424.671
423.915
423.159
7.2 Riolering
1.138.397
1.344.171
1.344.171
1.479.889
135.718
1.623.434
1.788.472
1.847.877
7.3 Afval
1.029.177
1.132.999
1.132.999
1.249.077
116.078
1.220.221
1.245.614
1.271.515
1.888
4.515
4.515
15.519
11.004
6.973
6.973
6.973
3.930.670
4.787.186
4.981.466
5.414.284
432.818
5.754.499
6.084.188
6.162.504
2.1 Verkeer en vervoer
-109.605
-52.245
-52.245
-52.820
-575
-52.820
-52.820
-52.820
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-3.666
-3.270
-3.270
-3.270
0
-3.270
-3.270
-3.270
7.2 Riolering
-1.356.616
-1.492.692
-1.492.692
-1.734.624
-241.932
-1.898.270
-2.078.281
-2.137.685
7.3 Afval
-1.154.231
-1.264.432
-1.264.432
-1.381.644
-117.212
-1.406.565
-1.431.984
-1.457.911
-13.593
-16.625
-16.625
-16.738
-113
-16.738
-16.738
-16.738
-2.637.711
-2.829.264
-2.829.264
-3.189.096
-359.832
-3.377.663
-3.583.093
-3.668.424
0.10 Mutaties reserves
937.229
98.389
98.389
98.389
0
98.389
98.389
98.389
Totaal Stortingen
937.229
98.389
98.389
98.389
0
98.389
98.389
98.389
0.10 Mutaties reserves
-786.703
-115.703
-115.703
-114.147
1.556
-115.259
-115.147
-115.035
Totaal Onttrekkingen
-786.703
-115.703
-115.703
-114.147
1.556
-115.259
-115.147
-115.035
Gerealiseerd resultaat
1.443.485
1.940.608
2.134.888
2.209.430
74.542
2.359.966
2.484.337
2.477.434
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Lasten Baten
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Baten Stortingen
Onttrekkingen
20
Verschillenanalyse 2021 - 2022 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakvel Mutatie lasten t.o.v. 2021 d
Bedrag
voordeel nadeel +
2.1
Laadvisie Oudewater (eenmalig budget)
27.000
nadeel
2.1
Budgetoverheveling 2021 eenmalig (wegenlegger en degeneratievergoeding)
-80.000
voordeel
2.1
Fietsbeleidsplan en uitvoeringsagenda (eenmalig 2021)
-15.240
voordeel
2.1
Onderhoud HIOR (eenmalig 2021)
-15.240
voordeel
2.1
Gladheidsbestijding (eenmalig extra budget in 2021)
-62.448
voordeel
2.1
Onderhoud en beheer openbare verlichting (extra budget)
39.000
nadeel
2.1
Terugkoop openbare verlichting van Citytec (extra exploitatie en kapitaallasten). M.i.v. 2023 100 k.
65.000
nadeel
2.1
Extra structureel budget kleine verkeerskundige maatregelen (uit kadernota)
10.000
nadeel
2.1
Hogere kapitaallasten a.g.v. asfalt-elementen en civiele kunstwerken investeringen (zoals renovatie Vierbergenweg, masterplan binnenstad en Hoenkoopse brug)
70.000
nadeel
2.4
Hogere kapitaallasten investeringen beschoeiingen (zoals IBOR kades en gemetselde bruggen en herstel oevers Lange Linschoten)
104.315
nadeel
5.7
Stijging exploitatiebudgetten openbaar groen (indexering)
14.222
nadeel
7.2
Riool: aanpassingen openbare ruimte eenmalig ihkv klimaatbestendig riool (stroombanen aanleggen en groen voor grijs). In de jaren 2023 en 2024 is daarvoor jaarlijks 12,5 k nodig)
43.265
nadeel
7.2
Hogere lasten inspectie vrijvervalriolering (5k extra voor afkoppelen gemeentelijk vastgoed en 25 k structureel nu alle schades aangepakt worden)
31.363
nadeel
7.2
Hogere lasten reparatie vrijvervalriolering (verhoging structureel met 25 k om alle schades aan te pakken)
26.273
nadeel
7.2
Hogere kapitaallasten a.g.v. rioolinvesteringen masterplan binnenstad ondergronds en drukriolering electronische deel 2 fases
116.299
nadeel
7.2
Lagere storting in de voorziening riolering
-88.973
voordeel
7.3
Hogere storting in de voorziening afvalstoffenheffing
62.809
nadeel
7.3
Hogere lasten onderhoudscontract B-waste
11.404
nadeel
7.3
Hogere inzamelkosten door Cyclus (indexering)
4.239
nadeel
7.3
Lagere lasten verwerking afval door de AVU (a.g.v. nieuwe wijze inzameling)
-31.269
voordeel
7.3
Voordeel kapitaallasten afvalinvesteringen i.v.m. renteverlaging
-11.549
voordeel
7.3
Onderhoud stadserf o.b.v. meerjarig groot onderhoudsprogramma gebouwen (daartegenover staat hogere onttrekking aan de voorziening in programma 6)
66.359
nadeel
7.3
Exploitatielasten stadserf
3.141
nadeel
7.5
Onderhoud aula begraafplaats Waardsedijk (daartegenover staat hogere onttrekking aan de voorziening in programma 6)
10.974
nadeel
Overige lasten
31.874
nadeel
Totaal mutaties lasten
432.818
nadeel
Taakvel Mutatie baten t.o.v. 2021 d
Bedrag
voordeel nadeel +
7.2
Hogere baten rioolheffing ; 16% (10% + 1,8% + 4,2% financiële heroriëntatie)
-241.932
voordeel
7.3
Hogere baten afvalstoffenheffing ; 8,8% (2% +1,8% + 5% financiële heroriëntatie)
-131.881
voordeel
7.3
Bijdrage uit het Afvalfonds
9.500
nadeel
7.3
Teruggave afvalstoffenheffing
6.700
nadeel
Overige baten Totaal mutaties baten Totaal mutaties lasten en baten Taakvel Mutatie baten t.o.v. 2021 d 0.10
21
-2.219
voordeel
-359.832
voordeel
72.986
nadeel
Bedrag
voordeel nadeel +
Lagere onttrekking aan reserve speeltoestellen
1.556
nadeel
Totaal mutaties reserves
1.556
nadeel
PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Portefeuillehouder Thema Walther Kok
Publieke gezondheidszorg, Huisvesting statushouders en inburgering, Stadsteam, Wmo, Ouderenzorg, Welzijn , Mantelzorg en vrijwilligers
Bob Duindam
Jeugd, Jeugdzorg, Jongerenwerk, Kinderopvang en peuterspeelzalen, Participatie, Werk en inkomen, Armoedebeleid en schuldhulpverlening
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie
algemene voorzieningen gericht op participatie: - ondersteunen op participatie gerichte burgerinitiatieven, ondersteuning vrijwilligers en mantelzorg; - sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw; - preventie (bijv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ); - buurt- en clubhuizen; - collectief aanvullend vervoer; - toegankelijkheid voorzieningen (inclusie); - noodopvang vluchtelingen; - vreemdelingen en vreemdelingenbeleid
6.2 - Stadsteam
loketvoorzieningen gericht op het vaststellen van eigen mogelijkheden en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en - dienstverlening)
6.3 - Inkomensregelingen
inkomens- en bijstandsvoorzieningen
6.4 - Begeleide participatie
voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid
6.5 – Arbeidsparticipatie
op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen.
6.6 - Maatwerkvoorzieningen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke (Wmo) beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden 6.71 dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en Maatwerkdienstverlening 18+ die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
jeugdhulp als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening
6.81 - Geëscaleerde zorg 18+ opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven 6.82 - Geëscaleerde zorg 18- maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven 7.1 - Volksgezondheid
maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen
Actualiteit en beleidsaanpassingen Actuele ontwikkelingen De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wmo. Het betreffen ‘open-einderegelingen’, wat betekent dat de gemeente geen zorg of ondersteuning aan inwoners kan weigeren wanneer zij dit nodig hebben, ook niet als het budget ontoereikend is. In 2022 continueren wij het beleid zoals vastgesteld in de Maatschappelijke Agenda, waarvan sinds 2020 de veranderopgaven zijn ingebed in de programmabegroting en waarvan de positieve resultaten merkbaar worden. Oudewater is al enige jaren bezig om de kosten van het Sociaal Domein beheersbaar te houden. Oudewater is hierin bepaald niet uniek, ook andere gemeenten melden steeds grotere financiële knelpunten. Daarom zoeken we ook op dit vlak de samenwerking met andere gemeenten op, om samen over oplossingen na te denken en de problematiek onder de aandacht te brengen bij het Rijk. Inmiddels heeft ook het Rijk erkend dat het jeugdstelsel op de langere termijn onhoudbaar is en dat structureel extra budget voor gemeenten nodig is. Rijk en VNG hebben afspraken gemaakt over de uitvoering van een hervormingsagenda op basis waarvan extra maatregelen in gang worden gezet om de jeugdzorg op langere termijn beter houdbaar te maken.
Een maatregel die wordt genoemd vanuit het Rijk en al is geïmplementeerd in Oudewater is bijvoorbeeld het hernieuwen van de jeugdbeschermingsketen.
22
In de gemeente zien we dat verschillende lokaal gewortelde organisaties, zoals de Wulverhorst, initiatieven ontplooien om behoeften van inwoners, bijvoorbeeld voor een fietsmaatje, in te vullen. Ook in 2022 willen wij deze initiatieven blijven ondersteunen om zo het lokale netwerk in Oudewater te verstevigen en daarmee ervoor te zorgen dat inwoners hun behoefte aan zorg en ondersteuning zo veel mogelijk lokaal kunnen invullen. Beleidsaanpassingen/-inspanningen Evaluatie maatschappelijke agenda Op het gebied van zorg, participatie en zelfredzaamheid, werk en jeugdhulp is het onze ambitie om zo integraal en samenhangend mogelijk te werken. Daartoe stelden wij de Maatschappelijke Agenda (hierna MAG) 2019-2022 op, die in maart 2019 is vastgesteld. De MAG is een dynamisch document en vormt het integrale beleidskader van waaruit het college de voorgenomen ambities rond het sociaal domein wil realiseren. De afgelopen jaren is de agenda een levend document geweest. In 2022 gaan wij de Maatschappelijke Agenda evalueren. Deze evaluatie biedt daarmee ook een goede terugblik op de huidige bestuursperiode en biedt tevens input voor de komende coalitieperiode 2022-2026. Het Stadsteam Het Stadsteam vormt sinds 2020 de integrale toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen voor de inwoners.
Deze functie kunnen ze door de goede afspraken tussen Stadsteam, huisartsen en GGD steeds beter vervullen. Ook in 2022 blijven de voorzieningen als schuldhulpverlening, maatschappelijk werk, jongerenwerk, toegang tot Jeugd en WMO onderdeel van het takenpakket van het Stadsteam. Het Stadsteam blijft daarbij inzetten op vraagverheldering en begeleiding van inwoners en de structurele afspraken die zijn gemaakt met de huisartsen en GGD om vanuit een toegang te gaan werken. Het Stadsteam werkt hiervoor nauw samen met de huisartsen, GGD, Ferm Werk en de vrijwilligersorganisaties. Prognose en monitoring Naast de afspraken die we jaarlijks maken met het Stadsteam werken we in 2022 ook door aan het verbeteren van onze monitoring en prognoses in het sociaal domein. Hierin trekken we sterk op met de gemeente Woerden en gebruiken we de ervaringen in de regio om hierin verbeterslagen te maken. Bescherming in Beweging De gemeenten Oudewater, Woerden en Montfoort zijn gestart met een pilot ‘vereenvoudiging jeugdbescherming’ vanuit het Regionale Transformatiefonds jeugd Utrecht West (https://transformatieutrechtwest.nl/transformatie-utrecht-west/pilot-veiligheidsketen/). Het algemene doel is om de keten van de jeugdbescherming te verbeteren en te vereenvoudigen en komt voort uit problemen die in de praktijk ervaren worden.
Het verkorten van de gemiddelde tijd tussen de eerste melding en de start van hulpverlening en bescherming is een voorbeeld van een maatregel die genomen wordt vanuit deze pilot. Verbinding met de informele / vrijwilligersorganisaties De meeste Oudewaternaren zijn zelfredzaam en kunnen goed voor zichzelf zorgen. In Oudewater zorgen we voor elkaar. Dat zien we aan de vele mantelzorgers en vrijwilligers die dagelijks voor anderen actief zijn. De gemeente zorgt zo nodig voor ondersteuning, bijvoorbeeld om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen. In 2022 wordt ingezet op het verder intensiveren van de samenwerking tussen zorgorganisaties en informele organisaties, ontmoeting / kennis hebben van elkaar is daar in onze ogen een zeer belangrijk aspect. Dit doen we door het voortzetten van de netwerktafels, het organiseren van open tafels en in de subsidiegesprekken hier specifiek op door te vragen. Preventie is belangrijk, we willen de gezondheid bevorderen en ziekte voorkomen waardoor inwoners minder of later een beroep doen op zorg. Oudewater Vitaal speelt hierin ook in 2022 een belangrijke rol middels het sportakkoord en het preventieakkoord. Ferm Werk De wijziging van de governancestructuur, de wettelijke verplichtingen en bovenwettelijke inspanningen en de kostenverdeling tussen de eigenaren (4 gemeenten) zijn de bouwstenen van de vernieuwingsopdracht aan Ferm Werk.
De gezamenlijke impact van de bestuursopdrachten is groot en leidt in 2022 tot structurele veranderingen van Ferm Werk als GR. De basisdienstverlening is het vereist minimum van de dienstverlening, dit betreffen de producten en diensten die de gemeenten alle vier afnemen. De vormgeving van de aanvullende dienstverlening wordt door de gemeente zelf bepaald. De nieuwe kostenverdelingssystematiek sluit aan bij de gewijzigde governancestructuur en de vastgestelde dienstverlening. Dit moet leiden tot een vereenvoudigde en transparantere kostenverdeling zodat ongewenste en ondoorzichtige financiële fluctuaties, die van invloed kunnen zijn op de begroting van de gemeente, worden voorkomen. De effecten van deze bestuursopdrachten worden verwerkt in een begrotingswijziging en zal naar verwachting tot een aanpassing van de begroting 2022-2025 leiden.