Document · PDF

B1. Programmabegroting 2026 - 2029 OW definitief.pdf

Gemeenteraad 6 november 2025, gemeente OudewaterBij agendapunt: 11: Raadsvoorstel Programmabegroting 2026-2029 Oudewater (196967)35.048 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2026 - 2029

INHOUDSOPGAVE Leeswijzer ................................................................................................................. 3 Aanbiedingsbrief bij Programmabegroting 2026 - 2029 ................................................... 5 Programma’s ............................................................................................................. 9 Programma 1 Bestuur, dienstverlening en veiligheid ............................................. 9 Programma 2 Fysiek beheer openbare ruimte en Mobiliteit .................................. 14 Programma 3 Sociaal domein ........................................................................... 20 Programma 4 Cultuur, Economie, Recreatie & toerisme, Energietransitie ............... 27 Programma 5 Onderwijs en Sport ..................................................................... 32 Programma 6 Ruimtelijke ontwikkeling en Wonen ............................................... 36 Programma 7 Algemene inkomsten ................................................................... 40 Programma 8 Overhead .................................................................................. 43 BBV-indicatoren .......................................................................................................

45 Paragrafen ............................................................................................................... 52 Paragraaf 1 Lokale heffingen ............................................................................ 52 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................ 60 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................... 68 Paragraaf 4 Financiering .................................................................................. 72 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering .............................................................................. 76 Paragraaf 6 Verbonden partijen ........................................................................ 79 Paragraaf 7 Grondbeleid ................................................................................ 104 Paragraaf 8 Wet open overheid ...................................................................... 106 Financiële begroting ................................................................................................ 107 1 Overzicht van baten en lasten ..................................................................... 107 2 Incidentele baten en lasten .........................................................................

110 3 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ............................ 112 4 Ramingsgrondslagen .................................................................................. 113 5 Geprognosticeerde balans ........................................................................... 115 6 EMU-Saldo ................................................................................................ 117 7 Investeringsplanning .................................................................................. 118 8 Staat van reserves ..................................................................................... 120 9 Staat van voorzieningen ............................................................................. 123 10 Afschrijvingstermijnen .............................................................................. 125 11 Overzicht op taakvelden............................................................................ 128 Afkortingenlijst ....................................................................................................... 131

LEESWIJZER De programmabegroting bestaat uit vier delen: de aanbiedingsbrief, de programma’s, de paragrafen en de financiële begroting. In de aanbiedingsbrief geven we een inleiding op de begroting. Hierbij kijken we breder dan alleen de inhoud van deze begroting: ook onderwerpen uit het collegewerkprogramma of andere beleidskaders kunnen aan bod komen. De programma’s beschrijven wat het bestuur wil bereiken, wat er gedaan wordt om daar te komen en welke middelen hiervoor beschikbaar zijn. Elk programma start met overzichten van de verantwoordelijke portefeuillehouders en de taakvelden. Hierna beschrijven we waar we naartoe willen (ambities) en wat er momenteel speelt (actuele ontwikkelingen). Hierna volgt de doelenboom, geordend per opgave. De doelenboom beschrijft waar het bestuur naartoe wil (maatschappelijke effecten), wat we daarvoor precies willen bereiken (resultaten) en wat we doen om hier te komen (inspanningen). Het programma eindigt met twee financiële tabellen. Eerst geven we een overzicht van de baten en lasten per taakveld, tot slot volgt een analyse van de financiële verschillen tussen de begroting 2026 en de begroting 2025. Samenvattend bestaat elk programma uit de volgende onderdelen: •

De verantwoordelijke portefeuillehouders per thema;

•

De taakvelden, inclusief omschrijvingen;

•

De ambities;

•

De actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen;

•

De doelenboom, geordend per opgave, met daarin: o

Maatschappelijk effecten: waar willen we naartoe?

Resultaten: wat willen we daarvoor precies bereiken?

Inspanningen: wat gaan we doen om daar te komen?

•

Een overzicht van de baten en lasten per taakveld;

•

Een analyse van de financiële verschillen met de begroting van vorig jaar.

Voorheen bevatten de programma’s ook een aantal BBV-indicatoren. Om meer overzicht te creëren is ervoor gekozen om deze indicatoren samen te groeperen in een kopje direct na de programma’s. Na de programma’s volgen de paragrafen. Deze gaan wat dieper in op een aantal thema’s die van belang zijn voor het financiële beleid en de bestuurlijke verantwoording. De paragrafen gaan respectievelijk over: •

Lokale heffingen

•

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

•

Onderhoud kapitaalgoederen

•

Financiering

•

Bedrijfsvoering

•

Verbonden partijen

•

Grondbeleid

•

Wet open overheid (Woo)

De financiële begroting is een financiële samenvatting van de baten en lasten vanuit de programma's. Daarin zijn onder andere overzichten opgenomen van de reserves en voorzieningen en wordt aangegeven welke ramingen ten grondslag liggen aan de begroting 2026.

Bijgewerkte doelenboom De doelenboom is dit jaar grondig bijgewerkt. Veel resultaten en inspanningen zijn vervallen, bijvoorbeeld omdat ze zijn afgerond of omdat ze onder ‘going concern’ vallen (zie hieronder een nadere uitleg). Andere doelen zijn herschreven om de doelenboom beter leesbaar en meetbaar te maken. Zo heeft elk resultaat nu een streefjaar en volgt elke inspanning dezelfde formulering. Ook zijn er enkele nieuwe doelen toegevoegd op basis van nieuwe (beleids)ontwikkelingen. Hierdoor is de boom weer actueel. Deze opschoning heeft meerdere doelen. Allereerst willen college en organisatie de doelenboom leesbaarder, bondiger en meetbaarder maken. Vorig jaar is hiermee al gestart via een pilot in programma 1. Mede op basis van de evaluatie is dit nu doorgetrokken naar de hele Begroting. Daarnaast is 2026 het laatste jaar van deze raadsperiode. Hierdoor zijn soms scherpe keuzes nodig: wat heeft prioriteit? De doelenboom helpt om richting te bepalen en hierover het gesprek te voeren. Een aantal resultaten is geschrapt omdat ze onder ‘going concern’ vallen. Dit zijn reguliere taken die de gemeente dagelijks uitvoert, zoals paspoorten uitgeven of contact met ketenpartners onderhouden. Belangrijk werk, maar niet passend bij een doelenboom die draait om verandering.

Andere doelen zijn vervallen omdat ze te operationeel of te gedetailleerd zijn om als raad op te sturen of kaders te stellen. Zo blijft de doelenboom overzichtelijk en gericht op strategische prioriteiten. Wel kunt u onder het kopje ‘Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen’ in elk programma nog steeds informatie vinden over lopende ontwikkelingen. Dan nog een laatste opmerking: deze doelenboom is geen wetenschap. Niet alles is haalbaar, maakbaar of aantoonbaar oorzakelijk verbonden aan slechts de gemeentelijke inspanning. We vragen u daarom om de resultaten in deze doelenboom als beoogde resultaten te lezen. Ze bieden ons een helder richtpunt. We hopen dat de doelenboom bijdraagt aan een waardevol gesprek tussen raad en college!

AANBIEDINGSBRIEF BIJ PROGRAMMABEGROTING 2026 - 2029 Inleiding Geachte leden van de raad, Voor u ligt het boekwerk “Programmabegroting 2026-2029”. Het is de laatste begroting van deze raadsperiode. Wij zijn blij met het feit dat, met uitzondering van het jaar 2028, de begroting over de periode 2026-2029 sluitend is. Dit geeft een nieuwe raad de ruimte om nieuwe zaken op te pakken. De meeste ruimte hiervoor is er in het begrotingsjaar 2027. Alle projecten die aan begin van deze raadsperiode "op de rol" stonden zijn financieel vertaald in deze meerjarenbegroting. Wel onderkennen wij een aantal risico's en zaken die verder moeten worden uitgezocht en (financieel) onderbouwd. In het boekwerk zijn de door de raad vastgestelde Voorjaarsrapportage 2025 en de Kadernota 2026 verwerkt. Daarnaast is de going concern-begroting geactualiseerd, verhoogd met loon- en prijsstijgingen en is de meicirculaire erin verwerkt. Ook is er een betere fasering van de investeringen in deze begroting opgenomen. Hierbij is ook gekeken naar de beschikbare capaciteit om de investeringen uit te voeren.

Na deze mutaties laat de begroting 2026 - 2029 de volgende begrotingsaldi: 2026 : € 25.000 overschot 2027 : € 630.000 overschot 2028 : € 169.000 tekort 2029 : € 123.000 overschot De belangrijkste mutaties na vaststelling van de Kadernota en Raadsinformatiebrief meicirculaire staan voor het begrotingsjaar 2026 in onderstaande tabel (- = negatief effect op saldo) en worden in het raadsvoorstel bij deze begroting nader toegelicht. Mutatie

Omschrijving

Bedrag

Stand meicirculaire 2025

557.000

Stijging bijdrage DVO - SOK (invulling PM-post zoals genoemd in de Kadernota 2026)

-819.000

Dekking binnen begroting van extra stijging DVO - SOK

274.000

Effect betere fasering investeringsplanning

197.000

Weerbare samenleving

-15.000

Ophogen begraafplaats Waardsedijk

-100.000

Groenbeheer

-60.000

Diverse

-9.000

Begrotingssaldo 2026

25.000

Financiële begroting 2026 - 2029 Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2026 die door de raad op 10 juli jl. is vastgesteld. Daarnaast zijn de financiële effecten van de meicirculaire 2025 verwerkt. Ten opzichte van de Kadernota zijn dit de belangrijkste onderwerpen die financieel doorvertaald zijn: • Indexering van kosten met 0% - tenzij er contractuele verplichtingen zijn en subsidies 3,5%; • Indexering van de OZB en overige lokale heffingen met 3,5%, met zo nodig aanvullende bijstelling op basis van het uitgangspunt van kostendekkendheid en vastgestelde plannen; • De meicirculaire 2025;

Na vaststelling van de Kadernota 2026 zijn er nog diverse mutaties geweest. Deze zijn in de inleiding toegelicht. Na de verkiezingen van maart 2022 heeft de gemeenteraad het 'Hoofdlijnenakkoord 2022-2026' vastgesteld. Vervolgens is een collegewerkprogramma (CWP) opgesteld en is op een rij gezet wat dit concreet betekent. De maatschappelijke effecten en te bereiken resultaten zijn gekoppeld aan concrete inspanningen, gepland over verschillende jaren en daar waar mogelijk financieel vertaald en verwerkt in de begroting. Naar aanleiding van discussies in raad en auditcommissie hebben wij in de Programmabegroting 20262029 verbeteringen aangebracht. De doelenboom is concreter, inspanningen sluiten beter aan bij de resultaten en maatschappelijke effecten. Resultaten en inspanningen zijn smarter geformuleerd. Algemene uitkering Op basis van de meicirculaire 2025 is de algemene uitkering uit het Gemeentefonds berekend voor de jaren 2026 tot en met 2029. Via een raadsinformatiebrief bent u hierover geïnformeerd (D/25/189599). Ratio weerstandsvermogen, schuldquote en solvabiliteitsratio De ratio weerstandsvermogen bij vaststelling van de jaarrekening 2024 was 2,0. Als het saldo van de voorjaarsrapportage 2025 uiteindelijk bij de jaarrekening 2025 aan de AR zou worden onttrokken blijft deze 2,0. In meerjarenperspectief loopt de ratio weerstandsvermogen op naar 3,5.

Dit wordt met name veroorzaakt door een lager risicoprofiel en de daarvoor benodigde weerstandscapaciteit. Wanneer de netto schuld groter is dan 130% van de inkomsten is er volgens de VNG sprake van een erg hoge schuld. In de nu voorliggende begroting blijft de schuldquote meerjarig onder deze grens. In 2026 is de schuldquote 116%. Hierbij is het effect van een betere fasering van uitvoering en opleveringen van de investeringen al zichtbaar. Ook de solvabiliteitsratio is in het meerjarenperspectief circa 17%. Er is sprake van risico als dit percentage onder de 20% is. Hier zitten we net onder. De details en uitgebreide toelichtingen op de in deze alinea genoemde ratio's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Zowel het weerstandvermogen, de schuldquote en de solvabiliteitsratio geven een positiever beeld ten opzichte van vorig jaar. Dit is met name het gevolg van de fasering van de investeringen.

Lokale lastendruk 2026

2026

2025

1-persoonshuishouden

meerpersoonshuishouden

1-persoonshuishouden

meerpersoonshuishouden

1 OZB

613

592

2 Rioolheffing

444

409

3 Afvalstoffenheffing (2025)*

269

298

269

298

€ 1.326

€ 1.355

€ 1.270

€ 1.299

Totaal

* Betreft een inschatting van de hoogte van de afvastoffenheffing op basis van het verwachte aantal aanbiedingen. Daarbij is uitgegaan van gemiddeld 4 aanbiedingen voor een éénpersoonshuishouden en 11 voor een meerpersoonshuishouden.

1. OZB De OZB is geïndexeerd met 3,5%. 2. Rioolheffing De stijging van de rioolheffing is in zijn totaliteit 8,5%. Hiervan is 3,5% indexering en 5% op basis van het waterbeleidsplan. Met deze indexering is de rioolheffing kostendekkend.

3. Afvalstoffenheffing Het tarief van de afvalstoffenheffing stijgt niet. Met het huidige tarief is de afvalstoffenheffing kostendekkend. Bij de vaststellen van de tarieven zal er een over het geheel genomen budgetneutrale verschuiving voorgesteld worden van het vaste bedrag naar het bedrag per lediging omdat het aantal ledigingen niet meer daalt.

Nader te onderzoeken – Uit te werken zaken Nr.

Nader te onderzoeken - Uit te werken zaken

Renovatie verhardingen

Civiele kunstwerken en beschoeiïngen

Groenbeheer overig (IBOR - gevel tot gevel)

2026

2027

2028

2029

-30.000

-60.000 -24.000

-8.000

-16.000

Verhardingen (asfalt en elementen)

-215.000

Extra exploitatielasten Verlichting

-60.000

Prijsindexering bouw nieuw zwembad Indicatie van de te verwachten lasten

-215.000

-223.000

-261.000

-299.000

Conclusies, risico's en voorstellen a. Conclusies en voorstellen De programmabegroting 2026-2029 is, met uitzondering van 2028, voor alle jaren sluitend. Wel zien wij nog een aantal aandachtpunten en risico's die wij hieronder toelichten. b. Nader te onderzoeken - Uit te werken zaken Zoals aangegeven is de meerjarenbegroting structureel sluitend. Toch zijn er nog een aantal risico's en aandachtpunten die in de toekomst een negatief zullen hebben op deze positieve meerjarenbegroting. Wij komen hier bij de Kadernota 2027 op terug. De onderwerpen staan in bovenstaande tabel en zijn: Ad 1. Renovatie verhardingen Voor de renovatie van verhardingen aan diverse wegen en straten is de zeer grove raming dat met ingang van 2027 jaarlijks een investeringsbedrag bedrag van € 550.000 nodig is. De structurele jaarlasten stijgen dan cumulatief jaarlijks met circa 30K. Ad 2. Civiele kunstwerken en beschoeiingen Voor de vervanging en groot onderhoud aan civiele kunstwerken en beschoeiingen wordt met ingang van 2026 een jaarlijkse investering ingeschat van 117K. De kapitaallasten van deze ingeschatte investeringen zijn verwerkt in bovenstaande tabel, maar moeten nog nader worden onderzocht op noodzaak en scherpere onderbouwing. Ad 3.

Groenbeheer Vanaf 2027 hebben wij het budget verhoogd met € 40.000 (bovenop de 560K voor het stoppen met klepelen) om een eerste invulling te geven aan de effecten van IBOR en Gevel tot gevel contracten. Nadere aanbesteding levert meer inzicht op in de daadwerkelijke kosten. Ad 4. Verhardingen (asfalt en elementen) In de Kadernota 2026 hebben wij diverse investeringen aan wegen geschrapt. Dit om het jaarlijks doorschuiven van investeringen te voorkomen, de schuldquote te verlagen en de beschikbare capaciteit in evenwicht te brengen met de uit te voeren werkzaamheden. Het betreft hier de investeringen voor het Masterplan Binnenstad (exclusief de "H" en het ophogen van Opweg en Diemerbroek. Aan deze wegen en wegen die wij getemporiseerd willen uitvoeren moet wel onderhoud plaatsvinden om de veiligheid van deze wegen te kunnen garanderen. Hiervoor is een eerste inschatting gemaakt van 215K aan jaarlijks exploitatiebudget, maar er moet nader bezien worden . Daarom is er in de Voorjaarsrapportage 2025 een bedrag van € 50.000 voor een nader onderzoek opgenomen. De uitkomsten hiervan zullen een negatief

effect hebben op de begrotingssaldi. Hierbij kijken we ook naar de reserve (voorziening) wegen en de renovatie van verhardingen zoals genoemd onder Ad 1. Ad 5. Integraal overzicht exploitatielasten n.a.v. overname verlichting City-tec Door de overname van de verlichting is er extra formatie nodig om de daarbij horende werkzaamheden uit te voeren. Hierbij gaat het om een structureel bedrag van € 60.000 ingeschatte SOK (voorheen DVO)stijging. Ad 6. Prijsindexering bouw nieuwe zwembad Recent is het bezwaar tegen het bestemmingsplan Tappersheul III ingetrokken en is het bestemmingsplan onherroepelijk. Op dit moment wordt er door de stichting SBZO hard gerekend hoe alle kosten nu uitvallen en het mogelijke effect hiervan op de exploitatiebijdrage. De eerste indicatie is dat er circa € 350.000 éénmalig extra nodig is. Wij gaan onderzoeken of deze kosten kunnen worden opgenomen in de grondexploitatie Statenland. Dit geldt ook voor de eerder aan de stichting toegezegde 2,5 miljoen die vooralsnog is gedekt uit de Algemene Reserve. c. Voorstellen 1. De Programmabegroting 2026, inclusief mutaties in de reserves, vast te stellen; 2. De investeringsbudgetten uit de jaarschijf 2026 van de investeringsplanning vast te stellen; 3. De meerjarenraming 2027-2029 te aanvaarden als leidraad voor het te voeren beleid in de jaren 2027, 2028 en 2029.

PROGRAMMA 1 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VEILIGHEID Portefeuillehouder

Thema

Danny de Vries

Algemeen bestuurlijke zaken en representatie, Openbare orde en veiligheid, Horeca- en evenementenbeleid, Communicatie en Participatie, Intergemeentelijke samenwerking, Burgerzaken en dienstverlening, Dierenwelzijn

Bernadette Schomaker

Vergunningverlening en handhaving

Bas Lont

Automatisering, Informatievoorziening, Archiefzaken

Walther Kok

Ambtelijke samenwerking Oudewater-Woerden

Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld

Omschrijving

0.1 Bestuur

Facilitering van de bestuursorganen: - college van burgemeester en wethouders (loonkosten, reis- en verblijfskosten e.d.) - raad en raadscommissies (vergoedingen, excursies e.d.) - de ondersteuning van de raad, griffie - regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking - lokale rekenkamer, lokale ombudsfunctie, accountantscontrole

0.2 Burgerzaken

Producten burgerzaken: - paspoorten en rijbewijzen - bevolkingsregister - straatnaamgeving en kadastrale informatie - burgerschap - verkiezingen, referenda - burgerzaken leges opbrengsten (economische categorie baten: 3.7)

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen

1.2 Openbare orde en veiligheid

Taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid: - toezicht en handhaving openbare orde, BOA's - Wet Bibob en (bestuurlijke) aanpak georganiseerde criminaliteit - bureau Halt - preventie van criminaliteit - opstellen en handhaven APV - leges drank & horeca - wet wapens en munitie (voorheen vuurwapenwet) - beleid, toezicht en ruiming van conventionele explosieven - veilige woon- en leefomgeving - doodsschouw (door de officier van Justitie gelast onderzoek i.v.m. de mogelijk niet-natuurlijke doodsoorzaak) - tegengaan van radicalisering - huiselijk geweld - persoonsgerichte aanpak (PGA) - nazorg ex-gedetineerden

Ambities Inwoners centraal We werken voor en met de samenleving, dat is in de kern waar een gemeente voor staat. Daarom hebben we in 2025 een Dienstverleningskader vastgesteld met ambities voor de toekomst. Dit kader geeft richting aan hoe we omgaan met elkaar en met anderen, met inwoners, ondernemers en vrijwilligers. In het dienstverleningskader komen ambities voor communicatie, participatie, inclusie en online dienstverlening bij elkaar. We werken aan onze individuele dienstverlening, aan de manier waarop we mensen betrekken bij wat we doen en aan hoe wij in samenhang kunnen werken in de wijken en dorpen. We blijven de komende jaren investeren in een goede relatie met de samenleving. Dat doen we aan de hand van vier pijlers voor onze dienstverlening: • Menselijk: we luisteren oprecht, hebben begrip voor anderen en denken met mensen mee. • Makkelijk: we zorgen ervoor dat we toegankelijk werken, dat we het zo makkelijk mogelijk maken voor onszelf en voor anderen. • Betrouwbaar: we doen wat we zeggen en zeggen wat we doen zodat mensen weten waar ze aan toe zijn. • Betrokken: we doen dit met hart voor de gemeente en we verdiepen ons in wat er leeft. 9

Veiligheid Wat betreft openbare orde en veiligheid werkt de gemeente samen met ketenpartners, inwoners en ondernemers aan een veilig Oudewater. De gemeente Oudewater streeft naar een veilige, leefbare, inclusieve en gezonde samenleving voor haar inwoners en bezoekers. Daarvoor werken we samen met ketenpartners, inwoners en ondernemers. De beleving van bewoners is een belangrijk ijkpunt bij een veilige en leefbare samenleving. De prioriteiten worden door de raad vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan. Deze prioriteiten vormen in de huidige bestuursperiode de kern van het veiligheidsbeleid. Handhaven van de openbare orde gebeurt in samenwerking met ketenpartners (politie, RIEC, belastingdienst, jongerenwerk etc.). We streven naar een zo veilig mogelijke woon-en leefomgeving waarin niet alleen criminaliteitscijfers zo laag mogelijk zijn maar inwoners zich ook daadwerkelijk veilig voelen.

Om veiligheid en een veilig gevoel te bereiken werken we de komende jaren samen verder aan een samenleving die: • Weerbaar is tegen en alert is op onveilige situaties en criminele invloeden; • In staat is doelgericht en adequaat op onveiligheids-en leefbaarheidsvraagstukken te reageren, ook in geval van nood-of crisissituaties; • Met elkaar in verbinding staat, signalen met elkaar deelt en samenwerkt aan de best mogelijke oplossing voor de betreffende problematiek; • Aandacht heeft voor en perspectief biedt aan (on)veiligheid en leefbaarheid van kwetsbare groepen en personen.

Overige ontwikkelingen Inwoners centraal We zien een organisatie die zich steeds verder in ontwikkelt in het denken vanuit inwoners. Dat merken we bijvoorbeeld doordat de participatieadviseur steeds beter gevonden wordt door collega’s en doordat steeds meer van onze teksten toegankelijk worden geschreven. Dit sluit aan bij wat wet- en regelgeving van ons vraagt. Zo vragen de Omgevingswet en de Wet versterking participatie op decentraal niveau een stevigere borging van participatie bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. En vraagt het Besluit digitale overheid om het toegankelijk maken van onze digitale communicatie. Hier blijven we dan ook op inzetten. We hebben kaders voor participatie en dienstverlening. Die borgen we door collega’s te ondersteunen met handige formats en stappenplannen en door collega’s te trainen. De adviseurs van communicatie en participatie denken met de andere teams mee bij beleid en projecten. We verstevigen ons digitale participatieplatform DenkMee door de mogelijkheden hiervan steeds beter te benutten. We monitoren onze voortgang door iedere twee jaar het inwonertevredenheidsonderzoek te herhalen en door meer aandacht voor evaluatie van de verschillende participatietrajecten. In deze begroting zijn dit jaar voor het eerst een drietal eigen indicatoren toegevoegd over dienstverlening.

Hierbij zijn opgenomen: de algemene waardering voor onze dienstverlening, het aantal geregistreerde klachten over gedragingen van het bestuursorgaan (op grond van Awb artikel 9:4) en de gemiddelde afhandeltijd van terugbelverzoeken door de organisatie. Veiligheid De prioriteiten worden door de raad vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan. Deze prioriteiten vormen in de huidige bestuursperiode de kern van het veiligheidsbeleid. Handhaven van de openbare orde gebeurt in samenwerking met ketenpartners (politie, RIEC, belastingdienst, jongerenwerk etc.). We monitoren de voortgang middels de Monitor Leefbaarheid en Veiligheid en middels cijfers van CBS en Bureau Halt.

DOELENBOOM PROGRAMMA 1 Opgave Bestuur, Dienstverlening en Veiligheid Maatschappelijk effect 1.1 Inwoners en ondernemers weten hoe en wanneer ze kunnen meedenken, meebeslissen of samenwerken met de gemeente. Ze merken dat de gemeente hun inbreng serieus meeweegt. Andersom weten ze ook hoe ze eigen initiatieven kunnen aandragen en wat ze dan van de gemeente kunnen verwachten. PH

Resultaat

Inspanning

DdV

1.1.1 In 2027 zien we bij de herhaling van het inwonertevredenheidsonderzoek uit 2025 een hogere waardering voor de stelling 'De gemeente heeft aandacht voor mijn mening en neemt deze serieus.’

1.1.1A We versterken de kwaliteit van participatie in de verschillende teams door in 2026 betere formats en handleidingen voor alle collega's. 1.1.1B Onder meer via het participatieplatform denkmee evalueren we in 2026 regelmatig de beleving van participatietrajecten en we rapporteren hierover naar organisatie en raad.

Maatschappelijk effect 1.2 De gemeente is gericht op haar inwoners en ondernemers. De samenleving ervaart de dienstverlening van de gemeente als menselijk, makkelijk, betrouwbaar en betrokken. PH

Resultaat

Inspanning

DdV

1.2.1 In 2027 zien we bij de herhaling van het inwonertevredenheidsonderzoek uit 2025 een hogere algemene waardering.

1.2.1A We borgen het dienstverleningskader doorlopend in de verschillende teams van de organisatie.

BBV-indicatoren Voorheen stonden hier een aantal BBV-indicatoren over bijvoorbeeld veiligheid en formatie. Om meer overzicht te creëren is ervoor gekozen om deze indicatoren in een aparte bijlage te zetten. Deze kunt u vinden direct na de programma's, onder het kopje 'BBV-indicatoren'. Wel zijn in dit programma voor het eerst drie 'eigen' indicatoren opgenomen over dienstverlening. Deze vindt u hieronder.

Algemene waardering dienstverlening (rapportcijfer) Bron: Inwonertevredenheidsonderzoek Periode

Oudewater

2025 (nulmeting)

6,3

Gemiddelde afhandeltijd van terugbelverzoeken in werkdagen Bron: Eigen gegevens Periode

Gehele organisatie

2022

4,74

2023

4,43

2024

3,52

Aantal geregistreerde klachten (betreffende bejegening, Awb art. 9.4) Bron: Eigen gegevens Periode

Oudewater

2022

2023

2024

Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Taakvelden

Werkelijk Primitieve Begroting Begroting Verschil Begroting Begroting Begroting 2024 begroting 2025 2026 begroting 2027 2028 2029 2025 inclusief 2026 en wijzigingen begroting 2025 na wijzigingen

Baten 0.1 Bestuur

146

138

-138

0.2 Burgerzaken

225

194

211

209

1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Baten

375

344

223

-121

221

Lasten 0.1 Bestuur

1.206

1.035

1.076

1.138

1.104

0.2 Burgerzaken

600

530

599

598

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

682

763

745

756

774

1.2 Openbare orde en veiligheid

138

205

130

-75

130

2.625

2.533

2.556

2.624

2.607

0.10 Mutaties reserves

Totaal Onttrekkingen

0.10 Mutaties reserves

Totaal Stortingen

-2.272

-2.189

-2.213

-2.401

-188

-2.386

Totaal Lasten Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

Verschillenanalyse 2025 - 2026 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld

Mutatie baten t.o.v. 2025

Bedrag

voordeel nadeel +

0.1

Weggevallen / -gestreepte DVO-opbrengsten

138

Nadeel

0.2

Hogere opbrengsten leges

-17

Voordeel

Totaal mutaties baten

121

Nadeel

Bedrag

voordeel nadeel +

Taakveld

Mutatie lasten t.o.v. 2025

0.1

Vergoedingen 13e maand door wijziging rechtspositie raadsleden

Nadeel

0.1

Eenmalige kosten inwerkrprogramma en devices nieuwe raad

Nadeel

0.1

Wegvallen inhuur-post & overige diverse lasten-verlagingen

-18

Voordeel

0.2

Kosten aangaande nieuwe landelijke verkiezingen

Nadeel

0.2

Hogere doorbelastingen DVO Woerden kosten leges heffingen

Nadeel

0.2

Overige posten burgerzaken

Nadeel

1.1

Lagere kosten onderhoud (brandkranen & kazerne)

-27

Voordeel

1.2

Besparing obv kadernota

-25

Voordeel

Verbonden Partijen 1.1

Bijstelling begroting VRU

Nadeel

1.2

Nog financieel op te nemen DVO-post aangaande inzet BOA's

-65

Voordeel

Totaal mutaties lasten

Nadeel

Totaal mutaties baten en lasten

173

Nadeel

Mutatie baten t.o.v. 2025

Bedrag

voordeel nadeel +

Totaal mutaties reserves

Taakveld

PROGRAMMA 2 FYSIEK BEHEER OPENBARE RUIMTE EN MOBILITEIT Portefeuillehouder

Thema

Walther Kok

Openbare ruimte, Verkeer en mobiliteit, Masterplan Binnenstad

Bas Lont

Afval en riolering

Omschrijving Dit programma bevat twee opgaven: Onderhoud van de openbare ruimte en mobiliteit + parkeren. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Taakveld

Omschrijving

2.1 Verkeer en vervoer

Verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur

2.4 Economische havens en waterwegen

(Beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur

3.4 Economische promotie

Activiteiten gericht op het 'op de kaart zetten' van de gemeente: kermis, evenementen en coördinatie binnenstad

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Openbaar groen, natuur en recreatie

7.2 Riolering

Afvalwater en de waterhuishouding

7.3 Afval

Inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Taken op het terrein van de lijkbezorging

Ambities Programma 2 gaat over de ontwikkeling, het beheer en het gebruik van de openbare ruimte. Enerzijds gaat programma 2 over het ontwikkelen van de toekomstige openbare ruimte. De manier waarop we onze openbare ruimte gebruiken, veranderd met de tijd. En Oudewater moet daarin mee veranderen. Onze doelen, ambities en de wensen van onze inwoners vragen om een nieuwe inrichting van de openbare ruimte. Het beleid waarin wordt beschreven hoe onze nieuwe openbare ruimte eruit komt te zien valt ook, onder andere, onder programma 2. Maar ook andere programma’s hebben invloed op de inrichting van de openbare ruimte. In het beleid beschrijven we welke doelen en ambities we hebben als gemeente, op welke manier onze openbare ruimte moet worden (her)ingericht om die doelen te behalen, en ook waar wij de openbare ruimte willen vernieuwen. Daarnaast staan de uitgangspunten voor nieuwe openbare ruimte bij bijvoorbeeld nieuwbouwontwikkelingen beschreven in het beleid, zodat ook nieuwe inwoners komen te wonen in een prettige en veilige leefomgeving. De openbare ruimte dient toekomstbestendig te zijn, zodat er blijvend prettig en veilig gebruik van kan worden gemaakt. Het programma gaat anderzijds over het onderhouden van de huidige openbare ruimte. Hierbij richten we ons op het in stand houden van de verschillende ‘assets’ in onze openbare ruimte.

Assets zijn fysieke objecten in de openbare ruimte met een waarde. Voorbeelden van assets in de openbare ruimte zijn riolering, verharding, groenvakken, bomen, water, openbare verlichting, civieltechnische kunstwerken en het straatmeubilair. Naast het vervangen van beschadigde of verouderde assets valt ook het dagelijks onderhoud van de assets onder programma 2. Het dagelijks onderhoud zorgt ervoor dat onze openbare ruimte schoon en veilig te gebruiken blijft voor alle gebruikers. Daarnaast geven we in programma 2 ook sturing op de aanleg, instandhouding en opruiming van de verschillende nutsvoorzieningen in de openbare ruimte. Denk hierbij aan de aanleg van glasvezelnetwerken of het weghalen van gasleidingen als onderdeel van de energietransitie. We staan voor een uitdaging om in de openbare ruimte plek te bieden aan de verschillende opgaven zoals de mobiliteitstransitie, klimaatadaptatie, netcongestie, energietransitie, biodiversiteit en sociale opgaven. De beschikbare ruimte in onze gemeente is schaars. Daardoor staat de openbare ruimte onder grote druk: er is steeds meer nodig, met steeds minder ruimte.

Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen Er lopen verschillende ontwikkelingen om ervoor te zorgen dat onze openbare ruimte nu en in de toekomst gebruikt kan blijven worden. Hierbij concentreren we ons binnen programma 2 op het betaalbaar

maken én betaalbaar houden van de openbare ruimte. Daarnaast sturen we op een nieuwe inrichting van de openbare ruimte waarin voldoende plek is voor ruimtelijke opgaven. Om de huidige openbare ruimte betaalbaar te maken is een balans noodzakelijk tussen de beschikbare middelen voor het beheer van onze openbare ruimte, ten opzichte van de ambities. Zo zijn we gestart met de ‘Herijking Openbare Ruimte’. Het doel van de Herijking is om de openbare ruimte beter te kunnen beheren met de beperkte middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Hiermee volgt Oudewater het traject dat in Woerden is ingezet om ambitie en middelen met elkaar in balans te brengen. Daarnaast vraagt de druk op de openbare ruimte om heldere keuzes in beleid. De beschikbare ruimte in onze gemeente is schaars, maar om de openbare ruimte toekomstbestendig te maken is er plek nodig voor verschillende opgaven. Denk bijvoorbeeld aan vergroening, mobiliteitstransitie, klimaatadaptatie, energietransitie, ecologie en ook sociale opgaven. We werken integraal aan het (her)inrichten van onze openbare ruimte. Maar niet alles past op dezelfde plek. Om een plek te kunnen geven aan de hierboven beschreven opgaven, zullen we steeds vaker de traditionele inrichting en traditioneel gebruik van onze openbare ruimte los moeten laten.

Dit vraagt om creatieve oplossingen, maar bovenal om heldere keuzes en een duidelijke prioritering van opgaven. Tot slot betekent de invoering van de Omgevingswet ook een nieuwe manier om beleid op te stellen en te implementeren. Voor de beleidsvelden binnen programma 2 ontbreekt nog beleid, of moet de overstap worden gemaakt naar integrale omgevingsprogramma’s. Dit zal het integraal (her)inrichten van onze openbare ruimte bevorderen. Huidig beleid en toekomstige omgevingsprogramma’s scheppen de koers tot een toekomstbestendig Oudewater. Zo werken we aan een nieuw omgevingsprogramma voor de thema’s Water, Klimaatadaptatie en Ecologie. Deze drie ontwikkelingen zijn sterk van elkaar afhankelijk. Er zijn beperkte middelen om de openbare ruimte te beheren op het niveau van onze huidige ambities, laat staan dat er nu voldoende middelen zijn om de gewenste openbare ruimte van de toekomst te beheren. Met integraal beleid, heldere prioritering en meetbare doelen kunnen we grip blijven houden op de betaalbaarheid van onze openbare ruimte. Tegelijkertijd biedt dit ook de koers om een toekomstbestendig Oudewater te ontwikkelen.

DOELENBOOM PROGRAMMA 2 Opgave Openbare ruimte Maatschappelijk effect: 2.1 Een gezonde leefomgeving die veilig, doelmatig en sober is. PH

Resultaat

Inspanning

2.1.1 De ecologie en biodiversiteit wordt verbeterd in 2026.

2.1.1A We gaan in 2026 het algemene beleid uitwerken in beleid op thema en op wijkniveau. 2.1.1B We maken in 2026 een uitvoeringsplan om de maatregelen per thema en buurt te agenderen.

Maatschappelijk effect: 2.2 Betrokkenheid van bewoners en ondernemers bij hun leefomgeving. PH

Resultaat

Inspanning

2.2.1 Het aantal beheerovereenkomsten met bewoners en ondernemers is in 2026 toegenomen.

2.2.1A We dragen zo mogelijk in 2026 het beheer van (nieuw) groen in onze openbare ruimte lokaal over, bijvoorbeeld bij geveltuinen.

Maatschappelijk effect: 2.3 De kosten voor de openbare ruimte zijn in balans met verantwoordelijkheden van de gemeente. PH

Resultaat

Inspanning

2.3.2. We zijn beter voorbereid op extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering. In 2050 zijn we een klimaatbestendige gemeente.

2.3.2A We voeren in 2026 het Programma Klimaatbestendige Openbare Ruimte (KbOR) uit.

Opgave Mobiliteit Maatschappelijk effect: 2.4 Behoud van een levendige binnenstad; veilig, leefbaar en bereikbaar. PH

Resultaat

Inspanning

2.4.1 De zogenoemde H (delen van de Leeuweringstraat, Donkere Gaard, Korte Havenstraat, Peperstraat) is vanaf 2026 autovrij gedurende een aantal dagen in de week.

2.4.1A We realiseren in 2026, gelijktijdig met het Masterplan Binnenstad, Markt en omgeving, op de "H", een autoluwe zone gedurende enkele dagen in de week.

De Wijdstraat, Peperstraat en de Korte Havenstraat wordt permanent autolouw. De Donkere Gaard en de Leeuweringerstraat op Wo 8-18, vrij en za 16-24 en zondag de hele dag. WK

2.4.4 We hebben vanaf 2026 meer fietsparkeerplekken in de binnenstad.

2.4.4A We realiseren in 2026, gelijktijdig met het Masterplan Binnenstad, Markt en omgeving, extra fietsparkeerplaatsen rond de Markt.

2.4.5 In 2026 en verder stappen meer mensen op de fiets door veiligere fietsroutes.

2.4.5A We realiseren in 2026, in het kader van het project Brede Dijk, twee veilige rotondes in de Vierbergenweg. 2.4.5B We voeren in 2026 een fietspotentieonderzoek uit.

Maatschappelijk effect: 2.5 De wegen in het buitengebied zijn veilig. PH

Resultaat

Inspanning

2.5.1 De wegen in het buitengebied zijn vanaf 2026 veiliger.

2.5.1A We richten buitenwegen, die in groot onderhoud komen in 2026, veiliger in.

Maatschappelijk effect: 2.6 Duurzame mobiliteit in Oudewater PH

Resultaat

Inspanning

2.6.1 We hebben in 2026 meer inzicht in mogelijkheden voor verduurzaming van mobiliteit, waarmee we de transitie verder kunnen vormgeven.

2.6.1A We stellen in 2026 een laadvisie op voor voertuigen anders dan personenauto's.

2.6.1B We realiseren in 2026, in het kader van het project Brede Dijk, twee veilige rotondes in de Vierbergenweg.

Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie

Werkelijk Primitieve Begroting Begroting Verschil Begroting Begroting Begroting 2024 begroting 2025 2026 begroting 2027 2028 2029 2025 inclusief 2026 en wijzigingen begroting 2025 na wijzigingen

Baten 2.1 Verkeer en vervoer

428

169

115

196

2.4 Economische havens en waterwegen

285

-285

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-5

7.2 Riolering

2.012

2.139

2.343

204

2.460

2.582

2.711

7.3 Afval

1.670

1.587

1.694

106

1.723

1.752

4.133

3.808

4.093

4.228

135

4.402

4.553

4.683 3.636

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Baten

196

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer

3.484

2.692

2.771

2.843

3.073

3.486

2.2 Parkeren

2.4 Economische havens en waterwegen

302

421

801

443

-358

512

510

507

3.4 Economische promotie

509

652

882

668

-214

621

636

632

7.2 Riolering

1.663

1.767

1.742

1.924

182

2.017

2.099

2.226

7.3 Afval

1.468

1.379

1.378

1.551

173

1.480

1.499

1.500

-35

7.448

6.951

7.614

7.434

-181

7.707

8.236

8.507

0.10 Mutaties reserves

647

-4

Totaal Onttrekkingen

647

-4

279

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Lasten Onttrekkingen

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Totaal Stortingen Gerealiseerd resultaat

279

-2.947

-3.136

-3.514

-3.202

312

-3.302

-3.667

-3.818

Verschillenanalyse 2025 - 2026 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:

Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2025

Bedrag

voordeel nadeel +

2.1

Opbrengsten laadpalen staan geraamd vanaf 2026

-100

Voordeel

2.1

Extra opbrengsten kabels en leidingen (ombuigingen)

-10

Voordeel

2.1

Verhoging bruggelden

-4

Voordeel

285

Nadeel

Voorjaarsrapportage 2025 2.4

Onttrekking aan de voorziening baggeren (alleen voor 2025) zie lasten

5.7

Lagere doorbelasting kosten ecologie naar projecten (structureel) Tarieven

7.2

Rioolheffing - opbrengsten zijn geindexeerd 3,5% en vaste index Waterbeleidsplan 5%

-204

Voordeel

7.3

Afvalstoffenheffing - opbrengsten

-107

Voordeel

Totaal mutaties baten

-135

Voordeel

Bedrag

voordeel nadeel +

Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2025 Bezuinigingstaakstelling structureel 2.1

Verlaging budget civiele kunstwerken (lucht in de begroting)

-15

Voordeel

5.7

Landschapsbeleid (lucht in de begroting)

-12

Voordeel

146

Nadeel

Kapitaallasten 2.1

Verkeer en vervoer (afsfaltverharding) Betreft Lange Linschoten en Brede dijk, masterplan binnenstad. Daarnaast civiele kunstwerken, beschoeiingen en kademuren en bomen. Voorjaarsrapportage 2025

2.1

Advies en onderzoekskkosten IBOR (eenmalig in 2025)

-50

Voordeel

2.4

Kosten baggeren (eenmalig extra 2025)

-380

Voordeel

5.7

Singelstructuur Oude Hollandse Waterlinie (eenmalig 2025)

-225

Voordeel

Kadernota 2025

Voordeel

2.1

Beheerssysteem Obsurv in de cloud/ databeheer IBOR - eenmalig 2025

-11

Voordeel

2.1

Uitvoering fietsenbeleidsplan (amendement 2024) ; eenmalig 2025

-25

Voordeel

5.7

Groenbeheersplan - Groen moet je doen - eenmalig budget 2025

-75

Voordeel

7.5

Begraafplaats Hekendorp - eenmalige kosten 2025

-35

Voordeel

Kadernota 2026 2.1

Herijking IBOR (twee jaar). Betreft inzet externe advisering voor het uitvoeren van herijking IBOR. Net als de partnergemeente Woerden.

Nadeel

2.1

Voor het uitvoeren van het vastgestelde Fietsenbeleidsplan en uitvoeringsagenda is nader onderzoek nodig, om de kosten beter te kunnen inschatten.(1 jaar)

Nadeel

2.1

De gemeente gaat investeren in een plan om het uitvoeren van veilige wegafsluitingen bij evenementen in de binnenstad van Oudewater betaalbaarder te kunnen maken. Het plan beoogt het onderbrengen van de uitvoering van verkeersplannen bij de gemeente en evenementenorganisaties, in plaats van bij een gespecialiseerde externe partij. En budget van 5 k voor regionaal datateam verkeer.

Nadeel

Personeelskosten(externe inhuur) laadinfrastructuur, kabels en leidingen en ecologie zijn in DVO verwerkt.

-96

Voordeel

5.7

Betreft structureel budget om de koers uit te zetten voor de Natuurherstelwet en in 2026 data en prognosekaarten op te zetten, om zo tijdig te voldoen aan de verplichtingen uit de natuurherstelwet en voortvarende maar op een gepaste manier toe te werken naar een groener Oudewater.

Nadeel

5.7

Maatregelen meekoppelkansen, impuls ecologisch maaibeheer biodiversiteit Groen moet je doen! Structureel 25 k miv 2027.

Nadeel

7.3

Aanpakken achterstallig onderhoud en update beveiliging stadserf.

100

Nadeel

2.1/5.7

Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2025

Bedrag

Via tarieven

voordeel nadeel + Nadeel

7.2

Riolering - hogere storting in voorziening riolering in 2026

181

Nadeel

7.2

Doorbelasting vanuit DVO

Nadeel

7.2

Kapitaallasten drukriolering

Nadeel

7.3

Afval - hogere externe inhuur

Nadeel

7.3

Afval - lagere storting in voorziening in 2026

-72

Voordeel

Overige bijstellingen

Nadeel

Totaal mutaties lasten

-241

Voordeel

Totaal mutaties baten en lasten

-376

Voordeel

Bedrag

voordeel nadeel +

Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2025 0.10

Lagere onttrekking aan reserve civiele kunstwerken

Nadeel

0.10

Hogere onttrekking aan reserve speeltoestellen

-6

Voordeel

Totaal mutaties reserves

Nadeel

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Portefeuillehouder

Thema

Walther Kok

Participatiewet, armoedebeleid, inburgering, publieke gezondheidszorg, welzijn en ouderenzorg, Stadsteam

Danny de Vries

Diversiteit en inclusie

Bernadette Schomaker

Jeugdzorg

Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld

Omschrijving

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Algemene voorzieningen gericht op het bieden van een sociale basis: - ondersteunen van op participatie gerichte burgerinitiatieven, vrijwilligers en mantelzorg - sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw, jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk, straathoekwerk - preventie (bv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ) - buurt- en clubhuizen - collectief aanvullend vervoer - toegankelijkheid voorzieningen (inclusie); noodopvang vluchtelingen - kinderopvang: toezicht op en handhaving van de kwaliteit van kinderopvang en peuteropvang - aanvraag en verstrekking kinderopvangtoeslag Sociaal Medische Indicatie - noodopvang vluchtelingen - vreemdelingenbeleid - LHBTQIA+ beleid

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening)

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening)

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening)

6.3 Inkomensregelingen

Inkomens- en bijstandsvoorzieningen, schuldhulpverlening en gemeentelijk armoedebeleid

6.4 WSW en beschut werk

Voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstroming naar arbeid

6.5 Arbeidsparticipatie

Alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

Materiële voorzieningen en vervoers- en woondiensten om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

Dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek, psychisch of psychosociale), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.

6.791 PGB Wmo

Persoonsgebonden budgetten die worden verstrekt op grond van de Wmo 2015. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen.

6.795 PGB Jeugd

Persoonsgebonden budgetten die worden verstrekt op grond van de Jeugdwet. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen.

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

Opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven

Taakveld

Omschrijving

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering

Maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

Maatwerkvoorzieningen Wmo die niet toe te rekenen zijn aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Wmo (zoals bijvoorbeeld beleidsmedewerker Wmo, contractmanager Wmo, backoffice)

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

Maatwerkvoorzieningen Jeugd die niet toe te rekenen zijn aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Jeugd (zoals bijvoorbeeld beleidsmedewerker Wmo, contractmanager Wmo, backoffice, regionale expertteams, bovenregionale expertisecentra, etc)

7.1 Volksgezondheid

Maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen

Ambities Het Sociaal Domein geeft uitvoering aan de wettelijke taken; de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet, én werkt breed aan diverse maatschappelijke thema’s en opgaven op het gebied van welzijn, sport, cultuur, werk en inkomen, onderwijs (huisvesting), zorg en ondersteuning. Dit doen wij vanuit onze vastgestelde koers, het Sociaal Akkoord. In Oudewater is een nauwe samenwerking met maatschappelijke partners en de gemeente. We werken vanuit de transformatievisie in het sociaal domein, met de eigen regie van inwoners en gezinnen centraal. We streven ernaar dat ondersteuning zoveel mogelijk plaatsvindt binnen de normale leefomgeving van inwoners. We zoeken samen met de inwoner naar oplossingen op maat, waarbij altijd eerst gekeken wordt naar de mogelijkheden binnen het sociale netwerk en informele ondersteuning voordat formele zorg wordt ingezet. Maatschappelijke partners werken samen en complementair aan elkaar. Deze koers wordt al langer in Oudewater gevolgd en heeft zich bewezen. Oudewater zijn we samen. Ons programma zet deze ambities om in concrete acties. Dit doen we door: •

Te handelen vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid en ons te richten op het vermogen van inwoners om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en hierover zelf regie te voeren. Deze brede kijk stimuleert inwoners om hun veerkracht en eigen kracht te versterken.

•

Vroeg te investeren in het welbevinden van onze inwoners, bouwen we aan een stevig fundament voor de toekomst. Iedere inwoner telt mee.

•

Samen met inwoners, de vele vrijwilligers, mantelzorgers en professionals te blijven investeren in een sterke Sociale basis.

•

In te zetten op een samenleving waarin iedere inwoner zich gezien, gehoord en gesteund voelt, samen met inwoners.

•

De talenten, kansen en mogelijkheden van inwoners te benutten en stimuleren, zodat zij zich kunnen ontwikkelen en bijdragen aan de samenleving.

•

Erop in te zetten dat inwoners meedoen in het alledaagse leven.

•

Inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het meedoen in de samenleving tijdelijk of langdurig te ondersteunen.

Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen Juli jl. hebben we een bijeenkomst gehouden met maatschappelijke partners over het Sociaal akkoord; waar staan we en welke speerpunten geven onze maatschappelijke partners ons mee? Met deze opbrengst versterken en bereiden wij onze huidige aanpak, uit. Waar we ons de komende tijd nóg meer op willen richten: •

Samenwerking en verbinding; Er is brede waardering voor samenwerken in Oudewater. We vinden én versterken elkaar. We bouwen actief verder aan onze samenwerking: Tussen inwoners, professionals, organisaties en gemeente. Niet sectoraal of verkokerd, maar juist domein

overstijgend en integraal. Met aandacht voor informele netwerken, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen. •

Van zorg naar gezondheid en gewoon leven; Preventie en een gezonde leefstijl staan centraal. Er is aandacht voor een inclusieve gemeenschap. Hier draagt bijvoorbeeld de Zorgzame buurtenaanpak, aan bij.

•

Van binnenblijven naar ontmoeten; het stimuleren van zingeving, sociale interactie en participatie. Ontmoeting wordt gezien als de sleutel tot verbondenheid en vertrouwen. Mensen moeten elkaar kennen, herkennen en laagdrempelig kunnen ontmoeten. We ‘organiseren’ informele ontmoeting.

•

Van kwetsbaarheid naar veerkracht; het bevorderen van samenredzaamheid en zelfredzaamheid. Hier draagt bijvoorbeeld het project Steungezinnen Oudewater, aan bij.

•

Opgroeien met aandacht; Kinderen zijn de toekomst. We zorgen dat kinderen en jongeren stevig in hun schoenen staan. Meer eigenwaarde en weerbaarheid. Passende zorg voor kinderen en jongeren.

DOELENBOOM PROGRAMMA 3 Opgave Gezondheid, cultuur en bewegen Maatschappelijk effect 3.1 Inwoners van Oudewater hebben een gezonde leefstijl. PH

Resultaat

Inspanning

3.1.1 Inwoners ervaren een betere mentale gezondheid in 2027.

3.1.1A We zoeken in 2026 naar ontmoetingsplekken.

3.1.2 In 2027 hebben meer inwoners een gezond gewicht.

3.1.2A We versterken in 2026 de bekendheid van de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) onder inwoners, samen met onze maatschappelijke partners. Zo mogelijk breiden we de GLI uit met erkende interventies als Samen Sportief in Beweging.

We richten ons op 35+ en senioren, omdat overgewicht en obesitas daar het vaakst voorkomen. WK

3.1.5 Oudewater heeft in 2027 een omgeving die meer uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.

3.1.5A We kijken in 2026 mede vanuit het perspectief van positieve gezondheid naar de openbare ruimte.

Opgave Opvoeden en opgroeien Maatschappelijk effect 3.2 Alle kinderen in Oudewater krijgen gelijke kansen om zich te ontwikkelen en groeien veilig op. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, kent Oudewater een sterk netwerk dat daarbij kan adviseren, ondersteunen of toeleiden naar hulp. Kinderen worden zoveel mogelijk in hun eigen omgeving met hun ouders en verzorgers geholpen. PH

Resultaat

Inspanning

3.2.4 Veerkracht en weerbaarheid jongeren is in 2027 toegenomen.

3.2.4A We bieden in 2026 (groeps)aanbod gericht op (mentale) weerbaarheid en veerkracht aan. Hierbij is ook aandacht voor digitale vaardigheden en prestatiedruk. 3.2.4B We implementeren in 2026 de aanbevelingen uit de evaluatie Inkoop Jeugdzorg in het project ‘Aanpassingen huidige inkoop’. We verbeteren en professionaliseren samenwerking in de regio, bereiden een Gemeenschappelijke Regeling voor en bereiden de nieuwe inkoop Jeugdhulp en WMO per 2027 door 5 gemeenten voor.

Opgave Maatschappelijke ontwikkeling en betrokkenheid In de Najaarsrapportage 2025 en de Jaarrekening 2025 leest u over de voortgang op de resultaten en inspanningen binnen deze opgave. Voor 2026 is ervoor gekozen om niet langer in de doelenboom over deze doelen te rapporteren. Opgave Werk en Inkomen In de Najaarsrapportage 2025 en de Jaarrekening 2025 leest u over de voortgang op de resultaten en inspanningen binnen deze opgave. Voor 2026 is ervoor gekozen om niet langer in de doelenboom over deze doelen te rapporteren. Opgave Wonen en leefomgeving Maatschappelijk effect 3.10 In het woningaanbod wordt rekening gehouden met behoeften van alle inwoners. PH

Resultaat

Inspanning

3.10.1 / 6.1.4 In 2027 is er voldoende woningaanbod voor specifieke doelgroepen.

3.10.1A / 6.1.4A We maken in 2026 nieuwe prestatieafspraken met de Woningraat over huisvesting inwoners met specifieke woonbehoeften en het stimuleren van doorstroming. 3.10.1B / 6.1.4B We maken in 2026 regionale afspraken over huisvesting van aandachtsgroepen.

BBV-indicatoren Voorheen stonden hier een aantal BBV-indicatoren. Om meer overzicht te creëren is ervoor gekozen om deze indicatoren in een aparte bijlage te zetten. Deze kunt u vinden direct na de programma's, onder het kopje 'BBV-indicatoren'. Hieronder staan nog wel de eigen indicatoren.

Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie

Werkelijk Primitieve Begroting Begroting Verschil Begroting Begroting Begroting 2024 begroting 2025 2026 begroting 2027 2028 2029 2025 inclusief 2026 en wijzigingen begroting 2025 na wijzigingen

Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

196

201

253

187

-66

187

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

2.570

1.599

2.320

2.385

1.788

1.787

6.3 Inkomensregelingen

187

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

-18

159

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

-102

-105

6.811 Beschermd wonen (WMO)

180

6.81A Beschermd wonen (WMO)

183

7.1 Volksgezondheid

126

-42

Exploitatie

Totaal Baten

Werkelijk Primitieve Begroting Begroting Verschil Begroting Begroting Begroting 2024 begroting 2025 2026 begroting 2027 2028 2029 2025 inclusief 2026 en wijzigingen begroting 2025 na wijzigingen 3.149

2.115

2.913

2.852

-61

2.362

2.260

2.257

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

2.100

2.005

2.163

2.126

-37

2.259

2.239

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

225

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

6.3 Inkomensregelingen

2.756

2.428

3.023

3.112

2.831

2.832

6.4 WSW en beschut werk

421

539

405

416

6.5 Arbeidsparticipatie

259

579

356

368

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

217

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

246

319

335

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

986

1.043

1.020

6.712 Begeleiding (WMO)

324

341

321

6.713 Dagbesteding (WMO)

102

107

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

925

6.71B Begeleiding (WMO)

253

6.71C Dagbesteding (WMO)

195

6.72A Jeugdhulp begeleiding

444

6.72B Jeugdhulp behandeling

207

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

378

6.73A Pleegzorg

6.73B Gezinsgericht

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

315

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

418

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

Lasten

124

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

1.059

1.078

1.271

193

1.257

1.035

1.034

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

1.032

1.085

6.791 PGB WMO

-15

6.792 PGB Jeugd

6.811 Beschermd wonen (WMO)

106

-56

6.81A Beschermd wonen (WMO)

6.821 Jeugdbescherming

204

209

184

-24

184

6.822 Jeugdreclassering

6.82A Jeugdbescherming

261

245

201

-45

201

6.91 Coördinatie en beleid WMO 7.1 Volksgezondheid

562

638

663

685

680

10.319

10.613

11.133

11.430

296

11.219

10.979

10.977

0.10 Mutaties reserves

191

176

144

Totaal Onttrekkingen

191

176

144

0.10 Mutaties reserves

389

291

321

Totaal Stortingen

389

291

321

-7.559

-8.774

-8.496

-8.707

-211

-8.797

-8.719

-8.721

Totaal Lasten Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

Verschillenanalyse 2025 - 2026 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:

Taakveld

Mutatie baten t.o.v. 2025

Bedrag

voordeel nadeel +

In de voorjaarsnota 2023 van het Rijk is besloten dat het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 wordt afgeschaft en dat in de plaats daarvan vanaf 2026 de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in Wmo opnieuw wordt ingevoerd. Dit is dan ook op deze wijze toentertijd verwerkt in de begroting. Met verwijzing naar de mutaties meicirculaire hierboven wordt de ingang hiervan echter uitgesteld.

Nadeel

6.1

Inburgering - Naar aanleiding van de te ontvangen voorlopige beschikking vanuit het Rijk wordt jaarlijks het budget zowel aan de baten-zijde als aan de lasten-zijde opgenomen in de voorjaarsrapportage

Nadeel

6.3

Het voorlopig BUIG-budget 2025 is verhoogd en voor de daaropvolgende jaren (2026 e.v.) is het BUIG-budget geraamd op basis van het budgetaandeel in 2025, de stand van het macrobudget uit de Miljoenennota 2025 en verwachte indexatie.

-66

Voordeel

7.1

Dit betreft de incidentele specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord, welke jaarlijks bij de voorjaarsrapportage na vaststelling wordt opgenomen aan zowel de baten-zijde als de lasten-zijde

Nadeel

Brede SPUK Versterking kennis GGD (6K), Aanpak overgewicht en obesitas (10K), Mentale gezondheid (3K) en Coördinatiekosten regionale aanpak (5K) wordt per 2026 niet meer beschikbaar gesteld door het Rijk.

Nadeel

Diversen

Nadeel

Totaal mutaties baten

Nadeel

Bedrag

voordeel nadeel +

Het maatwerkbudget Wmo HH is geïndexeerd met 6,24%, het maatwerkbudget Jeugd en Wmo overig is geïndexeerd met 5,13%, conform berichtgeving van het regionaal inkoopbureau Utrecht west met betrekking tot de concept indexatie-percentages. De subsidies zijn conform kadernota geïndexeerd met 3,5%.

248

Nadeel

6.1

Technische verwerking, budget ten behoeve van het ontwikkelen van expertise rondom psychische kwetsbaarheid en mentale gezondheid wordt door extra beschikbaar gestelde middelen MOBW gedekt en hierdoor is dit budget niet meer benodigd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.oudewater.nl/api/v1/meetings/657/documents/20283