Jaarstukken 2021 Oudewater v2022-07-04 Raad (incl errata).pdf

•

In 2021 vond voor de 2e keer het Preventief Huisbezoek aan 80+ ‘ers plaats.

Wat hebben we gedaan? Zorg en ondersteuning dichter bij huis In de afgelopen jaren is bereikt dat zorg en ondersteuning dichter bij de mensen thuis is georganiseerd. Naast het aanbieden van het Volledig Pakket Thuis vanuit Careyn en de Wulverhorst, zijn initiatieven gestart om ook de informele ondersteuning sterker te organiseren. Hierbij gaat het 27

onder andere om het verder openstellen van de Wulverhorst, het besluit voor de ontwikkeling van de Klepper en de oprichting van het Touwteam. In 2021 is bereikt dat er voldoende concrete plannen en afspraken zijn om te gaan voorzien in de groeiende behoefte aan verpleeghuisplekken en zorggeschikte woonruimte. Ouderen kunnen daardoor in Oudewater blijven wonen als hun zorgvraag toeneemt. Ook zijn stappen gezet om de informele zorg te versterken en te laten aansluiten bij de formele zorg (medische zorg, Wmo zorg en ondersteuning). Het Touwteam De Wulverhorst heeft, met een subsidie vanuit het zorgkantoor en vanuit de gemeente het Touwteam in het leven geroepen. Het Touwteam matcht tussen ondersteuningsvragen en vrijwilligers. Dit doen zij voor alle inwoners in Oudewater. We zien dat met name ouderen op dit moment het Touwteam weten te vinden. In 2021 zijn ruim 40 ondersteuningsvragen gematcht aan een vrijwilliger. Ook verwijst het Touwteam naar ander vrijwillig aanbod zoals de Vrijwillige Hulpdienst Oudewater of de KBO - PCOB. Netwerktafel Ouderen Ouderen wonen langer thuis. Om dat te kunnen doen met behoud van goede kwaliteit van leven, spannen we ons als gemeente in voor goede en passende ondersteuning. Tweemaandelijks komt de netwerktafel Ouderen bij elkaar, waarin Oudewaterse organisaties initiatieven delen en gezamenlijk ontwikkelen / neerzetten voor senioren.

In oktober was de week tegen eenzaamheid, liever gezegd de Week van de Ontmoeting. Gedurende de week waren er verschillende activiteiten te doen. De week is redelijk bezocht. Sociale kaart Professionals en inwoners kunnen makkelijker zelf de weg vinden naar passende hulp en ondersteuning door de optimalisering van de digitale sociale kaart Oudewater. De kaart is een website voor burgers en professionals met informatie over formele en informele organisaties en activiteiten rond wonen, zorg & welzijn, werk & inkomen, kinderen en jeugd. Ook in 2021 is deze kaart bijgewerkt. Preventief huisbezoek In 2021 vond voor de 2e keer het Preventief Huisbezoek aan 80+ ‘ers plaats. Getrainde vrijwilligers bezochten 152 inwoners, haalden hun wensen & behoeften op en gaven informatie over het Stadsteam, het Touwteam, vervoersmogelijkheden etc. De resultaten zijn verwerkt in een rapportage en in 2022 gedeeld met de gemeenteraad.

Maatschappelijk effect 3.2 De zelfredzaamheid onder ouderen wordt groter en de eenzaamheid onder ouderen blijft gelijk of wordt kleiner. 3.3 Zorg en ondersteuning worden dichterbij mensen thuis georganiseerd en waar mogelijk wordt informele zorg en ondersteuning ingezet. 3.4 Oudere inwoners kunnen (indien mogelijk thuis) in Oudewater blijven wonen.

28

Resultaat 3.2.1 Het percentage ouderen dat onvoldoende regie over eigen leven ervaart is in 2021 kleiner dan 16,4% (Gezondheidsmonitor 2017, GGDrU). Het percentage mantelzorgers dat zich overbelast voelt blijft in 2021 gelijk of wordt lager dan 8,7% (Gezondheidsmonitor 2017, GGDrU). Stand van zaken De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien: - onvoldoende regie over eigen leven is gelijk gebleven (16,4%). Dit percentage ligt hoger dan in de regio (12,4% en landelijk (13,9%). - overbelaste mantelzorgers 65+ is gestegen (10,6%). Dit percentage ligt lager dan in de regio (12,4%) en landelijk (13%). Een goede onderbouwing op de uitkomsten van de Gezondheidsmonitor moet nog door de GGD worden opgeleverd. Dit heeft vertraging opgelopen vanwege de extra inzet t.b.v. corona. Zodra de informatie beschikbaar is, wordt de raad op de gebruikelijke wijze geïnformeeerd over de uitkomsten van de gezondheidsmonitor van de GGD. Het is aannemelijk dat corona invloed heeft op de uitkomst. Wij gaan ervan uit dat de percentages op de langere termijn weer naar beneden bijgesteld worden, omdat we actief inzetten op het verstrekken van subsidies aan subsidiepartners die activiteiten organiseren voor inwoners.

Zo is er in 2021 subsidie verstrekt aan het Touwteam, opgezet door de Wulverhorst, dat een verbindende rol gaat spelen tussen vraag en aanbod van vrijwilligerswerk. Ook acteert het Stadsteam direct bij hulpvragen die tijdens het preventief huisbezoek worden opgehaald.

Inspanningen 2021 3.2.1.1 Maken van samenwerkings-afspraken op het gebied van mantelzorgondersteuning tussen het Stadsteam en de Wulverhorst (doel: aanbod is aanvullend op elkaar en versterkt elkaar). Kwaliteit (indicator) 3.2.1.2 Bewustwording creëren bij inwoners over mantelzorgondersteuning Kwaliteit (indicator) 3.2.1.3 Respijtzorgmogelijkheden inzichtelijk maken en deze bekend maken bij professionals. Kwaliteit (indicator) De update van het reeds bestaande overzicht van respijtzorgmogelijkheden wordt gemaakt nu het proces rondom de inkoop Wmo is afgerond. 3.2.1.4 Uitvoeren van preventief huisbezoek bij 80+. Kwaliteit (indicator)

29

Resultaat 3.2.2 Het percentage ouderen dat zich in 2021 eenzaam/niet geïsoleerd voelt is lager dan 35,2% (Gezondheidsmonitor 2017, GGDrU). Stand van zaken De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien: - de indicator eenzaam/niet geïsoleerd is niet apart gemonitord, hiervoor zijn nu de volgende indicatoren gebruikt: - ernstig eenzaam (stijgt van 6,6% naar 9,4%,) - sociaal eenzaam (daalt van 31,4% naar 30,1%) - emotioneel eenzaam (stijgt van 18,3% naar 28,1%) Alle percentages liggen rond het gemiddelde in Nederland. Een goede onderbouwing op de uitkomsten van de Gezondheidsmonitor moet nog door de GGD worden opgeleverd. Dit heeft vertraging opgelopen vanwege de extra inzet t.b.v. corona. Zodra de informatie beschikbaar is, wordt de raad op de gebruikelijke wijze geïnformeerd over de uitkomsten van de gezondheidsmonitor van de GGD. Het is aannemelijk dat corona invloed heeft op de uitkomst, vele activiteiten zijn geannuleerd. Wij gaan ervan uit dat de percentages op de langere termijn weer naar beneden bijgesteld worden, omdat we actief inzetten op het thema eenzaamheid. Zo hebben we een netwerktafel eenzaamheid in het leven geroepen, en doen maatschappelijk partners hun uiterste best om contact te onderhouden met hun leden en/of aangepaste activiteiten te organiseren.

Inspanningen 2021 3.2.2.1 Inwoners via bestaande gemeentelijke kanalen te informeren over het aanbod van lokale activiteiten én van vrijwilligersorganisaties Kwaliteit (indicator) 3.2.2.2 Faciliteren van organisaties bij hun deelname aan de lokale week tegen de eenzaamheid (Kom Erbij) door ondersteuning te bieden bij de communicatie en door onderlinge verbindingen te realiseren. Kwaliteit (indicator) 3.2.2.3 Onderzoeken van de mogelijkheid om huishoudelijke hulp in te zetten voor het stimuleren bij cliënten van deelname aan welzijnsactiviteiten. Kwaliteit (indicator) 3.2.2.4 Mogelijkheden onderzoeken van inzet van de buurtsportcoach t.b.v. het (samen( bewegen voor ouderen. Kwaliteit (indicator)

Resultaat 3.2.3 Het percentage ouderen dat zich voorbereid voelt op een calamiteit is in 2021 groter dan 33% (rapportage preventief huisbezoek 2018). Stand van zaken De resultaten van het preventief huisbezoek dat in 2021 is afgelegd en begin 2022 wordt afgerond, zijn nog niet bekend. Zodra de informatie beschikbaar is, wordt de raad op de gebruikelijke wijze geïnformeerd over de uitkomsten van het preventief huisbezoek.

30

Inspanningen 2021 3.2.3.1 Aanbieden van workshop Rode Kruis 'Goed voorbereid'. Kwaliteit (indicator) Vanwege de corona-omstandigheden is de workshop van het Rode Kruis niet doorgegaan. Deze zal alsnog gepland worden in de 1e helft van 2022. 3.2.3.2 Als de actualiteit of signalen over de lokale situatie hierom vragen: voorlichting geven over risicovolle situaties voor m.n. ouderen in IJsselbode en social media (bv hitte). Kwaliteit (indicator)

Resultaat 3.2.4 Meer ouderen zijn op de hoogte van de vervoersvoorzieningen in Oudewater (54%, rapportage preventief huisbezoek 2018). Stand van zaken De resultaten van het preventief huisbezoek dat in 2021 is afgelegd en begin 2022 wordt afgerond, zijn nog niet bekend. Zodra de informatie beschikbaar is, wordt de raad op de gebruikelijke wijze geïnformeerd over de uitkomsten van het preventief huisbezoek.

Inspanning 2021 3.2.4.1 Uitvoeren van aanpak doelgroepenvervoer met daarin een belangrijke rol voor vrijwilligersvervoer. Kwaliteit (indicator) In 2021 is uitgezocht hoe het gebruik is van de regiotaxi in Oudewater.Tevens zijn er gesprekken gevoerd met de vrijwillige hulpdienst Oudewater. Mede naar aanleiding hiervan wordt in Q2 2022 het Wmo-vervoer beleidsvisie & kader voorgelegd aan het college. In deze visie is een belangrijke rol weggelegd voor vrijwilligersvervoer. 3.2.4.2 Via de gemeentelijke communicatiekanalen wordt bekendheid gegeven aan de mogelijkheden van vervoer. Kwaliteit (indicator)

31

Resultaat 3.3.1 Het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet blijft in 2022 gelijk t.o.v. 45,5% onder ouderen en 40,5% onder volwassenen (Gezondheidsmonitor GGDrU 2017). Stand van zaken De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien: - vrijwilligerswerk volwassen is gedaald naar 29,1% (regio 26,8% en landelijk 24,8%) - vrijwilligerswerk 65+ is gedaald naar 37,4% (regio 29,9% en landelijk 28,1%) Ten opzichte van de provincie en de rest van Nederland doet Oudewater het wel beduidend beter. Een goede onderbouwing op de uitkomsten van de Gezondheidsmonitor moet nog door de GGD worden opgeleverd. Dit heeft vertraging opgelopen vanwege de extra inzet t.b.v. corona. Zodra de informatie beschikbaar is, wordt de raad op de gebruikelijke wijze geinformeeerd over de uitkomsten van de gezondheidsmonitor van de GGD. Het is aannemelijk dat corona invloed heeft op de uitkomst, vele activiteiten zijn geannuleerd. Wij gaan ervan uit dat de percentages op de langere termijn weer naar boven bijgesteld worden, omdat we inzetten op het versterken van vrijwilligerswerk in Oudewater.

Inspanningen 2021 3.3.1.1 Voorlichting geven over vrijwilligerswerk door: - Een oproep te doen voor vrijwilligerswerk (met verwijzingen/links naar lokale organisaties). - Bekendheid te vergroten bij lokale partners en inwoners van de website 'Oudewater Werkt' (waarop vacatures vrijwilligerswerk staan). - De rol van het Stadsteam en van De Wulverhorst bij vrijwilligerswerk te vermelden op de website van Stadsteam, de sociale kaart en in de IJsselbode. Kwaliteit (indicator) Vanwege corona heeft beperkte voorlichting plaatsgevonden. In plaats daarvan is ingezet op het versterken van vrijwilligerswerk in Oudewater. In 2021 is gestart met het Touwteam, opgezet door de Wulverhorst. Dit team matcht de vraag en het aanbod van vrijwilligerswerk. Dit is een veelbelovende ontwikkeling die de gemeente mede subsidieert. Ook heeft de gemeente afspraken gemaakt met Oudewater Werkt om in afstemming met het Touwteam een flexibele vrijwilligersmodule in te richten. 3.3.1.2 Twee keer per jaar faciliteert de gemeente de Open Tafel voor vrijwilligersorganisaties. Het thema Ouderen Langer Thuis vindt (ook) daar zijn plek. We stimuleren de bekendheid met en verwijzing naar elkaars aanbod. Kwaliteit (indicator) Als gevolg van corona waren OpenTafels niet te plannen. Er is een Netwerktafel Eenzaamheid waarin de gemeente en vrijwilligersorganisaties elkaar informeren en inspireren.

Inmiddels is de functie breder: die van Netwerktafel Ouderen. Zodra de coronamaatregelen het weer toelaten organiseren we in 2022 een Open Tafel.

32

Resultaat 3.3.2 Er is meer samenhang in de ouderenzorg en -ondersteuning die zichtbaar is in concrete projecten of werkafspraken. Stand van zaken

Inspanning 2021 3.3.2.1 We maken afstemmings-afspraken met zorgprofessionals die voortkomen uit het onderscheid tussen zorg die geboden en gefinancierd wordt via de Wmo of via de Wlz. Kwaliteit (indicator)

Resultaat 3.4.1 Met externe partijen zijn afspraken gemaakt over voldoende gevarieerd aanbod van woningen voor ouderen. Deze afspraken zijn vastgelegd in prestatieafspraken en subsidiebeschikkingen. Stand van zaken

Inspanningen 2021 3.4.1.1 Het bouwen van levensloopbestendige woningen opnemen in de prestatieafspraken of als onderdeel van het woningbouwprogramma van nieuwe locaties. Kwaliteit (indicator) 3.4.1.2 Stimuleren van afspraken tussen de Woningraat en de Wulverhorst voor de verdeling van woningen voor ouderen met een zorgvraag. Kwaliteit (indicator) 3.4.1.3 Met inwoners en professionals communiceren over 'van groot naar beter'. Kwaliteit (indicator) 3.4.1.4 Het opzetten van het concept 'wooncoaching' om senioren te kunnen ondersteunen/ te begeleiden in hun verhuiswens. Kwaliteit (indicator)

33

OPGAVE: MEER OUDEWATERSE INWONERS PARTICIPEREN IN DE SAMENLEVING OVEREENKOMSTIG HUN PERSOONLIJKE MOGELIJKHEDEN

Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? In de 2e helft van 2021 zijn we gestart met de implementatie van Ferm Wijzer. Inwoners met een werkfitscore C en D worden van Ferm Werk naar het Stadsteam doorverwezen. Met de opheffing van twee stichtingen van Ferm Werk, een NV en het onderbrengen van alle activiteiten in de gemeenschappelijke regeling Ferm Werk is in 2021 een vereenvoudiging van de governance bewerkstelligd. Er is beter inzicht in de kosten van de uitvoering, hiermee is de basis gelegd voor verdere transparantie in de dienstverlening.

Wat hebben we gedaan? Ferm Wijzer Een klein deel van onze inwoners zit in de langdurige bijstand. Het lukt deze inwoners maar beperkt om mee te doen in de samenleving, Ferm Werk kan deze groep niet altijd de ondersteuning bieden die zij nodig hebben. Juist daarom is samenwerking gezocht met het Stadsteam om deze doelgroep op verschillende manieren extra te gaan ondersteunen om hen zo meer mee te laten doen in de samenleving. Dit project heeft Ferm Wijzer. In de 2e helft van 2021 zijn we gestart met de implementatie van Ferm Wijzer. Inwoners met een werkfitscore C en D worden van Ferm Werk naar het Stadsteam doorverwezen. De aanpak Ferm Wijzer stelt de hulpvraag van de inwoner centraal en zorgt ervoor dat schotten tussen zorg en werk zoveel mogelijk worden weggenomen. Activering en zorgvragen worden opgepakt door het Stadsteam en Ferm Werk richt zich op arbeidsbemiddeling. De samenwerking tussen de uitvoering van Ferm Werk en Stadsteam verloopt goed. Bestuursopdrachten Ferm Werk In 2021 is met de vier deelnemende gemeenten intensief samengewerkt om te komen tot een gewijzigde begroting 2022-2025. Met de opheffing van twee stichtingen, een NV en het onderbrengen van alle activiteiten in de gemeenschappelijke regeling Ferm Werk is in 2021 een vereenvoudiging van de governance bewerkstelligd.

Er is beter inzicht in de kosten van de uitvoering, hiermee is de basis gelegd voor verdere transparantie in de dienstverlening. Desalniettemin zijn nog stappen nodig om te zoeken naar het door alle partijen gewenste evenwicht in beschikbare middelen en het gewenste beleid. In het door Ferm Werk opgestelde spoorboekje 2022 zijn de vervolgstappen, zoals opstellen Kadernota en wijziging GR opgenomen. De vastgestelde zienswijze op de gewijzigde begroting vormt hierbij het uitgangspunt.

Maatschappelijk effect 3.5 De maatschappelijke en economische participatie van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt is toegenomen. (Toelichting: mensen worden actiever in hun participatie door bijvoorbeeld het doorlopen van een behandeling om arbeidsbelemmeringen te beperken, vrijwilligerswerk, dagbesteding of scholing. Bij multiproblematiek worden trajecten geïntegreerd ingezet zodat de inwoner 1 plan, 1 aanpak heeft)

34

Resultaat 3.5.1 In 2021 hebben tussen de 20-60 inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt van meer dan 2 jaar door gezamenlijke aanpak van Ferm Werk en het stadsteam Oudewater hun afstand tot de arbeidsmarkt verkleind en hun participatie is toegenomen. Monitoring zorgt voor een sluitende doorstroom van trajecten, tevredenheid van inwoners en beheersing van kosten. Stand van zaken

Inspanningen 2021 3.5.1.1 We zetten een methodiek en werkwijze in (pilot Ferm Wijzer), die leidt tot een gezamenlijke en sluitende aanpak, waarbij de jeugdwet, WMO-wet en participatiewet zo goed mogelijk op elkaar aansluiten. De kosten van deze aanpak inclusief de trajectkosten zijn inzichtelijk en beheerst. Kwaliteit (indicator) 3.5.1.2 We versterken de samenwerking met onze partners en externe partijen voor het onderzoeken en/of ontwikkelen van passende arrangementen en instrumenten. Kwaliteit (indicator) 3.5.1.3 We initiëren en versterken de ontwikkelingen en samenwerkingen gericht op het bevorderen van arbeidsparticipatie (en daarmee sociale activering, basis werknemers- en vakvaardigheden) van deze inwoners. Kwaliteit (indicator) 3.5.1.4 We meten de stappen die gezet zijn aan de hand van de doorstroom binnen het totale traject. Kwaliteit (indicator)

Resultaat 3.5.2 Er wordt in 2021 een uitstroom behaald van 15% als geformuleerd in de kaderbrief van Ferm Werk. Dit geldt voor toeleiding naar economische participatie, waaronder ook garantiebanen en beschut vallen. Stand van zaken

Inspanning 2021 3.5.2.1 Gemeente en Ferm Werk werken samen richting de Oudewaterse werkgevers, om hen te faciliteren en te informeren om meer werkplekken te bieden voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Kwaliteit (indicator)

35

OPGAVE: STATUSHOUDERS ZIJN INGEBURGERD Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? De ambitie en de uitgangspunten van het nieuwe stelsel zijn opgesteld en op regionaal niveau is de inkoop van het taalonderwijs voorbereid. Hiermee staat het raamwerk van het inburgeringsstelstel. Voor de statushouders die nog onder de oude regeling vallen is geïnventariseerd hoe zij gebruik kunnen maken van de inburgeringsvoorzieningen uit de nieuwe wet. Samen met Ferm Werk, het Stadsteam en Vluchtelingen Steunpunt Groene Hart wordt de samenwerking met andere lokale maatschappelijke organisaties steeds verder vormgegeven.

Wat hebben we gedaan? De inwerkingtreding van de nieuwe Wet inburgering is met een half jaar uitgesteld tot 1 januari 2022. De nieuwe wet beoogd dat de statushouder beter integreert doordat er intensiever wordt begeleid. Ook wordt steviger ingezet op het behalen van een hoger taalniveau. Het jaar 2021 heeft in het teken gestaan van de implementatie van de nieuwe Wet inburgering: met verschillende lokale samenwerkingspartners (Stadsteam, Ferm Werk, Vluchtelingensteunpunt) zijn gesprekken gevoerd over de vormgeving van het inburgeringsaanbod, waarbij ook gekeken is hoe dit aanbod een kwaliteitsimpuls kan krijgen, de ambitie en de uitgangspunten van het nieuwe stelsel zijn opgesteld en op regionaal niveau is de inkoop van het taalonderwijs voorbereid. Hiermee staat het raamwerk van het inburgeringsstelstel. Voor de statushouders die nog onder de oude regeling vallen is geïnventariseerd hoe zij gebruik kunnen maken van de inburgeringsvoorzieningen uit de nieuwe wet. De nieuwe wet is een lerend stelsel. Samen met Ferm Werk, het Stadsteam en Vluchtelingen Steunpunt Groene Hart wordt de samenwerking met andere lokale maatschappelijke organisaties steeds verder vormgegeven.

Maatschappelijk effect 3.6 De statushouder heeft vanaf de eerste dag dat hij in de gemeente komt wonen een plan gericht op werk, onderwijs of zelfredzaamheid. 3.7 De huidige groep inburgeraars, de zogenaamde ondertussengroep, krijgt dezelfde kansen op gebied van werk, onderwijs en zelfredzaamheid als de groep die onder het regime van de nieuwe inburgeringswet gaan vallen.

Resultaat 3.6.1 De nieuwe inburgeringswet, die op 1 juli 2021 ingevoerd wordt, is geïmplementeerd en de organisatie is voorbereid om de nieuwe wet uit te voeren. Stand van zaken

Inspanning 2021 3.6.1.1 We richten in samenwerking met de belangrijkste partners het proces rondom de nieuwe inburgeringswet in, waaronder het aanpassen van de verordening, aanbesteding taalinstituut, regelen uitvoeringsorganisatie, inkopen duale trajecten. Kwaliteit (indicator)

36

Resultaat 3.7.1 Minimaal 3 statushouders nemen deel aan activiteiten gericht op werk of onderwijs. Stand van zaken

Inspanningen 2021 3.7.1.1 We zetten in samenwerking met Ferm Werk een re-integratie- bureau in met landelijke ervaring in het begeleiden van statushouders met een grote afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Kwaliteit (indicator) 3.7.1.2 Voor de jongeren 16 t/m 29 jaar die Mbo op niveau 1-4 volgen is extra begeleiding nodig. Zolang de nieuwe inburgeringswet niet operationeel is, worden geïntegreerde trajecten ingekocht bij het ROC. Kwaliteit (indicator)

Resultaat 3.8.1 Minimaal 2 statushouders nemen deel aan een intensief programma gericht op zelfredzaamheid. Stand van zaken Door corona zijn er minder groepen gestart die een intensief programma volgden. Er heeft 1 persoon deelgenomen aan een empowerment-traject. Er vindt intensief contact plaats met Ferm Werk over de wijze waarop we kunnen blijven inzetten op intensieve begeleiding voor de ondertussengroep.

Inspanning 2021 3.8.1.1 We bieden empowerment-trainingen aan die de kloof tussen hun eigen cultuur en Nederlandse cultuur verkleint. Naast deze training bieden we samen met de ketenpartners een intensief programma met daarin onderwerpen als budgettering, gezondheid, Kwaliteit (indicator)

37

Netto arbeidsparticipatie Bron: CBS Periode

Oudewater

Nederland

2018

70,9 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk

67,8 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk

2019

71,7 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk

68,8 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk

2020

71,6 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk

68,4 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk

Achterstand onder jeugd / Werkloze jongeren Voor Oudewater geen gegevens bekend. Bron: Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel Periode

Nederland

2018

2 % 16- t/m 22-jarigen

2019

2 % 16- t/m 22-jarigen

2020

2 % 16- t/m 22-jarigen

Achterstand onder jeugd / kinderen in uitkeringsgezin Bron: CBS Periode

Oudewater

Nederland

2018

3 % van kinderen tot 18 jaar

7 % van kinderen tot 18 jaar

2019

3 % van kinderen tot 18 jaar

6 % van kinderen tot 18 jaar

2020

3 % van kinderen tot 18 jaar

6 % van kinderen tot 18 jaar

Personen met een bijstandsuitkering Bron: CBS Periode

Oudewater

Nederland

2019

136,4 per 10.000 inwoners

373,9 per 10.000 inwoners

eerste half jaar 2020

-

459,7 per 10.000 inwoners

eerste halfjaar 2020

221,9 per 10.000 inwoners

-

eerste halfjaar 2021

185,4 per 10.000 inwoners

431,2 per 10.000 inwoners

tweede halfjaar 2020

209,6 per 10.000 inwoners

466,5 per 10.000 inwoners

tweede halfjaar 2021

173,0 per 10.000 inwoners

400,3 per 10.000 inwoners

Lopende re-integratievoorzieningen Bron: CBS Periode

Oudewater

Nederland

2019

179,5 per 10.000 inwoners 15-64 jaar

207,0 per 10.000 inwoners 15-64 jaar

2020

188,1 per 10.000 inwoners 15-64 jaar

202,0 per 10.000 inwoners 15-64 jaar

38

Jongeren met jeugdhulp Bron: CBS Periode

Oudewater

Nederland

2019

9,8 % van alle jongeren tot 18 jaar

12,3 % van alle jongeren tot 18 jaar

2020

9,4 % van alle jongeren tot 18 jaar

11,9 % van alle jongeren tot 18 jaar

eerste halfjaar 2021

8,3 % van alle jongeren tot 18 jaar

10,9 % van alle jongeren tot 18 jaar

tweede halfjaar 2021

7,8 % van alle jongeren tot 18 jaar

10,4 % van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdbescherming Bron: CBS Periode

Oudewater

Nederland

2019

1,4 % van alle jongeren tot 18 jaar

1,2 % van alle jongeren tot 18 jaar

2020

1,4 % van alle jongeren tot 18 jaar

1,1 % van alle jongeren tot 18 jaar

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Bron: GMSD Periode

Oudewater

Nederland

JR 2020

570 per 10.000 inwoners

700 per 10.000 inwoners

eerste halfjaar 2021

580 per 10.000 inwoners

650 per 10.000 inwoners

tweede halfjaar 2021

600 per 10.000 inwoners

-

39

Eigen indicatoren Omschrijving

2019

2020

2021 Streefwaarde* Toelichting

Jeugd & Wmo Meerjarige taakstelling op de kosten jeugdzorg met behoud van kwaliteit van zorg

Nog geen € € 150.000 100% taakstelling 100.000 gerealiseerd in 2024 (€ 250.000)

Percentage kwaliteit van zorg Wmo

91%

87%

> 87%

Percentage kwaliteit van zorg Jeugd

84%

80%

80% > 80%

Het Stadsteam is de belangrijkste speler in de keten van de jeugdhulp. Het aandeel van het Stadsteam in het totaal van indicatiestellingen neemt toe t.o.v. andere verwijzers (nu 46% van het totaal).

45%

46%

57% > 46%

Percentage ouderen dat onvoldoende regie over eigen leven ervaart

16,40%

16,40%

16,40% < 16,4%

Cijfers 2021 gebaseerd op de uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, afgenomen in 2020, ontvangen in oktober 2021. Het is aannemelijk dat corona invloed heeft op de uitkomst, vele activiteiten zijn geannuleerd. Wij gaan ervan uit dat de percentages op de langere termijn weer naar beneden bijgesteld worden, omdat we actief inzetten op het thema eenzaamheid. Zo hebben we een netwerktafel eenzaamheid in het leven geroepen, en doen maatschappelijk partners hun uiterste best om contact te onderhouden met hun leden en/of aangepaste activiteiten te organiseren.

Percentage mantelzorgers dat zich overbelast voelt

8,70%

8,70%

10,60% < 8,7%

De rapportage Preventief Huisbezoek 80+ wordt om de 3 jaar opgesteld, dit betekent dat in 2021 nieuwe cijfers bekend zijn.

Ouderen langer thuis

Percentage ouderen dat zich eenzaam/niet geïsoleerd voelt - ernstig eenzaam

6,60%

6,60%

9,40%

- sociaal eenzaam

31,40%

31,40%

30,10%

- emotioneel eenzaam

18,30%

18,30%

28,10%

Percentage ouderen dat zich voorbereid voelt op een calamiteit

33,00%

33,00%

33,00% > 33,0%

Percentage ouderen dat op de hoogte is van vervoersvoorzieningen

54,00%

54,00%

54,00% > 54,0%

Percentage ouderen dat vrijwilligerswerk doet

45,50%

45,50%

37,40% > 45,5%

Percentage volwassenen dat vrijwilligerswerk doet

40,50%

40,50%

29,10% > 40,5%

Om de 3 jaar wordt het preventief huisbezoek uitgevoerd. De resultaten van het preventief huisbezoek dat in 2021 is afgelegd, wordt in 2022 afgerond.

Participatie Aantal inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt > dan 2 jaar die door gezamenlijke aanpak hun afstand tot de arbeidsmarkt is verkleind en hun participatie is toegenomen

Deze < 20 < 20 20-60 aanpak inwoners inwoners inwoners in was er niet 2021 in 2019.

Percentage uitstroom voor toeleiding naar economische participatie, waaronder ook garantiebanen en beschut vallen (zoals geformuleerd in de kaderbrief van Ferm Werk)

20%

15%

15 15% in 2021

Statushouders Nieuwe inburgeringswet op 1 juli 2021

1-7-2021 1-7-2021 Uitgesteld naar 2022

1-1-2022

Aantal statushouders dat deelneemt aan activiteiten gericht op werk of onderwijs

3

3

3

3

Aantal statushouders dat deelneemt aan een intensief programma gericht op zelfredzaamheid

3

2

1

2

*Streefwaarden zijn gebaseerd op een reguliere, coronavrije, situatie.

40

PROGRAMMA 4 CULTUUR, ECONOMIE EN MILIEU Portefeuillehouder Thema Bob Duindam

Economische zaken, Horecabeleid

Walther Kok

Bibliotheek, De Klepper, Markt

Bas Lont

Duurzaamheid en milieu (incl. klimaatadaptatie), Musea (w.o. stadhuis), Kunst en cultuur, Archeologie- en monumentenbeleid, Recreatie en toerisme

Omschrijving Kern van dit programma (ontleend aan de strategische visie Oudewater is zijn toekomst Waard en deels op oude en nieuwe coalitieafspraken) is: Cultuur: het vergroten van de aantrekkelijkheid van het historisch stadscentrum als draagvlak voor het winkelbestand en culturele evenementen, Economie: het stimuleren en aantrekken van bedrijvigheid, het in samenspraak met het bedrijfsleven oppakken van de revitalisering en uitbreiding van het bedrijventerrein Tappersheul, Milieu: het zijn van een meer duurzame gemeente in 2018 door: minder afval te produceren, groener en energievriendelijker te zijn en in gemeentelijke gebouwen duurzame energie en energiebesparing toe te passen en inwoners en bedrijfsleven uit te dagen om meer duurzaam te zijn. Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld

Omschrijving

3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

de op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening: - bedrijvenloket, ondernemersloket; - stimuleren van en onderwijs aan startende ondernemers; - aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven; - financiële steunregelingen voor bedrijven waaronder land- en tuinbouw, veeteelt en visserij; - regelen straathandel, markten en veemarkten; - de BIZ-bijdrage (via baten categorie 2.2.1); - marktgelden en staanplaatsgelden markt en (via baten categorie 3.7); - kosten en overige opbrengsten van nutsbedrijven

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

lokaal onderwijsbeleid: peuteropvang en peuterspeelzalen

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel

5.4 - Musea

activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: musea, exposities, archeologie, heemkunde, historische archieven

5.5 - Cultureel erfgoed

taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed

5.6 - Media

de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: bibliotheek

7.4 - Milieubeheer

taken ter bescherming van het milieu

Overige ontwikkelingen en Corona Niet van toepassing.

41

OPGAVE: CULTUUR Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? De maatschappelijk-educatieve rol van de Bibliotheek in de Oudewaterse samenleving is in 2021 steeds duidelijker zichtbaar geworden. Een groeiend aantal inwoners en organisaties weet de bibliotheek te vinden. Niet alleen om boeken te lenen, maar vooral ook om elkaar te ontmoeten of hulp te krijgen bij lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. Zo heeft de bibliotheek een Informatiepunt Digitale Overheid geopend, waar inwoners ondersteuning krijgen bij het gebruiken van DigiD en websites van de overheid. Ook weten scholen de bibliotheek steeds beter te vinden: de vraag van scholen om deel te nemen aan het Programma Basisonderwijs voor het schooljaar 2021-2022 is enorm toegenomen. De bibliotheek heeft in 2021 een bijdrage geleverd aan drie maatschappelijke opgaven, zowel voor

kwetsbare groepen als zelfredzame Oudewaternaren: o Geletterde samenleving – bevorderen geletterdheid en leesplezier o Participatie in de Informatiesamenleving – digitale inclusie en digitaal burgerschap o Leven lang ontwikkelen – basisvaardigheden en levenslange inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling Daarnaast heeft de cultuurcoach, die in dienst is bij de bibliotheek, uiteenlopende activiteiten voor alle kinderen in Oudewater opgezet, door verbinding tussen het Oudewaterse culturele veld, de gemeente en het onderwijs te brengen. Zij heeft daarmee bijgedragen aan de bewustwording van de geschiedenis van Oudewater en het belang van cultuur onder alle kinderen. Ook heeft de cultuurcoach bijgedragen aan de eerste aanzet tot de startnotitie cultuur.

Wat hebben we gedaan? We hebben het activiteitenbudget van de cultuurcoach in Oudewater met ingang van 2021 structureel verhoogd van € 1.250 per jaar naar € 2.500 per jaar. We hebben de bibliotheek betrokken bij plannen voor de besteding van de Nationaal Programma Onderwijs-gelden, die de gemeente van het Rijk heeft gekregen. De bibliotheek wil daaruit het voorleesprogramma Taalvisite in Oudewater financieren, waarmee taalachterstand bij kinderen tussen de 2 en 12 jaar wordt verkleind door een aantal weken bij gezinnen thuis voor te lezen. Ook hebben we de bibliotheek op de hoogte gehouden van de plannen rondom de herontwikkeling van De Klepper, waarbij de bibliotheek inclusief de cultuurcoach zal verhuizen van het Cultuurhuis aan de rand van Oudewater naar De Klepper middenin het centrum.

Maatschappelijk effect Bibliotheek als belangrijke voorziening in verbinding met het sociaal domein. 4.1 Bibliotheek draagt bij als belangrijke voorziening in verbinding met het sociaal domein, dicht op de leefwereld van inwoners

Resultaat 4.1.1 Met ingang van voorjaar 2021 heeft besluitvorming plaatsgevonden over de herontwikkeling van De Klepper/ Cultuurhuis en is de rol en de dienstverlening van de bibliotheek vastgelegd in een addendum op de huidige uitvoeringsovereenkomst. Stand van zaken Besluitvorming heeft nog niet plaatsgevonden, dit gebeurt naar verwachting in Q1 2022. De rol en dienstverlening van de bibliotheek wordt in 2022 vastgelegd in een nieuwe uitvoeringsovereenkomst (huidige loopt af in 2022).

Inspanning 2021 4.1.1.1 Bibliotheek neemt als kernpartner deel aan projectteam voor herontwikkeling van gebouw De Klepper/ Cultuurhuis. Kwaliteit (indicator) 42

OPGAVE: ENERGIETRANSITIE Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? In 2021 heeft de raad het besluit genomen over een kader voor grootschalige duurzame energie: Het afwegingskader grootschalige duurzame energie. Daarnaast is in de regio U16 gewerkt aan een regionale energiestrategie: RES 1.0. Verder is in voorbereiding het gebiedsproces zon en is samen met buurgemeenten gestart met het ontwerpend onderzoek ‘Landschappen van Verlangen’, zonnevelden in Lopikerwaard, waarvoor rijkssubsidie is ontvangen. Om inwoners te stimuleren stappen te zetten voor de verduurzaming van een woning is samen met Energie Oudewater verder vormgegeven en afgerond de subsidie voor Regeling Reductie Energiebesparing. Verder is het energieloket Jouwhuisslimmer toegankelijker gemaakt. Hiermee wordt echter niet voldaan aan alle taken die bij de gemeente Oudewater liggen voor de energietransitie. Er ligt immers geen Transitievisie Warmte . Deze had eind 2021 gereed moeten zijn. De ontvangen rijksgelden waren hiertoe onvoldoende.

Wat hebben we gedaan? Oudewater heeft een basis gelegd voor het beleid met het vaststellen door de raad van RES 1.0 en het Afwegingskader grootschalige duurzame energie. Voor de Transitievisie Warmte is een eerste stap gemaakt met een analyse over mogelijke oplossingen voor duurzaam verwarmen. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zijn in 2021 de belangen van Oudewater behartigd in het proces om te komen tot een Regionale Energiestrategie. In de regio vindt afstemming plaats met de U16 gemeenten, provincie, vier waterschappen en Stedin. Ook is de samenwerking met de gemeenten binnen de Lopikerwaard voortgezet vanwege het gemeenschappelijk belang binnen het Groene Hart.?? In 2021 is het participatieproces en het besluitvormingsproces om te komen tot het Afwegingskader grootschalige productie Duurzame Energie afgerond. In het Afwegingskader is vastgelegd waar en onder welke voorwaarden zonne-energie binnen gemeente Oudewater mogelijk is. De raad heeft daarbij vastgesteld hoeveel duurzame elektriciteit er in 2030 opgewekt gaat worden in gemeente Oudewater en dat er tot 2030 geen grootschalige windenergie mogelijk is binnen de gemeente. De gemeente heeft de Gebiedscommissie Utrecht-West gevraagd om energie in te voegen in het lopende gebiedsproces in Oudewater Noord en een advies aan de gemeente uit te brengen over de rol van energie in de toekomst van het gebied.

Een consortium onder leiding van de Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit (PARK) van provincie Utrecht is het ontwerpend onderzoek ‘Landschappen van Verlangen’ naar zonnevelden in de Lopikerwaard opgestart. Voor dit onderzoek hebben de gemeenten in de Lopikerwaard gezamenlijk ongeveer Euro 100.000 subsidie ontvangen van Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en ongeveer Euro 30.000 van de provincie uit de Uitvoeringsverordening subsidie Energietransitie provincie Utrecht 2021. Het ontwerpend onderzoek wordt in 2022 afgerond. Voor het beleid van duurzaam verwarmen is een technische analyse uitgevoerd dat in beeld brengt wat de mogelijke haalbare alternatieve voor aardgas in de gebouwde omgeving van Oudewater zijn. Dit is de eerste stap op weg naar een Transitievisie warmte dat, in afwachting van rijksgelden, in 2022 gestart wordt. Binnen het project Regeling Reductie Energiegebruik is er nauw samengewerkt met energie-coöperatie Energie Oudewater. Samen zijn er mooie resultaten neergezet. Bijna 850 huishoudens zijn er bereikt. Dat zijn er 250 meer dan verwacht. Inwoners hebben kleine energiebesparende maatregelen, zoals LED verlichting en tochtwering, aangeschaft bij een lokale bouwmarkt en via lokale acties door Energie Oudewater. Deze producten hebben inwoners vooral zelf geïnstalleerd en LED verlichting is deels in de woningen geplaatst door Energie Oudewater.

Verder zijn er energie-adviezen en isolatiesubsidies verstrekt en centrale verwarmingssystemen zijn ingeregeld. Er is een enquête uitgezet onder de inwoners. Bijna 100% is positief over de actie. Mensen geven de actie gemiddeld een 8,8. Het door het Rijk beschikbaar gestelde bedrag van € 54.000 is volledig besteed en grotendeels bij de inwoners terecht gekomen.

43

Er is een subsidie verstrekt aan Energie Oudewater voor een collectieve inkoopactie voor zonnepanelen. Hiermee zijn 38 huishoudens bereikt die zonnepanelen hebben aangeschaft. Momenteel zijn 95 aanvragen in behandeling. Via het energieloket Jouw Huis Slimmer worden inwoners geholpen met het stap voor stap verduurzamen van hun huis. In 2021 zijn er ruim 71.000 bezoekers op de website geweest, dat is een groei van 67,5% t.o.v. 2020. JHS heeft in Q4 meer jongere bezoekers getrokken t.o.v. Q1 datzelfde jaar. In 2021 is een enquête uitgezet onder bezoekers. Bijna 70% geeft JHS een score 4 of een 5 (op de schaal van 5) voor gebruikersvriendelijkheid. De rest geeft het een voldoende (3). Bezoekers zoeken op JHS informatie over 1) verduurzamen en energie besparen, 2) lokale activiteiten van gemeente en initiatieven en 3) informatie over subsidies. Met de Duurzame Huizen Route laten we inwoners zien wat hun buren hebben gedaan om hun huis te verduurzamen. Vanwege corona waren de thematours en open huizen online, waardoor het ‘bezoek’ makkelijk kon vanuit je eigen huis. In de regio Utrecht waren er 31 open huizen en 151 bezoekers. De top 5 interesses van de bezoekers waren: warmtepomp, zonnepanelen, isolatie, vloerverwarming en ventilatie. Op de website staan 1.800 voorbeeldwoningen, in gemeente Oudewater zijn er 2 te bekijken. De website trekt gemiddeld 100.000 bezoekers per jaar.

Met de provincie en betrokken gemeenten is bezwaar en beroep aangetekend tegen het ‘verlengen’ van de verlopen opsporingsvergunning koolwaterstoffen Utrecht.

Maatschappelijk effect 4.2 Iedereen levert een bijdrage aan de energietransitie. 4.3 Reductie CO2-uitstoot in 2030 met 50% t.o.v. 2015. Monitoring vindt plaats aan de hand van de CO2 footprint. 4.4 Hernieuwbare energie mogelijk maken.

Resultaat 4.2.1 Inwoners en bedrijven nemen initiatief om energiebesparende maatregelen te realiseren. Wij ondersteunen inwoners om stappen te zetten in de verduurzaming van de woning. Stand van zaken Vanwege beperkt budget is alleen ingezet op het ondersteunen van collectieve inwonersinitiatieven en het toegankelijker maken van het energieloket Jouwhuisslimmer.

Inspanningen 2021 4.2.1.1 We ondersteunen lokale collectieve energie-initiatieven op gemeentelijk, buurt, wijk en dorpsniveau en ook het professionaliseren van regionale samenwerking energie initiatieven. Kwaliteit (indicator) Vanwege beperkt budget is hier geen uitvoering aan gegeven. 4.2.1.2 We zetten o.a. subsidie in om energie-initiatieven te ondersteunen. Kwaliteit (indicator) 4.2.1.3 We zetten het energieloket Jouwhuisslimmer.nl in als eerste aanspreekpunt. Kwaliteit (indicator)

44

Resultaat 4.3.1 In 2021 wordt de warmtevisie door de raad vastgesteld. Stand van zaken Vanwege beperkt budget is alleen de eerste stap, een technische analyse, uitgevoerd. Het vervolg, om te komen tot een warmtevisie, is afhankelijk van rijksgelden.

Inspanning 2021 4.3.1.1. We verduurzamen de bestaande bouw door een start te maken met het opstellen van een warmtevisie. De warmtevisie is input voor de Omgevingsvisie. Kwaliteit (indicator) Vanwege beperkt budget is alleen de eerste stap, een technische analyse, uitgevoerd.

Resultaat 4.4.1 In mei 2021 wordt de definitieve RES 1.0 waarin o.a. een regionaal bod voor grootschalige opwek duurzame energie voorgelegd aan de raad. Stand van zaken

Inspanning 2021 4.4.1.1. We werken in de regio samen aan een Regionale Energie Strategie voor elektriciteit en warmte, waarvoor in 2021 een ‘bod' van de regionale opgave aan het rijk wordt aangeboden. Kwaliteit (indicator)

Resultaat 4.4.2 In 2021 wordt een afwegingskader voor grootschalige duurzame energie-opwekking door de raad vastgesteld. Stand van zaken

Inspanning 2021 4.4.2.1. Samen met de samenleving is in 2020 gestart met het opstellen van een afwegingskader voor duurzame elektriciteitsopwekking binnen de landelijke kaders van het klimaatakkoord Kwaliteit (indicator)

45

OPGAVE: CULTUREEL ERFGOED Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? Erfgoed is behouden, ontdekt, en gebruikt in Ruimtelijke Ordening en Recreatie en Toerisme. Met historisch onderzoek is bereikt dat het verleden in de toekomst haar identiteit kan behouden. Met advisering en subsidiëring is bereikt dat 7 Rijksmonumenten verbouwd en gerestaureerd konden worden. Daarnaast hebben 7 gemeentelijke monumenten een vergunning gekregen voor restauratie of verbouwing De bewustwording van de plaatselijke geschiedenis is vergroot.

Wat hebben we gedaan? • Erfgoedadvisering wordt integraal meegenomen bij plannen, projecten en visies • De Cultuur Historische Waardenkaart voor Oudewater is gecorrigeerd. Deze is grondlegger voor visies, projecten, plannen. • Opdracht is gegeven voor de actualisatie van de archeologische beleidskaart Oudewater uit 2015, waarbij de sindsdien beschikbaar gekomen bodem- en overige relevante data worden verwerkt. • Oudewater neemt deel aan het landelijke project ‘Toekomst religieus erfgoed’. Met diverse geloofsgemeenschappen heeft een kennismakingsgesprek plaatsgevonden. De rapportage is in 2021 afgerond. De interieurbeschrijvingen zijn geactualiseerd door het Catharijne Convent. Gesprekken zijn gestart over het verleden en de toekomst de Algemene begraafplaats. • Er is een start gemaakt met het planten van kleine landschapselementen in Oudewater, die het landschap weer karakter geven en belangrijk zijn voor de biodiversiteit. • Erfgoed is verweven met recreatie en toerisme en daarom een onderdeel van het TCPO overleg. Door corona konden TCPO bijeenkomsten alleen digitaal plaatsvinden. Er is een virtual reality paal geplaatst in het kader van de Oude Hollandse Waterlinie

Maatschappelijk effect Iedereen kan kennisnemen van de cultuurhistorische waarden en deze ervaren en/of benutten. 4.5 Bescherming van erfgoed om daarmee het bewustzijn van de (boven)lokale geschiedenis bij bewoners en bezoekers te vergroten en de lokale identiteit te behouden.

Resultaat 4.5.1 Cultuurhistorie is onderdeel van de omgevingsvisie, ruimtelijke plannen en projecten, duurzaamheidsvraagstukken en recreatie en toerisme. Stand van zaken

Inspanningen 2021 4.5.1.1 Erfgoedadvisering wordt integraal meegenomen in projecten en plannen. Kwaliteit (indicator) 4.5.1.2 Cultuurhistorie is vast agendapunt bij TCPO. Kwaliteit (indicator)

46

Resultaat 4.5.2 Beleefbare cultuurhistorie – de verhalen van Oudewater worden verteld via verschillende communicatiemiddelen. Opgestelde kerkenvisie over de toekomst van (monumentale) kerkgebouwen. Stand van zaken

Inspanningen 2021 4.5.2.1 In 2021 meewerken aan thema 'Ode aan het Nederlandse landschap’. Met (boven) lokale erfgoedpartners activiteiten en middelen ontwikkelen om verhaal Oude Hollandse Waterlinie en 1572 te vertellen. Kwaliteit (indicator) 4.5.2.2 Kerkenvisie en paspoort in gezamenlijkheid met kerken opstellen Kwaliteit (indicator)

Resultaat 4.5.3 Geactualiseerd archeologisch beleid en onderzoeksagenda. Stand van zaken

Inspanning 2021 4.5.3.1 Onderzoeken mogelijkheden en consequenties Kwaliteit (indicator)

OPGAVE: ECONOMIE Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? • Meerdere initiatieven tot samenwerking tussen gemeente en ondernemers, of tussen ondernemers onderling zijn opgestart of herstart. • De lokale radiozender, Midland FM, mag een proefopstelling plaatsen op het dak van een bedrijfspand op Tappersheul. Oudewater houdt hiermee zijn radiostation op ‘eigen bodem’.

Wat hebben we gedaan? • Er is gewerkt aan het verbeteren van de vitaliteit van Tappersheul. • In samenwerking met gegevensbeheer en de ViTap zijn de BIZ-plichtigen beter in kaart gebracht. • Het terugdringen van zwaar verkeer zijn opgenomen als onderdeel van het plan ‘Versterking Vitaliteit Binnenstad’. De provincie heeft een subsidie gegeven om een plan van aanpak te schrijven hoe de vitaliteit van de binnenstad van Oudewater versterkt kan worden. Er is een werkgroep zwaar verkeer opgericht. Ook is de samenwerking gezocht met de OVO (ondernemers binnenstad) en de horeca. • Er is bemiddeld tussen Midland FM, providers en bedrijven om Midland van een nieuwe plek in een zendmast te voorzien. • Er is onderzocht wat de status is van glasvezel in het buitengebied (Hekendorpse Buurt). Er is een samenwerking opgezet met bewoners om de vraag naar glasvezel te inventariseren.

47

Maatschappelijk effect 4.6 Vergroten van de economische vitaliteit van Oudewater.

Resultaat 4.6.1 Lokale economische uitdagingen aanpakken. Stand van zaken

Inspanning 2021 4.6.1.1 Uitvoering van gemeentelijke acties uit het strategisch economische plan. Kwaliteit (indicator) Er is een nieuwe ambtelijk vertegenwoordiger aangesteld. Deze is momenteel bezig met kennismaken met de desbetreffende partijen en is bezig met de eerste uitvoering van dit plan. Uitvoering zal in 2022 verder opgepakt worden. 4.6.1.2 Een verbeterde samenwerking met ondernemers(verenigingen) aan de economische uitdagingen uit het strategisch economisch plan. Kwaliteit (indicator)

Resultaat 4.6.2 Go' or 'no go' voor een gemeentebreed ondernemersfonds. Stand van zaken Als gevolg van de coronapandemie is dit onderwerp tijdelijk geparkeerd. Wel is, op verzoek van de ondernemers, een platform opgeleverd waarop ondernemers uit Oudewater online hun producten en diensten kunnen aanbieden (oudewaterjouwbinnenstad.nl).

Inspanning 2021 4.6.2.1 Samen met de betrokken ondernemersverenigingen de mogelijkheden onderzoeken voor het oprichten van een gemeentebreed ondernemersfonds. Kwaliteit (indicator) Op verzoek van de ondernemers is een platform opgeleverd waarop zij online hun producten en diensten kunnen aanbieden (oudewaterjouwbinnenstad.nl).

Resultaat 4.6.3 Een verbeterde gemeentelijke dienstverlening aan het lokale bedrijfsleven, gemeten in de tweejaarlijkse ondernemerspeiling. Stand van zaken

Inspanning 2021 4.6.3.1 Het, gegeven het strategisch economisch plan, behartigen van de belangen van de Oudewaterse economie in de regio en de provincie. Kwaliteit (indicator)

48

OPGAVE: RECREATIE EN TOERISME Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? •

De bekende bruine toeristische borden worden geplaatst in Oudewater en omgeving.

Wat hebben we gedaan? • Recreatie, Toerisme en Cultuur zijn opgenomen als onderdeel van het plan ‘Versterking Vitaliteit Binnenstad’. De provincie heeft een subsidie gegeven om een plan van aanpak te schrijven hoe de vitaliteit van de binnenstad van Oudewater versterkt kan worden. In samenwerking met (culturele) partners uit de stad, werken we aan de mogelijkheid van een eigen citymarketing voor Oudewater. • Er is een start gemaakt met de samenwerking tussen de gemeente en de culturele instellingen in de binnenstad (musea). Deze samenwerking moet gaan over gezamenlijke communicatie-uitingen, samenwerking rondom thema’s (denk aan de momenteel actuele herdenking van het rampjaar 1672) en uiteindelijk bestuurlijke samenwerking tussen de verschillende culturele instellingen. • Het contact met de HDSR is vernieuwd, met betrekking tot de ligplaatsen aan de Donkere Gaard. HDSR komt op korte termijn terug op de status van deze aanvraag. • De gemeente wil, ook met het oog op de herdenking van rampjaar 1672, het karakter van oude vestingstad meer nadruk geven in Oudewater. Hiertoe is er opdracht gegeven om, samen met de Oudewaterse jeugd, schanskorven te vlechten. Deze worden in de aanloop van het seizoen geplaatst. Tevens is er in overleg met de Heksenwaag besloten om de oude kanonnen die daar voor de deur stonden, in ere te herstellen en op een affuit te herplaatsen.

• Er is een concept Startnotitie Cultuur voor Oudewater geschreven. • Er is een start gemaakt met de samenwerking met een groot aantal culturele instellingen in Oudewater (Vrienden van, Muziekhuis, Oranjevereniging, Scouting, enz.) en de cultuurcoach. Uiteindelijk zou dit kunnen leiden tot een cultureel manifest voor Oudewater.

Maatschappelijk effect 4.7 Oudewater staat onder bezoekers en inwoners bekend om haar aantrekkelijke binnenstad en routegebonden recreatie door het cultuurhistorisch landschap.

Resultaat 4.7.1 De gemeente faciliteert de verbreding van toeristische en recreatieve activiteiten in de gemeente voor recreanten (lokaal/regionaal) en toeristen (nationaal/internationaal). Stand van zaken De activiteiten die binnen de maatregelen van de overheid konden plaatsvinden hebben op kleinere schaal doorgang gevonden. Daarnaast is er dit jaar meer ingezet op buitenactiviteiten en activiteiten online.

Inspanningen 2021 4.7.1.1 Verbetering van faciliteiten routegebonden recreatie (uitbreiding routenetwerk). Kwaliteit (indicator) 4.7.1.2 In samenwerking met partners initiatieven ontplooien middels werkgroepen en het TCPO. Kwaliteit (indicator) We hebben naar beste vermogen de TCPO online laten plaatsvinden. Er zijn coronaproof initiatieven ontwikkeld maar helaas konden er voor diverse activiteiten geen online alternatief gevonden worden.

49

Financiële analyse Exploitatie

Begroting na Werkelijk 2021 wijzigingen 2021

Verschil

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

5.934

0

5.934

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

101.157

118.309

-17.152

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

24.632

22.215

2.417

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

29.893

30.672

-779

5.4 Musea

167.038

158.106

8.932

5.6 Media

245.739

241.522

4.217

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

105.903

100.098

5.805

7.4 Milieubeheer

608.395

601.013

7.382

Totaal Lasten

1.288.691

1.271.934

16.757

Baten 0.5 Treasury 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

0

0

0

-81.650

-49.689

-31.961 4.041

0

-4.041

5.4 Musea

-7.274

-7.377

103

5.6 Media

-57.315

-60.224

2.909

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-579

-7.439

6.860

0

-19.173

19.173

-146.818

-147.943

1.125

0.10 Mutaties reserves

-159.286

-159.286

0

Totaal Onttrekkingen

-159.286

-159.286

0

Gerealiseerd resultaat

982.587

964.705

17.882

7.4 Milieubeheer Totaal Baten Onttrekkingen

Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Analyse lasten Overige

16.757

Totaal mutaties lasten en baten

16.757

Taakveld Analyse baten 3.3

Voordeel/nadeel

Bedrag Voordeel/nadeel

De gemeente heeft minder ontvangen vanuit de BIZ Tappersheul. De gemeente voert de -27.425 administratie van de BIZ, de ontvangsten zijn ook voor de BIZ (wordt als subsidie uitgekeerd). Voor de gemeente heeft dit in feite geen effect. Overige

28.550

Totaal mutaties baten

1.125

Totaal mutaties lasten en baten

17.882

Budgetoverhevlingen

Totaal voorgestelde budgetoverhevelingen

50

voordeel

0

nadeel

voordeel

Voordeel

Hernieuwbare elektriciteit Bron: RWS Periode

Oudewater

Nederland

2018 (JR20)

7,1 % van totale elektriciteit

17,6 % van totale elektriciteit

2019

9,5 % van totale elektriciteit

20,1 % van totale elektriciteit

Banen Bron: CBS / LISA Periode

Oudewater

Nederland

2019

741,3 per 1.000 inwoners 15-65 jr

792,1 per 1.000 inwoners 15-65 jr

2020

730,4 per 1.000 inwoners 15-65 jr

796,2 per 1.000 inwoners 15-65 jr

2021

741,5 per 1.000 inwoners 15-65 jr

805,5 per 1.000 inwoners 15-65 jr

Vestigingen Bron: LISA Periode

Oudewater

Nederland

2019

193,50 per 1.000 inwoners 15-65 jr

151,60 per 1.000 inwoners 15-65 jr

2020

203,80 per 1.000 inwoners 15-65 jr

158,40 per 1.000 inwoners 15-65 jr

2021

212,80 per 1.000 inwoners 15-65 jr

165,10 per 1.000 inwoners 15-65 jr

Functiemenging Bron: CBS / LISA Periode

Oudewater

Nederland

2019

52,3 Verhouding banen – woningen

53,2 Verhouding banen – woningen

2020

51,6 Verhouding banen – woningen

53,2 Verhouding banen – woningen

2021

51,9 Verhouding banen – woningen

53,3 Verhouding banen – woningen

Eigen indicatoren Omschrijving

JR 2021

Addendum uitvoeringsovereenkomst huisvesting bibliotheek indien de dienstverlening of ongewijzigd de huisvesting wijzigt

51

Streefwaarde 2022

Toelichting

vastgesteld (college) 2021

De huisvesting is in 2021 niet gewijzigd. In 2022 loopt de huidige uitvoeringsovereenkomst af en wordt een nieuwe opgesteld, waarin ook de uitbreiding van de dienstverlening en mogelijk nieuwe huisvesting wordt opgenomen.

PROGRAMMA 5 SPORT EN ONDERWIJS Portefeuillehouder Thema Bob Duindam

Onderwijs, Leerplicht, Leerlingenvervoer, Doelgroepenvervoer, Onderwijshuisvesting, Openbaar onderwijs, Passend onderwijs

Walther Kok

Sport

Omschrijving Dit programma bevat de thema’s onderwijs en sport. Kern van dit programma (ontleend aan de strategische visie 'Oudewater is zijn toekomst Waard') is: - het bevorderen van deelname aan voor- en vroegschoolse educatie, - het voorkomen en bestrijden van schooluitval, - het in stand houden van sportaccommodaties (waaronder het huidige zwembad Statenland en het realiseren van een nieuw 12-maandenbad), - het volgen en in onderlinge samenhang bezien van de ontwikkelingen rond sociaal-culturele voorzieningen en sportaccommodaties vanuit het oogpunt van structurele bezetting, kostendekkendheid en maatschappelijke/bedrijfseconomische trends; met de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord krijgen nieuwe samenwerkingen tussen het sociaal domein en de sportwereld vorm en stimuleren we in algemene zin sporten en bewegen voor doelgroepen waar de beweegnorm vaak onvoldoende gehaald wordt. Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld

Omschrijving

4.1 - Openbaar basisonderwijs

taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: - bestuurskosten voor gemeenten die zelf bestuur zijn; - primair openbaar basisonderwijs, bewegingsonderwijs (inclusief schoolzwemmen); - de huur van bijvoorbeeld een gymnastieklokaal; - passend onderwijs

4.2 - Onderwijshuisvesting

taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

lokaal onderwijsbeleid, leerlingenvoorzieningen en onderwijsondersteuning: - ondersteuning leerkrachten en directie; - uitgaven bijzonder onderwijs (inclusief bewegingsonderwijs en schoolzwemmen voor leerlingen bijzonder onderwijs, maar exclusief huisvesting); - achterstandenbeleid; - coördinatie samen naar school, passend onderwijs; - volwasseneneducatie; - leerlingzorg en leerlingbegeleiding; - leerlingenvervoer (inclusief leerlingenvervoer voor leerlingen openbaar onderwijs); - stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten

5.1 - Sportbeleid en activering

niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele en amateursport

5.2 - Sportaccommodaties

alle accommodaties voor sportbeoefening

Overige ontwikkelingen / Corona Onderwijs De coronacrisis heeft ook in 2021 een grote impact gehad op het onderwijs en de kinderopvang. Bij de start van het jaar hadden zij opnieuw met een lockdown te maken. Het hoge ziekteverzuim, de quarantaineplicht en de krapte op de arbeidsmarkt legden een zware druk op het onderwijs en de kinderopvang. Het jojo-effect (dan weer naar school en dan weer thuis) had veel impact op de kinderen en jongeren. Hoewel onderwijs op afstand steeds snel opgepakt werd, was er ook sprake van veel uitval van onderwijs, denk bijvoorbeeld aan de verlenging van de kerstvakantie. Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is geïntroduceerd. Zowel scholen als gemeente hebben hiervoor gelden vanuit het Rijk ontvangen die zij kunnen inzetten om leervertragingen in te halen en het 52

welbevinden van kinderen en jongeren te verbeteren. Hiervoor is een werkgroep ingericht met vertegenwoordigers vanuit de gemeente, het basisonderwijs en de aanbieder van voorschoolse educatie. De werkgroep heeft voor een deel van het beschikbaar gestelde NPO-budget een plan van activiteiten voor 2022 en 2023 opgesteld. Alle kinderen hebben recht op een goede start met gedegen onderwijs en op gelijke kansen in het onderwijs. Taalverwerving is belangrijk: laaggeletterdheid levert op latere leeftijd problemen op. De verwachte halvering van de Rijksgelden voor het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) is gelukkig geen werkelijkheid geworden. Hierdoor konden voldoende plaatsen voor voorschoolse educatie aangeboden worden. Sport Uit zowel landelijk als lokaal beeld blijkt dat de sportsector flink last heeft gehad van de coronacrisis. Sporttechnisch waren er trainingen die niet door konden gaan en competities die anders ingericht werden, niet van start gingen of halverwege gestopt zijn. Het was hierdoor lastig om de sporters gemotiveerd te houden. Ook aan de organisatorische kant ontstonden problemen, omdat leden hun lidmaatschap opzegden, sponsors hun bijdrage stopzetten en vrijwilligers stopten met hun werkzaamheden.

Aan de andere kant vervulde het sport- en beweegaanbod juist een belangrijke rol omdat de verenigingsleden tijdens de sportactiviteiten nog wel sociale contacten konden onderhouden. Het Rijk heeft enkele goede financiële regelingen aangeboden die de huurlasten van sportverenigingen compenseerden. Hierdoor zijn de sportverenigingen niet in de problemen gekomen. Wel hebben alle aanbieders flink moeten interen op hun financiële reserves waardoor ze in de toekomst kwetsbaar zijn bij nieuwe tegenvallers. Oudewater Vitaal is gedurende het jaar creatief geweest met de organisatie van activiteiten, zodat te allen tijde zo veel mogelijk verenigingen ondersteund konden worden en Oudewaternaren uitgenodigd werden om in beweging te komen.

Opgaven Wat hebben we bereikt? Onderwijs Taal voor de jongste kinderen Peuters in Oudewater kunnen gebruikmaken van de activiteiten die taalachterstanden moeten voorkomen. De (dreigende) taalachterstanden bij jongste kinderen worden aangepakt – voordat ze naar de basisschool gaan en op de basisschool (voor- en vroegschoolse educatie (vve)). Per 1 januari 2021 is het aantal uren voorschoolse educatie (ve) op een kinderopvang voor alle kinderen verhoogd van 10 naar 16 uur per week. Hoewel het budget gelijk bleef, is het gelukt om alle kinderen die het nodig hadden voorschoolse educatie aan te bieden. Nationaal Programma Onderwijs Het Programma Onderwijs Oudewater 2022-2023 is vastgesteld. Samen met de schooldirecteuren en het Stadsteam zijn activiteiten bepaald die passen binnen de bestedingsdoelen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Met deze activiteiten wil de gemeente bijdragen aan het inhalen van leervertragingen en het verbeteren van het welbevinden van kinderen. De activiteiten zijn aanvullend op wat scholen zelf al doen. Ook andere organisaties zoals Oudewater Vitaal, de bibliotheek en het Muziekhuis zijn hierbij betrokken. De activiteiten starten in 2022. Sport De beperkingen die er gedurende het jaar vanwege de coronacrisis waren, hebben impact gehad op de geplande inspanningen in 2021.

Een aantal projecten heeft in 2021 vertraging opgelopen doordat er in het Sociaal Domein andere en nieuwe prioriteiten gesteld moesten worden of omdat het niet mogelijk was om de geplande activiteiten en overleggen te organiseren. In samenwerking met Oudewater Vitaal en de sportaanbieders, en door de inzet van Nationaal Programma Onderwijs- en Sportakkoord-middelen, is extra ingezet op de groepen die door de crisis een beweegachterstand opgelopen hebben.

53

Wat hebben we gedaan? Onderwijs Kinderopvang De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op de kwaliteit en de handhavingstaken bij kinderopvang en peuterspeelzalen. De uitvoering van het toezicht is bij de GGD belegd. Er is ingezet op intensivering van toezicht binnen de gastouderopvang. Dit betekent dat zij nu en in de toekomst vaker geïnspecteerd worden door de GGD. In 2022 wordt het jaarverslag 2021 van de GGD ontvangen, de raad wordt op de gebruikelijke wijze geïnformeerd over de inhoud. Het opstellen van een convenant resultaatafspraken voor- en vroegschoolse educatie met scholen, kinderopvang en de gemeente is doorgeschoven naar 2022. Deze inspanning is ook als activiteit opgenomen in het Programma Onderwijs Oudewater 2022-2023. Onderwijshuisvesting De gemeente heeft met de schoolbesturen van De Vier Windstreken (Immanuëlschool) en Stichting Onderwijs Primair (school De Schakels) een intentieovereenkomst getekend voor de transformatie van (een deel van) het gebouw naar appartementen. Het is de intentie om de ruimten van de bibliotheek, het cultuurdeel en vier leegstaande lokalen van de Immanuëlschool te herontwikkelen naar een woonfunctie. Er is een programma van eisen opgesteld en een schetsplan gemaakt door een architect. In 2022 worden verschillende onderzoeksaspecten verder uitgewerkt.