Boekwerk Jaarstukken 2022 Raad (108954).pdf
Tekst van het document
Daarnaast coördineert de gemeente vier keer per jaar overleg met professionals uit de zorg (thuiszorg, verpleeghuiszorg, dementiezorg, huisartsenzorg) en Wmo/Stadsteam om met elkaar te verkennen en af te spreken wat nodig of wenselijk is om ervoor te zorgen dat ouderen op een prettige, veilige manier langer thuis kunnen wonen.
Maatschappelijk effect 3.2 De zelfredzaamheid onder ouderen wordt groter en de eenzaamheid onder ouderen blijft gelijk of wordt kleiner. 3.3 Zorg en ondersteuning worden dichter bij mensen thuis georganiseerd en waar mogelijk wordt informele zorg en ondersteuning ingezet. 3.4 Oudere inwoners kunnen (indien mogelijk thuis) in Oudewater blijven wonen.
Resultaat 3.2.1 Het percentage ouderen dat onvoldoende regie over eigen leven ervaart, is in 2022 kleiner dan 16,4% (Gezondheidsmonitor 2017, GGDrU). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien: - Onvoldoende regie over eigen leven is gelijk gebleven (16,4%). Dit percentage ligt hoger dan in de regio (12,4% en landelijk (13,9%). Het is aannemelijk dat corona invloed heeft gehad op de uitkomst. Wij gaan ervan uit dat de percentages op de langere termijn weer naar beneden bijgesteld worden omdat de invloed van corona is afgenomen en omdat we actief ingezet hebben ingezet op hulp door het Stadsteam aan inwoners, op basis van behoefte die is opgehaald tijdens het preventief huisbezoek. Daarnaast heeft het Touwteam inmiddels een verbindende rol tussen vraag en aanbod van vrijwilligerswerk.
Inspanning 2022 3.2.1.1 Werkwijze ontwikkelen met Stadsteam, Wulverhorst (Touwteam) en maatschappelijke organisaties van het voorveld over een sluitend aanbod van vrijwilligerswerk + matching met hulpvragen.
33
Omschrijving (toelichting) Deze werkwijze frequent onder de aandacht brengen van (o.a.) oudere inwoners. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
3.2.1.2 Communiceren met inwoners via gemeentelijke kanalen en die van maatschappelijke partners over: activiteiten en ontmoetingsmogelijkheden, mogelijkheden van vervoer, ondersteuning van mantelzorgers, bieden en ontvangen van vrijwilligershulp. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.2.2 Het percentage mantelzorgers dat zich overbelast voelt, blijft in 2022 gelijk of wordt lager dan 8,7% (Gezondheidsmonitor 2017, GGDrU). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien: Overbelaste mantelzorgers 65+ is gestegen (10,6%). Dit percentage ligt lager dan in de regio (12,4%) en landelijk (13%). Het is aannemelijk dat corona invloed heeft gehad op de uitkomst. Wij gaan ervan uit dat de percentages op de langere termijn weer naar beneden bijgesteld worden nu de invloed van corona veel kleiner is en omdat het Stadsteam in de brede uitvraag ook de mantelzorger meeneemt. Er is een (goed bezochte) workshop voor mantelzorgers georganiseerd door het Stadsteam. Daarnaast zorgt ook het Touwteam ervoor dat informele ondersteuning geboden wordt aan mantelzorgers.
Inspanning 2022 3.2.2.1 Bewustwording creëren bij inwoners over mantelzorg-ondersteuning Omschrijving (toelichting) Via gemeentelijke kanalen (en via maatschappelijk partners) communiceren over wat mantelzorg inhoudt en over de mogelijkheden van mantelzorgondersteuning (formeel en informeel).
34
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.2.3 Het percentage ouderen dat zich in 2022 eenzaam/niet geïsoleerd voelt is lager dan 35,2% (Gezondheidsmonitor 2017, GGDrU). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien:
De indicator eenzaam/niet geïsoleerd is niet apart gemonitord, hiervoor zijn nu de volgende indicatoren gebruikt: o
Ernstig eenzaam (stijgt van 6,6% naar 9,4%,).
o
Sociaal eenzaam (daalt van 31,4% naar 30,1%).
o
Emotioneel eenzaam (stijgt van 18,3% naar 28,1%).
Alle percentages liggen rond het gemiddelde in Nederland. Het is aannemelijk dat corona invloed heeft gehad op de uitkomst, veel activiteiten zijn toen geannuleerd. Wij veronderstellen dat de percentages op de langere termijn weer naar beneden bijgesteld worden, omdat we actief inzetten op het thema eenzaamheid door de organisatie van de Week van de Ontmoeting en door meer aandacht voor de publiciteit van de vele activiteiten die er zijn. Tegelijk is het goed te beseffen dat ontmoetingen preventief kunnen zijn tegen eenzaamheid maar in ernstige gevallen niet DE oplossing.
Inspanning 2022 3.2.3.1 Faciliteren van organisaties bij hun deelname aan de lokale week tegen de eenzaamheid (Kom Erbij) door ondersteuning te bieden bij de communicatie en door onderlinge verbindingen te realiseren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
3.2.3.2 In de nieuwe aanbesteding Huishoudelijke Hulp 2023 opnemen dat HH cliënten informeert over en stimuleert om deel te nemen aan welzijnsactiviteiten. Omschrijving (toelichting) 35
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
3.2.3.3 Oudewater Vitaal maakt afspraken met huisartsen en wijkverpleegkundigen over uitvoering (in groepsverband) van de Gezonde Leefstijl Interventie (GLI) voor de doelgroep senioren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.2.4 Meer ouderen zijn op de hoogte van de vervoersvoorzieningen in Oudewater (54%, rapportage preventief huisbezoek 2018). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.2.4.1 Plan van aanpak maken en uitvoeren voor versterken van vrijwillige vervoersvoorziening. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Een Plan van Aanpak is niet opgesteld maar er zijn veranderingen: De Vrijwillige Hulpdienst heeft de naam veranderd in 'Vervoer zonder Zorgen' en de communicatie verbeterd (er is een nieuwe website). De dienstverlening is vaak en via meerdere kanalen onder de aandacht gebracht. Voor veel inwoners blijkt de voorziening meerwaarde te hebben t.o.v. de regiotaxi: rechtstreeks van deur tot deur (en op verzoek zelfs achter de voordeur van bv een ziekenhuis), ruime tijd van de chauffeurs voor de inwoner. Ook de Touwtrein wordt vaker ingezet voor vervoer van inwoners binnen Oudewater.
36
3.2.4.2 Informatie over mogelijkheden vervoer verspreiden via zorgprofessionals en Huishoudelijke Hulp. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.2.5 Het percentage ouderen dat zich voorbereid voelt op een calamiteit is in 2022 groter dan 33% (rapportage preventief huisbezoek 2018). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.2.5.1 Als de actualiteit of signalen over de lokale situatie hierom vragen: voorlichting geven over risicovolle situaties voor m.n. ouderen in IJsselbode en social media (conform hitteplan dat in 2022 wordt gemaakt). Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.3.1 Het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet blijft in 2022 gelijk t.o.v. 45,5% onder ouderen en 40,5% onder volwassenen (Gezondheidsmonitor GGDrU 2017). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor, die in 2020 is afgenomen, zijn in oktober 2021 ontvangen. De monitor laat het volgende beeld zien: - Vrijwilligerswerk volwassen is gedaald naar 29,1% (regio 26,8% en landelijk 24,8%). - Vrijwilligerswerk 65+ is gedaald naar 37,4% (regio 29,9% en landelijk 28,1%). Ten opzichte van de provincie en de rest van Nederland doet Oudewater het wel beduidend beter.
37
Het is aannemelijk dat corona invloed heeft op de uitkomst, veel activiteiten zijn geannuleerd. Wij hopen dat de percentages op de langere termijn weer naar boven bijgesteld worden. Er zijn positieve signalen: het aantal vrijwilligers dat beschikbaar is via het Touwteam is flink gestegen. Tegelijk kan door vergrijzing het aantal vrijwilligers in de toekomst onder druk komen.
Inspanning 2022 3.3.1.1 Twee keer per jaar faciliteert de gemeente de Open Tafel voor vrijwilligersorganisaties. Het thema Ouderen Langer Thuis vindt (ook) daar zijn plek. We stimuleren de bekendheid met en verwijzing naar elkaars aanbod. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De organisatie van Open Tafels is vooruitgeschoven. Deels als gevolg van corona en later door capaciteitstekort. In 2023 is het plan om een Open Tafel te organiseren over het onderwerp mantelzorg: het signaleren van overbelasting en wijzen op/toeleiden naar ondersteuningsmogelijkheden in het voorliggend veld en in de formele ondersteuning. Het tweede deel van deze inspanning (stimuleren van bekendheid met en verwijzing naar elkaars aanbod) is wel gerealiseerd. Onder andere in de Netwerktafel Ouderen en de Werkgroep Ouderen Langer Thuis wordt veel gedeeld. Partijen weten elkaar goed te vinden in Oudewater.
Resultaat 3.3.2 Er zijn domeinoverstijgende samenwerkingsafspraken waardoor intramaurale zorg wordt voorkomen/ uitgesteld en crisissituaties worden voorkomen. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.3.2.1 We starten en faciliteren een bestuurlijke overlegtafel van aanbieder(s) wlz, zvw en wmo zorg en voorveld op het thema ‘versterking domeinoverstijgend werken’. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
38
3.3.2.2 We maken in de werkgroep OLT domeinoverstijgende afstemmings- en samenwerkingsafspraken met zorgprofessionals van Wlz zorg, zvw zorg, wmo zorg en met aanbieder(s) van informele zorg. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.4.1 Met externe partijen zijn afspraken gemaakt over voldoende gevarieerd aanbod van woningen voor ouderen. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.4.1.1 De Woningraat zet extra capaciteit in om senioren te kunnen ondersteunen/ te begeleiden in hun verhuiswens. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Veel extra capaciteit is niet beschikbaar. Binnen de mogelijkheden is dit onderdeel van hun werkwijze, voor nu en in de toekomst (waarin zorggeschikt wonen een aandachtpunt is).
3.4.1.2 In de planvorming worden hierover afspraken gemaakt met ontwikkelaars conform de woonvisie 2020-2025. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
3.4.1.3 We werken samen met lokale partners aan de invulling van de woonzorgvisie. 39
Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
OPGAVE: INWONERS VAN OUDEWATER MET MINDER KANS OP BETAALD WERK DOEN MEE IN DE SAMENLEVING
Waar staat deze opgave voor? We streven ernaar dat zo veel mogelijk inwoners mee kunnen doen in de Oudewaterse samenleving. We streven naar een integrale werkwijze waarbij inwoners zo goed mogelijk worden ondersteund zonder last te hebben van verschillen tussen wettelijke regimes. Daarbij wordt ingezet op een sterke samenwerking tussen Stadsteam en Ferm Werk, juist ook voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt?
We zijn begonnen met het actief doorverwijzen van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt naar het Stadsteam.
Het Stadsteam heeft bij de door Ferm Werk doorverwezen inwoners de hulpvraag boven tafel gekregen. De invulling van de hulpvraag geschiedde door inwoners door te verwijzen naar Wmovoorzieningen, sociale activering, schuldhulpverlening of vrijwilligerswerk.
Ferm Werk heeft verdere invulling gegeven aan de bestuursopdrachten.
Wat hebben we gedaan? Doorverwijzingen Stadsteam De integrale werkwijze heeft ertoe geleid dat in 2022 een begin is gemaakt met het actief doorverwijzen van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt naar het Stadsteam. Voor veel inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt is het Stadsteam de aangewezen partij om maatwerk te bieden, teneinde hen te kunnen laten meedoen naar vermogen. Voor sommige inwoners is ondersteuning via het Stadsteam het maximaal haalbare. Andere inwoners kunnen via sociale activering, schuldhulpverlening of vrijwilligerswerk op termijn denken aan betaald werk. Bestuursopdrachten Ferm Werk De huidige verdeelsleutels zijn onderzocht, wat heeft geleid tot een minder complexe verdeling, die sterk te relateren is aan de diensten die Ferm Werk levert. Deze wijziging treedt in werking na instemming van de gemeenteraden over de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling in 2023. De gewijzigde begroting 2022 is in januari 2022 voorgelegd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten en in april 2022 door het Algemeen Bestuur van Ferm Werk vastgesteld. Met de gewijzigde begroting is er beter inzicht in de kosten van de uitvoering; hiermee is de basis gelegd voor verdere transparantie in de dienstverlening.
Maatschappelijk effect 3.5 Inwoners van Oudewater met een geringe kans op betaald werk doen naar vermogen mee aan de maatschappij door middel van sociale en/of maatschappelijke participatie.
Resultaat
40
3.5.1 In 2022 zijn inwoners met een werkfitscore C en D (of inwoners met minder kans op betaald werk) van Ferm Werk verwezen naar het Stadsteam Oudewater. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.5.1.1 We monitoren de effecten van de verwijzingen van inwoners met een werkfitscore C & D van Ferm Werk naar het Stadsteam Oudewater Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
3.5.1.2 We evalueren de uitkomst hiervan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
OPGAVE: STATUSHOUDERS ZIJN INGEBURGERD Waar staat deze opgave voor? We willen dat nieuwe inwoners van Oudewater zich welkom voelen, zo snel mogelijk ingeburgerd zijn en meedoen aan de Oudewaterse samenleving. Hier werken we aan met onze maatschappelijke partners.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt?
De implementatie van de nieuwe Wet inburgering is uitgevoerd; inburgeringsplichtige nieuwkomers worden begeleid bij hun inburgering.
De samenwerking tussen het Stadsteam, Vluchtelingensteunpunt Groene Hart en Ferm Werk is versterkt waardoor de statushouders bij meerdere partijen in beeld zijn gekomen en meer maatwerk is geboden.
We hebben uitvoering gegeven aan de verhoogde taakstelling huisvesting statushouders.
Wat hebben we gedaan? Nieuwe Wet inburgering In 2022 is de nieuwe Wet inburgering van kracht geworden. Personen die onder deze nieuwe wet vallen 41
zijn verplicht een inburgeringstraject te doorlopen. Het is een lerend stelsel waarvoor veel inzet van verschillende partners is gevraagd. Ferm Werk verzorgt een deel van het inburgeringstraject. De uitvoering van de nieuwe Wet inburgering verliep, mede door externe factoren, vooral de eerste helft van het jaar niet altijd even makkelijk. De achterstand in het afnemen van intakes en het maken van een persoonlijk 'Plan inburgering en participatie (PIP)' die hierdoor was ontstaan, is in de tweede helft van het jaar weer ingelopen. De samenwerking tussen de verschillende ketenpartners is verbeterd. Tijdens het inburgeringstraject zijn er meerdere momenten waarbij de statushouder, Ferm Werk en Vluchtelingensteunpunt Het Groene Hart aanwezig zijn. Daarnaast heeft casuïstiekoverleg plaatsgevonden door het Stadsteam, Ferm Werk en Vluchtelingensteunpunt Het Groene Hart gezamenlijk . De Onderwijsroute was in 2022 nog niet beschikbaar. Door de samenwerking in U16-verband hebben we een alternatief (tussenoplossing) kunnen bieden voor de onderwijsroute. De verwachting is dat in 2023 zowel een hbo/wo-route als een mbo-route aangeboden kan worden aan de inburgeraars. De overige twee inburgeringsroutes (B1-route en de Zelfredzaamheidsroute) zijn volgens plan in 2022 aangeboden.
Taakstelling huisvesting statushouders Het Rijk bepaalt elk half jaar aan hoeveel vergunninghouders de gemeente een plaats om te wonen moet geven. We hebben binnen de gestelde termijn de verhoogde taakstelling kunnen uitvoeren zonder hiervoor extra woningen in te zetten.
Maatschappelijk effect 3.6 Inburgeraars kunnen beter meedoen in de samenleving, het liefst via betaald werk.
Resultaat 3.6.1 Vanaf de eerste dag krijgen inburgeraars begeleiding en wordt met hen een Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) opgesteld. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.6.1.1 De uitvoeringsorganisaties dragen ieder vanuit hun rol bij om de doelstellingen uit het PIP te realiseren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.6.2 Statushouders worden aangemeld voor de B1- de Onderwijs- of de Zelfredzaamheidsroute bij gecontracteerde taalaanbieders. Kwaliteit (indicator)
42
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.6.2.1 Samen met de regiogemeenten en de taalaanbieders werken we aan steeds beter taalonderwijs dat aansluit op de behoeften van de inburgeraars. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 3.6.3 Er is een lerend systeem opgezet dat gericht is op het verbeteren van het inburgeringsstelsel. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 3.6.3.1 Samen met alle uitvoeringspartijen wordt periodiek geëvalueerd om het stelsel steeds beter aan te laten sluiten op de behoefte van de statushouder. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Financiële analyse
43
Exploitatie
Begroting 2022 na wijzigingen
Werkelijk 2022
Verschil
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
2.432.262
2.022.731
409.531
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
105.891
88.473
17.418
6.3 Inkomensregelingen
2.835.939
2.750.204
85.735
6.4 WSW en beschut werk
382.356
364.000
18.356
6.5 Arbeidsparticipatie
275.652
252.617
23.035
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
202.762
206.183
-3.421
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
1.257.555
1.154.840
102.715
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
170.633
Lasten
1.490.034
1.319.401
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
5.683
53.201
-47.518
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
681.478
436.216
245.262
7.1 Volksgezondheid Totaal Lasten
444.577
471.606
-27.029
10.114.189
9.119.472
994.717
Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-741.167
-671.599
-69.568
6.3 Inkomensregelingen
-1.708.408
-1.758.618
50.210
6.5 Arbeidsparticipatie
0
0
0
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
-63.448
-59.247
-4.201
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
0
-26.158
26.158
7.1 Volksgezondheid
-10.000
-17.414
7.414
-2.523.023
-2.533.036
10.013
0.10 Mutaties reserves
-289.591
-288.647
-944
Totaal Onttrekkingen
-289.591
-288.647
-944
Gerealiseerd resultaat
7.301.575
6.297.789
1.003.786
Totaal Baten Onttrekkingen
Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:
44
Taakveld Analyse lasten
Bedrag
voordeel/ nadeel
6.1
In het voorjaar 2022 is er een plan geschreven voor de inrichting van informele onafhankelijke clientondersteuning. Wegens wisselingen van personeel en capaciteitsgebrek heeft de uitvoering van dit plan vertraging opgelopen. Met de aanbieder en vrijwilligersorganisatie zijn in november 2022 gesprekken geweest. In Q1 2023 kunnen we hier verder met betrokken partijen uitvoering aan geven.
158.800
voordeel
6.1
Oekraïne: het resterende budget zoals gemeld in de najaarsrapportage van 77.000 is voor een groot deel gerealiseerd. Het resterende budget wordt ingezet om Statenland versneld af te schrijven.
59.000
voordeel
6.1
Collectief vervoer: de kosten zijn nog verder gedaald in 2022 ten opzichte van 2021.
32.000
voordeel
6.1
Inburgering: een groot deel van 2022 is nodig geweest voor de implementatie van de nieuwe Wet inburgering. Niet alle statushouders die in 2022 in de gemeente zijn komen wonen, vallen onder de nieuwe wet. Hierdoor is een groot gedeelte m.b.t. kosten inburgeringsvoorzieningen nog niet besteed. De inburgeringsvoorzieningen worden bekostigd uit de specifieke uitkering inburgering, het niet-bestede bedrag wordt meegenomen ter besteding aan inburgeringsvoorzieningen in het volgende kalenderjaar.
78.000
voordeel
6.1
Budgetoverheveling Corona: het budget is niet ingezet, omdat er geen onverwachte kosten naar aanleiding van Corona zijn gemaakt.
38.000
voordeel
6.1
Voordelen op onderhoud vastgoed (Tjonkie, Cultuurhuis, Scouting en de Klepper), dit heeft een relatie met de reserve Onderhoud vastgoed.
56.000
voordeel
6.3
In 2022 is veel inzet geweest vanuit de ambtelijke organisatie voor de vluchtelingen opvang Oekraïne. Hierdoor zijn werkzaamheden blijven liggen die in 2023 ingehaald moeten worden.
104.000
voordeel
6.71
Wmo PGB: de maatregel uit de financiële heroriëntatie heeft een voordeliger effect dan vooraf ingeschat.
26.000
voordeel
6.71
Wmo Huishoudelijke hulp: de verstrekkingen zijn licht gestegen ten opzichte van 2021. In de begroting is alleen rekening gehouden met een tariefstijging.
-12.000
nadeel
6.71
Wmo Begeleiding: de verstrekking zijn afgenomen ten opzichte van 2021. Ondanks dat de tarieven zijn gestegen zorgt dit in totaliteit tot een voordeel.
81.000
voordeel
6.72
Jeugd maatwerk: vanaf 2021 is de daling ingezet op het aantal kinderen in zorg en de verstrekkingen. Deze daling was vorig jaar ook zichtbaar, maar voorzichtheidshalve is de begroting in 2022 niet volledig gecorrigeerd. De daling in kosten sluit aan bij het ingezette beleid en is naar verwachting structureel.
122.000
voordeel
6.72
Jeugd PGB: de maatregel uit de financiële heroriëntatie heeft een voordeliger effect dan vooraf ingeschat.
60.000
voordeel
6.81
Wmo Begeleiding: zie de toelichting bij taakveld 6.71.
-48.000
nadeel
6.82
Jeugd maatwerk: zie de toelichting bij taakveld 6.72.
199.000
voordeel
6.82
Samen Veilig Midden Nederland (SVMN): conform de financiële afrekening van SVMN heeft Oudewater een voordeel ten opzichte van de begroting. De onderbouwing is op regioniveau nog niet ontvangen.
44.000
voordeel
7.1
Afboeking GGiD: conform de RIB over de GGiD is de afboeking in 2022 gerealiseerd.
-41.000
nadeel
Overige
37.917
voordeel
Totaal mutaties lasten
994.717 voordeel
Taakveld Analyse baten
Bedrag
voordeel/ nadeel
6.1
Transitievergoeding Statenland opvang Oekraïne is lager uitgevallen dan ingeschat.
-20.000
nadeel
6.1
Inburgering: zie voordeel lasten. Het niet-bestede bedrag wordt meegenomen ter besteding aan inburgeringsvoorzieningen in het volgende kalenderjaar.
-40.000
nadeel
6.3
Oekraïne: in de najaarsrapportage is alleen rekening gehouden met de inkomsten uit het normbedrag voor gemeentelijke opvang. Voor de particuliere opvang ontvangt gemeente Oudewater volgens het normbedrag in 2022 een bedrag van ongeveer 84.000. Voor de gemeentelijke opvang is bij de najaarsapportage ene globale inschatting gemaakt voor de inkomsten uit het normbedrag, dit is ongeveer 40.000 te hoog ingeschat. De grootste oorzaak van deze afwijking is de correctie op het normbedrag van € 100 euro naar € 83 per dag per opvangplek.
45.000
voordeel
6.72
Jeugd maatwerk: terugvorderingen van voorgaande jaren (ouder dan 2021). Hiervoor mag geen vordering worden opgenomen in de boekhouding en is daarom voordelig op het resultaat.
46.000
voordeel
Overige
-20.987
nadeel
Totaal mutaties baten
10.013 voordeel
Totaal mutaties lasten en baten
Taakveld Mutaties reserves 0.10
45
1.004.730 voordeel
Bedrag Voordeel/ nadeel
Mutatie reserves
-944
Totaal mutaties reserves
-944
nadeel
Taakveld Budgetoverhevelingen
Bedrag
6.1
In het voorjaar 2022 is er een plan geschreven voor de inrichting van informele onafhankelijke clientondersteuning. Wegens wisselingen van personeel en capaciteitsgebrek heeft de uitvoering van dit plan vertraging opgelopen. Met de aanbieder en vrijwilligersorganisatie zijn in november 2022 gesprekken geweest. In Q1 2023 kunnen we hier verder met betrokken partijen uitvoering aan geven.
158.800
6.3
In 2022 is veel inzet geweest vanuit de ambtelijke organisatie voor de vluchtelingen opvang Oekraïne. Hierdoor zijn werkzaamheden blijven liggen die in 2023 ingehaald moeten worden.
104.434
7.1
Het betreft geoormerkt projectbudget (decentralisatie-uitkering) voor de periode 2020-2022 wat verkregen is bij de septembercirculaire in oktober 2020. Dit budget heeft een relatie met het resultaat/ inspanning van Taakveld 7.1 – Volksgezondheid: maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen. Uitvoering van Kansrijke Start sluit aan bij de Maatschappelijke agenda sociaal domein (Thema groei, ontwikkeling en leren), waarbij wordt ingestoken op preventie, en ondersteuning van kwetsbare inwoners om te voorkomen dat problemen groter worden en escaleren.
12.947
Totaal voorgestelde budgetoverhevelingen
276.181
Netto arbeidsparticipatie Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
73,4 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk
70,4 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk
2022
74,9 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk
72,2 % van de beroepsbev (15-75 jr) heeft betaald werk
Achterstand onder jeugd: werkloze jongeren Voor Oudewater geen gegevens bekend. Bron: Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel Periode
Oudewater
Nederland
2020 (Odw g.g.)
% 16- t/m 22-jarigen
2 % 16- t/m 22-jarigen
2021 (Odw g.g.)
% 16- t/m 22-jarigen
2 % 16- t/m 22-jarigen
Achterstand onder jeugd: kinderen in uitkeringsgezin Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
3 % van kinderen tot 18 jaar
6 % van kinderen tot 18 jaar
2021
4 % van kinderen tot 18 jaar
6 % van kinderen tot 18 jaar
Personen met een bijstandsuitkering Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2020
221,9 per 10.000 inwoners
459,7 per 10.000 inwoners
2021
185,4 per 10.000 inwoners
431,2 per 10.000 inwoners
Lopende re-integratievoorzieningen Bron: CBS
46
Periode
Oudewater
Nederland
2021
174,7 per 10.000 inwoners 15-64 jaar
197,7 per 10.000 inwoners 15-64 jaar
2022
175,5 per 10.000 inwoners 15-64 jaar
197,7 per 10.000 inwoners 15-64 jaar
Jongeren met jeugdhulp Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
10,3 % van alle jongeren tot 18 jaar
13,2 % van alle jongeren tot 18 jaar
2022
9,5 % van alle jongeren tot 18 jaar
13,2 % van alle jongeren tot 18 jaar
Jongeren met jeugdbescherming Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
1,2 % van alle jongeren tot 18 jaar
1,2 % van alle jongeren tot 18 jaar
2022
0,7 % van alle jongeren tot 18 jaar
1,2 % van alle jongeren tot 18 jaar
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Bron: GMSD Periode
Oudewater
Nederland
2021
620 per 10.000 inwoners
705 per 10.000 inwoners
2022
510 per 10.000 inwoners
700 per 10.000 inwoners
Eigen indicatoren Omschrijving
2020
2021
2022
Streefwaarde*
Jeugd & Wmo Meerjarige taakstelling op de kosten jeugdzorg met behoud van kwaliteit van zorg *Streefwaarde gebaseerd op een reguliere, coronavrije situatie Overige indicatoren worden opgesteld bij het nieuwe Sociaal Akkoord
47
€ € € 100.000 150.000 200.000
100% gerealiseerd in 2024 (€ 250.000)
Toelichting
PROGRAMMA 4 CULTUUR, ECONOMIE EN MILIEU Portefeuillehouder
Thema
Danny de Vries
Recreatie en toerisme, Kunst en cultuur
Ivo ten Hagen
Economische Zaken, Visie Vitaal Buitengebied
Bas Lont
Energietransitie, Duurzaamheid, Milieu
Walther Kok
Masterplan Binnenstad, Bibliotheek
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
3.1 Economische ontwikkeling
Algemeen economisch beleid
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening: - bedrijvenloket, ondernemersloket - stimuleren van en onderwijs aan startende ondernemers - aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven - financiële steunregelingen voor bedrijven waaronder land- en tuinbouw, veeteelt en visserij - regelen straathandel, markten en veemarkten - de BIZ-bijdrage (via baten categorie 2.2.1) - marktgelden en staanplaatsgelden markt en (via baten categorie 3.7) - kosten en overige opbrengsten van nutsbedrijven 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lokaal onderwijsbeleid: peuteropvang en peuterspeelzalen
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie Bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel en cultuurparticipatie 5.4 Musea
Activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: musea, exposities, archeologie, heemkunde, historische archieven
5.5 Cultureel erfgoed
Taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed
5.6 Media
Zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: bibliotheek
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Bevordering toerisme en openluchtrecreatie
7.4 Milieubeheer, energietransitie
Taken ter bescherming van het milieu, kwaliteit leefomgeving: - voorbereidingen voor grootschalige vormen van duurzame elektriciteit - faciliteren van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties t.b.v. beperking van energiegebruik in de gebouwde omgeving en de overgang naar duurzaam verwarmen
Overige ontwikkelingen
OPGAVE: CULTUUR Waar staat deze opgave voor? Cultuur nodigt uit om mee te doen en talenten te ontwikkelen (onder meer als goede start voor jeugd). Daarmee ontstaan stevige sociale netwerken. Culturele levendigheid voor en door inwoners trekt bezoekers naar de (binnen)stad en haar dorpen. Dat versterkt de eigen identiteit, de lokale economie en een positief vestigingsklimaat.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? Er is middels diverse initiatieven aandacht gegeven aan de herdenking van het rampjaar 1672 en de Oude Hollandse Waterlinie (Tentoonstelling Grote Kerk, schanskorven, Stadsbrouwerij). We mochten de band tussen verschillende culturele instellingen versterken en het concept voor de startnotitie Cultuur ligt klaar. Het Zomerfeest wordt georganiseerd voor de verjaardag van Oudewater.
48
Wat hebben we gedaan? Er is een samenwerking opgezet tussen verschillende culturele instellingen, uiteenlopend van muziek, theater, dans en beeldende kunst. De samenwerking is opgezet tussen culturele instellingen en ondernemers en met musea. Er ligt een concept startnotie Cultuur klaar en de opzet voor citymarketing wordt momenteel uitgerold. Daarnaast is Kunst en cultuur nauwer betrokken bij andere domeinen in de gemeentelijke organisatie, zoals Onderwijs.
Maatschappelijk effect 4.1 Bibliotheek draagt bij als belangrijke voorziening in verbinding met het sociaal domein, dicht op de leefwereld van inwoners
Resultaat 4.1.1 In de loop van 2022 heeft besluitvorming plaatsgevonden over de herontwikkeling van De Klepper/ Cultuurhuis en is de rol en de dienstverlening van de bibliotheek vastgelegd in een addendum op de huidige uitvoeringsovereenkomst. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Het biedboek voor De Klepper is eind 2022 gepubliceerd. In de eerste helft van 2023 is besluitvorming te verwachten over de selectie van de ontwikkelende partij. Daarbij wordt ook meer duidelijk over hoe de bibliotheekfunctie in De Klepper wordt ingevuld en hoe de samenwerking wordt vormgegeven.
Inspanning 2022 4.1.1.1 Bibliotheek neemt als kernpartner deel aan projectteam voor herontwikkeling van gebouw De Klepper/ Cultuurhuis. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Het biedboek voor De Klepper is eind 2022 gepubliceerd. In de eerste helft van 2023 is besluitvorming te verwachten over de selectie van de ontwikkelende partij. Daarbij wordt ook meer duidelijk over hoe de bibliotheekfunctie in De Klepper wordt ingevuld en hoe de samenwerking wordt vormgegeven.
OPGAVE: ENERGIETRANSITIE Waar staat deze opgave voor? Oudewater neemt maatregelen voor het beperken van CO2.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt?
49
De opwek van zon-op-dak (voor daken groter dan 15 kWp) is toegenomen van 3,7 GWh in 2021 naar 4,3 GWh in 2022.
Wat hebben we gedaan? In het lopende gebiedsproces voor thema's als bodemdaling, stikstof, ruilverkaveling en mobiliteit is ook energie meegenomen. De keukentafelgesprekken lopen door in 2023, alvorens er een advies wordt uitgebracht. Daarnaast is in april 2022 het ontwerpend onderzoek Landschappen van Verlangen afgerond, waarin onder andere het veenweidegebied van Oudewater als voorbeeld is genomen. Dit onderzoek heeft een routekaart opgeleverd hoe nieuwe energielandschappen onderdeel kunnen worden van de totale omgevingsopgave, waarbij de ruimtelijke kwaliteit behouden blijft. Het aantal zonnepanelen op grote daken (groter dan 15 kWp) is gegroeid met 2000. De verwachte jaarlijkse opbrengst stijgt van 3,7 GWh in 2021 naar 4,3 GWh in 2022, een toename van circa 16%. In de eerste helft van 2022 heeft een 8-weekse training Energieboswachters plaatsgevonden. Hoofddoel van de training is dat lokale natuur- en landschapsorganisaties en energie-initiatieven beter is staat zijn om conceptplannen voor nieuwe zonneparken of windparken op ecologische aspecten te beoordelen en te verbeteren. Vanuit gemeente Oudewater hebben twee inwoners deelgenomen aan de training. In 2022 zijn de voorbereidingen getroffen voor: - Het volledig ontzorgen van huiseigenaren met slecht geïsoleerde woningen en een kleine beurs bij het isoleren van spouwmuur of vloer.
- Het adviseren over en uitvoeren van duurzame maatregelen in woningen van inwoners met kleine beurs. In 2022 heeft Duurzame Energiecoöperatie Oudewater hiervoor met succes een pilot uitgevoerd bij 10 woningeigenaren. In 2023 kunnen alle bewoners uit de doelgroep gebruik maken van deze regeling, die energiecoöperatie Energie Oudewater uitvoert. Het gaat om het adviseren over energiebesparing, het nemen van duurzame maatregelen in/aan de woning en het vervangen van witgoed. - Het uitvoeren van een ecologisch onderzoek ter voorbereiding op een tienjarige ontheffing van de wet Natuurbescherming. Daarmee wordt het isoleren van spouwmuren en daken en het plaatsen van zonnepanelen mogelijk zonder dat daarvoor een individuele ontheffing nodig is. Dit onderzoek vindt plaats samen met Woningraat en de provincie.
Maatschappelijk effect 4.2 Iedereen levert een bijdrage aan de energietransitie. 4.4 Hernieuwbare energie realiseren.
Resultaat 4.2.1 Inwoners en bedrijven nemen initiatief om energiebesparende maatregelen te realiseren. Wij ondersteunen inwoners om stappen te zetten in de verduurzaming van de woning. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.2.1.1 We ondersteunen lokale collectieve energie-initiatieven. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
50
Kwaliteit (toelichting)
4.2.1.3 We zetten het energieloket Jouwhuisslimmer.nl in als eerste aanspreekpunt. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.4.1 In 2022 wordt uitvoering gegeven in regionaal verband aan de RES 1.0. Tevens wordt gestart met de ontwikkeling van RES 2.0 Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Omgevingswet schrijft voor dat RES 2.0 MER-plichtig is als deze nieuwe kaders bevat. Om die reden is besloten door het Nationaal Programma RES om te werken aan een voortgangsdocument RES 1.0 dat in Q2 2023 beschikbaar komt. De herijking van de RES, waarvoor dus een Plan-MER wordt doorlopen, ligt dan in 2025 voor ter besluitvorming.
Inspanning 2022 4.4.1.1. We werken in de regio samen aan een Regionale Energie Strategie voor elektriciteit en warmte. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.4.2 In 2022 wordt één gebiedsproces duurzame elektriciteit gestart. Kwaliteit (indicator)
51
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.4.2.1. Samen met inwoners in het gebied en stakeholders wordt een ontwerpend plan gemaakt voor het gebied Ruige Weide. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
OPGAVE: CULTUREEL ERFGOED Waar staat deze opgave voor? Historische gebouwen, plekken en landschappen zijn belangrijke dragers van gebeurtenissen en verhalen. Cultureel erfgoed vertegenwoordigt economische, sociale en cultuurhistorische waarden. Geef de toekomst een verleden. Erfgoed = Identiteit en is van belang bij het maken van de omgevingsvisie, ruimtelijk beleid en ruimtelijke plannen, maar heeft ook invloed op mentaal verbonden voelen bij een plek.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? In 2019 is de cultuurhistorische waardenkaart vastgesteld. Nu er zoveel veranderingen op komst zijn in het landelijk gebied is besloten om de verschillende waarden van de polders nader te onderzoeken. De sterk verouderde archeologische verwachtingen- en waardenkaart was ook aan vervanging toe om adequaat te kunnen reageren op plannen en in de aanloop naar de uitvoering van de Omgevingswet. In deze tijd van snelle veranderingen is het koesteren en accentueren van de identiteit belangrijk voor een waardevaste toekomst. In het jaar van 350 jaar Oude Hollandse Waterlinie hebben meer mensen kennis kunnen nemen van deze geschiedenis van Oudewater. We hebben gewerkt aan het herstel van het cultuurhistorisch landschap door toevoeging van kleine landschapselementen.
Wat hebben we gedaan? • Polderbeschrijvingen gemaakt en beschrijvingen van 29 karakteristieke objecten. • Het archeologiebeleid geüpdatet. • Aandacht besteed aan herdenking 1572 - o.a. cijfers in de Grote Kerk en bibliotheek en bordje aan Stadhuis. • Aandacht besteed aan herdenking 1672 - o.a. schanskorf, fietsroute. • Kleine landschapselementen toegevoegd. • Via advisering, vergunningen en subsidies is gewerkt aan behoud van monumentale waarden. • Reactief is voorlichting gegeven over het verduurzamen van monumenten.
Maatschappelijk effect Iedereen kan kennisnemen van de cultuurhistorische waarden en deze ervaren en/of benutten. 4.5 Bescherming van erfgoed om daarmee het bewustzijn van de (boven)lokale geschiedenis bij bewoners en bezoekers te vergroten en de lokale identiteit te behouden.
52
Resultaat 4.5.1 Cultuurhistorie is onderdeel van de omgevingsvisie, ruimtelijke plannen en projecten, duurzaamheidsvraagstukken en recreatie en toerisme. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.5.1.1 Erfgoedadvisering wordt integraal meegenomen in projecten en plannen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
4.5.1.2 Cultuurhistorie is vast agendapunt bij TCPO. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.5.2 Beleefbare cultuurhistorie – de verhalen van Oudewater worden verteld via verschillende communicatiemiddelen. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.5.2.1 Met (boven) lokale erfgoedpartners activiteiten en middelen ontwikkelen om verhaal Oude Hollandse Waterlinie en 1572 te vertellen. Omschrijving (toelichting)
53
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.5.3 Geactualiseerd archeologisch beleid. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.5.3.2 Archeologische agenda opstellen en aan de raad ter vaststelling voorleggen in Q1 2022 Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
OPGAVE: ECONOMIE Waar staat deze opgave voor? Om kwalitatief goede en toekomstbestendige vestigingslocaties voor bedrijven in Oudewater te houden werkt de gemeente samen met partners waaronder BIZ-vereniging Tappersheul (VITAP), politie en veiligheidsregio aan een aantrekkelijk en veilig bedrijventerrein Tappersheul. Daarnaast wil de gemeente de economische vitaliteit van Oudewater verbeteren. Hiervoor is het belangrijk samen met ondernemers te werken aan economische uitdagingen die geformuleerd zijn in het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? De samenwerking met de ViTap en de OVO is geïntensiveerd, waardoor ondernemers directer betrokken zijn bij economische vraagstukken. In 2022 is schade aan de Hoenkoopse brug ontdekt waardoor er een beperking voor vrachtverkeer op de brug gelegd werd. Om een voor iedereen werkbare oplossing te vinden is het ondernemersperspectief meegenomen.
Wat hebben we gedaan? In 2022 is gewerkt aan het Plan van Aanpak voor een Vitale Binnenstad, dit wordt vervolgd in 2023. Er zijn gesprekken gevoerd met KPN en Delta Fiber over de aanleg van glasvezel in Oudewater. De gemeente heeft de belangen van kleinere kernen zoals Hekendorp hierbij onder de aandacht gebracht
54
van de providers. In deze gebieden zitten veel agrarische ondernemers die veel bandbreedte nodig hebben voor hun bedrijfsvoering. In U10-verband hebben we de opgave Werklocaties opgenomen in het (IRP) Integraal Ruimtelijk Perspectief. Oudewater werkt hierin samen met de Utrecht-West gemeenten en het PBUW (Platform Bedrijvenkring Utrecht West).
Maatschappelijk effect 4.6 Vergroten van de economische vitaliteit van Oudewater en het behoud van een levendige binnenstad.
Resultaat 4.6.1 Lokale economische uitdagingen zijn aangepakt. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.6.1.1 Herijking van het economisch beleid en actieplan met de Ondernemers Vereniging Oudewater (OVO) naar aanleiding van de corona pandemie. Omschrijving (toelichting)
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
4.6.1.2 Een verbeterde samenwerking met ondernemers(verenigingen) ten behoeve van de uitvoering van de economische uitdagingen uit het economisch actieplan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.6.2 Een verbeterde gemeentelijke dienstverlening aan het lokale bedrijfsleven, gemeten in de tweejaarlijkse ondernemerspeiling. Kwaliteit (indicator) 55
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.6.2.1 Conform het economisch beleidsplan in de regio en de provincie de belangen behartigen voor de Oudewaterse economie. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.6.3 Een economische toekomstvisie en actieplan voor de binnenstad van Oudewater. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Op dit moment werken we als gemeente samen met de lokale partners en stakeholders om de uitwerking van dit plan te realiseren.
Inspanning 2022 4.6.3.1 Opstellen van een economische toekomstvisie samen met OVO en vastgoedeigenaren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Op dit moment werken we als gemeente samen met de lokale partners en stakeholders om de uitwerking van dit plan te realiseren.
OPGAVE: RECREATIE EN TOERISME Waar staat deze opgave voor? Oudewater wil een gemeente zijn waar toeristen en recreanten graag hun vrije tijd doorbrengen. Een aantrekkelijk toeristisch aanbod draagt bij aan een aantrekkelijke leef- en recreëeromgeving, de sociale 56
betrokkenheid van de inwoners en bezoekers, het in stand houden van voorzieningen en een goed vestigingsklimaat voor ondernemers. De gemeente draagt hieraan bij door initiatieven te faciliteren en te verbinden.
Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? • Structureel overleg tussen allerlei partijen in de stad met als doel borging van activiteiten en werkzaamheden. • Aandacht voor allerlei activiteiten / initiatieven zoals herdenking 1572 (o.a. Madurodam, plaquette, expositie), rampjaar 1672, de Oude Hollandse Waterlinie (o.a. tentoonstelling Grote Kerk, schanskorven, Stadsbrouwerij). • Start Verjaardag van Oudewater en ‘zomerfestival’ – Muziekkoepel. • Uitrollen nieuwe huisstijl / kernboodschap Oudewater. • Bebording Hollands Utrechts Polderpad en nieuwe wandelroute Hollandse IJsselpad.
Wat hebben we gedaan? • Samenwerkingen opgezet of opnieuw opgestart d.m.v. instellen (inwoners)werkgroepen op het gebied van o.a. natuurlijk (buitengebied), waterrecreatie, historisch, kunst & cultuur, horeca en evenementen. Gebaseerd op kernboodschap Oudewater: Natuurlijk, Historisch, Kleurrijk). • Verbindingen leggen tussen de verschillende werkgroepen / andere domeinen. • (Concept) Startnoties of samenwerkingsovereenkomsten in de maak m.b.t. de borging van verschillende wensen/activiteiten. • Realisatie projecten via andere gremia zoals Utrechtse Waarden.
Maatschappelijk effect 4.7 Oudewater staat onder bezoekers en inwoners bekend om zijn aantrekkelijke binnenstad en routegebonden recreatie door het cultuurhistorisch landschap.
Resultaat 4.7.1 De gemeente faciliteert de verbreding van toeristische en recreatieve activiteiten in de gemeente voor recreanten (lokaal/regionaal) en toeristen (nationaal/internationaal). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Inspanning 2022 4.7.1.1 Verbetering van faciliteiten routegebonden recreatie (uitbreiding routenetwerk). Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
4.7.1.2 In samenwerking met partners initiatieven ontplooien middels werkgroepen en het TCPO. Omschrijving (toelichting) 57
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Financiële analyse Exploitatie
Begroting 2022 na wijzigingen
Werkelijk 2022
Verschil
151.604
94.264
57.340
0
38.800
-38.800
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
38.431
20.314
18.117
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
74.330
76.440
-2.110
5.4 Musea
30.247
34.338
-4.091
5.6 Media
237.537
238.629
-1.092
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
107.966
89.029
18.937
Lasten 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie
7.4 Milieubeheer
749.260
453.760
295.500
Totaal Lasten
1.389.375
1.045.575
343.800
Baten 0.5 Treasury 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
0
0
0
-132.049
-55.189
-76.860
0
-38.800
38.800
0
-2.577
2.577
5.4 Musea
-7.274
-12.171
4.897
5.6 Media
-58.971
-60.015
1.044
-589
-5.545
4.956
7.4 Milieubeheer
-232.518
-6.053
-226.465
Totaal Baten
-431.401
-180.350
-251.051
Gerealiseerd resultaat
957.974
865.225
92.749
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:
58
Taakveld Analyse lasten 3.3
De gemeente voert administratie voor bedrijveninvesteringszone (BIZ) Tappersheul. De gemeente ontvangt de bijdrage van de BIZ en keert deze weer als subsidie uit. Er is minder uitgekeerd aan de BIZ. Voor de gemeente heeft dit in feite geen effect.
26.021
voordeel
3.3
Bij de Kadernota 2022 is besloten incidenteel € 50.000 vrij te maken voor onderzoek naar Revitalisering Tappersheul en te dekken uit de opbrengsten grondverkoop Tappersheul III. Daarvan is een gedeelte uitgegeven. De resterende werkzaamheden worden in 2023 uitgevoerd. Het restantbudget wordt als budgetoverheveling meegenomen.
31.319
voordeel
3.4
Uitgaven voor project Versterking Vitaliteit Binnenstad Oudewater. Hiertegenover staat een subsidie van de provincie (zie ook onder baten).
-38.800
nadeel
4.3
Peuteropvang: minder besteed doordat minder capaciteit beschikbaar was bij de GGD dan verwacht voor de inspecties van opvanglocaties.
18.117
voordeel
5.7
Bootinlaat Westerwal wordt pas in 2025/2026 gerealiseerd. Inmiddels is besloten dat de boothelling in eigendom komt van de VVE, bedrag is niet meer nodig.
18.937
voordeel
7.4
Afrekening ODRU viel lager uit. Restantbedrag voor gespreksleider op dossier Pluimveebedrijf wordt overgeheveld naar 2023.
60.855
voordeel
7.4
Klimaatakkoord: door capaciteitsgebrek minder uitgegeven. Restant wordt overgeheveld naar 2023.
148.161
voordeel
7.4
Aanpak energiearmoede: via een specifieke uitkering zijn middelen ontvangen van het Rijk. Door capaciteitsgebrek is laat in het jaar gestart en is nog weinig uitgegeven. De uitvoering vindt plaats in 2023, de verkregen middelen kunnen tot eind 2023 besteed worden.
86.483
voordeel
-7.293
nadeel
Overige Totaal mutaties lasten en baten Taakveld Analyse baten
343.800 voordeel Bedrag voordeel/ nadeel
3.3
De gemeente voert administratie voor bedrijveninvesteringszone (BIZ) Tappersheul. De gemeente ontvangt de bijdrage van de BIZ en keert deze weer als subsidie uit. Er is minder uitgekeerd aan de BIZ. Voor de gemeente heeft dit in feite geen effect.
-26.860
nadeel
3.3
Bij de Kadernota 2022 is besloten € 50.000 vrij te maken voor onderzoek naar Revitalisering Tappersheul en te dekken uit de opbrengsten grondverkoop Tappersheul III. Deze opbrengsten zijn nog niet gerealiseerd doordat de verkoop van gronden is vertraagd en er daardoor nog geen winstneming kon plaatsvinden. Het restantbudget wordt als budgetoverheveling meegenomen.
-50.000
nadeel
3.4
Subsidie van de provincie ontvangen voor project Versterking Vitaliteit Binnenstad Oudewater.
38.800
voordeel
7.4
De begrote rijksbijdrage voor de uitvoering van het klimaatakkoord loopt via de Algemene Uitkering en wordt daarom ontvangen in programma 7.
140.795
nadeel
7.4
Aanpak energiearmoede: de ontvangen middelen van het Rijk worden via de Sisa verantwoord. Door capaciteitsgebrek is laat in het jaar gestart en is nog weinig uitgegeven, waardoor ook een lagere bijdrage uit de SPUK energiearmoede benodigd is.
-86.483
nadeel
7.4
Overige
14.287
voordeel
Totaal mutaties baten
251.051
nadeel
Totaal mutaties lasten en baten
92.749 voordeel
Taakveld Budgetoverhevelingen
Bedrag
7.4
Inzet gespreksleider op dossier Pluimveebedrijf
7.4
Uitvoeringskosten Klimaatakkoord
3.3
Revitalisering Tappersheul I en II (lasten)
34.142
3.3
Revitalisering Tappersheul I en II (baten)
-50.000
Totaal voorgestelde budgetoverhevelingen
133.737
Hernieuwbare elektriciteit Bron: RWS
59
Bedrag voordeel/ nadeel
8.800 140.795
Periode
Oudewater
Nederland
2019
10,0 % van totale elektriciteit
20,0 % van totale elektriciteit
2020
14,9 % van totale elektriciteit
26,8 % van totale elektriciteit
Banen Bron: CBS / LISA Periode
Oudewater
Nederland
2020
730,4 per 1.000 inwoners 15-65 jr
796,2 per 1.000 inwoners 15-65 jr
2021
741,5 per 1.000 inwoners 15-65 jr
805,5 per 1.000 inwoners 15-65 jr
Vestigingen (van bedrijven) Bron: LISA Periode
Oudewater
Nederland
2020
203,8 per 1.000 inwoners 15-65 jr
158,1 per 1.000 inwoners 15-65 jr
2021
212,8 per 1.000 inwoners 15-65 jr
165,1 per 1.000 inwoners 15-65 jr
Functiemenging Bron: CBS / LISA Periode
Oudewater
Nederland
2020
51,6 Verhouding banen – woningen
53,2 Verhouding banen – woningen
2021
51,9 Verhouding banen – woningen
53,3 Verhouding banen – woningen
60
PROGRAMMA 5 SPORT EN ONDERWIJS Portefeuillehouder
Thema
Bas Lont
Onderwijs en Onderwijshuisvesting
Walther Kok
Sport
Omschrijving Dit programma bevat de thema’s onderwijs en sport. Kern van dit programma (ontleend aan de strategische visie 'Oudewater is zijn toekomst Waard') is:
Het bevorderen van deelname aan voor- en vroegschoolse educatie.
Het voorkomen en bestrijden van schooluitval.
Het in stand houden van sportaccommodaties (waaronder het huidige zwembad Statenland en het realiseren van een nieuw 12-maandenbad).
Het volgen en in onderlinge samenhang bezien van de ontwikkelingen rond sociaal-culturele voorzieningen en sportaccommodaties vanuit het oogpunt van structurele bezetting, kostendekkendheid en maatschappelijke/bedrijfseconomische trends; met de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord krijgen nieuwe samenwerkingen tussen het sociaal domein en de sportwereld vorm en stimuleren we in algemene zin sporten en bewegen voor doelgroepen waar de beweegnorm vaak onvoldoende gehaald wordt.
Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
4.1 Openbaar basisonderwijs
Taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: - bestuurskosten voor gemeenten die zelf bestuur zijn - primair openbaar basisonderwijs, bewegingsonderwijs (inclusief schoolzwemmen) - de huur van bv. een gymnastieklokaal - passend onderwijs
4.2 Onderwijshuisvesting
Taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs: - nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen - verhuur - opstellen programma onderwijshuisvesting - vandalismebestrijding
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lokaal onderwijsbeleid, leerlingenvoorzieningen en onderwijsondersteuning: - ondersteuning leerkrachten en directie - uitgaven bijzonder onderwijs (incl. bewegingsonderwijs en schoolzwemmen voor leerlingen bijzonder onderwijs, maar excl. huisvesting) - achterstandenbeleid - coördinatie samen naar school, passend onderwijs - volwasseneneducatie - leerlingzorg en leerlingbegeleiding - leerlingenvervoer (incl. voor leerlingen openbaar onderwijs) - stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten
5.1 Sportbeleid en activering
Niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport zoals: stimuleren van topsport, ondersteunen en stimuleren recreatieve sportbeoefening, ondersteunen van organisaties die zich bezig houden met sport, sport in buurt- en combinatiefuncties
5.2 Sportaccommodaties
Alle accommodaties voor sportbeoefening
Overige ontwikkelingen Onderwijs De oorlog in Oekraïne zorgde voor een toestroom van mensen uit Oekraïne die hun veiligheid in Nederland zochten, ook in Oudewater. Voor de Oekraïense vluchtelingkinderen in de basisschoolleeftijd is in maart een opvangklas opgezet. Vanaf eind maart konden kinderen terecht in deze klas. De kinderen werden door een Oekraïense docent en een aantal vrijwilligers warm opgevangen bij de Immanuelschool. De opvang was vooral gericht op het laten landen van de kinderen, ze een veilig gevoel te geven, 61
activiteiten en wat Nederlandse woordjes en gewoonten te leren. Sinds de zomervakantie is er echt sprake van nieuwkomersonderwijs met veel aandacht voor het leren van de Nederlandse taal. Na een jaar in de nieuwkomersklas kunnen de kinderen uitstromen naar een van de basisscholen in de gemeente. Oekraïense leerlingen in de leeftijd van het voortgezet onderwijs konden naar de internationale schakelklas Ithaka in Utrecht. Daar waren allerlei voorzieningen getroffen om deze kinderen een fijne onderwijsplek te bieden. Deze leerlingen konden gratis gebruikmaken van het openbaar vervoer om op school te komen. Jonge kinderen in de leeftijd van 2,5-4 jaar mochten tot de zomervakantie een dagdeel naar een peutergroep en na de zomervakantie konden zij - met een indicatie voor voorschoolse educatie- drie dagdelen naar een peutergroep waar voorschoolse educatie aangeboden werd. Op 1 augustus sloot de openbare basisschool Goejanverwelle in Hekendorp haar deuren. Na ten minste 270 jaar kwam een einde aan het geven van lager onderwijs in Hekendorp. Het schoolbestuur heeft besloten de school te sluiten omdat het aantal leerlingen bleef dalen en er geen perspectief is op groei.
Een door de gemeente ingeschakeld adviesbureau heeft nog onderzocht of sluiting van de Goejanverwelleschool voorkomen kon worden, maar ook het adviesbureau heeft moeten constateren dat de Goejanverwelleschool geen toekomst had. Voor de openbare basisschool in de kern Oudewater, De Schakels, heeft het schoolbestuur onderzocht of een samenvoeging met een bijzondere school tot samenwerkingsschool mogelijk is om zo het onderwijs met een openbaar karakter in Oudewater te behouden. Ook De Schakels kampte met een daling van het aantal leerlingen. Het is het schoolbestuur niet gelukt om een fusiepartner te vinden om tot een samenwerkingsschool te komen. Een samenwerkingsschool blijkt financieel niet aantrekkelijk voor de andere schoolbesturen. Door het succes van het onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen steeg het aantal leerlingen op De Schakels van 64 naar 75 leerlingen. Dit betekent dat de school voor het eerst sinds 2011 boven de voor Oudewater specifieke opheffingsnorm zit van 67 leerlingen. De school wordt, zonder dat gebruikgemaakt hoeft te worden van de wettelijke regelingen voor kleine scholen, de komende drie jaar door de minister sowieso bekostigd (en niet van rechtswege opgeheven). Het aantal leerlingen dat regulier onderwijs volgt, blijft wel dalen.
Het schoolbestuur heeft besloten geen samenwerkingsschool op te richten maar door te gaan met het aanbieden van voltijds openbaar basisonderwijs aan hoogbegaafde leerlingen op De Schakels en vanaf 1 augustus 2023 geen regulier openbaar onderwijs meer aan te bieden. Sport Na de coronacrisis hebben de sportverenigingen dit jaar last gehad van de energiecrisis en een hoge inflatie. De werkzaamheden van de sportaanbieders zijn daardoor verder onder druk gekomen, maar met creativiteit en hard werken lijken de sportverenigingen zich erdoorheen te slaan. Oudewater Vitaal is gedurende het jaar actief geweest met de organisatie van activiteiten waarmee Oudewaternaren uitgenodigd werden om in beweging te komen en sportorganisaties ondersteund werden bij hun werkzaamheden.
Opgaven Wat heeft Oudewater met deze opgave bereikt? Onderwijs Kinderopvang De kwaliteit en veiligheid van de kinderopvang is op orde. Het toezicht op de kinderopvang wordt gedaan door inspecteurs van de GGD. Alle geïnspecteerde kinderopvanglocaties voldoen in 2022 aan de eisen die de wet Kinderopvang stelt. Voor- en vroegschoolse educatie Alle kinderen hebben recht op een goede start met gedegen onderwijs en op gelijke kansen in het onderwijs. Taalverwerving is belangrijk: laaggeletterdheid levert op latere leeftijd problemen op. Voorschoolse educatie (VE) helpt om taalachterstanden aan te pakken en kinderen goed voor te bereiden op de overgang naar de basisschool, wanneer zij de leeftijd van 4 jaar bereiken. Alle kinderen met een indicatie voor voor- en vroegschoolse educatie hebben een plek gekregen bij een VE-peutergroep. Er waren gemiddeld per maand steeds tussen de 12 en 17 VE-plekken bezet. Er
62
is een continue doorstroom van kinderen die vanaf tweeënhalf jaar tot aan hun vierde verjaardag naar een VE-peutergroep gaan. Voor elke peuter is een goede voorbereiding op de basisschool belangrijk, ook als zij geen risico op taalachterstanden hebben. In 2022 maakten drie gezinnen gebruik van de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor een dagdeel peuteropvang en zij hebben die ook ontvangen. Deze gezinnen konden geen kinderopvangtoeslag via de belastingdienst aanvragen omdat zij daar niet voor in aanmerking kwamen, bijvoorbeeld omdat één ouder niet werkt. Leerlingenvervoer Het leerlingenvervoer heeft in 2022 ook in Oudewater te maken gekregen met het landelijke chauffeurstekort. Door de Oudewater, Woerden, De Ronde Venen en Stichtse Vecht is er intensief contact geweest met de twee vervoeraanbieders. Aan een van de vervoerders is voor de start van het schooljaar 2022-2023 meer financiële ruimte geboden om duurdere onderaannemers in te zetten, waardoor uitval van vervoer wordt voorkomen. Onderwijshuisvesting Schoolgebouw Hekendorp Het schoolgebouw van de Goejanverwelleschool in Hekendorp is op 1 oktober teruggegeven aan de gemeente. Sport Beweeggedrag In samenwerking met Oudewater Vitaal, de sportaanbieders en door de inzet van middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs en het Sportakkoord, is extra ingezet op groepen die achterbleven in beweeggedrag.
Vanuit het lokaal sportakkoord zijn sportaanbieders periodiek samengekomen om kennis uit te wisselen en in beeld te brengen welke behoeften er nog in de gemeente spelen rondom sport en bewegen. Wat heeft Oudewater gedaan? Onderwijs Nationaal Programma Onderwijs (NPO) In de loop van 2022 leek corona eindelijk voorbij. Dit geldt helaas nog niet voor de nadelige effecten die corona op de kinderen en jongeren heeft gehad. In samenwerking met de scholen en het Stadsteam zijn activiteiten uitgevoerd die leerlingen helpen hun leervertraging in te halen en hun mentaal welbevinden te verbeteren na corona. De activiteiten zijn vastgelegd in het plan Programma Onderwijs Oudewater 2022-2023 en gefinancierd met NPO-gelden die de gemeente vanuit het Rijk ontvangen heeft. Met succes is op de VE-peutergroep bij Jip en Janneke een aantal uren per week een extra pedagogisch medewerker ingezet op de groep, waardoor meer één op één aandacht mogelijk was en er meer tijd was om ouders te betrekken bij de ontwikkeling van hun kind. Dit gaf rust op de groep. Ook is met succes taalvisite opgezet door de bibliotheek. Eind 2022 zijn negen gezinnen gekoppeld aan een taalvrijwilliger die bij de gezinnen thuis komt voorlezen en taalspelletjes met de kinderen doet.
Verder is de samenwerking tussen de scholen en het Stadsteam verbeterd, zij weten elkaar steeds beter en sneller te vinden wanneer er zorgen zijn rondom kinderen. In het jaar 2023 tot en met juli 2025 krijgt het programma een vervolg. Oudewater Vitaal en verschillende cultuurinstellingen zijn bezig met het voorbereiden van mooie activiteiten op het gebied van sport, cultuur en techniek voor alle kinderen in de basisschoolleeftijd in Oudewater. De genoemde activiteiten die in 2022 succesvol waren, worden verlengd. Onderwijshuisvesting Cultuurhuis Het schoolbestuur van De Vier Windstreken heeft aangegeven dat er geen vier lokalen meer beschikbaar zijn voor de transformatie. Twee van de vier lokalen zijn het komende schooljaar nog nodig vanwege de opvang van Oekraïense leerlingen en de vorming van een extra groep.
63
Financieel gezien is het niet haalbaar om het transformatieplan uit te voeren met twee lokalen. Deze nieuwe situatie heeft gevolgen voor het plan dan wel de fasering. Met de beide schoolbesturen zijn wij hierover in gesprek. Wij onderzoeken en bespreken daarbij ook de mogelijkheid voor een tijdelijk gebruik van de leegstaande lokalen. Sport Huurcompensatie Om de sportverenigingen te ondersteunen na de beperkingen die ontstaan zijn tijdens de coronacrisis, is de huur van de sportaccommodaties door de gemeente gecompenseerd. Hiervoor is bij het Rijk de Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties aangevraagd. Sportakkoord De uitvoering van het Sportakkoord is, na een stroeve periode tijdens de coronacrisis, goed op gang gekomen. Diverse projecten (zoals de organisatie van nieuwe beweegevenementen en het aanbieden van cursussen) zijn gezamenlijk opgepakt en nieuwe groepen zijn in beweging gebracht. Zwembad Oudewater Eind 2021 is in het kader van het Didam-arrest een selectie gehouden voor een partij die het nieuwe zwembad in Oudewater wil realiseren. Hieruit is SBZO geselecteerd. In februari 2022 heeft de gemeente positief besloten over het onder voorwaarden sluiten van overeenkomsten met SBZO. Na het raadsbesluit is SBZO aan de slag gegaan om het bouwplan door een architect nader uit te werken. Ook zijn de technische installaties verder uitgewerkt.