B12. Werkgroep Behoud Lopikerwaard, Magazine december 2024.pdf

Fietsen via fietsknooppunten Het fietsknooppuntennetwerk is een landelijk bewegwijzeringssysteem dat erg populair is onder recreatieve fietsers. De wit-groene routeborden bestaan al meer dan 25 jaar en werken eenvoudig: via de nummers fiets je van knooppunt naar knooppunt en pijlen wijzen de weg. Zo worden de routes aan elkaar verbonden, kun je eenvoudig zelf een route plannen en worden talloze kant-en-klare fietsroutes aangeboden. Recreatief fietsen is gezond én gezellig. Vooraf stippelen mensen via de knooppunten een route uit. Ze schrijven de nummers op een briefje en volgen de wit-groene borden. Anderen gebruiken een fietsroute app die ze onderweg vertelt wat het volgende knooppunt is. Vernieuwing van de routeborden en informatiepanelen Het grootste deel van de bewegwijzering en infopanelen in de provincie 28

Utrecht bestaat al langer en is aan vervanging toe. Inmiddels zijn er verbeterde fietspaden en andere fietsvoorzieningen en daarom is een vernieuwd ontwerp gemaakt. In samenwerking met gemeenten, grondeigenaren, terreinbeheerders en fietsorganisaties zijn trajecten gewijzigd, komen te vervallen of zijn juist betere, mooiere of veiligere fietsroutes tussen natuur- en recreatiegebieden en bezienswaardigheden toegevoegd. John: ‘Ik vind het een voorrecht om projectleider van dit project te zijn. Het fietsknooppuntennetwerk wordt in de provincie Utrecht jaarlijks bijna 20 miljoen keer gebruikt, dus alle 6.300 borden moeten goed zichtbaar zijn. In het bestaande netwerk hebben we veel borden verplaatst van een bermplank naar een lantaarnpaal, zodat fietsers de borden beter kunnen zien. Dat vraagt veel voorbereiding en zorgvuldige afstemming met alle 26 gemeenten.’ Veranderen van het routenetwerk Het recreatieve fietsroutenetwerk is ook op veel plekken veranderd. In IJsselstein is een stukje van Achtersloot en een routelijn door het netwerk opgenomen. Ook zijn de recreatieve routes naar de Nedereindse Plas en naar Nieuwegein verbeterd. In Lopik worden de Vogelzanghkade en de Graafdijk in het netwerk opgenomen.

WBL Magazine, december 2024, jaargang 44 - nr 136

Mensen die Montfoort op de fiets bezoeken, komen nu ook langs molen De Valk en door het stadspark. In Linschoten zijn routelijnen over de Schapenlaan en de Liefhovendijk aan het netwerk toegevoegd. Fietsers komen ook langs de betonnen maquette van de Linie van Linschoten. In Oudewater worden alleen de borden op een beter zichtbare plek gehangen. Het vernieuwde fietsroutenetwerk van de provincie bestaat straks uit ruim 1.850 km bewegwijzerde fietsroutes, dat is 350 km langer dan het huidige netwerk. In IJsselstein is het routenetwerk straks 31 kilometer, in Lopik 57 km, in Montfoort 36 km en in Oudewater 41 km. John: ‘We werken ook nauw samen met acht recreatieve regio’s rondom de provincie, zodat de routes ook over de provinciegrenzen heen op elkaar blijven

aansluiten. In Schoonhoven (provincie Zuid-Holland) hangen nu nog routebordjes van de provincie Utrecht. Dat wordt ook aangepast.’ Werk in uitvoering De werkzaamheden duren naar verwachting een half jaar en worden bewust in de wintermaanden uitgevoerd, om overlast voor de fietsers te beperken. In het voorjaar is het netwerk dan weer klaar voor gebruik. Door de vernieuwing kunnen fietskaarten, fietsroutes en informatiepanelen dus niet meer actueel zijn. Hoewel het ontwerp van het nieuwe fietsroutenetwerk door gemeenten, het projectteam en de aannemer uitgebreid is gecontroleerd, kunnen er toch onvolkomenheden zijn in het netwerk. Fietsers kunnen dit aangeven bij Meldpunt Routes, het landelijke meldsysteem voor route gebonden recreatie www.meldpuntroutes.nl.

Fietsknooppuntenbord

Provincie Utrecht krijgt bijna 36 miljoen voor natuurherstel De provincie Utrecht krijgt in de periode van 2024 tot 2030 bijna 36 miljoen euro van het Rijk voor herstel van de natuur. Dit geld is bedoeld voor het nemen van herstelmaatregelen in en rond Natura 2000-gebieden. De provincie Utrecht krijgt het geld in het kader van het landelijke Programma Natuur. Met dit programma trekt het Rijk tot 2030 drie miljard euro uit om kwetsbare natuurgebieden te herstellen en te versterken. Dit bedrag wordt verdeeld over de provincies. Het nemen van maatregelen is nodig omdat het niet goed gaat met de natuur in Nederland. Steeds meer dier- en plantensoorten verdwijnen, onder andere door te veel stikstof. Aanpak op maat De provincie Utrecht heeft voor de negen stikstofgevoelige Natura 2000 -gebieden in kaart gebracht wat er no-

Lees er meer over op: www.provincie-utrecht.nl/ actueel/nieuws/provincieutrecht-krijgt-bijna-36miljoen-voor-natuurherstel dig is om de natuur te herstellen. Elk gebied krijgt een aanpak op maat, want geen natuurgebied is hetzelfde. De aanpak wordt gebaseerd op natuurdoelanalyses (NDA's) die de provincie de afgelopen twee jaar in opdracht van het Rijk heeft opgesteld. Uit deze analyses blijkt dat in alle Utrechtse Natura 2000-gebieden de natuur is verslechterd of (verder) dreigt te verslechteren, of dat dit niet valt uit te sluiten. Dit is in strijd met het verslechteringsverbod uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn en de Omgevingswet. Bij een verslechtering moet Nederland onmiddellijk maatregelen nemen. 29

WBL Magazine, december 2024, jaargang 44 - nr 136

Het Zwaard van Linschoten Tekst: Waldien Burger, met dank aan gemeente Montfoort Beeld: gemeente Montfoort

Meer weten? Op de website van de gemeente Montfoort vindt u een uitgebreide folder over het zwaard met interessante informatie. www.montfoort.nl; zoek op: 1000 jaar geschiedenis komt boven water.

Foto linksonder: een van de afbeeldingen op het zwaard (Bron: Gemeente Montfoort).

De Korte Linschoten kreeg een nieuwe beschoeiing, waarbij ook de inlaten werden vervangen. Bij de graafwerkzaamheden daarvoor kwam de graafmachine op 1 maart 2024 omhoog met een stuk metaal dat een compleet zwaard bleek te zijn. De aannemer droeg het over aan de gemeente Montfoort, die de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) inschakelde. Een bijzondere vondst, waarvoor de ODRU meteen een specialist vroeg om te voorkomen dat het zwaard zou gaan roesten nu het ineens met lucht in aanraking kwam. Omdat er in de natte bodem geen zuurstof bij kon, was het zwaard in vrij goede conditie. Het zwaard ging tien weken in een bad om te ontzouten. Daarna werd het gespoeld en gedroogd en behandeld met tannine om het te beschermen. Hoe oud is het zwaard? Alle organische delen, zoals een houten heft of leren omwindsels, bestaan niet meer. Daarvan waren nog wel minuscule resten zichtbaar op röntgenfoto’s. Op de kling waren geen resten te zien, zodat men zeker weet dat de schede, meestal van hout of leer, niet met het zwaard in het water terecht is gekomen. Door de vorm van de pommel, de ronde knop boven op het zwaard, en de lengte van het zwaard is met zekerheid geconcludeerd dat het zwaard tussen het einde van de 10de en het begin van de 11e eeuw is gesmeed.

Is het zwaard van Linschoten bewust in de rivier achtergelaten of bij een oversteek van de rivier of gevecht op de dijk verloren? Dat zullen we nooit weten. 30

Er werd in die tijd veel gevochten: door de bisschop van Utrecht waar de Lopikerwaard grotendeels onder viel, tegen de graven van Holland, maar ook tegen invallen van Noormannen. Lengte en grootte duiden op een kortzwaard, ook wel Vikingzwaard genoemd, maar dat zegt niet dat het ook van een Viking was. De tekens of incrusties op het zwaard, een zonnerad en doorlopende knoop, die met brons zijn ingelegd, waren in die tijd algemeen. De cirkel en het kruis van het zonnerad zijn misschien wel de oudste symbolen ter wereld. De doorlopende knoop, vijf vierkanten binnen een cirkel, werd in de Vikingperiode (800 – 1100) gebruikt als talisman die bescherming bood en de onbreekbare kracht van vriendschap en loyaliteit symboliseerde. Van wie is het zwaard? Baggeraars, maar ook anderen, zijn verplicht dit soort vondsten te melden. De gemeente Montfoort was opdrachtgever voor de baggerwerkzaamheden en is daardoor voor de helft eigenaar. De andere helft is eigendom van de eigenaar van het land. Dat is in dit geval de stichting Landgoed Linschoten. Beide eigenaren nemen samen de zorg voor het zwaard op zich.

31

32