Raadsvoorstel 'Jaarrekening 2020' - Bijlage 2 (Jaarstukken 2020).pdf

2,40 % leerplichtigen dat niet ingeschreven staat

Relatief verzuim Bron: DUO/Ingrado

Periode

Oudewater

Nederland

2018

19,00 Aantal per 1000 leerlingen dat veelvuldig verzuimt

23,00 Aantal per 1000 leerlingen dat veelvuldig verzuimt

2019

26,00 Aantal per 1000 leerlingen dat veelvuldig verzuimt

26,00 Aantal per 1000 leerlingen dat veelvuldig verzuimt

62

PROGRAMMA 6 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN Portefeuillehouder

Thema

Bob Duindam

Grondexploitatie, Maatschappelijk Vastgoed, Ruimtelijke ordening & Volkshuisvesting

Bas Lont

Grondbedrijf (beleid), Cultureel erfgoed

Omschrijving Ambities ruimtelijke ontwikkeling en wonen Kern van dit programma is het behoud van het prettige woon- en leefklimaat in onze kernen en het versterken van gemeenschapszin. Hierbij richten we ons op de beschikbaarheid van voldoende woningen door de regie te voeren op de ontwikkeling van woningbouwprojecten en daarnaast door het zoeken naar nieuwe uitbreidingsmogelijkheden voor wonen en werken. Wij geven de hoogste prioriteit aan bouwen binnen het huidige stedelijk gebied. We passen de uitbreiding van Tappersheul en toekomstige woningbouwlocaties zorgvuldig in in ons groene landschap. Om dit ook in de toekomst goed te faciliteren werken we toe naar de invoering van de Omgevingswet per 1-1-2022. Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld

Omschrijving

5.5 Cultureel erfgoed

taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed.

8.1 Ruimtelijke ordening

taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening: - voorbereiden van vaststellen structuurplannen en -visies; - Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT); - voorbereiden en vaststellen bestemmingsplannen; - CAI-, breedband- en glasvezelaanleg; - faciliterend grondbeleid (passief grondbeleid).

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie: - grondverwerving, bouw- en woonrijp maken; - bovenwijkse voorzieningen ten behoeve van bouwgrondcomplexen; - verkoop van bouwrijpe gronden; - in het voorkomende geval onschadelijk maken en verwijderen van explosieven.

8.3 Wonen en bouwen

gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening: - (leges) omgevingsvergunning; - bouwtoezicht; - Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG); - woningbouw en woningverbetering, renovatie; - woonruimteverdeling, woningsplitsingsvergunning, woonvergunning; - stedelijke vernieuwing: gebiedsgerichte aanpak woningvoorraad, woonomgeving en voorzieningen; - uitkoopregeling hoogspanningsverbindingen.

Samenvatting Van de elf projecten in Oudewater zijn er negen in ontwikkeling. De huidige planvorming tot en met 2024 zorgt voor een ontwikkeling van maar liefst 378 nieuwe woningen die in de komende jaren opgeleverd gaan worden. Er is in 2020 actief gelobbyd om in 2022 de plancapaciteit van woningbouwlocaties uit te breiden door de aanwijzing van ten minste één nieuwe woningbouwlocatie buiten de rode contour van Oudewater. De ontwikkeling van de Omgevingsvisie is in volle gang, deze zal in 2021 worden vastgesteld. Daarnaast is en wordt hard gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet die in werking treedt per 1 januari 2022.

63

OPGAVE: RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? Kern van dit programma is het behoud van het prettige woon- en leefklimaat in onze kernen en het versterken van gemeenschapszin. Hierbij richten we ons op de beschikbaarheid van voldoende woningen door de regie te voeren op de ontwikkeling van woningbouwprojecten en daarnaast door het zoeken naar nieuwe uitbreidingsmogelijkheden voor wonen en werken. Wij geven de hoogste prioriteit aan bouwen binnen het huidige stedelijk gebied. We passen de uitbreiding van Tappersheul en toekomstige woningbouwlocaties zorgvuldig in ons groene landschap. Om dit ook in de toekomst goed te faciliteren werken we toe naar de invoering van de Omgevingswet per 1-1-2022. Door de verlate inwerkingtreding van de Omgevingswet is de vaststelling van de provinciale omgevingsvisie uitgesteld tot maart 2021. Beschikbaarheid voldoende passende woningen In 2020 is de nieuwe Woonvisie Oudewater vastgesteld. Op basis hiervan zijn prestatieafspraken gemaakt met de woningcorporaties. Daarnaast is in U16-verband hard gewerkt aan de regionale aanpak ‘Huisvesting arbeidsmigranten’ en de regionale woningbouwprogrammering van de provincie Utrecht. De Woonvisie vormt het kader van ons woonbeleid dat wij samen met de woningcorporaties en de ontwikkelaars van woningbouwprojecten uitvoeren.

De woonvisie vormt hierbij het kader voor het woningbouwprogramma. Ons streven is om gedurende deze collegeperiode jaarlijks gemiddeld dertig woningen per jaar op te leveren. Hier wordt hard aan gewerkt. Het kost enkele jaren voordat de slagvaardigheid van dit college leidt tot concrete resultaten. Omdat planologie, zeker waar provinciale instemming vereist is, vijf tot vijftien jaar duurt, wordt net zo stevig op de lange termijn ingezet, zodat een volgende periode van droogte wordt vermeden. Er wordt op dit moment gewerkt aan de planvorming van elf projecten in Oudewater, in totaal goed voor 378 woningen. In 2020 zijn 12 woningen opgeleverd en is gewerkt aan verschillende nieuwbouwprojecten, wat in 2021 leidt tot 21 en in 2022 tot 67 opgeleverde nieuwbouwwoningen. Vanaf 2023 worden er op basis van de huidige planvorming naar verwachting nog eens 273 woningen opgeleverd. Uitbreiding van aantrekkelijke woon- en werkgebieden Er zijn mooie stappen gezet om ons streven te behalen om in 2022 de plancapaciteit van woningbouwlocaties uit te breiden. We willen hiervoor ten minste één nieuwe woningbouwlocatie buiten de rode contour van Oudewater aanwijzen. Intern zijn nadere stappen gezet om te komen tot een nieuwe woningbouwlocatie. Daarnaast is er in 2020 actief gelobbyd bij de provincie.

Wat heeft Oudewater gedaan? De voortgang van de (woningbouw)projecten die zijn opgenomen in de programmabegroting is als volgt: Wijngaardstraat In 2020 is de anterieure overeenkomst met de Woningraat ondertekend voor de realisatie van 21 sociale huurwoningen. Het bestemmingsplan is door de raad vastgesteld. De bouw is inmiddels gestart. Oranje Bolwerck In dit project worden maximaal 52 koop-/huurwoningen ontwikkeld. Het resultaat voor 2020 is behaald: het bestemmingsplan is onherroepelijk. De archeologische en bodemonderzoeken zijn afgerond. Er zijn geen belemmeringen voor de bouw aangetroffen. Tussen gemeente en projectontwikkelaar zijn onderhandelingen gevoerd over een ontwikkelovereenkomst en een koop-realisatieovereenkomst. Beide overeenkomsten zijn in januari 2021 voor wensen en bedenkingen naar de raad gestuurd. Schuylenburcht De intentieovereenkomst met de Woningraat is ondertekend voor de ontwikkeling van 65 sociale huurwoningen in de Schuylenburcht. Vervolgens is het beeldkwaliteitsplan vastgesteld door de raad en zijn schriftelijke afspraken gemaakt met de Wulverhorst over de toewijzing van 25 zorgappartementen in het complex. Tot slot is het voorontwerp bestemmingsplan ter inzage gelegd. Deze termijn loopt af op 5 januari 2021.

64

Westerwal In 2020 is de samenwerkingsovereenkomst met de projectontwikkelaar ondertekend voor de ontwikkeling van 65 tot 70 woningen. De stedenbouwkundige visie is opgesteld en door de gemeenteraad vastgesteld, waarna het beeldkwaliteitsplan op hoofdlijnen is ontwikkeld. De architectenselectie heeft plaatsgevonden en aan de participatie met de omgeving is inhoud en vorm gegeven. Op verzoek van de machinefabriek wordt parallel een ‘doorontwikkelingsvariant’ onderzocht , waarbij de machinefabriek naar een nieuwe locatie zou kunnen gaan. Tappersheul III In 2020 is goede vooruitgang geboekt met Tappersheul. Na het verkrijgen van de ontheffing in het voorjaar zijn in de zomer heikikkers uit het plangebied afgevangen en verplaatst naar nieuwe poelen. Voor de zomer hebben we een participatieronde voor omwonenden georganiseerd en veel vragen beantwoord. In september heeft B&W het voorontwerp-bestemmingsplan vastgesteld. Naast de nieuwe bedrijfskavels voor ondernemers en het nieuwe Broeckerpark zijn ook een skeelerbaan en een zwembad hierin meegenomen. Als de bestaande sportvoorzieningen van Statenland naar Tappersheul worden verplaatst, kunnen op Statenland woningen gebouwd worden. Uit de terinzagelegging zijn negen inspraakreacties gekomen.

Inmiddels is het licht gewijzigde ontwerpbestemmingsplan voor zienswijzen vrijgegeven en wordt gestart met voorbereidende werkzaamheden in het plangebied, zoals het verplaatsen van bomen en het aanbrengen van voorbelasting waar de gemeentelijke wegen komen voor de nieuwe bedrijfskavels. Statenland Als eerste stap in de planontwikkeling is net voor de zomer een visie voor de Kernrand van Oudewater gepresenteerd aan de raad. Deze visie wordt verder uitgewerkt in een beeldkwaliteitsplan en een bestemmingsplan dat uiterlijk in het eerste kwartaal van 2022 aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Omgevingsvisie De ontwikkeling van de omgevingsvisie was in 2020 in volle gang en zal in 2021 worden vastgesteld. In 2020 is de regionale omgevingsagenda Lopikerwaard vastgesteld als input voor onze omgevingsvisie. Het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet biedt ons meer tijd om onze programmadoelen te realiseren. De doelen van 2020 zijn daarom doorgeschoven naar 2021 om ervoor te zorgen dat per 1 januari 2022 omgevingsplannen beschikbaar zijn waarin de gemeentelijke regels voor de omgeving zijn opgenomen. Daarnaast lopen de verdere voorbereidingen voor de invoering van de wet, de gesprekken met de regio en de Omgevingsdienst (ODRU) en de voorbereidingen voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

De Klepper Op basis van het door de raad vastgestelde voorkeursvlekkenplan zijn gesprekken gevoerd met de bibliotheek en de huidige vaste gebruikers (verenigingen) om tot een verdere uitwerking van het concept ‘Huiskamer van de Stad’ te komen. Doel was om op basis van hun wensen en de (on)mogelijkheden te komen tot een programma van eisen voor de verschillende gebruikers en doelgroepen. Daarnaast is er een participatietraject opgestart om de inwoners van Oudewater te betrekken en betrokken te houden. Ook hebben verkennende gesprekken plaatsgevonden met enkele (sociaalculturele) horecaondernemers uit Oudewater die in principe belangstelling hebben voor de exploitatie van de ‘Huiskamer van de Stad’ in De Klepper. Deze gesprekken hebben geleid tot een verfijnd overzicht van wensen en eisen, die zijn verwerkt in een bijgesteld verkennend ruimtelijk vlekkenplan en een aangepaste kostenraming. Al met al is er in 2020 weer een mooie vooruitgang geboekt op alle lopende projecten.

Maatschappelijk effect 6.1 Voor inwoners die een woning willen in Oudewater komen voldoende voor hen passende woningen beschikbaar. 6.2 Uitbreiding van aantrekkelijke woongebieden voor inwoners en werkgebieden voor ondernemers. 6.3 Meer inzicht en zeggenschap voor inwoners en organisaties over de wenselijke ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. 6.4 Gemeentelijke accommodaties worden optimaal gebruikt. Optimaal gebruik van de Klepper.

65

Resultaat 6.1.1 Toename van de woningvoorraad met gemiddeld 30 woningen per jaar. Het beoogde resultaat is behaald in 2020.

Inspanning 6.1.1.1 In 2020 worden er 12 woningen opgeleverd. Er wordt gewerkt aan de ontwikkeling van circa 160 woningen t/m 2025 waarvan 70 t/m 2022. Kwaliteit

6.1.1.2 Herijking Woonvisie Kwaliteit

6.1.2 Huisvesting voor tijdelijke arbeidsmigranten. De ontwikkeling van een locatie voor de huisvesting van arbeidsmigranten is nog niet opgestart. Dit in afwachting van de herstructurering Tappersheul en een beleidskader voor de huisvesting van arbeidsmigranten in U-16 verband waar in 2020 aan gewerkt is.

Inspanning 6.1.2.1 Planontwikkeling huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten op locatie vrachtwagenparkeerplaats Tappersheul. (NB: nieuw C-project kost ca 35k, mogelijk later in GREX/huur terug te verdienen). Kwaliteit

6.2.1 In 2021 worden circa 20 sociale huurwoningen opgeleverd in project Wijngaardstraat. Wordt gehaald. In 2020 is de anterieure overeenkomst met de Woningraat ondertekend voor de realisatie van 21 sociale huurwoningen. Het bestemmingsplan is door de raad vastgesteld. De bouw is inmiddels gestart.

Inspanning 6.2.1.1 Vaststellen bestemmingsplan. Kwaliteit

66

6.2.2 In 2021 worden de in totaal circa 50 koop-/huurwoningen opgeleverd, deels bedoeld voor starters, in project Oranje Bolwerck. Bestemmingsplan is onherroepelijk. Volgende stap is de koop-realisatieovereenkomst voor wensen en bedenkingen aanbieden aan de raad.

Inspanning 6.2.2.1 Vaststellen bestemmingsplan. Kwaliteit

6.2.3 In 2022 zijn circa 65 sociale huurwoningen in aanbouw in project Schuylenburcht. We liggen op koers om het gewenste resultaat te behalen.

Inspanning 6.2.3.1 Opstellen van een (woningbouw)programma en stedenbouwkundige visie in overleg met stakeholders en de locatie-eigenaar. Kwaliteit

6.2.4 In 2022 start de bouw van 50 tot 75 koop- en/of huurwoningen met behoud van de machinefabriek in project Westerwal. Ontwikkeling m.b.t. 35 extra woningen leidt tot enig tussentijds uitstel. Doelstelling is nog start verkoop Q4 2021.

Inspanning 6.2.4.1 Vaststellen bestemmingsplan. Kwaliteit

6.2.5 In 2022 is bedrijventerrein Tappersheul uitgebreid met nieuwe bedrijfskavels met de omvang van 3 hectaren in project Tappersheul III. Na oponthoud door extra participatieronde loopt bestemmingsplanprocedure soepel en volgens planning.

67

Inspanning 6.2.5.1 Vaststellen bestemmingsplan inclusief herstructureringsplan. Kwaliteit Ontwerpbestemmingsplan ligt gereed voor vaststelling door B&W.

6.2.6 In 2022 start de bouw van circa 75 woningen in project Statenland. Behaald. Visie voor de Kernrand van Oudewater gepresenteerd aan de raad. Deze visie wordt verder uitgewerkt in een beeldkwaliteitsplan en een bestemmingsplan dat uiterlijk in het eerste kwartaal van 2022 aan de gemeenteraad wordt aangeboden.

Inspanning 6.2.6.1 Planontwikkeling met als eerste stap het vaststellen van een Visie op de kernrandzone in afstemming met de provincie. (NB: nieuw C-project kost ca 50k, mogelijk later in GREX terug te verdienen). Kwaliteit

6.2.7 In 2022 is de plancapaciteit van woningbouwlocaties uitgebreid door de aanwijzing van ten minste een nieuwe woningbouwlocatie buiten de rode contour van Oudewater. Lobby is actief, maar de vaststelling van de provinciale omgevingsvisie, bijbehorende interimverordening en programma wonen zijn uitgesteld tot maart 2021 als gevolg van de verlate inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Inspanning 6.2.7.1 Lobby bij Provincie om in de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie (POVI) een nieuwe woningbouwlocatie buiten de rode contour op te nemen. Kwaliteit Lobby is actief, maar de vaststelling van de provinciale omgevingsvisie, bijbehorende interimverordening en programma wonen zijn uitgesteld tot maart 2021 als gevolg van de verlate inwerkingtreding van de Omgevingswet.

6.3.1 In 2021 is de Omgevingsvisie Oudewater vastgesteld. De ontwikkeling van de omgevingsvisie is nog steeds in volle gang. Deze zal 2021 worden vastgesteld.

Inspanning 6.3.1.1 Opstellen Omgevingsvisie Oudewater die in afstemming met regionale processen (Lopikerwaard, U16 en Provincie) via participatie tot stand komt. Kwaliteit

68

6.3.2 In 2021 zijn er Omgevingsplannen beschikbaar waarin de gemeentelijke regels voor de omgeving zijn opgenomen. De inwerkingtreding van de wet is uitgesteld naar 1 januari 2022. Dit programmadoel verschuift daarom ook naar 1 januari 2022.

Inspanning 6.3.2.1 Opstellen concept-omgevingsplan binnenstad. Kwaliteit De inwerkingtreding van de wet is uitgesteld naar 1 januari 2022. Dit programmadoel verschuift daarom ook naar 1 januari 2022.

6.3.3 In 2021 kunnen burgers en bedrijven via het Digitaal Stelsel Omgevingswet alle informatie over hun fysieke leefomgeving digitaal benaderen. Technische capaciteit beperkt beschikbaar i.v.m. andere prioritering. Daarbij is de inwerkingtreding van de Omgevingswet uitgesteld naar 1 januari 2022.

Inspanning 6.3.3.1 In 2020 wordt in samenwerking met de regio en Odru voorbereidingen getroffen voor het DSO. Kwaliteit Technische capaciteit beperkt beschikbaar i.v.m. andere prioritering. Daarbij is de inwerkingtreding van de Omgevingswet uitgesteld naar 2022.

6.3.4 In 2022 is fase 1 van de Omgevingswet geïmplementeerd. We liggen op koers om het gewenste resultaat te behalen.

Inspanning 6.3.4.1 Opstellen regionale Omgevingsagenda Lopikerwaard. Kwaliteit

6.4.1 In 2020 wordt gestart om de in 2019 gemaakte keuzes ten aanzien van de Klepper te realiseren. We liggen op koers om het gewenste resultaat te behalen.

Inspanning 6.4.1.1 Een deel van de gemaakte keuzes ten aanzien van de Klepper zijn uitgevoerd. Kwaliteit

69

Overige ontwikkelingen / Corona De coronacrisis lijkt vooralsnog weinig effect te hebben op de voortgang van de woningbouw. Het consumentenvertrouwen is tegen de verwachtingen in nog steeds hoog. Hierdoor hebben ontwikkelaars ook het vertrouwen om hun projecten verder te ontwikkelen. De gemeentelijke procedures en inspraak gaan door, met soms kort uitstel voor persoonlijke coronaveilige afspraken met inwoners. Participatieprocessen zoals bij de woonvisie, omgevingsvisie en woningbouwprojecten worden anders ingericht zodat de participatie wel door kan gaan.

Financiële analyse Exploitatie

Begroting na wijzigingen 2020

Werkelijk 2020

Verschil

Lasten 5.5 Cultureel erfgoed 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten

95.340

30.999

64.341

1.557.417

865.150

692.267

0

4.211

-4.211

774.559

754.063

20.496

2.427.316

1.654.423

772.893

Baten 5.5 Cultureel erfgoed 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

0

0

0

-1.322.112

-674.046

-648.066 4.211

0

-4.211

-318.822

-327.942

9.120

-1.640.934

-1.006.199

-634.735

0.10 Mutaties reserves

0

0

0

Totaal Stortingen

0

0

0

0.10 Mutaties reserves

-236.914

-184.572

-52.342

Totaal Onttrekkingen

-236.914

-184.572

-52.342

Gerealiseerd resultaat

549.468

463.651

85.817

8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten Stortingen

Onttrekkingen

70

Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Taakveld Analyse lasten 5.5

Er is minder onderhoud uitgevoerd aan gemeentetoren en carillon. Dit heeft een gunstig effect op de reserve Onderhoud gemeentelijk vastgoed. Dit wordt bij de bestemming van het jaarrekeningsresultaat meegenomen.

5.5 8.1

8.1 8.2

Voordeel/nadeel 25.242

Voordeel

Niet uitgevoerde budgetoverheveling voor ruïne Huize te Vliet / CHWK / Kerkenvisie

39.485

Voordeel

(Nog) te verhalen kosten voor met name de projecten Westerwal - Schuylenburcht Wijngaardstraat. Deze inkomsten zijn ook in de jaarrekening als (nog) te ontvangen verwerkt.

-383.833

Nadeel

Niet uitgegeven budget voor bestemmingsplannen-structuurplannen. Hiervoor wordt een budgetoverheveling voorgesteld.

50.000

Voordeel

Dit betreft de lasten voor de grondexploitaties Tappersheul III en NS II. Deze zijn voor de jaarrekening budgettair neutraal. Aan de batenkant is hetzelfde bedrag te zien. Er zijn minder uitgaven gedaan door langere procedure bestemmingsplan, meer noodzakelijke onderzoeken en milieumaatregelen.

1.058.333

Voordeel

Overige

-16.334

Nadeel

Totaal mutaties lasten

772.893

Voordeel

Taakveld Analyse baten

Voordeel/nadeel

8.1

Dit betreft de inkomsten 2020 en nog te realiseren inkomsten voor kostenverhaal die nog moeten worden gerealiseerd.

383.833

Voordeel

8.2

Dit betreft de baten voor de grondexploitaties Tappersheul III en NS II. Deze zijn voor de jaarrekening budgettair neutraal. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag te zien.

1.058.333

Nadeel

37.424

Voordeel

Totaal mutaties baten

-637.076

Nadeel

Totaal mutaties lasten en baten

135.817

Voordeel

Overige

Taakveld Mutaties reserves 0.10

Voordeel/nadeel

Niet aan de Algemene reserve onttrokken budget voor bestemmings- en structuurplannen. Hiervoor wordt een budgetoverheveling voorgesteld.

-50.000

Nadeel

Totaal mutaties reserves

-50.000

Nadeel

Budgetoverhevelingen

71

Cultuurhistorische waardenkaart

13.485

Voorbereidingskrediet Omgevingswet

4.650

Bestemmingsplannen-Omgevingswet

50.000

Kerkenvisie

20.000

Ruïne Huize te Vliet

6.000

Totaal voorgestelde budgetoverhevelingen

94.135

Nieuwbouw woningen Bron: BAG

Periode

Oudewater

Nederland

2018

4,60 aantal nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen

8,60 aantal nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen

2019

8,30 aantal nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen

9,20 aantal nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen

2020

4,60 aantal nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen

8,90 aantal nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen

EIGEN INDICATOREN Omschrijving

Huidig

Streefwaarde 2022

Toename van gemiddeld 30 woningen per jaar 12 woningen opgeleverd, 88 in ontwikkeling

Gemiddeld 30 woningen per jaar

Bestemmingsplannen

5 t.b.v. 75 woningen

3 vastgestelde bestemmingsplannen

Omgevingsvisie

In ontwikkeling

is vastgesteld

Omgevingsplan binnenstad

In ontwikkeling

is opgesteld

Informatie via Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

In ontwikkeling

We zijn aangesloten op en werken met het DSO

72

PROGRAMMA 7 ALGEMENE INKOMSTEN Maatschappelijke effecten Wij geven niet meer uit dan wij hebben en hebben een financieel bewustzijn.

OPGAVE: HOUDBARE GEMEENTEFINANCIËN Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? Kern van dit programma is met name ontleend aan de strategische visie Oudewater is zijn toekomst Waard. Het uitgangspunt is dat de programmabegroting structureel duurzaam in financieel evenwicht is. Dit evenwicht wordt bereikt door het maken van scherpe keuzes in de vorm van beleidsombuigingen en/of verhoging van de gemeentelijke (belasting)baten. Ook kijken wij nadrukkelijk ook naar cofinanciering met publieke en/of private partners en het genereren van subsidies.

Wat heeft Oudewater gedaan? Bij het vaststellen van de programmabegroting 2020-2023 zijn keuzes gemaakt in de vorm van beleidsombuigingen en zijn belastingen verhoogd om te komen tot een sluitende programmabegroting. Bij de Voorjaarsnota was er sprake van een tekort en hebben wij het besluit genomen om binnen de vastgestelde begroting naar oplossingen te zoeken. Bij de Najaarsnota was er sprake van een sluitende begroting. Hierna viel helaas de decembercirculaire negatief uit en dekte de coronavergoeding niet het mislopen van inkomsten en de extra uitgaven die in dit kader moesten worden gedaan. Tevens werden tegen het einde van het jaar de tegenvallers in het sociaal domein bekend, waardoor er uiteindelijk sprake was van een flink tekort. Hier hebben wij maatregelen voor genomen door in 2021 te gaan starten met een Financiële Heroriëntatie om weer te komen tot een sluitende meerjarenbegroting en een acceptabel niveau van de Algemene reserve en de weerstandsratio.

Resultaat 7.1.1 Baten en lasten zijn reëel en structureel in evenwicht. Het beoogde resultaat is behaald in 2020.

Inspanning 7.1.1.1 Implementatie rapport en adviezen financiële gezondheid ((advies 1 Deloitte, begroot en realiseer een structureel saldo van baten en lasten rond de nullijn). Kwaliteit

7.1.2 Tijdige informatie aan de raad over Algemene Uitkering Gemeentefonds. Raad wordt wel met oog op besluitvorming tijdig geïnformeerd.

Inspanning 7.1.2.1 Binnen twee weken na uitkomen van circulaires wordt een RIB opgesteld. Raad wordt wel met oog op besluitvorming tijdig geïnformeerd. Kwaliteit Niet in alle gevallen binnen twee weken RIB opgesteld

73

OPGAVE: GEZOND FINANCIEEL BEWUSTZIJN Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? Bij het aanbieden van de Programmabegroting 2020-2023 was er sprake van een meerjarig tekort. Door het nemen van een aantal bezuinigingsmaatregelen, het verhogen van de belastingen en beperkte inzet van de Algemene reserve is de begroting sluitend vastgesteld en vielen we onder repressief provinciaal toezicht. Ook is een aantal bezuinigingen niet doorgevoerd, waardoor het voorzieningenniveau van Oudewater op peil is gebleven. Bij de Voorjaarsnota was er sprake van een fors tekort. In het kader van het financieel bewustzijn is ervoor gekozen om nog eens kritisch te kijken naar de budgetoverhevelingen. In de aanloop naar de Voorjaarsnota en daarna is gekeken naar de noodzaak van de budgetoverhevelingen en daar waar nog geen opdracht voor uitvoering is gegeven, de mogelijkheid te onderzoeken om deze te verlagen, te schrappen of door te schuiven om zo het tekort binnen de bestaande begroting op te lossen. Bij het aanbieden van de Najaarsnota sloot deze met een licht positief saldo. Na het aannemen van een amendement sloot de Najaarsnota licht negatief.

Wat heeft Oudewater gedaan? Resultaat 7.2.1 Er worden géén voorstellen gedaan zonder (structurele) dekking binnen programma. Het beoogde resultaat is behaald in 2020.

Inspanning 7.2.1.1 Door middel van instructies en voorlichting opstellers bewust laten zijn dat er geen voorstellen worden gedaan zonder dekking. Kwaliteit

7.2.1.2 Toetsing van de voorstellen op naleving. Kwaliteit

7.2.2 De notitie Financiële Sturing wordt nageleefd en gehandhaafd. Dit is nog onderdeel van een verdere verbeteringsslag.

Inspanning 7.2.2.1 Richtlijnen/instructies opstellen en personeel informeren/voorlichten. Kwaliteit Niet in alle gevallen zijn de instructies adequaat. 7.2.2.2 Toetsing op naleving van de financiële kaders. Kwaliteit Wordt nog niet structureel nageleefd.

74

7.2.3 Bij investeringsvoorstellen worden de gevolgen voor de schuldquote aangegeven tov de laatst vastgestelde begroting. Is nog niet gerealiseerd

Inspanning 7.2.3.1 Format van raadsvoorstel en werkprocessen totstandkoming van voorstel aanpassen. Kwaliteit Is nog niet aangepast

7.2.4 Scherpe financiële sturing en beheersing. Het beoogde resultaat is behaald in 2020.

Inspanning 7.2.4.1 Actualiseren van notitie Financiële Sturing. Kwaliteit

7.2.5 Controle op uitvoering besluiten raad. Eerste stappen zijn gezet, maar wordt nog verder doorontwikkeld.

Inspanning 7.2.5.1 Integraal overzicht van financiële raadsbesluiten, moties, amendementen met monitor op verwerking/uitvoering. Kwaliteit Is op dit moment nog gefragmenteerd in verband met implementatie Decos Join.

75

Financiële analyse Exploitatie

Begroting na wijzigingen 2020

Werkelijk 2020

Verschil

-112.708

-78.175

0.61 OZB woningen

111.254

93.620

17.634

0.8 Overige baten en lasten

-209.973

8.639

-218.612

Totaal Lasten

-211.427

24.085

-235.512

Lasten 0.5 Treasury

-34.533

Baten 0.5 Treasury

-3.070

-17.577

14.507

-1.754.653

-1.748.850

-5.803

0.62 OZB niet-woningen

-808.581

-838.512

29.931

0.64 Belastingen overig

1.570

-12.567

14.137

-14.281.459

-14.149.400

-132.059

-12.310

-18.886

6.576

-16.858.503

-16.785.792

-72.711

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

0

0

0

Totaal Stortingen

0

0

0

-71.000

-71.000

0

0

0

0

0.61 OZB woningen

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 3.4 Economische promotie Totaal Baten Stortingen

Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal Onttrekkingen

-71.000

-71.000

0

Gerealiseerd resultaat

-17.140.930

-16.832.707

-308.223

76

Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Taakveld Analyse lasten

Voordeel/nadeel

0.5

Minder rente doorberekend aan taakvelden

-39.614

Nadeel

0.8

Saldo begrotingsruimte, voorjaars-, najaars- en coronarapportage

-197.723

Nadeel

1.825

Voordeel

-235.512

Nadeel

Overige lasten Totaal mutaties lasten

Taakveld Analyse baten

Voordeel/nadeel

0.5

Bij raadsbesluit 17-12-2020 (coronarapportage) is besloten het dividend 2019 af te ramen. De BNG heeft in 2021 alsnog besloten een deel van het door de aandeelhouders op 16-4-20 goedgekeurde dividend over 2019 (€25miljoen) uit te keren. Het resterende bedrag (€46miljoen) blijft gereserveerd.

11.873

Voordeel

0.62

Opbrengsten OZB niet-woningen

29.931

Voordeel

0.64

Bij raadsbesluit 17-12-2020 (coronarapportage) is besloten de opbrengst precario gedeeltelijk af te ramen. Achteraf zijn de opbrengsten meegevallen.

14.137

Voordeel

0.7

Algemene uitkering (toelichting zie hieronder)

-132.059

Nadeel

Overige baten

3.407

Voordeel

Totaal mutaties baten

-72.711

Nadeel

Totaal mutaties lasten en baten

-308.223

Nadeel

Toelichting Algemene uitkering In de ontvangen bedragen Algemene uitkering gemeentefonds is verwerkt de coronavergoeding, gebaseerd op het 1e, 2e en 3e steunpakket (september- en decembercirculaire 2020). Voor een aantal compensatiemaatregelen is de exacte verdeling en daarmee het bedrag per gemeente nog niet bekend c.q. opgenomen, omdat bijvoorbeeld voor het bepalen van de definitieve compensatie van de inkomstenderving over 2020 de afspraak geldt dat dit in 2021 gebeurt op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. Hieruit blijkt expliciet dat het ministerie in 2021 de verdeling van de aanvullende uitkeringen nog nader moet uitwerken, en dat dus een (voorlopige) verdeelsleutel ontbreekt voor gemeenten om ultimo 2020 een voldoende nauwkeurige en betrouwbare schatting te kunnen maken van hun aandeel in de aanvullende coronacompensatie. Feitelijk zit het compensatiepakket dus zo in elkaar dat het ministerie per activiteit/effect een budget c.q. plafond heeft bepaald dat het ministerie vervolgens in 2021 op basis van de jaarrekeningen over 2020 verdeelt en beschikt aan de gemeenten. Op basis van deze systematiek hebben gemeenten in 2020 (en 2021) nog geen toekenningsbeschikking gekregen van een aanvullende financiële compensatie.

Ook zullen individuele gemeenten geen voldoende en nauwkeurige schatting van hun aandeel kunnen maken omdat zij geen inzicht hebben in de kosten en inkomstenderving van alle andere gemeenten. De conclusie is dat gemeenten het financiële effect van het aanvullende compensatiepakket als opbrengst verwerken in de jaarrekening 2021. Vennootschapsbelasting en onvoorzien Bedragen x € 1.000

Rekening 2020

Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Vennootschapsbelasting

-

-

-

Onvoorzien

-

33-

13

Bedragen x € 1.000

-

33-

13

77

Gemiddelde WOZ waarde Bron: CBS

Periode

Oudewater

Nederland

2018

287,00 x1.000 euro

230,00 x1.000 euro

2019

301,00 x1.000 euro

248,00 x1.000 euro

2020

318,00 x1.000 euro

270,00 x1.000 euro

Gemeentelijke woonlasten eenpersoons-huishouden Bron: COELO

Periode

Oudewater

Nederland

2018

690,00 In Euro’s

649,00 In Euro’s

2019

724,00 In Euro’s

669,00 In Euro’s

2020

889,00 In Euro’s

700,00 In Euro’s

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Bron: COELO

Periode

Oudewater

Nederland

2018 (JR20)

782,00 in Euro's

721,00 in Euro's

2019

821,00 in Euro's

739,00 in Euro's

2020

943,00 in Euro's

773,00 in Euro's

78

PROGRAMMA 8 OVERHEAD Dit programma biedt inzicht in de overheadkosten van de gemeente Oudewater. Volgens de BBVregelgeving worden deze lasten (en baten) apart inzichtelijk gemaakt. Het betreft een meer financieeltechnisch programma waaraan geen specifieke programmadoelen zijn gekoppeld.

Financiële analyse Exploitatie

Begroting na wijzigingen 2020

Werkelijk 2020

Verschil

0.4 Overhead

4.137.996

4.199.453

-61.457

Totaal Lasten

4.137.996

4.199.453

-61.457

0.4 Overhead

-55.391

-63.414

8.023

Totaal Baten

-55.391

-63.414

8.023

4.082.605

4.136.039

-53.434

Lasten

Baten

Gerealiseerd resultaat

Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Taakveld Analyse lasten

Voordeel/nadeel

0.4

De uitvoeringskosten DVO aan de gemeente Woerden zijn hoger dan geraamd op het onderdeel overhead. De dekking van de overschrijding is begroot in programma 1 128.319 (60100011/38470). Het betreft de volgende onderdelen: woningbouw Statenland, secretaris commissie Bezwaarschriften, extra uren bestuurssecretariaat en strategische ondersteuning

0.4

Het voordeel wordt veroorzaakt doordat er minder is uitgegeven aan groot onderhoud dan begroot. De intentie is om het Stadskantoor te verkopen. Overige Totaal mutaties lasten

65.373

Voordeel

1.490

Voordeel

-61.456

Nadeel

Taakveld Analyse baten

Voordeel/nadeel

Overige

8.023

Totaal mutaties baten

8.023

Voordeel

-53.433

Nadeel

Totaal mutaties lasten en baten

Budgetoverhevelingen

79

Nadeel

Ontwikkeling Statenland

44.758

Totaal voorgestelde budgetoverhevelingen

44.758

PARAGRAFEN PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN Wat is het doel van deze paragraaf? Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bestaat uit tiental verschillende belastingen, heffingen en rechten die worden gelegitimeerd door een belastingverordening die door de gemeenteraad is vastgesteld. Deze paragraaf geeft een overzicht op hoofdlijnen van de resultaten op deze heffingen. De regelgeving is vastgelegd in de wet en in de lokale belastingverordeningen en is uitgebreid toegelicht in de programmabegroting. De cijfers van de begroting betreft de begroting na wijziging.

Wettelijk kader en gemeentelijk kader Ten aanzien van de heffingen onderscheidt de wet drie soorten: •

Belastingen: gedwongen betalingen aan de overheid waar geen rechtstreekse contraprestatie van de overheid tegenover staat. Ze kunnen aan een brede of specifieke doelgroep in rekening worden gebracht.

•

Bestemmingsheffingen: deze dienen ter bestrijding van specifieke kosten. Voorbeelden zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze heffingen mogen niet meer dan kostendekkend zijn.

•

Rechten: een betaling waar een direct aanwijsbare contraprestatie van de overheid tegenover staat. Deze contraprestatie kan bestaan uit een product of dienst. Onderscheid kan worden gemaakt in onder meer gebruiksrechten (bijvoorbeeld haven- of marktgelden) en genotsrechten (waaronder leges). De hoogten van sommige rechten zijn landelijk bepaald. Verder geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn.

Naast het landelijk beleid is het volgende gemeentelijk beleid geformuleerd:

80

•

De bestemmingsheffingen en rechten zijn in principe 100% kostendekkend. Dat is niet overal het geval omdat er bijvoorbeeld wettelijke voorschriften zijn (wettelijke tarieven).

•

Kwijtscheldingsbeleid. Voor de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing kan kwijtschelding worden verleend aan personen (niet aan bedrijven). De gemeente Oudewater hanteert voor de kwijtschelding de norm die door het Rijk gegeven wordt aan de gemeenten: 100% van de norm voor de bijstand. Bij een norm onder de 100% is er sprake van strenger beleid. Vrijwel alle inwoners die een aanslag gemeentelijke belastingen ontvangen en moeten rondkomen van een bijstandsuitkering of alleen een AOW-uitkering en geen vermogen hebben, komen op basis van deze norm in aanmerking voor kwijtschelding. De regelgeving voor de kwijtschelding is neergelegd in de Leidraad Invorderingswet 1990.

Opbrengsten Geraamde opbrengsten Baten

Baten

Baten

Rekening

Begroting

rekening

2020

2020 na wijz.

2019

Belastingen en heffingen A. Belastingen 1 Eigenaren woningen

1.749

1.755

1.444

Eigenaren niet-woningen

528

498

443

Gebruikers niet-woningen

310

311

271

13

2

13

2 Precariobelasting 3 Toeristenbelasting

19

12

16

2.619

2.578

2.187

1 Afvalstoffenheffing

1.153

1.165

974

2 Rioolheffing

1.357

1.300

1.204

Subtotaal B Bestemmingsheffingen

2.510

2.465

2.178

1 Leges burgerzaken

89

112

128

2 Begrafenisrechten

14

16

14

3 Marktgelden

16

15

20

4 Bruggelden

11

12

12

5 Omgevingsvergunningen

311

299

316

Subtotaal C Rechten

441

454

490

€ 5.570

€ 5.497

€ 4.855

Subtotaal A Belastingen B . Bestemmingsheffingen

C. Rechten

Totaal

€ x 1.000

Lokale lastendruk De lokale lastendruk geeft voor de belangrijkste tarieven weer wat een inwoner van de gemeente betaalt en hoe de tarieven zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld (voor een fictief huishouden). De bedragen zijn gebaseerd op een gezin in een woning met een gemiddelde waarde voor belastingjaar 2020 van € 277.000 (2019: € 260.000) Werkelijk 2020

Begroting 2020

Werkelijk2019

1 OZB

360

335

296

2 Rioolheffing

266

266

231

3 Afvalstoffenheffing (meerpers.)

261

261

244

€ 887

€ 862

€ 771

Totaal

81

A. Belastingen OZB In onderstaande tabel zijn de OZB-tarieven 2020 en 2019 opgenomen. De tarieven 2020 worden geheven als percentage van de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2019. Tarief OZB

2020

2019

0,1300%

0,1140%

a Eigenaren

0,2741%

0,2277%

b Gebruikers

0,2029%

0,1715%

1 Woningen a Eigenaren 2 Niet woningen

De opbrengst onroerendezaakbelasting 2020 is in onderstaande tabel opgenomen: Taakveld

Rekening

Begroting

2020

2020 na wijz.

Rekening 2019

1.749

1.755

1.444

0.61

Eigenaren woningen

0.62

Eigenaren niet-woningen

528

498

443

0.62

Gebruikers niet-woningen

310

311

271

€ 2.587

€ 2.564

€ 2.158

Totaal

€ x 1.000

Analyse werkelijk-begroot Geen bijzonderheden. Toeristenbelasting De opbrengst toeristenbelasting 2020 is als volgt: Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

€ 19

€ 12

€ 16

3.4

Opbrengst

€ x 1.000

Analyse werkelijk-begroot In 2020 wordt de opbrengst toeristenbelasting 2019 verantwoord. In 2019 hebben meer toeristen in Oudewater verbleven dan ingeschat bij de begroting. Precariobelasting De opbrengst precariobelasting 2020 is in onderstaande tabel opgenomen: Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

€ 13

€2

€ 13

0.64

82

Opbrengst

€ x 1.000

Analyse werkelijk-begroot Bij raadsbesluit 17-12-20 (coronarapportage) is besloten de opbrengst precario gedeeltelijk af te ramen. Achteraf zijn de opbrengsten meegevallen.

B. Bestemmingsheffingen Ad 1: Afvalstoffenheffing Voor de bestrijding van de kosten die samenhangen met het inzamelen en verwerken van afval is de gemeente bevoegd om de gemaakte kosten te verhalen. Voor het huishoudelijk afval (afval dat ontstaat vanuit particuliere huishoudens) wordt afvalstoffenheffing geheven. Onderstaande tabel geeft een overzicht van baten en lasten afvalstoffenheffing. Deze tarieven zijn exclusief BTW. Wanneer de baten hoger zijn dan de lasten, wordt het meerdere in de voorziening Afvalstoffenheffing gestort. Taak veld

Rekening

Begroting

Rekening

2020

2020 na wijz.

2019

Lasten 7.3

Afval

945

986

998

2.1

Verkeer en vervoer

25

25

52

6.3

Inkomensregelingen

24

24

22

0.4

Overhead

5

5

2

118

118

118

Totale lasten

1.117

1.158

1.192

Baten

1.153

1.165

974

BTW-lasten te verhalen op BTW-comp.fonds

7.2

Saldo (=mutatie reserve/voorz.; - = onttrekking)

€ 36

€7

-€ 218

Kostendekkendheidsgraad

103%

101%

82%

Analyse werkelijk-begroot De hoofdzaken zijn minder restafval dan begroot en het wegvallen van de kosten voor het verwerken van PMD (na 1 april 2020). Voor een uitgebreidere toelichting zie analyse programma 2. Ad 2: Rioolheffing Op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn de rioolrechten in 2020 met 10% verhoogd (excl. index 2,6%).

Analyse werkelijk-begroot Geen bijzonderheden. Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

Lasten 7.2

Riolering

798

811

719

2.4

Economische havens en waterwegen

39

39

35

BTW

118

118

Totale lasten

955

968

754

1.357

1.300

1.204

7.2

83

Baten Saldo (=mutatie reserve/voorz.; - = onttrekking)

€ 402

€ 332

€ 450

Kostendekkendheidsgraad

142%

134%

160%

C. Rechten In de onderstaande tabellen is voor de verschillende rechten opgenomen wat de begrote baten en lasten zijn en wat de kostendekkendheid is. Nagestreefd wordt een kostendekkendheidsgraad van 100%. Zichtbaar is dat voor een aantal tarieven dit nog niet is gerealiseerd. Ad 1 Leges burgerzaken Onder de naam ‘leges’ wordt een aantal verschillende rechten geheven ‘ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten’. Sommige leges zijn niet voor 100% kostendekkend omdat er voorgeschreven wettelijke tarieven zijn (voorbeelden: uittreksels burgerlijke stand, reisdocumenten en rijbewijzen). Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

Burgerzaken

427

427

417

Totale lasten

427

427

417

Baten

89

112

128

€ x 1.000

-€ 338

-€ 315

-€ 289

Kostendekkendheidsgraad

21%

26%

31%

Lasten 0.2

0.2

Saldo

Analyse werkelijk-begroot Voor burgerzaken heeft de coronacrisis impact gehad op de uitgifte van de persoonsdocumenten. Als gevolg van de crisis zijn er minder documenten uitgegeven ten opzichte van begroot. Dit verklaart dat de baten achterblijven op voorgaande jaren. De lasten blijven echter onveranderd. Verwachting is dat in 2021 de achterstand op het uitgeven van persoonsdocumenten wordt ingelopen. Ad 2 Begrafenisrechten Op basis van deze verordening worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

Lasten 7.5

Begraafplaatsen

2

12

2

7.5

Baten

14

16

14

€ x 1.000

-€ 12

-€ 4

-€ 12

Kostendekkendheidsgraad

700%

133%

700%

Saldo

Analyse werkelijk-begroot De kostendekkendheid van de begrafenisrechten is hoger dan begroot, dit komt omdat er geen planmatig onderhoud aan de aula is geweest in 2020. De geraamde kosten hiervoor worden toegevoegd aan de reserve Meerjarige OnderhoudsPlanning gebouwen.

84

Ad 3 Marktgelden Onder de naam marktgeld wordt een recht geheven voor het innemen van een standplaats. Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

39

38

38

Totale lasten

39

38

38

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

16

15

20

Totale baten

16

15

20

€ x 1.000

-€ 23

-€ 23

-€ 18

Kostendekkendheidsgraad

41%

39%

53%

Lasten 3.3

Baten 3.3

Saldo

Analyse werkelijk-begroot Geen bijzonderheden. Ad 4 Bruggelden Voor iedere doorvaart van de Hoenkoopse brug wordt € 2,- per vaartuig gerekend. Met de opbrengst hiervan wordt een deel van de brugbediening door medewerkers van Ferm Werk bekostigd. Taak

Rekening

Begroting

Rekening

2020

2020 na wijz.

2019

Verkeer en vervoer

33

42

101

Totale lasten

33

42

101

Baten

11

12

12

€ x 1.000

-€ 22

-€ 30

-€ 89

Kostendekkendheidsgraad

33%

29%

12%

veld Lasten 2.1

2.4

Saldo

Analyse werkelijk-begroot Geen bijzonderheden. Ad 5 Omgevingsvergunningen Binnen het taakveld omgevingsvergunning is de kostendekkendheid afhankelijk van de baten. Temporisering van de baten levert een lagere kostendekkenheid. Echter hogere baten zijn meestal gekoppeld aan een grotere werklast wat uiteindelijk kan leiden tot meer capaciteitsinzet. Gevolg hiervan is dat de kostendekkendheid dan niet wordt vergroot maar gelijk blijft.

85

Taak

Rekening

Begroting

Rekening

veld

2020

2020 na wijz.

2019

Wonen en bouwen

369

374

644

Totale lasten

369

374

644

Wonen en bouwen

311

299

316

Totale baten

311

299

316

€ x 1.000

-€ 58

-€ 75

-€ 328

Kostendekkendheidsgraad

84%

80%

49%

Lasten 8.3

Baten 8.3

Saldo

Analyse werkelijk-begroot Voor het onderdeel omgevingsleges is het lastig om per jaar te analyseren. Voorgaande jaren is dan ook aangegeven dat kijken over een periode van vijf jaar een nauwkeuriger beeld en betere verklaring oplevert. In 2019 was er sprake van een tekort op de ontvangen omgevingsleges, kijkend naar 2020 kan geconcludeerd worden dat de ontvangen leges overeenkomen met begroot. Afwijking in de kostendekkendheidsgraad van 2020 ten opzichte van 2019 is verklaarbaar als gevolg van een andere rekenmethodiek.

D. Vergelijking met andere gemeenten Belastingsoort 2020

Oudewater

Woerden

Bodegraven

Montfoort

Reeuwijk

De Ronde Venen

OZB wonigen

0,1300%

0,1152%

0,1296%

0,1245%

0,0800%

OZB niet woningen

0,4770%

0,4491%

0,4720%

0,6453%

0,2436%

Eenpersoonshuish.

€ 208

€ 199

€ 213

€ 168

€ 207

Meerpersoonshuish.

€ 261

€ 238

€ 262

€ 274

€ 269

€ 266

€ 203

€ 356

€ 241

€ 213

Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

86

PARAGRAAF 2 VERBONDEN PARTIJEN Wat is het doel van deze paragraaf? Een gemeente kan in principe zelf bepalen hoe een bepaalde taak wordt uitgevoerd. De gemeente kan er bijvoorbeeld voor kiezen de uitvoering zelf ter hand te nemen of de uitvoering te regelen (via een gemeenschappelijke regeling) met een aantal regiogemeenten gezamenlijk. Kernvragen blijven steeds of de doelstellingen van het uitvoerende orgaan nog steeds corresponderen met die van de gemeente en of de doelstellingen van de gemeente gerealiseerd worden. Vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en/of financiële belangen en mogelijke risico’s is het gewenst dat in de begroting en jaarrekening aandacht wordt besteed aan rechtspersonen, waarmee de gemeente een band heeft. Deze paragraaf geeft dan ook per verbonden partij informatie over de verbonden partijen en de bestuurlijke doelstelling die via de verbonden partij wordt gerealiseerd.

Wettelijk kader en gemeentelijk beleid Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) geeft als (enige) definitie: “een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft”. Bestuurlijk belang is zeggenschap, hetzij op basis van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Er is sprake van een verbonden partij als de wethouder, het raadslid of de ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de partij plaatsneemt, of namens de gemeente stemt. Bij alleen een benoemingsrecht of een voordrachtsrecht – de gemeente mag een bestuurder of commissaris in de organisatie benoemen of voordragen – is er strikt genomen geen sprake van een verbonden partij. Gemeenten maken vaak van een dergelijk recht gebruik om ervoor te zorgen dat er kwalitatief goede bestuurders in het bestuur van de partij terechtkomen. Ook de stichting waarin bijvoorbeeld de wethouder cultuur op persoonlijke titel als bestuurder plaatsneemt – en dus niet de gemeente vertegenwoordigt– is volgens deze definitie geen verbonden partij.

Een financieel belang is een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat, onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Dit betekent dat wanneer een verbonden partij failliet gaat de deelnemers in deze verbonden partij, dus ook de gemeente Oudewater, voor extra kosten komen te staan. Uit bovenstaande blijkt ook dat bij leningen en garantstellingen geen sprake is van een verbonden partij: de gemeente houdt juridisch verhaal als de partij failliet gaat. Ook bij exploitatiesubsidies is er geen sprake van een verbonden partij: het gaat om overdrachten (subsidies). In deze paragraaf is het begrip verbonden partijen echter wat ruimer opgevat dan in het BBV. Daarom zijn bijvoorbeeld ook de belangrijkste organisaties die geen rechtspersoonlijkheid hebben, opgenomen. Maar eveneens zijn opgenomen stichtingen waarin de gemeente een benoemingsrecht heeft en die zij ook een subsidie geeft, grote organisaties waar de gemeente of een bestuurder levert en of zich garant stelt enz. De reden voor deze “brede” invulling van de paragraaf verbonden partijen is de behoefte aan overzicht.

De belangrijkste partijen aan wie de gemeente zich op een of andere manier bestuurlijk en/of financieel verbonden heeft komen nu op één plek in de begroting en rekening bij elkaar. Gemeenschappelijke regelingen In deze paragraaf is per gemeenschappelijke regeling een format ingevuld. De reden hiervoor is dat landelijk, maar ook in Oudewater, meer inzicht wordt verlangd in de verbonden partijen waardoor het inzicht en de “grip” vergroot kan worden. Ook is van een aantal grotere stichtingen waarbij de gemeente financieel is betrokken een afzonderlijke format opgenomen.

87

Verbonden partijen De gemeente Oudewater heeft bestuurlijke en financiële belangen in verschillende verbonden partijen. De onderstaande partijen worden per categorie toegelicht: Gemeenschappelijke regelingen • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) • Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC) • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) • Ferm Werk • Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU) • Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) Vennootschappen en coöperaties • Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) • Vitens Stichtingen en verenigingen • Stichting Onderwijs Primair (SOP) • Stichting Urgentieverlening West-Utrecht • Bezit certificaten van aandelen Stichting Administratiekantoor Dataland in de BV Dataland Gemeenschappelijke regelingen

Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Doel

Dit betreft een verplichte gemeenschappelijke regeling vanuit de Wet Veiligheidsregio’s. Het doel van deze regeling is het door de Veiligheidsregio Utrecht realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en openbare orde en veiligheid. Geen enkele gemeentelijke organisatie is in staat om deze taken geheel op eigen kracht te vervullen. Regionale samenwerking en bundeling van ambtelijke capaciteit is absoluut noodzakelijk. Veiligheid houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Bestuurlijke afspraken over prioriteiten en inzet worden op regionaal niveau gemaakt via de Veiligheidsregio Utrecht of het Regionaal College van de politie.

Bestuurlijk belang / betrokkenen

Bestuurder vanuit onze gemeente

De Veiligheidsregio bestaat uit een samenwerking tussen de brandweer, de politie, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de gemeenschappelijke meldkamer Utrecht (GMU) en 26 Utrechtse gemeenten.

Lid : burgemeester drs. D.C. de Vries Plaatsvervangend lid : wethouder drs. J.I.M Duindam

Financieel

Bijdrage

88

Begroting 2020: € 590.000 Rekening 2020: € 601.036

Begroting 2021: € 603.000 Dit is inclusief de bijdrage voor de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). 90% van het GBTP wordt verantwoord op taakveld 1.1 crisisbeheersing en voor 10% op taakveld 8.3 wonen en bouwen. Eigen vermogen

€ 17.732.000

Vreemd vermogen € 47.178.000

Financiële ontwikkeling

In 2020 hebben zich geen significante financiële effecten voorgedaan. De hoogte van de algemene bijdragen is bepaald volgens de criteria van het gemeentefonds.

Inhoudelijke ontwikkeling

De Veiligheidsregio Utrecht houdt zich met ingang van 2020 met onder meer de volgende werkzaamheden bezig: • De VRU heeft de risico’s in de regio in beeld en vastgelegd in het risicoprofiel. De informatie wordt met in- en externe partners gedeeld via: - regionaal risicoprofiel; - provinciale risicokaart; - brandrisicoprofiel; - (Gemeentelijke) Integrale Veiligheidsplannen. • De VRU adviseert het bevoegd gezag om onveilige situaties te voorkomen en/of te beperken, met betrekking tot: - ruimtelijke ordening & externe veiligheid (incl. overstromingsrisico’s); - bouwen; - brandveilig gebruik van gebouwen en bouwwerken; - milieu; - evenementen. • De VRU houdt risicogericht toezicht op (brand)veiligheid in bestaande bouw en bij evenementen en adviseren het bevoegd gezag over te nemen maatregelen. • De VRU wil met stimulerende preventie de zelfredzaamheid van burgers en bedrijven vergroten. • De VRU zorgt voor goed voorbereide en opgeleide brandweermensen die de beschikking hebben over voldoende materieel en materiaal voor de uitvoering van hun taak. • De VRU onderhoudt een aantal specialismen waaronder waterongevallen, rietkapbrandbestrijding, natuurbrandbestrijding en technische hulpverlening. • Op het gebied van Bevolkingszorg beheert de VRU de regionale piketten. • De VRU zorgt er voor dat piketfunctionarissen uitgebreid opgeleid, geoefend en getraind worden .

Hoe dit uitgevoerd wordt, is vastgelegd in het Beleidsplan Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO). • De VRU adviseert de gemeenten over de optimale inrichting van hun crisisorganisatie. Voor de lokale functionarissen verzorgt de VRU ook het totale opleiding, training en oefentraject.

89

• De VRU volgt met het veiligheidsinformatiecentrum (VIC) de ontwikkelingen van risico’s in onze regio, die mogelijk kunnen uitgroeien tot een ramp of crisis. • De VRU coördineert en organiseert geneeskundige hulp aan slachtoffers bij een ramp of crisis. In de voorbereidende fase valt hieronder ook het op geneeskundig vlak adviseren bij evenementen. • De VRU adviseert het openbaar bestuur en organisaties die een rol hebben in geneeskundige hulpverlening over te nemen maatregelen. • De VRU organiseert crisisoefeningen met zorgverleners, brandweer, gemeenten en politie zodat de hulpverlening goed op elkaar aansluit. • De VRU stelt de wettelijke verplichte incidentbestrijdingsplannen op of actualiseert deze. • De VRU evalueert GRIP-incidenten conform het evaluatiebeleid van de VRU. • De VRU beschikt over actuele aanvals- en/of bereikbaarheidskaarten voor risicovolle en kwetsbare objecten. • De VRU draagt zorgt voor de continuïteit van de meldkamerfunctie in aanloop naar de samenvoeging, onder meer door harmonisatie van de meldkamerprocessen. • De VRU gaat verder met het verder terugdringen van de nodeloze meldingen via de brandmeldinstallatie. De VRU zet in op een combinatie van voorlichting, toezicht & handhaving en verificatie van de melding.

• Op het gebied van organisatieontwikkeling zal de VRU zich onder andere bezig houden met het ontwikkelen van accountmanagement, harmonisatie rechtspositie en loketgericht werken. De VRU voert een aantal taken op het gebied van onderhoud en exploitatie van de brandweerkazernes uit. De pakketten operationeel onderhoud, schoonmaak en ARBO & veiligheid neemt de gemeente af bij de VRU. Risico's

Het grootste risico betreft het voordoen van grote rampen en calamiteiten in een regio gemeente, waardoor er een financieel risico ontstaat voor het bekostigen van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling VRU.

Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC)

Doel

90

Uitvoering Archiefwetgeving en het beheer van historische archieven en collecties en beschikbaarstelling ervan aan burgers en organisatie. Op grond van de Archiefwet-1995 moeten besturen van overheden ervoor zorg dragen dat hun archieven in goede en geordende en toegankelijke staat verkeren. Op grond van diezelfde wet dienen overheidsarchieven van 20 jaar en ouder te worden overgebracht naar het statisch archief (in Oudewater het RHC). Hierbij verandert de status van deze archieven in principe naar openbaar en zijn ze voor iedereen kosteloos te raadplegen. Ook is het RHC belast met het wettelijk toezicht op het gemeentelijk beheer van nog niet overgebrachte archieven. In het kader van de Wet revitalisering generiek toezicht is een groot deel van de inspectietaak van de provincie (toezicht op de zorg) enige jaren geleden overgedragen aan het RHC.

Bestuurlijk belang / betrokkenen

Gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Lopik, Montfoort, Oudewater, Woerden en IJsselstein en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden te Houten.

Bestuurder vanuit onze gemeente

Lid : burgemeester drs. D.C. de Vries Plaatsvervangend lid : wethouder drs. B.C. Lont

Financieel

Bijdrage

Inwonerbijdrage: is gebaseerd op het inwoneraantal (salarissen en overige kantoorkosten) en beheerde aantal m archief (depotkosten). Aantal m van Oudewater bedraagt 233 m. Bijdrage per inwoner € 3,6079 en bijdrage per m € 27,79. Begroting 2020: € 46.085 Rekening 2020: € 45.824 Begroting 2021: € 46.912

Eigen vermogen

Nihil

Vreemd vermogen

n.v.t.

Financiële ontwikkeling

In het voorjaar 2019 heeft het RHC zijn intrek genomen in de gerenoveerde en deels nieuwe huisvesting in het gemeentehuis van Woerden. Daar beschikt het RHC over een plaatsingsruimte voor ruim 7 kilometer archief. De kosten voor de deelnemers zijn i.v.m. de gerenoveerde (en grotere) huisvesting iets hoger geworden. Deelnemers met een eigen archiefbewaarplaats worden gedurende 10 jaar daarvoor gecompenseerd. De kosten hiervoor worden over de overige deelnemers verdeeld. Vanaf 2018 wordt door het RHC de btw in rekening gebracht (ook in de bijdrage). De deelnemers kunnen deze via het btw-compensatiefonds verhalen. Het e-depot zal pas vanaf 2022 leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Dat komt omdat de startkosten gedekt kunnen worden uit het batig saldo van de jaarrekening 2019. Vanaf 2022 zie je dat er een verhoging van de deelnemersbijdrage is gepland om de gebruikskosten van het e-depot te bekostigen. Als alle deelnemers van het RHC zijn aangesloten dan zijn de kosten ongeveer € 50.000 per jaar dat naar rato wordt omgeslagen over de deelnemers. Verder wordt er voor elke terabyte (TB) boven de 3 TB een bedrag van tussen de € 1.000 en € 1.500 jaarlijks in rekening gebracht dat ook weer wordt omgeslagen over de deelnemers via een verdeelsleutel.

Het verschil tussen de begroting 2020 en de rekening 2020 wordt in het 1e kwartaal van 2021 verrekend met de deelnemersbijdrage.

Inhoudelijke ontwikkeling

91

Vanuit de Archiefwet richt het RHC zich op het beheer van het statisch archief en de uitvoering van de inspectietaak. Het fungeert voor de

gemeente als historisch informatiecentrum. De niet-wettelijke taken van het RHC werden afgebouwd. Het vergroten van de digitale toegankelijkheid van de archieven en collecties is een belangrijk speerpunt voor de komende jaren. Het RHC pakt ook de vorming van een regionaal e-depot op. Via de RHC-website is het mogelijk om sommige archiefbescheiden digitaal te raadplegen. Archieven en bronnen die zijn ontsloten worden zo veel mogelijk op de website voor publiek beschikbaar gesteld. Natuurlijk blijft het mogelijk de studiezaal te bezoeken om onderzoek te doen of (bouw)dossiers in te zien. De overbrengingstermijn naar het RHC staat momenteel volgens de Archiefwet op 20 jaar. Er is een traject gestart om deze termijn terug te brengen naar 10 jaar. In de eerste helft van 2019 zou er een wetsvoorstel worden gelanceerd m.b.t. openbare raadpleging. Verkorting van de overbrengingstermijn van 20 jaar naar 10 jaar zal een behoorlijke invloed hebben op de werkzaamheden bij het RHC. Deze verkorting van de overbrengingstermijn is nu (april 2021) nog niet geëffectueerd. Risico's

n.v.t.

Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

Doel

De AVU is een gemeenschappelijke regeling ingevolge de Wet gemeenschappelijke regelingen en is in 1984 opgericht door de Utrechtse gemeenten en de provincie Utrecht. Deze gemeenschappelijke regeling heeft als doel een efficiënte en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze van overslag, transport en verwerking van huishoudelijke en andere categorieën van afvalstoffen (geen bedrijfsafval) voor de deelnemende gemeenten te organiseren. Het betreft de afvalstromen (grof) huishoudelijk restafval, GFT-afval, oud papier, verpakkingsglas en PMD en het inzamelen van oude medicijnen en injectienaalden (i.s.m. de Apothekersvereniging AVNM). De AVU laat jaarlijks sorteeranalyses van het aangeboden afval uitvoeren.

Bestuurlijk belang / betrokkenen

25 gemeenten binnen de provincie Utrecht. Per 1 januari 2021 is de gemeente Vijfheerenlanden uit de AVU getreden. Deze fusiegemeente van het Utrechtse Vianen samen met een aantal ZuidHollandse gemeenten heeft er om praktische redenen voor gekozen de AVU te verlaten en aan te sluiten bij de gemeenschappelijke regeling Gevudo. De Zuid-Hollandse gemeenten waren hier al bij aangesloten. Per 1 januari 2014 is de provincie uit de regeling getreden. De toezichthoudende taak op de gemeenschappelijke regeling is verschoven van het Rijk naar de provincie.

Bestuurder vanuit onze gemeente

Lid : wethouder drs. B.C. Lont Plaatsvervangend Lid : wethouder drs. W.J.P. Kok

Financieel

92

Bijdrage

Begroting 2020: € 218.502 Werkelijke bijdrage 2020: € 207.712 Begroting 2021: € 352.034

Eigen vermogen

Begin boekjaar: € 494.290, einde boekjaar: € 696.111

Vreemd vermogen

Begin boekjaar: € 17.580.965, einde boekjaar: € 22.237.385

Financiële ontwikkeling

Ten opzichte van de in de begroting voor 2020 valt de jaarrekening 2020 € 74.456 lager uit. Dit komt doordat: 1) AVU-breed gekozen is om per 1 april 2020 aan te sluiten bij de nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020-2029. Hierdoor zijn de kosten voor de post-collection van PMD vanaf die datum komen te vervallen; 2) In de AVU-begroting 2020 nog geen rekening gehouden is met inkomsten voor oud papier. Als gevolg van het inzakken van de oudpapierprijs zijn de inkomsten voor oud papier gedaald. Eind 2019 zijn de contracten voor het verwerken van restafval en gft-afval door de AVU opnieuw aanbesteed. Het gebrek aan concurrentie in de markt en onzekerheid over de afzet van deelstromen, maatregelen rond CO2-besparingen en PFAS hebben geleid tot hogere verwerkingstarieven voor deze afvalstromen vanaf 2021. Deze hogere kosten hebben geleid tot een verhoging van de Afvalstoffenheffing in 2021. Met ingang van 2022 maakt de AVU in de begroting onderscheid in het tarief voor het verwerken van restafval en grof huisvuil. Nu is dat tarief nog een gewogen gemiddelde. Dit geeft een financieel voordeel voor de gemeente.

Inhoudelijke ontwikkeling

De AVU participeert samen met ROVA en Circulus-Berkel in CirkelWaarde. Doel van deze samenwerking is het ontwikkeling en vergaren van kennis en het vermarkten van ingezamelde afvalstoffen. Daarnaast willen deze partijen samenwerken in het voeren van een gemeenschappelijke strategie op gezamenlijk vast te stellen dossiers.

Risico's

In principe kent de AVU geen risico’s. Alleen wanneer een grote contractpartner zijn verplichtingen niet na kan komen, zou een nieuwe overeenkomst meerkosten met zich mee kunnen brengen. Deze meerkosten worden dan wel weer doorberekend aan de deelnemende gemeenten.

Ferm Werk Doel

Ferm Werk is de uitvoeringsorganisatie van vier gemeenten op het terrein van Participatie, Werk & Inkomen. De vier deelnemende gemeenten hebben alle taken van hun sociale diensten ondergebracht bij Ferm Werk inclusief het daarmee verbonden operationele beleid. De dienstverlening die Ferm Werk verzorgt, betreft het uitvoeren van taken in het kader van de Participatiewet waarin zijn opgenomen de volgende voormalige wetten: Wet Werk en Bijstand, de Wet inkomensvoorziening