B06. WBL, Magazine december 2023.pdf

Meedenken Het bestuur van de WBL heeft van de mogelijkheid gebruik gemaakt om mee te denken bij het opstellen van de nieuwe regels. De reactie van de WBL was voornamelijk gericht op het bevorderen van een duurzame paardenhouderij. Meerdere suggesties van de WBL zijn meegenomen in de beleidsregels. Wel had de WBL graag gezien dat er een compensatie gevraagd zou worden voor deze paardenbakken en bijgebouwen, zoals diervriendelijke en streekeigen beplanting, hagen, slootkanten en weideranden. Dit zou ook zorgen voor minder zicht op deze buitenbakken.

WBL Magazine, April 2021, jaargang 41 - nr 127

De door de gemeenteraad aangenomen beleidsnotitie bevat beleidsregels die een duurzame paardenhouderij bevorderen: > Lichtmasten De maximale hoogte is teruggebracht van 8 meter naar 6 meter en er is een maximale lichtsterkte opgenomen. Er is een tijdslimiet van 7.00 uur tot 22.00 uur opgenomen. Deze tijdslimiet komt overeen met het geldende bestemmingsplan. Daarnaast zijn lichtmasten niet toegestaan binnen 100 meter van gebieden met de bestemming Natuur of Bos en/of de gebiedsaanduiding Stiltegebied. > Bodem/drainage In de klei- en veenbodem is drainage noodzakelijk omdat een bak anders een groot deel van het jaar onbruikbaar is. Drainage is ook wenselijk in het kader van dierenwelzijn: wanneer een paard lang in modder/ plassen staat ontstaan problemen aan de hoeven en op stal

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134

houden is in het kader van dierenwelzijn juist ongewenst. Voor de aanleg van drainage is een omgevingsvergunning nodig. Bij de beoordeling wordt getoetst of de drainage in combinatie met de bakvulling niet leidt tot afvoer van schadelijke stoffen richting het afvoerwater en/of tot wateroverlast. Het volledig verbieden van drainage is niet wenselijk uit oogpunt van dierenwelzijn. > Omheiningen Om omheiningen zoveel mogelijk in het landschap op te laten gaan, dient er gebruik gemaakt te worden van natuurlijke materialen en kleuren. De kleur wit is uitgesloten. Houten hekwerken hebben de voorkeur. Als een afrastering met lint gemaakt wordt dienen de palen van hout te zijn en het lint in een donkere kleur, groen, bruin of zwart. Wit lint is uitgesloten. Het gebruik van kunststof materialen, afgedankte vangrails en andere omgevingsonvriendelijke materialen is niet toegestaan.

Het bestuur van de Werkgroep Behoud Lopikerwaard en het redactieteam van het WBL Magazine wensen u allen FIJNE FEESTDAGEN en een VOORSPOEDIG 2024 25

“…..Het bestuur van de WBL heeft van de mogelijkheid gebruik gemaakt om mee te denken bij het opstellen van de nieuwe regels. De reactie van de WBL was voornamelijk gericht op het bevorderen van een duurzame paardenhouderij. …..”

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134 door Leon Snoek

Het regent vaker en harder. Extreme weersituaties zullen naar verwachting vaker voorkomen als gevolg van klimaatverandering. Om in te spelen op de gevolgen van klimaatverandering maakt HDSR plannen om ons watersysteem ook in de toekomst robuust en klimaatbestendig kunnen houden. Dit project is een voorbeeld van zo’n plan.

Voortgang plannen waterberging natuurgebied Willeskop In het WBL Magazine mei 2023 informeerden wij u over plannen van het waterschap Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) om een waterberging van circa 200.000 m3 water te creëren in natuurgebied Willeskop en het kunnen doorvoeren van overtollig water van de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel naar de Lek. De plannen geven het waterschap meer mogelijkheden om tijdens extreem natte periodes het water vast te houden en door te voeren. Zienswijze Afgelopen voorjaar hebben de plannen ter inzage gelegen en de WBL heeft van de mogelijkheid gebruik gemaakt om een zienswijze in te dienen.

Onderstaand een overzicht van de onderwerpen waarbij de WBL risico's/ nadelen ziet en de reactie van de HDSR hierop. Vaststelling Op 9 mei jl. heeft het bestuur van HDSR het projectplan definitief vastgesteld, zie https://www.hdsr.nl/buurt/ oudewater/waterberging/vaststellingprojectplan-waterberging/ Aanbesteding De aanbestedingsprocedure voor de aannemer is in juli jl. gestart. Na de jaarwisseling zal gestart worden met de werkzaamheden. Van de eigenaar van het gebied (Staatsbosbeheer) mogen in het natuurgebied geen werkzaamheden

Onderwerp Quick scan en vervolg onderzoek flora en fauna.

Reactie HDSR Rapporten zijn inmiddels gestuurd naar de WBL. Aan de hand van de natuuronderzoeken heeft HDSR een activiteitenplan opgesteld waarin randvoorwaarden gesteld worden voor de uitvoering.

Gevolgen voor waterkwaliteit.

De waterkwaliteit (incl. voedselrijkdom) wordt in de komende periode en na realisatie (ook bij een situatie waarin de berging wordt ingezet) gemonitord. Ook wordt de waterkwaliteit (incl. voedselrijkdom) gemeten in de schraalgraslanden. Als de waterkwaliteit van onvoldoende kwaliteit is, zal het waterschap in afstemming met Staatsbosbeheer kijken waar optimalisaties te treffen zijn.

Beschadiging hakhoutstoven tijdens de werkzaamheden.

Om risico van beschadiging te voorkomen wordt hier in de bestekvoorbereidingen aandacht aan besteed.

Verwijdering hakhoutstoven aan de zuidkant van Noordzijdsekade.

Het is niet nodig (waar dan ook) om voor het project hakhoutstoven te verwijderen en deze worden dan ook behouden.

Een waterspeelplaats is niet gewenst.

Projectplan aangepast. In het projectplan is op meerdere plekken de term waterspeelplaats vervangen door een educatieve plek waarbij HDSR aandacht geeft aan de cultuurhistorie van het gebied en het waterbeheer van het verleden, het heden en de toekomst. 26

WBL Magazine, April 2021, jaargang 41 - nr 127

plaatsvinden in het broedseizoen. Dit geldt niet voor de bypasspercelen, welke zich buiten het natuurgebied bevinden. Werkzaamheden Naast het aanleggen van een waterberging in natuurgebied Willeskop zal er een bypass om het oude gemaal naast de Damweg gelegd worden. Ook zullen er inlaten en duikers aangelegd worden om meer doorvoercapaciteit te genere-

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134

ren en om water te kunnen bergen in de plas. Daarnaast zullen waterkeringen (dijken) en peilscheidingen versterkt of gedeeltelijk verlegd worden. Tenslotte zullen er maatregelen getroffen worden om aan het natuurgebied de dubbele functie te kunnen toevoegen zonder dat deze in kwaliteit achteruit gaat. Meer informatie over de voortgang kunt u in het WBL Magazine mei 2024 tegemoetzien.

foto onder: Gijs van Kempen, Natuurgebied Willeskop

27

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134 tekst en foto’s HDSR

Voortgang van de dijk- en oeververbetering Gekanaliseerde Hollandsche IJssel; klaar voor de volgende stap

Het projectplan is te bekijken op de website van het waterschap: www.hdsr.nl/willeskop/ projectinzage Ter inzage termijn 13 december 2023 t/m 24 januari 2024.

In de afgelopen maanden is er actief gewerkt aan dijk- en oeververbeteringen langs de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel (GHIJ). Nabij de Oudeweg in Willeskop (gemeente Oudewater) is een deel van de oever vernieuwd en voor het aankomende project Willeskop 2 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd.

Hoewel bomen langs de dijk veel moois bieden, kan hun aanwezigheid de stabiliteit van waterkering verstoren. Het waterschap is daarom genoodzaakt enkele bomen te verwijderen. Er is een herplantingsmogelijkheid voor geïnteresseerden en daarom inventariseert het waterschap wie een boom wil herplanten op zijn of haar perceel. U kunt hiervoor een formulier invullen op de projectwebsite van Willeskop 2.

afbeelding: impressie van een natuurvriendelijke oever foto onder: uitvoering Willeskop deel 1 foto rechts midden: kleine FUP (Fauna Uittrede Plaats)

Bomen Recent is de zogenaamde Bomen effect analyse voltooid, waarin bomen die een risico vormen voor waterveiligheid en vaarverkeer zijn geïdentificeerd. Indien nodig worden deze verwijderd, met herbeplanting volgens het beplantingsplan om compensatie te bieden.

Archeologische resten Uit het bureauonderzoek blijkt dat er langs de GHIJ archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Wanneer er nieuwe bouwactiviteiten plaatsvinden, zoals bij het vervangen van de beschoeiing en aanleggen van natuurvriendelijke oevers, wordt er bekeken of er rekening moet worden gehouden met archeologische resten. Waterkwaliteit en biodiversiteit Natuurvriendelijke oevers, gericht op het verbeteren van waterkwaliteit, worden aangelegd met als doel een gevarieerde oeverzone en een toename van zuiverend vermogen van de watergang. Diverse particulieren hebben een warm hart voor de natuur en daarom een gedeelte van hun perceel beschikbaar

28

WBL Magazine, April 2021, jaargang 41 - nr 127

gesteld om mee te helpen om de kwaliteit in de Hollandsche IJssel te verbeteren. Ook worden deze oevers ingezaaid met een bloemrijk mengsel zodat er meer biodiversiteit is in de oever, wat ook weer gunstig is voor waterkwaliteit en biodiversiteit. Dieren Elk jaar verdrinken er helaas grotere dieren die een rivier of kanaal willen overzwemmen of onverhoopt te water zijn geraakt. Om dit te voorkomen zijn er in het afgeronde project Willeskop 1 speciale fauna uittrede plaatsen (FUP) gerealiseerd voor grote en kleine dieren

om verdrinkingsgevallen te voorkomen en die de watergang niet versmallen. Vervolg Een detectieonderzoek naar niet gesprongen explosieven is uitgevoerd en na talrijke onderzoeken is het waterschap nu klaar om het projectplan 'Dijken oeververbetering zuidoever Willeskop' openbaar te maken. Vanaf 13 december a.s. tot en met 24 januari 2024 kan het projectplan worden ingezien op de website van het waterschap. Omwonenden en belanghebbenden kunnen hier hun zienswijzen indienen.

foto boven: grote FUP (Fauna Uittrede Plaats) foto onder: Voorbeeld eindresultaat houten beschoeiing lage variant

29

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134

Vernieuwd Groene Hartpad: door een verrassende oase van rust en ruimte door John van der Krogt John is een groot liefhebber van het weidse polderlandschap van het Groene Hart en wandelt graag. Hij deelt zijn passie voor het Groene Hart met iedereen onder de naam 'GroeneHartstocht'. John is markeerder voor het Groene Hartpad, hij zorgt ervoor dat alle markeringen (bordjes en stickers) op een deel van de route kloppen.

Onder grote belangstelling is op 28 september jl. het Groene Hartpad heropend. Op die dag werd de compleet vernieuwde wandelgids gepresenteerd en een bankje onthuld nabij het starten eindpunt in Woerden. Het Groene Hartpad is een streekpad door het veenweidelandschap van het Groene Hart. Hoewel grote steden zoals Utrecht, Rotterdam of Leiden niet ver weg zijn, kun je hier nog een verrassende oase van rust en ruimte vinden. Het wandelpad van ruim 200 kilometer voert je door de verborgen parels van onder andere de Lopikerwaard, Delfland en het gebied rond Rijn en Gouwe. Onderweg wandel je langs veel waterrijke gebieden, die het hele jaar door interessant zijn voor allerlei soorten vogels. De route volgt - als het even kan - onverharde paden en wegen door weidse polders en waterrijke gebieden, maar

de wandelgids, te bestellen via de website www.groenehartpad.nl en is in veel boekhandels te koop

30

gaat ook door pittoreske dorpen en stadjes. Gemarkeerde wandelroutes Het Groene Hartpad is een van de inmiddels tientallen lange afstandswandelpaden in Nederland. De meest bekende daarvan is het Pieterpad, dat dit jaar 40 jaar bestaat. Maar de eerste van deze routes dateert uit het begin van de jaren 70 van de vorige eeuw. Leden van het Nivon-bestuur hadden een gemarkeerde trektocht gewandeld in Oostenrijk. Zij stelden voor een gemarkeerde wandelroute uit te zetten tussen het natuurvriendenhuis De Hondsrug in Noord-Laren en het Hunehuis in Havelte. Na enkele jaren van voorbereiding werd op 31 mei 1975 het 110 kilometer lange Nivonpad Drenthe geopend. Enkele jaren later (1978-1983) waren het de twee vriendinnen Toos en Bertje die het Pieterpad bedachten van Pieterburen aan de Waddenzee naar de St. Pietersberg in Maastricht.

WBL Magazine, April 2021, jaargang 41 - nr 127

Het Pieterpad werd 4 juni 1983 geopend en had toen een lengte van 464 kilometer. Vanaf dat moment zijn er veel lange afstand wandelpaden ontstaan. Groene Hartpad Als variant daarop werden ook routes ontwikkeld door kenmerkende streken zoals Zuid-Limburg of Twente. Zo is op initiatief van Nivon Natuurvrienden ook het Groene Hartpad ontstaan. In samenwerking met IVN en wandelvereniging Te Voet hebben vrijwilligers de route uitgezet. De Lopikerwaard is hierin goed vertegenwoordigd: de route loopt van Linschoten en Montfoort langs de Hollandsche IJssel naar IJsselstein en over houtkaden en grasdijken richting Cabauw en Vlist. In april 2002 werd het pad geopend met Delft als startpunt. Al in 2004 verscheen de tweede druk van het wandelboekje. Sindsdien is de route in grote lijnen hetzelfde gebleven. Wel ontstonden, mede door de komst van boeren-

landpaden (klompenpaden) nieuwe mogelijkheden om de route nog ‘groener’ te maken, waarbij de wandelaar het veenweidelandschap nog beter kan ervaren en beleven. Daarnaast nam in de afgelopen jaren de belangstelling toe voor wandelen, zowel in de eigen omgeving als voor het ontdekken van mooie gebieden iets verder weg. Daar is een goede wandelgids een belangrijk hulpmiddel bij. Het werd dus hoog tijd voor een vernieuwde heruitgave van de verouderde - en uitverkochte - wandelgids van het Groene Hartpad. Nieuwe gids In 2022 begonnen de vrijwilligers aan de eerste voorbereidingen voor een nieuwe gids. Naast routeverbeteringen werden veel nieuwe elementen toegevoegd: het beschrijven van hoogtepunten op de route, een doorsteekverbinding via Gouda én rondwandelingen. Ook werd besloten dat het station van Woerden een beter startpunt is, in plaats van Delft. 31

Ben je benieuwd geworden naar de route van het Groene Hartpad? Neem alvast een kijkje op www.groenehartpad.nl

foto boven: jaagpad

Immers: na een paar kilometer wandelen staat men al op de Grechtdijk richting Woerdense Verlaat of in de achtertuin van Huis te Linschoten en ervaart men al volop de rust en ruimte van het Groene Hart.

foto linker kolom boven: onthulling van het bankje foto linker kolom onder: Meijepad Foto rechter kolom: Hazerswoude

Eind september 2023 was het dan zover; de nieuwe wandelgids werd gepresenteerd in Woerden. Het is een fraaie gids geworden waarmee Nivon iets nieuws in ‘wandelland’ introduceert: er wordt een duidelijke combinatie gemaakt met een handzame gids voor onderweg en actuele informatie op internet.

32

De wandelgids bevat duidelijke kaarten van de route en veel fraaie foto’s en achtergrondinformatie over de natuur en cultuur die men onderweg tegenkomt. Via QR-codes kom je als wandelaar bij digitale informatie, zoals apps voor bankjes, toiletten en podcasts. Op de vernieuwde website staan de uitgeschreven routebeschrijvingen, GPXbestanden voor wandelapps, verhalen en rondwandelingen. Als er iets in het veld verandert, kan het op de website gemakkelijk veranderd worden, zodat de wandelaar altijd met de meest actuele informatie op pad gaat.

Bankje Bij de feestelijke lancering in Woerden werd stil gestaan bij het feit dat Woerden het vernieuwde start- en eindpunt van de route is geworden. Er werd een gegraveerde houten bank onthuld vlakbij het station. Het is een mooi startpunt voor wandelaars die hun veters willen aanstrikken voordat ze op pad gaan en een foto willen maken van hun start op het Groene Hartpad. Maar ook een rustpunt na afloop van deze grote rondwandeling en terugdenken hoe mooi ons Groene Hart is.

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134

MUS-tellers, wat zijn dat nou weer voor mensen?

door Everdien Smeenk

huismus

De foto’s bij dit artikel zijn afkomstig van Adri de Groot:

www.vogeldagboek.nl met uitzondering van de jonge scholeksters ( foto Gerrie Abel)

rechtsonder: boomklever

Als iemand vertelt dat hij/zij een MUSteller is dan roept deze mededeling vaak de nodige vragen op. Men veronderstelt nogal eens dat een MUS-teller uitsluitend huismussen telt en dientengevolge wordt hij/zij nogal eens verbaasd aangekeken. Het kan dus geen kwaad om het begrip MUS-telling en hoe een MUS-teller te werk gaat nader toe te lichten en eventuele misverstanden weg te nemen. Wie weet wordt u als lezer ook enthousiast… De afkorting MUS staat voor Meetnet Urbane Soorten en is opgezet in 2007. Met behulp van dit meetnet brengen ruim duizend vrijwilligers verspreid over het hele land de aantallen broedvogels in steden en dorpen in kaart. Ieder voorjaar gaan de tellers in een zelfgekozen postcodegebied drie keer op pad. De gegevens die deze tellingen opleveren worden gebruikt om tijdig trends (Hoe gaat het met de huismus?, Is de merelstand al aan het herstellen? etc. ) in de vogelstand op te kunnen merken en het groenbeheer in een dorp of stad, indien nodig, te verbeteren. In sommige steden worden de MUS-tellingen gebruikt om na te gaan of natuurinclusief bouwen gunstig uitpakt. Wat betreft het natuurinclusief bouwen gaat het er natuurlijk om of de huismus, de gierzwaluw en de vleermuizen daarvan profiteren.

Wanneer en hoe wordt er geteld? De eerste telling (tussen 1 en 30 april) en tweede telling (tussen 15 mei en 15 juni) beginnen een half uur voor zonsopgang tot 2 uur na zonsopgang. De derde telling (tussen 15 mei en 15 juli) vindt plaats in de avonduren. Hier gaat het voornamelijk om de gierzwaluwen. Wat betreft de vroege tellingen kies ik meestal een zondagochtend, zodat ik zo weinig mogelijk last van het verkeer heb. Alle drie de tellingen vallen in het 33

broedseizoen. De derde telling valt nogal laat in het seizoen, maar dat heeft te maken met het feit dat gierzwaluwen pas eind april weer uit Afrika in Nederland zijn teruggekeerd en dus later gaan broeden. In het door een teller gekozen postcode gebied zijn er door Sovon acht tot twaalf telpunten vastgelegd. Dat hoef je als teller dus niet zelf te doen! Per telpunt tel je vijf minuten de vogels die, zoals dat formeel heet, “gebiedsgebonden” zijn. Overvliegende vogels mogen alleen geteld worden als ze binding hebben met het gebied. Een jagende sperwer telt dus mee, maar een groep overvliegende ganzen niet, omdat ze hoogstwaarschijnlijk geen vaste bewoners van het telgebied zijn. In de praktijk komt het erop neer dat je de zingende, foeragerende en rustende (op daken, in bomen, op lantaarnpalen etc.) vogels telt op zicht en op gehoor. Het is soms frustrerend dat je al fietsend van het ene naar het andere telpunt een bijzondere vogel hoort/ziet die je niet mag noteren. Dit vereist dus enige zelfbeheersing en discipline… Aan de methode van tellen mag niet gesleuteld worden en iedereen wordt geacht op dezelfde manier te tellen, zodat in het hele land een zo zuiver mogelijk beeld ontstaat. Als prille MUS-teller (sinds 2021) heb ik leuke en helaas ook droevige waarnemingen gedaan.

foto links: groene specht

Als ik voor dag en dauw op mijn fiets stap op weg naar mijn telgebied, word ik verwelkomd door een ontroerend mooi koor van overal zingende merels! Het leed van het vroege opstaan is onmiddellijk verzacht...Tijdens mijn eerste telling in een wijk in IJsselstein, zag ik tot mijn grote verassing een witte kwikstaart lopen op een dak van een huis aan het Kwikstaartpad! Ook ben ik telkens weer verrast door het niet geringe aantal spreeuwen en huismussen, die ik in mijn eigen wijk nauwelijks zie. De halsbandparkieten (niet door iedereen bemind) kon ik dit jaar voor het eerst aan mijn teling toevoegen. Ook leuk dat de groene specht mij tijdens de eerste twee tellingen altijd luidkeels toelacht! Dit jaar ontdekte ik een scholeksternest op het platte dak van een appartementen complex. Volgens enkele bewoners broedden ze daar al jaren en dit werd door Gerrie Abel bevestigd. Gerrie heeft dit jaar in IJsselstein ter ere van Het Jaar van de Scholekster(2023), de broedgevallen van op daken broedende scholeksters in kaart gebracht. Een paar bewoners van het bewuste appartementen complex waren zo trots op hun scholeksters dat ze besloten hun poe-

zen twee(!) weken binnen te houden, nadat de jonge scholeksters van het dak gesprongen waren en hun heil op de grond gingen zoeken. Eén jong heeft anderhalve dag op de grond rondgescharreld en daarna is er niets meer van hem vernomen… Gepredeerd door een kat? Ook het andere jong bleek spoorloos.

foto hierboven: meerkoet wachtend op de bus (foto Dicky Mooiweer)

jonge scholeksters, geboren op een dak

Het is droevig te moeten constateren dat vanwege onze intensieve landbouw de scholeksters inmiddels kansloos zijn in de weilanden, verdreven door dodelijke cyclomaaiers en zodoende genoodzaakt zijn alternatieve broedplekken te zoeken. Helaas loopt het met de broedsels op daken ook niet altijd goed af. 34

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134 Gelukkig zijn de meeste waarnemingen wat vrolijker van aard. Een collega-MUS -teller, vertelde mij dat zij aan het begin van een telling een meerkoet op de tegels bij een bushaltehokje zag zitten. Ze dacht aanvankelijk dat hij gewond was, maar dat bleek niet zo te zijn. Toen ze na ruim twee uur op weg naar huis weer langs de bushalte kwam zat de meerkoet er nog steeds. Een wel heel wonderlijk en vragen oproepend fenomeen!

gierzwaluw

rechtsboven: slechtvalk rechtsonder: grauwe vliegenvanger

halsbandparkieten

Henk Lichtenberg, een zeer ervaren IJsselsteinse MUS-teller sinds 2009, heeft inmiddels veel verassende soorten geteld. Op zijn eerste teldag telde hij vier kneutjes, daarna nooit meer. Een jaar later hoorde hij drie zingende braamsluipers, daarna ook nooit meer. De boomklever bracht meer geluk: in hetzelfde jaar zag hij zijn eerste boomklever in het Kronenburgplantsoen en sindsdien is deze opgewekte en luidruchtige vogel elk jaar daar aanwezig. Nooit geweten dat de boomklevers het in het stadje IJsselstein al jaren zo naar hun zin hebben. Ook de slechtvalk heeft Henk al een aantal jaren kunnen noteren! Deze broedt sinds 2013 op de IJsselsteinse zendmast. En dan heeft hij ook nog in hetzelfde jaar een grauwe vliegenvanger geteld! Van Henk heb ik vernomen dat de grauwe vliegenvanger nog steeds in zijn telgebied broedt! Dat is echt bijzonder, want deze kleine kwetsbare zomergast gaat helaas in aantal hard achteruit. Het MUS-project is laagdrempelig en je hoeft niet een doorgewinterde vogelaar te zijn om mee te kunnen doen. Als je 40 vogelsoorten op zicht/geluid kunt herkennen dan is dat een prima basis om MUS-teller te worden. Twijfel je over je kennis, dan kan je een gratis online cursus volgen.

Erg leuk, leerzaam en inspirerend! Als aanvulling worden er onder leiding van een ervaren MUS-teller op diverse plekken in ons land een theorieavond en een praktijkochtend georganiseerd, doorgaans in samenwerking met een vogelwerkgroep. 35

Meer informatie over alles wat met het MUS-project te maken heeft is te vinden op sovon.nl/MUS . Op deze site is ook te zien dat er in de Lopikerwaard (Benschop, Montfoort, Oudewater etc.) nog de nodige telgebieden vacant zijn! Neem gerust eens een kijkje op deze mooie en informatieve site. Bent u inmiddels al enthousiast?

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134 door Irene Schuller

In juni 2023 heeft de Utrechtse gemeenteraad besloten om de Oostplas van de Nedereindse Plas aan te wijzen als zoekgebied voor zonnepanelen. Inmiddels zijn er gesprekken op gang gekomen met de projectleider van de gemeente Utrecht en geïnteresseerde omwonenden, vertegenwoordigers van energiecoöperaties en vertegenwoordigers van groene organisaties waaronder de WBL.

Door een omwonende is een petitie opgezet: petities.nl/petitions/ plaats-geenzonnepanelen-in-onsrecreatiegebiednedereindse-plas? locale=nl

foto: Henriëtte Keijzer

Overwinterende eenden De gemeente Utrecht heeft gekozen voor de Oostplas omdat er in de toekomst mogelijk werkzaamheden verricht moeten worden aan de westoever van de Westplas, dan zouden zonnepanelen in de weg liggen. De redenering over vogels is dat de gehele Westplas vrij blijft voor watervogels, maar vergeten wordt dat de vogels waar we het over hebben allemaal op de Oostplas liggen omdat ze daar veel minder last hebben van de wind. Belangrijk in de winter als het koud is! De Oostplas is belangrijk als rustplaats voor overwinterende eenden en meeuwen. In de winter zijn er bijvoorbeeld altijd veel smienten, een kleine eenden soort, op de Oostplas. Ze liggen daar overdag te slapen midden op de plas, ‘s nachts gaan ze foerageren op de omliggende weilanden. Overdag liggen ze midden op het water te slapen omdat ze daar relatief veilig liggen, ze worden niet aangevallen door bijvoorbeeld een vos, kat of hond. Het is heel gemakkelijk om te zeggen dat die vogels allemaal wel verhuizen naar de Westplas maar dat is zeer de vraag. Als de omstandigheden niet goed genoeg zijn zullen de vogels op zoek moeten naar een andere locatie, een aderlating voor de natuur in onze omgeving. 36

Financiële haalbaarheid Gelukkig is het de vraag of het plan financieel wel haalbaar is. Het waterschap (HDSR) wil dat maar 25% van de plas bedekt wordt in verband met de waterkwaliteit. Omdat de panelen 50 meter uit de oever komen te liggen blijft er maar 5 ha over voor de zonnepanelen. Dat is weinig, te weinig voor een commerciële partij. Gemeente Utrecht gaat nu onderzoeken hoe ze van die 5 ha toch 10 ha kan maken. Ten koste van wat? Nedereindse Park De Nedereindse Plas zoals die nu is heeft een belangrijke recreatieve functie voor bewoners van IJsselstein en Nieuwegein. Als straks polder Rijnenburg wordt volgebouwd ook voor de nieuwe bewoners. Gemeente Utrecht wil daarom van het geheel rond de plas iets moois maken: het Nedereindse Park. Wij hopen van harte dat dit gaat lukken, ons advies is dan wel om uit te gaan van de natuurwaarden die er nu al zijn en die natuurwaarden te versterken. Niet eerst afbreken en dan proberen de schade te beperken!

WBL Magazine, April 2021, jaargang 41 - nr 127

Dat toekomstige Nedereindse Park wordt wel wat kleiner dan het nu is. In de Randdijkse bosjes komt een appartementencomplex met circa 145 woningen, dat is veel groter dan de huidige bebouwing met één vervallen boerderij. Ten noorden van dat nieuwe appartementencomplex ligt nog een stukje bos waardoor je naar de Nedereindse Plas kan lopen. Dat stukje bos wordt niet onderhouden, oftewel er liggen dode bomen, het is heel dichtbegroeid, er is veel ondergroei maar voor de natuur is dat allemaal prachtig. In die dichte begroeiing zitten heel veel insecten en andere kleine beestjes, heerlijk voor de vogels. Kikkers, salamanders, padden en kleine zoogdieren vinden er voldoende voedsel en schuilplekken. Wij zijn bang dat de gemeente straks het bosje gaat beheren: dode rommel weghalen, mooie paden maken en struiken snoeien zodat het een mooi park wordt voor de mensen. De natuur levert dan weer heel veel in. Ruimtevaartbaan Ook bij de Ruimtevaartbaan wil een projectontwikkelaar bouwen, er moeten 80 woningen komen in plaats van een prachtig, extensief beheerd stukje weidegrond, grotendeels in het buitengebied. Het is de bekende kaasschaafmethode, elke keer een klein stukje eraf. De WBL is tegen deze bouwplan-

WBL Magazine, december 2023, jaargang 43 - nr 134

nen (zie artikel Vrijkomende agrarische bebouwing en bouwen in het buitengebied) en heeft hierover een zienswijze ingediend.

Natuurwaarden Samengevat komen er aan de rand van het park veel mensen bij en wordt het park nog belangrijker dan nu voor heel veel mensen om hun hondje uit te laten of een ommetje te gaan lopen of fietsen. Dat geeft al genoeg druk op de natuur, moeten we dan ook nog die zonnepanelen willen? De Nedereindse Plas hoort bij de gemeente Utrecht evenals de nieuw te bouwen Polder Rijnenburg. Veel Nieuwegeiners en IJsselsteiners genieten van het park zoals het nu is, IJsselstein wil gaan bouwen aan de randen van het park. Voor het gehele park zijn dus drie gemeentes belanghebbend, voor zover wij weten is er weinig onderling overleg over de plannen. Wij roepen daarom de gemeentes op met een integraal plan te komen voor het behoud van de natuurwaarden. De gemeente Utrecht zegt een hoge ambitie te hebben om natuurwaarden toe te voegen. De WBL blijft een vinger aan de pols houden bij genoemde projecten en praat mee waar dat kan. Het belangrijkste doel voor dit moment is het tegenhouden van het plan om de Oostplas te bedekken met zonnepanelen. 37

foto: gemeente Utrecht, Maarten van der Kuijl

De WBL is voorstander van het gebruik van de zonneladder: eerste keus voor het plaatsen van zonnepanelen is op beschikbare daken. Tweede keus is langs snelwegen, op braakliggend terrein, boven parkeerplaatsen etc. Dan op landbouwgrond, de laatste en minst goede keuze is het plaatsen in de natuur.

De bouwplannen van de Gemeente IJsselstein zijn te vinden via: www.ijsselstein.nl/Home/ Projecten/ Woningbouwprojecten/

door Peter Gruters, deels gebaseerd op informatie van Staatsbosbeheer, foto’s deze pagina: Leon Snoek en Jan Kooijman

Paddenstoelen Een paddenstoel is de vrucht van een schimmel. Deze schimmel zit in de grond, bomen, dieren en bladeren en breekt dode organismen af en voedt de bodem, zoals ook bladeren en dierenpoep doen. Schimmels bestaan uit schimmeldraden die bij de juiste omstandigheden vruchten vormen: de paddenstoel. De perfecte omstandigheden hebben te maken met de hoeveelheid vocht, voedsel en de juiste temperatuur. Door de afgelopen warme zomer en vervolgens natte herfst zijn de omstandigheden voor het vormen van paddenstoelen ideaal. Schimmeldraden kunnen hierdoor meer vruchten en dus meer paddenstoelen vormen. Die schimmeldraden zijn er altijd al, alleen zijn we er

nu meer bewust van omdat die draden nu meer paddenstoelen vormen dan dat we gewend zijn. ‘Ze schieten als paddenstoelen uit de grond’ luidt het gezegde voor een verschijnsel dat zich snel vermenigvuldigt. Soms zien we groepjes paddenstoelen, in kringen en in slingers door het gras. Ze groeien in tuinen, parken en bossen maar ook in bermen en op bijvoorbeeld begraafplaatsen. Sommige mensen vinden het leuk om paddenstoelen te plukken. Je moet je dan wel behoorlijk in de eetbare soorten verdiepen, omdat je van bepaalde soorten flink ziek kan worden. Evenals bij bramen mag je alleen plukken voor eigen gebruik.

Duurzaamheidsprijs 2023 van Duurzaam Montfoort uitgereikt

foto-collage hiernaast: foto’s Diana Rooken

Op 6 juni jl. ontvingen maar liefst twee genomineerden de Duurzaamheidsprijs uit handen van wethouder Van Wikselaar: Ramona Schalkwijk van Bloemweidemelk en duurzame melkveehouders Koos en Marina van der Wind. De Duurzaamheidsprijs is een pluim voor organisaties in de gemeente Montfoort die zich inzetten voor de omgeving, de natuur en anderen. Dit jaar was het thema Biodiversiteit. In totaal waren er acht genomineerden. Al deze organisaties zetten zich op een of andere manier in voor een groene, levendige omgeving met aandacht voor dieren, planten en de mens als onderdeel van de natuur. Uit deze genomineerden zijn door een jury dus twee prijswinnaars gekozen. 38

De WBL was een van de genomineerden. Op de foto bestuurslid Leo van den Berg. De WBL feliciteert beide winnaars met het behalen van deze mooie prijs. Zie onze website voor meer informatie en bekijk alle genomineerden op de website www.duurzaammontfoort.nl.

39

40