A10.1 Bijlage 1 Stadsteam Oudewater Jaarverslag 2024_1.pdf

Stadsteam Oudewater Jaarverslag 2024

Oudewater, april 2025 Karin Faber Wineke van Ravenstein www.stadsteamoudewater.nl www.dethuisbasis.nl

Inhoud 1. Inleiding

p.2

2. De Jeugdwet 2.1 Aanmeldingen, vraagverkenning, begeleiding 2.2 Werkwijze Stadsteam 2.3 Resultaten Jeugdwet 2.4 Het jongerenwerk 2.5 ‘Samen opvoeden & opgroeien in Oudewater’

p.5 p.5 p.7 p.12 p.18 p.21

3. De Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) en schuldhulpverlening 3.1 WMO begeleiding 3.2 WMO hulpmiddelen en voorzieningen 3.3 De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)

p.26

4. Organisatie en bedrijfsvoering 4.1 AVG 4.2 Cliëntregistratie en managementinformatie 4.3 Financiën Stadsteam

p.36 p.36 p.36 p.37

5. Ondertekening

p.37

p.27 p.32 p.33

1

1. Inleiding In de gemeente Oudewater voert het Stadsteam Oudewater onder Stichting De Thuisbasis Sociaal Werk de taken uit zoals die zijn omschreven in de Jeugdwet, Wet Maatschappelijke Ondersteuning en Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Inwoners kunnen rechtstreeks contact opnemen met het team met hun vragen. Daarnaast kunnen hulpvragen van inwoners via Veilig Thuis binnenkomen, bijvoorbeeld naar aanleiding van een incident in de thuissituatie of een melding over zorgen van derden. Het team geeft informatie en advies en begeleidt inwoners ook zelf binnen de grenzen van de eigen capaciteit en deskundigheid van het team. Er wordt actief samengewerkt met lokale partners en er wordt zo veel als mogelijk gebruik gemaakt van lokale ondersteuningsbronnen. We werken samen met het Touwteam, basisscholen, GGD, huisartsen, wijkagenten en de verschillende diensten van de Wulverhorst. Wanneer nodig schakelt het Stadsteam aanvullend hierop specialistische hulp in. Het Stadsteam maakt dan met de inwoner en met de zorgaanbieder afspraken. Het uitgangspunt is dat specialistische hulp tijdelijk en doelgericht wordt ingezet. In het geval er nog een vervolg nodig is van specialistische hulp of begeleiding door het Stadsteam, dan wordt dit tijdig besproken tussen Stadsteam, inwoner en de zorgaanbieder.

Het Stadsteam voert deze functies sinds 2020 uit onder de vlag van Stichting de Thuisbasis Sociaal Werk. De Stichting is in de huidige vorm op 1 januari 2020 ontstaan door het in één rechtspersoon onderbrengen van het Jeugdteam Montfoort en het Stadsteam Oudewater. Het doel van de Stichting is het realiseren van goede kwaliteit hulp- en dienstverlening in het sociaal domein binnen het beschikbare budget, waarbij gebruik gemaakt wordt van een praktische en nuchtere aanpak. Stadsteam Oudewater kijkt terug op een positief 2024. Samen met de gemeente zijn we erin geslaagd om goede kwaliteit van dienstverlening in het sociaal domein te bieden aan de inwoners waarbij we binnen het beschikbare budget van de gemeente Oudewater zijn gebleven. De uitgaven voor de Jeugdwet zijn nog steeds terug naar een duurzaam houdbaar niveau. Het Stadsteam heeft zowel voor de Jeugdwet, WMO-voorzieningen en begeleiding, wet Vroeg signalering en wet Schuldhulpverlening de vragen van de meeste inwoners binnen de wettelijke termijn kunnen beantwoorden. De uitgaven op Jeugd, WMO en Schuldhulpverlening zijn binnen de begroting gebleven. Over de hele linie hebben de medewerkers goede kwaliteit kunnen bieden aan de inwoners. De samenwerking met de gemeente Oudewater, de ambtenaren van de gemeente Woerden en Oudewater, met veel (lokale) partners in het sociaal domein, onderwijs, zorg en veiligheid is goed.

Per 2024 is Adri van Montfoort door Wineke van Ravenstein opgevolgd als directeur-bestuurder van Stichting de Thuisbasis Sociaal Werk. Door deze directiewisseling kwam een plek voor een nieuwe gedragsdeskundige vrij die eerst door inhuur van een tijdelijke kracht en sinds april 2024 door een vaste medewerker is ingevuld. Het Stadsteam heeft net als in 2023 één langdurig zieke collega gehad die wegens medische klachten nog steeds is uitgevallen. We hebben dit deels door de inhuur van een tijdelijke WMO -kracht opgevangen.

2

In 2024 is een overstap gemaakt naar een nieuw client-registratiesysteem. Er is voor gekozen om de backoffice (de Gemeente) en de frontoffice (het Stadsteam) met hetzelfde systeem te laten werken. We verwachten hiermee betere inhoudelijke en financiële managementdata te verkrijgen uit het systeem. De gegevens over aanmeldingen, type ondersteuning en verwijzingen kunnen hierdoor in de toekomst beter worden gemonitord op alle fronten. Hierdoor kan directer gereflecteerd en gestuurd worden op de uitvoering. In 2025 zullen we samen met de Gemeente door werken aan de verdere inrichting en gebruik van het systeem, en de analyse van de data. Deze overgang naar het nieuwe systeem heeft de laatste maanden van het jaar impact gehad op de werkdruk van alle medewerkers van het Stadsteam als ook op de backoffice en het applicatiebeheer van de gemeente Woerden. Het Stadsteam Oudewater is in 2024 actief betrokken geweest bij de uitvoering van het Sociaal Akkoord van de gemeente Oudewater 2023-2027. Zoals ook bij de totstandkoming van het Vitaliteitsakkoord, vormgeving van de draaischijf, doorontwikkeling van de sociale kaart en uitvoering van de MOBW –middelen. Stichting de Thuisbasis is een lerende organisatie. Een van de belangrijkste bronnen hiervoor is de ervaring van de inwoners.

Daarom hebben we samen met de gemeente een verbetering van het clientervaringsonderzoek Ervaringswijzer doorgevoerd. Hierover leest u verderop in dit verslag meer. Oudewater zijn we samen en we doen het samen in Oudewater! U kunt dit zien in onderstaande afbeelding van het Sociaal akkoord van de Gemeente Oudewater. Onze belangrijkste lokale partners zijn hier terug te vinden. Onze medewerkers werken dagelijks op een zeer prettige manier met elkaar samen.

3

Het team is klaar voor de verdere doorontwikkeling in het kader van het landelijk vastgestelde Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd. Wij hebben goed overleg met de gemeente en de gehele beschermingsketen om het groeipad 2023- 2028 van de hervormingsagenda en het domein overstijgend kader dat de VNG heeft ontwikkeld in 2024 verder vorm te gaan geven. We doen dit uiteraard ook in nauwe samenwerking met de inkoop Utrecht West waar we als Stadsteam Oudewater ook namens de gemeente gebruik van maken. In de volgende paragrafen doen we achtereenvolgens verslag van het werk van het Stadsteam in 2024 ten aanzien van de Jeugdwet, de WMO en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. De definitieve financiële verantwoording voor de uitgaven van het gehele sociaal domein van de gemeente Oudewater wordt voor de zomer 2025 vastgesteld. Wij geven de informatie in dit jaarverslag bij benadering. De financiële verantwoording van de Stichting de Thuisbasis staat niet in dit verslag. Hiervoor verwijzen we naar de Jaarrekening 2024 van Stichting De Thuisbasis Sociaal Werk. In de Jaarrekening staat ook het verslag van de Raad van Toezicht en het verslag van de bestuurder voor de Stichting als geheel.

4

2.

De Jeugdwet

2.1 Aanmeldingen, vraagverkenning, begeleiding In 2024 zijn er ongeveer 200 nieuwe aanmeldingen Jeugdwet bij het Stadsteam binnengekomen. Deze aanmeldingen zijn naast de al lopende begeleidingstrajecten opgepakt door de jeugd -en gezinswerkers van het Stadsteam. In de afgelopen jaren was het aantal nieuwe aanmeldingen vergelijkbaar: 2023: 239 2022: 248 2021: 214 Onze medewerkers zijn echter ook betrokken bij gezinnen waarvoor geen aanmelding bij het Stadsteam gedaan wordt. Deze inwoners spreken we tijdens de telefonische bureaudiensten die de jeugd- en gezinswerkers dagelijks draaien en bij de gesprekken die we op de basisscholen met ouders en intern begeleiders voeren. Op deze momenten wordt door onze medewerkers direct advies aan inwoners gegeven waarmee men vaak al geholpen is en een daadwerkelijke aanmelding bij het Stadsteam niet meer nodig is. Bij alle aanmeldingen is door een jeugd- en gezinswerker een vraagverkenning uitgevoerd. Dit gebeurt in gesprekken met de gezinsleden. Het uitgangspunt is dat beide ouders en het aangemelde kind worden gesproken en dat er tenminste één gesprek plaatsvindt door middel van een huisbezoek. Bij gezamenlijk gezag en jeugdigen jonger dan 16 jaar werkt het Stadsteam op basis van de toestemming van beide ouders, ook na een scheiding.

Na de vraagverkenning kan een deel van de gezinnen weer verder zonder verdere hulp in het kader van de Jeugdwet. In dat geval is de vraagverkenning een interventie op zichzelf geweest; het gezin heeft inzicht gekregen in de onderliggende problematiek van de ondersteuningsvraag en is daarmee al voldoende tot oplossingen in/met de eigen leefomgeving gekomen. Wanneer een gezin nog wel hulp vanuit de Jeugdwet nodig heeft, helpt het Stadsteam het gezin met het maken van een ondersteuningsplan. Het Stadsteam biedt zelf begeleiding in het kader van de Jeugdwet. Waar nodig kan aanvullend hierop tijdelijk expertise van een specialist of zorgaanbieder ingezet worden. Als een zorgaanbieder wordt ingeschakeld geeft het Stadsteam namens de gemeente een beschikking af en blijft de jeugd- en gezinswerker, zo nodig met een WMO-consulent, het proces samen met de inwoner volgen zodat specialistische zorg kan worden ingezet en afgebouwd of beëindigd zodra dit passend is bij de ondersteuningsvragen die er zijn. We doen met elkaar wat nodig is. De medewerkers van het Stadsteam Oudewater werken vanaf de start van het traject intensief samen met de gezinnen. Zij zijn deskundige hulpverleners die ervaren zijn in het zelf uitvoeren van begeleidingstrajecten. De Jeugd- en gezinswerkers, Sociaal werkers/WMO consulenten en Schuldhulpverlener van het Stadsteam werken waar nodig samen in en met een gezin.

Dit maakt dat de lijnen kort zijn en de inwoner/het gezin zich niet onnodig bij verschillende loketten hoeft te melden. De ondersteuning is integraal en de vragen kunnen dus gebaseerd zijn op verschillende wetten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een aanvraag bijstandsuitkering van een ouder, ondersteuning bij opvoedvragen en de ondersteuningsvraag naar financiële mogelijkheden voor zowel de ouders als de jeugdige om mee te kunnen doen met sport, school en sociale contacten. Indien

5

nodig halen we er tijdelijk een specialist bij en werken we samen; het gezin (de hulpvrager), de aanbieder/ (informele) lokaal netwerk en het Stadsteam. In de onderstaande afbeelding ziet u het aantal jeugdigen waarvoor deze aanvullende jeugdhulp is ingezet.

6

2.2 Werkwijze Stadsteam Medewerkers van het Stadsteam beginnen niet met de vraag: ‘welk aanbod van welke zorgaanbieder is het meest passend voor deze inwoner’, maar met een uitgebreidere vraagverkenning waarin de medewerker met de inwoner meedenkt over wat er aan de hand is in het gezin en welke oplossingen er zijn. Deze oplossingen kunnen op diverse levensgebieden liggen en kunnen gevonden worden bij de gezinsleden zelf, mensen rond het kind, vrij toegankelijke voorzieningen, begeleiding door het Stadsteam en in voorkomende gevallen ook bij de specialistische jeugdhulp. Jeugdhulp is slechts één van de mogelijke antwoorden op levens- en gezinsproblemen. Het gaat om het herstel van het gewone leven en dat gaat over gezondheid, school, werk, financiën, wonen, sociale steun, etc. De medewerkers van het Stadsteam denken met de gezinsleden samen na over welke veranderingen het gezin kunnen helpen en op welke manier die veranderingen kunnen worden gerealiseerd. Deskundigheidsbevordering De deskundigheidsbevordering van zowel nieuwe als ervaren medewerkers is doorlopend gericht op het versterken van deze aanpak. In 2024 is doorlopend geïnvesteerd in systemisch werken, gesprekstechnieken, Triple-P, en in het werken met het analysemodel van de vier vensters. Het Stadsteam werkt zowel bij vragen over opvoeden en opgroeien als bij vragen voor de WMO met de methode Viervensters.

Bron: van Montfoort, gepubliceerd op 25 oktober 2022 De viervensters® is een hulpmiddel voor de praktijk van het sociaal werk. Het wordt gebruikt in verschillende werkomgevingen in het sociaal domein. Dat kan een jeugdteam van een gemeente zijn, een team in de verstandelijk gehandicapten zorg of de ouderenzorg. De viervensters® is ook bruikbaar in de jeugdbescherming of de strafrechtketen.

7

Praktijk Elke hulpverlener heeft te maken met cliëntsituaties die onduidelijk zijn. Vaak is de informatie over de situatie onvolledig of tegenstrijdig. Bijvoorbeeld doordat je informatie van verschillende betrokkenen krijgt. Je weet als hulpverlener vaak niet zeker wat er aan de hand is. Maar je wilt wel effectieve hulp bieden. De viervensters® helpt bij het ordenen van informatie. Het helpt je als professional om een situatie in de hulpverlening of de zorg in kaart te brengen, op een eenvoudige manier: met vier vragen. 1. Wie zijn de mensen? Wie zijn de betrokkenen? Niet alleen hun namen, maar ook hoe verhouden ze zich tot elkaar, wat vinden ze en welke verhalen hebben ze? 2. Wat zijn de feiten? Wat weten we nu echt en wat is niet omstreden? Welke informatie is relevant voor het soort beslissing of besluit dat je moet nemen? 3. Hoe wegen we de situatie? Dit is de normatieve stap: het toetsen de situatie. Zo ontwikkel je een oordeel over de situatie en vormt daarmee de basis voor de volgende stap. 4. Wat zijn de volgende stappen? Wat is het vervolg? Een beslissing of besluit over wat je gaat doen, het maken van een plan of het verzamelen van nog meer informatie? De viervensters® is ook goed te gebruiken als professionals van verschillende organisaties samenwerken in een hulpverleningssituatie.

Het creëert een gemeenschappelijk kader om vanuit verschillende perspectieven en verantwoordelijkheden toch tot een gezamenlijke aanpak in de hulpverlening of de zorg te komen. Het werkt ook heel goed als een hulpverlener of een groep hulpverleners de vragen van de viervensters® samen met de cliënt bespreken. Het helpt de cliënt om voor zichzelf tot helderde ordening te komen van de eigen situatie. De medewerkers hebben in 2024 de drie daagse training Duurzaam samenwerken bij complexe ouderrelaties gevolgd met aansluitende intervisie op dit thema. De Jeugd- en gezinswerkers en sociaal werkers hebben de samenwerking op casusniveau geïntensiveerd en er is wekelijkse inhoudelijke ondersteuning op casuïstiek geboden door de gedragswetenschapper. Hiernaast is er vanuit Stichting de Thuisbasis aandacht voor de persoonlijke ontwikkeling van iedere medewerker. Wat wil je leren, op welke manier en met welke ondersteuning zijn vragen die de teammanager met het personeel bespreekt om tot een persoonlijk ontwikkelplan te komen. Versterken samenwerking met backoffice en beleid Er is een open communicatie tussen het Stadsteam, de ambtenaren en het college en er is frequent onderlinge afstemming en overleg. Eenmaal per 6 weken is er een bestuurlijk overleg met het college. Dat overleg gaat over de hoofpunten van het afgelopen kwartaal en de belangrijkste actiepunten voor het komende kwartaal.

8

Maandelijks vindt er overleg plaats tussen het Stadsteam, de ambtelijke accounthouder en de backoffice om de cijfers betreft uitgaven Jeugdwet en WMO te duiden. Dit biedt grip op de cliëntenstromen en Gemeentelijke uitgaven, waardoor we tijdig bij kunnen sturen waar dat nodig is. In 2024 is er verder gewerkt aan de doorontwikkeling van het dashboard. Het Stadsteam en de Gemeente bekijken samen welke informatie van belang is om in kaart te brengen. Tot op heden is het dashboard (ook wel Power BI genoemd) alleen voor de Gemeente inzichtelijk. Gemeente Oudewater zou in 2024 toegang voor het Stadsteam tot dit dashboard organiseren. Dit is niet gelukt en zal in 2025 alsnog geregeld worden. Het Stadsteam ontvangt de gegevens voorafgaand aan de maandgesprekken zodat we wel beschikken over de informatie om deze vooraf te kunnen analyseren. Op ambtelijk niveau is er maandelijks overleg tussen het Stadsteam en de accounthouder van de gemeente om de lopende landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen te volgen. Ditzelfde gebeurt ook eens per kwartaal in een groter verband met de verschillende beleidsportefeuillehouders en het Stadsteam samen. Deze samenwerking wordt als zeer positief ervaren. Het helpt de Gemeente en uitvoering om op tijd te reageren op trends en waar nodig bij te sturen. Gezamenlijk komen we tot aanbevelingen voor zowel uitvoering als beleid.

In 2024 is ook gewerkt aan het prognosemodel. We zien dat het moeilijk is om een realistische prognose te geven omdat het in de gemeente Oudewater gaat om kleine aantallen op specifieke producten en beraden ons er samen met de gemeente nog op voor welke vragen dit model het meest geschikt is om te gebruiken. In november 2024 is de overstap gemaakt van het klant registratiesysteem ZorgNed naar X-Works van Blinqt. In de maanden november en december zijn we volop bezig geweest met de conversie en verkennen van het werken in een voor ons nieuw systeem en nog nieuw in te richten documenten en processtappen. Het Stadsteam heeft hiervoor ondersteuning vanuit het applicatiebeheer gekregen en gelukkig zijn er uitvoerend werkers in de gemeente Woerden waar onze medewerkers met vragen terecht kunnen. Deze inrichting van het systeem en benodigde doorontwikkeling zal ook het nodige vragen van onze medewerkers in 2025. We gaan ervan uit dat het werken in eenzelfde systeem efficiëntie gaat opleveren in de toekomst en dat we vanuit dezelfde taal met de afdeling financien, beleid en backoffice spreken over de duiding van de cijfers en de trends. Afspraken met de huisartsen, de jeugdartsen, GGDrU, IMH en kansrijke start Het Stadsteam heeft vanaf 2020 nadere afspraken gemaakt met de huisartsen en de jeugdartsen over verwijzingen.

Als hoofdregel is afgesproken dat zij inwoners verwijzen naar het Stadsteam voor de afweging of (specialistische) jeugdhulp moet worden ingezet. Er is in Oudewater niet gekozen voor een door de gemeente betaalde POH-GGZ Jeugd, maar voor vaste contactpersonen vanuit het Stadsteam die de huisartsen, jeugdverpleegkundige en Jeugdartsen goed weten te vinden en andersom. De medewerkers hebben dus zowel contact met de huisartsen, jeugdverpleegkundige/jeugdarts als POH-er; afhankelijk van de vraag en gewenste terugkoppeling. Dit bieden wij op maat en in samenspraak met de inwoner. We zijn aangesloten bij diverse werkgroepen en ontwikkelingen rondom het jonge kind. Voorbeelden zijn het project Nu Niet Zwanger vanuit kansrijke start. Wij leveren een aandacht functionaris namens de Stichting die dit onderwerp actueel houdt in het team. Ook nemen we deel aan het overleg IMH. Dit is een lokale samenwerking met de GGD, PH Haastrecht, huisartsen, POH-er, kinderartsen en Pop-poli’s en het Stadsteam Oudewater. Het is een jaarlijks overleg met als doel 9

elkaar te informeren en elkaar in de dagelijkse samenwerking goed weten te vinden. Zowel bovenstaande collega’s uit het gezondheidsdomein als het Stadsteam ervaren de samenwerking als positief en elkaar versterkend. Bescherming in beweging als landelijk erkende Proeftuin Kind- en Gezinsbescherming Tot en met 2019 was er in Oudewater een stijging van het aantal meldingen bij Veilig Thuis, aantal gezinnen dat werd begeleid door de jeugdbescherming in een vrijwillig kader en het aantal kinderen met een maatregel van kinderbescherming. In Oudewater ging het in 2019 om ongeveer 25 kinderen. Zowel voor de ouders als de kinderen is het ingrijpend om te maken te krijgen met de jeugdbescherming. Het Stadsteam Oudewater heeft sinds 2019 samen met het Jeugdteam Montfoort en partners uit de beschermingsketen gewerkt aan verbetering van deze jeugdbescherming. In 2020/2021 hebben de andere drie Gemeenten uit Utrecht-West zich hierbij aangesloten en per 1 januari 2022 is Utrecht-West samen met de stad Utrecht erkend als één van de 6 landelijke proeftuinen in het kader van het programma Kind- en Gezinsbescherming. De nieuwe manier van werken en de nauwe samenwerking tussen het Stadsteam en de beschermingsinstanties heeft in 2021 al geleid tot het vrijwel geheel wegvallen van ‘SAVE-begeleiding’ (wat in andere regio’s wel drang genoemd wordt).

Ook in 2024 is er geen sprake geweest van een Save-begeleiding. In 2024 is deze verandering verder doorgezet en is de samenwerking met Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de Gecertificeerde Instelling geïntensiveerd. Dit heeft geleid tot een verbetering betreft het inzetten van passende hulp tijdens een maatregel, het voorkómen van uithuisplaatsingen vanuit een gedwongen kader en het verkorten van verblijf in residentiële voorzieningen. De opbrengsten van de Proeftuin tot en met 2024 zijn beschreven in een boekpublicatie die te lezen is via: https://digitaalpubliceren.com/bescherminginbeweging/19059/ In 2024 zijn er wel meer jongeren met een jeugdbepaling via Stichting Nidos in Oudewater komen wonen. Het gaat hier om een groep jongens van circa 8-10 alleenstaande minderjarige Vluchtelingen die bij elkaar gehuisvest zijn in de gemeente en hun dagelijkse begeleiding in opdracht van Nidos krijgen van de organisatie Selam zorg. Het Stadsteam heeft in 2024 beperkt invloed op deze jeugdbepalingen. In 2025 gaan er verdere afspraken gemaakt worden over de inzet van ondersteuning voor deze jongeren richting het bereiken van de leeftijd van 18 jaar.

Dit betekent concreet dat de Sociaal werker en waar nodig de Jeugd-en gezinswerker of jongerenwerker uitgenodigd zal worden door Nidos om aan te sluiten bij het verkennen van het toekomstplan zodra de jeugdige de leeftijd van 16,5-17 jaar heeft bereikt. In dit gesprek wordt verkend of er sprake is van een route onderwijs, inburgering, gezinshereniging, zelfstandigheid, verlenging, uitstroom, benodigde begeleiding en /of behandeling en passende huisvesting. Wanneer de jongere in Oudewater via de gemeente een passende woning toegewezen heeft gekregen, zal het Stadsteam samen met Vluchtelingenwerk het aanspreekpunt worden voor deze inwoner. Deze begeleiding wordt in samenwerking met Ferm Werk geboden in het kader van de wet inburgering. In Oudewater waren er eind 2023 10 kinderen met een maatregel van kinderbescherming. Het gaat om 7 gezinnen en twee voogdij maatregelen. Dit is een daling van 15 maatregelen in vergelijking met 2019. In 2024 zijn er (bron: productieverantwoording Samen Veilig Midden- Nederland, april ’25) 1,4 (V)OTS10

maatregelen (eerstejaars), 3,3 OTS lopende zaken, 1 voogdij en 0,3 JR toezicht en begeleidingszaak. Er is nog steeds sprake van een daling aan maatregelen. De realistische verwachting is dat er altijd maatregelen nodig zullen zijn ter bescherming van kinderen. De rechter beoordeelt wanneer een maatregel van toegevoegde waarde is. In de visie van Bescherming in Beweging begint goede jeugdbescherming bij een sterk lokaal team die passende hulp dichtbij biedt. Al vanaf de eerste signalen van zorgen (door de inwoner zelf gemeld of bijvoorbeeld door meldingen bij Veilig Thuis) bekijkt het lokale team met de inwoner en betrokkenen wat er speelt en wat er nodig is om de zorgen op te heffen. Ook wanneer tijdelijk een jeugdbeschermingsmaatregel ingezet wordt blijft het lokale team betrokken. Medewerkers van het Stadsteam werken dan ook intensief samen met collega's van Veilig Thuis en van de Gecertificeerde Instelling. Met de jeugdbeschermers van SAVE (Samen Veilig Midden Nederland) en de WSS (William Schrikker Stichting) wordt op casusniveau plannen gemaakt zodat vanuit de lokale situatie gewerkt kan worden aan passende hulp, zo dichtbij en zo kortdurend als mogelijk. Het doel is dat het gezin weer zelf met steun van het eigen netwerk en/of het Stadsteam de regie in handen kan nemen. Hierbij zetten we duurzame oplossingen vanuit het vrijwillig kader in.

We werken vanuit de visie dat waar mogelijk een uithuisplaatsing of dreiging ervan voorkomen wordt door passende, zo nodig intensieve zorg in de thuissituatie te bieden. Dit is vaak een moeilijke fase voor de directe betrokkenen en omstanders die om het gezin heen staan. Er leeft nog vaak de verwachting dat situaties (of gedrag) maakbaar zijn en dat een maatregel en/of uithuisplaatsing de oplossing is voor zorgen over veiligheid. Uit de nodige onderzoeken is gebleken dat veel maatregelen geen enkel extra effect opleveren. Met name als het complexe echtscheiding betreft. Aanscherpen afspraken over verlengingen Het Stadsteam heeft met steun van het college de afspraken over verlengingen aangescherpt. Het Stadsteam wordt nu standaard vooraf tijdig geïnformeerd over een aanvraag voor verlenging, zodat het Stadsteam de gelegenheid heeft om met het gezin en/of de aanbieder te bespreken wat de stand van zaken is, hoe de hulp tot nu toe verlopen is en wat de doelen en de condities zijn voor een eventuele verlenging. Dit heeft in 2024 niet significant geleid tot een nog kortere behandelduur. We werken hierin nauw samen in de driehoek gezin/aanbieder(s) en Stadsteam. We versterken hierbij het sociale netwerk van zowel de jeugdige, de ouders als het professionele veld. Afname bij herverstrekking (maanden, gemiddeld)

aantal Aantal dat Looptijd beëindigde opnieuw Gemiddeld SGGZ verstrekkingen verstrekt wordt Percentage (maanden) 2023 2024

127 124

35 33

27,6% 26,6%

6,8 7,9

-1,6 -0,7

Samenwerking met de scholen voor primair onderwijs De samenwerking tussen het Stadsteam, alle basisscholen in de gemeente Oudewater, Passenderwijs en Leerplicht is in 2024 verder ontwikkeld. We zien vaker schooluitval of een vraag naar zorg bij uitval van onderwijs. In 2025 gaan we verder in gesprek met bovenstaande samenwerkingspartners om hier gezamenlijk in te leren. Voor iedere basisschool is er een vaste contactpersoon van het

11

Stadsteam. Het Stadsteam stelt hiervoor uren jeugd- en gezinswerk beschikbaar. Het Samenwerkingsverband Passenderwijs heeft hier voor een deel van de kosten aan bijgedragen. De tevredenheid over deze vorm van samenwerking bij de scholen, Passenderwijs, ouders en Leerplicht en het feit dat er wisselingen zijn bij alle organisaties maakt dat we deze werkwijze ook in 2025 blijven voortzetten. Elkaar blijven ontmoeten en elkaar scherp houden is een continue beweging die we samen maken. Hierbij zal ook het voortgezet onderwijs meer aandacht krijgen in het contact zodat we laagdrempelig op vragen kunnen inspelen. 2.3 Resultaten Jeugdwet Kwaliteit In 2024 hebben we evenals in eerdere jaren veel geïnvesteerd in de kwaliteit van onze dienstverlening. Alle jeugd- en gezinswerkers zijn geschoold in de vraagverkenning en in het werken met het analysemodel van de viervensters. De jeugd- en gezinswerkers worden begeleid door onze gedragsdeskundige en teammanager. Deze begeleiding is met name gericht op reflectie op het handelen van de jeugd- en gezinswerkers in kritische praktijksituaties. De jeugd- en gezinswerkers zijn gericht op normalisering en op het niet onnodig inzetten van professionele jeugdhulp. Veel vragen over opvoeden en opgroeien zijn levens- en gezinsvragen waar de mensen zelf, samen met mensen in hun netwerk, oplossingen voor kunnen vinden.

Soms zijn ouders ongerust over gedrag van het kind dat normaal is in een bepaalde fase van zijn ontwikkeling. Soms helpen enkele gesprekken in de vraagverkenning de gezinsleden om iets uit te praten, of om iets te veranderen in de dagelijkse gang van zaken in het gezin dan wel in de manier waarop de gezinsleden met elkaar omgaan. Anderzijds reageren de jeugd- en gezinswerkers samen met de Sociaal werkers/WMO consulenten van het Stadsteam alert op ernstige problemen. Wanneer de problemen in het gezin ernstig zijn en de situatie onhoudbaar of zelfs gevaarlijk is, schakelt het Stadsteam in overleg met de gezinsleden snel de best passende vorm van professionele hulpverlening in. Het Stadsteam werkt samen met specialistische zorgaanbieders, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de Gecertifieerde Instellingen. Vanaf 2023 wordt de cliënttevredenheid niet eens per jaar gemeten door de gemeente, maar doorlopend en bij het afsluiten van het contact. De Gemeente en het Stadsteam hebben hier samen een vragenlijst op maat voor ontwikkeld en geïmplementeerd via de app Ervaringwijzer. Vragen die gesteld worden aan volwassenen/ouders/opvoeders: 1. Hoe bent u bij het Stadsteam terecht gekomen? 2. Welk rapportcijfer geeft u de geboden ondersteuning van het Stadsteam? 3. Ik ben bekend met de onafhankelijke clientondersteuning van MEE-UGV 4.

Wat is er anders na de inzet van het Stadsteam? 5. Het Stadsteam hoort graag hoe u nog betere ondersteuning kunt krijgen. Heeft u hiervoor nog een tip/suggestie? Deze vragen worden ook apart aan de jongeren gesteld vanaf de leeftijd van 16 jaar. Er is nog te weinig respons op teruggekomen om hier al een gedegen analyse op te kunnen maken en conclusies uit te kunnen trekken. Voorlopig wordt de ondersteuning gemiddeld gewaardeerd met een 7,8 en door de jongeren met een 7,5.

12

Resultaten uit Ervaringwijzer, mei 2024

Resultaten uit Ervaringwijzer, mei 2024

13

Gelet op de hulpvragen waar inwoners mee bij het Stadsteam aankloppen is dit een hoog gemiddelde waar we trots op zijn. We gaan in 2025 de vragen van Ervaringwijzer verder verbeteren door ook een aparte vragenlijst te maken voor de inwoners die een ondersteuningstraject gehad hebben van een sociaal werker/WMO-consulent van het Stadsteam Oudewater. In deze vragen wordt nagegaan of er naast de ondersteuning van het Stadsteam nog andere hulp is ingezet en wordt de inwoner bevraagd over die ervaring. Hierdoor hopen we een beter totaalbeeld te krijgen over de gehele tevredenheid van de inwoners en deze per kwartaal met elkaar te volgen, te bespreken, van te leren en te “oogsten”. Dit wordt een jaarlijkse cyclus die we met elkaar volgen en waar nodig bijsturen en of signalen doorgeven waar deze horen. In onderstaande afbeeldingen ziet u een preview op de doorontwikkeling van de vragenlijsten waarmee in februari 2025 is gestart t/m 31-05-2025.

14

15

16

Eind september 2024 is één formele klacht ingediend door een cliënt op het terrein van de Jeugdwet in combinatie met zorg vervoer. Begin oktober heeft er een gesprek plaatsgevonden met de ouder, jeugd- en gezinswerker en teamleider. Dit gesprek heeft ervoor gezorgd dat de klacht is ingetrokken en er weer positief naar de samenwerking/ondersteuning gekeken wordt. De Jeugd en gezinswerkers zijn het afgelopen jaar regelmatig gebeld door ouders met hun zorgen en klachten over het leerlingenvervoer en zorgvervoer. Dit alles heeft te maken met de aanbesteding in het leerlingen en zorgvervoer en periode van overbrugging naar de nieuwe vervoerder. Met name over het ontbreken van chauffeurs en communicatie. Het Stadsteam heeft deze signalen met de gemeente besproken en hierin advies gegeven. Ook zijn wij vanuit onze rol als ondersteuner aangesloten bij het gesprek met de vervoerder, ouders en Gemeente om samen tot oplossingen te komen. Er is een aparte klachtenprocedure voor het vervoer opgezet waar ouders hun klacht zelf kunnen indienen. De vervoerder heeft de toezegging gedaan dat hier opvolging aan gegeven wordt. Er zijn in 2024 gesprekken geweest door het Stadsteam met de gemeenteraad, Vlas Ouders, beleid, college ter voorbereiding op de nieuwe verordening Jeugd. Deze zal in 2025 worden vastgesteld.

Het Stadsteam ervaart zeker betrokkenheid in de gemeente Oudewater waardoor ieder ook zijn/haar input heeft kunnen aandragen. In 2025 zal hier een vervolg op komen en worden nieuwe beleidsregels Jeugd vastgesteld. Deze beleidsregels vormen het kader waaruit het Stadsteam Oudewater werkt. Werken vanuit de menselijke maat en op maat zullen hier centraal blijven staan. Er zijn in 2024 geen procedures geweest bij de commissie beroep- en bezwaarschriften over besluiten die het Stadsteam namens het college heeft genomen op het terrein van de Jeugdwet. Het Stadsteam heeft in het najaar van 2024 een periode gekend waarin de afspraak voor het eerste kennismakingsgesprek bij een nieuwe aanmelding een aantal weken langer kon duren dan gebruikelijk. Dit kwam door de overgang naar het nieuwe ICT-systeem en het extra werk wat dit opleverde. Bij een nieuwe aanmelding kon in bijna alle gevallen een eerste gesprek gepland worden binnen de wettelijke termijn die zoveel mogelijk aansloot bij de urgentie en wens van het gezin. We hebben hierin tussentijds contact gehouden met de inwoners. Soms komt het in de praktijk voor dat een ouder een hulpvraag heeft voor hulp aan een kind, maar er op dat moment geen toestemming is van de andere ouder met gezag, met name na een scheiding.

Het Stadsteam moet dan om toestemming vragen van de andere ouder met gezag voordat we de aanmelding officieel aan kunnen nemen. Dat duurt in sommige gevallen langer dan enkele weken. Minder verwijzingen naar de specialistische jeugdhulp Als streefdoel is in 2020 afgesproken met de gemeente dat het aantal verwijzingen naar de specialistische jeugdhulp in Oudewater vermindert. We zien in 2024 in de nieuw verstrekkingen dat de aantallen SGGZ en Basis-GGZ zijn afgenomen.

17

Bij elke aanmelding Jeugdwet wordt op maat gekeken wat de meest passende ondersteuning is. Sommige inwoners kunnen na een vraagverkenning en informatie en advies direct zelf verder. In andere gevallen is er meer nodig in een gezin zoals bijvoorbeeld opvoedondersteuning en/of intensievere (gezins)zorg, administratieve ondersteuning en psychosociale hulp. Wij doen dit in afstemming met de gezinsleden en de collega’s Jongerenwerk, collega samen opgroeien en opvoeden, Sociaal werkers/WMO consulenten, collega Sleutelpersoon en collega Schuldhulpverlening van het Stadsteam Oudewater. We werken nauw met elkaar samen en zo nodig halen we er een (tijdelijke) expert bij. Denk hierbij aan bijvoorbeeld, (Passend)onderwijs, Vluchtelingenwerk, Touwteam, Bibliotheek, Ferm Werk GGD, huisartsen, scholen, Vlas ouders en andere lokale samenwerkingspartners in het (informele) veld. Als er naast de lokale ondersteuning nog een andere expert/zorgaanbieder ingezet moet worden doen we dat via een maatwerkvoorziening (ook beschikking genoemd). In 2024 hebben we circa 106 gezinnen actief zelf begeleid. In 2024 zijn er zo’n 75-80 nieuwe processen zelf hulpverlenen zijn gestart. Tot half november hebben we circa 200 aanmeldingen Jeugdwet ontvangen. 2.4 Het jongerenwerk Opdracht van de gemeente Sinds januari 2020 is de subsidie voor het jongerenwerk toegevoegd aan de subsidie voor het Stadsteam.

Wij hebben ook in 2024 de jongerenwerkers van Jeugdpunt de opdracht verstrekt. De jongerenwerkers krijgen begeleiding van de gedragswetenschapper vanuit de Thuisbasis en aansturing van de teammanager van het Stadsteam. De gemeente en het Stadsteam formuleerden voor het jongerenwerk voor 2024 dezelfde doelen als in 2023, te weten: 1. Versterken eigen kracht van de meer kwetsbare jongeren en indien nodig motiveren en toeleiden naar hulpverlening.

18

2. Versterken van de maatschappelijke participatie van jongeren en motiveren en toeleiden naar jeugdvriendelijke voorzieningen. De jongerenwerkers doen dit voornamelijk vanuit een rol als verbinder. Er is 8 uur per week beschikbaar voor het jongerenwerk in de gemeente Oudewater waaronder Hekendorp, Hoenkoop, Snelrewaard en een deel van Willeskop en heeft de volgende activiteiten uitgevoerd: ➢ Vindplaatsgericht werken ➢ Jongerencoach ➢ Activering en participatie Vindplaatsgericht werken houdt in dat de jongerenwerker de jongeren opzoekt op straat, in het uitgaansleven, het verenigingsleven, de scholen, online etc. De jongerenwerkers werken hierbij vanuit het Drieringenmodel. De eerste functie hiervan is signaleren: op de vindplaatsen pikt de jongerenwerker signalen op over ontwikkelingen van jongeren en hun sociale omgeving. Denk aan drugs- en alcoholgebruik of andere trends in het uitgaansleven, sportuitval bij verenigingen, toe of afname van overlast en overlastklachten, et cetera. De tweede functie van vindplaatsgericht werken is dat de jongerenwerker vanuit de contacten met de jongeren zowel de jongeren als hun sociale omgeving informeert, adviseert en tot aanpakken stimuleert. De derde functie van vindplaatsgericht werken: daar waar de jongeren botsen met hun sociale omgeving, treedt de jongerenwerker op als intermediair.

Wanneer een jongere hulpverlening nodig heeft, legt de jongerenwerker de verbinding tussen de jongere en het Stadsteam. Bij het vindplaatsgericht werken heeft de jongerenwerker – samen met het Stadsteam ook nauw contact met de Boa’s, de politie en de gemeentelijke afdeling openbare orde en veiligheid. In 2023 is het JOR-convenant met elkaar ondertekend. Sinds augustus 2024 is de overlegstructuur gewijzigd. In plaats van de wijkagent(en) sluit nu een vaste Jeugdagent aan. Dit overleg wordt jeugdgroep overleg genoemd en is in 2024 georganiseerd door Openbare orde en veiligheid van de gemeente Woerden- Oudewater. Er wordt (indien nodig) gewerkt vanuit het 7 stappenmodel van het CVV. We gaan dit in 2025 verder met elkaar afstemmen en door ontwikkelen omdat we meer meldingen ontvangen van een aantal jongeren waar zorgen over bestaan. In Oudewater zijn er in 2024 8 Haltmeldingen en trajecten geweest via politie en leerplicht. De jongerenwerkers bieden zelf kortdurende coaching aan jongeren wanneer dat passend is vanuit het contact tussen de jongerenwerker en de jongere, onder meer als de jongere geen enkele instantie vertrouwt. In dat geval onderzoekt de jongerenwerker wat de jongere nodig heeft om wel de steun van het Stadsteam of andere instanties te kunnen gaan benutten of door kortdurende coaching zelf weer verder te kunnen.

In 2024 heeft het jongerenwerk aan vijf (in 2023 zes) jongeren kortdurende coaching geboden. De coaching vragen varieerden van ondersteuning bij sociale contacten, hoe om te gaan met groepsdruk, moeite met de thuissituatie tot jongeren die moeilijk hun weg kunnen vinden op school. Een voorbeeld van een vraag is dat de jongere wel naar een sport(vereniging) wil of deel wil nemen aan muziek(les), maar deze stap zelf nog te groot vinden en dit niet vanuit de thuissituatie voor elkaar hebben kunnen krijgen.

19

Activering en participatie De Jongeren ontmoetingsplaats JOP heeft in 2024 nog steeds een duidelijke functie voor jongeren in Oudewater. Het is ook een verwijsplaats voor de Boa’s en politie bij overlast elders in de gemeente en de ontmoetingsplaats JOP is tevens vindplaats voor de jongeren zelf en het Jongerenwerk. De Jongerenwerkers bespreken met de jongeren hoe ze invulling gaan geven aan vakanties en hoe zij omgaan met middelengebruik en vuurwerk (periode kerstvakantie, carnaval en zomervakantie). In 2023 is vanuit het project samen opvoeden en opgroeien (Stadsteam) en het preventieakkoord een werkgroep gevormd rondom (kwetsbare) kinderen en (kwetsbare) jongeren. In deze werkgroep heeft de jongerenwerker ook in 2024 deelgenomen. Andere deelnemers zijn de samenwerkingspartners van Oudewater Vitaal, cultuur en muziekhuis, onderling sterk, en ouders zelf. Vanuit de behoeftepeiling onder jongeren hebben de Jongerenwerkers samen met de contactpersonen van Oudewater Vitaal het “spel” van het Jachtseizoen georganiseerd en begeleid. Er hebben 33 jongeren aan meegedaan. Op 16 mei 2025 vindt het volgende Jachtseizoen weer plaats; dit jaar met een beter opgezet draaiboek en meer tijd om te delen, waardoor de mogelijkheid om aan te melden beter wordt. Ook zullen bij de editie van 16 mei meerdere politieagenten en handhaving meedoen om de verbinding met de jongeren te versterken.

De jongerenwerkers hebben een verbindende en activerende rol gehad en zijn actief present geweest bij activiteiten zoals het zaalvoetbaltoernooi, de Talent Days en Koningsspelen. Overlastmeldingen: In 2024 hebben we meerdere meldingen met betrekking tot overlast en jongerenactiviteiten in en rondom de Prinses Margrietstraat, de Wulverhorst en de Prins Bernhardstraat ontvangen. Op iedere locatie is de jongerenwerker actief in gesprek gegaan met de buurtbewoners, de jongeren, de Wulverhorst en ook de Woningbouw. Via deze contactmomenten streven we naar wederzijds begrip. We nemen de zorgen van de omwonenden serieus en we hebben tegelijkertijd oog voor het perspectief van de jongeren. Deze benadering heeft geleid tot een betere dialoog en meer vertrouwen in de samenwerking. Deze samenwerking met o.a. de omwonenden, jongeren, Wulverhorst en haar buurtcoördinatoren, de woningbouw en openbare orde zullen we in 2025 nog verder gaan versterken. AMV-ers: De alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-ers) die worden begeleid door Selamzorg hebben ook contact gehad met de jongerenwerkers. Zij zijn bij hen thuis geweest en hebben met de jongeren en de begeleiding meegedacht met betrekking tot concrete mogelijke van activiteiten en sociale kaart activiteiten die die kunnen bijdragen aan integratie, zingeving en ontspaning.

Jaarwisseling: Rond de jaarwisseling organiseren we in samenwerking met de plaatselijke voetbalvereniging een sportief evenement; een zaalvoetbaltoernooi speciaal voor jongeren uit de gemeente. Dit initiatief trok 44 deelnemers en werd positief ontvangen. We zijn tevreden met het bereik van deze specifieke activiteit, we zien ook kansen tot verbetering. Voor de komende jaarwisseling willen we onze aanpak verbreden door ook andere jongeren erbij te betrekken; oftewel niet enkel de jongeren die als mogelijk “overlast gevend” zijn bestempeld. We willen door

20

inclusiever te programmeren een bredere groep jongeren activeren, verbinden en positief te beïnvloeden. Er vinden regelmatig evaluaties plaatst tussen de afdeling OOV van de gemeente en het Stadsteam. 2.5 ‘Samen Opvoeden & Opgroeien in Oudewater’ De opvoed- en opgroeiomgeving waarin kinderen en jongeren opgroeien wordt vaak aangeduid als de pedagogische basis. We spreken ook wel over pedagogisch leefklimaat, pedagogische kracht in de wijk of pedagogische basis. Alle mensen die op de een of andere manier betrokken zijn en zich medeverantwoordelijk voelen voor de jeugd maken hiervan deel uit. Hoe sterker deze context rondom het gezin is, des te groter kans dat kinderen en jongeren zich positief ontwikkelen. De pedagogische basis kan niet georganiseerd worden door de overheid of instellingen. Het gaat in de eerste plaats om initiatief van burgers. Het is een proces dat meer bottom-up ontstaat, dan top-down wordt gestuurd. Toch kunnen wij als Stadsteam het pedagogisch leefklimaat wel versterken. Dit hebben we gezien in het project Samen opvoeden en Opgroeien in Oudewater. Je kunt als Stadsteam omstandigheden creëren die uitnodigen tot kennismaking, ontmoeting, dialoog, netwerkvorming en het ontwikkelen en uitvoeren van eigen initiatieven.

In 2024 heeft het project Samen Opvoeden en Opgroeien in Oudewater belangrijke stappen gezet in het versterken van het pedagogisch leefklimaat in Oudewater. In dit verslag blikken we terug op de behaalde resultaten en de impact die het project in 2024 heeft gehad. Doelstellingen van het project • • •

Bevorderen dat de mensen rond het kind (sociale netwerk) meedenken over oplossingen bij problemen met opvoeden en opgroeien. Stimuleren en ondersteunen van initiatieven van inwoners om in Oudewater oplossingen te realiseren. Organiseren van vrijwilligers die kinderen, jongeren of gezinnen ondersteunen. (Steungezinnen Oudewater)

Behaalde Resultaten 2024 1. Ouderinitiatief VLAS (Verbinding, Leren, Aandacht en Spelen) VLAS biedt een platform voor ouders van kinderen met een extra zorgvraag. In 2024 hebben de VLAS-ouders, samen met de projectleider, zich ingezet om festiviteiten in Oudewater, zoals Sinterklaas, Carnaval en het Heksenfestijn, toegankelijk te maken voor kinderen met een extra zorgvraag. Dit heeft niet alleen gezorgd voor meer inclusiviteit, maar werkt ook aanstekelijk in de stad: andere initiatieven denken nu ook na over manieren om hun activiteiten toegankelijk te maken voor kinderen met extra zorgbehoeften. De projectleider speelt hierin een waardevolle rol door initiatieven te waarderen, te stimuleren en actief mee te denken. 2. Activiteiten voor Kinderen met een extra Zorgvraag De organisaties VLAS, HIT en Onderling Sterk organiseerden in 2024 diverse activiteiten, waaronder bingo, spelmiddagen, disco-avonden, een pannenkoeken 21

dag en vele andere leuke evenementen. De projectleider denkt mee over de behoeften van de kinderen en jongeren met een extra zorgvraag en ondersteunt deze partijen bij het verkrijgen van de juiste financiering voor hun initiatieven. 3. Muzieklessen Op verzoek van ouders en de projectleider biedt Het Muziekhuis in Oudewater sinds 2024 muzieklessen aan voor kinderen met een extra zorgvraag, verdeeld over meerdere blokken. Een speciaal opgeleide muziekdocent begeleidt de groep, die uit ongeveer zes kinderen bestaat. Voor de eerste serie muzieklessen heeft de projectleider een eenmalige financiële bijdrage geregeld vanuit de gemeente Oudewater, waardoor de lessen voor iedereen toegankelijk waren. Na de eerste reeks muzieklessen zijn de ouders zelf verantwoordelijk voor de bekostiging van de muzieklessen. 4. G- voetbal In 2024 werd G-voetbal geïntroduceerd bij voetvalvereniging FC Oudewater. Kinderen met een extra zorgvraag kunnen voetballen in teamverband. Het is een inclusieve activiteit waarin zowel jong als oud samenkomt om te voetballen. Ook ouders zijn actief betrokken, zowel langs de lijn als in de organisatie. Ze hebben contact met elkaar, ondersteunen hun kinderen en dragen bij aan het vrijwilligerswerk rondom het team. Deze betrokkenheid versterkt de gemeenschap en maakt het G-voetbal een waardevolle ervaring voor zowel de kinderen als hun ouders. 5.

Zwemlessen in Oudewater Twee ouders en de projectleider zijn het gesprek aangegaan met een zweminstructeur van zwembad Oudewater om de mogelijkheden te onderzoeken voor het organiseren van zwemlessen voor kinderen met een extra zorgvraag in Oudewater. Als resultaat werd in 2024 zwemles voor kinderen met een extra zorgvraag in Oudewater geïntroduceerd. De zwemles wordt gegeven in een groep van vijf kinderen. Het doel van de zwemlessen is niet persé het behalen van een diploma, maar het vergroten van de vaardigheden en het vertrouwen van de kinderen in het water, zodat ze plezier kunnen hebben en zich kunnen redden wanneer dat nodig is. In de wintermaanden konden ouders voor zwemlessen uitwijken naar het zwembad in Bodegraven. In de toekomst wordt door ouders en de projectleider gekeken naar de mogelijkheid om in de wintermaanden in het zwembad in IJsselstein zwemlessen aan te bieden. 6. BSO+ In 2024 heeft de projectleider met ouders en de gemeente Oudewater gekeken naar de behoeften en wat er nodig is om dit initiatief tot stand te brengen. Een BSO+ in Oudewater zou een waardevolle aanvulling zijn voor gezinnen met kinderen die extra zorg en ondersteuning nodig hebben. Het biedt ouders meer gemak omdat zij hun kind zelf kunnen brengen en halen. (I.p.v. afhankelijk zijn van

22

taxivervoer). Ook kunnen kinderen, door opvang in eigen woonomgeving, gemakkelijker contacten leggen met andere kinderen uit de buurt. In november 2024 heeft de gemeente een subsidieregeling opgesteld om de BSO+ te ondersteunen. Met de BSO+ optie wordt voor zowel de BSO+ als voor vakantieopvang het gebruikelijke BSO-tarief naar ouders gerekend. Het biedt hen een extra mogelijkheid om op te groeien in de eigen leefomgeving. De Gemeente Oudewater staat achter deze visie en investeert hierin door beleidsondersteuning en financiële bijdrage. Twee kinderopvangorganisaties uit Oudewater hebben interesse getoond door inschrijving. De projectleider zorgt ervoor dat ouders betrokken blijven en houdt hen op de hoogte van de voortgang. Het streven is om voor de zomer van 2025 een BSO+ in Oudewater te realiseren. 7. Vervoer van Kinderen Al langere tijd spelen er problemen in het taxivervoer van kinderen, zoals lange ritten, verslechterde communicatie en een tekort aan chauffeurs. In februari 2024 zijn ouders gestart met de werving van vrijwilligers en hebben hiermee zelf ook geprobeerd om mee te denken over de vervoersproblemen in het zorg- en leerlingenvervoer. Hoewel er in 2024 geen vrijwilligers geworven zijn, zijn ouders wel zelf meer gaan rijden om de vervoersproblemen (deels tijdelijk) op te lossen.

Dankzij deze inzet werd het mogelijk dat er ook een vergoeding tot stand is gebracht voor de ouders die zich beschikbaar stellen voor het vervoer. De projectleider biedt in dit proces ondersteuning en evalueert regelmatig de voortgang met de ouders. 8. Verbinden van Kinderen In 2024 heeft het project zich ook gefocust op het 1-op-1 verbinden van kinderen met vergelijkbare behoeften, specifiek gericht op kinderen die behoefte hebben aan een vriendschap of een maatje, maar niet per se aan (grootschalige) activiteiten. Dit is een belangrijk aspect van het bevorderen van inclusie, vooral voor kinderen die anders geïsoleerd zouden raken. 9. Communicatie en Inspiratie De projectleider zorgt ervoor dat alle medewerkers van het Stadsteam goed geïnformeerd zijn over alle verschillende initiatieven in de gemeente Oudewater, zodat zij ouders en kinderen kunnen wijzen op het beschikbare aanbod en weten wat er speelt. De jeugd- en gezinswerkers zorgen ervoor dat ouders die willen meedenken, in contact komen met de projectleider en VLAS. Ouders die iets missen voor hun kind of goede ideeën hebben, worden op deze manier gefaciliteerd. De projectleider heeft in 2024 vier keer een nieuwsbrief uitgegeven om alle ouders bij te praten over de voortgang en nieuwe initiatieven vanuit het project.

Deze nieuwsbrief werd ook gedeeld met verschillende organisaties in Oudewater zodat iedereen goed geïnformeerd blijft. Elk kwartaal is er een overleg (Jeugdoverleg) met alle organisaties en een aantal ouders in Oudewater om de activiteiten voor de jeugd in Oudewater af te stemmen. Hiermee wordt gewerkt aan een goede samenwerking in het jeugdwerk

23

en komen we tot een mooi aanbod aan activiteiten voor de jeugd (met en zonder extra zorgvraag) in Oudewater. Deelnemers van het jeugdoverleg zijn: Jongerenwerk, Cultuurcoach, Oudewater Vitaal, HIT, VLAS, Onderling Sterk, Stadsteam Oudewater. De projectleider is de voorzitter van dit overleg. In 2024 hebben we met elkaar de afspraak gemaakt dat bij elke activiteit in Oudewater die georganiseerd wordt door één van bovenstaande organisaties; wordt gecommuniceerd dat de activiteit ook geschikt is voor kinderen met een extra zorgvraag. Dit doen we door op de uitnodiging van de activiteit de volgende zin te gebruiken: “Heb jij extra begeleiding nodig om ook mee te kunnen doen? Neem dan contact met ons op.” 10. Vitaliteitsakkoord VLAS organiseert activiteiten voor kinderen met een extra zorgvraag en hun ouders. Zij kunnen bij de gemeente Oudewater geen subsidie aanvragen voor hun activiteiten, omdat ze geen stichting zijn. Hoewel ze bepaalde kosten maken, dekken de eigen bijdragen van ouders deze niet volledig. VLAS stelde een verzoek in voor financiering van specifieke activiteiten die gericht zijn op het welzijn van kinderen/jongeren met een extra zorgvraag en hun ouders. De projectleider heeft als tussenpersoon gefungeerd voor de aanvraag bij de Regiegroep van het Vitaliteitsakkoord. Er zijn in 2024 diverse aanvragen goedgekeurd.

Dit laat zien dat er een duidelijke behoefte is aan deze activiteiten. Dankzij deze toekenningen konden de geplande activiteiten daadwerkelijk worden gerealiseerd. 11. Steungezinnen Oudewater In september 2024 is er gestart met het opzetten van Steungezinnen Oudewater. Dit omvat onder andere het schrijven van het plan van aanpak, opstellen van formulieren, het opzetten van begeleiding, het verzorgen van PR en de werving en selectie van vraag en steungezinnen. We hebben hierin samenwerking opgezocht met lokale partners zoals het Touwteam. Met Steungezinnen Oudewater worden gezinnen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken (vraaggezinnen), gekoppeld aan een gezin in de buurt dat wil en kan helpen (steungezinnen). De hulp die steungezinnen bieden is alledaags en op maat. Zo kan het gaan om een wekelijkse speelafspraak voor een kind, maandelijks een weekend logeren of het ondernemen van specifieke activiteiten. De hulp van steungezinnen helpt voorkomen dat problemen in gezinnen ontstaan of verergeren. Ze bieden een kind een vertrouwde plek waar het welkom is en kind kan zijn. Daarmee geven steungezinnen ouders ruimte om op adem te komen en ervaren zij hoe fijn het is als je de zorg voor kinderen samen kunt delen. Maar ook voor de mensen die hulp bieden, geeft het voldoening en verrijking. Het gaat om over en weer iets geven en ontvangen.

24

Meer informatie over Steungezinnen Oudewater komt in 2025 op de website van het Stadsteam Oudewater en via de link in de Sociale kaart. Conclusie Het project Samen Opvoeden en Opgroeien in Oudewater heeft in 2024 belangrijke resultaten behaald. Door de samenwerking met ouders, lokale organisaties en het Stadsteam zijn er diverse initiatieven gerealiseerd die de opgroei- en opvoedomgeving voor kinderen in Oudewater verbeteren. De betrokkenheid van ouders is versterkt, vrijwilligers hebben een sleutelrol gespeeld, en de projectleider heeft gezorgd voor het verbinden van verschillende initiatieven. Het project heeft geleid tot een meer inclusieve omgeving waarin kinderen, ook met zorgbehoeften, meer kansen hebben om deel te nemen aan het sociale leven van de stad. Het aanbod van Steungezinnen Oudewater biedt de mogelijkheid tot een duurzame oplossing in de eigen omgeving voor gezinnen die ondersteuning kunnen gebruiken.

25

3. De Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) en schuldhulpverlening

De WMO is een brede wet waaronder zeer uiteenlopende vragen van inwoners en evenveel vormen van ondersteuning door of namens de gemeente vallen. In dit hoofdstuk maken we een onderscheid tussen sociaal werk en voorzieningen en hulpmiddelen. Het sociaal werk vatten we samen onder de noemer WMObegeleiding. In 2023 kreeg het Stadsteam in totaal 484 nieuwe aanmeldingen WMO /Sociaal werk betreft 399 unieke inwoners. Dit betekent dat er feitelijk 54 extra inwoners een beroep/aanmelding bij het Stadsteam heeft gedaan ten opzichte van 2022. Dat is een gemiddelde van 4,5 inwoner per maand erbij. Dit aantal staat nog los van de inwoners die wekelijks op het inloopspreekuur komen met nieuwe kortdurende vragen die we niet in deze telling meenemen. Dit zijn wekelijks circa 3-6 inwoners op het spreekuur (formulierenhulp). In 2024 hebben we grotendeels nog met deze 484 aanmeldingen vanuit 2023 gewerkt door hen zelf passende hulpverlening te bieden op diverse levensgebieden. Daarnaast zijn er ongeveer 450 nieuwe aanmeldingen WMO/Sociaal werk bijgekomen met ongeveer hetzelfde aantal unieke personen. We hebben in 2024 zo’n 170 actieve hulpverleningsprocessen zelf begeleid. Hiervan zijn er in 2024 ongeveer 102 zaken zelf hulpverlenen gestart.

26

3.1 WMO begeleiding Op het gebied van sociaal werk en WMO-begeleiding heeft de gemeente de afgelopen jaren vaker met ernstige problematiek te maken gekregen. In de psychiatrie is er een langlopende verschuiving van opname in een kliniek naar ambulante behandeling, met als gevolg dat er vaker meldingen komen van personen met verward gedrag. Ook de in 2020 ingevoerde Wet Verplichte GGZ en de Wet zorg en dwang passen in deze verschuiving van zware vormen van zorg, inclusief verplichte zorg of dwang, van instituten naar de leefomgeving. Deze verschuiving houdt een verzwaring in van de taak van het sociaal werk van het Stadsteam. Het Stadsteam werkt intensief samen met de betrokken instanties voor zorg en veiligheid in het kader van de persoonsgerichte aanpak. In 2024 zijn we met inzet van MOBW-middelen uitgebreid in de personele formatie waardoor we deze extra meldingen via de route GGD, GGZ, Veilig thuis, Altrecht, huisarts, woningbouw en politie nog beter standaard kunnen oppakken en er voldoende capaciteit beschikbaar blijft voor alle andere hulpvragen. We zien een grotere ondersteuningsbehoefte van de (kwetsbare)inwoners waarbij sprake is van onveiligheid, huiselijk geweld, schulden, vervuiling, handel en ggz problematiek. We zoeken hierin waar nodig de samenwerking met de veiligheidsketen, OOV, huisartsen, Altrecht en lokale samenwerkingspartners in de wijken.

In 2024 is het contract van Inkoop Utrecht West (de Inkooporganisatie voor de gemeente Oudewater) met de organisatie Kwintes gestopt op het product/de ondersteuning van individuele begeleiding. Dit geldt voor heel het werkgebied Utrecht West. Omdat het Stadsteam ingericht is op deze vorm van begeleiding voor deze specifieke inwoners is het mogelijk gemaakt dat alle 11 inwoners met een beschikking overgedragen zijn naar het Stadsteam Oudewater. Hierdoor is er geen wachttijd of onzekerheid hierover ontstaan voor deze inwoners en hebben we samen opnieuw met hen gekeken hoe zij ondersteund willen worden en welke vragen er zijn. Na onderzoek is er voor één inwoner gebleken dat er geen ondersteuning meer nodig is, voor 3 inwoners is er budgetbeheer ingezet of voortgezet op basis van eigen kosten of via bijzondere bijstand. Voor 5 inwoners is er nog blijvende ondersteuning vanuit het Stadsteam gewenst en momenteel wordt dit ook geboden. Dit doen we ook vanuit de MOBW-middelen. Vraagverkenning Evenals bij aanmeldingen vanuit de Jeugdwet is een aanmelding WMO-begeleiding iets anders dan een verzoek om een beschikking. Stadsteam Oudewater begint bij het verkennen van de vraag van de inwoner. Samen met de inwoner en met de partner of andere direct betrokken familieleden verkent de sociaal werker de vraag.

Welke problemen ervaart de inwoner en wat is er volgens iedere betrokkene aan de hand? Welke oplossingen zien de mensen zelf? Wat kan het Stadsteam eventueel bieden? Is een verwijzing naar een zorgaanbieder nodig? Wanneer na de vraagverkenning wordt besloten tot begeleiding door de sociaal werker van het Stadsteam of tot een verwijzing naar een zorgaanbieder stelt de inwoner samen met de sociaal werker/consulent een ondersteuningsplan op. Zodra de inwoner het ondersteuningsplan heeft ondertekend start de begeleiding of maakt het Stadsteam de beschikking en regelt de bevestiging van de opdracht voor de zorgaanbieder. Door de vele vragen van de inwoners, meer vragen op gebied van veiligheidszaken en GGZ-problematiek, wisseling in personeel en ICT-systeem van de dossiers was het ook 2024 een pittige klus om na iedere aanmelding binnen 2 weken te starten met het eerste gesprek in de vraagverkenning. Dit kon soms enkele weken langer 27

duren in het laatste kwartaal. Medewerkers hebben hierbij prioriteiten moeten stellen. Datgene wat alvast gedaan kon worden tijdens een spreekuur is direct afgehandeld voor de inwoner. Wanneer de vraag van de inwoner niet binnen twee weken opgepakt kon worden, is er vanuit het Stadsteam overleg met de inwoner daarover geweest. In het geval van een verwijzing naar een zorgaanbieder werd in alle gevallen binnen enkele weken na het ondertekenen van het ondersteuningsplan door het Stadsteam een beschikking afgegeven. De inwoner kreeg in een aantal gevallen daarna nog wel te maken met wachttijd bij de aanbieder. Meer inwoners zelf begeleiden en minder beschikkingen WMO-begeleiding Als streefdoel voor WMO-begeleiding is geformuleerd: er worden in 2024 meer inwoners door het Stadsteam zelf begeleid en er worden minder beschikkingen gegeven voor begeleiding door zorgaanbieders dan eerdere jaren. Dit doel is doorgezet in 2024 en ook behaald als het gaat om individuele begeleiding. We zien een toename aan oudere inwoners van de gemeente Oudewater met een vorm van dementie of hersenletsel waarvoor er een blijvend beroep op de WMO gedaan wordt. Deze inwoners vallen nog onder de wet WMO waarbij al wel de ondersteuningsbehoefte ligt om alvast te starten met een dagbesteding.

Dit valt onder de dienst begeleiding groep en past ook binnen de visie en beleid van de gemeente Oudewater om ouderen langer thuis te kunnen laten wonen. Deze aantallen zullen gezien de vergrijzing verder groeien en ook de mate van intensiviteit per week kan groeien zolang de inwoner nog geen WLZ-indicatie heeft. Deze afbeelding geeft het totaalbeeld weer van het verloop van alle inwoners met een begeleidingsvorm.

Mantelzorgondersteuning In 2023 is er een start gemaakt met het onderzoek naar de mogelijkheden van (pré)mantelzorgwoningen. Dit onderzoek is voortgezet in 2024 met o.a. de 28