B1. Jaarstukken 2025 Oudewater RAAD.pdf
Tekst van het document
Status
3.1.1 Inwoners hebben een betere mentale gezondheid.
De mentale gezondheid van inwoners staat onder druk, vooral bij jongvolwassenen en jongeren. In Oudewater ervaart 15% van de volwassenen in de afgelopen vier weken (heel) veel stress, vooral door werk en geldzaken. Daarnaast heeft 6% een hoog risico op een angststoornis of depressie en 10% dacht het afgelopen jaar serieus aan suïcide. Eenzaamheid blijft een aandachtspunt: 8% voelt zich (zeer) sterk eenzaam, terwijl 25% sociaal en 22% emotioneel eenzaam is. Positief is dat 58% van de inwoners een (zeer) hoge veerkracht ervaart, wat beschermend werkt tegen mentale problemen. Bij jongeren zien we dat 24% lichte tot ernstige psychische klachten heeft en 18% ooit serieus aan zelfdoding dacht. Stress en prestatiedruk nemen toe: 42% ervaart druk vanuit zichzelf en 44% vanuit anderen. Sociale steun is cruciaal: 93% van de jongeren kan terecht bij ouders, maar 7% van volwassenen mist emotionele steun.
3.1.1.4 / 6.4.1.4 Als betrokkenen in het te ontwikkelen concept ‘huiskamer van de stad’ meedenken over behoeften aan ontmoetingsplekken en hoe deze aldaar in te vullen. 3.1.2 Inwoners hebben een gezond gewicht.
24
Inspanning doorlopend totdat de 'Huiskamer' gerealiseerd is.
In Oudewater heeft 47% van de volwassenen overgewicht, waarvan 13% ernstig overgewicht (obesitas). Dit percentage ligt iets hoger dan het regionale gemiddelde (44%), maar is wel gedaald ten opzichte van 2022 (52%). Overgewicht komt vaker voor bij mannen (52%) dan bij vrouwen (44%) en bij inwoners met een lagere opleiding. Een gezond gewicht draagt bij aan betere mentale gezondheid en minder kans op chronische ziekten. Slechts 47% van de inwoners voldoet aan de beweegrichtlijn, wat lager is dan het regionale gemiddelde (52%). Daarnaast sport 58% wekelijks, terwijl het streven hoger ligt.
3.1.2.2 Onderzoeken of de lokale ketensamenwerking over de Gezonde leefstijlinterventie voldoet en of uitbreiding wenselijk is.
Samen met het stadsteam en de ketenpartners hebben we de uitbreiding van de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) besproken. Afgesproken is om gezamenlijk meer te focussen op kwetsbare inwoners, met name door middel van laagdrempelige communicatie en goede doorverwijzing naar het reguliere sportaanbod, gericht op duurzame gedragsverandering. Daarnaast zijn we aangesloten bij JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst) om een gezondere leefomgeving voor al onze inwoners te realiseren. De GLI richt zich op selectieve preventie (mensen met obesitas en een verhoogd gezondheidsrisico), terwijl JOGG zich richt op collectieve/universele preventie, en dus ook op inwoners zonder obesitas.
3.1.5 Oudewater heeft een omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.
Oudewater scoort hoog op tevredenheid over de woonomgeving: 92% van de inwoners is (zeer) tevreden en 85% waardeert het groen in de buurt. Dit biedt een sterke basis om bewegen en ontmoeten verder te stimuleren. Toch voldoet slechts 47% van de volwassenen aan de beweegrichtlijn, terwijl 58% wekelijks sport. Bij jongeren is het beeld positiever: 60% beweegt vijf dagen per week minimaal een uur en 90% sport bij een club, maar deelname aan creatieve activiteiten buiten schooltijd blijft beperkt. Overgewicht blijft een uitdaging met 47%, wat onderstreept dat een beweegvriendelijke omgeving belangrijk is. Sociale cohesie is redelijk: 13% heeft weinig contact met buren en 39% doet vrijwilligerswerk, wat kansen biedt om ontmoetingsactiviteiten te organiseren. Tegelijk ervaren 15% van de inwoners veel stress en 8% voelt zich sterk eenzaam; laagdrempelige ontmoetingsplekken kunnen hieraan bijdragen. Geluidshinder en hittestress nemen toe, vooral bij jongvolwassenen, waardoor meer groen en schaduwrijke plekken nodig zijn. De bereidheid om mee te doen is groot: 38% zet zich incidenteel in voor de buurt en velen willen meer doen.
3.1.5.1 Vanuit het perspectief van positieve gezondheid kijken naar de openbare ruimte.
Bij aanpassingen of werkzaamheden in de buitenruimte wordt expliciet gekeken naar hoe deze bijdragen aan bewegen, ontmoeten en een gezonde leefomgeving. Dit betekent dat fysieke en sociale aspecten hand in hand gaan: niet alleen veilige en aantrekkelijke plekken om te wandelen, fietsen en sporten, maar ook ruimte voor ontmoeting en verbinding. Het fysiek en sociaal domein zetten zich gezamenlijk in om deze kansen te benutten, zodat iedere ingreep in de openbare ruimte bijdraagt aan gezondheid, welzijn en inclusie voor al onze inwoners. JOGG gaat ons helpen om alle inspanningen te verwerken in een integraal uitvoeringsplan.
OPGAVE OPVOEDEN EN OPGROEIEN Maatschappelijk effect 3.2 Alle kinderen in Oudewater krijgen gelijke kansen om zich te ontwikkelen en groeien veilig op. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, kent Oudewater een sterk netwerk dat daarbij kan adviseren, ondersteunen of toeleiden naar hulp. Kinderen worden zoveel mogelijk in hun eigen omgeving met hun ouders en verzorgers geholpen.
25
Resultaat/inspanning
Status
3.2.1 Elk kind heeft een kansrijke start.
Ingezet op samenwerking in casuïstiek binnen de coalitie Oudewater, inzet van (RIVM- erkende) interventies voor (aanstaande) ouders en op Kans gelijkheid in Taal. Ook het versterken van de verbinding met het sociaal domein wordt actief meegenomen in de casuïstiek besprekingen, zoals verwijzen naar/verbinden met het inloopspreekuur van het Stadsteam, de steungezinnen, de voorschoolse educatie en het taal café.
3.2.1.1 Verder bouwen aan de Kansrijke start-coalitie waarin we ons richten op een gezamenlijke aanpak voor (aanstaande) ouders en hun kinderen tijdens de eerste 1000 dagen van een kind.
2024-2027 Inzet op (aanstaande) ouders in een kwetsbare positie met daarin aandacht voor cultuursensitief werken, diversiteit, samenwerking in casuïstiek en vroeg signalering. Continuering casuïstiek besprekingen met partners in Oudewater. Continuering (RIVM - erkende)interventies als Nu Niet zwanger, stevig ouderschap en de gratis online ouderschapscursus gericht op de ondersteuning van de jonge ouders in transitie van partners naar ouders. Ketenaanpak regionale Kansrijke Start om met omliggende gemeenten uit de jeugdzorgregio Utrecht West in gesprek te gaan over hoe we de ketenaanpak kunnen versterken.
3.2.3 Gelijkere kansen voor kinderen in het onderwijs.
3.2.3.2 Evalueren van het programma Onderwijs Oudewater. Succesvolle onderdelen voortzetten en borgen in lijn met de kaders van de Hervormingsagenda Jeugd.
Samen met het onderwijs en de kinderopvang is gewerkt aan het vergroten van gelijke kansen voor kinderen. Dit wordt de komende jaren voortgezet. In de onderwijsagenda zijn hierover afspraken gemaakt.
Het programma Onderwijs Oudewater is afgerond. Het programma liep in de schooljaren 2020-2025 en was vooral gericht op alle kinderen die in Oudewater naar school gaan en niet op specifieke doelgroepen. Elke school kreeg een bijdrage voor extra bewegingsonderwijs en cultuureducatie. Cultuureducatie is blijvend versterkt op alle scholen. Tijdens koningsdag 2024 hebben lokale organisaties en scholen samen activiteiten aangeboden aan alle kinderen in Oudewater. Hierbij was specifieke aandacht voor kinderen met een hulpvraag die vaak buiten Oudewater naar school gaan. Ongeveer 400 kinderen hebben deelgenomen aan de activiteiten. Ook in 2025 hebben lokale organisaties en scholen activiteiten aangeboden op koningsdag, ditmaal buiten het programma Onderwijs om. Er zijn éénmalig drie extra plekken voor voorschoolse educatie beschikbaar gesteld en ongeveer 15 peuters met een indicatie voor voorschoolse educatie kregen extra aandacht bij de ontwikkeling van de Nederlandse taal. Taalvisite is gestart en totaal 17 gezinnen (met één of meerdere kinderen) hebben hieraan deelgenomen. Voor taalvisite is blijvend extra budget beschikbaar in de begroting. Een uitgebreide evaluatie van taalvisite volgt in 2026.
3.2.3.3 Vernieuwen van verordening en beleidsregels leerlingenvervoer met nadruk op zelfstandig leren reizen. Daartoe ook de huidige situatie evalueren.
26
De verordening en beleidsregels worden herijkt. De nieuwe verordening wordt begin 2026 voorgesteld aan de raad. In het voorjaar volgen de nieuwe beleidsregels die passen bij de vernieuwde verordening.
3.2.4 Veerkrachtige en weerbare jongeren.
De inzet (de uren) van de jongerenwerkers zijn uitgebreid waardoor zij nog meer beschikbaar zijn. Nog meer ambulant kunnen werken in de stad en de verbinding aan kunnen gaan met de jongeren.
3.2.4.3 Bieden van (groeps)aanbod gericht op (mentale) weerbaarheid en veerkracht. Hierbij is ook aandacht voor digitale vaardigheden en prestatiedruk.
Er wordt op verschillende manieren ingezet op deze inspanning, bijvoorbeeld door rots en water trainingen, maar ook het aanbod in de sociale basis door onder andere Handje Helpen voor het versterken van de weerbaarheid van kinderen en jongeren.
3.2.5 Meer ontmoetingsmogelijkheden voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen.
De BSO+ is gerealiseerd. Een vaste ontmoetingsplek/ ruimte wordt vanuit jongerenwerk onderzocht. Vanuit het stadsteam is het project steungezinnen opgestart. Handje helpen is ook ingericht om onder andere jongeren aan elkaar te matchen en ontmoeting te stimuleren.
3.2.5.1 Onderzoeken welke ontmoetingsbehoefte er is onder jongeren.
Dit is onderdeel van de werkzaamheden van de jongerenwerkers. Zij hebben contact met de jongeren omtrent het opzetten van een vaste ontmoetingsplek/ ruimte.
3.2.5.3 Verkennen van de mogelijkheden voor het opzetten van een bso+ voor kinderen die naar SO of SBO gaan.
De BSO+ is gerealiseerd en actief. Doel is behaald volgens afgesproken planning en kosten.
3.2.6 Het Stadsteam is de belangrijkste speler in de keten van Jeugdhulp.
27
Het Stadsteam is dit jaar koersvast gebleven en is daarmee de belangrijkste speler in de keten van Jeugdhulp. De gemeente en het Stadsteam monitoren gezamenlijk doorlopend op kwaliteit en financiën. Daarnaast wordt de werkwijze naast de landelijke Hervormingsagenda jeugd gelegd en vergeleken met landelijke en regionale trends.
3.2.6.1 Regionaal uitvoeren van de proeftuin Bescherming in Beweging om gezinnen met zorgen over veiligheid steeds passender te helpen.
De proeftuin Bescherming in Beweging wordt regionaal uitgevoerd. Ook in 2026 loopt deze proeftuin door en zal worden ingezet op een verdere implementatie van de werkwijze van de proeftuin in de werkwijze van het lokale team.
3.2.6.2 De regeling om in aanmerking te komen voor kinderopvang o.b.v. een sociaal-medische indicatie efficiënter en toegankelijker maken.
In 2025 is gestart met het proces van aanvraag in kaart te brengen en eenvoudiger te maken. Hierover zijn regelmatig gesprekken met Ferm Werk geweest. Er is geen lokaal beleid voor het toekennen van kinderopvang op basis van een sociaal-medische indicatie (SMI), dit stellen we in 2026 in samenwerking met het Stadsteam alsnog op. Beleid borgt dat de gemeente voldoet aan wettelijke kaders. Ook zorgt beleid voor een eenduidige aanpak en meer duidelijkheid voor de aanvrager.
3.2.6.3 Doorontwikkelen Stadsteam in het kader van de hervormingsagenda Jeugd en toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming.
De stuurgroep heeft er voor gekozen om de ontwikkelpunten te beleggen bij de diverse betrokken partijen en afdelingen en te monitoren in bestaande overlegstructuren. Het stadsteam is aangehaakt op ontwikkelingen in de regio zoals de regionale samenwerking.
3.2.6.4 De aanbevelingen uit de evaluatie inkoop Jeugdzorg implementeren in het project 'Aanpassingen huidige inkoop'.
Met het oog op de nieuwe inkoop Jeugdhulp en Wmo 2028, wordt de focus verschoven naar het verzorgen van een dekkend zorglandschap en goede samenwerkingen voor de komende jaren. De aanbevelingen uit de evaluatie inkoop worden in de voorbereiding meegenomen en verwerkt. Tot aan de volledige
implementatie van deze nieuwe inkoop wordt telkens afgewogen op welk moment verbeteringen doorgevoerd kunnen worden.
OPGAVE MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING EN BETROKKENHEID Maatschappelijk effect 3.3 Inwoners zijn zelfredzaam en zijn in staat om te gaan met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, is er een sterk netwerk dat dit kan bieden of dat doorverwijst naar hulp en ondersteuning. Resultaat/inspanning
Status
3.3.3 Inwoners nemen deel aan de samenleving door het hebben van sociale netwerken, mogelijkheden voor ontmoeting en activiteiten.
In Oudewater is sprake van een sterke sociale cohesie. Netwerkpartners stimuleren ontmoeting en organiseren uiteenlopende activiteiten. Zo is er een ontmoetingsplek gerealiseerd bij Nieuw Schuylenburcht en organiseert de bibliotheek diverse activiteiten die ontmoeting bevorderen. Op de herziene Sociale Kaart Oudewater is aandacht voor deze activiteiten, die ook zijn opgenomen in de evenementenkalender.
3.3.3.3 Subsidiebeleid herzien (subsidieverordening, beleidsregels en proces) voor alle subsidies in het sociaal domein.
Sinds de zomer van 2024 is het Sociaal Domein bezig grip te krijgen op haar subsidies. Hiervoor is een verbetertraject gestart. Zo is begin 2025 de opdracht gestart om de subsidieregelingen te herijken. Voor Oudewater is vervolgens een subsidieregeling opgesteld. Per juli 2025 zijn deze gepubliceerd. Medio 2025 zijn het subsidieverstrekkingsproces en de subsidieorganisatie opnieuw ingericht, om deze rechtmatiger en transparanter te krijgen. Tevens liep er een businesscase-onderzoek naar een geschikt beheer- en processysteem voor de behandeling van subsidies. Momenteel wordt het subsidiebeleid opgesteld en volgt er een aangepaste Algemene Subsidieverordening. Het raadsvoorstel zal naar verwachting in maart 2026 volgen. Dit wordt gelijkgetrokken met vergelijkbare inspanningen in de gemeente Woerden.
3.3.5 Mantelzorgers worden adequaat ondersteund.
3.3.5.1 Verbeteren van signalering van overbelasting bij mantelzorgers.
3.3.6 Domeinoverstijgende samenwerking tussen medisch domein, sociaal domein, woningcorporatie, zorgverzekeraars, zorgkantoor en andere lokale formele en informele organisaties, om goede zorg en ondersteuning in de toekomst te kunnen bieden.
28
Dit is onderdeel van de werkwijze van het Stadsteam, waar nodig in samenwerking met andere maatschappelijke partijen zoals het Touwteam, Wulverhorst en Handje helpen.
Er is aandacht voor mantelzorgers en is ingebed in de werkwijze van het stadsteam.
De IZA coördinator is recent gestart. Deze vindt momenteel aansluiting in de regio en de actualiteiten en ontwikkelingen. Gezien de opgelopen achterstand en beperkte capaciteit is prioritering noodzakelijk. De programmalijn 4 (ketenaanpakken) loopt zoals gepland. Overige programmalijnen (sterke sociale basis, mentale gezondheid en gezond ouder worden) vragen een inhaalslag.
3.3.6.1 Samenwerking rondom uitvoering IZA en GALA in de regio met gemeenten, zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de GGD.
De IZA coördinator is recent gestart. Deze vindt momenteel aansluiting in de regio en de actualiteiten en ontwikkelingen. Gezien de opgelopen achterstand en beperkte capaciteit is prioritering noodzakelijk. De programmalijn 4 (ketenaanpakken) loopt zoals gepland. Overige programmalijnen (sterke sociale basis, mentale gezondheid en gezond ouder worden) vragen een inhaalslag.
3.3.7 De Oudewaterse samenleving draagt bij aan het (kunnen) omgaan met mensen met dementie.
Er is een werkgroep rondom het onderwerp Dementievriendelijk Er worden ook trainingen gegeven om toe te werken naar dementievriendelijk Oudewater. De trainingen zijn succesvol. In 2026 worden deze trainingen ook aangeboden.
3.3.7.1 Werkgroep opzetten die als eerste opdracht krijgt: ontwikkel een plan waarin staat wat er moet gebeuren om de samenleving beter in staat te stellen om adequaat te reageren op inwoners met dementie en hun mantelzorgers.
Er is een plan opgesteld waarin staat wat er moet gebeuren om de samenleving beter in staat te stellen om adequaat te reageren op inwoners met dementie en hun mantelzorgers. Onder dit plan hangen diverse activiteiten waaronder de training Dementie Vriendelijk Oudewater en de Wulverhorst biedt muziekactiviteiten aan.
OPGAVE WERK EN INKOMEN Maatschappelijk effect 3.4 Inwoners van Oudewater hebben voldoende middelen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Resultaat/inspanning 3.4.2 Regelingen zijn vereenvoudigd.
Status Zie toelichting bij de inspanningen.
3.4.2.1 De toegang tot regelingen vereenvoudigen door aanpassen van aanvraagprocedures en formulieren.
Dit is opgepakt bij de Groene Hart Pas. Verdere vereenvoudiging van procedures en formulieren als de mogelijkheid zich aandient.
3.4.2.2 Onderzoeken van uitbreiding en/of aanpassing van regelingen, zoals Stadspas en deelname Jeugdfonds sport & cultuur.
De Groene Hart Pas is gerealiseerd. Aansluiting bij Jeugdfonds sport & cultuur heeft voor Oudewater geen toegevoegde waarde i.v.m. samenwerking met Stichting Leergeld. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd.
3.4.2.3 Kwetsbare inwoners meer betrekken bij totstandkoming beleid. Uitwerken en uitvoeren plan voor instellen klankbordgroep.
Er wordt bij de Groene Hart Pas gewerkt met een klankbordgroep. Het verder ontwikkelen hiervan zal verder worden vormgegeven in de komende jaren.
Maatschappelijk effect 3.6 Inwoners met betalingsachterstanden worden tijdig geholpen zodat zij niet te maken krijgen met problematische schulden. Resultaat/inspanning
29
Status
3.6.1 Vroegsignalering is verankerd in de werkwijze van het Stadsteam.
Aansluiting bij het landelijk convenant Vroegsignalering is in 2025 gerealiseerd.
3.6.1.3 Het Stadsteam sluit zich aan bij het landelijk convenant vroegsignalering.
Gerealiseerd in 2025.
Maatschappelijk effect 3.9: De openbare ruimte nodigt uit tot bewegen en ontmoeting en biedt de mogelijkheid om cultuur te beleven. Resultaat/inspanning
Status
3.9.1 Het cultuuraanbod versterken en de onderlinge samenhang vergroten.
De cultuurcoach verbindt maatschappelijke partners en culturele verenigingen voor tal van culturele activiteiten vanuit de bibliotheek en op andere locaties, zoals de Wulverhorst en Muziekschool.
3.9.1.1 De cultuurnota uitvoeren.
Voor de bibliotheek is het afgelopen jaar gewerkt aan een nieuwe samenwerkingsovereenkomst in navolging van de fusie van Bibliotheek Het Groene Hart en Bibliotheek Stichtse Vecht/ Ronde Venen . In december is de conceptovereenkomst bestuurlijk besproken . In Q1 2026 volgt de bestuurlijke besluitvorming en ondertekening. Daarnaast is de cultuureducatie in de scholen versterkt voor alle scholen. Er zijn geen aanvullende doelstellingen geweest, gezien de beperkte ambtelijke capaciteit.
.
OPGAVE WONEN EN LEEFOMGEVING Maatschappelijk effect 3.10 In het woningaanbod wordt rekening gehouden met behoeften van alle inwoners. Resultaat/inspanning 3.10.1 / 6.1.4 Voldoende woningaanbod voor inwoners met specifieke woonbehoeften.
Status Kamers met aandacht: Kamers met Aandacht is een woonoplossing voor jongeren van 18 tot 23 jaar. Het gaat om jongeren die een zorgorganisatie verlaten en niet thuis, maar ook nog niet helemaal zelfstandig kunnen wonen. Kamers met Aandacht koppelt jongeren aan mensen die een kamer over hebben. Bij advisering in projecten aangeven dat woningen levensloopbestendig/zorggeschikt worden gebouwd, Collega wonen en zorg is betrokken bij maken van heldere definities in het regionale woonzorgonderzoek (levensloopbestendig/zorggeschikt) omdat deze nog wel eens verschillen. We zien echter de problematiek rondom dakloosheid toenemen i.v.m. de krapte op de woningmarkt. Vanuit het Actieplan Dakloosheid zijn middelen beschikbaar. Binnen Oudewater bekijken we momenteel hoe we deze kunnen inzetten om bij te dragen aan een opvanglocatie voor inwoners die (tijdelijk) dakloos raken en een lichte hulpvraag hebben.
3.10.1.1 / 6.1.4.1 Stimuleren van zorggeschikt/levensloopbestendig wonen en doorstroming. Hiertoe onderzoeken van mogelijkheden van wooncoaching/advisering en ondersteuning bij woonwensen.
30
Het volkshuisvestingsprogramma onderzoekt de mogelijkheden voor wooncoaching. Het programma zal naar verwachting begin 2026 worden vastgesteld.
Maatschappelijk effect 3.12 Inwoners wonen zo lang mogelijk thuis en kunnen in hun thuisomgeving worden ondersteund. Resultaat/inspanning
Status
3.12.1 Prestatieafspraken sluiten aan op behoeften.
In 2025 zijn nieuwe meerjarige prestatieafspraken gemaakt. Deze lopen van 2026 t/m 2029.
3.12.1.1 / 6.1.4.2 Op basis van de herijkte woonvisie in 2025 prestatieafspraken maken met de Wulverhorst over de huisvesting van bijzondere doelgroepen.
Dit heeft relatie met de prestatieafspraken met de Wulverhorst. Deze zijn benoemd in de prestatieafspraken.
3.12.1.2 / 6.1.4.3 Regionale afspraken maken omtrent passend wonen van kwetsbare doelgroepen in Oudewater. Woonzorginitiatieven toetsen aan de hand van de uitkomsten van het regionale woonzorgonderzoek.
De gemeente Oudewater is in gesprek over de huisvesting van kwetsbare doelgroepen met regio partners. Initiatieven worden getoetst aan de hand van het regionale woonzorgonderzoek.
Eigen indicatoren Omschrijving
2020
2021
2022
Streefwaarde*
Jeugd & Wmo Meerjarige taakstelling op de kosten jeugdzorg met behoud van kwaliteit van zorg
€ 100.000 € 150.000 € 200.000
*Streefwaarde gebaseerd op een reguliere, coronavrije situatie Overige indicatoren worden opgesteld bij het nieuwe Sociaal Akkoord
31
100% gerealiseerd in 2024 (€ 250.000)
Toelichting
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2025 na wijziging
Werkelijk 2025
Verschil
Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
253
187
66
2.320
2.484
-164
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
70
63
7
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
0
3
-3
6.811 Beschermd wonen (WMO)
6.3 Inkomensregelingen
230
241
-12
6.821 Jeugdbescherming
0
96
-96
7.1 Volksgezondheid
91
125
-34
2.963
3.199
-236
Totaal Baten Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
1.641
1.352
289
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
20
0
20
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
0
0
0
6.3 Inkomensregelingen
2.898
2.689
209
6.4 WSW en beschut werk
405
554
-149
6.5 Arbeidsparticipatie
356
317
39
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
319
344
-25
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
986
1.005
-19
6.712 Begeleiding (WMO)
324
405
-80
6.713 Dagbesteding (WMO)
102
225
-123
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
1.078
1.108
-30
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
1.032
972
60
50
72
-22
6.792 PGB Jeugd
51
13
39
6.811 Beschermd wonen (WMO)
156
79
77
6.821 Jeugdbescherming
209
204
5
6.822 Jeugdreclassering
0
0
0
6.91 Coördinatie en beleid WMO
269
193
76
7.1 Volksgezondheid
676
602
74
10.572
10.132
440
0.10 Mutaties reserves
431
380
50
Totaal Onttrekkingen
431
380
50
0.10 Mutaties reserves
1.160
1.160
0
Totaal Stortingen
1.160
1.160
0
Gerealiseerd resultaat
-8.339
-7.713
-625
6.791 PGB WMO
Totaal Lasten Onttrekkingen
Stortingen
Verschillenanalyse Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld
32
Omschrijving
Mutatie baten t.o.v. begroting 2025
voordeel nadeel +
Taakveld
Omschrijving
Mutatie baten t.o.v. begroting 2025
voordeel nadeel +
6.1
Inburgering
De primaire begroting sluit aan bij de ontvangen rijksbijdrage. Het verschil kan worden verklaard door de begrotingswijziging van 51.060. Dit betreffen de lasten voor inburgeringsvoorzieningen. Tegenover de lasten staat een rijksvergoeding.
6.3
Inkomensregelingen
De afwijking aan de batenzijde hangt samen met bijstellingen in de debiteurenpositie en verrekeningen vanuit de uitvoering door Ferm Werk. Deze ontvangsten waren niet volledig opgenomen in de (gewijzigde) begroting en leiden tot een voordeel ten opzichte van de begroting.
-131 Voordeel
6.3
Oekraïne
Begroting is op basis van de normbedragen voor 2025. Tegemoetkoming uitvoeringskosten komt hier nog bij. Verder is er een kleinere eigen bijdrage geïncasseerd. Met de definitieve beschikking zal dit verrekend worden.
-33 Voordeel
6.821
Save Jeugdbescherming Ultimo 2024 was de eindafrekening vanuit Save Midden Nederland (SVMN) nog niet ontvangen en wordt daarom in 2025 verantwoord. Gemaakte beleidskeuzes en de werkwijze van het Stadsteam leiden tot een verschuiving naar lichtere vormen van ondersteuning, met meer inzet binnen het gezin. Hierdoor is minder opschaling nodig naar zwaardere en kostbare maatregelen zoals jeugdbescherming.
-96 Voordeel
Diversen
Nadeel
-24 Voordeel Totaal mutaties baten
Taakveld
48
Omschrijving
Mutatie lasten t.o.v. begroting 2025
-236 Bedrag voordeel nadeel +
6.1
Samenkracht en Het voordeel wordt verklaard door een lager aantal en lagere omvang van burgerparticipatie aanvragen subsidies dan geraamd. Binnen de begroting is bewust financiële algemene voorzieningen ruimte aangehouden voor nieuwe initiatieven. Daarnaast is sprake van onderuitputting als gevolg van lagere inzet van ambtelijke capaciteit.
-56 Voordeel
6.1
Inburgering
Budget welke niet uitgegeven is, kan worden uitgegeven in volgende jaren voor hetzelfde doel. Deze is gekoppeld aan de rijksvergoeding.
-91 Voordeel
6.1
Sociaal Akkoord
Dit betreft de vrijval van het resterend saldo van het Sociaal Akkoord. Deze zogeheten regelruimte is niet benut.
-69 Voordeel
6.1, 6.6, Wmo Maatwerk 6.711, 6.712, 6.713 en 6.791 en 6.811
Het nadeel wordt deels veroorzaakt door een te hoge inschatting van de voorschotten voor persoonsgebonden budgetten (PGB). Door de late afrekening van de PGB’s wordt het te veel bevoorschotte bedrag pas in 2026 verrekend. Daarnaast is sprake van een volumestijging binnen meerdere voorzieningen en de inzet van een incidenteel hoge woonvoorziening welke niet kon worden voorzien.
170
Nadeel
6.3, 6.4 en 6.5
FermWerk
De afwijking aan de lastenzijde wordt veroorzaakt door hogere uitvoeringskosten bij Ferm Werk, onder andere als gevolg van personele inzet en organisatiekosten. Deze ontwikkeling hangt samen met de uitvoering van wettelijke taken en leidt, via de verdeelsleutel, tot een beperkt hogere gemeentelijke bijdrage dan begroot. Hierdoor ontstaat het nadeel ten opzichte van de (gewijzigde) begroting.
24
Nadeel
6.3
Oekraïne
Taallessen Oekraïense ontheemden begroot in 2025 maar gestart op 1 januari 2026. Hierdoor minder uitgegeven dan begroot.
-124 Voordeel
6.752, 6.762, Maatwerk Jeugd 6.792 en 6.821
De zorgkosten met betrekking tot Maatwerk Jeugd liggen hoger dan in de begroting opgenomen. Dit nadeel wordt echter gecompenseerd door lagere zorgkosten binnen Yeph (een samenwerking waarbij expertise en behandelmogelijkheden gebundeld zijn voor kinderen en gezinnen met zeer complexe problemen). Omdat deze budgetten inhoudelijk samenhangen, resulteert dit per saldo in een voordeel op het totale Jeugdbudget
-94 Voordeel
6.811
De formatiekosten met betrekking tot de functie Regisseur Wonen en Zorg zijn niet rechtstreeks ten laste van dit budget gebracht maar worden via de samenwerkingsovereenkomst verrekend. Dit leidt tot een incidenteel voordeel op dit budget. Daarnaast zien we dat de doorstroom van cliënten stokt door beperkt woonaanbod. Cliënten blijven daardoor langer in een beschermde woonvorm.
-46 Voordeel
33
Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW)
Taakveld
Omschrijving
Mutatie baten t.o.v. begroting 2025
voordeel nadeel +
6.91
Inkoop & Monitoring Utrecht West
De jaarrekening van Inkoop & Monitoring Utrecht West is nog niet vastgesteld. Naar aanleiding hiervan zal een eindafrekening plaatsvinden. Eventuele correcties komen ten gunste of laste van 2026.
-76 Voordeel
7.1
Volksgezondheid
De lagere bijdrage aan de GGD regio Utrecht wordt verklaard door meevallers binnen de maatwerk‑ en basistaken (lagere kosten en afrekening op basis van de daadwerkelijke realisatie). Een deel van dit voordeel heeft een incidenteel karakter.
-61 Voordeel
Diversen
Taakveld
-17 Totaal mutaties lasten
-440
Totaal mutaties baten en lasten
-676
Mutatie reserves t.o.v. begroting 2025
Totaal mutaties reserves
34
Bedrag voordeel x € 1.000 nadeel +
0
PROGRAMMA 4 CULTUUR, ECONOMIE, RECREATIE & TOERISME, ENERGIETRANSITIE Portefeuillehouder
Thema
Bernadette Schomaker
Economische Zaken, Visie Vitaal Buitengebied, Recreatie en Toerisme
Vincent Bos
Energietransitie, Duurzaamheid, Milieu
René van den Hoogen
Masterplan Binnenstad, Bibliotheek, Kunst en Cultuur
Agnes Jongerius
Communicatie en Participatie
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
3.1 Economische ontwikkeling Algemeen economisch beleid 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening: - bedrijvenloket, ondernemersloket; - stimuleren van en onderwijs aan startende ondernemers; - aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven; - financiële steunregelingen voor bedrijven waaronder land- en tuinbouw, veeteelt en visserij; - regelen straathandel, markten en veemarkten; - de BIZ-bijdrage (via baten categorie 2.2.1); - marktgelden en staanplaatsgelden markt en (via baten categorie 3.7); - kosten en overige opbrengsten van nutsbedrijven
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lokaal onderwijsbeleid: peuteropvang en peuterspeelzalen
5.3 Cultuurpresentatie, productie en -participatie
Bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel
5.4 Musea
Activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: musea, exposities, archeologie, heemkunde, historische archieven
5.5 Cultureel erfgoed
Taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed
5.6 Media
Zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: bibliotheek
5.7 Openbaar groen en (openlucht-) recreatie
Bevordering toerisme en openluchtrecreatie
7.4 Milieubeheer, energietransitie
Taken ter bescherming van het milieu, kwaliteit leefomgeving: - voorbereidingen voor grootschalige vormen van duurzame elektriciteit - faciliteren van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties t.b.v. beperking van energiegebruik in de gebouwde omgeving en de overgang naar duurzaam verwarmen
Wat heeft Oudewater bereikt met dit programma? Culturele en recreatieve voorzieningen Cultuur en recreatie nemen in Oudewater een belangrijke plek in. Oudewater is een belangrijke toeristische bestemming, zowel in de stad als op het water. Kunst en cultuur nemen ook een belangrijke plek in bij de Oudewaternaren van nu. De versterkte verbinding van de bibliotheek met culturele en maatschappelijke partners heeft hiervoor een basis gelegd. De verbreding en verdieping van het aanbod cultuureducatie in en na school heeft bijgedragen aan kansengelijkheid en versterking van het cultureel – maatschappelijk netwerk. Ook in 2026 wordt hier verder uitvoering aan gegeven. Voor de bibliotheek is gewerkt aan een nieuwe samenwerkingsovereenkomst in navolging van de fusie van Bibliotheek Utrechtse Venen en anticiperend op de nieuwe Wsob (Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen) en de zorgplicht die gemeenten vanaf 2027 hebben voor deze wettelijke taken. In het jaar 2025 is duidelijk geworden dat de ontwikkeling van De Klepper meer tijd vraagt. Ondertussen werkt de bibliotheek aan een plan om de inhuizing van het sociaal team mogelijk te maken. We zijn in gesprek met het ministerie om de SPUK Herstel bibliotheken beschikbaar te houden voor versterking van de dienstverlening in het cultuurhuis.
35
In het samenwerkingsverband ‘Utrechtse Waarden’ wordt uitvoering gegeven aan het recreatieve en toeristische karakter van de regio. Samen met de gemeente Montfoort, gemeente IJsselstein, gemeente Lopik en de HDSR wordt ook in 2026 ingezet op het vergroten van de bekendheid van de regio en het gezamenlijk oppakken van projecten die gemeente overstijgend zijn. Sterke economie De gemeente Oudewater kent een sterke, lokale economie. Samen met de ondernemers werken we aan een vitale binnenstad. We werken aan de opgave ‘Voldoende toekomstbestendige en vitale werklocaties’. In 2025 is er een doorbraak gekomen in het bestemmingsplan Tappersheul 3. Hiermee ontstaat niet alleen ruimte voor bedrijven, maar kunnen ook de plannen voor woningbouw op Statenland doorgang vinden. In 2025 is de BIZ Oudewater opgericht, deze zet zich in voor een levendige, aantrekkelijke en toekomstbestendige binnenstad. Een duurzame toekomst (energietransitie) De internationale spanningen, met Rusland en elders in de wereld, hebben ertoe geleid dat energiezekerheid hoog op de politieke agenda is komen te staan. Een van de manieren om deze energiezekerheid te vergroten is het toevoegen van duurzame energiebronnen. De gemeente heeft daarom haar medewerking verleend aan de komst van een zonneveld bij Papekop, mits zorgvuldig ingepast.
De Provincie Utrecht houdt ondertussen vast aan haar plannen voor windmolens in hetzelfde gebied. Oudewater blijft duidelijk maken dat we tegen de aanwijzing van dit gebied voor windenergie zijn. Als het windpark er toch komt, willen we dat de belangen van onze inwoners daarin zo goed mogelijk worden meegenomen. Daarom blijven we hierover in gesprek met de provincie en met onze inwoners. In de warmtetransitie werken we aan het aardgasvrij verwarmen van de gebouwde omgeving. In 2050 moeten alle gebouwen aardgasvrij zijn. In 2025 hebben we al flinke stappen gezet in het isoleren van woningen. Bewoners konden een beroep doen op subsidie en kregen informatie over verduurzaming. Onze lokale partner Energie Oudewater levert hierin een belangrijke bijdrage. In 2026 wordt gestart met de eerste verkenning om de wijk De Noort Syde aardgasvrij te maken. De netcongestie, waar we in de provincie Utrecht flink last van hebben, maakt dat er versneld extra energie infrastructuur toegevoegd moet worden. Voor de gemeente Oudewater is het van belang dat het elektriciteitsstation op de grens van de gemeenten Woerden en Montfoort wordt gerealiseerd. In 2026 verwachten we dat de netcongestie flinke impact heeft op de ambities voor woningbouw, economie, bedrijventerreinen en duurzame mobiliteit. We zullen daarom verder gaan inzetten op netbewust bouwen en slimme energieoplossingen.
OPGAVE CULTUUR Maatschappelijk effect: 4.1 Bibliotheek draagt bij aan versterking van de sociale basis basisvaardigheden (rekenen, taal en digitaal) en brede binnen- en buitenschoolse cultuureducatie. Resultaat/inspanning
Status
4.1.1 Bibliotheek draagt bij aan de versterking van de sociale basis als ontmoetingsplaats en wegwijzer naar voorliggende voorzieningen.
Bibliotheek programmeert activiteiten op het gebied van basisvaardigheden en als Informatiepunt Digitale overheid in afstemming met maatschappelijke partners Sociaal Domein. Denk aan Sociaal team, Wulverhorst en onderwijs. Daarnaast is de bibliotheek wegwijzer naar de voorliggende voorzieningen als er meer nodig is dan informeel aanbod.
4.1.1.1 Bibliotheek participeert en investeert in de ontwikkeling van De Klepper vanuit inhoudelijke doelstellingen in het sociaal akkoord en met behulp
36
In 2025 is er met name ambtelijke afstemming geweest over het proces met Promad en over de bewaking van de SPUKbijdrage Herstel bibliotheekstelsel. Nu het proces voor de Klepper meer tijd nodig heeft zal de bestedingstermijn voor de SPUKmiddelen niet gehaald worden. Deze SPUK zal
van aangekondigde SPUK Herstel Bibliotheekstelsel.
veiliggesteld worden door deze middelen in te zetten voor versterking van de dienstverlening ipv de huisvesting. De regeling staat dit toe. Het is wel een wijziging ten opzichte van het eerder ingediende plan. Het ministerie dient dit goed te keuren. Dit proces loopt nog.
4.1.2 We versterken de cultuureducatie in de scholen omwille van kansengelijkheid en positieve gezondheid jeugd.
Het uitgebreide aanbod met verdiepende activiteiten is inmiddels van start gegaan in het najaar van 2025. Het extra aanbod is in overleg met scholen uitgewerkt met maatwerk per school, passend bij de behoefte van leerlingen (denk aan: stimuleren van sociaalemotionele ontwikkeling).
4.1.2.1 Kunst Centraal, Bibliotheek (cultuurcoach) en KUVO Woerden werken samen om het huidige aanbod brede cultuureducatie te versterken en te verdiepen. Door gebruik te maken van rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit vergroten wij de deskundigheid van leerkrachten op alle scholen.
Door gebruik te maken van Rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit vergroten wij de deskundigheid van leerkrachten op alle scholen.
Maatschappelijk effect 4.9 Lokale omroep blijft toekomst bestendig voor vrije nieuwsgaring. Resultaat/inspanning
Status
4.9.1 Lokale omroep sluit zich aan bij omvorming naar regionale omroep.
Radio Midland en RPL/ FM Woerden trekken samen op in deze fusievorming. Inmiddels is bekend dat de nieuwe regio omroep mag rekenen op een bijdrage van het rijk ter waarde van € 500.000,- om zich hierop voor te bereiden.
4.9.1.1 Lokale omroep bereidt zich voor op stelselwijziging ingevolgde de nieuwe mediawet; vanaf 2027 bekostiging vanuit het Rijk in plaats van gemeenten.
Radio Midland en RPL/ FM Woerden trekken samen op in deze fusievorming. Inmiddels is bekend dat de nieuwe regio omroep mag rekenen op een bijdrage van het rijk ter waarde van € 500.000,- om zich hierop voor te bereiden.
Maatschappelijk effect 4.10 Behoud van waardevolle gemeentelijke objecten en gebieden. Resultaat/inspanning
Status
4.10.1 Vaststellen subsidieverordening onderhoud gemeentelijke monumenten.
De subsidieverordening gemeentelijke monumenten Oudewater is vastgesteld op 11 februari 2025.
4.10.2 Er is een compleet overzicht van de gemeentelijke monumenten beschikbaar.
Er is een compleet overzicht van de gemeentelijke monumenten beschikbaar via de Cultuurhistorische waardenkaart (CHW) van de gemeente Oudewater. Daarnaast zijn de gemeentelijke monumenten registreert in het Erfgoed Registratie Systeem en op de website www.monumenten.nl.
37
4.10.2.1 Actualisatie gemeentelijke monumentenlijst door toevoeging van objecten en gebieden.
In 2025 is een start gemaakt met de aanwijzing van vier nieuwe gemeentelijke monumenten; in 2026 werken we deze aanwijzingen verder uit en beginnen we met het aanwijzen van nieuwe gemeentelijke monumenten uit een voorselectie van ruim 25 adressen.
OPGAVE ECONOMIE Maatschappelijk effect 4.2 Oudewater houdt aantrekkelijke bedrijfslocaties op bedrijventerrein. Resultaat/inspanning
Status
4.2.1 Vitaal bedrijventerrein ‘Tappersheul 3’.
Beroep is ingetrokken, waardoor de werkzaamheden Tappersheul III verder kunnen worden opgepakt.
4.2.1.1 Kavels en locatie zodanig voorbereiden dat na uitspraak RvS zo snel mogelijk kan worden gestart met het bouw- en woonrijp maken van de kavels. Starten met de gesprekken inzake de verkoop van de kavels. 4.2.2 Tappersheul 1 + 2 zijn gerevitaliseerd.
Na intrekken van het beroep, zijn de werkzaamheden Tappersheul III hervat. De gesprekken met ondernemers zijn weer opgepakt. De eerste vergunningen zijn afgegeven. De verwachting is dat in 2026 alle kavels verkocht zullen worden.
Collegebesluit n.a.v. Themabijeenkomst Tappersheul 24 September 2024 om op ‘toekomstbestendige wijze’ zo snel mogelijk de urgente maatregelen uit te voeren.
4.2.2.1 Omdat verkoop Tappersheul 3 op zich laat wachten, worden noodmaatregelen uitgevoerd, voor in ieder geval het asfalt. (programma 2). 4.2.2.2 Verdere revitalisatie zal plaatsvinden nadat de verkoop van Tappersheul 3 gestart is. 4.2.3 Ruimtelijke toekomstvisie bedrijventerreinen Oudewater.
2025 - 2027 Projectteam start (voorbereidingsproces tot uitvoering) revitalisatie Tappersheul 1 en 2.
Verkoop is gestart.
Met de ruimtelijke toekomst visie is nog niet gestart.
Maatschappelijk effect 4.3 Behoud van een levendige binnenstad; veilig, leefbaar en bereikbaar. Resultaat/inspanning
Status
4.3.1 De opgaves geformuleerd door college in een plan van aanpak te verwerken en daar een uitvoeringsprogramma op te zetten.
Plan van Aanpak Vitale Binnenstad is opgeleverd. Er is gekozen voor het versterken van de onderlinge samenhang bij de ondernemers in de binnenstad.
4.3.1.2 Plan van aanpak Vitale Binnenstad uitvoeren, afhankelijk van beschikbare middelen. 4.3.2 Pro-actieve aanpak op leegstand in samenwerking met Centrummanagement.
38
De gemeente heeft actief geholpen in het opzetten van een binnenstad-BIZ. De gemeente heeft vorig jaar een centrummanager ingehuurd om leegstand sneller in te vullen. Er was geen budget om die samenwerking voort te zetten.
4.3.2.1 Pro-actief in gesprek gaan met ondernemers over hun plannen met leegstaande panden.
Dit is een continu proces. Er is wekelijks contact.
4.3.2.2 In gesprek met vastgoedeigenaren om (tijdelijk) invulling te geven aan een leegstand winkelpand.
Dit is een continu proces.
Maatschappelijk effect 4.4 Vitaal landelijk gebied. Resultaat/inspanning
Status
4.4.1 Bijdragen aan gebiedsprocessen in deelgebied Utrechtse Waarden.
We werken samen in het gebiedsproces Utrechtse Waarden. Een van de zaken die in dit kader actief wordt opgepakt is het polderproces Oudewater-Noord.
OPGAVE RECREATIE EN TOERISME Maatschappelijk effect 4.5 Oudewater staat nog meer bekend als aantrekkelijke plaats om te bezoeken bij bewoners, bezoekers en bedrijven. Resultaat/inspanning
Status
4.5.1 In 2025 heeft Oudewater 760 jaar stadsrechten. Dit vieren en herdenken we met 80 jaar Vrijheid en Vrede in mei én 450 jaar Oudewaterse Moord in augustus.
De werkgroep heeft een mooi programma afgerond met elke maand activiteiten. De gemeente heeft een budget beschikbaar gesteld en er zijn door de organisaties subsidies en fondsen toegevoegd.
4.5.1.1 Er wordt een invulling gegeven aan het themajaar met onze partners.
De werkgroep heeft een mooi programma afgerond met elke maand activiteiten. De gemeente heeft een budget beschikbaar gesteld en er zijn door de organisaties subsidies en fondsen toegevoegd.
Maatschappelijk effect 4.6 Inwoners en bezoekers kunnen weer gebruik maken van recreatieve en toeristische activiteiten. Resultaat/inspanning
Status
4.6.2 Recreatief beter toegankelijk buitengebied.
Eind 2024 er een project gestart om het fietsroutenetwerk te vernieuwen. Dit project is in voorjaar 2025 afgerond. Daarnaast is er dit jaar gestart met een verkenning van de vernieuwing van het wandelroutenetwerk. Hierdoor hopen we de toegankelijkheid van het buitengebied te bevorderen en inwoners en bezoekers te stimuleren op de fiets te stappen om het buitengebied te verkennen. Ook worden hierdoor de verbindingen op deze routes binnen de gehele provincie verbeterd.
OPGAVE ENERGIETRANSITIE Maatschappelijk effect 4.7 Inwoners en ondernemers leveren een bijdrage aan de verduurzaming van woningen en gebouwen. We doen dit samen en iedereen kan meedoen. De landelijke ambitie om te streven naar 50%
39
minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 is daarbij uitgangspunt. De gemeente wil een voorbeeldfunctie vervullen en streeft naar minder CO2-uitstoot voor het eigen vastgoed. Resultaat/inspanning 4.7.2 Activiteiten uit uitvoerings- en communicatieplan warmtetransitievisie zijn gestart. 4.7.2.2 Uitvoeren uitvoerings- en communicatieplan, waaronder warmteplannen per wijk/kern.
Status Activiteiten zijn gestart maar versnelling is noodzakelijk.
In 2025 is de start van de eerste verkenning (De Noort Syde) voorbereid en is het online energieloket 'energiepunt.nl/oudewater' ontwikkeld en online gegaan.
4.7.3 In de prestatieafspraken met De Woningraat zijn verhoogde duurzaamheidsambities opgenomen.
Er zijn betere en heldere afspraken over verduurzaming opgenomen.
4.7.4 Energieneutrale en gasloze gemeentelijke vastgoedportefeuille en lagere energielasten eigen organisatie en huurders gemeentelijk vastgoed.
Door het uitvoeren van de routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed is het mogelijk om op afzienbare termijn alle panden duurzaam te verwarmen.
4.7.4.1 Op basis van de Routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed: uitvoering tranche 1 en beleidsvoorbereiding tranche 2 e.v.
In de lopende vastgoed-trajecten wordt verduurzaming meegenomen. De ambitie om in 2030 alle panden te hebben verduurzaamd en zonder aardgas te verwarmen is binnen bereik. De monumentale panden vormen wel een uitdaging.
Maatschappelijk effect 4.8 In Oudewater wekken we in 2030 minimaal 26 GWh aan duurzame energie op. Resultaat/inspanning
Status
4.8.1 Aanvalsplan zon op dak wordt uitgevoerd
Met name ondernemers zijn actief geholpen bij het plaatsen van zonnepanelen op daken.
4.8.1.2 Uitvoeren van PvA zon op dak, waarbij zowel particulieren als ondernemers actief worden geïnformeerd over de mogelijkheden.
4.8.2 Initiatief/initiatieven voor zonnevelden zijn gerealiseerd.
4.8.2.3 Criteria voor maatschappelijke tender voor zonnevelden opstellen. 4.8.2.4 Vergunningen verlenen aan initiatiefnemers voor grootschalige zonnevelden. 4.8.3 Herijking RES-doelstellingen.
40
Ondernemers zijn geadviseerd over de mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen op daken. Vanwege problemen en onzekerheid ten gevolge van netcongestie is deze aanpak gestaakt. Nu wordt verkend of er een integrale oplossing voor voor netcongestie en duurzame energie is te realiseren op het bedrijventerrein Tappersheul. Vergunningverlening is voorbereid, maar realisatie is gekoppeld aan de windturbine traject dat door de provincie is opgestart.
Beleid en criteria zijn vastgesteld.
Vergunningverlening afhankelijk van windpark Papekop Herijking is uitgevoerd en vastgesteld.
4.8.3.1 RES doelstellingen herijken binnen RES U16. 4.8.4 Innovatieve vormen van netgebruik en opslag, om de gevolgen van netcongestie zo veel mogelijk te beperken, zijn in samenwerking met Stedin en RES U16 onderzocht. 4.8.4.2 Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties informeren over consequenties en mogelijkheden van netgebruik.
Herijking is uitgevoerd en vastgesteld.
Er is maandelijks overleg met Stedin over de opties om de gevolgen van netcongestie te beperken.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden dor de netbeheerder geïnformeerd. Vanuit de gemeente is er speciale aandacht voor de ondernemers op Tappersheul. Met hen wordt nagedacht over innovatieve manieren van netgebruik.
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2025 na wijziging
Werkelijk 2025
Verschil
Baten 0.5 Treasury
0
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
64
59
0 5
3.4 Economische promotie
0
10
-10
5.4 Musea
8
9
-1
5.6 Media
296
70
226
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
1
2
-2
943
806
137
1.311
956
355
3.1 Economische ontwikkeling
32
49
-17
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
85
97
-12
3.4 Economische promotie
0
1
-1
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
43
0
43
5.4 Musea
28
53
-25
5.5 Cultureel erfgoed
0
0
0
599
395
204
7.4 Milieubeheer Totaal Baten Lasten
5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
140
119
21
7.4 Milieubeheer
1.733
1.361
372
Totaal Lasten
2.659
2.075
585
0.10 Mutaties reserves
37
37
0
Totaal Onttrekkingen
37
37
0
15
15
0
Onttrekkingen
Stortingen 0.10 Mutaties reserves Totaal Stortingen Gerealiseerd resultaat
Verschillenanalyse
41
15
15
0
-1.326
-1.097
-230
Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld
Omschrijving
Mutatie baten t.o.v. begroting 2025
Bedrag x voordeel € 1.000 nadeel +
5.6
Media
SPUK Herstel bibliotheekstelsel niet beschikt in 2025.
220
Nadeel
7.4
Milieubeheer, energietransitie
Betreft de Regeling lokale aanpak isolatie. Vanwege faillisement (en latere doorstart) van uitvoeringspartner WinstuitjeWoning konden er minder subsidies worden uitgekeerd. Dit verwachten we in 2026 in te lopen. Is budgettair neutraal voor de Jaarrkening. Zie zelfde bedrag aan de lastenzijde als voordeel.
180
Nadeel
7.4
Milieubeheer, energietransitie
Betreft diverse energietransitie budgetten. Door vertraging bij het aannemen van medewerkers leidde tot lagere kosten en uitstel van projecten waardoor minder is uitgegeven dan voorzien.
-37 Voordeel
Totaal mutaties baten
355
Diversen
Taakveld
-8 Voordeel
Omschrijving
Mutatie lasten t.o.v. begroting 2025
Bedrag voordeel nadeel +
5.6
Media
SPUK Herstel bibliotheekstelsel niet beschikt in 2025.
-178 Voordeel
5.3
Cultuurprestaties, productie en participatie
Subsidie niet beschikt in 2025
-43 Voordeel
7.4
Milieubeheer, energietransitie
Betreft de Regeling lokale aanpak isolatie. Vanwege faillisement (en latere doorstart) van uitvoeringspartner WinstuitjeWoning konden er minder subsidies worden uitgekeerd. Dit verwachten we in 2026 in te lopen.
-180 Voordeel
7.4
Milieubeheer, energietransitie
Betreft diverse energietransitie budgetten. Door vertraging bij het aannemen van medewerkers leidde tot lagere kosten en uitstel van projecten waardoor minder is uitgegeven dan voorzien.
-160 Voordeel
Totaal mutaties lasten
-585
Totaal mutaties baten en lasten
-230
Diversen
Taakveld
-24 Voordeel
Mutatie reserves t.o.v. begroting 2025
Bedrag x voordeel € 1.000 nadeel + 0
Totaal mutaties reserves
42
0
PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN SPORT Portefeuillehouder
Thema
Vincent Bos
Onderwijs en Onderwijshuisvesting
René van den Hoogen
Sport
Omschrijving Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
4.1 Openbaar basisonderwijs
Taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: - bestuurskosten voor gemeenten die zelf bestuur zijn - primair openbaar basisonderwijs, bewegingsonderwijs (inclusief schoolzwemmen) - de huur van bv. een gymnastieklokaal - passend onderwijs
4.2 Onderwijshuisvesting
Taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs: - nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen - verhuur - opstellen programma onderwijshuisvesting - vandalismebestrijding
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lokaal onderwijsbeleid, leerlingenvoorzieningen en onderwijsondersteuning: - ondersteuning leerkrachten en directie - uitgaven bijzonder onderwijs (incl. bewegingsonderwijs en schoolzwemmen voor leerlingen bijzonder onderwijs, maar excl. huisvesting) - achterstandenbeleid - coördinatie samen naar school, passend onderwijs - volwasseneneducatie - leerlingzorg en leerlingbegeleiding - leerlingenvervoer (incl. voor leerlingen openbaar onderwijs) - stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten
5.1 Sportbeleid en activering
Niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport zoals: stimuleren van topsport, ondersteunen en stimuleren recreatieve sportbeoefening, ondersteunen van organisaties die zich bezig houden met sport, sport in buurt- en combinatiefuncties.
5.2 Sportaccommodaties
Alle accommodaties voor sportbeoefening
Wat heeft Oudewater bereikt met dit programma? We hebben in Oudewater de afgelopen jaren een stevige basis gelegd voor verbetering rondom gezondheid en onderwijs. Het sportakkoord en Preventieakkoord zijn, in nauwe afstemming met onze uitvoeringspartners, samengevoegd tot één Vitaliteitsakkoord met gezamenlijke doelstellingen. Door het uitvoeren van het Vitaliteitsakkoord en de Brede Regeling Combinatiefuncties werden ook in 2025 nieuwe samenwerkingen tussen het sociaal domein en de sportwereld vormgegeven en stimuleren we in algemene zin sporten en bewegen voor doelgroepen waar de beweegnorm vaak onvoldoende gehaald wordt. Een belangrijk aspect is het benaderen van gezondheid in brede zin. Beweging is bijvoorbeeld niet alleen goed voor de lichamelijk gezondheid, maar kan ook zorgen voor meer ontmoeting en dus een betere mentale gezondheid. Ook in 2025 hebben we hier op ingezet. Onderwijs Goed onderwijs is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Elke leerling heeft talenten en verdient onderwijs dat stimuleert om deze talenten maximaal te ontwikkelen en te benutten. De gemeente en het onderwijsveld hebben hiervoor gezamenlijk een onderwijsagenda opgesteld. Deze agenda helpt om op een goede manier samen te werken en afspraken met elkaar te maken.
Vanuit de NPO-middelen zijn de scholen tot en met juli 2025 ondersteund met de versterking van de mentale weerbaarheid van hun leerlingen. Hiermee zetten scholen extra in op cultuureducatie en bewegingsonderwijs. Na afloop van de regeling zijn we blijven inzetten op Taalvisite, hiervoor zijn binnen het Sociaal Akkoord middelen beschikbaar gesteld. 43
Ook is in 2025 gestart met de herijking van de verordening leerlingenvervoer waarbij meer wordt ingezet op het bevorderen van zelfstandig reizen door leerlingen. De verordening zal in 2026 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Sport Via Oudewater Vitaal buurtsportcoaches en combinatiefunctionarissen ingezet voor bevorderen van sport en bewegen, en het bekender maken van het beweegaanbod en de beweegrichtlijnen. We zijn begonnen aan het opzetten van een sportloket (informatiepunt waar verenigingen terecht kunnen met vragen) wat uitgevoerd wordt door het Groene Hart Vitaal. Tevens is de ketenaanpak valpreventie ingericht voor laag en midden risico, en deze wordt samen met ketenpartners uitgebreid naar hoog risico in 2026. Ook is ingezet op het concentreren van sportaccommodaties op Noort Syde. Daarnaast zijn we in Oudewater een ‘doortrapgemeente’ geworden. Dit betekent dat we ons de komende tijd gaan inzetten op fietsveiligheid en fietsvalpreventie. Zo houden we onze oudere inwoners op de been en kunnen zij veilig en zelfverzekerd de fiets op. Tot slot ondersteunen we waar mogelijk sportverenigingen om hun accommodaties up to date te houden. Zo hebben we bijvoorbeeld een gemeentegarantie verleend aan tennisvereniging De Heksenmeppers om de aanleg van nieuwe padelbanen mogelijk te maken.
We zijn in gesprek met de Stichting BESMO over de toekomstige vervanging van de toplaag van de kunstgrasvelden op sportpark Markveld.
OPGAVE ACTIVERING CULTUUR, SPORT EN RECREATIE Maatschappelijk effect 5.1 Sport is belangrijk voor de leefbaarheid van Oudewater. Resultaat/inspanning
Status
5.1.1 Iedereen kan gebruik maken van sportactiviteiten en cultuur en is bekend met het aanbod.
Doormiddel van de inzet van buurtsportcoaches maakt Oudewater Vitaal, de inwoners, beter bekend met sport en beweegaanbod
OPGAVE SPORTACCOMMODATIES Maatschappelijk effect 5.3 Het concentreren van sportaccommodaties op Tappersheul 3 versterkt het aanbod en maakt het voor bezoekers aantrekkelijker om ernaartoe te gaan, waardoor er meer wordt gesport. Resultaat/inspanning
Status
5.3.1 Een twaalfmaandenzwembad.
In 2025 is het twaalfmaandenzwembad nog niet gerealiseerd. Wel zijn voorbereidingen getroffen om realisatie mogelijk te maken. De exploitant SBZO heeft in 2025 het bouwplan verder uitgewerkt en in november 2025 een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. De besluitvorming hierover vindt plaats in 2026.
5.3.1.1 Start werkzaamheden mits bestemmingsplan (Raad van State) en bouwplan (SBZO) akkoord.
5.3.2 Op Tappersheul is een sportcluster gerealiseerd.
44
In 2025 zijn nog geen fysieke werkzaamheden gestart. De inspanning is afhankelijk van externe randvoorwaarden, waaronder goedkeuring van het bestemmingsplan en het bouwplan. In 2025 heeft SBZO het bouwplan verder uitgewerkt en een omgevingsvergunning aangevraagd (november 2025). De behandeling van deze aanvraag loopt door in 2026. Start van de werkzaamheden wordt, afhankelijk van besluitvorming, voorzien in 2026. Resultaat te bereiken in 2028.
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2025 na wijziging
Werkelijk 2025
Verschil
Baten 4.2 Onderwijshuisvesting
1
1
0
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
76
83
-7
5.1 Sportbeleid en activering
57
59
-3
5.2 Sportaccommodaties
139
203
-64
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal Baten
0
0
0
272
347
-74
Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs
65
48
17
4.2 Onderwijshuisvesting
369
367
1
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
533
529
4
5.1 Sportbeleid en activering
146
141
4
5.2 Sportaccommodaties
723
785
-62
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
26
24
2
1.861
1.895
-34
0.10 Mutaties reserves
2.466
2.466
0
Totaal Onttrekkingen
2.466
2.466
0
0.10 Mutaties reserves
2.525
2.525
0
Totaal Stortingen
2.525
2.525
0
Gerealiseerd resultaat
-1.648
-1.607
-40
Totaal Lasten Onttrekkingen
Stortingen
Verschillenanalyse Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:
45
Taakveld
5.2
Omschrijving
Mutatie baten t.o.v. begroting 2025
Sportaccommodaties De baten voor de compensatie van de BTW uitgaven sport worden beschikbaar gesteld vanuit de Specifieke uitkering Sport. Deze worden niet geraamd omdat ze nog onzeker zijn, baten en lasten zijn budgettair neutraal.
Diversen
-91 voordeel
16 Totaal mutaties baten
Taakveld
Bedrag x voordeel € 1.000 nadeel +
Omschrijving
Mutatie lasten t.o.v. begroting 2025
nadeel
-74 Bedrag voordeel nadeel +
5.2
Sportaccommodaties BTW uitgaven sport worden gecompenseerd vanuit de Specifieke uitkering Sport btw. Baten en lasten zijn budgettair neutraal.
88
5.2
Sportaccommodaties Subsidie voorbereiding nieuwbouw zwembad niet beschikt in 2025.
-24 voordeel
Diversen
Taakveld
-30 voordeel Totaal mutaties lasten
34
Totaal mutaties baten en lasten
-40
Mutatie reserves t.o.v. begroting 2025
Totaal mutaties reserves
46
nadeel
Bedrag x voordeel € 1.000 nadeel + 0
PROGRAMMA 6 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN Portefeuillehouder
Thema
Bernadette Schomaker Grondexploitatie, Maatschappelijk vastgoed, Ruimtelijke ordening, Volkshuisvesting, Implementatie Omgevingswet
Omschrijving Dit programma omvat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
3.2 Fysieke infrastructuur
Industrieterrein Tappersheul III
5.5 Cultureel erfgoed
Archeologiebeleid, gemeentetoren en carillon
8.1 Ruimtelijke ordening
Taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening: - voorbereiden van vaststellen structuurplannen en -visies - BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) - voorbereiden en vaststellen bestemmingsplannen - CAI-, breedband- en glasvezelaanleg - faciliterend grondbeleid (passief grondbeleid)
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
Activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie: - grondverwerving, bouw- en woonrijp maken - bovenwijkse voorzieningen t.b.v. de bouwgrondcomplexen - verkoop van bouwrijpe gronden - in het voorkomende geval onschadelijk maken en verwijderen van explosieven
8.3 Wonen en bouwen
Gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening: - (leges) omgevingsvergunning - bouwtoezicht - basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) - woningbouw en woningverbetering, renovatie - woonruimteverdeling, woningsplitsingsvergunning, woonvergunning; - stedelijke vernieuwing: gebiedsgerichte aanpak woningvoorraad, woonomgeving en voorzieningen - uitkoopregeling hoogspanningsverbindingen
Wat heeft Oudewater bereikt met dit programma? Actuele ontwikkelingen Het Rijk heeft in 2025 de concept- Nota Ruimte (de Novi) gepubliceerd en ter inzage gelegd. Met de nieuwe Nota Ruimte wil het Rijk zijn grip op de ruimtelijke ordening wil versterken. Ambities, zoals wij deze geformuleerd hebben in ons Integraal Ruimtelijk Perspectief U10 (IRP) en de gemeentelijke omgevingsvisie zijn hierin opgenomen. Zo gaat het over het vitaal houden van de kernen, het verbeteren van de kwaliteit van de natuur en het toekomstbestendig maken van de landbouw. In navolging van de ontwikkeling is ook de Provincie Utrecht zijn omgevingsvisie (POVI) en omgevingsverordening aan het herijken. Eind 2025 zijn deze documenten ter inzage gelegd. Vanuit Oudewater wordt hierbij sterk ingezet op het versterken van de bereikbaarheid, behouden van voorzieningen en uitbreiding van wonen en werken. Wonen In 2025 zijn er 37 woningen in Oudewater opgeleverd. 25 woningen op Westerwal, 12 woningen aan de IJsselvere. Tevens is het nieuwe woonprogramma in de maak. Hiervoor zijn in 2025 verschillende participatieavonden georganiseerd. In 2026 wordt het nieuwe woonprogramma vastgesteld. Er is in 2025 een flinke doorbraak gekomen in projecten binnen Oudewater.
Door het intrekken van het bezwaar op de ontwikkeling van het bedrijventerrein Tappersheul III kunnen er ook stappen gezet worden in de verplaatsing van het zwembad en de skeelerbaan. Hierdoor wordt ook de woningbouw op Statenland mogelijk. Tevens is er flink ingezet op de ontwikkeling van ‘Het Wassende Water’. De grote uitdaging ligt hier om water- en bodemgestuurd te gaan bouwen. Tot slot is voor Oranjepark II het beeldkwaliteitsplan vastgesteld.
47
Landelijk gebied Eind 2025 stond het landelijk gebied flink in de belangstelling. Het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) werd in november 2025 gepubliceerd. Het programma heeft grote impact op het gebied, waaronder op de waterstanden. Vanuit de gemeente is er veel inzet gepleegd om hierover het gesprek met de agrariërs, het hoogheemraadschap, de provincie en andere betrokkenen te voeren. Dit is onder andere gedaan binnen het gebiedsproces Oudewater Noord. De rol die de gemeente hierin kan en wil spelen is vastgelegd in uitgangspuntennotitie Landelijk Gebied, welke in 2025 is vastgesteld in de gemeenteraad. Een van de uitwerkingen van deze notitie is dat er een visie komt op de transitie van de erven, die door de vrijkomende agrarische bebouwing, veelal een andere bestemming willen en moeten krijgen. In 2025 is hier een start mee gemaakt.
OPGAVE: WONEN Maatschappelijk effect 6.1 De gemeente Oudewater biedt voldoende passende woningen voor haar inwoners. Resultaat/inspanning