B1. Jaarstukken 2025 Oudewater RAAD (D/26/230392)
Tekst van het document
Dit is onder andere gedaan binnen het gebiedsproces Oudewater Noord. De rol die de gemeente hierin kan en wil spelen is vastgelegd in uitgangspuntennotitie Landelijk Gebied, welke in 2025 is vastgesteld in de gemeenteraad. Een van de uitwerkingen van deze notitie is dat er een visie komt op de transitie van de erven, die door de vrijkomende agrarische bebouwing, veelal een andere bestemming willen en moeten krijgen. In 2025 is hier een start mee gemaakt. OPGAVE: WONEN Maatschappelijk effect 6.1 De gemeente Oudewater biedt voldoende passende woningen voor haar inwoners. Resultaat/inspanning Status 6.1.1 De gemeente Oudewater bouwt voldoende nieuwe woningen. De doelstelling van de oplevering van minimaal 30 woningen is behaald. 6.1.1.1 Er worden in de gemeente Oudewater minimaal 30 woningen per jaar opgeleverd. In 2025 zijn er 79 woningen opgeleverd, waardoor het aantal van 30 woningen ruimschoots wordt behaald. 6.1.1.2 Voorbereiden van de ontwikkeling van circa 400 woningen in meerjarig perspectief. Met de voorbereiding van ten minste 2 grote ruimtelijke ontwikkelingen: Statenland (maximaal 120) en Het wassende water (maximaal 500) woningen wordt deze doelstelling behaald. Ook dragen de kleinere projecten: Oranjepark 2 en de ontwikkeling van het Stadskantoor hierin bij. 6.1.2. Het aandeel woningen voor middeninkomens op Statenland is vergroot.
Het ruimtelijk kader voor het project Statenland moet nog worden vastgesteld. In het concept van het ruimtelijk kader wordt er voorzien in het aandeel van woningen voor middeninkomens. Het woningbouwprogramma van Statenland zet in op: 10% middenhuur en 20% op het middeldure koopsegment. 6.1.3 Een kader voor goede huisvesting en maatschappelijke ondersteuning voor arbeidsmigranten. Het proces voor een nieuw Woonprogramma van Oudewater is gestart. Hierin zullen kaders worden gesteld voor de huisvesting van aandachtsgroepen waaronder arbeidsmigranten. 6.1.3.2 Uitvoeren van het plan van aanpak rondom huisvesting en ondersteuning van arbeidsmigranten. De verwachting is dat dit in 2027 wordt opgepakt. 6.1.4 / 3.10.1 Voldoende woningaanbod voor inwoners met specifieke woonbehoeften. Kamers met aandacht: Kamers met Aandacht is een woonoplossing voor jongeren van 18 tot 23 jaar. Het gaat om jongeren die een zorgorganisatie verlaten en niet thuis, maar ook nog niet helemaal zelfstandig kunnen wonen. Kamers met Aandacht koppelt jongeren aan mensen die een kamer over hebben. 49 Bij advisering in projecten aangeven dat woningen levensloopbestendig/zorggeschikt worden gebouwd, Collega wonen en zorg is betrokken bij maken van heldere definities in het regionale woonzorgonderzoek (levensloopbestendig/zorggeschikt) omdat deze nog wel eens verschillen.
We zien echter de problematiek rondom dakloosheid toenemen i.v.m. de krapte op de woningmarkt. Vanuit het Actieplan Dakloosheid zijn middelen beschikbaar. Binnen Oudewater bekijken we momenteel hoe we deze kunnen inzetten om bij te dragen aan een opvanglocatie voor inwoners die (tijdelijk) dakloos raken en een lichte hulpvraag hebben. 6.1.4.1 / 3.10.1.1 Stimuleren van zorggeschikt/levensloopbestendig wonen en doorstroming. Hiertoe onderzoeken van mogelijkheden van wooncoaching/advisering en ondersteuning bij woonwensen. Het volkshuisvestingsprogramma onderzoekt de mogelijkheden voor wooncoaching. Het programma zal naar verwachting begin 2026 worden vastgesteld. 3.12.1.2 / 6.1.4.3 Regionale afspraken maken omtrent passend wonen van kwetsbare doelgroepen in Oudewater. Woonzorginitiatieven toetsen aan de hand van de uitkomsten van het regionale woonzorgonderzoek. Woonzorg initiatieven worden getoetst naar aanleiding van het regionale woonzorg onderzoek van Companen. In samenwerking met de U10 worden regionale afspraken gemaakt. 6.1.4.2 Op basis van de herijkte woonvisie in 2025 prestatieafspraken maken met de Wulverhorst over de huisvesting van bijzondere doelgroepen. Het Volkshuisvestingsprogramma zal naar verwachting in 2026 worden vastgesteld.
Met de Woningraat zijn in 2025 meerjarige prestatieafspraken gemaakt waarin afspraken gemaakt zijn over het huisvesten van bijzondere doelgroepen. OPGAVE RUIMTELIJKE ONTWIKKELING Maatschappelijk effect 6.2 Er komt een uitbreiding van woongebieden voor inwoners en werkgebieden voor ondernemers. Resultaat/inspanning Status 6.2.1 Het omgevingsplan voor Statenland is onherroepelijk. Het planproces voor de woningbouwontwikkeling Statenland is als gevolg van stagnatie bij planproces vaststelling bestemmingsplan Tappersheul 3 pas in maart 2025 hervat en feitelijk opnieuw herstart. Op basis van de huidige planning van het project wordt een wijziging op het Omgevingsplan in 2027 verwacht. 6.2.1.1 Stedenbouwkundig plan voorleggen aan de gemeenteraad. Planning gewijzigd. Het stedenbouwkundig plan wordt pas in 2026 verwacht. De aanpassing van het omgevingsplan wordt pas in 2027 verwacht. 6.2.2 Visie t.b.v. de ontwikkeling in Hekendorp voorgelegd aan de gemeenteraad. De ambtelijke capaciteit is ingezet voor andere projecten. Wel is vanaf eind 2025 een voorstel opgesteld voor een aanpak van deze verkenning. Hiervoor zijn ook gesprekken geweest met inwoners. Op basis van een RIB heeft de gemeenteraad besloten om geld beschikbaar te stellen voor het burgerinitiatief Red de Boezem. 6.2.2.1 Met de inwoners van | De ambtelijke capaciteit is ingezet voor andere projecten.
Hekendorp in gesprek gaan om de | Wel is vanaf eind 2025 een voorstel opgesteld voor een behoefte te inventariseren. Dit in | aanpak van deze verkenning. Hiervoor zijn ook gesprekken combinatie met de ontwikkeling van | geweest met inwoners. Op basis van een RIB heeft de een nieuw verenigingsgebouw | gemeenteraad besloten om geld beschikbaar te stellen voor ("Nieuwe Boezem") . | het burgerinitiatief Red de Boezem. 6.2.3 Omgevingsplan voor | Het omgevingsplan wordt naar verwachting in 2027 | -2028 voor Kerkwetering onherroepelijk. | vaststelling voorgelegd aan de raad. In 2026 | -2027 wordt het ruimtelijk kader uitgewerkt in een stedenbouwkundig plan. Na vaststelling kan vervolgens de ruimtelijke procedure worden doorlopen. 6.2.3.1 Opstellen stedenbouwkundig | In 2026 wordt het ruimtelijk kader uitgewerkt in een globaal plan, inrichtingsplan en de | plan. Dit kan vervolgens uitgewerkt worden in een definitieve verkaveling. | stedenbouwkundig plan (2026-2027). 6.2.4 In 2024 besluit de raad over de | Het beeldkwaliteitsplan is door het college op 17 december stedenbouwkundige uitgangspunten | 2025 vrijgegeven voor participatie. | De participatiebijeenkomst Oranjepark II, daarna stelt De | heeft plaatsgevonden op 20 januari 2026. Woningraat een beeldkwaliteitsplan op.
6.2.4.1 De Woningraat gaat een | Het beeldkwaliteitsplan wordt behandeld in de beeldkwaliteitsplan opstellen, de | raadsvergadering van 12 maart 2026. raad stelt deze vast. OPGAVE OMGEVINGSPLAN Maatschappelijk effect 6.3 | Er komt meer ruimte voor | maatschappelijk initiatief. Burgers en ondernemers kunnen straks meedenken | en meebeslissen over de inrichting van | de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet maakt de vergunningverlening voor de initiatiefnemer ook eenvoudiger, overzichtelijker en sneller. NB dit maatschappelijk effect wordt pas ná deze bestuursperiode bereikt. Resultaat/inspanning | Status 6.3.1 Een gebiedsdekkend omgevingsplan | Zie 6.3.1.1. nieuwe stijl. 6.3.1.1 Het omgevingsplan | 2025 stond in het teken van de voorbereidingen voor opbouwen, na inwerkingtreding van | de opbouw van het omgevingsplan. De projectgroep is de omgevingswet per 1 januari 2024. | opgestart, een plan van aanpak is gevormd, medewerkers zijn getraind en er is nieuwe software aanbesteed. Verder zijn de zogenoemde bruidsschatregels (rijkregels die gemeenten moeten overnemen in het omgevingsplan), opgenomen in het omgevingsplan en zijn alle bestemmingsplannen geinventariseerd. Daarnaast heeft de gemeenteraad de Verordening Fysieke Leefomgeving vastgesteld (zie 6.3.2.). Tot slot zijn themasessies geweest in college en raad over de aanpak van de opbouw van het omgevingsplan.
In 2025 is gestart met het omzetten van de bestemmingsplannen voor de woongebieden naar het omgevingsplan. Ook in 2026 gaan we hiermee verder. 6.3.2 Raamverordening fysieke | Op 25 september 2025 heeft de gemeenteraad de leefomgeving vastgesteld. | Verordening Fysieke Leefomgeving vastgesteld. 50 51 6.3.2.1 Voorbereidingen treffen voor de verordening Fysieke Leefomgeving. Zie 6.3.2. 6.3.2.2 De verordening Fysieke Leefomgeving voorleggen aan de gemeenteraad Zie 6.3.2. 6.3.3 Het kader voor nieuwe ruimtelijke initiatieven/ afwegingskader is vastgesteld door de gemeenteraad. Het doel is om het afwijkingenbeleid in 2026 vast te stellen. OPGAVE MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Maatschappelijk effect 6.4 Het maatschappelijk vastgoed van de gemeente wordt optimaal gebruikt. Resultaat/inspanning Status 6.4.1 Een programma op vastgoed, waaronder gebruik, verhuur, financiën en onderhoud van maatschappelijk vastgoed. Doordat Oudewater en Woerden één lijn willen houden in het ontwikkelde beleidsstuk, is besloten de vaststelling van het accommodatiebeleid uit te stellen. Het beleidsstuk werd niet voldoende rijp bevonden voor vaststelling. 6.4.1.1 Startnotitie - om te komen tot een Integraal programma vastgoed - voorleggen aan het college. Het project om te komen tot een integraal programma vastgoed, in de vorm van een accommodatiebeleid, loopt.
6.4.1.2 Uitwerking van het programma op vastgoed maken, op basis van het integrale programma voor het Stadskantoor. Onderdeel hiervan is de tijdelijke huisvesting voor een deel van de huurders van de bovengenoemde panden. Het programma is in hoofdlijnen in beeld. Een deel van de functies is in transitie naar een nieuwe locatie, welke middels een verbouwing gereed wordt gemaakt. Voor het resterende deel van het programma worden verschillende oplossingsrichtingen onderzocht. 6.4.1.3 Uitwerking van het programma op vastgoed maken, op basis van het integrale programma voor de Klepper en het Cultuurhuis. Onderdeel hiervan is de tijdelijke huisvesting voor een deel van de huurders van de bovengenoemde panden. Het programma is uitgewerkt, maar nog niet sluitend belegd. De eerste delen zijn reeds in uitvoer, de tijdelijke huisvestingslocatie wordt geschikt gemaakt middels een verbouwing. De niet belegde delen verkeren in een onderzoeksfase. 3.1.1.4 / 6.4.1.4 Als betrokkenen in het te ontwikkelen concept ‘huiskamer van de stad’ meedenken over behoeften aan ontmoetingsplekken en hoe deze aldaar in te vullen. Inspanning doorlopend totdat de 'Huiskamer' gerealiseerd is. 6.4.2 Het Stadskantoor is verkocht. Stadskantoor is verkocht aan Habion. 6.4.2.1 Erfpachtovereenkomst sluiten De erfpachtovereenkomst is gesloten.
6.4.2.2 Levering Stadskantoor aan kopende partij Levering vindt niet plaats in 2025 maar in 2026 na onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning. 52 6.4.3 De nieuwe "Klepper" wordt kostprijsdekkend geëxploiteerd. Op dit moment kan er nog geen definitief antwoord worden gegeven. Dit is pas mogelijk zodra de haalbaarheid volledig is getoetst en de definitieve exploitatiekosten en opbrengsten bekend zijn. 6.4.3.1 Sluiten van een intentieovereenkomst met de geselecteerde ontwikkelaar. De intentieovereenkomst met Promad Ontwikkeling B.V. is getekend op 16 oktober 2024. De intentieovereenkomst met Promad Ontwikkeling B.V. is getekend op 16 oktober 2024. T.b.v. de herontwikkeling van De Klepper is eind 2025 de intentieovereenkomst met Promad Ontwikkeling BV verlengd tot uiterlijk 1 maart 2026. 6.4.3.2 Verkoop- en huurovereenkomsten afsluiten. De verkoop- en huurovereenkomsten zijn nog niet gesloten. Eerst wordt getoetst of het verbouwplan — gegeven de hogere monumentale waarden — nog in voldoende mate kan voldoen aan het programma van eisen en het financiële kader. Na een positieve uitkomst kan het verbouwplan worden uitgewerkt en kan alsnog tot verkoop worden overgegaan. 6.4.3.3 Notarieel transport + monitoring realisatie en ingebruikname.
Het notarieel transport en de monitoring van de realisatie zijn afhankelijk van de afronding van het afsluiten van de verkoop- en huurovereenkomsten. Deze inspanning schuift door naar 2027. 6.4.4 Transformatie van het Cultuurhuis. Op 21 april 2026 wordt het Cultuurhuis opgeleverd. 6.4.4.1 Uitwerking tijdelijke huisvesting van gebruikers Stadskantoor. Verbouwing start in februari 2026. 6.4.4.2 Verkoop gemeentelijk deel voor realisatie appartementen. Tijdelijke huisvesting gemeente zal een aantal jaren plaats vinden. Dit betekent dat verkenning voor realisatie van appartementen nog niet in 2026 is voorzien.
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2025 | Werkelijk 2025 | Verschil na wijziging Baten 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 957 | 722 | 235 7.4 Milieubeheer | 39 | 39 | 0 8.1 Ruimte en leefomgeving | 0 | 422 | -422 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 0 | 0 | 0 8.3 Wonen en bouwen | 659 | 673 | -14 Totaal Baten | 1.655 | 1.857 | -202 Lasten 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 957 | 722 | 235 5.5 Cultureel erfgoed | 94 | 58 | 37 7.4 Milieubeheer | 70 | 101 | -32 8.1 Ruimte en leefomgeving | 56 | 461 | -405 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 249 | 15 | 234 8.3 Wonen en bouwen | 1.277 | 1.125 | 152 Totaal Lasten | 2.702 | 2.482 | 219 Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves | 204 | 219 | -15 Totaal Onttrekkingen | 204 | 219 | -15 Stortingen 0.10 Mutaties reserves | 90 | 90 | 0 Totaal Stortingen | 90 | 90 | 0 Gerealiseerd resultaat | -933 | -497 | -436 53 54 Verschillenanalyse Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Taakveld Omschrijving Mutatie baten t.o.v. begroting 2025 Bedrag x € 1.000 voordeel - nadeel + 3.2 Fysieke infrastructuur Grondexploitaties bedrijventerreinen Tappersheul lll nadeel boekwaarde. Het totaaloverzicht is opgenomen in de paragraaf grondbedrijf.
235 Nadeel 8.1 Ruimtelijke ordening Kostenverhaalprojecten, betreft inkomsten die ontvangen worden van initiatiefnemers door middel van kostenverhaal. Nadeel ten opzichte van de laste 39K, dit betreft de afsluiting en het verlies op kostenverhaalprojecten. -422 Voordeel Diversen -15 Voordeel Totaal mutaties baten -202 Voordeel Taakveld Omschrijving Mutatie lasten t.o.v. begroting 2025 Bedrag voordeel - nadeel + 3.2 Fysieke infrastructuur Tappersheul lll (zie tegenpost aan batenzijde). Het totaaloverzicht is opgenomen in de paragraaf grondbedrijf. -235 Voordeel 8.1 Ruimtelijke ordening Kostenverhaal is neutraal met de batenzijne met uitzondering van de winsten en verliezen bij de afgesloten projecten. Nadeel is 39K voor het projecten Westkade 2 Hekendorp, Noord-IJsselkade en Wijngaardstraat. 460 Nadeel 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen) De kosten voor Kerkwetering (Wassende water) zijn opgenomen in het bestaande projectbudget, daarom blijft het aangevraagde budget in de voorjaarsrapportage over in 2025. -250 Voordeel 8.3 Wonen en bouwen Betreft resterend meerjarig projectbudget voor de omgevingswet. Dit voordeel zal als besteedbaar budget worden opgenomen in de voorjaarsrapportage 2026. -91 Voordeel 8.3 Wonen en bouwen In 2025 zijn weinig ontwikkelingen geweest in de koopgarant woningen en daarom is het budget niet volledig benut.
-37 Voordeel Diversen -66 Voordeel Totaal mutaties lasten -219 Voordeel Totaal mutaties baten en lasten -421 Voordeel Taakveld Mutatie reserves t.o.v. begroting 2025 Bedrag x € 1.000 voordeel - nadeel + Totaal mutaties reserves 0 55 PROGRAMMA 7 ALGEMENE INKOMSTEN Portefeuillehouder Thema Vincent Bos Financiën Omschrijving De taakvelden binnen het programma Algemene inkomsten zijn: Taakveld Omschrijving 0.5 Treasury Rente en dividenden 0.61/0.62 OZB OZB woningen en niet-woningen 0.64 Belasting overige Overige belastingen 0.7 Algemene Uitkering Algemene uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten Reserveringen / algemene stelposten Maatschappelijk effect 7.1 Houdbare Gemeentefinanciën: stabiele financiële (vermogens)positie. Resultaat/inspanning Status 7.1.1 Baten en lasten zijn reëel en structureel in evenwicht. Begroting 2025 is sluitend vastgesteld. De jaarrekening laat een positief resultaat zien. 7.1.1.1 Begroot en realiseer een structureel saldo van baten en lasten rond de nullijn. Begroting 2025 is sluitend. Tussentijds is er gestuurd bij Voorjaarsrapportage en Najaarsrapportage. 7.1.2 Het weerstandsvermogen is verbeterd (minimaal 1). Het weerstandsvermogen is verbeterd. Als gevolg van het positieve jaarresultaat verbeterd deze verder. 7.1.2.1 Financiële meevallers worden toegevoegd aan de Algemene Reserve.
Het positieve jaarresultaat wordt mogelijke bestemmingen toegevoegd aan de Algemene Reserve. 7.1.3 De reservepositie is verbeterd. Door het positieve jaarresultaat verbetert de reserve positie. 7.1.3.1 Maximale resultaten behalen op grondexploitaties op toekomstige bouwlocaties. Hierover wordt de gemeenteraad jaarlijks geïnformeerd door vaststelling van de MPG (Meerjarige Prognose Grondexploitaties). 7.1.4 De schuldquote is verlaagd richting signaalwaarde 130%. Door een verdere verbetering van de investeringsplanning (tijd, geld en capaciteit) wordt de schuldquote verlaagd. 7.1.4.1 Er worden minder nieuwe investeringen gedaan. Investeringen zijn beter afgestemd op beschikbare middelen en capaciteit. 7.1.4.2 / 7.1.5.2 Er wordt gezocht naar co-financiering. Er wordt actief gezocht naar co-financiering hetgeen het aantrekken van geldleningen verlaagd. 56 7.1.4.3 Investeringen realistischer in de tijd zetten (plannen). Door meer te werken teamplannen wordt de beschikbare capaciteit beter ingezet en afgestemd op het werk dat moet gebeuren. 7.1.5 De solvabiliteitsratio is verhoogd richting signaalwaarde 20%. Dooreen betere afstemming tussen beschikbare middelen en capaciteit wordt de solvabiliteit verhoogd. 7.1.4.2 / 7.1.5.2 Er wordt gezocht naar co-financiering. Er wordt actief gezocht naar co-financiering hetgeen het aantrekken van geldleningen verlaagd.
Maatschappelijk effect 7.2 Gezond financieel bewustzijn. Resultaat/inspanning Status 7.2.1 In raadsvoorstellen met financiële effecten wordt een dekkingsvoorstel opgenomen. Via de financiële toetsing van de voorstellen wordt hierin voorzien. 7.2.1.1 Instructies en voorlichting. Via de Groene Hart academie wordt voorlichting gegeven en cursussen aangeboden. 7.2.1.2 Toetsing van de voorstellen op naleving. De inrichting van het bestuursproces voorziet in de toetsing van de voorstellen. 7.2.2 De Financiële Verordening wordt nageleefd en gehandhaafd. De vastgestelde Financiële verordening geldt als toetsingskader voor de voorstellen die aan het college en raad worden voorgelegd. 7.2.2.1 Richtlijnen/instructies opstellen en personeel informeren/ voorlichten. Nieuw en zittend personeel worden actief en op aanvraag geïnfomeerd. 7.2.2.2 Toetsing op naleving van de financiële kaders. Interne processen voorzien in de toetsing op de naleving van de financiële kaders die zijn vastgesteld.
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2025 | Werkelijk 2025 | Verschil na wijziging Baten 0.5 Treasury | 45 | 120 | -75 0.61 OZB woningen | 2.298 | 2.302 | -4 0.62 OZB niet-woningen | 1.067 | 1.078 | -12 0.64 Belastingen overig | 33 | 22 | 11 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds | 22.070 | 21.775 | 295 0.8 Overige baten en lasten | 0 | 61 | -61 3.4 Economische promotie | 29 | 47 | -18 Totaal Baten | 25.542 | 25.405 | 137 Lasten 0.5 Treasury | 141 | 115 | 26 0.61 OZB woningen | 67 | 64 | 3 0.8 Overige baten en lasten | 57 | 343 | -286 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) | 0 | 0 | 0 Totaal Lasten | 265 | 523 | -257 Stortingen 0.10 Mutaties reserves | 4 | 0 | 4 Totaal Stortingen | 4 | 0 | 4 Gerealiseerd resultaat | 25.273 | 24.882 | 390 Verschillenanalyse Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: 57 58 Taakveld Omschrijving Mutatie baten t.o.v. begroting 2025 Bedrag voordeel - nadeel + 0.5 Treasury Saldo financieringsfunctie -51 voordeel 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 295 nadeel 0.8 Overige baten en lasten Onvoorzien - BTW suppleties voorgaande jaren -61 voordeel Diversen -46 voordeel Totaal mutaties baten 137 nadeel Taakveld Omschrijving Mutatie lasten t.o.v.
begroting 2025 Bedrag voordeel - nadeel + 0.5 Treasury Treasury -26 voordeel 0.8 Overige baten en lasten Onvoorzien - naheffingsaanslag BTW- compensatiefonds (BCF) 343 nadeel 0.8 Overige baten en lasten Reserveringen -57 voordeel Diversen -3 voordeel Totaal mutaties lasten 257 nadeel Totaal mutaties baten en lasten 394 nadeel Taakveld Mutatie reserves t.o.v. begroting 2025 Bedrag voordeel - nadeel + Diversen -4 Totaal mutaties reserves -4 voordeel PROGRAMMA 8 OVERHEAD Portefeuillehouder | Thema René van den Hoogen | Personeel en organisatie - Automatisering & Informatievoorziening Omschrijving Dit programma biedt inzicht in de overheadkosten van de gemeente Oudewater. Volgens de BBV | - regelgeving worden deze lasten (en baten) apart inzichtelijk gemaakt. Het betreft een meer financieel | - technisch programma waaraan geen specifieke programmadoelen zijn gekoppeld. Taakveld | Omschrijving 0.4 | Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van Overhead | medewerkers in het primaire proces: - leidinggeven primair proces (hiërarchisch) - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing - personeel en organisatie en organisatie- en formatieadvies - inkoop (incl.
aanbesteding en contractmanagement) - juridische zaken - bestuurszaken - informatievoorziening en automatisering - facilitaire zaken en huisvesting - documentaire informatievoorziening - managementondersteuning en secretariaten primair proces Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2025 | Werkelijk 2025 | Verschil na wijziging Baten 0.4 Overhead | 60 | 50 | 10 Totaal Baten | 60 | 50 | 10 Lasten 0.4 Overhead | 6.465 | 6.369 | 95 Totaal Lasten | 6.465 | 6.369 | 95 Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves | 174 | 0 | 174 Totaal Onttrekkingen | 174 | 0 | 174 Stortingen 0.10 Mutaties reserves | 12 | 0 | 12 Totaal Stortingen | 12 | 0 | 12 Gerealiseerd resultaat | -6.242 | -6.319 | 77 59 Verschillenanalyse Taakveld Omschrijving Mutatie baten t.o.v. begroting 2025 | Bedrag voordeel - nadeel + Diversen | 10 | nadeel Totaal mutaties baten | 10 | nadeel Taakveld Omschrijving Mutatie lasten t.o.v. begroting 2025 | Bedrag voordeel x | - € 1.000 | nadeel + 0.4 | Overhead | Algemene bestuursvoorlichting - Het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget | -57 | voordeel (€ 40.000) voor het amendement 'Doorpakken voor Hekendorp' (begrotingsraad 7 november 2025) is op deze plek in de begroting geland en in 2025 niet besteed. Het budget komt in 2026 alsnog beschikbaar ter ondersteuning van het Comité Red de Boezem.
Verder bleek het niet nodig om kosten voor het participatieplatform door te belasten aan projecten (totaal begroot €10.000). Alle kosten konden in 2025 gedekt worden uit het beschikbare algemene budget. 0.4 | Overhead | Overig | -38 | voordeel Taakveld | Mutatie lasten t.o.v. begroting 2025 | -95 voordeel Totaal mutaties baten en lasten | -85 voordeel Taakveld | Mutatie reserves t.o.v. begroting 2025 | Bedrag voordeel x | - € 1.000 | nadeel + 0.10 | Onttrekking | 174 | nadeel 0.10 | Storting | -12 | voordeel Totaal mutaties reserves | 162 | nadeel 60 BBV-INDICATOREN Inleiding Alle gemeenten zijn verplicht om een aantal specifieke beleidsindicatoren op te nemen in Begroting en Jaarrekening. Deze zogenaamde BBV-indicatoren gaan bijvoorbeeld over het aantal winkeldiefstallen, het schoolverzuim onder jongeren of het aantal nieuwgebouwde wonen. Samen geven ze een indruk van de prestaties van de gemeente op terreinen als veiligheid, onderwijs of woningbouw. De indicatoren zijn door het Rijk geselecteerd en reflecteren dus niet noodzakelijkerwijs de speerpunten van college en raad. Hieronder volgen de BBV-indicatoren. Ze zijn grofweg gegroepeerd per thema: 1) bedrijfsvoering/dienstverlening, 2) fysiek/ruimte, 3) sociaal. De gegevens zijn grotendeels afkomstig van Waarstaatjegemeente.nl, met per indicator een nadere bronvermelding.
Er is voor gekozen om waar mogelijk de cijfers over de afgelopen vijf jaar te laten zien, dus van 2021 tot en met 2025. In sommige gevallen zijn deze cijfers echter nog niet bekend, of enkel voor Nederland en niet voor Oudewater. In die gevallen staat er g.g. (geen gegevens) in de tabel. 1. Bedrijfsvoering/dienstverlening (programma's 1 en 7) Indicator | Eenheid | Bron | Locatie | 2021 2022 2023 | 2024 | 2025 Formatie | fte per 1.000 inwoners | Eigen | Oudewater | 0,2 | 0,2 | 0,2 | 0,2 | 0,2 gegevens Bezetting | fte per 1.000 inwoners | Eigen | Oudewater | 0,1 | 0,1 | 0,2 | 0,2 | 0,2 gegevens Apparaatskosten | € per inwoner | Eigen | Oudewater | 703 | 668 | 686 | 832 | 929 gegevens Externe inhuur | % van personeelskosten (incl.inhuur) | Eigen | Oudewater | 62,6 50,4 | 60,7 | 67,0 | 68,8 besteed aan inhuur | gegevens Overhead | % van totale lasten | Eigen | Oudewater | 16,4 15,9 | 18,7 | 17,8 | 18,8 gegevens Demografische druk | % inwoners jonger dan 20 én ouder dan 64 | CBS-ABF | Oudewater | 78,9 80,0 | 79,7 | 79,9 | 80,4 per 100 inwoners 20-65 jaar | Nederland | 70,1 70,3 | 70,3 | 70,4 | 70,7 Vernielingen en misdrijven | per 1.000 inwoners | CBS | Oudewater | 3,5 | 3,4 | 2,9 | 3,4 | 3,9 Nederland | 6,1 | 6,0 | 5,8 | 5,7 | 5,7 Diefstallen uit woning | per 1.000 inwoners | CBS | Oudewater | 2,0 | 1,5 | 1,5 | 1,0 | 2,4 Nederland | 1,4 | 1,4 | 1,3 | 1,2 | 1,2 Winkeldiefstallen |
per 1.000 inwoners | CBS | Oudewater | 0,0 | 0,0 | 0,5 | 0,5 | 0,5 Nederland | 1,8 | 2,3 | 2,5 | 2,2 | 2,1 Geweldsmisdrijven | per 1.000 inwoners | CBS | Oudewater | 2,0 | 2,5 | 1,5 | 2,0 | 2,4 Nederland | 4,4 | 4,5 | 4,2 | 4,4 | 4,6 Verwijzingen Halt | per 1.000 jongeren (12-17 jaar) | Halt | Oudewater | 7 | 3 | 7 | 15 | 8 Nederland | 8 | 8 | 9 | 9 | 10 Jongeren met jeugdreclassering | % van alle jongeren 12-23 jaar | CBS | Oudewater | gg | gg | gg | gg | gg Nederland | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 0,4 | gg Jongeren met een delict voor de | % van alle jongeren 12-21 jaar | CBS | Oudewater | gg | gg | gg | gg | gg rechter | Nederland | 1 | 1 | 1 | gg | gg Gemeentelijke woonlasten | Gemiddeld betaalde som van OZB, | COELO | Oudewater 1007 1106 1.140 1.245 1.270 eenpersoonshuishouden | reinigingsheffing en rioolheffing in € | Nederland | 733 | 823 | 860 | 928 | 957 Gemeentelijke woonlasten | Gemiddeld betaalde som van OZB, | COELO | Oudewater 1039 1162 1.201 1.275 1.298 meerpersoonshuishouden | reinigingsheffing en rioolheffing in € | Nederland | 810 | 905 | 942 1.014 1.050 61 2.
Fysiek/ruimte (programma 2, 4 en 6) Indicator | Eenheid | Bron | Locatie | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Omvang huishoudelijk | kg per inwoner | CBS | Oudewater | 142 | 136 | 131 | 148 | gg restafval | Nederland | 164 | 152 | 148 | 148 | gg Banen | per 1.000 inwoners (15-64 jaar) | CBS/LISA | Oudewater 733,6 764,3 794,6 800,4 | gg Nederland | 807,6 827,6 839,9 850,2 | gg Functiemenging | Verhouding tussen banen en woningen, >50 | CBS BAG/LISA | Oudewater | 51,7 | 52,5 | 53,3 | 53,0 | gg = meer banen dan woningen | Nederland | 53,4 | 53,9 | 54,3 | 54,5 | gg Vestigingen van | per 1.000 inwoners (15-64 jaar) | LISA | Oudewater 211,2 220,2 228,4 230,7 | gg bedrijven | Nederland | 165,5 174,4 183,1 191,4 | gg Hernieuwbare | % van totale elektricieit | waarstaatjegemeente.nl Oudewater | 17,6 | 28,2 | gg | gg | gg elektriciteit | Nederland | 24,9 | 32,5 | gg | gg | gg Nieuw gebouwde | Aantal per 1.000 woningen | BAG | Oudewater | 0,7 | 9,2 | 13,2 | 25,3 | gg woningen | Nederland | 8,9 | 9,3 | 9,1 | 8,4 | gg 3.
Sociaal (programma's 3 en 5) Indicator | Eenheid | Bron | Locatie | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Netto arbeidsparticipatie | % van de werkende | CBS | Oudewater | 73,4 | 74,9 | 75,7 | 76,2 | gg beroepsbevolking (15-75 jaar) | Nederland | 70,4 | 72,2 | 73,1 | 73,2 | gg Werkloze jongeren | % onder 16-22-jarigen | CBS | Oudewater | gg | gg | gg | gg | gg Nederland | 2 | 1 | 2 | 2 | gg Kinderen in uitkeringsgezin | % kinderen tot 18 jaar | CBS | Oudewater | 4 | 4 | 4 | 4 | gg Nederland | 6 | 6 | 6 | 6 | gg Personen met een bijstandsuitkering | per 10.000 inwoners | CBS | Oudewater 148,0 128,0 117,7 117,4 115,9 Nederland | 349,5 297,9 280,7 280,4 281,2 Lopende re-integratievoorzieningen | per 10.000 inwoners (15-64 jaar) | CBS | Oudewater 174,7 175,5 158,6 159,1 | gg Nederland | 197,7 197,7 191,5 203,1 | gg Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | CBS | Oudewater | 10,3 | 10,3 | 10,6 | 11,2 | gg Nederland | 13,2 | 13,5 | 13,9 | 14,0 | gg Jongeren met jeugdbescherming | % van alle jongeren tot 18 jaar | CBS | Oudewater | 1,2 | 0,7 | 0,9 | 0,8 | gg Nederland | 1,2 | 1,2 | 1,1 | 1,0 | gg Cliënten met een | per 10.000 inwoners | CBS GMSD | Oudewater | 540 | 510 | 510 | 540 | 480 maatwerkvoorziening Wmo | Wmo | Nederland | 702 | 710 | 720 | 660 | gg Niet-sporters | % bevolking 18+ die minder dan 1x | GGD/RIVM/CBS | Oudewater | gg | 47,8 | gg | 42,1 | gg per week
sport | Nederland | gg | 46,4 | gg | 42,5 | gg Voortijdig schoolverlaters zonder | % deelnemers aan onderwijs | DUO/Ingrado | Oudewater | 1,1 | 0,9 | 1,8 | 1,0 | gg startkwalificatie (vsv-ers) | Nederland | 1,9 | 2,4 | 2,3 | 2,3 | gg Absoluut verzuim | Aantal niet ingeschreven | DUO/Ingrado | Oudewater | gg | gg | gg | gg | gg leerplichtigen per 1.000 leerlingen | Nederland | 2,7 | 4,2 | 6,3 | 6,7 | gg Relatief verzuim | Aantal leerplichtigen met veelvuldig | DUO/Ingrado | Oudewater | 13 | 14 | 17 | 11 | gg verzuim per 1.000 leerlingen | Nederland | 20 | 24 | 27 | 28 | gg 62 63 PARAGRAFEN PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN 1. Wat is het doel van deze paragraaf? Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid voor en de inkomsten uit lokale heffingen in 2025. Hieronder volgt eerst een uitleg van de drie verschillende soorten heffingen en een aantal wettelijke kaders die daarbij gelden. Daarna staat een financieel overzicht van de opbrengsten uit de lokale heffingen met vervolgens nadere aandacht voor de verschillende belastingen, heffingen en rechten. Tot slot volgt de lokale lastendruk, die laat zien wat een inwoner in 2025 betaalde aan de drie belastingen met de hoogt e opbrengsten, en een financiële vergelijking met een aantal andere gemeenten. 2. Wettelijk en gemeentelijk kader Inwoners en bedrijven betalen voor drie soorten gemeentelijke belastingen: 1.
Belastingen: betalingen waar de gemeente geen directe dienst of voorziening tegenoverstelt. Voorbeelden zijn de OZB en de parkeerbelasting. 2. Heffingen: betalingen voor specifieke taken of voorzieningen van de gemeente. Voorbeelden zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. 3. Rechten: betalingen voor individuele diensten of producten van de gemeente (zoals een paspoort of bouwvergunning). Voorbeelden zijn de leges burgerzaken en de omgevingsvergunningen. Elke belasting bestaat uit een groot aantal verschillende tarieven. Zo vallen onder de noemer ‘parkeerbelasting’ niet alleen parkeertarieven per zone, maar bijvoorbeeld ook tarieven voor verschillende typen parkeervergunningen. Bij ‘leges burgerzaken’ gaat het bijvoorbeeld om de tarieven voor huwelijksvoltrekking, variërend per dag of tijdstip, of tarieven voor het aanvragen van een paspoort. De verschillende tarieven zijn op 11 december 2025 vastgelegd in de belastingverordening en te vinden via Gemeenteraad 11 december 2025 20:00:00, Gemeente Oudewater. Voor deze belastingen gelden een aantal landelijke en lokale bepalingen. • Heffingen en rechten mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Dit betekent dat de gemeente niet meer inkomsten uit de heffing of het recht mag ontvangen dan de kosten die ze ervoor maakt. Bij belastingen mag dit wel, en is de gemeente vrij om te bepalen waar ze de opbrengsten voor gebruikt.
• De gemeente heeft bepaald dat heffingen en rechten in principe 100% kostendekkend zijn. Doel is dus om gemaakte kosten zoveel mogelijk te compenseren met inkomsten. Dit is vastgelegd in de Financiële Verordening. Uitzondering zijn een aantal leges voor burgerzaken die een maximum wettelijk tarief kennen, zoals rijbewijzen en reisdocumenten. 100% kostendekkendheid is daardoor niet haalbaar. • De gemeente heeft bij rechten de mogelijkheid tot kruissubsidiëring. Zoals gezegd vallen belastingen uiteen in verschillende tarieven. Rechten vallen uiteen in bepaalde typen, ‘groepen’ genoemd. Kruissubsidiëring betekent dat de gemeente voor een recht meer mag ontvangen dan het uitgeeft, zolang het geheel van die groep r echten maar onder de 100% blijft. De opbrengst uit het verstrekken van paspoorten kan bijvoorbeeld op 120% liggen, zolang de gemeente dit compenseert met lagere opbrengsten uit de leges voo r de burgerlijke stand. Momenteel is hier in Oudewater echter geen sprake van. Bij alle heffingen liggen de opbrengsten namelijk lager dan de kosten. • Inwoners die leven onder 100% van de bijstandsnorm kunnen kwijtschelding aanvragen van de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De gemeente heeft ervoor gekozen om hiermee de norm van het Rijk te volgen. Dit is vastgelegd in de Leidraad Invorderingswet 1990.
• | De gemeente is verplicht om in de hele Begroting | overheadkosten op dezelfde manier toe te rekenen. Ook de berekening tussen lokale heffingen onderling moet dus hetzelfde zijn. In Oudewater is ervoor gekozen om overhead te berekenen op basis van de loonkosten (exclusief inhuur) van alle posten buiten de overhead. Dit komt neer op een percentage van 60% | . Voor elke € 100 aan personele inzet voor een heffing komt er dus € | 60 aan overheadkosten bij. 3. Geraamde opbrengsten De tabellen hieronder geven per belasting voor 2025 aan: 1. | Hoe hoog de gemeentelijke lasten waren. Deze zijn uitgesplitst naar taakveld. 2. | Hoe hoog de gemeentelijk baten waren. 3. | Wat de kostendekkendheid is. Bedragen x € 1.000 Belastingen en heffingen | Baten | Baten | Baten | Baten rekening | begroting | begroting | rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 A. Belastingen 1 Eigenaren woningen | 2.308 | 2.298 | 2.228 | 2.202 Eigenaren niet-woningen | 656 | 645 | 633 | 624 Gebruikers niet-woningen | 441 | 422 | 417 | 409 2 Precariobelasting | 22 | 33 | 33 | 51 3 Toeristenbelasting | 47 | 29 | 29 | 29 Subtotaal A Belastingen | 3.474 | 3.427 | 3.340 | 3.315 B. Bestemmingsheffingen 1 Afvalstoffenheffing | 1.421 | 1.408 | 1.408 | 1.280 2 Rioolheffing | 2.153 | 2.133 | 2.133 | 1.678 Subtotaal B Bestemmingsheffingen | 3.574 | 3.541 | 3.541 | 2.958 C.
Rechten 1 Leges burgerzaken | 243 | 194 | 194 | 137 2 Begrafenisrechten | 10 | 4 | 4 | 21 3 Marktgelden | 22 | 28 | 28 | 23 4 Bruggelden | 16 | 13 | 13 | 11 5 Omgevingsvergunningen | 427 | 398 | 398 | 360 Subtotaal C Rechten | 718 | 637 | 637 | 552 Totaal | 7.766 | 7.605 | 7.518 | 6.825 3A. Belastingen Ad 1 OZB De OZB (Onroerendezaakbelasting) is een belasting op onroerende zaken, zoals woningen, bedrijfspanden en percelen. Er zijn drie verschillende tarieven: één voor woningen, één voor de eigenaren van niet- woningen (bijvoorbeeld een bedrijf) en één voor de gebruikers van niet-woningen (bijvoorbeeld de huurder van een kantoorruimte). De hoogte van de belasting wordt vervolgens berekend op basis van de geschatte markwaarde (WOZ-waarde) van het onroerend goed op 1 januari 2024. 64 Bij een WOZ-waarde van € 300.000 en een tarief van 0,1% zou de OZB bijvoorbeeld € 300 bedragen. In de onderstaande tabel zijn de OZB-tarieven 2025 en 2024 opgenomen. De tarieven 2025 worden geheven als percentage van de WOZ-waarde per 1 januari 2024.
Tarief OZB | Werkelijk | Begroting | Werkelijk 2025 | 2025 | 2024 1 Woningen a Eigenaren | 0,1163% | 0,1184% | 0,1195% 2 Niet-woningen a Eigenaren | 0.3405% | 0,3422% | 0,3289% b Gebruikers | 0,2693% | 0,2706% | 0,2601% Opbrengst OZB: Bedragen x € 1.000 Taak- | Baten | Baten | Baten | Baten veld | rekening | begroting | begroting | rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 0.61 | Eigenaren woningen | 2.308 | 2.298 | 2.228 | 2.202 0.62 | Eigenaren niet-woningen | 656 | 645 | 633 | 624 0.62 | Gebruikers niet-woningen | 441 | 422 | 417 | 409 Totaal | 3.405 | 3.365 | 3.278 | 3.235 De opbrengsten van de OZB zijn iets hoger dan begroot, dit wordt met name veroorzaakt door een hogere waardeontwikkeling. Bij de berekening van de tarieven is een schatting gemaakt van de waardeontwikkeling. De definitieve waardeontwikkeling is uiteindelijk hoger geworden. Daarnaast zijn er minder bezwaren toegekend dan waarmee bij de begroting rekening is gehouden. Ad 2 Precariobelasting Precariobelasting is een belasting op het gebruik van openbare gemeentegrond. De belasting geldt bijvoorbeeld voor terrassen, reclameborden, kabels en leidingen. Bedragen x € 1.000 Taak- | Baten | Baten | Baten | Baten veld | rekening | begroting | begroting | rekening 2025 | na wijz.
| 2025 | 2024 2025 0.64 | Opbrengst | 22 | 33 | 33 | 23 Ad 3 Toeristenbelasting Toeristenbelasting is een belasting op betaalde overnachtingen in Oudewaterse hotels, campings of andere accommodaties. De belasting geldt niet voor inwoners van de gemeente zelf. De hogere opbrengst wordt veroorzaakt door meer overnachtingen in de gemeente dan waarmee in eerste instantie is gerekend. Dit komt mede door het overstappen naar een nieuwe software, waardoor meer aanvragen worden geregistreerd. 65 Bedragen x € 1.000 Taak- | Baten | Baten | Baten | Baten veld | rekening | begroting | begroting | rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 3.4 | Opbrengst | 47 | 29 | 29 | 43 3B. | Bestemmingsheffingen Ad 1 Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een belasting over het inzamelen en verwerken van afval. Onderstaande tabel geeft een overzicht van baten en lasten afvalstoffenheffing. Wanneer de baten hoger zijn dan de lasten, wordt het meerdere in de voorziening afvalstoffenheffing gestort. Bedragen x € 1.000 Taak- | Rekening 2025 | Baten | Begroting 2025 | Baten veld | begroting | rekening na wijz.
| 2024 2025 Lasten 7.3 | Afval | 1.288 | 1.395 | 1.395 | 1.289 2.1 | Verkeer en vervoer | 0 | 0 | 0 | 0 6.3 | Inkomensregelingen | 29 | 31 | 31 | 27 btw-lasten te verhalen op btw-compensatiefonds | 225 | 252 | 252 | 236 Storting in de Voorziening afvalstoffenheffing is + | 106 | -91 | -91 | 118 Totale lasten | 1.648 | 1.587 | 1.587 | 1.670 Baten 7.3 | Afvalstoffenheffing inclusief ledigingen | 1.421 | 1.408 | 1.408 | 1.482 7.3 | Overige baten | 227 | 179 | 179 | 188 7.3 | Totale baten | 1.648 | 1.587 | 1.587 | 1.670 Saldo | 0 | 0 | 0 | 0 Kostendekkendheidsgraad | 100% | 100% | 100% | 100% Dit resulteert in de volgende mutaties van de voorziening afvalstoffenheffing: Stand per 1-1-2025 | € 382.000 2025 storting | € 106.000 2024 storting | € 118.080 Ad 2 Rioolheffing De rioolheffing is een belasting over de drie gemeentelijke watertaken: 1. | Het inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater; 2. | Het inzamelen, transporteren en verwerken van hemelwater; 66 3. | Het tegengaan van nadelige gevolgen van grondwater. Onderdeel van de watertaken rondom hemelwater en grondwater is ook het nemen van maatregelen voor de uitvoering van de thema’s wateroverlast en droogte. Om uitvoering te geven aan de verschillende thema’s en watertaken is, onder andere, het Programma Klimaatbestendige Openbare Ruimte (KbOR) opgericht.
Meer informatie over KbOR, de verantwoordelijkheid en maatregelen die de gemeente neemt, en het beleidskader vindt u in het Actieplan Klimaatbestendig Oudewater 2050. In 2024 heeft de gemeenteraad een nieuwe stijging van de rioolheffing vastgesteld voor de periode 2025-2030. Voor de vervanging en het beheer en onderhoud van de riolering zijn aanvullende investeringen noodzakelijk. Het gevolg hiervan is dat de voorziening Riolering ook de komende periode zal toenemen om latere investeringen te dekken. Bedragen x € 1.000 Taak- veld | rekening | begroting | begroting | rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 Lasten 7.2 | Riolering | 1.236 | 1.278 | 1.326 | 1.117 2.1 | Verkeer en vervoer | 0 | 0 | 0 | 0 2.4 | Economische havens en waterwegen | 150 | 168 | 168 | 151 btw exploitatie en op investeringen | 182 | 204 | 204 | 200 Storting in de voorzienig riolering is + | 640 | 489 | 441 | 544 Totale lasten | 2.208 | 2.139 | 2.139 | 2.012 Baten 7.2 | Doorberekende kosten huisaansluitingen | 55 | 6 | 6 | 22 7.2 | Rioolheffingen woningen | 2.153 | 2.133 | 2.133 | 1.990 Totale baten | 2.208 | 2.139 | 2.139 | 2.012 Saldo (=mutatie reserve; min = onttrekking) | 0 | 0 | 0 | 0 Kostendekkendheidsgraad | 100% | 100% | 100% | 100% Dit resulteert in de volgende mutaties van de voorziening riolering conform raadsbesluit GWP Oudewater 2020-2024: Stand per 1-1-2025 | € 5.238.000 2025 storting | €
| 640.000 2024 storting | € | 544.206 Gemeente Oudewater heeft gekozen voor een grote stijging van de rioolheffing in de periode van 2020 | – 2023, zodat de rioolheffing daarna nagenoeg gelijk kan blijven. Echter bleken er nieuwe aanvullende investeringen noodzakelijk voor de vervanging, beheer en onderhoud van de riolering. In 2024 heeft de gemeenteraad een nieuwe stijging van de rioolheffing vastgesteld conform raadsbesluit Uitgangspuntennotitie programma Gemeentelijk Water en Klimaatbestendig 2025 | -2029. Het gevolg hiervan is dat de voorziening Riolering ook de aankomende periode zal toenemen om latere investeringen te dekken. 3C. Rechten In de onderstaande tabellen is voor de verschillende rechten opgenomen wat de begrote baten en lasten zijn en wat de kostendekkendheid is. 67 Ad 1 Leges burgerzaken De leges burgerzaken zijn belastingen op gemeentelijke diensten zoals paspoorten en reisdocumenten. Sommige leges zijn niet voor 100% kostendekkend omdat er voorgeschreven wettelijke tarieven zijn. Voorbeelden hiervan zijn uittreksels burgerlijke stand, reisdocumenten en rijbewijzen. Bedragen x € 1.000 Taak- | Rekening 2025 | Begroting | Begroting | Rekening 2024 veld | incl.wijz.
| 2025 2025 Lasten 0.2 | Burgerzaken | 570 | 530 | 530 | 553 Totale lasten | 570 | 530 | 530 | 553 0.2 | Baten | 243 | 194 | 194 | 225 Saldo | -327 | -336 | -336 | -328 Kostendekkendheidsgraad | 43% | 37% | 37% | 41% Verklaring verschil: Ad 2 Begrafenisrechten Begrafenisrechten zijn belastingen op het gebruik van een gemeentelijke begraafplaats, inclusief de onderhoudskosten die daarmee samen gaan. Bedragen x € 1.000 Taak- veld | rekening begroting begroting rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 Lasten 7.5 | Begraafplaatsen | 22 | 37 | 37 | 2 7.5 | Baten | 10 | 4 | 4 | 7 Saldo | -12 | -33 | -33 | 5 Kostendekkendheidsgraad | 45% | 11% | 11% | 350% nb: in 2025 is in de kadernota eenmalig 35 k toegekend. Dat is niet gebruikt. Verklaring verschil: 68 Bedragen x € 1.000 Taak- veld | rekening | begroting | begroting | rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 Lasten 3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 39 | 45 | 47 | 52 Totale lasten | 39 | 45 | 47 | 52 Baten 3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 22 | 28 | 28 | 23 Totale baten | 22 | 28 | 28 | 23 Saldo | -17 | -17 | -19 | -29 Kostendekkendheidsgraad | 56% | 62% | 60% | 44% Ad 4 Bruggelden Voor iedere doorvaart van de Hoenkoopse brug wordt € 3 per vaartuig gerekend. Met de opbrengst hiervan wordt een deel van de brugbediening door medewerkers van Ferm Werk bekostigd.
Bedragen x € 1.000 Taak- veld | rekening begroting begroting rekening 2025 | na wijz. | 2025 | 2024 2025 Lasten 2.1 | Verkeer en vervoer | 87 | 49 | 49 | 48 Totale lasten | 87 | 49 | 49 | 48 2.4 | Baten | 16 | 13 | 13 | 13 Saldo | -71 | -36 | -36 | -35 Kostendekkendheidsgraad | 18% | 27% | 27% | 27% nb : Hogere lasten ivm extra onderhoud aan de Hoenkoopse brug. De uurtarieven voor brugbediening voor medewerkers van Ferm Werk zijn in 2025 bijna verdubbeld. Hierdoor zijn de uitgaven fors hoger geweest dan begroot Ad 5 Omgevingsvergunningen Onder de naam ‘omgevingsvergunningen’ heft de gemeente een belasting op activiteiten in de fysieke leefomgeving. Het gaat bijvoorbeeld om bouw, sloop of bomenkap. Binnen het taakveld omgevingsvergunning is de kostendekkendheid afhankelijk van de baten. In 2024 waren de inkomsten uit leges lager dan begroot - ingeschat, maar zijn de lasten gelijk gebleven. De kostendekkendheid voor 2024 is hierdoor nagenoeg 100%. Voor 2025 is deze 83% 69 Bedragen x € 1.000 Taak- | Rekening 2025 | Begroting | Begroting | Rekening 2024 veld | incl.wijz. | 2025 2025 Lasten 8.3 | Wonen en bouwen | 512 | 524 | 526 | 514 Totale lasten | 512 | 524 | 526 | 514 Baten 8.3 | Wonen en bouwen | 427 | 398 | 398 | 523 Totale baten | 427 | 398 | 398 | 523 Saldo | -85 | -126 | -128 | 9 Kostendekkendheidsgraad | 83% | 76% | 76% | 102% 4.
Lokale lastendruk De lokale lastendruk geeft weer wat een inwoner in 2025 betaalde voor de drie belastingen met de hoogte opbrengsten vergeleken met 2024. De bedragen zijn gebaseerd op een fictief huishouden in een woning met een gemiddelde waarde voor het belastingjaar 2025 van 441.000. Eventuele kwijtschelding van de afvalstoffenheffing is hierin niet meegerekend. Hetzelfde geldt voor de indexeringspercentages. Bedragen x € 1.000 Werkelijk | Begroot | Werkelijk meerpersoons | meerpersoons | meerpersoons 2025 | 2025 | 2024 1 OZB | 512 | 522 | 501 2 Rioolheffing | 409 | 409 | 382 3 Afvalstoffenheffing | 317 | 343 | 322 Totaal | 1.238 | 1.274 | 1.205 5. Vergelijking met andere gemeenten Onderstaande tabel geeft weer hoeveel inwoners van Oudewater in 2025 betaalden voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing in vergelijking met een aantal andere gemeenten. Belastingsoort 2025 | Oudewater | Woerden | Bodegraven- | Montfoort | De Ronde Reeuwijk | Venen OZB woningen | 0,1163% | 0,1162% | 0,1242% | 0,1099% | 0,0726% OZB niet-woningen | 0.6098% | 0,6609% | 0,6792% | 0,6984% | 0,4898% Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden | € 268 | € 279 | € 277 | € 244 | € 288 Meerpersoonshuishouden | € 317 | € 348 | € 340 | € 398 | € 388 Rioolheffing | € 409 | € 315 | € 368 | € 322 | € 244 70 PARAGRAAF 2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING 1.
Wat is het doel van deze paragraaf? Deze paragraaf beschrijft in hoeverre de gemeente in staat is om risico’s op te vangen. Hiertoe gaat de paragraaf in op de ingeschatte risico’s (het risicoprofiel) en de beschikbare financiële buffer om deze risico’s op | te | vangen | (de | weerstandscapaciteit). | Op | basis | van | deze | getallen | kan | vervolgens | het weerstandsvermogen van de gemeente worden berekend. Daarnaast gaat deze paragraaf in op een aantal financiële kengetallen. Samen geven deze inzicht in de brede financiële positie van de gemeente. Oftewel: hoe financieel gezond de gemeente is. 2. Wettelijk kader en gemeentelijk beleid Het meest relevante wettelijke kader voor deze paragraaf is het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze beschrijft dat de paragraaf minimaal in moet gaan op de weerstandscapaciteit, de risico’s en het beleid hierover, evenals een aantal kengetallen en hun onderlinge verhouding. Verder heeft de gemeente te maken met het toezicht van de provincie. Aan de hand van deze paragraaf beoordeelt de provincie of het lichte ‘repressief toezicht’ afdoende is of dat het zware ‘preventief toezicht’ vereist is. In het laatste geval gaat de geme | ente niet langer volledig zelf over haar uitgaven, maar is voor alle grote uitgaven toestemming van de provincie nodig. In Nederland gebeurt dit zelden.
In de Financiële Verordening staat hoe de gemeente Oudewater omgaat met risico’s en het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit De gemeente heeft een financiële buffer om risico’s op te vangen: de beschikbare weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit per eind 2025 is iets hoger dan per eind 2024, Dit komt door twee zaken: ten eerste zijn de positieve resultaten van 2024 toegevoegd aan de reserves. Aan de andere kant is er nu meer 'ruimte' om belastingen te verhogen . Dit komt doordat het OZB-percentage in Oudewater iets verlaagd is t.o.v. 2024, terwijl het landelijk vastgestelde 'redelijk peil' juist iets verhoogd is. Bedragen x € 1.000 | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Rekening 2024 | Begroting 2025 Algemene reserve | incidenteel | 8.703 | 8.877 | 7.806 | 7.863 Reserve Sociaal Domein | incidenteel | 450 | 450 | 450 | - Stille reserves | incidenteel | - | - | - | - Onvoorzien | structureel | - | - | - | - Onbenutte belastingcapaciteit | structureel | 700 | 700 | 264 | 264 Totaal | Totaal | 9.853 | 10.027 | 8.520 | 8.127 De weerstandscapaciteit bestaat uit een aantal onderdelen: • | De algemene reserve is het deel van het eigen vermogen dat de gemeente zonder beperkingen kan | gebruiken | om | tegenvallers | op | te | vangen. | Dit | vormt | het | grootste | deel | van | de weerstandscapaciteit van Oudewater.
Hieronder vallen dus niet de bestemmingsreserves waarvoor in de Begroting een specifiek doel is opgenomen. 71 • | De reserve Sociaal Domein is bedoeld ter dekking van eventuele tegenvallers in het sociaal domein. Omdat deze risico's ook mee worden genomen in het overzicht van de geïnventariseerde risico's, kan deze reserve ook meegenomen worden bij de bepaling van de weerstandscapaciteit. Er | is namelijk nog geen concrete bestemming voor dit geld. • | Sommige bezittingen van de gemeente zijn meer waard dan hoe ze in de boekhouding zijn opgenomen. De meerwaarde van die bezittingen heten stille reserves. De gemeente Oudewater waardeert deze vanwege hun speculatieve karakter op 0. • | Het is een mogelijkheid om een post onvoorzien in de Begroting op te nemen ter dekking van onvoorziene begrotingsuitgaven. De gemeente Oudewater kiest hier niet voor. • | Onbenutte belastingcapaciteit is het bedrag dat de gemeente kan verkrijgen door de OZB naar 120% van het landelijk gemiddelde te verhogen. Dit niveau wordt het 'redelijk peil' genoemd. Dit is in lijn met de artikel 12-norm van het Rijk die gebruikt wordt als een gemeente in zware financiële problemen komt. Onderstaande tabel laat de nadere berekening van dit bedrag zien. Uit het overzicht blijkt dat er aanzienlijk meer incidentele dan structurele dekking is.
Dat is geen probleem: de gemeente kan ook structurele risico’s dekken vanuit incidentele budgetten. Dit gebeurt door structurele risico’s dubbel mee te laten tellen bij de berekening. De insteek is dat de impact van een risico gaandeweg afneemt doordat de gemeente maatregelen neemt. De impact is dan in het eerste jaar 100%, in het tweede jaar 75%, in het derde jaar 25% en in het vierde jaar 0. Bij elkaar is dit 200%: vandaar het ‘dubbel’ mee laten tellen. Via deze route kan de gemeente dus ook structurele risico’s dekken vanuit incidentele budgetten. Bedragen x € 1.000 | Baten begroting 2026 | Tarief OZB | Totale WOZ-waarde Eigenaren woningen | 2.383 | 0,1087% | 2.192.272 Eigenaren niet-woningen | 673 | 0,3439% | 195.696 Gebruikers niet-woningen | 446 | 0,2756% | 161.829 Totale baten | 3.502 | 2.549.797 Art.12-norm | 0,1648% Maximale baten (0,1648% x totale WOZ-waarde) | 4.202 Onderdekking rioolheffing | - Onderdekking afvalstoffenheffing | - Onbenutte ruimte (maximale totale baten) | 700 Risico's Deze paragraaf biedt inzicht in het risicoprofiel van de gemeente. Dit is het geschatte totaalbedrag aan risico’s dat de gemeente loopt. Het risicoprofiel per eind 2025 van Oudewater ligt in lijn met de risico-inventarisatie zoals deze bij de Begroting 2026 is opgesteld.
Het risico inzake urenschrijven is iets verlaagd, terwijl de risico's in de ontwikkeling van de Algemene Uitkering juist iets hoger wordt ingeschat. Onderstaande tabel toont de belangrijkste geïnventariseerde risico’s. Dit zijn risico’s die ook na toepassing van beheersmaatregelen worden ingeschat op € 100.000 of meer én waarvoor niet al een voorziening of reserve bestaat. Samen vertegenwoordigen ze 98% van het totaal. De risico’s kleiner dan € 100.000 zijn als aparte regel onderaan de tabel opgenomen. Risico | Omschrijven als | Geschatte kans van voorkomen Zeer klein | Zeer onwaarschijnlijk | 5% Klein | Onwaarschijnlijk | 25% Gemiddeld | Aannemelijk | 50% Groot | Waarschijnlijk | 75% Zeer groot | Zeer waarschijnlijk | 95% Per risico is de maximale financiële impact en de kans dat het risico zich kan voordoen ingeschat. 72 Het weerstandsvermogen dient om risico’s af te dekken waarvoor nog geen voorziening is getroffen of waarvoor geen verzekering is afgesloten. De risico’s zijn navolgend gekwantificeerd en toegelicht. Program- | Omschrijving | Toelichting | Beheersmaatregel | Maat- | Impact | Kans I/S Kans x ma | regel | (Bedrag | * | omvang uitge- | x | (Bedrag voerd | € 1.000) | x € 1.000) 6 | Grondexploitaties | Binnen de grondexploitaties | Projectbeheersing van de | Ja | 0 bestaan risico's op o.a.
| grondexploitaties, sturing op de kostenstijgingen, lagere | (financiële) uitkomst. opbrengsten en langere exploitatieperiodes. In het MPG (Meerjarenperspectief Grondbedrijf) zijn deze risico's via een Monte Carlo simulatie berekend. (n.b. omdat er op dit moment maar één lopende grondexploitatie is, Tappersheul, met een verwachte ruim positieve uitkomst, is het risico op nihil gesteld). 2 en 6 | Urenschrijven | In de begroting rekenen wij met | Opstellen teamplannen, sturing | Nee | 100 | 75% | S | 150 een bepaald aantal uren dat | op declarabele uren en herijking declarabel is op investeringen, | van werkzaamheden. kostenverhaal en projecten. Het risico is aanwezig dat minder declarabele uren gemaakt worden dan begroot. 3 | Maatwerk jeugd | Toenemende kosten jeugdzorg | Beheersing via periodieke | Ja | 400 | 50% | S | 400 Doordat jeugdzorgtaken ‘open | monitor sociaal domein. Bij einde regelingen’ zijn, is geen | afwijkingen worden zo mogelijk zekerheid te krijgen en geen | maatregelen getroffen om de grens te stellen aan het aantal | kostenstijging te beperken. aanvragen voor ondersteuning. Een specifieke oorzaak voor dit risico is dat andere organisaties dan de gemeenten (mn SAVE en de huisartsen) jeugdigen kunnen indiceren voor hulpverlening. Ook speelt hier de beperkte beschikbaarheid van aanbieders een rol, wat een opwaarts effect kan hebben op de tarieven.
3 | WMO | Toenemende kosten door | Mogelijke maatregel in het | Nee | 400 | 50% | S | 400 vergrijzing en door de | volume van de verstrekking, aanzuigende werking door het | aantal uur per week dat abonnementstarief. | Huishoudelijke hulp verstrekt wordt. Onderzoeken welke ruimte de wet biedt. Andere maatregelen onderzoeken met sociaal team. 2 | IBOR - Riolering | IBOR budgetten zijn mogelijk | Het mogelijk aanvullend | Ja | 200 | 75% | S | 300 ontoereikend bij noodzakelijk | benodigde onderhoudsbudget onderhoud. | kan worden bijgeraamd in de begroting of tussentijdse P&C producten. Binnen de afspraken met de raad is hiervoor ruimte. 7 | Gemeentefonds | Vanaf 2023 heeft een | Geen beheersmaatregel, wel | Nee | 200 | 50% | S | 200 herverdeling van het | periodieke monitoring bij gemeentefonds plaatsgevonden, | verschijnen nieuwe circulaires. waarbij wij nadeelgemeente zijn. Hierdoor is van 2023-2025 de algemene uitkering in 3 stappen verhoogd met uiteindelijk structureel € 37,50 per inwoner. Op dit 'plafond' werd het voordeel bevroren t/m 2026 om de effecten nader te analyseren. Door nieuwe analyses op het verdelingsmodel kan een 73 Program- | Omschrijving | Toelichting | Beheersmaatregel | Maat- | Impact | Kans I/S Kans x ma | regel | (Bedrag | * | omvang uitge- | x | (Bedrag voerd | € 1.000) | x € 1.000) voordelig of nadelig effect ontstaan.
5 | Zwembad | Hogere kosten voor nieuw | Afspraken met SBZO | Nee | 400 | 50% | I | 200 zwembad door gestegen prijzen en vertraging project 7 | Wethouderspensioenen De benodigde voorziening voor | Geen | Nee | 160 | 50% | S | 160 wethouderspensioenen wordt actuarieel berekend en is sterk afhankelijk van de renteontwikkelingen. Een rentedaling kan zorgen dat een aanvullende storting nodig is om de voorziening voor wethouderspensioenen weer op het benodigde niveau te krijgen. 2 | IBOR - Meldingen | De toename in meldingen | 1. Maatregelen voor het inlopen | Nee | 80 | 75% | S | 120 Openbare Ruimte | hebben een negatief effect op de | van achterstanden in onderhoud effectieve inzet van middelen en | per beheerdiscipline. personeel. Inzet van geld en | 2. Communicatie over capaciteit voor meldingen heeft | vertragingen en een negatief effect op de | capaciteitsproblemen, om beschikbare middelen voor | dubbele meldingen te regulier onderhoud. | voorkomen.
3 | Werk en inkomen | Doordat de door de gemeente | * Adequaat begroten door zowel | Ja | 120 | 50% | S | 120 uitgevoerde taken op het gebied | Ferm Werk als gemeente van werk & inkomen ‘open einde | * juiste ervaringscijfers genereren regelingen’ zijn, is geen | * prognoses opstellen zekerheid te krijgen en geen | * juiste informatie verwerven over grens te stellen aan het aantal | arbeidsmarktontwikkelingen en aanvragen om voor een uitkering | instroom statushouders in aanmerking te komen. | * actuele budgetoverzichten Daarnaast wordt begroot op | bijhouden basis van een BUIG-budget dat | * krachtige inzet op wij van het rijk ontvangen in april | uitstroombeleid via van het voorgaande jaar. Dit | prestatieafspraken en de wordt nadien nog 3x bijgesteld | opgaven werk & inkomen en tot het definitieve bedrag. Dit kan | integratie statushouders zowel positief als negatief | * scherpe analyse van de uitvallen. | kwartaalrapportages van FermWerk 1 | Personeel en | Kwalitatieve en/of kwantitatieve | Constante aandacht van het | Ja | 80 | 50% | S | 80 Organisatie | mismatch tussen gevraagde | management voor omvang en de omvang en competenties van de | kwaliteit van de formatie en formatie ten opzichte van de | sturing op inhuur. aanwezige omvang en | Opleidingsmogelijkheden bieden, competenties. Ook ziekteverzuim | zoals via de Groene Hart leidt tot hogere uitval van | academie.
medewerkers. Dit kan ook leiden tot hoge kosten voor inhuur. 7 | Rente | Bij crisis/ inflatie is er kans op | Temporiseren of verminderen | Nee | 80 | 50% | S | 80 een rentestijging hetgeen | van investeringen en/of uitgaven. gevolgen heeft voor de begroting 1 | Continuiteit ICT | Externe aanvallen (Hacking / | 1. Aandacht voor gevaren van | Ja | 160 | 50% | I | 80 voorzieningen | DDOS-aanvallen), | bijv. phishingmails in de stroomstoringen. ICT architectuur organisatie. 2. is kwetsbaar met als gevolg een | Uitwijkmogelijkheden inrichten 3. instabiele of niet werkende | Analyse van ICT-architectuur 4. netwerkomgeving. Continuïteit | Meer samenwerken in plaats van van dienstverlening en | zelf ontwikkelen. 5. Crisisplan werkprocessen komt hiermee in | schrijven en oefenen crisis. 6. gevaar. | Aanpakken kwetsbaarheden. 4 | Onderwijshuisvesting | De gemeente heeft een wettelijke Indien een aanvraag wordt | Nee | 200 | 25% | I | 50 financiele taak ten aanzien van | ingediend om de vergoeding van het herstel van constructiefouten | de herstelkosten van de in schoolgebouwen.
Als bij de | constructiefouten: onderzoek bouw van nieuwe | naar de vraag of er inderdaad 74 Program- | Omschrijving | Toelichting | Beheersmaatregel | Maat- | Impact | Kans I/S Kans x ma | regel | (Bedrag | * | omvang uitge- | x | (Bedrag voerd | € 1.000) | x € 1.000) schoolgebouwen sprake is van | sprake is van constructiefouten. constructiefouten; dit kan | Daarnaast onderzoek naar de (financiele) consequenties voor | verhaalbaarheid van de kosten de gemeente hebben. | op aannemer, architect en/of eventuele rechtsopvolgers. Ook onderzoek naar de rol en de verantwoordelijkheid van de school als bouwheer en van de rol van de gemeente. 6 | Claims ivm ruimtelijke | Ruimtelijke ontwikkelingen | Geen | Nee | 80 | 50% | I | 40 ontwikkelingen | kunnen leiden tot claims bij de gemeente, die niet altijd verlegd kunnen worden naar ontwikkelende partijen. 7 | Leningen / | De gemeente staat garant voor | Geen | Nee | 400 | 5% | I | 20 Garantiestellingen | leningen aan instellingen met een maatschappelijk belang. Uitstaande leningen worden mogelijk niet terugbetaald of uitstaande garanties worden aangesproken doordat de betreffende partij in financiële problemen komt. Een groot deel van de garantiestellingen heeft betrekking op leningen aan woningcorporaties die via het WSW worden geborgd. Als gemeente hebben wij hierbij een achtervangpositie.