B1. Programmabegr 2023-2026 Oudewater.pdf
Tekst van het document
Ambities Het culturele en recreatieve aanbod in Oudewater verbeteren De ambitie is om Oudewater en haar directe omgeving meer bekendheid te geven als aantrekkelijke plaats om te wonen en te bezoeken, bij burgers, bezoekers en bedrijven. Aan de hand van de 3 thema's 'natuurlijk, historisch en kleurrijk' worden gesprekken gevoerd met maatschappelijke organisaties. Doel is om de samenwerking tussen deze organisaties te stimuleren waardoor er een beter cultureel en recreatief aanbod in Oudewater komt. De gemeente initieert deze samenwerking. De uitwerking ligt bij de betrokken partijen. Economie De gemeente zet enerzijds in op het aantrekkelijk houden van bedrijventerreinen zoals Tappersheul, anderzijds door het vitaal en levendig houden van de binnenstad. Samenwerken aan de energietransitie Stap voor stap werken we aan de overgang naar duurzame energie. We werken aan energie besparen en duurzaam verwarmen van de gebouwen en de energie die we nog gebruiken, wekken we duurzaam op. De energietransitie raakt iedereen, het is een gezamenlijke opgave: we werken daarom samen met
36
inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Iedereen moet kunnen meedoen en iedereen doet wat hij kan. Erfgoed Om strategische ruimtelijke keuzes te maken is het van belang de identiteit en cultuurhistorische waarden te kennen van zowel de kernen als het landschap. Cultuurhistorisch, landschappelijk en/of archeologisch onderzoek is dus noodzakelijk bij omgevingsplannen en bij keuzes als energietransitie. Maak gebruik van de identiteit van plekken bij ontwikkelingen en recreatie & toerisme.
Actualiteit en beleidsaanpassingen Economie De revitalisatie van Tappersheul 1 en 2 wordt bekostigd uit de verkoop van Tappersheul 3. Door een bezwaar dat loopt bij de Raad van State laat dit nog even op zich wachten. In goed overleg met de bedrijvenvereniging en de onderhoudsdiensten onderzoeken we welke werkzaamheden nu al om onze aandacht vragen. Energietransitie De meerjarenbegroting neemt een voorschot op verwachten rijksgelden. Deze rijksgelden zijn bedoeld voor de uitvoering van taken uit het Klimaatakkoord. Hiermee komt het college tevens tegemoet aan motie 09-M1 Uitwerken aanvullend budget duurzaamheid: https://gemeenteraad.oudewater.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2022/07-juli/16:00/09-M1-Motie-CDAPO-CU-SGP-uitwerken-aanv-budget-duurzaamheid-aangenomen.pdf De huidige gas- en elektriciteitsprijzen zijn hoog. Hierdoor kunnen steeds meer inwoners en ondernemers hun energierekening niet betalen. De gemeente pakt haar verantwoordelijkheid daar waar dit kan: de focus voor de warmtetransitie ligt vooral bij de inwoners met een kleine beurs en/of een slecht geïsoleerd huis. Milieu Naar alle waarschijnlijkheid treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. De omzetting naar werken onder de Omgevingswet zal voor milieu de eerste jaren veel aandacht vragen.
37
OPGAVE CULTUUR Maatschappelijk effect 4.1 Inwoners kunnen weer gebruik maken van het aanbod van culturele activiteiten
Resultaat 4.1.1 Aanbod culturele activiteiten wordt versterkt. Inspanningen 4.1.1.1 Culturele instellingen zijn en worden zo goed mogelijk ondersteund middels impuls- en coronasubsidies. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.1.1.2 Initiëren versterkte samenwerking tussen de museale en andere culturele organisaties waardoor het culturele aanbod in Oudewater zichzelf beter kan profileren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.1.1.3. De verdere uitvoering hiervan ligt bij de organisaties zelf, waarbij de gemeente een adviserende positie inneemt. Omschrijving (toelichting) In 2023-2025. Kwaliteit (toelichting)
38
OPGAVE ECONOMIE Maatschappelijk effect 4.2 Oudewater houdt aantrekkelijke bedrijfslocaties op bedrijventerrein. 4.3 Behoud van een levendige binnenstad; veilig, leefbaar en bereikbaar. 4.4 Vitaal landelijk gebied.
Resultaat 4.2.1 Vitaal bedrijventerrein ‘Tappersheul 3’. Inspanningen 4.2.1.1 Afhankelijk van de uitspraak van de RvS. Kavels en locatie dermate voorbereiden en inplannen dat er zo snel mogelijk met de verkoop begonnen kan worden, na uitspraak RvS. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.2.2 Tappersheul 1 + 2 zijn gerevitaliseerd. Inspanningen 4.2.2.1 Omdat de verkoop van Tappersheul 3 op zich laat wachten, worden in 2023 noodmaatregelen uitgevoerd, voor in ieder geval het asfalt. (programma 2). Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.2.2.2 De verdere revitalisatie zal plaatsvinden nadat de verkoop van Tappersheul 3 gestart is. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start na 2024.
Resultaat 4.2.3 Ruimtelijke toekomstvisie bedrijventerreinen Oudewater. Inspanningen 4.2.3.1 In samenwerking met de gemeente Woerden en de U10 onderzoek doen naar de noodzaak en haalbaarheid van een regionaal bedrijventerrein in de A12-zone. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start in 2024.
39
Resultaat 4.3.1 Stappenplan vitale binnenstad is opgesteld. Inspanningen 4.3.1.1 Plan van aanpak opstellen. Feedback ophalen door middel van participatie. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.3.1.2 Plan van aanpak uitvoeren afhankelijk van beschikbare middelen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.3.2 Proactieve aanpak op leegstand. Inspanningen 4.3.2.1 Proactief in gesprek gaan met ondernemers over hun plannen met leegstaande panden. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.4.1 Bijdrage aan vitaal, veilig en aantrekkelijk buitengebied met vitale agrarische sector. Inspanningen 4.4.1.1 Volgen van de actuele ontwikkelingen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
40
OPGAVE RECREATIE EN TOERISME Maatschappelijk effect 4.5 Oudewater staat nog meer bekend als aantrekkelijke plaats om te bezoeken bij bewoners, bezoekers en bedrijven. 4.6 Inwoners en bezoekers kunnen weer gebruik maken van recreatieve en toeristische activiteiten.
Resultaat 4.5.1 Versterkte samenwerking tussen culturele en museale organisaties, horeca en toeristische bedrijfsleven aan de hand van natuurlijk, historisch en kleurrijk Oudewater. Inspanningen 4.5.1.1 Gesprekken voeren met maatschappelijke organisaties op de 3 thema's 'natuurlijk, historisch en kleurrijk'. Doel is om de samenwerking tussen deze organisaties te stimuleren waardoor er een beter cultureel en recreatief aanbod Omschrijving (toelichting) in Oudewater komt. Uitwerking ligt bij betrokken partijen. Het gaat hier om: natuurlijk (partijen betrokken in het buitengebied), kleurrijk (alle partijen die bij kunnen dragen aan een bruisend en gezellig Oudewater) en historisch, zie 4.1.1.2. Gemeentelijke inzet blijft beperkt tot een initiërende rol. Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.5.2 Samenhangend aanbod evenementen. Inspanningen 4.5.2.1 Initiëren van samenwerking tussen organisaties om te komen tot een samenhangend aanbod van evenementen. Verdere uitwerking van deze samenwerking ligt bij de organisaties. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.6.1 Samenhangend aanbod recreatieve en toeristische activiteiten. Inspanningen 4.6.1.1 Betrokken partijen ondersteunen om een recreatievisie op te stellen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
41
Resultaat 4.6.2 Recreatief beter toegankelijk buitengebied. Inspanningen 4.6.2.1 In de omgevingsvisie hebben we zoekgebieden opgenomen voor wandelingen op het boerenland. Landbouwtransitie kan kansen bieden voor recreatie. De ontwikkelingen in de sector zullen worden gevolgd. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
42
OPGAVE ENERGIETRANSITIE Maatschappelijk effect 4.7 Inwoners en ondernemers leveren een bijdrage aan de verduurzaming van woningen en gebouwen. We doen dit samen en iedereen kan meedoen. De landelijke ambitie om te streven naar 50% minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 is daarbij uitgangspunt. 4.8 In Oudewater wekken we in 2030 7 GWh duurzame energie op met kleine windmolens en met zon op daken en daarnaast 19 GWh op zonnevelden.
Resultaat 4.7.1 Visie op warmtetransitie van de gebouwde omgeving is opgesteld inclusief communicatie- en uitvoeringsplan, waarbij focus in uitvoering ligt op mensen met kleine beurs en slecht geïsoleerde huizen. Inspanningen 4.7.1.1 Opstellen warmtetransitievisie met aanpak voor energiearmoede en isolatieprogramma. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.7.1.2 Opstellen uitvoeringsprogramma gebouwde omgeving. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.7.1.3 Opstellen communicatieplan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.7.1.4 Plannen opstellen via participatieproces. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
43
Resultaat 4.7.2 Activiteiten uit uitvoerings- en communicatieplan warmtetransitievisie zijn gestart. Inspanningen 4.7.2.1 Aanvragen subsidies/fondsen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.7.2.2 Uitvoeren uitvoerings- en communicatieplan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) In 2024 e.v.
Resultaat 4.7.3 In de prestatieafspraken met De Woningraat zijn verhoogde duurzaamheidsambities opgenomen. Inspanningen 4.7.3.1 In afstemming met Woningraat tweejaarlijks afspraken maken. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 4.8.1 Aanvalsplan zon op dak is gereed en de uitvoering is gestart. Inspanningen 4.8.1.1 Opstellen PvA zon op dak in afstemming met Energie Oudewater en Duurzaam Oudewater, gebruik zonneladder en aandacht voor opwek bij zowel particulieren als bij ondernemers. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.8.1.2 Uitvoeren van PvA zon op dak, waarbij zowel particulieren als ondernemers actief worden geïnformeerd over de mogelijkheden. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
44
Resultaat 4.8.2 Initiatief/initiatieven voor zonnevelden zijn gerealiseerd. Inspanningen 4.8.2.1 Beeldkwaliteitsplan opstellen o.b.v. Routekaart naar Landschap van Verlangen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.8.2.2 Gebiedsprocessen uitvoeren in de zoekgebieden uit het afwegingskader. Omschrijving (toelichting) In 2023-2024. Kwaliteit (toelichting)
4.8.2.3 Criteria voor maatschappelijke tender voor zonnevelden opstellen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start in 2024.
4.8.2.4 Vergunningen verlenen aan initiatiefnemers voor grootschalige zonnevelden. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start in 2025 e.v.
Resultaat 4.8.3 Herijking RES 2.0 en Ontwikkeling RES 3.0. Inspanningen 4.8.3.1 RES 2.0 herijken binnen RES U16. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
4.8.3.2 RES 3.0 ontwikkelen binnen RES U16. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start in 2025.
45
Hernieuwbare elektriciteit Bron: RWS Periode
Oudewater
Nederland
2020
14,9 % van totale elektriciteit
26,9 % van totale elektriciteit
Banen Bron: CBS / LISA Periode
Oudewater
Nederland
2021
741,5 per 1.000 inwoners 15-65 jr
805,5 per 1.000 inwoners 15-65 jr
Vestigingen (van bedrijven) Bron: LISA Periode
Oudewater
Nederland
2021
212,8 per 1.000 inwoners 15-65 jr
165,1 per 1.000 inwoners 15-65 jr
Functiemenging Bron: CBS / LISA Periode
Oudewater
Nederland
2021
51,9 Verhouding banen – woningen
53,3 Verhouding banen – woningen
46
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2022 inclusief wijzigingen
Begroting 2023
Verschil begroting 2023 en begroting 2022 na wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 3.1 Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
0
0
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
118.309
151.604
151.604
107.738
-43.866
107.672
107.606
107.540
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
22.215
38.431
38.431
0
-38.431
0
0
0
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
30.672
30.431
74.330
39.818
-34.512
39.818
39.818
39.818
5.4 Musea
158.106
48.225
30.247
32.455
2.208
26.738
27.041
27.351
5.6 Media
241.522
238.775
237.537
251.457
13.920
251.429
251.403
251.375
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
100.098
107.966
107.966
95.839
-12.127
95.839
95.839
95.840
0
0
0
6.000
6.000
6.000
6.000
6.000
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 7.4 Milieubeheer
601.013
472.879
657.537
594.958
-62.579
584.123
584.123
584.123
Totaal Lasten
1.271.934
1.088.311
1.297.652
1.128.265
-169.387
1.111.619
1.111.830
1.112.047
Baten 0.5 Treasury
0
0
0
0
0
0
0
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-49.689
-132.049
-132.049
-87.136
44.913
-87.136
-87.136
-87.136
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-4.041
0
0
0
0
0
0
0
5.4 Musea
-7.377
-7.274
-7.274
-7.724
-450
-7.724
-7.724
-7.724
5.6 Media
-60.224
-58.971
-58.971
-62.628
-3.657
-62.628
-62.628
-62.628
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-7.439
-589
-589
-626
-37
-626
-626
-626
7.4 Milieubeheer
-19.173
0
-140.795
0
140.795
0
0
0
Totaal Baten
-147.943
-198.883
-339.678
-158.114
181.564
-158.114
-158.114
-158.114
0.10 Mutaties reserves
-159.286
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-159.286
0
0
0
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
964.705
889.428
957.974
970.151
12.177
953.505
953.716
953.933
Onttrekkingen
47
Verschillenanalyse 2022 - 2023 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2022
Bedrag
voordeel nadeel +
3.3
Revitalisering Tappersheul: nieuw project in de begroting waarvan de lasten tegen de baten wegvallen (budgettair neutraal). Eenmalig in 2022.
-50.000
voordeel
4.3
Peuteropvang incl. GGD intensivering basistaken. Dit programma dient te worden verantwoord op programma 5. Deze mutatie is verder budgettair neutraal voor de begroting.
-38.431
voordeel
5.3
Cultuursubsidies: betreft coronasteunpakket cultuur in 2022 (eenmalig). Komt uit de algemene uitkering.
-43.899
voordeel
5.3
Cultuurcoach: in de raad van 7 juli 2022 is een motie geamendeerd aangenomen om het budget voor de cuultuurcoach te verhogen.
7.500
nadeel
5.6
Subsidie aan de regiobibliotheek
11.727
nadeel
5.7
Bevordering toerisme; eenmalig hoger in 2022 ten behoeve van realisatie boothelling Westerwal.
-17.340
voordeel
7.4
Toename lidmaatschapskosten ODRU (conform begroting 2023 van de GR ODRU)
34.373
nadeel
7.4
Energie: taken klimaatakkoord voor energietransitie (eenmalig in 2022). Zie ook batenzijde.
-92.000
voordeel
Overige verschillen lasten (o.a. subsidie BIZ)
18.683
nadeel
-169.387
voordeel
Bedrag
voordeel nadeel + nadeel
Totaal mutaties lasten
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2022 3.3
Revitalisering Tappersheul: nieuw project in de begroting waarvan de lasten tegen de baten wegvallen (budgettair neutraal). Eenmalig in 2022.
50.000
7.4
Energie: taken klimaatakkoord voor energietransitie (eenmalige Rijksgelden in 2022)
140.795
nadeel
-9.231
voordeel
Totaal mutaties baten
181.564
nadeel
Totaal mutaties lasten en baten
12.177
voordeel
Overige verschillen baten (marktgelden, biz-bijdrage, huur bibliotheek)
Taakveld Mutaties reserves
Totaal mutaties reserves
48
voordeel/ nadeel 0
voordeel/ nadeel
PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN SPORT Portefeuillehouder
Thema
Bas Lont
Onderwijs en Onderwijshuisvesting
Walther Kok
Sport
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
4.1 - Openbaar basisonderwijs
Taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: - bestuurskosten voor gemeenten die zelf bestuur zijn; - primair openbaar basisonderwijs, bewegingsonderwijs (inclusief schoolzwemmen); - de huur van bv. een gymnastieklokaal; - passend onderwijs.
4.2 - Onderwijshuisvesting Taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs: - nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen; - verhuur; - opstellen programma onderwijshuisvesting; - vandalismebestrijding. 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lokaal onderwijsbeleid, leerlingenvoorzieningen en onderwijsondersteuning: - ondersteuning leerkrachten en directie; - uitgaven bijzonder onderwijs (incl. bewegingsonderwijs en schoolzwemmen voor leerlingen bijzonder onderwijs, maar excl. huisvesting); - achterstandenbeleid; - coördinatie samen naar school, passend onderwijs; - volwasseneducatie; - leerlingzorg en leerlingbegeleiding; - leerlingenvervoer (incl. leerlingenvervoer voor leerlingen openbaar onderwijs); - stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten.
5.1 - Sportbeleid en activering
Niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport zoals: stimuleren van topsport, ondersteunen en stimuleren recreatieve sportbeoefening, ondersteunen van organisaties die zich bezig houden met sport, sport in buurt- en combinatiefuncties.
5.2 - Sportaccommodaties Alle accommodaties voor sportbeoefening.
Ambities Sport Oudewater heeft onze inwoners en bezoekers veel te bieden op het gebied van cultuur, recreatie en sport. Deze sectoren werden gedurende de coronapandemie als eerste en het langste getroffen door de beperkende maatregelen. De betrokkenheid van het sociaal-maatschappelijk middenveld heeft de komende tijd een stimulans nodig. Met extra aandacht en ondersteuning krijgen we het aanbod aan culturele, recreatieve en sportieve activiteiten weer snel op niveau. Het sport- en beweeggedrag blijft ten minste op hetzelfde niveau als tijdens de vorige collegeperiode. In 2023 start de bouw van het nieuwe 12-maanden zwembad op Tappersheul waarmee we een prachtige voorziening behouden en uitbreiden voor Oudewater. Ook is dit de start voor de realisatie van een sportcluster op deze locatie. Het voorgenomen besluit om gymzaal De Eiber af te stoten blijft van kracht. De achterliggende motivatie is om zo de activiteiten naar sporthal De Noort Syde te verplaatsen, de negatieve exploitatie van De Noort Syde te compenseren en ruimte vrij te maken voor woningbouw op de huidige locatie van De Eiber. Er zal, voordat dit definitief besloten wordt, nog een gesprek plaatsvinden met de betreffende scholen of zij
49
dit gebouw en de exploitatie ervan structureel kunnen overnemen. Er dient in dat geval afgewogen te worden wat de voordelen zijn voor de scholen, wat het effect is op de exploitatie van De Noort Syde en de effecten van het (nog) niet kunnen her te ontwikkelen. Het eigendom van de grond onder De Eiber wordt niet overgedragen. De gemeente behoudt het recht om de locatie te herontwikkelen als na overname door de scholen in de toekomst blijkt dat het financieel niet te dragen is door hen. Onderwijs en kinderopvang De positie van het openbaar onderwijs in het algemeen vraagt aandacht in verband met de lage leerlingaantallen.
Actualiteit en beleidsaanpassingen Actuele ontwikkelingen Sport Voor de sport(verenigingen) zal moeten blijken welke langlopende consequenties corona heeft. Hierbij valt met name te denken aan teruglopende ledenaantallen, maar ook minder kantine- en sponsorinkomsten. We zullen dit in gesprek met de verenigingen en sportstichtingen blijven monitoren. Door het inzetten van de combinatiefunctionarissen en het Lokaal Sport Akkoord trachten we nieuw aanbod te creëren en nieuwe samenwerkingen op te zetten zodat inwoners die te weinig bewegen verleid worden meer in beweging te komen. Onderwijs De coronacrisis heeft een grote impact op het onderwijs. Het Rijk heeft forse bedragen beschikbaar gesteld aan de scholen en gemeenten. De bedragen zijn beschikbaar voor het schooljaren 2022-2023 en zijn bedoeld om leerlingen te helpen hun leervertraging in te halen en hun mentaal welbevinden te verbeteren, beide gevolgen van de coronapandemie. In nauwe samenwerking met scholen en andere partners is een plan met activiteiten opgesteld en ontwikkeld. De indicaties voor voorschoolse educatie worden afgegeven door het consultatiebureau. Met het consultatiebureau en de aanbieder van voorschoolse educatie monitoren we periodiek of alle kinderen in beeld zijn en elk kind de aandacht krijgt die nodig is. We monitoren resultaatafspraken VVE die gemaakt zijn met scholen, kinderopvang en de gemeente.
Ouders die geen kinderopvangtoeslag van het Rijk krijgen, kunnen via de gemeente een vergoeding krijgen. Zo krijgen alle kinderen van 2,5 tot 4 jaar dezelfde kansen om een goede start te maken op de basisschool. Beleidsaanpassingen en -inspanningen Sport Sport is belangrijk voor de leefbaarheid van Oudewater. Het sportakkoord en het preventieakkoord worden samengevoegd tot één akkoord met gezamenlijke doelstellingen in nauwe afstemming met onze uitvoeringspartners. Door middel van het uitvoeren van het Lokaal Sportakkoord en de Brede Regeling Combinatiefuncties worden nieuwe samenwerkingen tussen het sociaal domein en de sportwereld vormgegeven en stimuleren we in algemene zin sporten en bewegen voor doelgroepen waar de beweegnorm vaak onvoldoende gehaald wordt. Jaarlijks wordt een sport-en-gezondheidscafé georganiseerd waarin de politiek met lokale organisaties in gesprek gaat. De organisatie en opzet worden besproken met uitvoeringspartners. NOC*NSF wordt om ondersteuning gevraagd bij de eerste editie. We blijven ernaar streven om alle sporters die door de coronacrisis minder zijn gaan bewegen of hun lidmaatschap bij de sportaanbieder opgezegd hebben, weer actief te maken. Met deze ambities dragen we bij aan een gezond Oudewater.
Het concentreren van sportaccommodaties op Tappersheul versterkt het aanbod en maakt het voor bezoekers aantrekkelijker om naartoe te gaan, waardoor er meer wordt gesport. In 2023 starten de werkzaamheden voor de bouw van een twaalfmaandenzwembad. Onderwijs Om kinderen in een achterstandssituatie dezelfde startkansen in het onderwijs te geven, blijven we
50
inzetten op Voorschoolse Educatie. Er wordt ingezet op het vergroten van de kwaliteit van de voorschool. Op elke voorschoollocatie is een pedagogisch beleidsmedewerker beschikbaar om kwaliteitsverbeteringen maatregelen door te voeren. Onder andere door de pedagogisch medewerkers op de voorschool te coachen, het verbeteren van de educatieve kwaliteit en het vergroten van de ouderbetrokkenheid. Leerlingen kunnen in de gemeente op een basisschool terecht met een herkenbare openbare identiteit. In 2023 wordt de totstandkoming van een samenwerkingsschool voorbereid. Een samenwerkingsschool biedt bijzonder en openbaar basisonderwijs aan.
OPGAVE ACTIVERING CULTUUR, SPORT EN RECREATIE Maatschappelijk effect 5.1 Sport is belangrijk voor de leefbaarheid van Oudewater.
Resultaat 5.1.1 Het sportakkoord en het preventieakkoord zijn samengevoegd tot één akkoord met één en dezelfde gesprekspartners. Inspanningen 5.1.1.1 Ambitie voorleggen aan uitvoeringspartners. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
5.1.1.2 Doelstellingen beide akkoorden samenvoegen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
5.1.1.3 Budgetten beide akkoorden samenvoegen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
5.1.1.4 Plannen aanpassen aan publicatie rijksregeling. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
51
Resultaat 5.1.2 Jaarlijks wordt een sport-en-gezondheidscafé georganiseerd waarin de politiek met lokale organisaties in gesprek gaat. Inspanningen 5.1.2.1 Organisaties en opzet bespreken met uitvoeringspartners. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
5.1.2.2 NOC*NSF om ondersteuning vragen bij de eerste editie. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
5.1.2.3 Maatschappelijke partners uitnodigen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
OPGAVE ONDERWIJS Maatschappelijk effect 5.2 Leerlingen en ouders kunnen kiezen voor openbaar of bijzonder basisonderwijs.
Resultaat 5.2.1 Leerlingen kunnen in de gemeente terecht op een basisschool met een herkenbare openbare identiteit. Inspanningen 5.2.1.1 Gesprekken voeren met het schoolbestuur van het openbaar onderwijs. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
5.2.1.2 Voorstel/informeren raad over borging van de grondwettelijke plicht voor het bieden van openbaar onderwijs. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
52
OPGAVE SPORTACCOMMODATIES Maatschappelijk effect 5.3 Het concentreren van sportaccommodaties op Noort Syde versterkt het aanbod en maakt het voor bezoekers aantrekkelijker om ernaartoe te gaan, waardoor er meer wordt gesport.
Resultaat 5.3.1 Een twaalfmaandenzwembad. Inspanningen 5.3.1.1 Start werkzaamheden. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 5.3.2 Op Tappersheul is een sportcluster gerealiseerd.
% Niet-sporters % van de bevolking > 18 jaar dat niet wekelijks sport Bron: Div Periode
Oudewater
Nederland
2016
49,3 % van de bevolking > 18 jaar sport niet wekelijks
48,7 % van de bevolking > 18 jaar sport niet wekelijks
Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Bron: DUO/Ingrado Periode
Oudewater
Nederland
2021
1,1 % leerlingen vo en mbo
1,9 % leerlingen vo en mbo
Absoluut verzuim Bron: DUO/Ingrado Periode
Oudewater
Nederland
2019
0,0 % leerplichtigen niet bij een school ingeschreven
2,4 % leerplichtigen niet bij een school ingeschreven
Relatief verzuim Bron: DUO/Ingrado Periode
Oudewater
Nederland
2021
12 per 1000 leerlingen verzuimen veelvuldig
19 per 1000 leerlingen verzuimen veelvuldig
53
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2022 inclusief wijzigingen
Begroting 2023
Verschil begroting 2023 en begroting 2022 na wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs
85.757
77.861
77.861
82.689
4.828
82.689
82.689
82.689
4.2 Onderwijshuisvesting
355.732
359.890
359.890
391.870
31.980
391.630
391.392
380.270
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
417.502
374.079
478.079
502.825
24.746
502.825
502.825
502.825
5.1 Sportbeleid en activering
104.853
47.340
47.340
50.275
2.935
50.275
50.275
50.275
5.2 Sportaccommodaties
555.084
476.174
3.060.775
494.314
-2.566.461
496.136
503.858
503.712
1.518.928
1.335.344
4.023.945
1.521.973
-2.501.972
1.523.555
1.531.039
1.519.771
0
-1.000
-1.000
-1.062
-62
-1.062
-1.062
-1.062
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-72.142
-74.612
-108.612
-75.270
33.342
-75.270
-75.270
-75.270
5.1 Sportbeleid en activering
-30.652
0
0
0
0
0
0
0
5.2 Sportaccommodaties
-68.690
-51.081
-51.081
-54.248
-3.167
-54.248
-54.248
-54.249
Totaal Baten
-171.484
-126.693
-160.693
-130.580
30.113
-130.580
-130.580
-130.581
-8.363
0
-2.524.440
0
2.524.440
0
0
0
-8.363
0
-2.524.440
0
2.524.440
0
0
0
1.339.081
1.208.651
1.338.812
1.391.393
52.581
1.392.975
1.400.459
1.389.190
Totaal Lasten Baten 4.2 Onderwijshuisvesting
Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Totaal Onttrekkingen Gerealiseerd resultaat
54
Verschillenanalyse 2022 - 2023 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2022
Bedrag voordeel nadeel +
4.2
Onderwijshuisvesting; hogere kapitaallasten. De kapitaallasten zijn van 1% in 2022 verhoogd naar 1,5% in 2023.
27.746
nadeel
4.3
Peuteropvang incl. GGD intensivering basistaken. Dit programma dient te worden verantwoord op programma 5 (komt van 4). Deze mutatie is verder budgettair neutraal voor de begroting.
40.481
nadeel
4.3
OnderwijsAchterstandenbeleid: Bij de voorjaarsrapportage 2022 is het budget voor OAB bijgeraamd.
-34.000
voordeel
4.3
Hogere lasten leerlingenvervoer door hogere brandstofkosten.
16.119
nadeel
5.2
In 2022 eenmalige extra voorbereidingskosten en eenmalige extra bijdrage voor de nieuwbouw zwembad (zie ook batenzijde)
-2.562.904
voordeel
5.2
Sport De Eiber: lagere onderhouds- en exploitatiekosten in 2023.
-13.757
voordeel
5.2
Sportcomplex Markveld: vergoeding beheer en onderhoud
6.570
nadeel
Overige verschillen lasten
17.773
nadeel
-2.501.972
voordeel
Totaal mutaties lasten
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2022 OnderwijsAchterstandenBeleid: Bij de voorjaarsrapportage 2022 is het budget voor OAB bijgeraamd. Dit betreft een toevoeging uit vooruitontvangen bedragen
Bedrag voordeel nadeel + 34.000
Overige verschillen baten
-3.887
Totaal mutaties baten
30.113
voordeel
-2.471.859
voordeel
Totaal mutaties lasten en baten Taakveld Mutaties reserves 0.10
In 2022 een eenmalige onttrekking aan de algemene reserve t.b.v. de nieuwbouw zwembad
0.10
In 2022 een eenmalige onttrekking aan de reserve onderhoud gemeentelijk vastgoed Totaal mutaties reserves
55
voordeel
voordeel/ nadeel 2.500.000
nadeel
24.440
nadeel
2.524.440
nadeel
PROGRAMMA 6 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN Portefeuillehouder Thema Marieke Teunissen
Grondexploitatie, Maatschappelijk vastgoed, Ruimtelijke ordening, Volkshuisvesting, Implementatie Omgevingswet
Omschrijving Dit programma omvat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
3.2 - Fysieke infrastructuur
Industrieterrein Tappersheul III
5.5 - Cultureel erfgoed
Archeologiebeleid, Gemeentetoren en carillon
8.1 - Ruimtelijke ordening
taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening: - voorbereiden van vaststellen structuurplannen en -visies; - BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie); - voorbereiden en vaststellen bestemmingsplannen; - CAI-, breedband- en glasvezelaanleg; - faciliterend grondbeleid (passief grondbeleid)
8.2 - Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie: - grondverwerving, bouw- en woonrijp maken; - bovenwijkse voorzieningen t.b.v. de bouwgrondcomplexen; - verkoop van bouwrijpe gronden; - in het voorkomende geval onschadelijk maken en verwijderen van explosieven
8.3 - Wonen en bouwen
gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening: - (leges) omgevingsvergunning; - bouwtoezicht; - basisregistratie adressen en gebouwen (BAG); - woningbouw en woningverbetering, renovatie; - woonruimteverdeling, woningsplitsingsvergunning, woonvergunning; - stedelijke vernieuwing: gebiedsgerichte aanpak woningvoorraad, woonomgeving en voorzieningen; - uitkoopregeling hoogspanningsverbindingen
Ambities Bouwen en Wonen In de komende collegeperiode gaan we inzetten op het realiseren van woningen op Statenland en Oranjepark II. Voor de locatie Kerkwetering wordt toegewerkt naar een bestemmingsplan, en de woningbouwontwikkeling rondom de Oude Touwfabriek gaat vorm krijgen. Met de Hekendorpers gaat gekeken worden hoe, na het vertrek van de school, de leefbaarheid van het dorp versterkt kan worden. Woningbouw is hier een onderdeel van. Omgevingswet De komende bestuursperiode is het de ambitie om met een gebiedsgerichte aanpak stapsgewijs het (tijdelijke) omgevingsplan van rechtswege om te zetten in een gebiedsdekkend omgevingsplan nieuwe stijl. De gemeenteraad zal hiertoe meerdere wijzigingsbesluiten omgevingsplan dienen te nemen. Gezien de grote veranderingen die de Omgevingswet met zich meebrengt, kunnen we nu nog niet goed overzien of dit haalbaar is. Daarom zal jaarlijks gerapporteerd worden over de voortgang. Het betekent ook dat we de komende jaren deels werken met een tijdelijk omgevingsplan en deels met een omgevingsplan nieuw stijl. Dit zal om extra afstemming vragen.
Actualiteit en beleidsaanpassingen Bouwen en Wonen Wonen is een basisbehoefte. De afgelopen jaren is er flink vaart gezet in de ontwikkeling van nieuwbouw, de komende jaren zien we dat er minimaal 30 woningen per jaar opgeleverd gaan worden. Ook de komende jaren blijven we deze vaart vasthouden. Dit doen we als gemeente niet alleen. Samen met De
56
Woningraat en ontwikkelaars realiseren we woningen die aansluiten bij de woonwensen van onze inwoners. Zo’n 30% van de woningen die wij bouwen in de gemeente Oudewater is sociale woningbouw, wat aansluit bij de ambities van het Rijk. Daarnaast zetten we ons in om het aandeel betaalbaar te vergroten. Omgevingswet Naar verwachting wordt de Omgevingswet per 1 januari 2023 ingevoerd.
57
OPGAVE: WONEN Maatschappelijk effect 6.1 De gemeente Oudewater biedt voldoende passende woningen voor haar inwoners.
Resultaat 6.1.1 Er worden in de gemeente Oudewater minimaal 30 woningen per jaar opgeleverd. Inspanningen 6.1.1.1 Minimaal 30 woningen opleveren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.1.1.2 Voorbereiden van de ontwikkeling van circa 400 woningen t/m 2026 en verder. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.1.2. Het aandeel woningen voor middeninkomens op Statenland is vergroot. Inspanningen 6.1.2.1 Woningbouwprogramma verder aanscherpen, waarbij meer ruimte wordt gemaakt voor betaalbare woningbouw. We werken dit uit vanuit de kaders van het hoofdlijnenakkoord. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.1.3 Een kader voor goede huisvesting en maatschappelijke ondersteuning voor arbeidsmigranten. Inspanningen 6.1.3.1 Vraagstuk arbeidsmigranten projectmatig oppakken. Aanpak en benodigde middelen beschrijven in een raadsvoorstel dat na goedkeuring wordt uitgevoerd. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.1.3.2 Op basis van de resultaten van het plan van aanpak een kader opstellen voor een goede huisvesting voor arbeidsmigranten. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start in 2024. 58
OPGAVE RUIMTELIJKE ONTWIKKELING Maatschappelijk effect 6.2 Er komt een uitbreiding van woongebieden voor inwoners en werkgebieden voor ondernemers.
Resultaat 6.2.1 Het omgevingsplan voor Statenland is onherroepelijk. Inspanningen 6.2.1.1 Stedenbouwkundig plan voorleggen aan de gemeenteraad. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.2.2 Visie t.b.v. de ontwikkeling in Hekendorp voorgelegd aan de gemeenteraad. Inspanningen 6.2.2.1 Met de inwoners van Hekendorp in gesprek gaan om de behoefte te inventariseren. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.2.3 Omgevingsplan voor Kerkwetering onherroepelijk. Inspanningen 6.2.3.1 Opstellen stedenbouwkundig plan, inrichtingsplan en de definitieve verkaveling. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.2.4 Bestemmingsplan Oranjepark vastgesteld. Inspanningen 6.2.4.1 Het bestemmingsplan voorleggen aan de gemeenteraad. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
59
Resultaat 6.2.5. Principebesluit van de provincie over de locatie Oude Touwfabriek. Inspanningen 6.2.5.1 Het plan voor de ontwikkeling van het gebied rondom de oude touwbaan, inclusief renovatie van de oude touwbaan, voorleggen aan de provincie. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
60
OPGAVE OMGEVINGSPLAN Maatschappelijk effect 6.3 Er komt meer ruimte voor maatschappelijk initiatief. Burgers en ondernemers kunnen straks meedenken en meebeslissen over de inrichting van de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet maakt de vergunningverlening voor de initiatiefnemer ook eenvoudiger, overzichtelijker en sneller. NB dit maatschappelijk effect wordt pas ná deze bestuursperiode bereikt.
Resultaat 6.3.1 Een gebiedsdekkend omgevingsplan nieuwe stijl. Inspanningen 6.3.1.1 Het omgevingsplan opbouwen, na inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2023. Het streven is om dit proces in vier jaar te doorlopen. In 2023 wordt een start gemaakt met het omgevingsplan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.3.1.2 Een deel van het gebiedsdekkend omgevingsplan voorleggen aan de gemeenteraad. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting) Start in 2024.
Resultaat 6.3.2 Raamverordening fysieke leefomgeving vastgesteld. Inspanningen 6.3.2.1 Voorbereidingen treffen voor de verordening fysieke leefomgeving. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.3.3 Het kader voor nieuwe ruimtelijke initiatieven/ afwegingskader is vastgesteld door de gemeenteraad. Inspanningen 6.3.3.1 Voorstel voor de aanpak van het opstellen van het kader, inclusief investeringsvoorstel, voorleggen aan de gemeenteraad. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
61
OPGAVE MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Maatschappelijk effect 6.4 Het maatschappelijk vastgoed van de gemeente wordt optimaal gebruikt.
Resultaat 6.4.1 Een programma op vastgoed, waaronder gebruik, verhuur, financiën en onderhoud van maatschappelijk vastgoed. Inspanningen 6.4.1.1 Startnotitie - om te komen tot een Integraal programma vastgoed - voorleggen aan het college. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.4.1.2 Uitwerking van het programma op vastgoed maken, op basis van het integrale programma voor het Stadskantoor. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.4.1.3 Uitwerking van het programma op vastgoed maken, op basis van het integrale programma voor De Klepper en het Cultuurhuis. Omschrijving (toelichting) Onderdeel hiervan is de tijdelijke huisvesting voor een deel van de huurders van de bovengenoemde panden. Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.4.2 Het Stadskantoor is verkocht. Inspanningen 6.4.2.1 Verkoopovereenkomst sluiten en levering aan kopende partij. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.4.2.2 Levering Stadskantoor. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
62
Resultaat 6.4.3 De 'nieuwe' Klepper wordt kostprijsdekkend geëxploiteerd. Inspanningen 6.4.3.1 Inschrijvingen voor de herontwikkeling van de Klepper beoordelen en ranken. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
6.4.3.2 Overeenkomst sluiten met de best beoordeelde bieding. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 6.4.4 Transformatie van het Cultuurhuis. Inspanningen 6.4.4.1 Gesprekken voeren met de scholen over de bezetting van de lokalen. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Nieuwbouw woningen Bron: BAG Periode
Oudewater
Nederland
2021 (B23)
0,7 nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen
8,9 nieuwgebouwde woningen per 1000 woningen
63
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2022 inclusief wijzigingen
Begroting 2023
Verschil begroting 2023 en begroting 2022 na wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.028.572
1.323.219
1.323.219
1.646.299
323.080
302.714
287.989
0
5.5 Cultureel erfgoed
158.615
28.219
35.220
37.842
2.622
38.107
38.376
38.651
1.392.767
36.516
36.516
38.780
2.264
38.780
38.780
38.780
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
337.200
0
1.229.209
1.269.997
40.788
2.302
3.411
3.411
8.3 Wonen en bouwen
859.108
783.780
793.695
817.943
24.248
841.243
841.243
841.244
Totaal Lasten
3.776.262
2.171.734
3.417.859
3.810.861
393.002
1.223.146
1.209.799
922.086
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-1.028.572
-1.323.219
-1.323.219
-1.646.299
-323.080
-302.714
-287.989
0
8.1 Ruimte en leefomgeving
-1.312.595
0
0
0
0
0
0
0
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
-510.399
0
-1.229.209
-1.266.586
-37.377
1.109
0
0
8.3 Wonen en bouwen
-571.617
-364.939
-789.939
-382.014
407.925
-382.014
-382.014
-382.014
Totaal Baten
-3.423.183
-1.688.158
-3.342.367
-3.294.899
47.468
-683.619
-670.003
-382.014
0.10 Mutaties reserves
-252.531
-251.657
-2.760
0
2.760
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-252.531
-251.657
-2.760
0
2.760
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
100.548
231.919
72.732
515.962
443.230
539.527
539.796
540.072
8.1 Ruimte en leefomgeving
Baten
Onttrekkingen
64
Verschillenanalyse 2022 - 2023 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2022
Bedrag voordeel nadeel +
3.2
De grondexploitatie-bedrijventerreinen worden jaarlijks herzien. Tappersheul III is aangepast aan de laatst herziene versie. Tegenover deze lasten staan baten, dit is budgetneutraal.
323.080
nadeel
8.2
De grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) worden jaarlijks herzien. Oranje Bolwerck zijn is aangepast aan de laatst herziene versie. Tegenover deze lasten staan baten, dit is budgetneutraal.
37.377
nadeel
8.3
Omgevingsvergunningen: Bij de VJR 2022 is éénmalig budget toegekend voor de invoering van Wkb en de Uitvoeringsstrategie in 2022.
-15.007
voordeel
8.3
Omgevingsvergunningen: doorbelasting DVO-kosten in de omgevingsleges
41.677
nadeel
Overige verschillen lasten
5.875
nadeel
Totaal mutaties lasten
393.002
nadeel
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2022
Bedrag voordeel nadeel +
3.2
Zie onder lasten.
-323.080
voordeel
8.2
Zie onder lasten.
-37.377
voordeel
8.3
De leges omgevingsvergunningen zijn in 2022 eenmalig hoger uitgevallen in verband met grote bouwprojecten.
408.851
nadeel
Overige verschillen baten
-926
voordeel
Totaal mutaties baten
47.468
nadeel
Totaal mutaties lasten en baten
440.470
nadeel
Taakveld Mutaties reserves 0.10
65
voordeel nadeel +
Onttrekking reserve onderhoud gemeentelijk vastgoed
2.760
nadeel
Totaal mutaties reserves
2.760
nadeel
PROGRAMMA 7 ALGEMENE INKOMSTEN Portefeuillehouder
Thema
Bas Lont
Financiën
Omschrijving De taakvelden binnen het programma Algemene inkomsten zijn: Taakveld
Omschrijving
0.5 - Treasury
rente en dividenden
0.61/0.62 - OZB
OZB woningen en niet-woningen
0.64 - Belasting overige
overige belastingen
0.7 - Algemene Uitkering
algemene uitkeringen gemeentefonds
0.8 - Overige baten en lasten
reserveringen / algemene stelposten
Ambities In de periode 2022-2026 worden genomen besluiten uitgevoerd en wordt zo min mogelijk besloten tot nieuwe investeringen. Kansen voor cofinanciering worden optimaal benut, waarbij gebruik wordt gemaakt van de ingangen bij medeoverheden. De reservepositie kan worden versterkt door positieve resultaten op grondexploitaties bij het ontwikkelen van toekomstige bouwlocaties. Eventuele meevallers komen ten gunste van het begrotingssaldo en de algemene reserve.
Actualiteit en beleidsaanpassingen Actuele ontwikkelingen Algemene uitkering Gemeentefonds De Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds laat tot en met het jaar 2025 een positieve trend zien. Dit het effect van de zogenoemde trap-op-trap-af-systematiek. Bij het stijgen van de Rijksuitgaven stijgen ook de inkomsten de gemeente in het Gemeentefonds. Bij dalende Rijksuitgaven is het tegenover gestelde het geval. Hiernaast er de positieve effect van de herijking van het Gemeentefonds voor Oudewater. Het jaar 2026 wordt het zgn. ‘ravijnjaar’. De inkomsten uit het Gemeentefonds dalen dan door met name de zgn. ‘opschalingskorting’ die in 2026 wordt doorgevoerd. Nederlandse gemeente zouden volgens de regering tot grotere eenheden van meer dan 100.000 inwoners moeten fuseren (opschaling). Er kan dan efficiënter worden gewerkt waardoor er minder geld uit het Gemeentefonds hoeft te worden betaald (opschalingskorting). Weerstandsvermogen Door incidentele meevallers ten gunste van de Algemene Reserve te brengen stijgt de ratio van het weerstandsvermogen. Recent is dit gebeurd bij het vaststellen van de jaarrekening 2021 en de voorjaarsrapportage 2022. Ook naar de toekomst willen wij positieve meevallers toevoegen aan de AR om het weerstandsvermogen te versterken. Grondexploitaties Op moment zijn er een tweetal grondexploitaties: Het Oranje Bolwerck en Tappersheul III.
De positieve saldi van deze grondexploitaties zijn al bestemd. Van het Oranje Bolwerck wordt deze gestort in de Algemene Reserve en van Tappersheul wordt deze ingezet voor de revitalisering van Tappersheul I en II. Hiernaast komt er een grondexploitatie voor het Statenland. Het minimale positieve resultaat hiervan (2,5 miljoen) wordt ingezet voor het nieuwe te realiseren zwembad. Eventuele meeropbrengsten kunnen ten gunste worden gebracht van de Algemene Reserve. Voor de ontwikkeling van de Kerkwetering is een startnotitie vastgesteld. Aan de uitwerking hiervan wordt gewerkt.
66
Investeringen De afgelopen periode zijn er verschillende grote kredieten versterkt om investeringen te doen. Dit heeft geleid tot een hoge schuldquote. De komende bestuursperiode willen wij zo min mogelijk investeringen doen om de schuldquote naar beneden te krijgen. Dit geldt ook voor de solvabiliteitsratio.
Maatschappelijke effecten 7.1 Houdbare Gemeentefinanciën: stabiele financiële (vermogens)positie. 7.2 Gezond financieel bewustzijn.
Resultaat 7.1.1. Baten en lasten zijn reëel en structureel in evenwicht. Inspanningen 7.1.1.1 Begroot en realiseer een structureel saldo van baten en lasten rond de nullijn. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 7.1.2 Het weerstandvermogen is verbeterd (minimaal 1). Inspanningen 7.1.2.1 Financiële meevallers worden toegevoegd aan de Algemene Reserve. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 7.1.3 De reservepositie is verbeterd. Inspanningen 7.1.3.1 Maximale resultaten behalen op grondexploitaties op toekomstige bouwlocaties. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
67
Resultaat 7.1.4 De schuldquote is verlaagd richting signaalwaarde 130%. Inspanningen 7.1.4.1 Er worden minder nieuwe investeringen gedaan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
7.1.4.2 Er wordt gezocht naar co-financiering. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 7.1.5 De solvabiliteitsratio is verhoogd richting signaalwaarde 20%. Inspanningen 7.1.4.1 Er worden minder nieuwe investeringen gedaan. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
7.1.4.2 Er wordt gezocht naar co-financiering. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 7.2.1 In raadsvoorstellen met financiële effecten wordt een dekkingsvoorstel opgenomen. Inspanningen 7.2.1.1 Instructies en voorlichting. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
7.2.1.2 Toetsing van de voorstellen op naleving. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
68
Resultaat 7.2.2 De nota Financiële Sturing wordt nageleefd en gehandhaafd. Inspanningen 7.2.2.1 Richtlijnen/instructies opstellen en personeel informeren/voorlichten. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
7.2.2.2 Toetsing op naleving van de financiële kaders. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Resultaat 7.2.3 Er zijn actuele financiële kaders. Inspanningen 7.2.3.1 Actualiseren van de financiële kaders in de nieuwe financiële verordening. Omschrijving (toelichting) Kwaliteit (toelichting)
Gemiddelde WOZ-waarde Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
344 duizend euro
290 duizend euro
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Bron: COELO Periode
Oudewater
Nederland
2021
1.007 euro
733 euro
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Bron: COELO Periode
Oudewater
Nederland
2021
1.039 euro
810 euro
69
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2022 inclusief wijzigingen
Begroting 2023
Verschil begroting 2023 en begroting 2022 na wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 0.5 Treasury
-81.908
-121.801
-121.801
-266.396
-144.595
-396.323
-451.922
-447.445
0.61 OZB woningen
61.778
63.355
63.355
67.282
3.927
67.282
67.282
67.282
0.8 Overige baten en lasten
-13.316
85.036
79.979
705.417
625.438
717.127
1.149.240
1.156.549
Totaal Lasten
-33.446
26.590
21.533
506.303
484.770
388.086
764.600
776.386
Baten 0.5 Treasury
-58.709
-38.067
-65.955
-38.067
27.888
-38.067
-38.067
-38.067
0.61 OZB woningen
-1.863.176
-1.905.089
-1.905.089
-2.047.048
-141.959
-2.047.048
-2.047.048
-2.047.048
0.62 OZB nietwoningen
-865.476
-881.744
-881.744
-973.264
-91.520
-973.264
-973.264
-973.264
0.64 Belastingen overig
-24.202
-11.512
-11.512
-12.226
-714
-12.226
-12.226
-12.226
-15.190.919
-15.064.795
-15.739.812
-17.078.576
-1.338.764
-17.853.517
-18.514.370
-17.020.650
3.4 Economische promotie
-26.075
-12.732
-12.732
-13.521
-789
-13.521
-13.521
-13.521
Totaal Baten
-18.028.558
-17.913.939
-18.616.844
-20.162.702
-1.545.858
-20.937.643
-21.598.496
-20.104.776
0.10 Mutaties reserves
113.024
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen
113.024
0
0
0
0
0
0
0
0.10 Mutaties reserves
-199.551
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-199.551
0
0
0
0
0
0
0
-18.148.531
-17.887.349
-18.595.311
-19.656.399
-1.061.088
-20.549.557
-20.833.896
-19.328.390
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
Stortingen
Onttrekkingen
Gerealiseerd resultaat
70
Verschillenanalyse 2022 - 2023 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2022
Bedrag
voordeel nadeel +
0.5
Er wordt meer werkelijke rente doorberekend aan de taakvelden
-256.193
voordeel
0.5
Door toename van de leningportefeuille meer rente te betalen
130.091
nadeel
0.5
Rente financiering
-18.718
voordeel
0.8
Stelpost salarissen/DVO
181.328
nadeel
0.8
Verhoging stelpost Wet open overheid
10.000
nadeel
0.8
Stelpost BOA's
30.228
nadeel
0.8
Stelpost energie (gas en elektra)
250.000
nadeel
0.8
Stelpost armoedebestrijding kinderen
7.000
nadeel
0.8
Stelpost Voogdij 18+ (loon- en prijsstijging)
9.000
nadeel
0.8
Stelpost Voogdij 18+
113.000
nadeel
0.8
Stelpost Participatie
13.000
nadeel
Diverse
16.034
nadeel
Totaal mutaties lasten
484.770
nadeel
Bedrag
voordeel nadeel +
27.888
nadeel
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2022 0.5
In 2022 is in de voorjaarsrapportage opbrengst dividend bijgeraamd. In 2023 is uitgegaan van het oorspronkelijk begrote bedrag
0.61
OZB woningen, hogere opbrengst, betreft indexatie
-154.081
voordeel
0.62
OZB niet-woningen, hogere opbrengst, betreft indexatie
-79.398
voordeel
0.7
Algemene uitkering (hogere uitkering)
-1.338.764
voordeel
Diverse
71
-1.503
voordeel
Totaal mutaties baten
-1.545.858
voordeel
Totaal mutaties lasten en baten
-1.061.088
voordeel
PROGRAMMA 8 OVERHEAD Portefeuillehouder
Thema
Danny de Vries
Personeel en organisatie
Bas Lont
Financiën, Automatisering
Omschrijving Dit programma biedt inzicht in de overheadkosten van de gemeente Oudewater. Volgens de BBVregelgeving worden deze lasten (en baten) apart inzichtelijk gemaakt. Het betreft een meer financieeltechnisch programma waaraan geen specifieke programmadoelen zijn gekoppeld. Taakveld
Omschrijving
0.4 Overhead
Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: - leidinggevenden primair proces (hiërarchisch) - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing; - personeel en organisatie en organisatie- en formatieadvies; - inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); - juridische zaken; - bestuurszaken; - informatievoorziening en automatisering; - facilitaire zaken en huisvesting; - documentaire informatievoorziening; - managementondersteuning en secretariaten primair proces.
Specificatie taakvelden Exploitatie
Werkelijk 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2022 inclusief wijzigingen
Begroting 2023
Verschil begroting 2023 en begroting 2022 na wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 0.4 Overhead
4.496.219
4.473.465
4.379.466
4.771.291
391.825
4.708.169
4.708.394
4.708.626
Totaal Lasten
4.496.219
4.473.465
4.379.466
4.771.291
391.825
4.708.169
4.708.394
4.708.626
0.4 Overhead
-76.584
-63.632
-63.632
-67.318
-3.686
-67.318
-67.318
-67.318
Totaal Baten
-76.584
-63.632
-63.632
-67.318
-3.686
-67.318
-67.318
-67.318
0.10 Mutaties reserves
0
0
-18.100
0
18.100
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
0
0
-18.100
0
18.100
0
0
0
4.419.635
4.409.833
4.297.734
4.703.973
406.239
4.640.851
4.641.076
4.641.308
Baten
Onttrekkingen
Gerealiseerd resultaat
72
Verschillenanalyse 2022 - 2023 Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2022
Bedrag
voordeel nadeel +
0.4
DVO-bijdrage aan de gemeente Woerden. Naast de indexering zijn de kosten voor een medewerker t.b.v. de werkzaamheden m.b.t. het klimaatakkoord meegenomen.
328.791
nadeel
0.4
Kosten aansluiten E-depot, conform kadernota.
15.255
nadeel
0.4
Kosten participatiebeleid (amendement kadernota)
10.000
nadeel
0.4
In 2023 niet te realiseren stelpost exploitatielasten verkoop stadskantoor
40.000
nadeel
Diverse
-2.221
voordeel
391.825
nadeel
Bedrag
voordeel nadeel +
Diverse
-3.686
voordeel
Totaal mutaties baten
-3.686
voordeel
388.139
nadeel
Totaal mutaties lasten
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2021
Totaal mutaties lasten en baten Taakveld Mutaties reserves 0.10
73
voordeel/ nadeel
Betreft een eenmalige onttrekking aan de reserve onderhoud vastgoed in 2021
18.100
nadeel
Totaal mutaties reserves
18.100
nadeel
PARAGRAFEN PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN Wat is het doel van deze paragraaf? Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bestaat uit een tiental verschillende belastingen, heffingen en rechten die worden gelegitimeerd door een belastingverordening die door de gemeenteraad is vastgesteld. Deze paragraaf geeft een overzicht op hoofdlijnen van deze heffingen die bij de diverse programma’s in de programmabegroting zijn geraamd. In het kort geven we aan welk beleid we in het begrotingsjaar gaan voeren ten aanzien van de lokale heffingen. Het lokale beleid is vastgesteld in de belastingverordeningen. Verder is een overzicht opgenomen van de geraamde opbrengsten, wordt aandacht besteed aan de lokale belastingdruk en aan het kwijtscheldingsbeleid.
Wettelijk kader en gemeentelijk kader Ten aanzien van de heffingen onderscheidt de wet drie soorten: •
Belastingen: gedwongen betalingen aan de overheid waar geen rechtstreekse contraprestatie van de overheid tegenover staat. Ze kunnen aan een brede of specifieke doelgroep in rekening worden gebracht.
•
Bestemmingsheffingen: deze die dienen ter bestrijding van specifieke kosten. Voorbeelden zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze heffingen mogen niet meer dan kostendekkend zijn.
•
Rechten: een betaling waar een direct aanwijsbare contraprestatie van de overheid tegenover staat. Deze contraprestatie kan bestaan uit een product of dienst. Onderscheid kan worden gemaakt in onder meer gebruiksrechten (bijvoorbeeld haven- of marktgelden) en genotsrechten (waaronder leges). De hoogten van sommige rechten zijn landelijk bepaald. Verder geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn.
Naast het landelijk beleid is het volgende gemeentelijk beleid geformuleerd:
74
•
De bestemmingsheffingen en rechten zijn in principe 100% kostendekkend. Dat is niet overal het geval omdat er bijvoorbeeld wettelijke voorschriften zijn (wettelijke tarieven).
•
De opbrengsten/heffingen worden in 2023 ten opzichte van 2022 verhoogd met 6,2%. Uitgezonderd rioolrechten (16,2%), afvalstoffenheffing (8,2%) en toeristenbelasting (1,5%).
•
Kwijtscheldingsbeleid. Voor de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing kan kwijtschelding worden verleend aan persoenen (niet aan bedrijven). De gemeente Oudewater hanteert voor de kwijtschelding de norm die door het Rijk gegeven wordt aan de gemeenten: 100% van de norm voor de bijstand. Bij een norm onder de 100% is er sprake van strenger beleid. Vrijwel alle inwoners die een aanslag gemeentelijke belastingen ontvangen en moeten rondkomen van een bijstandsuitkering of alleen een AOW-uitkering en geen vermogen hebben, komen op basis van deze norm voor kwijtschelding in aanmerking. De regelgeving voor de kwijtschelding is neergelegd in de Leidraad Invorderingswet 1990.
Geraamde opbrengsten Baten
Baten
Baten
begroting
begroting
rekening
2023
2022
2021
Belastingen en heffingen A. Belastingen 1 Eigenaren woningen
2.059
1.905
1863
Eigenaren niet-woningen
587
546
528
Gebruikers niet-woningen
375
336
337
2 Precariobelasting
12
12
24
3 Toeristenbelasting
14
13
26
3.047
2.812
2.778
1 Afvalstoffenheffing
1.356
1.251
1.154
2 Rioolheffing
1.943
1.663
1.477
Subtotaal B Bestemmingsheffingen
3.299
2.914
2.631
1 Leges burgerzaken
144
169
443
2 Begrafenisrechten
15
15
12
3 Marktgelden
26
25
16
4 Bruggelden
13
12
13
5 Omgevingsvergunningen
366
350
542
Subtotaal C Rechten
564
571
1.026
€ 6.910
€ 6.297
€ 6.435
Subtotaal A Belastingen B. Bestemmingsheffingen
C. Rechten
Totaal
€ x 1.000
Lokale lastendruk De lokale lastendruk geeft voor de belangrijkste tarieven weer wat een inwoner van de gemeente betaalt en hoe deze tarieven zich het afgelopen jaar hebben ontwikkeld. De bedragen zijn gebaseerd op een fictief huishouden in een woning met een waarde voor het belastingjaar 2022 van € 361.000 en voor 2023 van € 415.000 (15% waardestijging). Dit is exclusief de teruggave afvalstoffenheffing en gerekend met de indexeringspercentages. 2023
2023
2022
2022
1-persoonshuishouden
meerpersoonshuishouden
1-persoonshuishouden
meerpersoonshuishouden
1 OZB
479
479
448
448
2 Rioolheffing
389
389
347
347
3 Afvalstoffenheffing
284
356
263
329
€ 1.152
€ 1.224
€ 1.058
€ 1.124
Totaal
75
A. Belastingen Ad 1 OZB In de onderstaande tabel zijn de OZB-tarieven 2023 en 2022 opgenomen. De tarieven 2023 worden geheven als percentage van de getaxeerde woningwaarde naar peildatum 1 januari 2022. De prognoses per 1 september 2022 duiden op een gemiddelde stijging voor woningen met 15% en een gemiddelde stijging voor niet-woningen met 2,6%. De tarieven worden hiermee gecorrigeerd. De werkelijke OZBopbrengst kan uiteindelijk afwijken van de begrote opbrengst door: •
waardeontwikkeling van de onroerende zaken;
•
te verwachten minder- en meeropbrengsten van respectievelijk sloop en nieuwbouw;
•
waardevermindering als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedures;
•
toename van het aantal ‘No Cure No Pay’-bezwaren en de kostenvergoeding hiervan;
•
en leegstand van de bedrijven.
In december worden de OZB-tarieven definitief vastgesteld door de raad, deze kunnen daarom afwijken van de tarieven zoals hieronder opgenomen. Tarief OZB
Begroting
Begroting
Rekening
2023
2022
2021
0,1156%
0,1240%
0,1246%
a Eigenaren
0,3142%
0,2987%
0,2990%
b Gebruikers
0,2485%
0,2363%
0,2365%
1 Woningen a Eigenaren 2 Niet-woningen
Opbrengst OZB: De opbrengsten voor de OZB worden in 2022 met 6,2% index verhoogd. Taak-
Begroting
Begroting
veld
2023
2022
Rekening 2021
2.059
1.905
1.863 528
0.61
Eigenaren woningen
0.62
Eigenaren niet-woningen
587
546
0.62
Gebruikers niet-woningen
375
336
337
€ 3.021
€ 2.787
€ 2.728
Totaal
€ x 1.000
Ad 2 Precariobelasting Onder de naam precariobelasting wordt een directe belasting geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven de voor openbare dienst bestemde gemeentegrond. Taak-
Begroting
Begroting
Rekening
veld
2023
2022
2021
€ 12
€ 12
€ 24
0.64
76
Opbrengst
€ x 1.000
Ad 3 Toeristenbelasting Onder de naam toeristenbelasting wordt een directe belasting geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen een vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als ingezetene met een adres in de gemeente in de basisregistratie personen zijn ingeschreven. Taak-
Begroting
Begroting
Rekening
veld
2023
2022
2021
€ 14
€ 13
€ 26
3.4
B.
Opbrengst
€ x 1.000
Bestemmingsheffingen
Ad 1 Afvalstoffenheffing Voor de bestrijding van de kosten die samenhangen met het inzamelen en verwerken van afval is de gemeente bevoegd om de gemaakte kosten te verhalen. Voor het huishoudelijk afval (afval dat ontstaat vanuit particuliere huishoudens) wordt afvalstoffenheffing geheven. Onderstaande tabel geeft een overzicht van baten en lasten afvalstoffenheffing. Wanneer de baten hoger zijn dan de lasten, wordt het meerdere in de Voorziening afvalstoffenheffing gestort. De lasten stijgen door met name de hogere extracomptabele doorbelasting van de btw op exploitatie en investeringen, conform de financiële heroriëntatie. De baten stijgen conform de vaste index van 2% en de prijsindex van 6,2%. Taak-
Begroting
Begroting
Rekening
veld
2023
2022
2021 1.070
Lasten 7.3
Afval
1.182
1.077
2.1
Verkeer en vervoer
6
25
6
6.3
Inkomensregelingen
27
24
27
0.4
Overhead btw-lasten te verhalen op btw-compensatiefonds Storting in de Voorziening afvalstoffenheffing Totale lasten
0
5
0
198
188
209
116
61
39
1.529
1.380
1.351
1.356
1.251
1.154
173
129
182
1.529
1.380
1.351
Baten 7.3
Afvalstoffenheffing inclusief teruggave
7.3
Overige baten Coronavergoeding uit Algemene Uitkering
7.3
Totale baten Saldo Kostendekkendheidsgraad
77
15 €0
€0
€0
100%
100%
100%
Dit resulteert in de volgende mutaties van de voorziening afvalstoffenheffing: (stand per 1-1-2022 € 75.088) 2022
storting (begroot)
€ 61.107
2023
storting
€ 116.064
2024
storting
€ 107.757
2025
storting
€ 136.246
2026
storting
€ 165.734
Dit zijn indicatieve stortingen omdat de hoogten van diverse lasten en baten nog niet exact bekend zijn, zoals de teruggave afvalstoffenheffing (n.a.v. het aantal keren dat er huisvuil is aangeboden) en de bijdrage uit het Afvalfonds. Op deze wijze wordt een voorziening opgebouwd. De hoogte van de voorziening zal de komende jaren nauwlettend gemonitord worden. Bij een te hoge voorziening in verhouding tot de (financiële) onzekerheid zal de voorziening terugvloeien ten gunste van de tarieven en/of ter verbetering van de bedrijfsvoering. De hoogte van de begrote baten en lasten is tot stand gekomen met de inzichten van medio 2022. We volgen de werkelijkheid nauwlettend en sturen bij waar nodig. Er is veel onzekerheid in de markt wat betreft de lastenkant (brandstof-/energie-/inhuurlasten en de tarieven van de afvalverwerkers). De batenkant neemt toe door de groei van het aantal huishoudens en met name de stijging van het tarief, en door de hogere baten voor de inzameling oud papier. De begrote kosten voor het inzamelen van huishoudelijk afval vallen in 2023 hoger uit dan in 2022. De belangrijkste oorzaak van deze kostenstijging is de toegenomen kosten van de verwerking van huishoudelijk afval door de Afvalverwerking Utrecht (AVU). Een positief saldo van baten en lasten blijft behouden voor het product A&R, door dit te storten in de voorziening.
De voorziening wordt ingezet om tegenvallers op te vangen en om de tarieven de komende jaren te stabiliseren. Na 2026 wordt het vervangingsplan voor containers verwerkt in de financiële cijfers. Ad 2: Rioolheffing Uit de rioolheffing bekostigt de gemeente de uitvoering van de drie gemeentelijke watertaken. Dit zijn het inzamelen en transporteren van afvalwater, het bergen en afvoeren van hemelwater en het zorgdragen voor het grondwater. Onderdeel van hemelwater en grondwater zijn ook maatregelen voor de uitvoering van klimaatadaptatiethema’s wateroverlast en droogte. Meer informatie vindt u in het Gemeentelijk Waterbeleidsplan 2020-2024. De rioolheffing stijgt in 2023 met 16,2% inclusief inflatiecorrectie. Dit is nodig om de stijgende kapitaallasten als gevolg van vervangingsinvesteringen te kunnen dekken. In de onderstaande tabel vindt u een overzicht van de kosten en baten van de rioolbegroting.
78
Taak-
Begroting