Programmabegroting 2024-2027.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2024 - 2027
INHOUDSOPGAVE Aanbiedingsbrief bij Programmabegroting 2024 - 2027 .................................................. 3 Programma 1 Bestuur, dienstverlening en veiligheid ...................................................... 6 Programma 2 Fysiek beheer openbare ruimte en Mobiliteit ............................................ 15 Programma 3 Sociaal domein .................................................................................... 22 Programma 4 Cultuur, Economie, Recreatie & toerisme, Energietransitie ......................... 37 Programma 5 Onderwijs en Sport ............................................................................... 46 Programma 6 Ruimtelijke ontwikkeling en Wonen ......................................................... 52 Programma 7 Algemene inkomsten ............................................................................ 60 Programma 8 Overhead ............................................................................................ 64 Paragrafen .............................................................................................................. 66 Paragraaf 1 Lokale heffingen ..................................................................................... 67 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................
76 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 85 Paragraaf 4 Financiering ........................................................................................... 90 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ....................................................................................... 94 Paragraaf 6 Verbonden partijen.................................................................................. 96 Paragraaf 7 Grondbeleid ......................................................................................... 119 Financiële begroting ............................................................................................... 123 1 Overzicht van baten en lasten ............................................................................... 124 2 Incidentele baten en lasten ................................................................................... 128 3 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...................................... 130 4 Ramingsgrondslagen............................................................................................ 130 5 Geprognosticeerde balans .................................................................................... 131 6 EMU-Saldo .........................................................................................................
132 7 Investeringsplanning ........................................................................................... 133 8 Staat van reserves .............................................................................................. 135 9 Staat van voorzieningen ....................................................................................... 139
2
AANBIEDINGSBRIEF BIJ PROGRAMMABEGROTING 2024 - 2027 Inleiding Geachte leden van de raad, Voor u ligt het voorstel voor de programmabegroting 2024-2027. Hierin is de door uw raad vastgestelde Kadernota verwerkt. Daarnaast is de going concern-begroting geactualiseerd, verhoogd met loon- en prijsstijgingen en is de meicirculaire erin verwerkt. Ook is van de afgewezen zaken bij de Kadernota de 'Laadvisie 2023-2030' in deze begroting verwerkt. Dit naar aanleiding van de besprekingen en het amendement in de gemeenteraad van 29 juni 2023. Daarnaast stond op de afgewezen zaken bij de Kadernota ook het actualiseren van de monumentenlijst en een klein werkbudget voor erfgoed. Op dit moment wordt gewerkt aan de Uitvoeringsagenda Erfgoed 2023-2026. Om aan de uitvoering van deze agenda enige invulling te geven, hebben wij incidenteel voor 2024 en 2025 € 25.000 opgenomen voor het actualiseren van de monumentenlijst. Vanaf 2026 is daar geen ruimte voor, gelet op de tekorten die er dan zijn. Na deze mutaties laat de begroting 2024 en 2025 een overschot (+) zien en de jaren 2026 en 2027 een tekort (-/-). 2024: + € 315.207 2025: + € 532.969 2026: -/- € 1.291.305 2027: -/- € 1.454.134 De overschotten in de eerste jaren worden voornamelijk veroorzaakt door een hogere Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds. Het tegenovergestelde geldt voor de jaren 2026 en 2027.
In deze jaren is sprake van een fors dalende Algemene Uitkering. De tekorten zijn nog groter geworden door de kapitaallasten van de investeringen Tappersheul I en II en de kademuren (zie bijlage 7). Uitvoeren en afronden In de Programmabegroting 2022 zijn de ambities van Oudewater verwerkt. Het gaat om onder andere de volgende zaken: • Ontwikkeling De Klepper – Cultuurhuis en verkoop Stadskantoor; • Bijdrage nieuwbouw zwembad; • Ontwikkeling Statenland; • Toekomst Eiber – ontwikkeling sporthal De Noort Syde. Hiernaast zijn ook de grote projecten in de openbare ruimte financieel in de begroting vertaald. Hierbij gaat het onder meer om: • Masterplan Binnenstad; • Aanpak Lange Linschoten; • Reconstructie De Brede Dijk; • Revitalisering Tappersheul I en II; • Renovatie Hoenkoopse Brug. Ook loopt er een flink aantal ruimtelijke projecten zoals het Bolwerck, de Schuylenburcht en Westerwal. Ook moeten de projecten ontwikkeling Statenland en Kerkwetering leiden tot grondexploitaties om zo de gemaakte kosten voor deze ontwikkelingen te dekken en met name noodzakelijke woningbouw te realiseren. Het gaat dus allemaal om ontwikkelingen en investeringen die zijn opgepakt en de komende jaren de nodige capaciteit zullen vragen. Na de verkiezingen van maart 2022 heeft de gemeenteraad het 'Hoofdlijnenakkoord 2022-2026' vastgesteld.
Vervolgens is een collegewerkprogramma (CWP) opgesteld en is op een rij gezet wat dit concreet betekent. De maatschappelijke effecten en te bereiken resultaten zijn gekoppeld aan concrete inspanningen, gepland over verschillende jaren en daar waar mogelijk financieel vertaald en verwerkt in de begroting. Geconcludeerd mag worden dat heel veel zaken in de begroting zijn verwerkt die al zijn opgepakt en de komende jaren moeten worden afgerond.
3
Financiële begroting 2024 - 2027 Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2024 die door de raad op 29 juni jl. is vastgesteld. Daarnaast zijn de financiële effecten van de meicirculaire 2023 verwerkt. Ten opzichte van de Kadernota zijn dit de belangrijkste onderwerpen die financieel doorvertaald zijn: •
Indexering van kosten met 4,2%;
•
Indexering van de OZB en overige lokale heffingen met 4,2%, met zonodig aanvullende bijstelling op basis van het uitgangspunt van kostendekkendheid en vastgestelde plannen.
Algemene uitkering Op basis van de meicirculaire 2023 is de algemene uitkering uit het Gemeentefonds berekend voor de jaren 2024 tot en met 2027. Voor de jaren 2024 en 2025 stijgt de algemene uitkering fors. De jaren hierna is er een forse daling te zien. Het jaar 2026 is het bekende 'ravijnjaar'. Ditzelfde beeld zien we ook bij de begrotingssaldi voor deze jaren. Ratio weerstandsvermogen, schuldquote en solvabiliteitsratio De ratio weerstandsvermogen bij vaststelling van de jaarrekening 2022 was 0,7. Aan de hand van de mutaties vanuit de door u vastgestelde jaarrekening 2022, de mutaties in 2023, vastgestelde voorjaarsrapportage 2023 en de mutaties in voorliggende meerjarenbegroting zijn de stand van de Algemene Reserve (AR) en de risico's geactualiseerd en is de ratio weerstandsvermogen opnieuw berekend. Deze komt nu voor 2024 uit op 0,8. Hierbij is met name rekening gehouden met de onttrekking aan de AR voor het zwembad (€ 2,5 miljoen), het positieve saldo van de begroting 2024, de vastgestelde voorjaarsrapportage 2023 en begrotingssaldo 2024. In meerjarenperspectief loopt de ratio weerstandsvermogen op naar 0,9 in 2027. Dit is het gevolg van het verwerken van de begrotingssaldi in de AR en de terugstorting in de AR bij de verkoop van Statenland in 2027. Desondanks blijft de weerstandsratio onder de norm van 1,0, hetgeen zorgelijk blijft.
Wanneer de netto schuld groter is dan 130% van de inkomsten is er volgens de VNG sprake van een erg hoge schuld. In de nu voorliggende begroting loopt de schuldquote op tot 198% in 2027. Ook dit is een zorgelijk beeld, maar het past in het beeld van de ontwikkelingen en investeringen die Oudewater in de begroting heeft opgenomen. Ook de solvabiliteitsratio loopt in het meerjarenperspectief verder af naar 3%, ver beneden de norm van 20%. De details en uitgebreide toelichtingen op de in deze alinea genoemde ratio's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Lokale lastendruk 2024
2024
2023
2023
1- meerpersoons1- meerpersoonspersoonshuishouden persoonshuishouden huishouden huishouden 1 OZB
506
506
483
483
2 Rioolheffing
382
382
334
334
3 Afvalstoffenheffing (2024)*
287
336
262
328
€ 1.175
€ 1.224
€ 1.079
€ 1.145
Totaal * Betreft een inschatting van de hoogte van de afvastoffenheffing op basis van het verwachte aantal aanbiedingen. Daarbij is uitgegaan van gemiddeld 4 aanbiedingen voor een éénpersoonshuishouden en 11 voor een meerpersoonshuishouden.
4
1. OZB De OZB is geïndexeerd met 4,2%. 2. Rioolheffing De stijging van de rioolheffing is in zijn totaliteit 14,2%. Hiervan is 4,2% indexering en 10% op basis van het waterbeleidsplan. 3. Afvalstoffenheffing De stijging van de afvalstoffenheffing is in zijn totaliteit 4,2%.
Conclusies, risico's en voorstellen a. Conclusies De programmabegroting 2024-2027 is voor de jaren 2024 en 2025 sluitend, voor de jaren 2026 en 2027 niet. b. Aandachtspunten begroting De begroting geeft vanaf 2026 een fors tekort te zien. Hopelijk worden deze tekorten, via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, nog gecompenseerd door het Rijk. Als we ervan uitgaan dat het Rijk de veel gehoorde 3 miljard zou compenseren, is dit voor Oudewater een voordeel van ruim € 1,6 miljoen vanaf 2026. Vraag is of deze verwachting reëel is, maar daarmee zouden de tekorten worden afgedekt. Mocht dit niet zo zijn dan moeten maatregelen worden genomen om deze tekorten terug te dringen. De maatregelen hebben we voorzien van indicatieve bedragen die zo nodig nog verder moeten worden uitgezocht en onderbouwd. Kijkend naar wat onder andere is benoemd in de Financiële Heroriëntatie gaat het hierbij om de volgende zaken: • Afstoten de Klepper (€ 330.000 (excl. eenmalige afboeking gemaakte kosten)); • Sluiten zwembad (€ 250.000); • Sluiten bibliotheek (€ 200.000); • Schrappen alle kleinere subsidies (€ 160.000); • Sociale voorzieningen terugdringen naar het wettelijk minimumniveau (pm); • Taken terugdringen naar het wettelijk verplichte minimum (pm); • Verhoging van de OZB (1% = € 30.000).
Zoals u kunt zien, zijn deze ingrijpende bezuinigingen niet genoeg om het gat te dichten, maar zijn de maatschappelijke gevolgen groot. c. Voorstellen 1. De Programmabegroting 2024, inclusief mutaties in de reserves, vast te stellen; 2. De investeringsbudgetten uit de jaarschijf 2024 van de investeringsplanning vast te stellen; 3. De meerjarenraming 2025-2027 te aanvaarden als leidraad voor het te voeren beleid in de jaren 2025, 2026 en 2027.
5
PROGRAMMA 1 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VEILIGHEID Portefeuillehouder Thema Danny de Vries
Algemeen bestuurlijke zaken en representatie, Openbare orde en veiligheid, Horeca- en evenementenbeleid, Diversiteit en Inclusie, Communicatie en Participatie, Intergemeentelijke samenwerking, Burgerzaken en dienstverlening, Dierenwelzijn
Ivo ten Hagen
Vergunningverlening en handhaving
Bas Lont
Automatisering, Informatievoorziening, Archiefzaken
Walther Kok
Ambtelijke samenwerking Oudewater-Woerden
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
0.1 Bestuur
Facilitering van de bestuursorganen: - college van burgemeester en wethouders (loonkosten, reis- en verblijfskosten e.d.) - raad en raadscommissies (vergoedingen, excursies e.d.) - de ondersteuning van de raad, griffie - regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking - lokale rekenkamer, lokale ombudsfunctie, accountantscontrole
0.2 Burgerzaken
Producten burgerzaken: - paspoorten en rijbewijzen - bevolkingsregister - straatnaamgeving en kadastrale informatie - burgerschap - verkiezingen, referenda - burgerzaken leges opbrengsten (economische categorie baten: 3.7)
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen
1.2 Openbare orde en veiligheid
Taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid: - toezicht en handhaving openbare orde, BOA's - Wet Bibob en (bestuurlijke) aanpak georganiseerde criminaliteit - bureau Halt - preventie van criminaliteit - opstellen en handhaven APV - leges drank & horeca - wet wapens en munitie (voorheen vuurwapenwet) - beleid, toezicht en ruiming van conventionele explosieven - veilige woon- en leefomgeving - doodsschouw (door de officier van Justitie gelast onderzoek i.v.m. de mogelijk niet-natuurlijke doodsoorzaak) - tegengaan van radicalisering - huiselijk geweld - persoonsgerichte aanpak (PGA) - nazorg ex-gedetineerden
Ambities Openbare orde en veiligheid We gaan aan de slag met het verder verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in Oudewater. Dit doen we aan de hand van het in 2023 opgestelde Integraal Veiligheidsplan (IVP). Dit plan vormt de basis voor onze inzet om Oudewater veilig en inclusief te houden. Via het IVP hebben we drie prioriteiten geformuleerd: ondermijning, digitale veiligheid en overlast door alcohol en drugs. Samenwerking tussen inwoners, bedrijven en gemeente is hierbij van het grootste belang. De ogen en oren van alle mensen in Oudewater dragen bij aan een veilige en inclusieve samenleving, bijvoorbeeld door de inzet van Whatsapp-buurtpreventie en Meld Misdaad Anoniem. Veiligheid in woonkernen, het buitengebied en op de bedrijventerreinen vinden we van groot belang. Met de horeca willen wij samenwerken aan het Kwaliteitskeurmerk Veilig Uitgaan. Het aanspreken van overlastgevers en het aanpakken van de
6
parkeerproblematiek en de problematiek rond zwaar verkeer in de binnenstad en in het buitengebied vragen om extra inzet. We maken gebruik van de extra BOA-capaciteit om de leefbaarheid te vergroten. Dienstverlening en participatie Oudewater heeft veel betrokken inwoners. We willen hun betrokkenheid inzetten om te zorgen dat Oudewater een fijne gemeente blijft om te wonen, werken en te recreëren. Als inwoners dat willen, kunnen ze meedenken, meedoen en samenwerken met de gemeente. Om dit verder vorm te geven, willen we een participatiekader gebruiken. Dit kader krijgt vervolgens een plek in de processen in de organisatie. Komende jaren wordt in Oudewater een 'Huiskamer van de stad' ingericht. Hierin krijgt ook de dienstverlening aan inwoners, zoals het verstrekken van paspoorten en rijbewijzen, een plek. Doelstelling is om de menselijke maat in de dienstverlening te behouden: we breiden de digitale mogelijkheden uit, zodat inwoners die dat willen, zaken digitaal kunnen regelen, en er blijven op gezette tijden mogelijkheden voor persoonlijk contact. Regionale samenwerking Veel van de uitdagingen waar lokale overheden voor staan, overstijgen de eigen gemeentegrenzen. Bodemdaling, omgang met landschap, inkoop van zorg, luchtkwaliteit en behoefte aan woningen zijn hier voorbeelden van.
Bovendien stimuleert het Rijk regionale samenwerking, via instrumenten als regiodeals en regionale energiestrategieën. In 2021 is Oudewater lid geworden van de U10, waarmee het zich een positie heeft verworven om in deze metropoolregio mee te praten over (ruimtelijke) opgaven zoals vitaliteit van kernen, en gebruik en waardering van het landschap. De ambitie voor de komende jaren is om deze regionale samenwerking in stand te houden en optimaal te benutten. De U10 houdt zich bezig met de uitdaging om de verstedelijking in de regio Utrecht in goede banen te leiden. Hierbij wordt gezocht naar een goede balans tussen landschap, wonen, werken, mobiliteit en energie, zodat de kwaliteiten van de regio op deze thema’s worden behouden of versterkt. Oudewater staat in dit samenwerkingsverband voor zijn lokale belangen en laat, indien nodig, samen met zijn buurgemeenten het geluid van de Lopikerwaard horen. De Omgevingsagenda Lopikerwaard fungeert hierbij als leidraad. Op deze wijze stelt Oudewater via regionale samenwerking zijn lokale belangen veilig. Concreet kan hierbij worden gedacht aan voldoende ruimte voor woningbouw en werklocaties, goede bereikbaarheid, behoud van het landschap, en lobby voor ondersteuning en medefinanciering van regionale voorzieningen. Oudewater wil een zelfstandige gemeente blijven, met een eigen bestuur en eigen voorzieningen.
Hiervoor is een aantal jaren geleden een samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Woerden afgesloten. Deze samenwerkingsafspraken, in de vorm van een dienstverleningsovereenkomst (DVO), gelden tot 1 januari 2026. In de komende periode gaan we in gesprek om de uitgangspunten voor het vervolg voor te bereiden. Vanuit de huidige goede samenwerking met Woerden zullen we dit proces inzetten, gericht op het innemen van een in de raad breed gedragen langetermijnstandpunt. Uitgangspunt daarbij is om de samenwerking voort te zetten en waar mogelijk verder te verbeteren. Bestuurlijke zelfstandigheid blijft daarbij voorop staan. Eerste stap in dat proces is een zorgvuldige evaluatie van de lopende samenwerking.
Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen Openbare orde en veiligheid Op 29 juni 2023 heeft de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 vastgesteld. Aangezien het IVP een periode van vier jaar beslaat, is afgesproken dat er per jaar een Uitvoering Veiligheidsplan (UVP) komt, zodat flexibel kan worden ingespeeld op actuele situaties en ontwikkelingen. De lokale prioriteiten voor Oudewater zijn: 1. Aanpak ondermijning en georganiseerde criminaliteit; 2. Cybercrime en digitale veiligheid; 3. Alcohol, drugs en overlast. Daarnaast zijn binnen de reguliere taken de volgende uitgelichte thema’s uitgewerkt: inzet High Impact Crimes; Lokaal in Verbinding; continuering Persoonsgerichte Aanpak; Integraal Crisisplan gemeente Oudewater.
7
Met de uitwerking van deze lokale prioriteiten en uitgelichte thema’s wordt invulling gegeven aan de missie van het IVP 2023-2026 namelijk: inwoners, ondernemers, (veiligheids)partners en maatschappelijke organisaties werken integraal samen aan een gemeente waar het op sociaal én fysiek vlak veilig is en iedereen zich veilig voelt. Dienstverlening en participatie In 2024 worden diverse methoden ingezet om de interactie met de samenleving te verbeteren. De methoden zijn uiteenlopend, klein en groot, bijvoorbeeld het voorbereiden van de Omgevingswet op participatieniveau, maar ook het organiseren van bijeenkomsten en spreekuren. Ambtenaren zullen door de participatieadviseur geholpen worden om participatietrajecten in te richten volgens het vastgestelde participatiekader (onder voorbehoud van vaststelling door de raad sept/okt 2023). De Woerdense aanpak op dienstverlening, waar wij zoals afgesproken op gaan aanhaken, zal in 2024 worden afgerond. De verschillende domeinen gaan de kaders van deze aanpak gebruiken om hun product, kwaliteit en proces zó vorm te geven dat het past bij de organisatie. Daarbij geven we inwoners helderheid over het niveau van dienstverlening dat ze van ons kunnen verwachten. In 2024 blijven we inzetten op duidelijke, toegankelijke en inclusieve communicatie.
Dit doen we onder andere door veel gestuurde brieven en e-mails te herschrijven en ambtenaren te trainen in lezersgericht schrijven. Ook blijven we onze klantcontacten monitoren. Vanuit verschillende domeinen wordt hierover gerapporteerd aan de raad. Regionale samenwerking De U10 gemeenten, waaronder Oudewater, gaan gezamenlijk reageren op het Provinciaal Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied. Woerden, Gouda en Alphen aan den Rijn organiseren in 2024 het VNG congres in het Groene Hart. De regiogemeenten worden daar ook bij betrokken, bijvoorbeeld bij het traditionele excursieprogramma. Een mooie kans om Oudewater op de kaart te zetten bij bestuurlijk Nederland. Het Bestuurlijk Platform Groene Hart heeft in februari 2023 de inhoudelijke scope voor het ontwikkelperspectief vastgesteld. Het perspectief gaat de nadruk leggen op drie kernopgaven, te weten het stabiliseren van veenbodems, het robuust inrichten van het watersysteem en het doorontwikkelen van waardevolle gebiedskenmerken. Hierbij worden alle ruimtelijke opgaven, zoals landbouw, woningbouw, bedrijventerreinen, energie, recreatie, natuurontwikkeling, economie, etc. integraal opgenomen. In aanloop naar het ontwikkelperspectief zijn er een beleidsanalyse en een expertadvies Toekomstperspectief Groene Hart opgesteld.
Beiden vormen bouwstenen voor het ontwikkelperspectief waarvan de contouren zijn gedeeld tijdens het Groene Hart Jaarevent op 7 september en welke in concept wordt geagendeerd voor het Bestuurlijk Platform Groene Hart op 21 september. Naar verwachting wordt het ontwikkelperspectief 1.0 in december 2023 ter vaststelling aangeboden aan het Bestuurlijk Platform Groene Hart en daarna uitgevoerd in 2024 en verder. Voor het NOVEX-gebied wordt een ontwikkelperspectief, uitvoeringsagenda en regionale investeringsagenda opgesteld.
8
BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VEILIGHEID Maatschappelijk effect 1.1 Er kan veilig gewoond, gewerkt en gerecreeërd worden in Oudewater. 1.2. Inwoners kunnen snel, zelf en dichtbij diensten met de gemeente regelen. 1.3. De samenleving heeft vertrouwen in het functioneren van de gemeente. 1.4 Oudewater blijft een zelfstandige gemeente, waarin een zo goed mogelijke dienstverlening aan inwoners wordt georganiseerd.
Resultaat 1.1.1 Uitvoering geven aan de veiligheidsstrategie zoals bepaald in het Integraal Veiligheidsplan en het Uitvoeringsplan Veiligheid. Inspanningen 1.1.1.1 Resultatenverantwoording opstellen over het Uitvoeringsplan Veiligheid (2x per jaar).
Resultaat 1.2.1 Inwoners, ondernemers en organisaties kunnen hun diensten met de gemeente regelen. Inspanningen 1.2.1.2 Verhuizing naar Huiskamer van de stad. Kwaliteit (toelichting) Inspanning in 2026.
Resultaat 1.2.2 Inwoners, ondernemers en organisaties kunnen steeds meer diensten van de gemeente digitaal regelen. Inspanningen 1.2.2.1 Onderzoek naar hoeveel de e-diensten gebruikt worden. 1.2.2.2 Aansluiten bij visie dienstverlening Woerden.
Resultaat 1.3.1 Inwoners doen en denken mee met de gemeente als ze dat willen. In een beleidskader stelt de raad de kaders voor participatieruimte vast. Inspanningen 1.3.1.2 / 1.3.2.2 Implementeren (Woerdens) participatiebeleid.
9
Resultaat 1.3.2 Inwoners weten bij participatietrajecten waarop ze invloed hebben en waarop niet. Inspanningen 1.3.1.2 / 1.3.2.2 Implementeren (Woerdens) participatiebeleid.
Resultaat 1.3.3 Inwoners begrijpen de informatievoorziening van de gemeente over projecten en dienstverlening. Inspanningen 1.3.3.1 Teksten voor de website, het redactionele deel van de informatiepagina in de krant en social media van de gemeente zijn op B1-niveau. 1.3.3.2 Trainen ambtenaren in begrijpelijk schrijven.
Resultaat 1.3.4 Inwoners weten wat de gemeente doet en wil bereiken. Inspanningen 1.3.4.1 Inwoners krijgen op een laagdrempelige manier informatie over besluiten van de gemeente en hoe besluitvorming tot stand komt.
Resultaat 1.4.1 Een duidelijke dienstverleningsovereenkomst met heldere samenwerkingsafspraken, gebaseerd op een lange termijn standpunt gedragen door raad en stad, tegen betaalbare kosten. Inspanningen 1.4.1.1 Oudewater stemt proces af met Woerden. 1.4.1.2 Evaluatie huidige samenwerking. 1.4.1.3 Uitgangspunten van de samenwerking formuleren. Kwaliteit (toelichting) Start in 2024. 1.4.1.4 Een toekomstscenario opstellen waaruit blijkt of en hoe de gemeenten vanaf 1-1-2026 hun samenwerking vervolgen.
10
Resultaat 1.4.2 De regionale samenwerkingsverbanden worden ingezet om de belangen van Oudewater in de regio te behartigen. Inspanningen 1.4.2.1 Reguliere samenwerkingsverbanden worden gecontinueerd.
Demografische druk Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2022
80,0 % inw. <21 én 65+ t.o.v. aantal inw. 20-64 jr
70,3 % inw. <21 én 65+ t.o.v. aantal inw. 20-64 jr
2023
79,7 % inw. <21 én 65+ t.o.v. aantal inw. 20-64 jr
70,3 % inw. <21 én 65+ t.o.v. aantal inw. 20-64 jr
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
3,5 aantal per 1.000 inwoners
6,0 aantal per 1.000 inwoners
2022
3,4 aantal per 1.000 inwoners
6,0 aantal per 1.000 inwoners
Diefstal uit woning Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
2,0 per 1.000 inwoners
1,3 per 1.000 inwoners
2022
1,5 per 1.000 inwoners
1,4 per 1.000 inwoners
Periode
Oudewater
Nederland
2021
0,0 per 1.000 inwoners
1,8 per 1.000 inwoners
2022
0,0 per 1.000 inwoners
2,3 per 1.000 inwoners
Winkeldiefstal Bron: CBS
Geweldsmisdrijven Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
2,0 per 1.000 inwoners
4,3 per 1.000 inwoners
2022
2,0 per 1.000 inwoners
4,6 per 1.000 inwoners
11
Verwijzingen Halt Bron: Bureau Halt Periode
Oudewater
Nederland
2021
70 per 10.000 inwoners 12-17 jr
80 per 10.000 inwoners 12-17 jr
2022
30 per 10.000 inwoners 12-17 jr
80 per 10.000 inwoners 12-17 jr
Jongeren met jeugdreclassering Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021 (Odw g.g.)
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,3 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
2022 (Odw g.g.)
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,3 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
Jongeren met een delict voor de rechter Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021 (Odw g.g.)
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
1 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
2022 (Odw g.g.)
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
1 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
Formatie (overige formatie in dienst van Woerden vanwege de DVO) Bron: Eigen gegevens Periode
Oudewater
2021
0,2 fte per 1.000 inwoners
2022
0,2 fte per 1.000 inwoners
Bezetting (overige bezetting opgenomen in Woerden vanwege de DVO) Bron: Eigen gegevens Periode
Oudewater
2021
0,2 fte per 1.000 inwoners
2022
0,1 fte per 1.000 inwoners
Apparaatskosten Bron: Eigen begroting Periode
Oudewater
2021 (JR22)
767 € per inwoner
2022
743 € per inwoner
Externe inhuur Bron: Eigen begroting Periode
Oudewater
2021
62,6 % van pers.kosten (incl.inhuur) besteed aan inhuur
2022
50,4 % van pers.kosten (incl.inhuur) besteed aan inhuur
12
Overhead Bron: Eigen begroting (gegevens NL niet bekend) Periode
Oudewater
2021 (JR22)
8,0 % van totale lasten
2022
7,5 % van totale lasten
Specificatie taakvelden Taakvelden
Werkelijk 2022
Primitieve begroting 2023
Begroting 2023 inclusief wijzigingen
Begroting 2024
Verschil begroting 2024 en begroting 2023 na wijziging
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten 1. Bestuur, dienstverlening en veiligheid
2.655.704
2.255.131
2.322.631
2.501.203
178.572
2.466.022
2.484.715
2.483.682
Totaal Lasten
2.655.704
2.255.131
2.322.631
2.501.203
178.572
2.466.022
2.484.715
2.483.682
1. Bestuur, dienstverlening en veiligheid
-286.518
-296.559
-296.559
-345.772
-49.213
-342.442
-357.317
-355.792
Totaal Baten
-286.518
-296.559
-296.559
-345.772
-49.213
-342.442
-357.317
-355.792
1. Bestuur, dienstverlening en veiligheid
-74.612
-35.000
-35.000
-40.000
-5.000
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-74.612
-35.000
-35.000
-40.000
-5.000
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
2.294.574
1.923.572
1.991.072
2.115.431
124.359
2.123.580
2.127.398
2.127.890
Baten
Onttrekkingen
13
Verschillenanalyse 2023 - 2024 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2023
voordeel nadeel +
0.1
Betreft financiële ruimte voor een evaluatie van de samenwerking met gemeente Woerden. Dit geld is in een eerdere begroting opgenomen en het zwaartepunt ligt in 2024.
31.680
nadeel
0.1
De bijdrage aan U10 is verhoogd door het gezamenlijk doorontwikkelen van het integraal ruimtelijk perspectief (IRP).
9.000
nadeel
0.2
Hogere doorbelasting DVO bijdrage Woerden in de legesheffingen.
16.800
nadeel
0.2
Door de hogere leges reisdocumenten stijgen de afdrachten aan het Rijk.
22.118
nadeel
1.1
De gaskosten inclusief transport voor de brandweerkazerne Oudewater nemen toe.
6.871
nadeel
1.1
Brandputten met een hoger risico op bodemverontreiniging worden met voorrang hersteld in 2024.
9.000
nadeel
1.1
De bijdrage aan de VeiligheidsRegio Utrecht neemt toe vanwege loon- en prijsaanpassingen.
30.600
nadeel
1.2
De stelpost BOA is verplaatst naar programma 1. In 2024 zijn hiermee de kosten voor een tweede BOA voldoende afgedekt.
32.780
nadeel
Diversen
19.723
nadeel
Totaal mutaties lasten
178.572
nadeel
Bedrag
voordeel nadeel +
-48.605
voordeel
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2023 0.2
Hogere leges burgerzaken vanwege verwachte toename van aanvragen reisdocumenten. Diversen
-608
voordeel
Totaal mutaties baten
-49.213
voordeel
Totaal mutaties lasten en baten
129.359
nadeel
Bedrag
voordeel nadeel +
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2023 0.10
14
Bedrag
Hogere onttrekking aan algemene reserve
-5.000
voordeel
Totaal mutaties reserves
-5.000
voordeel
PROGRAMMA 2 FYSIEK BEHEER OPENBARE RUIMTE EN MOBILITEIT Portefeuillehouder
Thema
Walther Kok
Openbare ruimte, Verkeer en mobiliteit, Masterplan Binnenstad
Bas Lont
Afval en riolering
Omschrijving Dit programma bevat twee opgaven: Onderhoud van de openbare ruimte en mobiliteit + parkeren Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
2.1 Verkeer en vervoer
Verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur
2.4 Economische havens en waterwegen
(Beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur
3.4 Economische promotie
Activiteiten gericht op het 'op de kaart zetten' van de gemeente: kermis, evenementen en coördinatie binnenstad
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Openbaar groen, natuur en recreatie
7.2 Riolering
Afvalwater en de waterhuishouding
7.3 Afval
Inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Taken op het terrein van de lijkbezorging
Ambities De openbare ruimte van Oudewater is de plaats waar we als inwoners elkaar ontmoeten. Het is ook het visitekaartje voor onze bezoekers en de natuurlijke leefomgeving van planten en dieren. Hierbij is veiligheid altijd een randvoorwaarde. Het Masterplan binnenstad zetten we in goed overleg met de belanghebbenden voort. Voor bereikbaarheid geldt dat zowel inwoners, bezoekers als bedrijven vlot en veilig hun bestemming moeten kunnen bereiken. We streven naar een kleinere parkeerdruk en naar het weren van zwaar vrachtverkeer. Openbare ruimte en mobiliteit zijn voorwaardenscheppend voor een plezierige gemeente. Plezierig om te wonen en te recreëren, voor toerisme en bedrijvigheid, van de historische binnenstad tot en met het buitengebied. En we werken aan duurzaamheid door de laadvisie verder uit te werken met de daarbij horende uitvoeringsagenda. Oudewater heeft groene gebieden in eigendom en beheer. Dat geeft ons de mogelijkheid om hard te werken aan de verbetering van de biodiversiteit en het vergroten van de ecologische waarde. Deze verbetering bereiken we onder andere door gericht beheren en investeren in de openbare ruimte. Met het aantrekken van specialistische kennis op het gebied van ecologie (ecoloog) wordt een grote slag gemaakt in dit speerpunt.
Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen In 2024 wordt een herijking van de openbare ruimte gestart. Hiermee volgt Oudewater het traject dat in Woerden is ingezet om ambitie en middelen met elkaar in balans te brengen. Het huidige Gemeentelijk WaterbeleidsPlan (GWP) wordt geactualiseerd. Hierbij kiezen we ervoor om klimaatbestendigheid een prominente rol te geven. Ook maken we werk van het GroenBlauw Omgevingsplan en het vergroenen van de openbare ruimte. Dit doen we samen met onze betrokken inwoners en ondernemers.
15
OPGAVE OPENBARE RUIMTE Maatschappelijk effect 2.1 Een gezonde leefomgeving die veilig, doelmatig en sober is. 2.2 Betrokkenheid van bewoners en ondernemers bij hun leefomgeving. 2.3 De kosten voor de openbare ruimte zijn in balans met verantwoordelijkheden van de gemeente.
Resultaat 2.1.1 Er is vastgesteld beleid over de beeldkwaliteit en er wordt al zo veel mogelijk gewerkt met dat beleid. Resultaat te bereiken in 2026.
Inspanningen 2.1.1.1 In gesprek gaan met de raad over beleid en beheer van de openbare ruimte, ophalen van een bestuurlijke richting. Kwaliteit (toelichting) Doorlopend.
2.1.1.2 Beleid opstellen en vaststellen voor beeldkwaliteitsniveaus op basis van het huidige beleid, waarin ook beheerkosten zijn meegenomen. Kwaliteit (toelichting) Doorlopend.
2.1.1.4 Uitwerken van het thema ecologie (met als basis het bestaande beleid) voor alle onderdelen van de openbare ruimte. Met aandacht voor de balans tussen ecologie en de uitstraling. 2.1.1.5 Structureel uitvoeren van beleidsschouw (beeldkwaliteitsniveau) en technische inspecties en hier jaarlijks over rapporteren.
Resultaat 2.1.2.Er is een goed functionerende openbare verlichting. Inspanningen 2.1.2.1 Overname van de openbare verlichting van Citytec voorbereiden. Voorstel voor overname(som) aan de raad voorleggen. 2.1.2.2 Beleid opstellen met KPI’s om het woord ‘ goed’ nader te definiëren en daarmee het risicokader. Als er geen overname plaatsvindt, wijzigen wij aan de hand van de KPI’s het contract met Citytec. Kwaliteit (toelichting) Inspanning t/m 2026.
16
2.1.2.3 Beheerplan Openbare verlichting opstellen. Kwaliteit (toelichting) Inspanning t/m 2026.
Resultaat 2.1.3 De fasering van het Masterplan Binnenstad is opnieuw bepaald. Inspanningen 2.1.3.1 Bepalen van de fasering van het Masterplan binnenstad.
Resultaat 2.2.1 Het aantal beheerovereenkomsten met bewoners en ondernemers is toegenomen. Inspanningen 2.2.1.1 Stimuleren van het in beheer nemen van de openbare ruimte door bewoners en ondernemers. Kwaliteit (toelichting) Inspanning t/m 2026.
Resultaat 2.3.1 De Vierbergenweg en de Hoenkoopse brug zijn overgedragen aan de provincie Utrecht. Inspanningen 2.3.1.1 In gesprek blijven met de provincie Utrecht over de kosten en verantwoordelijkheden. Kwaliteit (toelichting) Inspanning t/m 2026.
Resultaat 2.3.2 De kansen voor cofinanciering van klimaatadaptieve maatregelen zijn optimaal benut. Inspanningen 2.3.2.1 Het KBOR wordt uitgevoerd. Kwaliteit (toelichting) Doorlopend.
17
OPGAVE MOBILITEIT Maatschappelijk effect 2.4 Behoud van een levendige binnenstad; veilig, leefbaar en bereikbaar. 2.5 De wegen in het buitengebied zijn veilig. 2.6 Duurzame mobiliteit in Oudewater.
Resultaat 2.4.1 De zogenoemde H (delen van de Leeuweringstraat, Donkere Gaard, Korte havenstraat, Peperstraat) is autovrij gedurende een aantal dagen in de week. Inspanningen 2.4.1.1 Plan/beleidsuitwerking opstellen.
Resultaat 2.4.2 We hebben meer parkeerplekken rond de binnenstad. Resultaat te bereiken in 2026.
Inspanningen 2.4.2.1 Mogelijkheden voor kort en lang parkeren rond de binnenstad onderzoeken.
Resultaat 2.4.3 Er is minder zwaar vrachtverkeer in de binnenstad. Inspanningen 2.4.3.1 Verkenning naar een logistieke hub. Kwaliteit (toelichting) Inspanning in 2024.
Resultaat 2.4.4 We hebben meer fietsparkeerplekken in de binnenstad. Resultaat te bereiken in 2025.
Inspanningen 2.4.4.1 Maatregelen fietsplan uitvoeren, namelijk het fietsparkeeronderzoek. Kwaliteit (toelichting) Inspanning t/m 2025. 2.4.4.2 Fietsparkeerplaatsen rond de Markt realiseren als onderdeel van het Masterplan Binnenstad.
18
Resultaat 2.5.1 Er zijn minder conflicten tussen de verschillende gebruikers (zwaar verkeer, recreatieverkeer, bestemmingsverkeer) op de wegen in het buitengebied. Resultaat te bereiken in 2026.
Inspanningen 2.5.1.1 Regionale samenwerking over zwaar verkeer in het buitengebied. Kwaliteit (toelichting) Inspanning t/m 2026. 2.5.1.3 Beleid voor wegen in het buitengebied opstellen, o.a. snelheid en natuurlijk sturen, inclusief uitvoeringsplan.
Resultaat 2.6.1 Mogelijkheden voor verduurzaming mobiliteit zijn uitgewerkt. Resultaat te bereiken in 2025.
Inspanningen 2.6.1.1 Onderzoeken naar aanleg/verbreding van fietspaden, zoals verbindingen TouwslagBinnenstad, Strengen-Papenhoeflaan, en Woerden-Oudewater via Linschoterweg. Uitkomsten aan de raad voorleggen incl. voorstel voor uitvoering en kosten. 2.6.1.2 Planvorming fietsverbinding Kerkwetering-Binnenstad. Kwaliteit (toelichting) Volgt het tijdpad van project Kerkwetering. 2.6.1.3 Laadvisie deel 2 opstellen, voor o.a. deelmobiliteit, logistiek en OV. 2.6.1.4 Voorwaarden opstellen voor en uitwerken van een eigen concessiemodel voor de plaatsing van laadpunten. Kwaliteit (toelichting) Inspanning in 2024-2025.
19
Omvang huishoudelijk restafval Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
138 kg per inwoner
170 kg per inwoner
2021
142 kg per inwoner
169 kg per inwoner
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2022
Primitieve begroting 2023
Begroting 2023 inclusief wijzigingen
Begroting 2024
Verschil begroting 2024 en begroting 2023 na wijziging
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten 2. Fysiek beheer openbare ruimte en vervoer
5.472.185
5.965.983
6.260.032
6.804.484
544.452
7.173.645
7.449.127
7.563.457
Totaal Lasten
5.472.185
5.965.983
6.260.032
6.804.484
544.452
7.173.645
7.449.127
7.563.457
2. Fysiek beheer openbare ruimte en vervoer
-3.271.007
-3.164.117
-3.142.663
-3.524.474
-381.811
-3.610.135
-3.798.459
-3.919.643
Totaal Baten
-3.271.007
-3.164.117
-3.142.663
-3.524.474
-381.811
-3.610.135
-3.798.459
-3.919.643
2. Fysiek beheer openbare ruimte en vervoer
98.389
20.000
20.000
20.000
0
20.000
20.000
20.000
Totaal Stortingen
98.389
20.000
20.000
20.000
0
20.000
20.000
20.000
2. Fysiek beheer openbare ruimte en vervoer
-820.316
-215.668
-275.112
-194.891
80.221
-27.112
-16.979
-16.846
Totaal Onttrekkingen
-820.316
-215.668
-275.112
-194.891
80.221
-27.112
-16.979
-16.846
Gerealiseerd resultaat
1.479.251
2.606.198
2.862.257
3.105.119
242.862
3.556.398
3.653.689
3.646.968
Baten
Stortingen
Onttrekkingen
20
Verschillenanalyse 2023 - 2024 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2023 2.1
Databeheer IBOR; jaarlijkse update en actualisatie HIOR en licenties datapakketten (uit kadernota).
15.142
nadeel
2.1
Openbare verlichting: hogere exploitatielasten i.v.m. indexering 4,2% en kapitaallasten vervanging openbare verlichting Brede Dijk.
30.267
nadeel
2.1
Aanstelling informatiedeskundige verwerking ondergrondse gegevens (kadernota).
50.922
nadeel
2.1
Laadinfrastructuur; extern tijdelijk personeel € 15.000 en inrichten elektrische oplaadpunten € 45.000, opstellen laadvisie € 40.000, inrichting laadpleinen € 56.000 en overige kosten € 4.000.
159.901
nadeel
2.2
Parkeren: kort en lang parkeren rond de binnenstad. Eenmalig budget beschikbaar gesteld voor 2024 in de programmabegroting 2023.
46.890
nadeel
2.4
Beschoeiingen en kademuren: lagere kapitaallasten i.v.m. temporisering investeringen. Betreft herstel oevers Lange Linschoten.
-23.465
voordeel
2.4
Uitbaggeren sloten: lasten extra € 20.000 maar hogere onttrekking uit de voorziening baggeren (€ 68.000) conform meerjarenbaggerplan.
-48.458
voordeel
5.7
Openbaar groen: met name hogere kapitaallasten investeringen bomen. In periode 2020-2024 vindt in diverse tranches van € 200.000 per jaar vervanging van bomen plaats.
38.550
nadeel
5.7
Ecologie: loonkosten aan te stellen ecoloog en exploitatielasten ecologie (soortenmanagement).
61.050
nadeel
7.2
Vrijvervalriolering: hoofdriool incidentele reinigingen en inspectie en reparatie.
50.000
nadeel
7.2
Lagere storting in de voorziening Riolering.
-29.694
voordeel
7.2
Hoofdgemalen: hogere elektralasten (€ 58.000) en hogere lasten onderhoud en reparatie (€ 30.000).
88.346
nadeel
7.2
Minigemalen en minizuiveringen: hogere kapitaallasten i.v.m. investeringen in drainage en persleidingen en drukriolering elektronische gedeelte.
79.026
nadeel
7.2
Minigemalen: hogere doorbelasting DVO naar rioolheffing.
10.940
nadeel
7.3
Lagere storting in de voorziening afvalstoffenheffing.
46.368
nadeel
7.3
Afval: m.n. hogere exploitatielasten i.v.m. indexering van 4,2% en hogere kapitaallasten i.v.m. investeringen (o.a. luierinzameling en ombouwen naar 5G-toegangssysteem).
52.380
nadeel
7.5
Begraafplaats aula Waardsedijk 106: eenmalige extra lasten in 2023 i.v.m. ovedracht aula.
-120.000
voordeel
Overige lasten
36.287
nadeel
Totaal mutaties lasten
544.452
nadeel
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2023
Bedrag voordeel nadeel +
5.7
Ecologie: doorbelasting richting projecten en investeringen.
-20.000
voordeel
7.2
Hogere baten rioolheffing: 14,2% (10% + 4,2% index).
-255.629
voordeel
7.3
Hogere baten afvalstoffenheffing: 6,2% (2% + 4,2% index).
-102.092
voordeel
7.3
Hogere opbrengst oud papier i.v.m. gestegen prijzen.
-4.566
voordeel
7.3
Hogere opbrengst textiel.
-6.600
voordeel
7.5
Lagere baten aula Waardsedijk 106 i.v.m. de overdracht.
11.014
nadeel
Overige baten
-3.938
voordeel
Totaal mutaties baten
-381.811
voordeel
Totaal mutaties lasten en baten
162.641
nadeel
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2023
Bedrag voordeel nadeel +
0.10
Lagere onttrekking aan reserve baggeren
59.444
nadeel
0.10
Lagere onttrekking aan de algemene reserve
20.000
nadeel
0.10
Lagere onttrekking aan reserve speeltoestellen Totaal mutaties reserves
21
Bedrag voordeel nadeel +
777
nadeel
80.221
nadeel
PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Portefeuillehouder
Thema
Walther Kok
Participatiewet, armoedebeleid, inburgering, publieke gezondheidszorg, welzijn en ouderenzorg, Stadsteam
Ivo ten Hagen
Jeugdzorg
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Algemene voorzieningen gericht op participatie: - ondersteunen van op participatie gerichte burgerinitiatieven, vrijwilligers en mantelzorg - sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw - preventie (bv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ) - buurt- en clubhuizen - collectief aanvullend vervoer - toegankelijkheid voorzieningen (inclusie); noodopvang vluchtelingen - vreemdelingen - LHBT+ beleid
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening).
6.3 Inkomensregelingen
Inkomens- en bijstandsvoorzieningen, schuldhulpverlening en gemeentelijk armoedebeleid.
6.4 WSW en beschut werk
Voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstroming naar arbeid.
6.5 Arbeidsparticipatie
Alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen.
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
Materiële voorzieningen en vervoers- en woondiensten om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden.
6.71a Huishoudelijke hulp Dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek, psychisch of psychosociale), die (Wmo) zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een 6.71b Begeleiding (Wmo) toekenningsbeschikking. 6.71c Dagbesteding (Wmo) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis, in het eigen gezin, dus niet bij de aanbieder.
6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.
6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
Generalistische basis GGZ, kindergeneeskunde, Jeugd ggz behandeling regulier, specialistische en diagnostiek.
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Jeugdhulp die vanwege een crisissituatie verleend wordt (thuis of bij een aanbieder).
6.74c Gesloten plaatsing
Jeugdhulp waarbij de jongere verblijft bij een jeugdaanbieder o.b.v. een machtiging gesloten jeugdzorg of machtiging BOPZ en Wvggz.
6.81a Beschermd wonen (Wmo) Opvang- en beschermdwonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en 6.81b Maatschappelijke- en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven. vrouwenopvang (Wmo) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering
Maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven.
7.1 - Volksgezondheid
Maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen.
22
Ambities De koers die de afgelopen jaren is ingezet, leidt tot goede resultaten. In de basis gaat het goed met het Sociaal Domein. Wel vraagt het constante ontwikkeling in lijn met de maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen. Versteviging van de monitoring van financiën en resultaten is van groot belang voor het hebben en houden van grip op het sociaal domein. De focus komt de komende jaren te liggen op de sociale basis, 'het cement van de stad'. Het zijn de maatschappelijke organisaties en verenigingen die de stad maken.
Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen Het Sociaal Akkoord vormt de leidraad voor het (brede) sociaal domein van 2023 tot 2027. Het Sociaal Akkoord is nadrukkelijk een akkoord dat voortkomt uit de samenleving zelf en gaat over opgroeien, jeugdzorg, onderwijs(huisvesting), cultuur, sport, gezondheid, onderwijs, sociale basis, Wmovoorzieningen, werk & inkomen en bestaanszekerheid. Op 29 juni 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met de beleidskaders van het Sociaal Akkoord, waarin de uitgangspunten en de beleidsdoelen staan beschreven. Deze worden, samen met partners, uitgewerkt in een uitvoeringsplan; besluitvorming daarover door de raad vindt eind 2023 plaats. De komende jaren staan in het teken van het verstevigen van voorzieningen en netwerken die het in Oudewater mogelijk maken om een gezond, vitaal, sociaal en zelfstandig leven te leiden. Goede verbindingen tussen inwoners onderling, tussen betrokken (maatschappelijke) organisaties en tussen gemeente en samenleving zijn dan belangrijk. Ontmoeting, samenwerking en het op effectieve wijze bereiken van inwoners worden meegenomen in alle thema’s waaruit het Sociaal Akkoord is opgebouwd: 1. Gezondheid, cultuur en bewegen: over het stimuleren van een gezonde leefstijl (positieve gezondheid, mentale veerkracht, ontmoeting) en een uitnodigende leefomgeving om te bewegen, te ontmoeten en cultuur te beleven. 2.
Opvoeden en opgroeien: met als doelen gelijke kansen voor kinderen om zich te ontwikkelen en op te groeien, voldoende mogelijkheden voor ontmoeting en contact voor kinderen, jongeren en ouders. 3. Maatschappelijke ondersteuning en betrokkenheid: voor het stimuleren van zelfredzaamheid en samenredzaamheid, ondersteuning voor mantelzorgers, voldoende ontmoeting en activiteiten, en samenwerking tussen organisaties vanuit zorg, wonen en sociaal domein (domeinoverstijgende samenwerking). 4. Werk en inkomen: focus op het vergroten van bestaanszekerheid en het tegengaan van armoede, organiseren dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen en nieuwkomers in Oudewater zich zo snel mogelijk thuis laten voelen. 5. Wonen en leefomgeving: inwoners wonen zo lang mogelijk zelfstandig, ook als er een specifieke ondersteuningsbehoefte is. Daarvoor is geschikt woningaanbod nodig, moet de leefomgeving passend zijn en moeten er voorzieningen zijn die veilig, prettig en zelfstandig wonen mogelijk maken.
23
OPGAVE GEZONDHEID, CULTUUR EN BEWEGEN Maatschappelijk effect 3.1 Inwoners van Oudewater hebben een gezonde leefstijl. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.1.1 Inwoners hebben een betere mentale gezondheid Inspanningen 3.1.1.1 Inzetten van interventies die een bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid en het vergroten van de mentale gezondheid onder jongeren, volwassenen en ouderen. 3.1.1.2 Impuls aan activiteiten en inzet die geschaard kunnen worden onder ‘Welzijn op Recept’. 3.1.1.3 Onderzoeken wat de behoeften zijn van jongeren die nu niet meedoen met activiteiten wegens mentale/fysieke moeilijkheden. 3.1.1.4 / 6.4.1.4 Als betrokkenen in het te ontwikkelen concept ‘huiskamer van de stad’ meedenken over behoeften aan ontmoetingsplekken en hoe deze aldaar in te vullen. Kwaliteit (toelichting) Inspanning doorlopend totdat de 'huiskamer' gerealiseerd is.
Resultaat 3.1.2 Inwoners hebben een gezond gewicht. Inspanningen 3.1.2.1 Activiteiten en voorlichting op het gebied van preventie van overgewicht. 3.1.2.2 Onderzoeken of de lokale ketensamenwerking over de Gezonde leefstijl-interventie voldoet en of uitbreiding wenselijk is.
Resultaat 3.1.3 Middelengebruik onder inwoners neemt af. Inspanningen 3.1.3.1 Activiteiten gericht op preventie van middelengebruik. 3.1.3.2 Voorlichtingscampagnes op basischolen over weerbaarheid, groepsdruk en middelengebruik.
24
Resultaat 3.1.4 Iedereen kan gebruikmaken van sportactiviteiten en cultuur en is bekend met het aanbod. Inspanningen 3.1.4.2 / 5.1.1.1 Verbeteren van communicatie over lokale mogelijkheden die leefstijl gezond beïnvloeden, zoals sport en bewegen. 3.1.4.1 / 3.9.1.1 / 4.1.1.4 De cultuurnota uitvoeren.
Resultaat 3.1.5 Oudewater heeft een omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Inspanningen 3.1.5.1 Vanuit het perspectief van positieve gezondheid kijken naar de openbare ruimte. Als er aanpassingen en/of werkzaamheden worden gedaan in de buitenruimte, wordt dit meegenomen.
OPGAVE OPVOEDEN EN OPGROEIEN Maatschappelijk effect 3.2 Alle kinderen in Oudewater krijgen gelijke kansen om zich te ontwikkelen en groeien veilig op. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, kent Oudewater een sterk netwerk dat daarbij kan adviseren, ondersteunen of toeleiden naar hulp. Kinderen in problemen worden zo veel mogelijk in hun eigen omgeving en met hun ouders en verzorgers geholpen. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.2.1 Elk kind heeft een kansrijke start. Inspanningen 3.2.1.1 Verder bouwen aan de Kansrijke start-coalitie waarin we ons richten op een gezamenlijke aanpak voor (aanstaande) ouders en hun kinderen tijdens de eerste 1000 dagen van een kind.
Resultaat 3.2.2 Onderlinge steun voor ouders en kinderen in (kwetsbare) situaties is verbeterd. Inspanningen 3.2.2.1 Inzetten van projectleider opvoeden en opgroeien.
25
Resultaat 3.2.3 Gelijkere kansen voor kinderen in het onderwijs. Resultaat te bereiken in 2025.
Inspanningen 3.2.3.1 Opstellen notitie onderwijskansen, waarin ook uitbreiding regeling peuteropvangtoeslag en vergroten ouderbetrokkenheid een plek krijgen. 3.2.3.2 Evalueren van het programma Onderwijs Oudewater. Succesvolle onderdelen voortzetten en borgen in lijn met de kaders van de Hervormingsagenda Jeugd. Kwaliteit (toelichting) Inspanning in 2025. 3.2.3.3 Vernieuwen van verordening en beleidsregels leerlingenvervoer met nadruk op zelfstandig leren reizen. Daartoe ook de huidige situatie evalueren.
Resultaat 3.2.4 Veerkrachtige en weerbare jongeren. Inspanningen 3.2.4.1 Het zicht verbeteren op Oudewaterse jongeren die niet (meer) in Oudewater naar school gaan, door betere contacten met middelbare scholen. 3.2.4.2 Evalueren van de inzet van jongerenwerk om de mogelijke behoefte en nodige inzet scherp te krijgen en een voorstel te maken voor vervolg. 3.2.4.3 Bieden van (groeps)aanbod gericht op (mentale) weerbaarheid en veerkracht. Hierbij is ook aandacht voor digitale vaardigheden en prestatiedruk.
Resultaat 3.2.5 Meer ontmoetingsmogelijkheden voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Inspanningen 3.2.5.1 Onderzoeken welke ontmoetingsbehoefte er is onder jongeren. 3.2.5.2 Verkennen wat er nodig is voor de jongeren 12+ die naar Speciaal Onderwijs gaan om elkaar te ontmoeten en een netwerk op te bouwen in Oudewater. 3.2.5.3 Verkennen van de mogelijkheden voor het opzetten van een bso+ voor kinderen die naar SO of SBO gaan.
26
Resultaat 3.2.6 Het Stadsteam is de belangrijkste speler in de keten van Jeugdhulp. Inspanningen 3.2.6.1 Regionaal uitvoeren van de proeftuin Bescherming in Beweging om gezinnen met zorgen over veiligheid steeds passender te helpen. 3.2.6.2 De regeling om in aanmerking te komen voor kinderopvang o.b.v. een sociaal-medische indicatie efficiënter en toegankelijker maken. Kwaliteit (toelichting) Inspanning in 2025. 3.2.6.3 Doorontwikkelen Stadsteam in het kader van de hervormingsagenda Jeugd en toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. 3.2.6.4 De huidige inkoop van jeugdzorg en Wmo en de regionale samenwerking in Utrecht-West evalueren, en de aanbevelingen uit de evaluatie implementeren.
OPGAVE MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING EN BETROKKENHEID Maatschappelijk effect 3.3 Inwoners zijn zelfredzaam en zijn in staat om te gaan met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, is er een sterk netwerk dat dit kan bieden of dat doorverwijst naar hulp en ondersteuning. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.3.1 Inwoners kunnen prettig en gezond ouder worden. Inspanningen 3.3.1.1 Behouden van het grote aanbod aan activiteiten, ontmoetingsmogelijkheden en ondersteuning voor ouderen. Verbeteren van onderlinge afstemming over programmering.
Resultaat 3.3.2 De weg naar welzijn, ontmoeting en ondersteuning is bekend voor inwoners. Inspanningen 3.3.2.1 Verbeteren van de bekendheid en het bereik van het aanbod aan activiteiten, ontmoetingsmogelijkheden en ondersteuning, o.a. door het verbeteren van de Sociale kaart.
27
Resultaat 3.3.3 Inwoners nemen deel aan de samenleving door het hebben van sociale netwerken, mogelijkheden voor ontmoeting en activiteiten. Inspanningen 3.3.3.1 Verder met (evalueren van) verschillende bestaande netwerken en overleggen, om meer samenhang en een rolverdeling aan te kunnen brengen. 3.3.3.2 Realiseren van meer ruimte voor ontmoeting voor verschillende doelgroepen. Zie ook 3.2.5. 3.3.3.3 Subsidiebeleid herzien (subsidieverordening, beleidsregels en proces) voor alle subsidies in het sociaal domein.
Resultaat 3.3.4 Ondersteuning vanuit het Stadsteam voor inwoners met vraagstukken rondom mentale gezondheid en psychische kwetsbaarheid. Inspanningen 3.3.4.1 Ontwikkelen van voldoende expertise bij het Stadsteam om inwoners met psychische kwetsbaarheid of vragen over mentale gezondheid te ondersteunen of door te verwijzen.
Resultaat 3.3.5 Mantelzorgers worden adequaat ondersteund. Inspanningen 3.3.5.1 Verbeteren van signalering van overbelasting bij mantelzorgers. 3.3.5.2 Ondersteunen van (jonge) mantelzorgers door naast mantelzorgwaardering een activiteitenplan/ ondersteuningsplan op te zetten, op basis van de behoefte van deze groep.
Resultaat 3.3.6 Domeinoverstijgende samenwerking tussen medisch domein, sociaal domein, woningcorporatie, zorgverzekeraars, zorgkantoor en andere lokale formele en informele organisaties, om goede zorg en ondersteuning in de toekomst te kunnen bieden. Inspanningen 3.3.6.1 Samenwerking rondom uitvoering IZA en GALA in de regio met gemeenten, zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de GGD.
28
Resultaat 3.3.7 De Oudewaterse samenleving draagt bij aan het (kunnen) omgaan met mensen met dementie. Inspanningen 3.3.7.1 Werkgroep opzetten die als eerste opdracht krijgt: ontwikkel een plan waarin staat wat er moet gebeuren om de samenleving beter in staat te stellen om adequaat te reageren op inwoners met dementie en hun mantelzorgers.
OPGAVE WERK EN INKOMEN Maatschappelijk effect 3.4 Inwoners van Oudewater hebben voldoende middelen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. 3.5 Meer inwoners worden bereikt door betere communicatie over regelingen en ondersteuning m.b.t. werk en inkomen. 3.6 Inwoners met betalingsachterstanden worden tijdig geholpen zodat zij niet te maken krijgen met problematische schulden. 3.7 Inwoners van Oudewater werken of participeren naar vermogen. 3.8 Nieuwe inwoners voelen zich thuis in Oudewater en doen mee naar vermogen. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.4.1 Meer bestaanszekerheid voor alle inwoners. Inspanningen 3.4.1.1 Uitgaan van draagkracht en bestaanszekerheid i.p.v. inkomensgrenzen. Toepassen van 'omgekeerde toets' bij aanvragen voor regelingen en voorzieningen. Nagaan voor welke regelingen en voorzieningen draagkracht leidend kan zijn.
Resultaat 3.4.2 Regelingen zijn vereenvoudigd. Inspanningen 3.4.2.1 De toegang tot regelingen vereenvoudigen door aanpassen van aanvraagprocedures en formulieren. 3.4.2.2 Onderzoeken van uitbreiding en/of aanpassing van regelingen, zoals Stadspas en deelname Jeugdfonds sport & cultuur. 3.4.2.3 Kwetsbare inwoners meer betrekken bij totstandkoming beleid. Uitwerken en uitvoeren plan voor instellen klankbordgroep.
29
Resultaat 3.5.1 Er wordt meer gebruikgemaakt van (gemeentelijke) regelingen. Inspanningen 3.5.1.1 Communicatie verbeteren: voor inwoners en verwijzers duidelijker maken wat er mogelijk is en waar men moet zijn. 3.5.1.2 Het netwerkoverleg armoede meer structureel neerzetten.
Resultaat 3.6.1 Vroegsignalering is verankerd in de werkwijze van het Stadsteam. Resultaat te bereiken in 2024.
Inspanningen 3.6.1.1 In kaart brengen wat nodig is om te werken volgens het convenant vroegsignalering: hoe omgaan met opvolging signalen en welke inzet van het Stadsteam is daarvoor nodig. 3.6.1.2 Plan maken voor aanpak en kosten. 3.6.1.3 Het Stadsteam sluit zich aan bij het landelijk convenant vroegsignalering.
Resultaat 3.7.1 Meer inwoners met een bijstandsuitkering gaan bij werkgevers of vrijwilligersorganisaties aan de slag. Inspanningen 3.7.1.1 Portefeuillehouder economie treedt op als ambassadeur om bij werkgevers aandacht te vragen voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Resultaat 3.7.2 Door intensivering van de dienstverlening en de inzet van een methodische aanpak voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt stijgt de participatie van deze inwoners met 25% tot 35%. Inspanningen 3.7.2.1 FermWerk begeleidt inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt intensief, waarbij aandacht is voor maatwerk en doorbemiddeling naar passende activeringsplekken via Stadsteam. 3.7.2.2 Monitoren van de voortgang en het effect van de ingezette middelen met behulp van de opgenomen indicatoren in de kwartaalrapportages van Ferm Werk.
30
Resultaat 3.8.1 De keten rondom inburgering functioneert naar behoren. Inspanningen 3.8.1.1 Werken aan stabiele keten zodat nieuwkomers zo snel mogelijk goed kunnen meedoen in de samenleving. Daartoe inzetten op betere afstemming tussen ketenpartners en onderzoeken hoe beschikbaar aanbod/activiteiten beter gevonden kunnen worden
OPGAVE WONEN EN LEEFOMGEVING Maatschappelijk effect 3.9 De openbare ruimte nodigt uit tot bewegen en ontmoeting en biedt de mogelijkheid om cultuur te beleven (zie ook 3.1). 3.10 In het woningaanbod wordt rekening gehouden met behoeften van alle inwoners. 3.11 Er is aandacht voor leefbaarheid in de kleinere kernen. 3.12 Inwoners wonen zo lang mogelijk thuis en kunnen in hun thuisomgeving worden ondersteund. 3.13 Inwoners kunnen op een prettige manier zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.9.1 / 4.1.1 Het cultuuraanbod versterken en de onderlinge samenhang vergroten. Inspanningen 3.1.4.1 / 3.9.1.1 / 4.1.1.4 De cultuurnota uitvoeren.
Resultaat 3.10.1 / 6.1.4 Voldoende woningaanbod voor inwoners met specifieke woonbehoeften. Inspanningen 3.10.1.1 / 6.1.4.1 Stimuleren van zorggeschikt/levensloopbestendig wonen en doorstroming. Hiertoe onderzoeken van mogelijkheden van wooncoaching/advisering en ondersteuning bij woonwensen. 3.10.1.2 Jongvolwassenen tussen 17-23 jaar kunnen waar nodig gebruik maken van 'Kamers met Aandacht'.
31
Resultaat 3.11.1 Bij ontwikkeling van beleid wordt nagedacht over de leefbaarheid in alle kernen in Oudewater. Inspanningen 3.11.1.1 Bij de uitvoering van acties uit de uitvoeringsagenda ook rekening houden met de leefbaarheid in Hekendorp en Papekop.