B4 Ferm Week Gewijzigde Begroting FermWerk 2022 definitief.pdf
Tekst van het document
Begroting 2022 – 2025
Inhoudsopgave
Voorwoord
3
Algemene en financiële uitgangspunten
5
Beleidsvoornemens 2022
5
Gewenste bezuinigingen per gemeente
7
Uitgangspunten uitvoeringskosten
11
Ontwikkeling volume
12
Verdeelsleutels
13
Spoorboekje 2022
14
Totaaloverzicht baten en lasten
15
Programma’s
17
Programma 1: Inkomensregelingen
18
Programma 2: Arbeidsparticipatie
21
Programma 3: SW-bedrijf en Nieuw Beschut
23
Programma 4: Aanvullende dienstverlening
25
Paragrafen Paragraaf bedrijfsvoering
27
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
29
Paragraaf financiering
32
Paragraaf verbonden partijen
34
Bijlagen
35
Kerncijfers per gemeente
36
Financiële begroting
44
Totaaloverzicht van baten en lasten en de toelichting
44
Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting
45
Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld
46
Meerjaren begroting 2022-2025
2
27
47
Begroting 2022 – 2025
Voorwoord
Voor u ligt de gewijzigde begroting 2022 met de meerjarenraming 2023-2025. De afgelopen drie maanden is door medewerkers van Ferm Werk hard gewerkt om de begroting compleet te verbouwen. Hierbij is intensief samengewerkt met de vier gemeenten. Ik ben alle betrokkenen zeer erkentelijk voor de inzet en bijdrage aan dit resultaat. Deze aanpassing van de begroting was nodig omdat de juridische structuur per 1 januari 2022 vereenvoudigd is. Er is nu sprake van één begroting voor één juridische entiteit: de Gemeenschappelijke Regeling Ferm Werk. De NV en beide stichtingen worden in het begin van 2022 ontbonden. Daarnaast biedt de voorliggende begroting beter inzicht in de kosten van de uitvoering en zijn de verschillende (uitvoerings-)programma’s herschreven. Ondanks de flinke stappen die gezet zijn in relatief weinig tijd begrijpen wij dat het eindresultaat nog niet zaligmakend is. De voorliggende begroting is nog niet in evenwicht met de financiële wensen van de gemeenten. Het komende jaar zijn er nieuwe stappen nodig om te zoeken naar het door alle partijen gewenste evenwicht in
beschikbare middelen en het gewenste beleid. De aangebrachte transparantie zal daarnaast ongetwijfeld nieuwe inzichten - en daarmee ook vragen oproepen. Naast de vernieuwde begroting is er daarom een spoorboekje 2022 gemaakt waarin we de stappen die we gezamenlijk in 2022 zetten, hebben opgenomen. Het spoorboekje is daarmee een aanvulling op de begroting, waarin de interactiemomenten staan beschreven tussen het management, het DB, het AB en gemeenteraden over de toekomst van Ferm Werk. Met deze vernieuwde begroting en het spoorboekje 2022 dragen we bij aan het versterken van de uitvoering van de aan Ferm Werk toevertrouwde maatschappelijke opdracht. Ik kijk uit naar een constructieve samenwerking en dialoog in 2022! Guido Eggermont Waarnemend directeur
3
4
Begroting 2022 – 2025
Algemene en financiële uitgangspunten Beleidsvoornemens 2022 De vier opdracht gevende gemeenten hebben het financieel zwaar. Uit het hieronder beschreven beleid is duidelijk af te leiden dat er geen sprake is van aanpassingen, maar van voortzetting van de huidige lijn. Slechts daar waar sprake is van een wettelijke plicht, is deze aanpassing verwerkt. De nadrukkelijke wens van de opdracht gevende gemeenten is om te zoeken naar efficiency en inspanningen die de slagvaardigheid van de organisatie niet aantasten, maar de effectiviteit wel vergroten.
Inkomensregelingen Rechtmatigheid
Financiële stabiliteit is een voorwaarde om optimaal te kunnen participeren in de samenleving. Ferm Werk is scherp op een rechtmatige toekenning van bijstand en benadrukt de tijdelijkheid van de uitkering. Daarnaast zijn wij helder naar inwoners over wat zij van ons kunnen verwachten en ook wat wij van hen verwachten. Wij verwachten van iedereen die dat kan, dat er een maatschappelijke bijdrage wordt geleverd. Dat kan door inzet voor het traject gericht op arbeidsinschakeling dat wordt aangeboden, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te verrichten, of deel te nemen aan een werk-leerlijn, afgestemd op de mogelijkheden van het individu. Hiermee geeft Ferm Werk invulling aan de wederkerig heid waarvan in de Participatiewet sprake is.
Armoedebeleid
Inwoners die een beroep doen op de dienstverlening van Ferm Werk hebben vrijwel allen een hulpvraag gericht op financiële stabiliteit. Naast het bieden van inkomensondersteuning voor levensonderhoud en bijzondere bijstand, hangt de precieze rol van Ferm Werk af van de individuele keuzes die gemeenten maken ten aanzien van de ter beschikking gestelde middelen en het armoedebeleid. Een efficiënt en effectief ingerichte dienstverlening is hierbij het streven. Het terugdringen van armoede en het bevorderen van financiële zelf redzaamheid staan daarbij voorop.
1
De hulpvraag als uitgangspunt
De beste ondersteuning ontstaat bij de hulpvraag van de inwoner. Door eerst die vraag en de context waarin deze wordt gesteld scherp te krijgen en pas daarna de wettelijke kaders aan bod te laten komen, zijn wij in staat doelmatiger dienstverlening te realiseren. Dit is het principe van de zogeheten ‘omgekeerde toets’ en is vooral effectief bij inwoners met een hulpvraag op meerdere leefgebieden. Om vanuit deze gedachte de inwoner optimaal te bedienen, is binnen het sociaal domein kennis nodig van elkaars expertise en voorzieningen. Zo kan op elke plek in het sociaal domein de inwoner met zijn ondersteuningsvraag terecht, ook al wordt die ondersteuning elders geboden. Soms is het belangrijk om die voorziening naar de inwoner toe te brengen en dichtbij te organiseren. En soms kan het nodig zijn om de hulp juist buiten de context van de inwoner aan te bieden. De ondersteuningsbehoefte van de inwoner is daarbij steeds leidend.
Arbeidsparticipatie Iedereen participeert
Binnen het Sociaal Domein streven we er samen naar om iedereen maximaal te laten participeren. Dit doen we met de uitdaging om de beleidskaders zo goed mogelijk in te passen binnen de financiële kaders van onze deelnemende gemeenten. Door inzet van valide diagnose-instrumenten en scherpe observaties van onze jobcoaches en trajectbegeleiders in de praktijk, leren wij in relatief korte tijd de inwoner kennen en zijn we in staat een passend advies te geven voor een op maat gesneden vervolgtraject. Dit doen wij voor iedereen die bij ons aanklopt voor ondersteuning. Iedereen die een beroep doet op de Participatiewet1 krijgt een passend traject aangeboden. Op die manier ondersteunt Ferm Werk inwoners met potentieel om economisch te participeren naar een vorm van betaald werk (inwoners in categorie A en B). Dat kan regulier werk zijn, maar ook een garantiebaan of een beschutte werkplek. Is er nog geen potentieel om
Daar waar Participatiewet staat kan ook staan: IOAW of IOAZ.
5
economisch te participeren (inwoners in categorie C en D), dan wordt waar dat kan een passend aanbod gedaan ter bevordering van welzijn en zelfredzaamheid. Een belangrijk speerpunt bij inwoners in categorie C en D is de samenwerking met de sociale teams en het maatschappelijke veld van de gemeenten. In nauwe samenwerking wordt de dienstverlening zo optimaal mogelijk vormgegeven, binnen de mogelijke financiële kaders. Ferm Werk blijft zich inzetten om te komen tot een verhoogde realisatie van garantiebanen. Door inzet van passende begeleiding en goede matching is de gemiddelde loonwaarde van medewerkers fors hoger dan het landelijk gemiddelde. Ook voor 2022 en verder stellen wij onszelf dit doel. In onze rapportages zullen wij u, net als in 2021, blijven meenemen in de ontwikkeling van het bestand door naast inzage in de uitstroom, ook inzage te geven in de doorstroom van inwoners.
Werkgeversdienstverlening
Vergelijkbaar met voorgaande jaren, ligt onze focus op het bevorderen van economische participatie. Dat doen wij niet alleen. Ferm Werk doet daarbij een sterk beroep op het lokale bedrijfsleven door middel van het Werkgevers Service Punt (WSP). De ontwikkelingen vanuit de arbeidsmarktregio, gestuurd vanuit de nieuwe Wet SUWI zijn belangrijke krachten voor het herpositioneren van het WSP. Het inrichten van een regionaal WSP is één van de elementaire pijlers in die wet. De ambitie om vanuit die constructie te komen tot een zo uniform en optimaal mogelijke werkgevers dienstverlening in de regio, wordt omarmd. Daarbij draagt Ferm Werk nadrukkelijk zorg voor de verbinding van de lokale ondernemers en onze inwoners.
In zijn taak om iedereen te laten meedoen, heeft Ferm Werk zijn focus op het bevorderen van economische participatie. Tegelijkertijd is de ontwikkeling van zelfredzaamheid en welzijn richting sociale en maatschappelijke participatie een belangrijke voor waarde om zoveel mogelijk mee te doen in de samenleving en zelfs om uiteindelijk stappen richting betaald werk te zetten. Een optimale samenwerking door integraliteit van dienstverlening binnen het sociaal domein helpt onze inwoners een stap vooruit te zetten.
Specifieke doelgroepen: jongeren en statushouders
Voor alle jongeren die een beroep doen op de Participatiewet, zet Ferm Werk met zijn speciale jongerenconsulenten in op de beste weg naar werk of vervolgonderwijs. Daarnaast heeft Ferm Werk, als aanvullende dienstverlening, de afgelopen jaren bijgedragen aan het preventief beleid van Woerden, Montfoort en Oudewater ten aanzien van kwetsbare jongeren in het project Jongeren in Participatie (JiP). Er wordt onder andere intensief samengewerkt met het Sociaal Team, Jeugdteam, het RMC en scholen. Voor gemeenten die dat willen, zetten wij deze lijn voort. Hiermee voorkomen we dat deze groep een beroep moet doen op bijstand of andere kostbare voorzieningen en zorgen we ervoor dat zij optimaal invulling kunnen geven aan hun talenten.
Dit alles doen wij vanuit onze gemeenteteams, waarin verschillende disciplines samenkomen die integraal samenwerken en gericht zijn op één gemeente.
Voor de doelgroep statushouders is 2022 een belangrijk jaar: de Wet Inburgering (2021) treedt dan in werking. Het uitgangspunt van de wet is dat taal ontwikkeling, bevordering van zelfredzaamheid en bevordering van (economische) participatie hand in hand gaan en gelijktijdig plaatsvinden. Het doel laat zich makkelijk raden: een soepele en effectieve integratie van statushouders die zoveel als dat kan door betaald werk de vraag naar arbeid in het lokale bedrijfsleven kunnen beantwoorden. Dat vraagt om intensieve samenwerking tussen gemeenten, werkgevers, Ferm Werk en andere ketenpartners.
De werk-leerlijnen blijven de komende jaren een middel om inwoners aan het werk te helpen. Deze worden voortdurend gemonitord en waar nodig bijgesteld aan de hand van bewegingen op de arbeidsmarkt in relatie tot de profielen in het cliëntenbestand. Door samen met werkgevers invulling te blijven geven aan de werkleerlijnen, behouden we een optimale aansluiting op de vraag van de arbeidsmarkt.
Inmiddels is de laatste hand gelegd aan een uitvoerings plan waarin deze samenwerking vorm heeft gekregen. De uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering en met name de kosten die daarmee zijn gemoeid, zijn niet opgenomen in deze begrotingswijziging 2022. De reden hiervoor is dat het proces om met onze vier gemeenten tot het plan te komen, parallel liep aan het proces van de begrotingswijziging. Het was dus niet mogelijk om deze
6
Begroting 2022 – 2025
twee samen te brengen. De uiteindelijke totale kosten van Ferm Werk betreffen dus de kosten van bij Ferm Werk belegde taken in het kader van de nieuwe Wet Inburgering enerzijds en de kosten zoals in deze begrotingswijziging 2022 opgenomen anderzijds. In overleg met het bestuur zullen wij in 2022 een technische begrotingswijziging doorvoeren om de kosten van de uitvoering van de Wet Inburgering in de begroting Ferm Werk op te nemen.
SW bedrijf en Nieuw Beschut (voorheen: Begeleide Participatie) Wet sociale werkvoorziening
Het uitgangspunt blijft dat ons SW-bedrijf in de eerste plaats een leer- en ontwikkelbedrijf is. Het aantal Wsw’ers neemt jaarlijks af. Dit kan ook functies betreffen die opgevangen moeten worden. Hierbij valt te denken aan de functie van ploegleider. Dit betreft noodzakelijke functies die vervolgens opgevangen moeten worden door reguliere medewerkers. Net als in voorgaande jaren, verwachten wij voor 2022 en verder een jaarlijkse natuurlijke uitstroom uit de WSW van 5%. Om een goed antwoord op de natuurlijke afbouw van de WSW te geven, zal Ferm Werk in 2022 komen met een brede analyse en daarbij behorende rapportage. Deze analyse scherpt ons en uw beeld van de maatschappelijke en financiële consequenties van de natuurlijke afbouw van de WSW en biedt handvatten om deze gevolgen zo goed mogelijk in lijn te brengen met het sociaal en financieel beleid van onze vier gemeenten. Tot slot blijven we constant inzetten op nieuwe partnerships, automatisering en robotisering om zoveel mogelijk de omzet veilig te stellen.
Nieuw Beschut
Het begeleiden van mensen naar gesubsidieerde arbeid en de voor hen best passende plek, zit diep in ons DNA. Ferm Werk is verplicht om de wettelijke taakstellingen vanuit het Rijk t.a.v. de te realiseren werkplekken Nieuw Beschut op te nemen in de begroting. Ferm Werk begeleidt deze doelgroep binnen het SW-bedrijf waarbij geldt dat het potentieel van mensen optimaal wordt benut.
gemeentelijke begrotingen. Daarnaast heeft het bestuur van Ferm Werk een richtinggevende opdracht gegeven om een aantal bezuinigingen door te voeren. Waar mogelijk hebben we de begroting aangepast aan de wens van de gemeenten en de richtinggevende opdracht van het bestuur van Ferm Werk. Helaas zijn niet alle bezuinigingswensen direct door Ferm Werk over te nemen. In deze paragraaf zijn alle bezuinigingswensen van en door de gemeenten verwoord.
Leeswijzer bij deze paragraaf Om goed aan te sluiten bij wat er binnen de deelnemende gemeente is afgesproken, leest u hieronder de gemeentelijke input ten aanzien van de gewenste bezuinigingen. Deze teksten in de grijze kaders op p. 8 & 9 zijn dus geschreven door de gemeenten. Vervolgens wordt in een algemene beschouwing van Ferm Werk beschreven wat gerealiseerd is, wat nog niet gerealiseerd is en wat de mogelijkheden c.q. onmogelijkheden daarvan zijn.
Opdracht Dagelijks Bestuur Ferm Werk
Het bestuur heeft, gegeven de financiële situatie bij de opdracht gevende gemeenten, de directie van Ferm Werk de volgende opdracht gegeven ten aanzien van de begroting 2022 - 2025: • Schrap het budget ‘continuous improvement’. • Schrap het budget ‘inhuur’. Beide bezuinigingen zijn direct in de begroting verwerkt, omdat dit technisch mogelijk is. Hierbij maken we wel de kanttekening dat het schrappen van het inhuurbudget niet realistisch is. Er zullen inhuurkosten gemaakt moeten worden en er zal geld nodig zijn om de organisatie te verbeteren, conform de wens van de opdracht gevende gemeenten. De oplossing zal daarom gedurende 2022 door het management van Ferm Werk gevonden moeten worden in bezuinigingen in de bedrijfsvoering van de organisatie. In de risicoparagraaf wordt dit punt toegelicht.
Gewenste bezuinigingen per gemeente De financiële situatie bij de opdracht gevende gemeenten van Ferm Werk heeft ertoe geleid dat een aantal gemeenten taakstellingen heeft opgenomen in de eigen
7
Bodegraven-Reeuwijk
Bij de totstandkoming van de begroting 2021, medio 2020, werd Bodegraven-Reeuwijk verrast met een begroting 2021 van Ferm Werk waarin een fors hogere bijdrage (€ 700.000) werd gevraagd dan waarmee rekening werd gehouden in de begroting BodegravenReeuwijk. Deze ‘verrassing’ leidde ertoe dat BodegravenReeuwijk deze, en nog een andere resterende taakstelling van € 50.000, concreet moest gaan verwerken / invullen. Dit was nodig omdat Bodegraven-Reeuwijk, naast deze taakstelling, nog enkele miljoenen elders aan ombuigingen diende te vinden om met een sluitende meerjarenbegroting te kunnen komen. Binnen een ander onderdeel van het Sociaal Domein (de Jeugdzorg) ging het om € 1,2mln. Dit traject is direct met Ferm Werk opgestart en in december 2020 is in het DB en AB van Ferm Werk een voorstel aangenomen om een aantal concrete wijzigingen door te voeren in de begroting. In totaal ging het om een bedrag van € 470.000. Uitgangspunt van deze wijzigingen is dat deze structureel in de begroting van Ferm Werk werden doorgevoerd. De concrete invulling is in onderstaande tabel opgenomen. Het totaal aan bijstellingen ziet er als volgt uit (in €): Maatregel
2021 e.v.
B1 Foutherstel (direct meegenomen in begroting 2021)
167.000
2022 e.v.
B2 Participatie
120.000
B3 Uitstroom
118.000
B4 BBZ / bedrijfskredieten en onderzoeken
65.000
Totaal Totale omvang begrotingswijziging 2022 (tov 2020)
167.000
303.000 470.000
Vanuit Bodegraven-Reeuwijk resteert er dan € 280.000 aan ombuigingen die wat de gemeente BodegravenReeuwijk betreft nog concreet moeten worden ingevuld. Ombuigingen, waarvan de concrete invulling nog niet in 2021 is gerealiseerd, maar die ook nog niet van tafel zijn. De vraag van Bodegraven-Reeuwijk die er dan ook ligt, is op welke manier Ferm Werk deze gaat invullen in 2022 en verder. In de verkennende gesprekken met Ferm
8
Werk zijn hiervoor al suggesties gedaan, maar het is van belang om hier een scherp beeld bij te krijgen voor de (meerjaren-)begroting 2022 e.v.. De suggesties die eerder al gedaan zijn, hebben betrekking op de kleine geldstroom en deze raken dus ook de andere gemeenten. Van belang daarbij is te onderkennen dat invulling hiervan ten dienste staat aan een efficiënte bedrijfsvoering en een slagvaardige organisatie. De bestuursopdrachten waar Ferm Werk op dit moment aan werkt, geven hier deels al invulling aan, maar wat Bodegraven-Reeuwijk betreft, is het aan Ferm Werk om aan het restant concrete invulling te geven en daarbij ook aan te geven wat er mogelijk is (inhoudelijk) en op welke termijn (proces).
Montfoort
Naast de door het DB aangekondigde bezuinigingen heeft Montfoort geen verdere bezuinigingen voorgesteld. Alhoewel de gemeente Montfoort in 2021 onder preventief toezicht van de provincie Utrecht is geplaatst in verband met een niet-sluitende begroting, heeft de gemeenteraad van Montfoort besloten het bestaande voorzieningenniveau in stand te houden. Nieuw beleid, ook voor Ferm Werk, is alleen mogelijk als dit wordt voorgeschreven door het Rijk en er voldoende middelen tegenover staan. Voor nieuw gemeentelijk beleid is vooralsnog geen ruimte. Wel heeft Montfoort zich ook nadrukkelijk bemoeid met de vraag of er effectiviteits- en efficiencyslagen mogelijk zijn. De budgetten zijn taakstellend waar dat kan. In andere situaties gaat het om uitgaven die rechtstreeks het gevolg zijn van het aantal aanvragen en dus niet beïnvloedbaar zijn. Montfoort hanteert de omgekeerde toets en stelt de noden van de aanvragen derhalve centraal. Vanzelfsprekend wordt wel kritisch gekeken naar de p x q. Daarnaast wordt verwacht dat de vereenvoudiging van de structuur van Ferm Werk en de diverse producten tot gevolg heeft dat de uitgaven beheersbaar blijven.
Oudewater
De gemeente Oudewater heeft vooralsnog geen bezuinigingen voorgesteld. De gemeentebegroting 2022 van Oudewater is net aan sluitend, maar laat de jaren hierna flinke tekorten zien. Oudewater vindt het belangrijk om het bestaande voorzieningenniveau in stand te houden. Nieuw beleid, ook voor Ferm Werk, is alleen mogelijk als dit wordt voorgeschreven door het Rijk en er voldoende middelen tegenover staan. Voor nieuw gemeentelijk beleid is vooralsnog geen ruimte. Wel wordt
Begroting 2022 – 2025
aandacht gevraagd voor mogelijke effectiviteits- en efficiencyslagen. De budgetten zijn taakstellend waar dat kan. In andere situaties gaat het om uitgaven die rechtstreeks het gevolg zijn van het aantal aanvragen en dus niet beïnvloedbaar zijn. Vanzelfsprekend wordt wel kritisch gekeken naar de p x q. Daarnaast wordt verwacht dat de vereenvoudiging van de structuur van Ferm Werk en de diverse producten tot gevolg heeft dat de uitgaven beheersbaar blijven.
Woerden
Bij het opstellen van de begroting 2021 stond de gemeente Woerden voor een grote financiële uitdaging. Om ervoor te zorgen dat de financiële situatie van
Woerden weer duurzaam en gezond is, zijn er ingrijpende maatregelen genomen in de vorm van een strategische heroriëntatie. Het belangrijkste effect is dat de meerjarenbegroting structureel en materieel sluitend is. Hiervoor zijn/worden grote ombuigingen gerealiseerd, waaraan ook maatschappelijke consequenties kleven. Woerden kan immers niet hetzelfde blijven vragen voor minder geld. De gemeenteraad van Woerden heeft op 24 september 2020 ingestemd met de vaststelling van een pakket aan maatregelen. De financiële gevolgen hiervan zijn door middel van een begrotingswijziging in de begroting 2021-2024 verwerkt. Op het gebied van Werk en Inkomen heeft dit geresulteerd in de volgende maatregelen:
Maatregel SH Werk & Inkomen
2022
2023
2024
W1
Meerjarenprognose afbouw SW
PM
PM
PM
W2
SW dagbesteding Ferm WerkReinaerde herindicatie
90.000
90.000
90.000
90.000 Uitstroom mogelijk via herindicatie en pensionering. Inwoners worden geherindiceerd op het moment dat dat mogelijk is. De verwachting is dat een deel een bijstandsuitkering gaat krijgen
W3
Arbeidsparticipatie versoberen cf reële uitgaven
153.000
153.000
153.000
153.000 Versoberen budget conform reële uitgaven. Daarbij rekening houdend dat een deel van het budget ook wordt meegenomen naar Woerden Wijzer om dit daar in te zetten. Dit is aframing van de kosten.
W4
Inwoners werkfitscore C en D wettelijk minimum
175.000
175.000
175.000
175.000 Inwoners met multiproblematiek en een grote afstand tot betaald werk worden minimaal ondersteund door Ferm Werk. Het is een Ferm Wijzer light.
W5
Basis Arbeidsmarkt
PM
PM
PM
PM Project basis arbeidsmarkt is gericht op inwoners aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Stopzetten project levert nu nog geen besparing op, maar voorkomt kosten in de toekomst.
W6
Enveloppe Arbeidsparticipatie
0
50.000
200.000
200.000 Dit is een taakstellende bezuiniging op de kosten van arbeidsparticipatie van (grote en kleine geldstroom) bij alle fitheidsscores
W7
Enveloppe Wsw
0
0
150.000
150.000 Omdat garantiebanen minder intensieve begeleiding vragen dan de Wsw, kan Ferm Werk uitwerken hoe de besparingen hiervan tot (taakstellend) € 150.000 (-8%) komen.
W8
Enveloppe Minimabeleid
0
50.000
150.000
150.000 Taakstelling om de uitgaven aan minimabeleid te verminderen, bijvoorbeeld door besparingen rond de collectieve zorgverzekering en/of de tegemoetkoming meerkosten zorg.
418.000
518.000
918.000
918.000
Totaal
2025 Toelichting PM Geen impact, dit is de wettelijke afbouw. Vraagt wel een termijnplan.
9
Verwerkte en niet verwerkte bezuinigingen in deze begroting
Het eerste uitgangspunt van Ferm Werk is dat we doen wat mogelijk is om tegemoet te komen aan de gewenste bezuinigingen. Daar waar het bezuinigingen betreft die per gemeente individueel gerealiseerd kunnen worden, is de bezuiniging direct ingeboekt. Dit betreft de onderdelen budget arbeidsparticipatie (Woerden W3 en BodegravenReeuwijk B2), het budget BBZ/ Bedrijfs kredieten (Bodegraven-Reeuwijk B4) en het herstel van de fout in de begroting voor Bodegraven-Reeuwijk B1. Daarnaast is de post ‘uitstroom’ voor Bodegraven-Reeuwijk B3 reeds gerealiseerd, doordat inwoners met een uitkering zijn bemiddeld naar groenwerk van de gemeente. Bij het opstellen van de begroting 2022 was de invulling van de taakstelling gemeente Woerden op de Enveloppe Minimabeleid (W8) nog niet concreet. De precieze invulling van de enveloppe minimabeleid bevindt zich nog in de onderzoeksfase. De taakstelling is daarom vooralsnog verwerkt in de uitgaven voor de declaratie regeling. Het tweede uitgangspunt van Ferm Werk is dat gewenste bezuinigingen die bestaan uit uitvoeringskosten niet in de begroting zijn verwerkt. Een bezuiniging op de uitvoeringskosten voor het jaar 2022 is niet reëel.
Om de kosten daadwerkelijk te verlagen, moet personeel worden ontslagen of door natuurlijk verloop vertrekken waardoor met het beëindigen van de werkzaamheden het gevoerde beleid en de kwaliteit van de uitvoering worden geraakt. Bezuinigingen binnen het beleidskader, met behoud van kwaliteit en prestaties, zijn op korte termijn daardoor niet mogelijk. Dit neemt niet weg dat de wens van de gemeenten duidelijk is en dat wij de zoektocht naar verdere ombuigingen voortzetten. Indien en voor zover er ombuigingsmogelijkheden zijn, worden zij in meerjarig perspectief geplaatst. Hierbij wordt geïnvesteerd in het verkrijgen van meer inzicht in de effectiviteit en de efficiency van de dienstverlening met als doel een goedkopere dienstverlening aan te kunnen bieden. Dit laat onverlet dat er ook al ombuigingen op de kleine geldstroom zijn gerealiseerd! Deze zijn ook in de uitgangspunten van de uitvoeringskosten verwoord (pagina 12). Voor Bodegraven-Reeuwijk betekent dit dat de gewenste bezuiniging van € 280.000 nog niet geconcretiseerd is. Aanvullend hierop is het vizier nadrukkelijk ook gericht op de uitkeringskosten. Vanuit de prognoses/ landelijke
10
ontwikkelingen wordt op begrotingsbasis rekening gehouden met een kleiner bestand met uitkerings gerechtigden. Dit zien we direct terug in de gemeentelijke bijdrage. Deze is passend voor de gemeentelijke begroting. Het derde uitgangspunt van Ferm Werk is dat bezuinigingen op specifieke dienstverlening niet in de begroting is verwerkt. Ferm Werk is in 2022 één bedrijf. De gewenste efficiency en kwaliteit van dienstverlening vergen een eenduidige werkwijze. Het leveren van maatwerk legt druk op de kwaliteit van de dienstverlening en efficiency. Wellicht ten overvloede benadrukken we hier nogmaals dat de gezamenlijke GR voordelen biedt op het gebied van efficiency en kwaliteit. De benchmark gegevens bevestigen dat, hoewel dit voordeel misschien niet altijd ervaren wordt door de gemeenten. Bovenstaande betekent concreet voor de begroting 2022 dat een aantal wensen niet ingeboekt is. Voor Woerden betreft dit SW-dagbesteding W2, Enveloppe arbeids participatie W6 en Enveloppe WSW W7. Opgeteld betekent dit voor 2022 een bedrag van € 90.000,- , wat oploopt naar € 440.000,- tot aan 2024 (structureel). Voor Bodegraven-Reeuwijk gaat dit om een bedrag van € 280.000,-. De gevraagde besparing van Woerden W4 (‘inwoners werkfitscore C en D wettelijke minimum’) is in 2021 gerealiseerd in de uitvoering.
Een stijging in het bestand als gevolg van Covid en gelijkblijvende uitvoeringskosten resulteert in een daling van de gemiddelde uitvoerings kosten per uitkeringsgerechtigde.
Toekomstige bezuinigingen
Om in de toekomst verder te bezuinigen, is het noodzakelijk om een richtinggevend kader te ontwikkelen. Een dergelijk kader zou een set aan spelregels moeten bevatten waarbinnen gemeenten invloed kunnen uitoefenen én de organisatie Ferm Werk de uitvoering binnen de door de gemeenten gewenste efficiency en kwaliteit kan uitvoeren. De afgelopen jaren hebben ons allen geleerd dat het zonder een dergelijk kader ondoenlijk is voor de organisatie Ferm Werk en de gemeenten om trots te zijn op de organisatie Ferm Werk en de uitvoeringsorganisatie de gelegenheid te geven alle aandacht te kunnen richten op zijn maatschappelijke taak: Inwoners begeleiden naar passende, duurzame arbeid of een andere vorm van participatie, en daarnaast te voorzien van (tijdelijk) inkomen.
Begroting 2022 – 2025
Hierbij moet het volgende worden opgemerkt. Omdat er door de gemeenten samengewerkt wordt binnen een Gemeenschappelijke Regeling, treffen alle gevraagde maar niet verwerkte bezuinigingen altijd ook de collegagemeenten. Dat betekent niet dat wat is gevraagd per definitie onmogelijk is. Het zorgt wel voor de noodzaak van overeenstemming tussen de gemeenten ten aanzien van de wensen. Een bezuinigingswens van één gemeente impliceert te allen tijde een evenredige verveelvoudiging van de bezuiniging voor Ferm Werk in het totaal. Naast de vraag of dat mogelijk is, dient eerst de vraag te worden beantwoord of elke gemeente dat ook wenselijk acht in het kader van de maatschappelijke opdracht, het gevoerde beleid, de kwaliteit van uitvoering en de verwachte prestaties. De meest realistische vindplek in de begroting voor dergelijke bedragen op de korte termijn zit in het beperken van het aantal te verstrekken uitkeringen. Indien dit gevonden moet worden in de uitvoeringskosten van de dienstverlening, vraagt dit niet alleen drastische keuzes ten aanzien van het beleid, maar ook gedwongen ontslagen met bijhorende kosten. Dergelijke kosten kunnen niet binnen de gevraagde termijn ingeboekt worden in de begroting. Dit komt omdat Ferm Werk eigen risicodrager is ten aanzien van de kosten voor de WW. De zoektocht naar bezuinigingen op termijn wordt evengoed voortgezet.
Dit geldt ook voor bezuinigingen ten aanzien van de uitvoering van het SW-bedrijf, bijvoorbeeld in verband met herindiceringen en natuurlijke uitstroom. In het kader van transparantie en objectiviteit is in samenspraak met de gemeenten de methodiek om het bijstand volume te berekenen/ begroten herijkt. De verbetering zit hem in de objectivering van die begroting door uit te gaan van berekeningen en begrotingen van het CPB. De methode is in de paragraaf volume nader uitgewerkt.
Uitgangspunten uitvoeringskosten In de primitieve begroting zijn de volgende lasten voor de uitvoeringskosten opgenomen: • Voor de salariskosten is rekening gehouden met 2% cao-verhoging. • De pensioenen van de stafmedewerkers gaan per 1 januari 2022 over naar het ABP. Dit betekent een
verhoging van de kosten van € 265.000,- (structureel). • Het budget continuous improvement à € 100.000,- is op verzoek van de deelnemende gemeenten uit de begroting gehaald. • Het budget voor inhuurmedewerkers à € 129.000,- is op verzoek van de deelnemende gemeenten uit de begroting gehaald. • De bedrijfslasten zijn geïndexeerd met 2% BBP (Bruto binnenlands product) volgens de richtlijnen van het CPB. • Een stijging van de ICT-kosten met € 15.000,- door auto nome ontwikkelingen op noodzakelijke ICT-applicaties. • Afschrijvingslasten stijgen t.o.v. begroting 2021 met € 69.000,- omdat er extra wordt geïnvesteerd in huis vesting in verband met noodzakelijke milieuwetgeving en hybride werken (invloed corona). Daarnaast moet een aantal machines worden vervangen. Door de vereenvoudiging van de Governance is rekening • gehouden met een efficiency € 37.000,- binnen de bedrijfsvoering en een afname van € 20.000,- voor de accountant en € 25.000,- voor de raad van toezicht. Ten opzichte van de primitieve begroting zijn twee extra uitgangspunten opgenomen ten aanzien van de uitvoeringskosten: • Ferm Werk betaalt aan de gemeente Woerden een vergoeding voor de ICT-dienstverlening. Deze is gebaseerd op de dienstverleningsovereenkomst die met de gemeente Woerden is afgesloten. In 2022 zal deze dienstverleningsovereenkomst herzien worden.
Er is sprake van een verhoging van de hostingkosten van € 50.000,- in verband met het pakket Office365. De eventuele andere extra kosten hiervan zullen wij meenemen in de tussentijdse kwartaalrapportages. • Om de overgang voor het personeel goed te laten verlopen, is een overgangsregeling voorgesteld. De kosten hiervan zijn € 130.000,- en € 12.000,- voor partnerverzekering in 2022 (incidenteel) en € 60.000 in 2023 (incidenteel).
Baten uitvoeringskosten
Voorheen namen wij de baten die beschikbaar werden gesteld door het ministerie voor de inkomensregelingen (BUIG) en het SW-bedrijf (subsidie) op in onze begroting. Aangezien deze budgetten regelmatig veranderen lopende het jaar en de baten ontvangen worden bij de gemeenten, hebben wij ervoor gekozen om deze niet meer te publiceren en alleen de lasten te laten zien.
11
Ontwikkeling volume De ontwikkeling van het cliëntenbestand van Ferm Werk is voor een belangrijk deel bepalend voor de uitgaven voor 2022 en verdere jaren (zie de tabel onderaan deze pagina). Voor het berekenen van de prognose van het bijstandsvolume in 2022 gaat Ferm Werk uit van de CBPraming. Elk najaar voorspelt het CPB in haar MacroEconomische Verkenning (MEV) de ontwikkeling van het landelijk bijstandsvolume voor het komende jaar (t+1). De trend die deze voorspelling laat zien, blijkt een redelijk goede voorspeller voor de ontwikkeling van het bijstandsvolume van Ferm Werk. De timing van de begrotingswijziging 2022 brengt met zich mee dat we voor 2022 kunnen uitgaan van deze CPB-raming. De ramingen voor de jaren 2023 en verder hebben geen meerwaarde, vanwege de grote onzekerheid waarmee deze zijn omgeven. Voor die jaren houden we het bijstandsvolume dan ook gelijk aan dat van 2022. Uiteraard zal Ferm Werk lopende het jaar in de rapportagecyclus de prognoses aanpassen als daar aanleiding toe is. Zo zorgen we ervoor dat verwachtingen zo goed mogelijk in lijn lopen met wat daadwerkelijk haalbaar is. Voor het jaar 2022 voorspelt het CPB dat het bijstands volume gelijk blijft ten opzichte van het volume van 2021. Onze prognose voor 2021, gebaseerd op de realisatie tot nu toe, komt uit op een bijstandsvolume van 1.128. Voor 2022 gaan wij dus uit van hetzelfde volume.
Door deze wijze van berekening toe te passen, is het aantal uitkeringen gedaald ten opzichte van de primitieve begroting 2022. Bij het vaststellen van het aantal garantiebanen wordt uitgegaan van de Banenafspraak. Dit is een opdracht vanuit het Rijk die is gesteld bij de intrede van de Participatiewet. Het is een opdracht aan alle werkgevers
en sociale partners (UWV bijvoorbeeld). Voor Ferm Werk is doorberekend dat het voldoen aan de Banenafspraak betekent dat er 160 garantiebanen gerealiseerd moeten worden. Binnen de huidige begroting is naar schatting 125 maximaal haalbaar. Voor Nieuw Beschut geldt dat elke gemeente extra plekken kan inkopen. Elke gemeente kan afzonderlijk bepalen hoeveel plekken wenselijk zijn. Het Rijk gaat er in de Banenafspraak vanuit dat voor elke drie SW-ers die met pensioen gaan, er één medewerker Nieuw Beschut terugkomt. (Mede) op dit gegeven baseert het Rijk de wettelijke aantallen Nieuw Beschut, welke elk jaar toenemen. Op het moment dat deze concept begrotings wijziging 2022 wordt geschreven, is het aantal plekken op verzoek van de gemeenten vooralsnog bevroren op deze wettelijke aantallen. Dat betekent voorspelbaarheid in de kosten, maar ook het oplopen van wachtlijsten voor mensen met een indicatie Nieuw Beschut. Zij zullen moeten wachten op de jaarlijkse toename van het aantal wettelijk verplichte werkplekken Nieuw Beschut of, vanuit hun gemeente, op meer financiële ruimte om extra werkplekken te kunnen realiseren. Het aantal SW-medewerkers loopt gestaag af in verband met natuurlijk verloop (pensionering bijvoorbeeld). De detacheringsbaan was een voorziening waarbij mensen met een bijstandsuitkering tijdelijk konden worden aangenomen in dienst van Stichting De Wissel.
De Wissel is onderdeel van Ferm Werk. Van daaruit werden inwoners intensief begeleid om vervolgens uit te stromen. Deze constructie was aanvankelijk erg succesvol. Na verloop van tijd werd dit echter te duur, omdat inwoners zowel loonkosten als begeleiding hadden. Daar tegenover stonden wel inkomsten door detachering. Het risico bij wegvallen van de inkomsten bij ziekte of het ontbreken van een opdracht (bijvoorbeeld bij Covid) werd toch te groot geacht. Om die reden is dit instrument gestopt.
Begrote ontwikkeling aantallen klanten gemiddeld Ferm Werk totaal (in €) Aantallen gemiddeld Realisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Uitkeringen LO
1.072
1.003
1.128
1.128
1.128
1.128
Garantiebanen
123
160
125
125
125
125
Nieuw beschut
15
30
33
33
33
33
Fte WSW
269
256
242
229
217
208
1.479
1.449
1.528
1.515
1.503
1.494
Totaal
12
Begroting 2022 – 2025
Verdeelsleutels In de (ontwerp)begroting wordt aangegeven welke bijdrage iedere deelnemende gemeente verschuldigd is per product, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen klantgebonden kosten en uitvoeringskosten. De uitgangspunten voor de verdeling van de klant gebonden kosten over de deelnemers volgens de GR zijn: • Klantgebonden kosten van de WSW en van beschut werken worden verdeeld naar rato van het aantal dienstverbanden uitgedrukt in SE of in fte’s die op grond van de wet aan iedere deelnemende gemeente moet worden toegerekend. Overige klantgebonden kosten komen voor rekening • van de deelnemende gemeente waar de betrokkenen ingezetenen zijn. De verdeling van de uitvoeringskosten over de deelnemers is gebaseerd op: • Voor producten die betrekking hebben op dienst verbanden: het aantal dienstverbanden per deel nemende gemeente. • Voor producten die betrekking hebben op financiële verstrekkingen: de uitgekeerde bedragen per deel nemende gemeente. Voor producten die betrekking hebben op toeleiding • naar werk of participatie: het aantal medewerkers (gemiddeld fte) werkzaam voor die deelnemer. Dit aantal medewerkers wordt jaarlijks toegerekend op basis van de uitgaven BUIG.
Verdeling van overheadkosten
Met het samenbrengen tot één gemeenschappelijke regeling (GR) van de verschillende rechtspersonen die onder Ferm Werk vielen, is een belangrijk deel van de bestuursopdracht ten aanzien van de Governance, volbracht. Dit heeft ons een vereenvoudiging van de P&C-cyclus opgeleverd. Dat is positief. Echter kent deze vereenvoudiging ook een bij-effect met betrekking tot de overheadkosten. Samen met onze vier gemeenten hebben wij stappen gezet om met dit effect om te gaan. Hieronder nemen wij u mee in deze stappen.
De ‘oude’ situatie
In de ‘oude’ situatie, de situatie tot 1 januari 2022, werden de overheadkosten verdisconteerd in de uitvoerings kosten. De verdeling van die uitvoeringskosten bepaalde
dus ook de verdeling van de overheadkosten. Deze verdeling volgde de verdeelsleutels conform de GR.
De nieuwe, tijdelijke verdeling van de overheadkosten
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat overheadkosten expliciet worden opgenomen in de begroting van de GR. Deze wettelijke verplichting dwingt ons om voor deze kosten ook een verdeelsleutel te hanteren. De GR in haar huidige vorm, schrijft hierin niets voor, waardoor hier een nieuwe invulling aan gegeven moest worden. Samen met de vier deelnemende gemeenten heeft Ferm Werk gezocht naar een oplossing hiervoor. Hierbij zijn twee uitgangspunten gehanteerd: 1. Het verdelen van de overheadkosten mag niet leiden tot een nieuwe verdeling van de totale kosten. De wijze van verdeling van de overheadkosten is 2. tijdelijk, totdat alle verdeelsleutels opnieuw tegen het licht worden gehouden in 2022. De samenwerking tussen de vier gemeenten en Ferm Werk leidde tot de volgende oplossing: neem de verdeling van de totale uitvoeringskosten van de reeds vastgestelde begroting 2022 (tabel hieronder op p. 13) en pas deze verdeling toe op de totale uitvoeringskosten van de begrotingswijziging 2022 (tabel op p.14). Hierdoor worden ook de overheadkosten verdeeld op dezelfde wijze.
Het vervolg Gemeente
Uitvoeringskosten Verdeelsleutel primitieve begroting in % 2022 (x1.000)
Montfoort
868
8,4%
Oudewater
785
7,6%
Bodegraven Reeuwijk
2.456
23,9%
Woerden
6.169
60,0%
Totale omvang begrotingswijziging 2022 (tov 2020)
10.277
100%
De herziening van de verdeelsleutels is een onderdeel van de bestuursopdracht en een wens van de vier gemeenten én Ferm Werk. Het bepalen van een verdeling van de overheadkosten is daar slechts een onderdeel van. Bovenstaande verdeling van de overheadkosten, als onderdeel van de totale kosten, is tijdelijk totdat de
13
Programma
60% Woerden
23,9% Bodegraven-Reeuwijk
7,6% Oudewater
8,4% Montfoort
Totaal
Inkomensregelingen
1.288
513
164
181
2.146
Arbeidsparticipatie
1.216
484
155
171
2.026
SW bedrijf en nieuw beschut Overhead Onvoorzien Totaal
918
365
117
129
1.529
2.833
1.127
360
398
4.719
30
12
4
4
50
6.285
2.501
799
884
10.470
uitwerking van de bestuursopdracht tot een nieuwe kostenverdeling leidt. Om tot een fundamenteel nieuwe verdeling van de totale kosten te komen, moeten alle verdeelsleutels tegen het licht worden houden. Dat kan alleen bij een wijziging van de GR. Dat komt omdat de verdeelsleutels in de GR staan.
‘Bezuinigingen’ en ‘Verdeelsleutels’ is duidelijk beschreven dat deze begroting een tussenstap is. De gewenste inzichten in effectiviteit, efficiency en verdeling van de kosten naar de gemeenten vergen meer tijd. Mede gelet om de verkiezingen in 2022 is daarom een spoorboekje 2022 opgesteld.
Ferm Werk zal in 2022 samen met de vier deelnemende gemeenten komen tot een nieuwe verdeling van de kosten en daarmee een aanpassing van de GR. Deze herziening van de verdeelsleutels wordt expliciet opgenomen in onze jaarplanning 2022: het Spoorboekje 2022. Een aanpassing van de GR wordt altijd ter besluitvorming voorgelegd aan de raden.
In het spoorboekje is een kalender opgenomen met daarin de door Ferm Werk op te leveren documenten ter besluitvorming. Hierbij is rekening gehouden met de verkiezingen en de ruimte die nieuwe raadsleden en bestuursleden van Ferm Werk nodig hebben om kennis te maken met Ferm Werk. De centrale documenten voor het jaar 2022 zijn:
Spoorboekje 2022 In de voorgaande paragrafen zijn de uitgangspunten voor deze gewijzigde begroting uitgewerkt. In de paragrafen
14
1. Nota efficiency en effectiviteit 2. Begroting 2023 – 2026 3. Kadernota 2024 – 2027 4. Voorstel aanpassing GR (soort GR en kostenverdeel systematiek)
Begroting 2022 – 2025
Totaaloverzicht baten en lasten De indeling en vorm van de begroting 2022 zijn in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Ferm Werk kent vier programma’s, te weten: 1. Inkomensregelingen 2. Arbeidsparticipatie 3. SW-bedrijf en Nieuw Beschut 4. Aanvullende dienstverlening
De eerste drie programma’s bevatten de uitvoerende taken die door alle deelnemende gemeenten aan Ferm Werk zijn overgedragen, waaronder de Wet Sociale Werkvoorziening, de Participatiewet en het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen. Het programma aanvullende dienstverlening bevat alle taken die gemeenten ieder voor zich kunnen besluiten te laten uitvoeren door Ferm Werk. Bijvoorbeeld de Declaratieregeling, de Tegemoetkoming Meerkosten Zorg (TMZ) en taken rond de huisvesting van vergunninghouders in het kader van de Huisvestingswet.
Overzicht baten lasten per programma
Overzicht baten en lasten programma basis dienstverlening (in €) Totaal overzicht Bedragen x 1.000 en in €
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
20.954
20.954
20.954
20.954
Baten
20.954
20.954
20.954
20.954
Saldo
0
0
0
0
Lasten
2.362
2.362
2.362
2.362
Baten
2.362
2.362
2.362
2.362
Saldo
0
0
0
0
Lasten
9.525
9.152
8.797
8.461
Baten
9.525
9.152
8.797
8.461
Saldo
0
0
0
0
Lasten
1.079
1.025
925
925
Baten
1.079
1.025
925
925
Saldo
0
0
0
0
Lasten
4.719
4.719
4.719
4.719
Baten
4.719
4.719
4.719
4.719
Saldo
0
0
0
0
Lasten
50
50
50
50
Baten
50
50
50
50
Saldo
0
0
0
0
Programma 1 Inkomensregeling
Programma 2 Arbeidsparticipatie
Programma 3 WSW / Beschut werk
Programma 4 Aanvullende dienstverlening
Overhead
Onvoorzien
15
Aangezien Ferm Werk per 1 januari 2022 een volwaardige GR zal zijn, hebben wij alleen nog maar met de regels van het besluit begroting en verantwoording van provincies en gemeenten te maken (BBV). Vóór deze overstap hadden we hier maar deels mee te maken, omdat het personeel in de Stichting Facilitaire Dienstverlening zat, de productieafdeling in een NV en detacheringsbanen in Stichting de Wissel. Dit betekent een andere manier van presenteren van de overhead en
Programma
uitvoeringskosten, omdat de BBV dit wettelijk voorschrijft. Daarom ziet u ook niet de cijfers van de primitieve begroting 2022 terug in de tabellen van deze begrotingswijziging 2022. We snappen echter dat een vergelijking tussen de primitieve begroting 2022 en deze begrotingswijziging 2022 gewaardeerd wordt. Om daaraan tegemoet te komen, hebben wij de volgende tabel opgenomen. Deze schetst een beeld van de wijzigingen t.a.v. de primitieve begroting.
Ontwerp begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
Inkomensregelingen
20.102
18.808
SW en nieuw beschut
8.290
7.996
Arbeidsparticipatie
683
336
Uitvoeringskosten
10.278
5.701
Aanvullende dienstverlening
1.035
1.079
-
4.769
Totaal lasten Ferm Werk
40.388
38.689
Bijdrage NTW
2.880
2.881
Overhead
Bijdrage markt/overig Bijdrage derden Bijdrage gemeente
16
640
-
-
523
36.868
35.285
Begroting 2022 – 2025
Programma’s
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat er op programma niveau doelstellingen worden geformuleerd aan de hand van drie zogeheten W-vragen. In deze gewijzigde begroting hebben we het programma basisdienst verlening opgesplitst in drie programma’s. Ferm Werk kent daarmee vier programma’s, te weten: 1. Inkomensregelingen 2. Arbeidsparticipatie 3. SW Bedrijf en Nieuw Beschut (Begeleide participatie) 4. Aanvullende dienstverlening
We hebben dit gedaan vanuit de gedachte dat dit bijdraagt aan transparantie. Het programma aanvullende dienstverlening is ook in deze begroting opgenomen. Het betreft hier dienstverlening die sommige gemeenten bij Ferm Werk afnemen. Per programma wordt een korte beschrijving gegeven van de inhoud van het programma en de gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting. Vervolgens wordt ingegaan op de 3 W-vragen ‘Wat willen we bereiken?’, ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ en ‘Wat gaat het kosten?’ In de bijlage volgt een samenvatting per gemeente en een toelichting.
17
Programma 1: Inkomensregelingen Ferm Werk voert namens de vier gemeenten de volgende inkomensregelingen uit: • Verstrekking van uitkeringen en inkomens onder steunende regelingen op grond van de Participatie wet, IOAW, IOAZ, en BBZ 2004
? Aanvraag
€
... Contact
Uitgangspunten programma inkomens regelingen Lasten (uitgaven) • Voor 2022 gaan we conform de raming van het CPB uit van een gelijkblijvend bestand. De taakstelling vergunninghouders, die vanuit de • Rijksoverheid wordt opgelegd, is meegenomen. • Het volume van het aantal uitkeringen is gebaseerd op de afgegeven prognose Q3 gemiddelde stand van de uitkeringen in 2021. • De uitkeringsprijs is gebaseerd op de realisatie van 2020 met een kleine correctie voor incidentele resultaten en landelijke indexering volgens het Nibud van 1,9%. • Aangezien er geen beleidswijzigingen zijn doorgevoerd voor de Bijzondere bijstand (inkomensondersteuning minima) is dit bedrag gelijk gehouden aan de begroting 2021. • De BBZ is een openeinderegeling. We hebben een correctie van het bedrag uitgevoerd op basis van de uitgaven van de afgelopen jaren. Dit uitgegeven bedrag bleek stelselmatig lager te zijn dan begroot.
Baten (inkomsten) • Gemeentelijke bijdragen • Baten derden (debiteuren ontvangsten)
18
Dit doen we door de volgende producten/diensten te leveren: 1. Beoordeling/verstrekking uitkering levens onderhoud 2. Beoordeling/verstrekking inkomensondersteunende regeling Participatiewet 3. Besluiten op bezwaarschriften
Afhandeling
Betaling
Wat willen we in 2022 bereiken?
Onze doelstellingen voor het uitvoeren van de inkomens regelingen zijn: Het juist en tijdig verstrekken van uitkeringen op grond • van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ. • Inwoners worden correct behandeld, waarbij hun privacy is geborgd. Waarborgen van de klanttevredenheid. •
Speerpunten 2022: • Borging en verdere ontwikkeling nieuwe werkwijze Interne Controle en kwaliteit. Continue meting van klanttevredenheid. •
Wat gaan we daarvoor doen? Beoordeling/verstrekking uitkering levensonderhoud
Het product verstrekking levensonderhoud bestaat uit twee onderdelen:
Beoordeling melding aanvraag uitkering levensonderhoud (PW, IOAW, IOAZ en BBZ) en inwoner meldt zich bij Ferm Werk voor het aanvragen E van een uitkering. Ferm Werk beoordeelt of de inwoner aan de voorwaarden voldoet. Uiteindelijk leidt de beoordeling tot een aanvraag met een besluit en (eventuele) uitbetaling, geen aanvraag of tot een doorverwijzing naar het juiste loket. Soms is een uitgebreid onderzoek nodig door onze handhavers.
Begroting 2022 – 2025
oor het aanvraagproces op deze manier in te richten, D zorgen we ervoor dat alleen die inwoners een uitkering ontvangen die er recht op hebben en dat inwoners snel duidelijkheid hebben over hun inkomensvraagstuk. We blijven hiermee ook ruim binnen de wettelijke afhandeltermijn. De verhouding tussen het aantal meldingen voor een uitkering dat leidt tot een daadwerkelijke aanvraag noemen we het ‘poorteffect’.
In 2022 willen we meer aandacht besteden aan de controle van lopende uitkeringen. Dit gaan we doen door middel van themacontroles, waarmee we specifiek kunnen inzoomen op bepaalde situaties/bestands kenmerken. Dit alles doen wij uiteraard binnen de hiervoor vastgestelde kaders.
In het geval van een aanvraag voor een BBZ-uitkering (bijstand voor zelfstandigen), kan ook de beoordeling van een krediet bij het aanvraagproces horen.
oor inwoners met een laag inkomen bestaan binnen de V Participatiewet diverse inkomensondersteunende regelingen waar ze aanspraak op zouden kunnen maken: bijzondere bijstand, studietoeslag, individuele inkomens toeslag en de collectieve zorgverzekering.
Voor statushouders geldt een verkort aanvraagproces in verband met de huisvestingsprocedure.
Verwerking mutaties tijdens uitkeringsperiode Tijdens de uitkeringsperiode kunnen wijzigingen in de woon-/leef-/inkomens-/vermogenssituatie ontstaan, waardoor de hoogte van de uitkering verandert. Als er teveel uitbetaald wordt, ontstaat een vordering. Is de wijziging niet of niet op tijd doorgegeven, dan moet er een boete-overweging gemaakt worden. m het aantal (onnodige) terugvorderingen tegen te gaan, O maken we het voor cliënten zo makkelijk mogelijk om wijzigingen door te geven. Dit kan online in de eigen ‘Mijn Ferm Werk’-omgeving. Hierin kunnen ze ook de betalingen, uitkeringsspecificaties en jaaropgaves zien. Deze omgeving is blijvend in ontwikkeling. Ook wijzen we cliënten hierop in onze nieuwsbrieven en wordt er een nieuwe website gemaakt. en herziening van de brieven en besluiten zou hier een E mooie aanvulling op zijn, maar dat is sterk afhankelijk van de capaciteit die we hiervoor kunnen vrijmaken. Daarnaast is onze insteek om interne samenwerking tussen verschillende afdelingen zo goed mogelijk te laten verlopen, zodat wijzigingen tijdig verwerkt kunnen worden. Om het recht op uitkering tijdens de uitkeringsperiode te kunnen blijven vaststellen, worden allerlei controles en voortgangsonderzoeken uitgevoerd. Hiervoor vindt ook gegevensuitwisseling met het Inlichtingen bureau (informatieknooppunt voor alle gemeenten) plaats.
Ferm Werk is zich uiteraard bewust van de privacyrisico’s die daarmee gepaard gaan. Alleen dat wat strikt noodzakelijk is voor de wettelijke uitvoering van ons werk, wordt opgevraagd.
Beoordeling / verstrekking Inkomensondersteunende regelingen
aarnaast bieden de gemeenten zelf regelingen aan (zie D programma aanvullende dienstverlening). Ferm werk neemt de aanvragen in, beoordeelt ze en neemt een besluit. anvragen bijzondere bijstand voor bewindvoerings A kosten, voor de eigen bijdrage rechtsbijstand en de individuele inkomenstoeslag kunnen online ingediend worden. Ook wordt er met vervolgaanvragen gewerkt, zodat niet alle gegevens elk jaar opnieuw ingeleverd hoeven te worden. In 2022 willen we nog een slag maken met verdere digitalisering van de aanvragen voor inkomensondersteunende regelingen.
Bezwaar en Beroep
Ferm Werk handelt de ingekomen bezwaar- en beroepschriften af die gericht zijn tegen besluiten die door Ferm Werk genomen zijn. Er wordt indien nodig voor alle gemeenten gebruik gemaakt van de externe bezwaarschriftencommissie van de gemeente Woerden voor het geven van een advies. Bij ontvangst van een bezwaarschrift wordt contact met de cliënt opgenomen om te bekijken wat er precies aan de hand is. Dat kan leiden tot een extra uitleg van een besluit, een herziening van het besluit of een zitting bij de bezwaarschriftencommissie. Ferm Werk neemt uiteindelijk het besluit op het bezwaar. Naast de hierboven beschreven producten zijn er nog enkele onderwerpen die binnen dit programma bijzondere aandacht verkrijgen, te weten klanttevredenheid, recht matigheid en privacy.
19
Klanttevredenheid
werkers een aantal maanden getoetst. Datzelfde geldt voor risicovolle processen. Ook nemen we achteraf een steekproef op genomen besluiten. Zo blijven we controle houden en kunnen we verbeteringen in onze werkwijze doorvoeren. Daarnaast zijn de controles ook nodig voor de accountant. Voor 2022 ligt de nadruk op het implementeren van de systeemgerichte controle en het rapporteren van de bevindingen aan MT en DB.
Het streven is om elke twee jaar een klanttevreden heidsonderzoek te laten uitvoeren. Hierdoor krijgen we inzicht in de manier waarop onze cliënten de dienstverlening ervaren. Eind 2020 heeft de laatste meting plaatsgevonden. Daarnaast hebben we zowel een klachten- als een bezwaarprocedure, waarmee we ons beeld van de tevredenheid verder kunnen aanvullen en indien nodig onze werkwijze of dienstverlening kunnen aanpassen.
Privacy
Als organisatie zijn we ons ervan bewust dat we privacygevoelige gegevens verwerken. Daarvoor zijn allerlei procedures gemaakt. We hebben een Privacy Officer aangesteld en daarnaast is er een privacy werkgroep om casuïstiek te bespreken.
Rechtmatigheid
Om de rechtmatigheid van de uitkeringen te kunnen vaststellen, hebben we allerlei controlemomenten ingebouwd. Zo worden de besluiten van nieuwe mede
Wat gaat het kosten? Lasten en Baten Bedragen x 1.000 en in € Inkomensregelingen, IOAW, IOAZ Loonkostensubsidie BBZ gev. levensonderhoud en bedrijfkredieten Bijzondere bijstand
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
16.166
16.166
16.166
16.166
982
982
982
982
276
276
276
276
1.385
1.385
1.385
1.385
Uitvoeringskosten
2.146
2.146
2.146
2.146
Totale lasten
20.954
20.954
20.954
20.954
Gemeentelijke bijdrage
20.431
20.431
20.431
20.431
Debiteuren ontvangst
523
523
523
523
20.954
20.954
20.954
20.954
Totale baten
20
Begroting 2022 – 2025
Programma 2: Arbeidsparticipatie Vanuit de Participatiewet (en IOAW/-Z) zorgen we voor de ondersteuning en begeleiding van inwoners naar werk of een andere vorm van participatie. Dit werd in de vorige begroting arbeidsparticipatie genoemd. Per pijler wordt in dit hoofdstuk beschreven welke prestaties u mag verwachten, op welke manier aan deze prestaties wordt gewerkt en welke kosten daarbij horen.
Inwoners met een Garantiebaan zijn in de regel in dienst bij externe werkgevers. Deze werkgever ontvangt een loonkostensubsidie (LKS) ter compensatie van het verminderd arbeidsvermogen. Ferm Werk draagt zorg voor de LKS, maar ook voor de begeleiding inclusief het ziekteverzuimtraject en voor een herplaatsing indien een contract beëindigd wordt.
De onderliggende fundamentele waarde voor arbeids participatie is dat elke inwoner meedoet, naar zijn of haar vermogen. Dit betekent dat we ons inzetten om het aanwezige potentieel maximaal aan te spreken op zo’n manier dat inwoners duurzaam participeren op een betekenisvolle wijze. Deze waarde heeft naast een sociale, menselijke waarde, ook een economische waarde. Immers, door dit na te streven zijn investeringen duurzaam. Dit betaalt zich uit in bijvoorbeeld een lage uitkeringsdichtheid, een hogere NTW en minder kosten in WMO en/of jeugdzorg. We zijn daarbij scherp op een juiste balans tussen de investering en de output.
Dit doen we door de volgende producten/diensten te leveren: • Analysetraject: stellen van diagnose, leidend tot een plan van aanpak. Casemanagement: begeleiden van de inwoner bij • realisatie van plan van aanpak. • Garantiebanen: toeleiden naar passend, gesubsi dieerd werk en begeleiding tijdens het werk. Werkgeversdienstverlening: het onderhouden van • nauw contact met de werkgevers met als doel om inwoners te helpen aan passende arbeid.
Diagnose
Plan van aanpak
Uitgangspunten programma arbeidsparticipatie Lasten (uitgaven) • De bedragen voor re-integratiebudgetten worden niet geïndexeerd. De gemeenten Woerden en Bodegraven-Reeuwijk hebben hiernaast een extra taakstelling meegegeven op deze budgetten en deze zijn verwerkt. Voor Woerden is dit bedrag € 158.000,- en voor Bodegraven-Reeuwijk is dat € 120.000,-. Dit zijn de trajecten die op persoonsniveau geadministreerd worden en daarmee direct de betreffende gemeente raken.
Caseloadbeheer
Plaatsing
Wat willen we in 2022 bereiken?
Om adequaat invulling te geven aan onze kernwaarde is het noodzakelijk om een volledig beeld van de mogelijk heden en de ontwikkelpunten te hebben van elke inwoner. Op grond daarvan wordt samen met de inwoner een plan opgesteld dat leidt tot de hoogst mogelijke vorm van participatie. Dat is regulier betaald werk. Als dat (tijdelijk) niet mogelijk is, kan dat bijvoorbeeld ook vrijwilligerswerk zijn. Ook hier is het doel om het maximaal aanwezige potentieel aan te spreken, zodat inwoners duurzaam en betekenisvol deelnemen aan onze samenleving.
Baten (inkomsten) • Gemeentelijke bijdrage. • Debiteuren ontvangsten
21
Onze doelstellingen voor arbeidsparticipatie zijn: • Elke inwoner heeft een plan van aanpak waar actief op wordt geacteerd, zodanig dat dit leidt tot een maximale vorm van participatie. • Inwoners begeleiden we naar werk, zodanig dat de kosten van de uitkeringsgelden in balans zijn met de BUIG-middelen die de gemeente van het Rijk ontvangt. • Het realiseren – en begeleiden van 125 garantiebanen.
de diagnose wordt afgenomen en de doorlooptijd van de diagnose is afhankelijk van de situatie van de inwoner. De diagnose bestaat altijd uit een intake gesprek. In de meeste gevallen gaat een inwoner vervolgens onder deskundige begeleiding en coaching meewerken binnen het SW-bedrijf voor maximaal 100 uur. Daarnaast worden, waar wenselijk, competentie tests ingezet. Al deze activiteiten tezamen vormen de diagnose en resulteren in een plan van aanpak. 2. We voeren casemanagement uit: Middels casemanagement wordt samen met de inwoner uitvoering gegeven aan het plan van aanpak. Bij het ten uitvoer brengen van dit plan, beschikt de consulent van Ferm Werk over een arsenaal aan instrumenten. Hierbij kan gedacht worden aan trainingen, werk-leerlijnen, loonkostensubsidie, accountmanagement, sollicitatietrainingen, jobcoaching, enzovoorts. De instrumenten worden extern ingekocht of onder eigen beheer ingezet. Het plan wordt door de consulent, samen met de inwoner, nauwlettend in de gaten gehouden en waar nodig bijgesteld. Hierbij wordt voortdurend gestreefd naar wat het hoogst haalbare is voor de betreffende inwoner. Voor categorie C en D (grote afstand tot de arbeidsmarkt) geldt dat dit in de regel een lagere intensiteit qua casemanagement vraagt. 3. We hebben een excellente werkgeversdienstverlening: In het WSP werken de accountmanagers.
Zij zijn de brug tussen de behoeften van de werkgever en het potentieel in het klantenbestand. Ze benaderen ondernemers proactief en denken mee met werkgevers ten aanzien van relevante wet- en regelgeving, werkgeversinstrumenten en het aanpassen van functies, zodat deze geschikt zijn voor onze doelgroep. Er wordt intensief samengewerkt met de arbeids marktregio’s (AMR’s) om te komen tot een optimale prestatie.
Speerpunten 2022 • Succesvol uitvoeren van de Nieuwe Wet Inburgering, zodanig dat elke statushouder een persoonlijk plan heeft wat ten uitvoer wordt gebracht in nauwe samenwerking met onze ketenpartners. Focus daarbij is een zo goed mogelijke inburgering. Dat wil zeggen het behalen van het inburgeringsexamen. • Succesvol uitvoeren van de gewijzigde Wet SUWI in nauwe samenwerking met de arbeidsmarktregio’s, zodanig dat de werkgeversdienstverlening optimaal is geüniformeerd op regionaal niveau, inclusief het Werkgeversservicepunt (WSP). • Verdere intensivering met onze sociale stakeholders ten aanzien van de meest kwetsbare groep (categorie C en D), zodanig dat de ondersteuning voor de inwoners optimaal is door een sluitende aanpak te realiseren die zo efficiënt en vriendelijk mogelijk is.
Wat gaan we daarvoor doen?
1. W e voeren een analyse uit voor elke (nieuwe) inwoner die hulp nodig heeft of wil: Elke inwoner aan wie een uitkering wordt toegekend, doorloopt een analysetraject. Tijdens de analyse wordt een doel gesteld dat gericht is op een zo kort mogelijke weg naar werk. De duurzaamheid van de uitstroom is daarbij ook relevant. Beiden moeten in balans zijn. Als betaald werk niet mogelijk is, dan gaat het doel over naar meedoen in de samenleving. De manier waarop
Wat gaat het kosten? Lasten en Baten Bedragen x 1.000 en in €
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
336
336
336
336
Uitvoeringskosten
2.026
2.026
2.026
2.026
Totale lasten
2.362
2.362
2.362
2.362