B1. RAAPrap_5518_OUDE_20220617_totaal.pdf

4.2 Erfgoedwet, Besluit Erfgoedwet Archeologie, Omgevingswet Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. Deze verving de Monumentenwe t 1988 waarin archeologie sinds 1 juli 2007 middels de Wet op de Archeologische Monumentenzorg (Wamz) was geregeld. De Erfgoedwet regelt het behoud en beheer van Nederlands erfgoed via één integrale wet. Naast aanwijzing van archeologische en gebouwde monumenten regelt de Erfgoedwet een groot aantal

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[27]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

andere zaken zoals collectiebeheer van staats cultuurgoed, de aanwijzing van (internationaal) cultuurgoed (UNESCO-verdrag) en verzamelingen en teruggave van buitenlandse cultuurgoederen op basis van internationale verdragen. De afzonderlijke wetten die dit voorheen mogelijk maakten zijn vervallen. In hoofdstuk 5 van de Erfgoedwet zijn achtereenvolgens vastgelegd: 

algemene opgravingsverbod (artikel 5.1),



certificering van archeologisch onderzoek (artikel 5.2 t/m artikel 5.6),



vondsteigendom (artikel 5.7),



depotfunctie (artikel 5.8 en 5.9),



meldingsplicht archeologische toevalsvondst en waarneming (artikel 5.10 en 5.11) en informatiebeheer (artikel 5.12 en 5.13)

Nadere regels rond het opgravingsverbod en de certificering zijn uitgewerkt in het Besluit Erfgoedwet archeologie (BEa, eveneens per 1 juli 2016).

Figuur 7. Scheiding tussen de Erfgoedwet en de Omgevingswet voor wat betreft bepalingen (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort)..

Archeologie en de Omgevingswet Voor de archeologische monumentenzorg is naast de Erfgoedwet de Omgevingswet (Ow) van belang. De scheiding laat zich het best als volgt typeren (zie ook figuur 7): 

De duiding van cultureel erfgoed en zorg voor cultuurgoederen in overheidsbezit staat in de Erfgoedwet.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[28]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart



De omgang met het cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving is geregeld in de Omgevingswet.

Naar verwachting zal de Omgevingswet in het najaar van 2022 (of mogelijk later) in werking treden. Delen uit Monumentenwet 1988 gaan op die datum op in de Omgevingswet. Tot die tijd blijven door overgangsrecht (geregeld in artikel 9.1 van de Erfgoedwet) de relevante bepalingen rechtskracht houden. Om de Omgevingswet uit te kunnen voeren krijgen gemeentelijke overheden de beschikking over een aantal instrumenten (waarbij de eerste drie instrumenten het meest relev ant zijn voor het thema archeologie): 1.

Omgevingsvisie – hierin worden de gemeentelijke lange termijn doelen en ambities vastgelegd voor de fysieke leefomgeving. Er wordt een omgevingsvisie voor het gehele gemeentelijke grondgebied vastgesteld. De omgevingsvisie is verplicht.

2.

Omgevingsplan – bevat alle regels over de fysieke leefomgeving binnen de gemeente. Er wordt per gemeente een omgevingsplan vastgesteld. Het omgevingsplan is verplicht.

3.

Omgevingsvergunning – Vergunningstelsel voor het uitvoeren van een of meerder activiteiten. Op basis van het omgevingsplan kan het voor een initiatiefnemer noodzakelijk zijn een omgevingsvergunning aan te vragen. Aan dit stelsel is toezicht en handhaving gekoppeld.

4.

Programma – een flexibel instrument dat ingezet kan worden om bepaalde doelstellingen gefaseerd te realiseren. Niet verplicht.

5.

Projectprocedure (projectbesluit) – Hiermee kunnen grootschalige projecten mogelijk worden gemaakt.

Archeologie maakt in de wet onderdeel uit van cultureel erfgoed binnen de fysieke leefo mgeving (Omgevingswet artikel 1.2 lid 2i). Bij de uitoefening van bestuurlijke taken en bevoegdheden houden overheden (gemeente, provincie, Rijk of een waterschap) rekening met de samenhang van de relevante onderdelen en aspecten van de fysieke leefomgeving (artikel 2.1. lid 2). Het behoud van cultureel erfgoed en werelderfgoed kan daarbij van toepassing zijn (artikel 2.1. lid 3). In omgevingsverordeningen (artikel 2.27) en omgevingsplannen en projectbesluiten (artikel 2.28) legt het Rijk verplichte instructieregels op voor het behoud van cultureel erfgoed en werelderfgoed. Daar moet dus rekening mee gehouden worden. De nadere uitwerking van de wet gaat via vier AMvB’s: 1.

Omgevingsbesluit (invoeringsbesluit Omgevingswet),

2.

Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl),

3.

Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en

4.

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).

In de Omgevingswet wordt gesproken van activiteiten, handelingen die uitgevoerd worden om iets te realiseren. De grondslagen voor de activiteiten die cultureel erfgoed (artikel 4.3 lid 1h) of werelderfgoed (artikel 4.3. lid 1i) betreffen zijn in de Omgevingswet opgenom en. In de eerste plaats wordt behoud van het erfgoed nagestreefd. Vernieling en beschadiging moet worden voorkomen (art. 4.28 en art. 4.29). De activiteit rijksmonumentenactiviteit is nader uitgewerkt in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal: hoofdstuk 13, art. 13.1 t/m 13.13). Evenals in de huidige Wabo is het verboden te

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[29]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

handelen in strijd met een voorschrift van een omgevingsvergunning. In de Omgevingswet is dit een omgevingsplanactiviteit gericht op archeologische monumenten (art. 5.5 lid 1). Voor de gemeentelijke archeologische monumentenzorg zoals we die in de ruimtelijke ordening (Wro) en het omgevingsvergunningstelsel (Wabo) geborgd is, is vanaf inwerking treden van de Omgevingswet opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Paragraaf 5.1.5.5. behandelt cultureel - en werelderfgoed. Artikel 5.130 (behoud cultureel erfgoed) bevat alle relevante onderdelen om archeologisch erfgoed adequaat te borgen, zoals artikel 38a van Monumentwet 1988 en artikel 3.1.6 lid 5a Besluit ruimtelijke ordening/Bro dat nu nog doen. In het nieuwe artikel wordt gesteld dat in het omgevingsplan in het belang van cultureel erfgoed rekening wordt gehouden met bekend e of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten. Hiertoe dienen vervolgens regels voor opgesteld te worden. Nieuw is dat nu gesproken wordt van bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten en niet meer – zoals nu nog het geval is – van aanwezige dan wel te verwachten archeologische monumenten. Artikel 41a van de Monumentenwet 1988 komt ook terug in artikel 5.130 (lid 4) Besluit kwaliteit leefomgeving.

Sinds 2007 geldt een grens van 100 m 2 voor kruimelgevallen bij aanvragen omgevingsvergunning voor bouwen, aanleggen/werken geen bouwwerken zijnde of werkzaamheden. De gemeenteraad kan hiervan (beredeneerd) afwijken (striktere begrenzing vaststellen maar ook ruimere). Dat heeft gemeente Oudewater in 2010/2015 ook gedaan; vooral ook omdat een zeer strikte vrijstellingsgrens c.q. onderzoeksverplichting voor het hele gemeentelijke grondgebied in de praktijk onwerkbaar is. In de Omgevingswet verandert dit niet en kan het vrijstellingenbeleid zoals eerder in Oudewater is vastgesteld als basis worden genomen bij huidige actualisatie van het archeologiebeleid. Voor delen van de gemeente is bekend dat sprake is van de aanwezigheid van archeologische resten in de ondergrond en ondergebracht in de categorieën archeologische waarden (o.a. TAW-gebieden, vindplaatsen en WOII-gerelateerde locaties), terwijl voor andere delen van de gemeente sprake is van aantoonbaar te verwachten archeologische resten: de archeologische verwachtingsgebieden. Immers op basis van de landschappelijke ligging en de correlatie tussen deze landschappelijke ligging en dichtheid aan archeologische vindplaatsen is een verdeling gemaakt in hoge, middelhoge of lage verwachting.

Deze zones met aanwezige en aantoonbare te verwachten archeologie zijn onderverdeeld in de kaarteenheden Waarde-archeologie 1 tot en met Waarde-Archeologie 8 en worden in paragraaf 4.4 toegelicht.

4.3 Van verwachtingskaart naar beleidskaart Gestapelde archeologische verwachtingen en waarden De archeologische verwachtingenkaart uit 2015 is, zoals hiervoor beschreven, geactualiseerd en van extra kaartlagen voorzien (bodemverstoringen, uitbreiding van WOII-laag en uitbreiding van de laag met watergerelateerde archeologie). Aan de verschillende archeolandschappelijke eenheden is in de achterliggende GIS-tabel een archeologische verwachting toegekend: hoog, middelhoog of laag en eveneens is de globale diepteligging aangeduid. De verschillende waarden- en verwachtingszones hebben verschillende implicaties: - in de historische kern van Oudewater, historische erven en overige terreinen met archeologische waarden is een (zeer) hoge dichtheid aan archeologische resten uit de late middeleeuwen en/of nieuwe tijd te aanwezig.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[30]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

- in zones met een hoge archeologische verwachting wordt de hoogste dichtheid aan archeologische vindplaatsen (m.n. nederzettingsterreinen) verwacht; - in zones met een middelhoge archeologische verwachting worden archeologische vindplaatsen verwacht, maar in een lagere dichtheid dan in de zones met een hoge archeologische verwachting; - in zones met een lage archeologische verwachting wordt de kans op het voorkomen van archeologische vindplaatsen klein geacht. Wel dient opgemerkt te worden d at de aanwezigheid van archeologische resten niet kan worden uitgesloten (de reeds bekende vindplaatsen in deze eenheden bewijzen dit); Eenzelfde onderscheid naar te verwachten dichtheid aan vindplaatsen geldt voor de lage, middelhoge en hoge verwachting voor watergerelateerde resten. De gestapelde verwachtingskaart, in combinatie met de locaties met archeologische waarden, vormen de basis voor de archeologische beleidskaart (kaartbijlage 3). Vanuit het gezichtspunt van het gemeentelijk beleid is een stapelkaart veel praktischer dan afzonderlijke kaarten , omdat een dergelijke kaart eenduidig vertaald kan worden naar een AMZ-advies ten behoeve van het bestemmingsplan/omgevingsplan. Voor het achterhalen van de oorsprong van een bepaalde verwachtingswaarde, en daarmee ook de implicaties of mogelijkheden voor het te volgen beleid, dienen de achterliggende GIS-tabellen geraadpleegd te worden.

4.4 De archeologische beleidscategorieën Terreinen met archeologische waarden Waarde-Archeologie 1 betreft de historische kern van Oudewater. In dit gebied zijn archeologische resten aanwezig en te verwachten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Gezien de ligging van de historische kern bij de samenvloeiing van de Hollandse IJssel en Lange Linschoten is de aanwezigheid van oudere resten (vroege middeleeuwen en/of Romeinse tijd) niet uit te sluiten. De archeologische resten hebben veelal betrekking op funderingsresten van (voormalige) bebouwing, vestingwerken, kademuren e.d. aanwezig/te verwachten. Ook zijn resten van beer - en waterputten in dit gebied aanwezig, vergezeld met een grote dichtheid aan archeologische voorwerpen. Daarnaast zijn direct om de kerk resten van begravingen te verwachten. Concluderend kan worden gesteld dat in deze zone een zeer hoge dichtheid aan archeologische sporen en resten aanwezig is en dat zelfs kleinschalige bodemingrepen kunnen leiden tot verstoring van de archeologische resten met informatieverlies tot gevolg. Beleid: Streven naar behoud in huidige staat; archeologisch (voor)onderzoek is verpli cht als de oppervlakte van de ingreep groter is dan 50 m² én de diepte van de ingreep dieper reikt dan 0,3 m -mv.

Waarde-Archeologie 2 betreft terreinen waarvan is vastgesteld dat er archeologische resten in de ondergrond aanwezig zijn en betreft terreinen met een archeologische waarde, de vestingwerken, maar ook de erven in de bewoningslinten waarvan vastgesteld is dat er historische bebouwing stond. -

TAW-gebieden

-

Zone met vestingwerken rond de historische kern van Oudewater

-

Historische erven

-

Historische dijk aan weerszijden van de uiterwaard van de Hollandse IJssel

-

Terreinen met resten uit de Tweede Wereldoorlog

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[31]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

Voor deze categorie geldt dat op basis van (historische) bronnen vastgesteld is dat er archeologische resten aanwezig of te verwachten zijn. De dichtheid van sporen en resten is minder hoog dan die van categorie waarde-archeologie 1, maar daar tegenover staat dan de omvang van de locaties een stuk kleiner zijn, veelal niet meer dan enkele honderden vierkante meters. Om te voorkomen dat bij bodemingrepen een groot deel van de archeologische resten ongezien verloren gaan, geldt ook voor deze categorie een relatief streng vrijstellingsbeleid. Beleid: Streven naar behoud in huidige staat; archeologisch (voor)onderzoek is verplicht als de oppervlakte van de ingreep groter is dan 100 m² én de diepte van de ingreep dieper reikt dan 0,3 m mv.

Waarde-Archeologie 3 betreft de watergebieden met een archeologische relevantie die ligg en in de zones met een archeologische waarde en in de historische bewoningslinten. Veelal is sprake van zones met een kleine omvang (veelal niet groter dan enkele tientallen vierkante meters) waar watergerelateerde zaken als beschoeiingen, funderingen van bruggen, visfuiken en afvaldumps verwacht moeten worden. Specifiek bij molenlocaties zijn zaken te verwachten die een relatie met de molen hebben (funderingen van in- en uitlaat; beschoeiingen). Aangezien sprake is van resten met geringe omvang zullen kleinschalige bodemingrepen leiden tot relatief forse verstoring van de archeologische resten met informatieverlies tot gevolg. Beleid: Streven naar behoud in huidige staat; archeologisch (voor)onderzoek is verplicht als de oppervlakte van de ingreep groter is dan 20 m² én de diepte van de ingreep dieper reikt dan de top van de waterbodem. Let wel, een eventueel aanwezige recente sliblaag bevat geen archeologische resten. (Jaarlijkse) baggerwerkzaamheden die beperkt blijven tot het verwijderen van deze aantoonbaar recente (jonger dan 50 jaar) sliblaag zijn vrijgesteld van archeologisch onderzoek.

Archeologische verwachtingsgebieden Waarde-Archeologie 4: Gebieden met een hoge archeologische verwachting In gebieden met een hoge archeologische verwachting is de kans op het aantreffen van archeologische resten relatief groot (hoge dichtheid aan verwachte archeologische vindplaatsen). Beleid: Als ondergrens voor archeologisch onderzoek geldt een oppervlakte van 200 m² én een diepte van 0,3 m -mv. Waarde-Archeologie 5: Gebieden met een middelhoge archeologische verwachting Het betreft de wat oudere stroomgordels en ook de veelal lange en smalle cre vasses behoren tot deze categorie. Tevens zijn de delen van de bewoningslinten waar geen bewijzen zijn voor historische bewoning ondergebracht in deze categorie. De kans op het aantreffen van archeologische resten in gebieden met een middelhoge archeologische verwachting wordt minder groot geacht als in zones met een hoge verwachting omdat de dichtheid aan verwachte vindplaatsen minder groot is dan bij de hoge verwachtingszones. Derhalve is een minder streng vrijstellingsbeleid gerechtvaardigd. Beleid: Voor zones met een middelhoge verwachting (met het archeologisch relevante niveau ondieper dan 2 m –mv) geldt een ondergrens van 2.500 m² én een diepte van 0,3 m –mv voor archeologisch onderzoek.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[32]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

Waarde-Archeologie 6: Gebieden met een middelhoge archeologische verwachting (dieper dan 2 m – mv) In gebieden waar vanaf een diepte van 2 m -mv een middelhoge archeologische verwachting geldt is vanaf deze diepte (of dieper) sprake van de aanwezigheid van oudere stroomgordels. In de oeverafzettingen van deze stroomgordels kunnen, afhankelijk van de ouderdom van de betreffende stroomgordel archeologische resten uit de steentijd en/of bronstijd/ ijzertijd worden verwacht. De dichtheid aan vindplaatsen is minder groot dan bij de gebieden met een hoge verwachting en derhalve is een minder streng vrijstellingsbeleid gerechtvaardigd. Beleid: Als ondergrens voor archeologisch onderzoek geldt een oppervlakte van 2.500 m² én een diepte van 2,0 m -mv. Waarde-Archeologie 7: Gebieden met een lage archeologische verwachting In gebieden met een lage archeologische verwachting geldt een lage dichtheid aan archeologische resten aangezien de landschappelijke ligging (lage, natte context) nauwelijks geschikt was voor bewoning. De aanwezigheid van archeologische zijn echter niet uit te sluiten. Als ondergrens voor archeologisch onderzoek geldt een oppervlakte van 10.000 m² én een diepte van 0,3 m -mv.

Waarde-Archeologie 8: Gebieden met een middelhoge watergerelateerde verwachting In gebieden met een middelhoge watergerelateerde verwachting betreffen delen van de Hollandse IJssel en Lange Linschoten. Beleid: Als ondergrens voor archeologisch onderzoek geldt een oppervlakte van 1.000 m² én de diepte van de ingreep dieper reikt dan de top van de waterbodem. Periodieke baggerwerkzaamheden die beperkt blijven tot het verwijderen van deze aantoonbaar rec ente (jonger dan 50 jaar) sliblaag zijn vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Vrijgegeven terreinen: Het betreft terreinen die op de beleidskaart uit 2015 al als ‘vrijgegeven’ stonden afgebeeld. Gebieden die in deze categorie liggen zijn vrijgesteld van archeologisch onderzoek.

Voor de volledigheid: de watergebieden met een lage watergerelateerde verwachting zijn niet op de beleidskaart weergegeven. In deze gebieden geldt de onderliggende archeologische verwachting (van de onderliggende aardkundige eenheid). Attentiegebieden Uitgevoerd onderzoek: zones waar het archeologisch onderzoekstraject (AMZ -cyclus) gestart is. Op basis van het aanwezige archeologische onderzoeksrapport kan door de archeologisch adviseur van de gemeente worden bepaald of nieuwe planvorming een bedreiging vormt voor aanwezige of te verwachten archeologische resten en zo ja welke vorm van archeologisch onderzoek nog nodig is op de locatie. Bodemverstoringen: De gebieden met bodemverstoringen zijn als attentiegebied op de beleidskaart weergegeven. In overleg met de archeologisch adviseur van de gemeente kan mogelijk een aangepaste onderzoeksstrategie worden gevolgd. Omdat mogelijk is sprake van verstoring van het archeologisch relevante niveau wordt aanbevolen de eerste fas e van archeologisch veldonderzoek zo in te steken dat informatie wordt verzameld over de mate en diepte van de verstoringen en de gevolgen daarvan op het archeologisch relevante niveau.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[33]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

4.5 Archeologisch onderzoek(straject) Het archeologisch beleidsveld is gebonden aan de regels van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) en aan een certificering. Dat betekent dat er strikte regels gelden voor de wijze waarop onderzoek dient te worden uitgevoerd volgens de cyclus van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). In de praktijk betekent dit, dat er na elke stap in die cyclus, namelijk het verkennend onderzoek (bureauonderzoek, boringen), karterend / waarderend onderzoek (boringen, proefsleuven) en eventueel een definitieve opgraving, een moment komt waarop een advies door een gecertificeerde organisatie wordt gegeven. Het bevoegd gezag (meestal de gemeente) kan op basis van dat advies een besluit nemen of de initiatiefnemer een vervolgonderzoek moet laten doen om te voldoen aan de eisen voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning. Doorgaans wordt het archeologisch onderzoek, evenals bijvoorbeeld het milieuonderzoek, zo meegenomen in de planvorming van initiatieven dat er ten aanzien van de uitvoering / planning van de werkzaamheden geen belemmeringen ontstaan.

Daarnaast is er in de KNA een mogelijkheid om werkzaamheden die niet of nauwelijks de gelegenheid bieden voor onderzoek vooraf, zoals het werk aan kabels / leidingen en riolering onder bestaande infrastructuur, te kiezen voor een vorm van begeleiding (proefsleuven variant begeleiding of opgraving variant begeleiding). De essentie is dan dat de archeologen niet vooraf hun onderzoek doen, maar meekijken met / aanwezig zijn bij de uitvoering. Het inzetten van dat instrument is weliswaar aan regels gebonden, maar het biedt de gelegenheid om bij specifieke werkzaamheden een snelle en werkbare vorm van onderzoek te kiezen. Vertraging bij werkzaamheden in de openbare ruimte wordt zo voorkomen.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[34]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

5 Toelichting op de kaartproducten 5.1 Algemeen De resultaten van de inventarisatie en actualisatie worden gepresenteerd in drie kaarten. Allereerst betreft het een aardkundige kaart, aangevuld met archeologische gegevens. Deze kaart vormt de basis voor de landschappelijke archeologische verwachting van de archeologische waarden- en verwachtingenkaart. Naast de landschappelijke verwachtingen worden op deze kaart de verwachtingen gepresenteerd die het resultaat zijn van de archeologische en historische inventarisatie. De waardenen verwachtingenkaart is vervolgens omgezet in een archeologische beleidskaart. In onderstaande paragrafen wordt nader ingegaan op de verschillende kaarten.

5.2 De aardkundige kaart 5.2.1

Kaartopbouw

De aardkundige kaart heeft een eenvoudige opzet. De basis van de kaart wordt gevormd door d e landschappelijke eenheden (stroomgordels, crevasses en komgebied), gethematiseerd naar diepteligging, zodat met een blik op de kaart zichtbaar is of het archeologisch relevante niveau zich ondiep of dieper in de ondergrond bevindt. De landschappelijke eenheden zijn het resultaat van de kartering van de kaart uit 2010/2015, aangevuld met een verfijning en actualisatie (en is beschreven in paragrafen 2.2 en 3.2). Als ondergrond is de TOP10NL gebruikt en worden de belangrijkste toponiemen vermeld.

5.2.2

Kaartlagen

Dit, op schaal 1:12.500 afgebeelde, kaartbeeld 9 is voorzien van aanvullende gegevens als archeologische gegevens (archeologische en historische vindplaatsen als puntlocatie), archeologische rijksmonumenten, AMK-terreinen (omlijnd), historische (nederzettings)locaties (arcering) en is verder voorzien van bodemverstoringen (als arcering). De kaart is opgebouwd uit de volgende kaartlagen: - Aardkundige situatie: o

Aardkundige eenheden (vlakken): onderverdeeld naar eenheid en diepteligging.

- Archeologie: o

Archeologische waarden: TAW -gebieden (vlakken);

o

Historische locaties met archeologische relevantie (punten en vlakken): dit betreffen de historische stad en vestingwerken, historische bewoningslinten, historische erven met bebouwing (situatie 1832);

o

WOII-archeologie (punten, lijnen);

o

Archeologische vondstlocaties.

- Watergebieden (gethematiseerd naar ouderdom); - Bodemverstoringen, gethematiseerd naar type verstoring (vlakken).

9

De kaartschaal van de gebruikte bronnen en vervaardigde kaarten is 1:10.000, maar is om praktische redenen (A0 papierformaat) afgebeeld op schaal 1:12.000 zodat de kaarten beperkt konden blijven tot 1 deelblad.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[35]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

5.3 De archeologische waarden- en verwachtingenkaart 5.3.1

Kaartopbouw

De archeologische waarden- en verwachtingenkaart is opgebouwd uit drie kaartgroepen, te weten de groep met archeologische waarden, de groep met archeologische verwachtingen en de groep met attentiegebieden (restgeulen, bodemverstoringen en onderzoeksgebieden).

5.3.2

Kaartlagen

Archeologische waarden De kaartgroep met archeologische waarden is opgebouwd uit de volgende lagen: -

Archeologische terreinen (vlakken): o

Terreinen van Archeologische Waarde (vlakken);

o

Middeleeuwse stad Oudewater;

o

Zone met vestingwerken van de stad Oudewater;

o

Historische erven (al dan niet gelegen binnen bewoningslinten) en locaties historische bebouwing (1832);

o

Historische dijk aan weerszijden van de Hollandse IJssel (buffer met breedte van 20 m (= 10 m aan weerszijden van centrale as).

-

Archeologische vondstlocaties (puntlocaties).

Archeologische verwachtingen -

Verwachtingsgebieden op basis van opbouw ondergrond;

-

Specifieke verwachting: WOII-gerelateerde archeologische zones;

-

Specifieke verwachting: bewoningslinten;

-

Watergebieden: watergerelateerde verwachting);

Attentiegebieden Restgeulen: Binnen de stroomgordels en crevasses zijn op diverse locaties (dichtgeslibde) restgeulen weergegeven. In deze dichtgeslibde restgeulen dient rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van watergerelateerde archeologische resten als (afhankelijk van de ouderdom van de betreffende restgeul) afvaldumps, visfuiken, houten kano’s en/of scheepswrakken, funderingen van bruggetjes e.d. Bodemverstoringen: Behalve de archeolandschappelijke eenheid is ook de gaafheid (mate va n intactheid) van de bodem van belang voor de archeologische verwachtingswaarde. In een gebied met een hoge archeologische verwachting kan de aanwezigheid van goed geconserveerde archeologische resten immers gering zijn als gevolg van bodemverstoringen. Ge gevens over bodemverstoringen zijn verkregen van diverse bronnen, zoals beschreven in paragraaf 2.3. Op verschillende kaarten staan afgegraven, opgeworpen en vergraven/verstoorde zones aangegeven.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[36]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

De zeggingskracht van de verstoringsgegevens is evenwel nogal beperkt. Enerzijds speelt mee dat veelal niet bekend is of de verstoringen voldoende nauwkeurig zijn omdat de schaal van de verstoringsgegevens erg grof is (1:50.000 of 1:25.000). Anderzijds is niet bekend wat het effect van de bodemverstoring is op de mogelijk aanwezige archeologische resten, omdat geen goed inzicht is in de diepte van de verstoringen in relatie tot de diepte van het potentieel arc heologisch niveau. Bovendien is in de gemeente Oudewater veelal sprake van meerdere archeologisch revelante nivea us en kan bijvoorbeeld wel het bovenste niveau verstoord zijn terwijl de diepere niveaus nog intact zijn . Om deze reden zijn de zones met bodemverstoringen met een arcering op de verwachtingenkaart weergegeven. In deze zones geldt de onderliggende waarde/verwachting, maar dient bij uitvoering van archeologisch (voor)onderzoek rekening te houden met mogelijk aanwezige verstoringen (bijvoorbeeld in de vorm van een aangepaste onderzoeksstrategie) en dient middels het onderzoek vast te worden gesteld of het archeologisch relevante niveau (of niveaus) al verstoord is. Uitgevoerd onderzoek: Op de kaart zijn de begrenzingen weergegeven van binnen de gemeente uitgevoerde archeologische onderzoeken. Er is gekozen voor een weergave met omlijning zodat de onderliggende waarde of verwachting nog zichtbaar is.

Vanwege de leesbaarheid van de kaarten zijn deze gebieden niet weergegeven op de pdf-versie van de kaart. De gis-bestanden met de gebieden waar archeologisch (voor)onderzoek is uitgevoerd is wel aangeleverd aan de gemeente.

5.4 Archeologische beleidskaart 5.4.1

Legenda-eenheden op de beleidskaart

Op de archeologische beleidskaart is geen onderscheid gemaakt in archeologische perioden en wordt de archeologische verwachting aangeduid met de termen hoog, middelhoog, laag, waterbodems en specifieke verwachting. Op de archeologische beleidskaart staat kort aangegeven wat he t gewenste beleid is. Op de archeologische beleidskaart zijn de volgende eenheden te onderscheiden. Archeologische rijksmonumenten en gemeentelijke archeologische monumenten Van terreinen met fysiek-inhoudelijk gewaardeerde archeologische resten weet men (globaal) wat er aanwezig is en wat daarvan de waarde is. Binnen deze categorie scharen we de terreinen met een rijksbescherming (archeologische rijksmonumenten) en met een gemeentelijke bescherming. Momenteel zijn binnen de gemeente geen archeologische terreinen met een gemeentelijke monumentenstatus of rijksbescherming aanwezig. Terreinen met archeologische resten In de gemeente zijn een aantal locaties aanwezig waarvan op basis van bronnen als archeologische vondsten, uitgevoerd onderzoek en historische kaarten, bekend is dat in de ondergrond archeologische resten aanwezig zijn. Op de locaties waar archeologisch onderzoek is uitgevoerd heeft ook een archeologische waardering plaatsgevonden, maar in een aantal van de waarde-gebieden heeft geen formeel waardestellend onderzoek plaatsgevonden.

Het betreft bijvoorbeeld het historische centrum van Oudewater waar op basis van uitgevoerd onderzoek, in het kader van bijvoorbeeld rioolvervanging, uitspraken zijn gemaakt over de archeologische waarde en dat geldt ook voor de andere archeologische terreinen. In deze gebieden is de verwachte dichtheid aan (en de ligging, omvang en conservering van) archeologische resten dusdanig groot (zeer hoge verwachting) dat het risico op

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[37]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

informatieverlies een zeer beheerste omgang met deze terreinen noodzakelijk maakt. 10 De terreinen met niet-gewaardeerde archeologische resten zijn bijvoorbeeld de terreinen van archeologische waarde (TAW, de voormalige AMK terreinen), de historische stad Oudewater en bijbehorende vestingwerken, de historische erven binnen de bewoningslinten en historische molenplaatsen . Aan de locatie van de historische stad is een ‘Waarde-archeologie 1’ toegekend omdat hier sprake is van een hele hoge dichtheid aan archeologische resten. Zelfs bij bodemingrepen me t minimale omvang treedt relevant informatieverlies op door verstoring van de aanwezige archeologische resten . De overige locaties zijn ondergebracht in de categorie ‘Waarde-archeologie 2’ omdat hierbij sprake is van minder grote dichtheid aan archeologische resten dan in de historische stad. Ook hier geldt dat de kans groot is dat archeologische resten verstoord raken (en daarmee aanzienlijke informatieverlies optreedt) op locaties waar bodemingrepen plaatsvinden. Waarde-archeologie 3 betreft de delen van de Hollandse IJssel en Lange Linschoten die gelegen zijn binnen de begrenzing van de historische stad Oudewater, de historische watergangen in de bewoningslinten, de zones direct om de historische kwakels en bruggen over de Lange Linschoten evenals de delen van de vestingwerken die nu nog watervoerend zijn.

Archeologische verwachtingsgebieden Op basis van archeologische kennis en fysieke kenmerken van het landschap zijn verschillende verwachtingsgebieden te onderscheiden. In deze gebieden is sprake van verschillen in de verwachte dichtheid waarin archeologische resten voorkomen. Deze verwachtingsgebieden zijn relevant in het buitengebied en in delen van de bebouwde kom. De gebieden waarbinnen alleen een generieke verwachte dichtheid aan archeologische resten geldt (uitgesplitst in de categorieën hoog, midden, laag), worden op de beleidskaart aangeduid als Archeologische verwachtingsgebieden. De volgende vijf categorieën archeologische verwachtingsgebieden worden onderscheiden:  Waarde-archeologie 4: Gebieden met een hoge verwachte dichtheid aan archeologische resten;  Waarde-archeologie 5: Gebieden met een middelhoge verwachte dichtheid aan archeologische resten en delen van de bewoningslinten;  Waarde-archeologie 6: Gebieden met een middelhoge verwachte dichtheid aan archeologische resten waarbij deze verwachting geldt voor een diepte vanaf 200 cm -mv;  Waarde-archeologie 7: Gebieden met een lage verwachte dichtheid aan archeologische resten;  Waarde-archeologie 8: waterbodems met een archeologische verwachting; Vrijgegeven terreinen Op de beleidskaart uit 2015 (en daarvoor al op de beleidskaart uit 2010) zijn een aantal ‘vrijgegeven terreinen’ weergegeven.

Deze terreinen zijn nagenoeg ongewijzigd overgenomen op de huidige beleidskaart. Een uitzondering hierop betreft de woonwijk aan de noordzijde van de bebouwde kom van Oudewater. Deze wijk is op de kaart uit 2010 als vrijgegeven aangeduid terwijl er geen archeologisch onderzoek heeft plaatsgevonden. In een deel van het betreffende gebied ligt in de diepe re ondergrond een stroomgordel en de kans dat deze eventuele resten op deze stroomgordel verstoord zijn bij de bouw van deze wijk, is minimaal.

10 De Groot e.a. 2011.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[38]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

De huidige inventarisatie heeft niet geleid tot nieuwe ‘vrijgegeven locaties’ aangezien bij de geïnventariseerde bodemverstoringen niet kon worden aangetoond dat de verstoring dieper reikt dan het archeologisch relevante niveau. Evenmin hebben er in de periode tussen 2015 en het heden archeologische opgravingen plaatsgevonden. Attentiegebieden Daarnaast zijn op de beleidskaart enkele kaartlagen toegevoegd die een signalerende functie hebben. Deze aandachtsgebieden zijn: o

Gebieden met bodemverstoringen (ondiep of diepte niet bekend) ; Bij geplande ontwikkelingen in deze zones dient voorafgaand contact te worden opgenomen met (de archeologisch adviseur van) de gemeente om te bepalen of archeologisch onderzoek in het kader van de ontwikkeling zinvol is en zo ja, op welke wijze het archeologisch onderzoek vormgegeven dient te worden.

o

Gebieden waar archeologisch onderzoek is uitgevoerd; Bij geplande ontwikkelingen in deze zones dient voorafgaand contact te worden opgenomen met (de archeologisch adviseur van) de gemeente om te bepalen of archeologisch onderzoek in het kader van de ontwikkeling zinvol is en zo ja, op welke wijze het archeologisch onderzoek vormgegeven dient te worden. Vanwege de leesbaarheid van de kaarten zijn deze gebieden niet weergegeven op de pdf-versie van de kaart. De gis-bestanden met de gebieden waar archeologisch (voor)onderzoek is uitgevoerd is wel aangeleverd aan de gemeente.

o

Restgeulen van stroomgordels; in de restgeulen zijn afvaldumps te verwachten, maar ook watergerelateerde archeologische resten zoals visfuiken en houten kano’s. In deze zones dient (mogelijk) een aangepaste onderzoeksmethodiek te worden uitgevoerd. Geadviseerd wordt om bij geplande bodemingrepen in deze zones contact op te nemen met (de archeologisch adviseur van) de gemeente.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[39]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

Literatuur Bade, T. & G. Smid, 2008. Eigen haard is goud waard: over de economische baten van c uluurhistorisch erfgoed. Projectbureau Belvedere/Triple E productions, Utrecht/Arnhem. Bles B.J. & H.J.M. Zegers, 1969. De bodemgesteldheid in het toekomstige ruilverkavelingsgebied Lopikerwaard-West. Stibokarapport 806 Bles B.J. & H.J.M. Zegers, 1971. De bodemgesteldheid in het toekomstige ruilverkavelingsgebied Lopikerwaard-West. Stibokarapport 872 Cohen, K., E. Stouthamer, H.J. Pierik & A.Geurts, 2012. Rhine-Meuse Delta Studies. Digital Basemap for Delta Evolution and Palaeogeography. Departement Fysische Geografie, Universiteit Utrecht. Cohen, K.M., S. Arnoldussen, G. Erkens, Y.T. van Popta & L.J. Taal, 2014. Archeologische verwachtingskaart uiterwaarden rivierengebied. Deltares -rapport 1207078. Deltares i.s.m. Rijksuniversiteit Groningen & Universiteit Utrecht. Ende, H. van den, 2015. Actualisatie archeologiebeleid 2015. Gemeente Oudewater. Enenkel, J., 2021. CE-bodembelastingkaart Gemeente Oudewater. Historisch voorodnerzoek conventionele explosieven. IDDS Explosieven B.V. Groot, T. de, A. Koekelkoren, M. Lobbes & B.I. Smit, 2011. Deel III Effecten van vrijstellingen voor archeologisch erfgoed. In: R.C.G.M. Lauwerier, T. de Groot, B.J.H. van Os & L. Theunissen (red.), Vragen over Malta.

Onderzoek naar de effectiviteit van de onderzoeksketen, sluipende degradatie en de effecten van vrijstellingen. Rapportage archeologische monumentenzorg 196. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort Haartsen, B. Olde Meierink, R. De Groot en J. Dam, 2017: Cultuurhistorische waardenkaart van de Gemeente Oudewater, Lantschapsstudies 142, Haaften Maas, G.J., F. de Vries, F. Brouwer & N. Heidema 2016. Inventarisatie GIS -bestanden met informatie over bodemverstoring. Wageningen Environmental Research Rapport 2751, Wageningen. Pierik, H.J., 2017. Geomorphological reconstructions of the natural levee landscape in the first millennium AD of the Rhine-Meuse delta, the Netherlands. DANS Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2017. Handleiding voor gebruik van de verstoringsbronnenkaart. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, publicatie maart 2017. Amersfoort. ROB, 1998. Het handboek van ROB-specificaties juni 1988. Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, Amersfoort. Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen &. M. Verbruggen, 2006. KNA-leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (eindversie 30 maart 2006). SIKB, Gouda.

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[40]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

Overzicht van figuren, tabellen, bijlagen en appendices Figuren: Figuur 1. Ligging van de gemeente Oudewater.

6

Figuur 2. Voorbeeld van verschillen in de ligging van oeverwallen en crevasses ten oosten van de Lange Linschoten op de gemeentelijke verwachtingskaart uit 2015 (boven), de reconstructies van Cohen e.a. (2012) en Pierik (2017), en het doorlopen van crevasses op basis van het AHN4 (beneden; de maaiveldhoogten zijn van -1 tot -2 m –NAP geclassificeerd).

18

Figuur 3. Uitsnede ter hoogte van de Blokland-Snelrewaard en Willeskop stroomgordels van de a) De nieuwe paleogeografische kaart voor het rivierengebied (Cohen e.a., 2012), b) het AHN4 en c) het geactualiseerd ondergrondmodel.

19

Figuur 4. Uitsnede ter hoogte van de Zuid-Stuivenberg en Polsbroekerdam stroomgordels van de a) De nieuwe paleogeografische kaart voor het rivierengebied (Cohen e.a., 2012), b) het AHN4, c) door de RAF gemaakte luchtfoto’s en d) het geactualiseerd ondergrondmodel. Figuur 5. Geactualiseerd ondergrondmodel en de bronnen die zijn gebruikt voor deze actualisatie.

20 22

Figuur 6. Weergave van de uiteinden van de Hoenkoopse Buurtweg (links op beide kaarten) en de Willekopse Tiendweg (rechts op beide kaarten) op de kaart van Dou & Broeckhuysen uit 1647 en de kaart van Hattinga uit 1771. Hattinga geeft de situatie weer zoals die momenteel nog is (Willekopse Tiendweg eindigt dichter bij Oudewater dan de Hoenkoopse Buurtweg), terwijl Dou & Broeckhuysen dit anders weergeven.

25

Figuur 7. Scheiding tussen de Erfgoedwet en de Omgevingswet voor wat betreft bepalingen (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort)..

28

Tabellen: Tabel 1. Tabelstructuur van het basisbestand OUDE_ondergrond..

8

Tabel 2. Samenvatting van de archeologische vindplaatsgegevens.

10

Tabel 3. Archeologisch relevante elementen uit de OO-inventarisatie van IDDS.

13

Tabel 4. Overzicht met zaken die door het ontbreken van een archeologische relevantie niet op de archeologische kaart zijn overgenomen. Tabel 5. Oppervlakte aan bodemverstoringen, onderverdeeld naar type verstoringen.

14 16

Tabel 6. Overzicht van de negen bewoningslinten, de (vermoedelijke) ouderdom en de bewoningssituatie zoals weergegeven op de historische kaarten uit 1615, 1647 en 1832..

24

Bijlagen: Bijlage 1. Tijdschaal Bijlage 2. Overzicht van Terreinen van Archeologische Waarde Bijlage 3. Vindplaatscatalogus

Kaartbijlagen Kaartbijlage 1. Kaart met landschappelijke opbouw en archeologische vindplaatsen

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[41]

Archeologie in de gemeente Oudewater; Actualisatie van de archeologische waarden -, verwachtingen- en beleidskaart

Kaartbijlage 2. Archeologische waarden- en verwachtingenkaart Kaartbijlage 3. Archeologische beleidskaart

RAAP-rapport 5518 / versie 17-06-2022

[42]

Bijlage 1. Tijdschaal Archeologische perioden Datering

Tijdperk

Recente tijd

- 1945 C

Nieuwe tijd

- 1850

B

- 1650

A

- 1500

Laat B Laat A

Vroeg

Middeleeuwen

D: Ottoonse tijd

C: Karolingische tijd B: Merovingische tijd

A: Volksverhuizingstijd Laat

Romeinse tijd

Midden

Vroeg Laat

IJzertijd

Midden

Vroeg Laat

Bronstijd

Midden

Prehistorie

Vroeg Laat

Neolithicum (Nieuwe Steentijd)

Midden Vroeg Laat

Mesolithicum (M idden Steentijd)

Midden Vroeg Laat

Paleolithicum (Oude Steentijd)

Jong B Jong A Midden

Oud tabel1_standaard_Archeologisch_RAAP_2014

- 1250 - 1050 - 900 - 725

- 525 - 450

- 270 - 70 na Chr. - 15 voor Chr. - 250 - 500 - 800 - 1100 - 1800 - 2000

- 2850 - 4200 - 4900/5300 - 6450 - 8640 - 9700

- 12.500 - 16.000

- 35.000 - 250.000

Bijlage 2. Overzicht van Terreinen van Archeologische Waarde

id Type 1 kerk 2 stad 3 schans 4 watermolen 5 watermolen

RmNummer

RmVerwijzimg

AmkNr 12326

AmkVerwijz

BronOverig AMK beleidskaart 2015 CHW; AHN4 kad_min_1832 kad_min_1832

6 watermolen

kad_min_1832

7 watermolen

kad_min_1832

8 watermolen

kad_min_1832

9 watermolen

kad_min_1832

10 korenmolen 11 watermolen

kad_min_1832 kad_min_1832

12 watermolen 13 watermolen

kad_min_1832 kad_min_1832

14 sluis 15 coupures 16 molen

CHW CHW kad_min_1832; CHW

17 versterkt huis 18 eendenkooi

6391

AMK; kad_min_1832 kad_min_1832

19 watermolen 20 watermolen

kad_min_1832 kad_min_1832

21 huisplaats

archis

22 brug

archis

23 molen

Hattinga (1771); AHN4

24 eendenkooi 25 molen 26 molen

Hattinga (1771) CHAT; beleidskaart 2015 CHAT; beleidskaart 2015

27 molen 28 molen 29 schans

kaart Hoogheemraadschap van Rijnland 1687 kaart Floris Balthasar (1611) CHW

Toelichting AMK: terrein van zeer hoge archeologische waarde historische kern Oudewater; begrenzing: beleidskaart 2015 schans De Pleit

Noort Zijder Mole: wipwatermolen, GESLOOPT in rond 1880 (Inventaris van het archief van het waterschap Noord-Linschoten 1609-1974, p.6). Staat ook op kaart van Van Berckenrode (1615); Dou & Van Broeckhuysen (1647) en is benoemd als Noort Zyder Mole. Zuyt Syder Mole. Staat ook op kaart van Van Berckenrode (1615); Dou & Van Broeckhuysen (1647) en us benoemd als Zuyt Syder Mole. niet op kaart van Van Berckenrode (1615) en Dou & Van Broeckhuysen (1647) aangegeven op kaart van Van Berckenrode (1615) en Dou & Van Broeckhuysen (1647) aangegeven op kaart van Van Berckenrode (1615) en Dou & Van Broeckhuysen (1647) aangegeven op kaart van Dou & Van Broeckhuysen (1647) aangegeven watermolen, op kaart van Van Berckenrode (1615) molen weergegeven. Locatie echter niet exact op kaart van Van Berckenrode (1615) aangegeven Goejanverwellesluis, overkluizing met boogbrug en sluis, 17e eeuw; gebouwd rijksmonument (nr. 14131) Hekendorpse Buurt coupures molenplaats Bloklandse molen Huis te Vliet; AMK: terrein van zeer hoge archeologische waardebegrenzing AMK is onjuist. Als begrenzing is grens van beleidskaart 2015 gehanteerd

op kaart van Van Berckenrode (1615) en Dou & Van Broeckhuysen (1647) aangegeven. Op eerste kaart 2 molens hier ingetekend op kaart van Van Berckenrode (1615) aangegeven

DatBegin mel mel ntm mel/nt mel/nt

DatEind nt nt ntl nt nt

DatToelich

mel/ntv

nt

begindatering: bestond in ieder geval al in 1615

mel/ntv

nt

begindatering: bestond in ieder geval al in 1615

mel/nt

nt

begindatering?

mel/ntv

nt

mel/ntv mel/ntv

nt nt

begindatering: bestond in ieder geval al in 1615 begindatering: bestond al in de 16e eeuw (https://www.molendatabase.org/molendb.php?ste p=details&nummer=5429#) begindatering: bestond in ieder geval in 1647

mel/ntv mel/ntv

nt nt

begindatering: bestond in ieder geval al in 1615 begindatering: bestond in ieder geval al in 1615

ntv ntm ntv

ntl ntl ntl

17e eeuw 19e eeuw 17e eeuw

mel mel/nt

nt nt

ook op kaart Hattinga uit 1771 ingetekend

mel/nt mel/nt

nt nt

in 1970 zijn resten van bakstenen fundering van vermoedelijk een boerderij gevonden waarbij aardewerk tussen 1250 en 1500 dateert melb houten palen dwars op geul van een crevasse. Mogelijk een brug of constructie voor visvangst. Gezien aanwezigheid Romeins aardewerk, mogelijk te dateren in deze periode (ARCHISzaakidenft.nr.3197681100). rom Molen aangegeven op einde vd Boezem van Vliet en Dijckvelt. Op AHN is hier een verhoging zichtbaar mel/nt Vogelkoy aangegeven naast eendenkooi die ook op kadmin is ingetekend. Kaart van Hattinga niet geheel goed gegeorefereerd dus bij benadering mel/nt wipmolen; voor 1615 gebouwd. in 1815 verdwenen ntv mel/nt bouwjaar voor 1670; sloopdatum is onbekend. Mogelijk voor 1832. Eind 19e eeuw locatie van stoomgemaal ntv op kaart weergegeven als 'Bosem Mole', oftewel boezemmolen ntv werken bij Goejanverwellesluis ntv

schans uit 1796 begindatering? begindatering?

begindatering: bestond in ieder geval al in 1615

nt

me nt

begindatering: in ieder geval ouder dan 1771.

ntm ntm nt

begindatering: in ieder geval ouder dan 1771.

ntm ntv ntm

gebouwd voor 1611. 1672/1787

Bijlage 3. Vindplaatscatalogus

CatNr CatNrSub zaakidenti archis2Waarnemingsnr provincie gemeente plaats toponiem complextype 1 3093928100 17301 Utrecht Oudewater Papekop Papekop Nietopgehoogde, individuele huisplaats 2 2899748100 35290 Utrecht Oudewater Snelrewaard Zuid-Linschoter Zandweg 44 complextype niet te bepalen 3 2354892100 433339 Utrecht Oudewater Snelrewaard Zuid-Linschoterzandweg 34 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 4 4707278100 Utrecht Oudewater Snelrewaard complextype niet te bepalen 5 3280957100 437537 Utrecht Oudewater Oudewater Oude weg nr.4 complextype niet te bepalen 6 2340440100 432576 Utrecht Oudewater Willeskop Willeskop akker / tuin 7 3197681100 402714 Utrecht Oudewater Oudewater Polder Willeskop, Vaders Wens complextype niet te bepalen 8 2214631100 418656 Utrecht Oudewater Oudewater Reconstructie N228 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 9 2834355100 24637 Utrecht Oudewater Oudewater Huis Te Vliet kasteel 10 2389317100 437885 Utrecht Oudewater Oudewater Hekendorpse Buurt 55 complextype niet te bepalen 11 4707148100 Utrecht Oudewater Hekendorp Goejanverwelle Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 12 4707780100 Utrecht Oudewater Oudewater De Hollandse IJssel munitie (projectiel met patroon) 13 4555679100 Utrecht Oudewater Oudewater Papenhoef Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 14 3254494100 420764 Utrecht Oudewater Oudewater hoek Lefebureplein/ van

Veenendaalstraat nederzetting met stedelijk karakter 15 3254478100 420758 Utrecht Oudewater Oudewater Van Veenendaalstraat nederzetting met stedelijk karakter 16 2191247100 418103 Utrecht Oudewater Oudewater Plesmanplantsoen nederzetting met stedelijk karakter 17 a 2834347100 24635 Utrecht Oudewater Oudewater Biezenpoortje - Goudsepoort versterking onbepaald 17 b 2834347100 24635 Utrecht Oudewater Oudewater Biezenpoortje - Goudsepoort (ring)walburg 18 4706346100 Utrecht Oudewater Oudewater Linschoterpoort kasteel 19 2325334100 429261 Utrecht Oudewater Oudewater Zuid-Linschoterkade 1-2 kanaal 20 4557533100 0 Utrecht Oudewater Oudewater Lange Burchwal 61 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 21 2388248100 439497 Utrecht Oudewater Oudewater Wijngaardstraat 55 nederzetting met stedelijk karakter 22 2270335100 428543 Utrecht Oudewater Oudewater Oudewater, lange burghtwal 102 en 104 versterking onbepaald 23 4706946100 Utrecht Oudewater Oudewater Leeuweringerstraat Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 24 2267939100 439625 Utrecht Oudewater Oudewater Sint Jansstraat versterking onbepaald 25 4769721100 0 Utrecht Oudewater Oudewater Oranje Bolwerck nederzetting met stedelijk karakter 26 4006092100 0 Utrecht Oudewater Oudewater Wijngaardstraat Oudewater nederzetting met stedelijk karakter 27 4769721100 0 Utrecht Oudewater Oudewater Oranje Bolwerck nederzetting met stedelijk

karakter 28 4612256100 Utrecht Oudewater Oudewater Kloosterstraat nederzetting met stedelijk karakter 29 2905116100 36117 Utrecht Oudewater Oudewater nederzetting met stedelijk karakter 30 2905108100 36116 Utrecht Oudewater Oudewater Zuiderwal nederzetting met stedelijk karakter 31 4612256100 Utrecht Oudewater Oudewater Kloosterstraat nederzetting met stedelijk karakter 32 2905092100 36115 Utrecht Oudewater Oudewater Zuiderwal nederzetting met stedelijk karakter 33 2427151100 Utrecht Oudewater Oudewater nederzetting met stedelijk karakter 34 4612256100 Utrecht Oudewater Oudewater Oost-IJsselkade onbekend 35 3106530100 24638 Utrecht Oudewater Oudewater Gasplein nederzetting met stedelijk karakter 36 2905124100 36118 Utrecht Oudewater Oudewater Zuiderwal nederzetting met stedelijk karakter 37 4042980100 Utrecht Oudewater Oudewater Schoolsteeg nederzetting met stedelijk karakter 38 4612256100 Utrecht Oudewater Oudewater Havenstraat 2 nederzetting met stedelijk karakter 39 4612256100 Utrecht Oudewater Oudewater Oude Huijgensteeg nederzetting met stedelijk karakter 40 2103020100 405871 Utrecht Oudewater Oudewater Marktstraat 37 nederzetting met stedelijk karakter 41 4582076100 Utrecht Oudewater Oudewater Romeijnbrug brug 42 2834322100 24632 Utrecht Oudewater Oudewater Nh-Kerk kerk 43 4708347100 Utrecht Oudewater Oudewater Noorder Kerkstraat complextype niet te bepalen 44 4707991100

Utrecht Oudewater Oudewater Rootstraat complextype niet te bepalen 45 4706679100 Utrecht Oudewater Oudewater Rodezand Begraving, onbepaald 46 2146365100 436204 Utrecht Oudewater Oudewater Rodezand 24 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 47 2165562100 424258 Utrecht Oudewater Oudewater brug 48 a 2049692100 57094 Utrecht Oudewater Oudewater Scheepvaart onbepaald 48 b 2049692100 57094 Utrecht Oudewater Oudewater Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald 49 2905084100 36114 Utrecht Oudewater Oudewater Hotel Seelt complextype niet te bepalen 50 4726450100 Utrecht Oudewater Oudewater IJsselvere 17-19 gracht 51 2371553100 442993 Utrecht Oudewater Oudewater Molenwal versterking onbepaald

beginperiode Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Neolithicum Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen A Romeinse Tijd Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen Middeleeuwen Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd onbekend Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen A Vroege Middeleeuwen C Nieuwe Tijd Vroeg Romeinse Tijd Vroege Middeleeuwen B Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Vroeg Vroege Middeleeuwen D Nieuwe Tijd Romeinse Tijd

eindperiode x_coordina y_coordina ligging meldingsda Bron Nieuwe Tijd Midden 118640 451150 buiten historische kern 23-06-70 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Vroeg 120800 450300 buiten historische kern 01-01-99 ARCHIS 20210916 Bronstijd 121475 450195 buiten historische kern 11-01-12 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 122201 449642 buiten historische kern 21-01-15 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 121741 448688 buiten historische kern 11-06-13 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 121379 448394 buiten historische kern 01-09-11 ARCHIS 20210916 Middeleeuwen 121853 446915 buiten historische kern 16-08-05 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119401 447925 buiten historische kern 10-09-08 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen B 118580 447880 buiten historische kern 01-01-99 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 117437 447956 buiten historische kern 16-11-12 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 115444 447521 buiten historische kern 21-01-15 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119308 448423 historische kern 13-11-14 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119302 448531 historische kern 24-07-17 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Vroeg 119414 448637 historische kern 19-03-08 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen B 119461 448694 historische kern 19-03-08 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119543 448726 historische kern 13-03-08 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 119562 448713 historische kern 01-01-50 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen B 119562

448713 historische kern 01-01-50 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 119607 448673 historische kern 13-11-14 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119701 448676 historische kern 12-04-11 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 119682 448545 historische kern 03-08-17 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119666 448528 historische kern 07-11-12 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119781 448452 historische kern 30-12-09 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119603 448551 historische kern 13-11-14 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119874 448262 historische kern 07-12-09 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119883 448232 historische kern 28-01-20 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119793 448253 historische kern 30-06-16 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119853 448175 historische kern 28-01-20 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119745 448228 historische kern 05-06-18 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119740 448100 historische kern 01-01-92 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119730 448150 historische kern 01-01-92 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119682 448178 historische kern 05-06-18 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen B 119670 448140 historische kern 01-01-92 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119657 448232 historische kern 11-12-13 ARCHIS 20210916 onbekend 119634 448165 historische kern 05-06-18 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen B 119670 448140 historische kern 01-01-83 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119700 448170 historische kern 01-01-92 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd

Midden 119680 448256 historische kern 19-04-17 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119658 448333 historische kern 05-06-18 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119681 448351 historische kern 05-06-18 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119570 448365 historische kern 09-12-05 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119585 448279 historische kern 08-01-18 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen B 119500 448350 historische kern 01-01-69 ARCHIS 20210916 Vroege Middeleeuwen D 119513 448379 historische kern 13-11-14 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Midden 119543 448441 historische kern 13-11-14 ARCHIS 20210916 Romeinse Tijd 119491 448425 historische kern 13-11-14 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119477 448453 historische kern 07-02-07 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119558 448247 historische kern 06-08-07 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119425 448275 historische kern 25-06-04 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd Laat 119425 448275 historische kern 25-06-04 ARCHIS 20210916 Late Middeleeuwen A 119520 448160 historische kern 01-01-99 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119487 448140 historische kern 06-08-19 ARCHIS 20210916 Nieuwe Tijd 119590 448071 historische kern 11-06-12 ARCHIS 20210916