2021.03.30 Raadsinformatiebrief 'VTH Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021' - Merged.pdf
Tekst van het document
RAADSINFORMATIEBRIEF
Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 30 maart 2021 Kenmerk Z/21/009777 / D/21/011898 Portefeuillehouder Bob Duindam Portefeuille Vergunningverlening en handhaving Opsteller Kasbergen, Debra Onderwerp VTH Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021
Kennisnemen van Bijgaand VTH jaarverslag 2020 en uitvoeringsprogramma 2021 en de beoordeling van de uitvoering van het omgevingsrecht in het kader van Interbestuurlijk Toezicht.
Inleiding Op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en het daarop gebaseerde Besluit omgevingsrecht (Bor) is het wettelijk verplicht om een integraal beleid en een jaarverslag en uitvoeringsprogramma op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) op te stellen. Er is, net zoals in voorgaande jaren, in regionaal verband gewerkt aan het jaarverslag 2020 en uitvoeringsprogramma 2021. Tevens heeft afstemming hierover plaatsgevonden met handhavingspartners als Provincie, Waterschap, Openbaar Ministerie en de Politie.
Kernboodschap VTH-beleid 2019-2022 Op 9 juli 2019 is er een nieuw VTH-beleid 2019-2022 vastgesteld. Daarin is de basis gelegd hoe de gemeente Oudewater haar rol ziet en die van haar inwoners als het gaat om taken op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). In het beleidsplan beschrijft het college de meerjarige beleidsmatige keuzes voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het uitvoeringsprogramma en jaarverslag is een uitwerking van het VTHbeleid 2019-2022. Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 Op 30 maart 2021 is door het college het VTH jaarverslag 2020 en uitvoeringsprogramma 2021 vastgesteld. Het jaarverslag beschrijft wat de gemeente in 2020 heeft uitgevoerd op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. In het jaarverslag wordt besproken in hoeverre de afspraken uit het VTH-beleid 2019-2022 zijn nagekomen. Ieder jaar worden de in het beleid van de gemeente Oudewater genoemde prioriteiten, ambities en wensen uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Hierbij worden de activiteiten die worden uitgevoerd door de samenwerkingspartners meegenomen. Interbestuurlijk toezicht (IBT)
Namens het college van burgemeester en wethouders is in het voorjaar van 2019 informatie aangeleverd aan de Provincie Utrecht. Deze informatie, in het kader van het InterBestuurlijk Toezicht (IBT) had (onder andere) betrekking op de uitvoering van het omgevingsrecht. Op 16 februari 2021 heeft het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de Provincie Utrecht haar schriftelijk oordeel over 2019/2020 toegestuurd. Hierbij zijn drie onderdelen beoordeeld (op basis van een scorewaardering niet adequaat, redelijk adequaat of adequaat). Voor de gemeente Oudewater kwam het IBT tot het volgende oordeel: Vakgebied Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving: adequaat; Vakgebied Ruimtelijke Ordening: adequaat; Vakgebied Monumenten/archeologie: adequaat. In de beoordeling worden verbeteringen ten opzichte van de vorige beoordelingscyclus geconstateerd. Het gecombineerde Jaarverslag 2019 en Uitvoeringsprogramma 2020 VTH bevat een heldere evaluatie van de in 2019 uitgevoerde activiteiten en een schets van de uit te voeren activiteiten. Ondanks de hoge waardering zijn er wel verbeterpunten meegegeven. De belangrijkste verbeterpunten zijn als volgt: 1. Stel uniform VTH-beleid vast voor de basistaken (inclusief een analyse van problemen en een prioritering) op minimaal het schaalniveau van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU).
In 2019 is er in regionaal verband al een mooi uniform VTH-beleid tot stand gekomen, maar de basistaken van de ODRU zijn niet duidelijk herkenbaar als onderdeel van dit VTH-beleid; 2. Neem in het VTH-beleid meetbare doelen op, die gebaseerd zijn op de analyse van problemen; 3. De Wabo risicothema’s worden niet volledig behandeld in de risicoanalyse van het VTH-beleid; 4. Maak inzichtelijk welke capaciteit en middelen nodig zijn voor de uitvoering van de VTH-taken gedurende de beleidsperiode. Met bovenstaande aanbevelingen geeft het IBT handvaten om het VTH-beleid nog verder te verbeteren. In 2021 wordt gewerkt aan een verdere verbetering, zodat we een ‘adequaat’ oordeel kunnen behouden. Zo wordt ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in een regionaal samenwerkingsverband gewerkt aan een nieuw VTH-beleid. Hierin worden bovenstaande aanbevelingen meegenomen. Daarnaast wordt er naar aanleiding van de beoordeling van het IBT gewerkt aan een uniform beleid voor de basistaken op het niveau van de omgevingsdienst. Deze verbeterpunten zijn ook verwerkt in het bijgevoegde uitvoeringsprogramma voor 2021.
Financiën Niet van toepassing.
Vervolg Niet van toepassing.
Bijlagen 1. VTH Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 (D/21/011891) ; 2. Beoordeling uitvoering omgevingsrecht van het Interbestuurlijk Toezicht van de Provincie Utrecht (D/21/009487)
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
1
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Inhoud Samenvatting ................................................................................................................................................................. 4 1 INLEIDING ................................................................................................................................................................... 5 1.1 Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma? ..................................................................................5 1.2 Leeswijzer ............................................................................................................................................................5 1.3. Afstemming samenwerkingspartners .................................................................................................................6 1.4. Interbestuurlijk Toezicht provincie Utrecht ........................................................................................................6 1.5. Samenwerking in de regio Utrecht .....................................................................................................................6 2. Algemeen ...................................................................................................................................................................
8 2.1 Welke taken voeren we uit? ................................................................................................................................8 2.2 Wie voeren de VTH-taken uit?.............................................................................................................................8 2.3. Bereikbaarheid....................................................................................................................................................8 2.4. Scheiding vergunningverlening en toezicht en handhaving ...............................................................................9 2.5. Gebiedsgericht werken .......................................................................................................................................9 2.6. Samenwerkingspartners .....................................................................................................................................9 2.7. Kwaliteitscriteria 2.2 .........................................................................................................................................11 3. Personele- en financiële borging .............................................................................................................................
12 3.1 Beschikbare capaciteit 2020 ..............................................................................................................................12 3.2 Evaluatie capaciteit 2020 en vooruitblik 2021 ...................................................................................................12 3.3 Beschikbare capaciteit 2021 ..............................................................................................................................13 4. Nieuwe ontwikkelingen ........................................................................................................................................... 14 4.1. Het coronavirus (COVID-19) .............................................................................................................................14 4.2. Omgevingswet ..................................................................................................................................................14 4.3. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ...............................................................................................15 4.4. Alcoholwet ........................................................................................................................................................15 5
Wat vinden we belangrijk? .................................................................................................................................. 16 5.1. Algemeen ..........................................................................................................................................................16 5.2 Prioriteiten .........................................................................................................................................................17
6
Wat hebben we in 2020 gedaan? ........................................................................................................................ 18 6.1. Algemeen ..........................................................................................................................................................18 6.2 Vergunningverlening .........................................................................................................................................19 6.3 Toezicht en handhaving Bouw/RO ....................................................................................................................19 6.4. Toezicht en handhaving openbare ruimte ........................................................................................................20 6.5. Welke lessen hebben we geleerd? ...................................................................................................................22
2
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
7
Wat gaan we in 2021 doen? ................................................................................................................................ 23 7.1 Inleiding .............................................................................................................................................................23 7.2 Algemeen ...........................................................................................................................................................23 7.3 Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten...............................................................................................24 7.5 Toezicht en handhaving Bouw/RO ....................................................................................................................24 7.6 Toezicht en handhaving Openbare ruimte ........................................................................................................25 7.7 Productbladen ...................................................................................................................................................25 7.8 Leeswijzer productbladen ..................................................................................................................................26
7.9 Productbladen ....................................................................................................................................................... 27
3
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Samenvatting Dit document bevat het uitvoeringsprogramma, jaarverslag en een reeks productbladen die hierop betrekking heeft. Ieder jaar worden de in het beleid van de gemeente Oudewater genoemde prioriteiten, ambities en wensen uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Met een dergelijk uitvoeringsprogramma geeft het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college) een uitwerking van de in 2021 voorgenomen activiteiten met betrekking tot de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). In dit document zal worden beschreven welke VTHtaken in 2021 worden uitgevoerd en welke capaciteit hiervoor wordt ingezet. In dit document worden de VTH taken uiteen gezet. Deze taken strekken zich tot bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, erfgoed, openbare orde en veiligheid. Voor de uitvoering van deze taken wordt samengewerkt met partners zoals de Provincie Utrecht, de Omgevingsdienst Regio Utrecht, de Veiligheidsregio Utrecht, de politie, het openbaar ministerie en het waterschap. Allereerst worden een aantal belangrijke ontwikkelingen geschetst voor dit domein en deze samenwerkingsverbanden. Tot de belangrijkste ontwikkelingen behoren landelijk de in de nabije toekomst in werking tredende Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en de Alcoholwet.
De uitbraak van het coronavirus heeft grote impact gehad op de VTH-organisatie en de gemeentelijke organisatie in zijn geheel. Een vertegenwoordiging van het Team VTH maakte onderdeel uit van de gemeentelijke crisisorganisatie. Vanuit deze crisisorganisatie heeft VTH diverse projecten en maatregelen vorm gegeven. Uiteraard is daarbij ook vorm gegeven aan de wijze van preventief toezicht, handhaving en de daadwerkelijke handhaving. Ondanks het bijzondere jaar wordt in het jaarverslag geconcludeerd dat de gemeente de doelstellingen die zij in het uitvoeringsprogramma 2020 heeft gesteld grotendeels heeft behaald. In 2021 is de capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving gelijk gebleven ten opzichte van 2020. De in 2020 geleerde lessen zullen worden meegenomen in het uitvoeringsprogramma voor 2021. Voor de wijze waarop aan de verschillende VTH-taken concreet uitvoering zal worden gegeven wordt verwezen naar de productbladen, welke zijn opgenomen aan het einde van dit document.
4
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
1. Inleiding 1.1 Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma? Dit uitvoeringsprogramma en jaarverslag is een uitwerking van het VTH-beleid 2019-2022 van de gemeente Oudewater dat op 5 april 2019 is vastgesteld. Daarin is de basis gelegd hoe de gemeente Oudewater haar rol ziet en die van haar inwoners als het gaat om taken op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). In het beleidsplan beschrijft het college de meerjarige beleidsmatige keuzes voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het jaarverslag beschrijft wat de gemeente in 2020 heeft uitgevoerd op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. Het uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de activiteiten die de gemeente op het gebied van VTH in 2021 wil gaan uitvoeren. Hierbij worden de activiteiten die worden uitgevoerd door de samenwerkingspartners meegenomen. De gemeente wil hiermee bereiken dat het voor iedereen helder en duidelijk is hoe de gemeente uitvoering geeft aan haar VTH-beleid. Duidelijkheid en transparantie over het beleid en de uitvoering draagt namelijk bij aan meer begrip bij diegenen die hiermee te maken krijgen. In het omgevingsrecht zijn er regels waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van VTHtaken. Deze regels zijn er om de veiligheid en gezondheid van mens en natuur binnen de fysieke leefomgeving te beschermen.
Het interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie Utrecht ziet er op toe dat gemeenten en omgevingsdiensten zich aan deze regels conformeren en hier op adequate wijze uitvoering aan geven. Het VTH-beleid en het uitvoeringsprogramma (Uvp) vormen hiervoor de basis. Het Uvp en het jaarverslag worden door het college bekend gemaakt aan de gemeenteraad en Gedeputeerde Staten. Met dit uitvoeringsprogramma en jaarverslag wordt invulling gegeven aan deze wettelijke verplichtingen.
1.2 Leeswijzer Dit jaarverslag en uitvoeringsprogramma bestaat enerzijds uit een algemene beschrijving van wat de gemeente heeft gedaan en wat de gemeente wil gaan doen aan de uitvoering van haar VTH-taken. Anderzijds bestaat het uit ‘Productbladen’ waarin per ‘activiteit’ toelichting wordt gegeven op vragen als ‘Wat doen we? Waarom doen we het? Wat vinden we belangrijk?’ etc. De productbladen zijn tot stand gekomen vanuit de provinciebrede samenwerking op VTH-gebied. Er is een ‘menukaart’ ontwikkeld van alle VTH-taken. Per gemeente wordt bepaald welke productbladen in de gemeente van toepassing zijn. Deze productbladen worden jaarlijks ‘gekozen’. De opzet en opbouw van de productbladen is altijd hetzelfde en wordt als zodanig door alle gemeenten gebruikt. Hiermee is bereikt dat per product inzichtelijk is hoe voor de betreffende taak of activiteit invulling is en wordt gegeven aan de beleids- en uitvoeringscyclus. Ook wordt de inhoud van de productbladen zoveel mogelijk met elkaar afgestemd. Dit is voor de komende jaren nog werk in uitvoering. Aan de andere kant staat het gemeenten vrij om een eigen invulling te geven aan de inhoud van de productbladen. Er moet ruimte zijn en blijven om maatwerk mogelijk te maken en lokale nuances aan te brengen. 5
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
1.3. Afstemming samenwerkingspartners Het Besluit omgevingsrecht (hierna: Bor) en de Ministeriele regeling omgevingsrecht (hierna: Mor) verplichten een afstemming en bekendmaking van het Uvp aan betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. Het vastgestelde Uvp wordt toegezonden aan de betrokken handhavingspartners. Vooraf vindt afstemming plaats met de betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. In hoofdstuk 2 zijn de handhavingspartners en samenwerking beschreven.
1.4. Interbestuurlijk Toezicht provincie Utrecht Vanuit de provincie Utrecht wordt, op grond van de ‘Verordening systematische toezichtinformatie provincie Utrecht’, toezicht gehouden op de uitvoering van de gemeentelijke taken op het gebied van het omgevingsrecht. Op 16 februari 2020 heeft het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de Provincie Utrecht haar schriftelijk oordeel over 2019/2020 toegestuurd. Hierbij zijn drie onderdelen beoordeeld (op basis van een scorewaardering niet adequaat, redelijk adequaat of adequaat). Voor de gemeente Oudewater kwam het IBT tot het volgende oordeel: - Vakgebied Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving: adequaat; - Vakgebied Ruimtelijke Ordening: adequaat; - Vakgebied Monumenten/archeologie: adequaat. In de beoordeling worden verbeteringen ten opzichte van de vorige beoordelingscyclus geconstateerd. Het gecombineerde Jaarverslag 2019 en Uitvoeringsprogramma 2020 VTH bevat een heldere evaluatie van de in 2019 uitgevoerde activiteiten en een schets van de uit te voeren activiteiten. Ondanks de hoge waardering zijn er wel verbeterpunten meegegeven. De belangrijkste verbeterpunten zijn als volgt: 1. Stel uniform VTH-beleid vast voor de basistaken (inclusief een analyse van problemen en een prioritering) op minimaal het schaalniveau van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU).
In 2019 is er in regionaal verband al een mooi uniform VTH-beleid tot stand gekomen, maar de basistaken van de ODRU zijn niet duidelijk herkenbaar als onderdeel van dit VTH-beleid; 2. Neem in het VTH-beleid meetbare doelen op, die gebaseerd zijn op de analyse van problemen; 3. De Wabo risicothema’s worden niet volledig behandeld in de risicoanalyse van het VTH-beleid; 4. Maak inzichtelijk welke capaciteit en middelen nodig zijn voor de uitvoering van de VTH-taken gedurende de beleidsperiode. Met bovenstaande aanbevelingen geeft het IBT handvaten om het VTH-beleid nog verder te verbeteren. In 2021 wordt gewerkt aan een verdere verbetering, zodat we een ‘adequaat’ oordeel kunnen behouden. Zo wordt ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in een regionaal samenwerkingsverband gewerkt aan een nieuw VTH-beleid. Hierin worden bovenstaande aanbevelingen meegenomen. Daarnaast wordt er naar aanleiding van de beoordeling van het IBT gewerkt aan een uniform beleid voor de basistaken op het niveau van de omgevingsdienst. Deze verbeterpunten zijn ook verwerkt in het bijgevoegde uitvoeringsprogramma voor 2021.
6
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
1.5. Samenwerking in de regio Utrecht Op 1 juli 2017 is het Bor aangepast naar aanleiding van de invoering van de Wet VTH. Uit het gewijzigde Bor vloeien nieuwe proces- en kwaliteitseisen, waardoor het huidige beleid niet meer voldoet. Artikel 7.2 Bor stelt nu dat de bestuurlijke instanties, die gezamenlijk de opdrachtgevers van een omgevingsdienst vormen (gemeenten, provincies en in enkele gevallen ook waterschappen) gezamenlijk komen tot een uniformering van hun VTH-beleid voor het verplichte basistakenpakket. In het kader van uniformering wordt gestreefd naar VTH-beleidsdocumenten die in de basis gelijk zijn, met genoeg ruimte voor de ‘couleur locale’. Zij passen bij en zijn vooral werkbaar in de eigen uitvoeringspraktijk. In de provincie Utrecht is een brede VTH-samenwerking opgestart: zowel de gemeenten van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) als de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) zijn aangesloten. De ODRU en RUD maken zelf ook onderdeel uit van de samenwerking. Daarnaast wordt de Provincie Utrecht, de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en het IBT erbij betrokken. Deze samenwerking zorgt ervoor dat er aan artikel 7.2 uitvoering wordt gegeven. Er is nieuw, uniform beleid opgesteld, inclusief vergunningverlening, wat werkbaar is én bijdraagt aan een betere evaluatie en bijsturing. Op 9 juli 2019 is het VTH-beleid 2019-2022 vastgesteld.
7
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
2. Algemeen 2.1 Welke taken voeren we uit? Dit jaarverslag en uitvoeringsprogramma beschrijft wat de gemeente in 2020 heeft uitgevoerd op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving en geeft inzicht in de activiteiten die de gemeente op het gebied van VTH in 2021 wil gaan uitvoeren. De uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving komen voort uit de bevoegdheid, dan wel verplichting die de gemeente heeft op basis van bepaalde wetten en regelgeving. De verplichting om uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus ligt vast in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en is nader uitgewerkt in het Bor. Dit betekent dat in ieder geval de VTH-taken voortkomende uit de Wabo voor alle gemeenten binnen het kader vallen. Daarnaast kan het voor bepaalde taken, voortvloeiende uit andere (bijzondere) wet- en regelgeving, functioneel zijn om mee te nemen in deze beleids- en uitvoeringscyclus. Er zijn namelijk meer taken die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Denk bijvoorbeeld aan de Algemene Plaatselijke Verordening waar de evenementenvergunningplicht is geregeld, of de Drank- en horecawet. Iedere gemeente is vrij om te bepalen of men deze taken ook meeneemt in de beleids- en uitvoeringscyclus, zolang de wettelijke VTH-taken geborgd zijn.
Welke VTH-taken de gemeente Oudewater precies uitvoert en hoe hieraan concreet invulling wordt gegeven valt op te maken uit de Productbladen (paragraaf 5.6).
2.2 Wie voeren de VTH-taken uit? De gemeente Oudewater heeft de uitvoering van haar VTH-taken georganiseerd binnen het Team Vergunningen, Toezicht en Handhaving van de gemeente Woerden ondergebracht. De VTH-taken worden niet alleen door de gemeente zelf uitgevoerd, maar wordt samengewerkt met meerdere VTHpartners. Daarbij zijn er VTH-taken op het gebied van milieu ondergebracht bij de Omgevingsdienst Regio Utrecht (hierna: ODRU). Op het gebied van brandveiligheid wordt nauw samengewerkt met de VRU.
2.3. Bereikbaarheid Volgens het Bor moet de gemeentelijke organisatie ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar zijn voor de milieuhandhavingstaken. Denk daarbij aan het melden van acute klachten en beschikbaar zijn voor het behandelen van incidenten. De ODRU heeft een 24/7 consignatiedienst in werking voor het behandelen van klachten en incidenten voor het taakveld milieu. Ook voor ondersteuning bij crisis en rampen kan de gemeente Oudewater middels een consignatiedienst de ODRU 24/7 inschakelen. Tevens heeft de ODRU een crisispakket. Voor klachten en meldingen ten aanzien van de fysieke leefomgeving, uitgezonderd de hiervoor genoemde milieumeldingen, kunnen inwoners gebruik maken van de mogelijkheid om deze online te
8
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
melden via de website van de gemeente Oudewater. Met de servicenormen die van toepassing zijn op de afhandeling van deze meldingen wordt gestreefd deze meldingen binnen 2 dagen opgepakt.
2.4. Scheiding vergunningverlening en toezicht en handhaving Binnen het team VTH zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving functioneel en per medewerker gescheiden. Hiermee wordt voorkomen dat een bedrijf een vergunning én daarna een controle krijgt van dezelfde medewerker. En dat een toezichthouder in de fase van handhaving een controle doet op een object waarop hij in de fase van vergunningverlening heeft toegezien. Deze scheiding is ook bestuurlijk doorgevoerd binnen de organisatie die VTH-taken voor ons uitvoeren (de ODRU en de VRU).
2.5. Gebiedsgericht werken De toezichthouders en vergunningverleners werken gebiedsgericht. Elke toezichthouder en vergunningverlener heeft één of twee vaste gebieden. De toezichthouders en vergunningverleners rouleren elke twee jaar van gebied of wijk.
2.6. Samenwerkingspartners Omgevingsdienst Regio Utrecht De ODRU voert voor de gemeente Oudewater de milieu taken uit. De samenwerkingsafspraken tussen de ODRU en de gemeente Oudewater liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst (hierna: Dvo). De ODRU rapporteert ieder kwartaal en ook jaarlijks over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Veiligheidsregio Utrecht Op het gebied van brandveiligheid wordt nauw samengewerkt met de VRU. De VRU adviseert de gemeente Oudewater en Provincie Utrecht in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Ook voert de VRU op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken tussen de VRU en de gemeente Oudewater liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst. De VRU rapporteert jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Oudewater een jaarplan op. Provincie Utrecht De provincie Utrecht heeft de (wettelijke) taak gekregen om de samenwerking tussen bestuursorganen op het gebied van de VTH-taken te coördineren. In de provincie Utrecht is al jaren een breed samengesteld PMO operationeel. Hiermee wordt invulling gegeven aan de formele eisen uit de Wabo/Wet VTH.
Naast de overheden (gemeenten, provincie, waterschappen, politie, Openbaar Ministerie), landelijke inspectiediensten (NVWA, RWS, Belastingdienst, SZW, ILT) en de Veiligheidsregio, nemen ook een aantal beherende instanties (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Utrechts Landschap) en belangenorganisaties, zoals Utrechts Particulier Grondbezit deel aan het overleg. Daarnaast nemen ook de ODRU en de RUD Utrecht als adviseurs ook deel aan het overleg.
9
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Stichtse Rijnlanden De samenwerking tussen de waterschappen en gemeenten in regio ‘De Waarden’ heeft betrekking op het toezicht en handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn, zoals waterkwaliteit en -kwantiteit, medegebruik van openbaar water en nautisch toezicht op vaarbewegingen. In incidentele gevallen wordt gezamenlijk opgetrokken. In dat kader vindt uitwisseling van gegevens plaats. In voorkomende gevallen vindt er signaaltoezicht plaats. Openbaar Ministerie In het geval strafrechtelijk optreden vereist is, bijvoorbeeld bij de vervolging van milieuovertredingen, waarbij sprake is van economische delicten, vindt afstemming plaats met het functioneel parket. De vervolging van overtredingen openbare ruimte worden afgehandeld door het Openbaar Ministerie Midden-Nederland. Inzet van OM en politie is conform de landelijke handhavingsstrategie, die geborgd is in ons handhavingsbeleid. In het Integraal Veiligheidsbeleid van de gemeente Oudewater en het daarbij jaarlijkse uitvoeringsprogramma vindt nadere afstemming plaats met de strafrechtelijke partners. Het Integraal Veiligheidsbeleid geeft ook aandacht aan de taken van VTH op het gebied van openbare orde en veiligheid en de samenwerking met de strafrechtelijke partners daarin.
Politie Het Regionaal Milieu Team (RMT) van de politie Midden Nederland valt voor wat betreft aansturing onder het functioneel parket (FP) Amsterdam. Op het gebied van milieu zijn de milieuagenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente. Daarnaast is het local office het vaste aanspreekpunt voor de gemeente, de boa’s en de ODRU. Afhankelijk van de positionering van de overtreding in de LHS-matrix komt het RMT vroeg of op een later moment in beeld. In het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 van de gemeente Oudewater en het daarbij jaarlijkse uitvoeringsprogramma vindt nadere afstemming plaats met de strafrechtelijke partners. Het Integraal Veiligheidsbeleid geeft ook aandacht aan de taken van VTH op het gebied van openbare orde en veiligheid en de samenwerking met de strafrechtelijke partners daarin. Projectgroep VTH ‘De Waarden’ De leden van de projectgroep VTH binnen de regio ‘De Waarden’ (18 gemeenten, ODRU, RUD, VRU en de Provincie Utrecht) komen al vanaf 2010 zo’n zes maal per jaar bij elkaar om ervaringen te delen, kennis uit te wisselen en projecten af te stemmen. In samenwerking met de gemeente Lopik heeft de gemeente Oudewater (en sinds 2015 de gemeente Woerden) met betrekking tot opleidingen het voortouw genomen en een coördinerende rol vervuld. Dit heeft geleid tot de opzet van een ‘Leergang Bestuursrecht en Omgevingsrecht’.
Het doel is om in gezamenlijkheid de kwaliteit en uniformiteit van VTH-beleid, VTH jaarprogramma’s en VTH evaluaties te vergroten. In de projectgroep VTH ‘De Waarden’ wordt ook gezamenlijk gewerkt aan de voorbereiding van het VTH-beleid en de VTH taken op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
10
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Gemeente Woerden De gemeente Woerden en Oudewater werken samen op ambtelijk niveau. Op 1 januari 2015 zijn de gemeente Oudewater en Woerden ambtelijk gefuseerd. De samenwerkingsafspraken tussen de gemeente Woerden en Oudewater zijn vastgelegd in een Dvo.
2.7. Kwaliteitscriteria 2.2 De kwaliteitscriteria 2.2. stellen eisen aan de medewerkers die de taken uitvoeren. Deze eisen richten zich op ervaring, deskundigheid en taakfrequentie en leggen een ondergrens voor het aantal medewerkers dat een bepaalde taak dient uit te voeren. Ook bepalen de kwaliteitscriteria 2.2. op welke wijze de gemeentelijke organisatie borgt dat de uitvoering van de VTH-taken structureel op een adequaat niveau plaatsvindt. De Wet VTH verplicht gemeenten om een verordening vast te stellen die de kwaliteit regelt van de door en in opdracht van de gemeente uit te voeren VTH-taken in het omgevingsrecht. De gemeente heeft daarin voorzien door op 8 december 2016 de ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht 2017 Gemeente Oudewater‘ vast te stellen.
11
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
3. Personele- en financiële borging De gemeente Woerden en Oudewater werken samen op ambtelijk niveau. De hierna genoemde personele borging is voor de gemeente Oudewater alleen. De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting.
3.1 Beschikbare capaciteit 2020 De beschikbare capaciteit bij het team VTH voor de uitvoering van de VTH-taken over 2019 was als volgt opgebouwd: Team VTH Vergunningverleners APV en Bijzondere Wetten Vergunningverlener Wabo (incl. constructeur en bouwbesluitdeskundige) Toezichthouders Juridisch adviseur VTH Boa Ondersteuning ICT* Teammanager* Omgevingsloket* Totaal
fte 0,67 1,11 1,82 1 1 0,89 0,89 2,17 9,55
* De genoemde formatie voor de gemeente Oudewater en Woerden samen. Deze formatie is voldoende om de werkzaamheden voor Woerden en Oudewater uit te kunnen voeren. De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting.
Alle medewerkers voldeden aan de Kwaliteitscriteria 2.1 voor wat betreft het opleidingsniveau en werkervaring. Ook waren alle medewerkers bevoegd om de VTH-taken uit te voeren1.
3.2 Evaluatie capaciteit 2020 en vooruitblik 2021 De geraamde formatie uit 2020 voldoende gebleken om het aantal vergunningaanvragen, toezichtmomenten en handhavingsdossiers te kunnen blijven uitvoeren. In 2021 wordt geen toename in het aantal aanvragen, toezicht en handhavingsdossiers verwacht. Daarom vindt geen bijsturing plaats voor 2021 in de capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Wel wordt vanaf 2021 een horecacoördinator ingezet (0,11 fte).
Zowel de toezichthouders, als de Boa’s waren aangewezen en aangesteld door het college van B&W voor de uitvoering van hun taken waarbij er op persoons- en functieniveau een scheiding is tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving. 1
12
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
3.3 Beschikbare capaciteit 2021 Gelet op de evaluatie van de beschikbare capaciteit van 2020 en de vooruitblik naar 2021 is de beschikbare capaciteit voor 2021 als volgt opgebouwd: Team VTH Vergunningverleners APV en Bijzondere Wetten (incl. horecacoördinator) Vergunningverlener Wabo (incl. constructeur en bouwbesluitdeskundige) Toezichthouders Juridisch adviseur VTH Boa Ondersteuning ICT* Teammanager* Omgevingsloket* Totaal
fte 0,78 1,11 1,82 1 1 0,89 0,89 2,17 9,66
* De genoemde formatie voor de gemeente Oudewater en Woerden samen. Deze formatie is voldoende om de werkzaamheden voor Woerden en Oudewater uit te kunnen voeren. De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting.
De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting. De programmabegroting 2019/2022 heeft als uitgangspunt gediend voor het opstellen van het nieuwe VTH Beleid 2019-2022 en het uitvoeringsplan 2021. Hierbij is vooral gekeken naar de onderstaande relevante informatie uit de programmabegroting. Handhaving en preventie We leggen de nadruk op preventie: we zetten in op het open gesprek waar het kan, maar we zijn streng waar het moet. Hiermee lossen we situaties op voordat zij problematisch worden. Hierbij leggen we slim de verbinding met het sociaal werken in wijken en dorpen, zodat wij weten wat er speelt. Zo werken we op verschillende manieren aan dezelfde leefbaarheid in de wijk. Dit zorgt voor meer handhavingscapaciteit en ook zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van boa’s in de wijk. Hierbij zorgen we voor de structurele financiële middelen.
13
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
4. Nieuwe ontwikkelingen Op het gebied van de VTH-taken hebben in 2020 een aantal ontwikkelingen voorgedaan en worden ontwikkelingen voor de VTH-taken in 2021 verwacht. Hieronder gaan we in op deze ontwikkelingen.
4.1. Het coronavirus (COVID-19) In Nederland, maar ook wereldwijd, is er een uitbraak van het coronavirus (COVID-19), behorende tot de groep A van de infectieziektes. Ter bescherming van de veiligheid en gezondheid zijn maatregelen genomen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan. De voorzitter van de Veiligheidsregio Utrecht heeft hiertoe enkele malen een noodverordening vastgesteld. Per december is de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 en de Tijdelijke regeling maatregelen COVID-19 van kracht. Deze maatregelen hadden onder andere tot gevolg dat horeca en winkels moesten sluiten, bijeenkomsten en evenementen werden afgelast en samenkomen nog maar met een beperkt aantal personen. Thuiswerken is de norm en afstand houden tot elkander is belangrijk om verspreiding van het virus te voorkomen. De uitbraak van het coronavirus heeft grote impact gehad op de VTH-organisatie en de gemeentelijke organisatie in zijn geheel. Een vertegenwoordiging van het Team VTH maakte onderdeel uit van de gemeentelijke crisisorganisatie. Vanuit deze crisisorganisatie heeft VTH diverse projecten en maatregelen vorm gegeven. Uiteraard is daarbij ook vorm gegeven aan de wijze van preventief toezicht, handhaving en de daadwerkelijke handhaving. We ontvingen daarnaast veel vragen van inwoners en ondernemers over de uitleg van de maatregelen.
Daarnaast zijn we actief met de ondernemers in gesprek gegaan om ervoor te zorgen dat zij binnen de maatregelen op een verantwoorde wijze kunnen blijven ondernemen. Zo zijn in overleg met de horeca handelwijzen afgestemd voor verzoeken voor uitbreidingen van terrassen en het overkappen van terrassen. Daarnaast is met winkeliers gezocht naar mogelijkheden om winkelbezoeken op verantwoorde wijze te kunnen laten plaatsvinden. De COVID-19 maatregelen waren daarnaast van invloed op het aantal aanvragen dat in behandeling was bij het Team. Evenementenvergunningen werden ingetrokken of verplaatst, Ook zagen we een toename in het aantal bouwaanvragen.
4.2. Omgevingswet Naar verwachting treedt op 1 januari 2022 de Omgevingswet in werking. De uitgangspunten van deze wet zijn participatie en integrale aanpak op basis van vertrouwen, met als doelen minder en overzichtelijkere regels, meer ruimte voor initiatieven van burgers en bedrijven en lokaal maatwerk. De gemeente heeft een projectteam samengesteld dat het proces rondom de implementatie van de Omgevingswet bij de gemeente verzorgt. Het programma Invoering Omgevingswet is verdeeld in meerdere projecten. Zo wordt binnen VTH een start gemaakt met de inrichting van de omgevingstafel en wordt met het gebruik hiermee vooruitlopend op de Omgevingswet geoefend. De afgelopen jaren hebben de vergunningverleners al een grotere rol in de voorfase van een initiatief of bouwplan gekregen. In de gemeente is hiervoor een overlegvorm ingericht om integraal haalbaarheidsverzoeken en aanvragen af te kunnen stemmen en behandelen. Deze overlegvorm wordt omgebogen naar de 14
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
omgevingstafel. Een vergunningverlener krijgt hiermee nog meer de rol van projectmanager voor het betreffende initiatief. De vergunningverlener verzamelt, coördineert en zal daardoor gaan fungeren als aanspreekpunt binnen de organisatie. Deze veranderende taak stelt extra eisen aan de kennis en competenties van de vergunningverleners. Het gaat daarbij om de competenties oplossingsgerichtheid, samenwerking en communicatie. Daarnaast worden de werkprocessen van vergunningverlening, toezicht en handhaving ingericht naar het werken onder de Omgevingswet.
4.3. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Op 14 mei 2019 nam de Eerste Kamer de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) aan. Deze wet heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De Wkb heeft drie doelen: een verbeterde (borging van de) bouwkwaliteit, een verbeterde positie van de consument, en het stimuleren van kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. Om dit te bewerkstelligen, wordt een stelsel ontwikkeld voor toetsing op relevante aspecten van kwaliteit van het eindproduct door een onafhankelijke marktpartij. Verder zal een verklaring van de kwaliteitsborger bij oplevering voorwaarde zijn voor ingebruikname en wordt een aantal wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek doorgevoerd. Tot de invoering van de wet wordt met ongeveer 10% van de eenvoudigere bouwprojecten pilotprojecten gedaan. Als blijkt dat het stelsel onvoldoende werkt of de kosten te veel stijgen, dan kan de minister besluiten de wet alsnog – of onderdelen van de wet - niet in te laten gaan. Als de wet wel wordt ingevoerd, dan gebeurt dit vooralsnog alleen voor (eenvoudige) bouwprojecten in gevolgklasse 1. Op een later moment wordt beslist of de wet ook gaat gelden voor complexere bouwprojecten.
De wet treedt op 1 januari 2022 tegelijkertijd met de Omgevingswet in werking.
4.4. Alcoholwet De Tweede Kamer heeft op 1 december 2020 ingestemd met het wetsvoorstel ‘wijzigingen Drank- en Horecawet’ van staatssecretaris Blokhuis. De nieuwe Alcoholwet treedt op 1 juli 2021 in werking. In de nieuwe Drank- en Horecawet, die wordt omgedoopt tot Alcoholwet, wordt geregeld dat ook de wederverstrekker strafbaar is. Het gaat dan om iemand ouder dan 18 jaar (niet de barmedewerker) die alcohol doorgeeft aan een minderjarige. Daarnaast wordt het mogelijk dat vmbo-leerlingen van 14- en 15 jaar oud in het kader van hun opleiding alcohol kunnen verstrekken in een horecabedrijf. Tot nu toe mag dat pas vanaf 16 jaar, maar dat blijkt in de praktijk voor sommige leerlingen niet werkbaar. In de nieuwe wet wordt het inrichtingenbesluit DHW vrijwel geheel geschrapt. Voor horecabedrijven waar alcohol wordt verkocht, betekent dit dat in principe ‘alleen’ de regels van het Bouwbesluit 2012 zullen gelden.
15
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
5
Wat vinden we belangrijk?
5.1. Algemeen In ons beleid is vastgelegd wat we belangrijk vinden als het gaat om de uitvoering van de VTH-taken. Op basis van de visie en de risicoanalyse is aangegeven aan welke thema’s en taken we prioriteit geven. Dit jaarverslag en uitvoeringsprogramma is hier een uitwerking van. Daarbij is het goed om in het algemeen en ook specifiek (per productblad) nogmaals aan te geven wat we belangrijk vinden. Op 9 juli 2019 is het VTH-beleid 2019-2022 vastgesteld. Daarin zijn de lijnen ten aanzien van vergunningen, toezicht en handhaving bepaald met als uitgangspunt de gemeentelijke kernwaarden: avontuur, eigenaarschap en samenspel: - We laten meer over aan burgers en bedrijven en minder aan de overheid De rolverdeling tussen inwoners en overheid verandert. Er ontstaan andere opvattingen over de rol van de overheid en de rol van de samenleving, waarbij een groter beroep wordt gedaan op de eigen kracht en verantwoordelijkheid bij naleven van regels in de samenleving. - We hebben vertrouwen in de samenleving We gaan in gesprek en steken de hand uit in plaats van het wijzen met de bestraffende vinger, omdat we erop vertrouwen dat het gesprek de basis vormt voor een betere verstandhouding. We treden ook niet meer vanzelfsprekend overal in, maar gaan partijen begeleiden elkaar te begrijpen, omdat begrip de basis is voor anders handelen. -
We kiezen voor preventie boven repressie Als je uitgaat van de kracht en goede trouw van de samenleving dan komt het accent vanzelf op preventie te liggen. De rol van de overheid daarbij is het geven van juiste en tijdige voorlichting en het levendig houden van communicatie over en weer.
16
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
5.2 Prioriteiten De prioriteiten van de uit te voeren VTH-taken zijn bepaald op grond van de resultaten van de risicoanalyse die is uitgevoerd in het kader van het maken van het VTH-Beleid. In ieder geval is en wordt bij de uitvoering van de VTH-taken specifiek aandacht besteed aan de landelijke Wabo-risicothema’s. Dit zijn de volgende thema’s: - Asbest; - Toepassing van verontreinigde grond; - Brandveiligheid opslag gevaarlijke stoffen; - Risicovolle inrichtingen; - Constructieve veiligheid; - Brandveiligheid; - Handhaving bestemmingplannen. In de verschillende productbladen worden deze Wabo-risicothema’s verder concreet uitgewerkt.
17
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
6
Wat hebben we in 2020 gedaan?
Dit hoofdstuk omvat het Jaarverslag over 2020. In het afgelopen jaar heeft de gemeente gewerkt aan het uitvoeren van het Uvp 2020. In dit hoofdstuk wordt uitgelicht wat er op de taakvelden speelde of speelt: wat viel op? Voor het algemene verslag per taak wordt verwezen naar de productbladen in de bijlage. In de productbladen wordt in algemene zin voor vergunningverlening, toezicht en handhaving teruggeblikt op dit uitvoeringsprogramma.
6.1. Algemeen Uit onderstaande tabellen is af te leiden hoeveel omgevingsvergunningen zijn behandeld, toezichtmomenten hebben plaatsgevonden en handhavingsdossiers behandeld zijn door zowel de ODRU als de gemeente zelf. In de productbladen wordt per taak of activiteit toelichting gegeven op vragen als; ‘Wat hebben we gedaan? Wat gaan we doen? Waarom doen we het? Wat vinden we belangrijk?’
18
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
6.2 APV en bijzondere wetten COVID-19 De maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan zijn vooral van grote invloed geweest op de vergunningverlening APV, Drank- en Horeca en evenementen. Evenementen werden afgelast, vergunningen moesten worden ingetrokken en de horeca moest sluiten. 2020 heeft voor dit taakveld in het teken gestaan in de beantwoording van de vragen van ondernemers en organisatoren. De gemeente is actief met de ondernemers in gesprek gegaan om ervoor te zorgen dat zij binnen de maatregelen op een verantwoorde wijze kunnen blijven ondernemen. Zo zijn in overleg met de horeca handelwijzen afgestemd voor verzoeken voor uitbreidingen van terrassen en het overkappen van terrassen. De gemeente bood daarnaast ook een luisterend oor naar de ondernemers voor de ingrijpende gevolgen die de coronacrisis voor hen teweeg brengt. Na iedere persconferentie werd er snel geschakeld om de gevolgen in kaart te brengen en de ondernemers en organisatoren daarvan op de hoogte te stellen. Actualisatie horeca De APV regelt dat voor het geopend hebben van een horeca-lokaliteit een horeca-exploitatievergunning benodigd is. In deze vergunning worden voorwaarden met betrekking tot de openbare orde en veiligheid geregeld, zoals de openingstijden of de verplichting voor een beveiliger. In een horecaexploitatievergunning is ook het terras opgenomen.
Daarnaast is voor het schenken van alcoholhoudende dranken een Drank- en Horecawetvergunning benodigd. Gebleken is dat deze vergunningen voor een aantal lokaliteiten in Oudewater niet meer actueel zijn of ontbreken. Daarom zou in 2020 worden gestart met de actualisering van deze vergunningen. Begin 2020 is gestart met het benaderen van de ondernemers om hen te informeren over de actualisatie. In maart is het geplande proces stilgevallen als gevolg van de Covid-19 crisis. De werkzaamheden binnen VTH lagen in 2020 vooral op toezichtstaken Covid-19. Om het project actualisatie toch enigszins doorgang te laten vinden zijn de toezicht/handhavingstaken met betrekking tot het naleven van de verplichte corona maatregelen gecombineerd met de genoemde actualisatie. Dat wil zeggen dat bij het controleren op de coronaregels ook meteen de aanwezige vergunningen zijn gecheckt. Vanuit deze handelswijze zijn een aantal actualisatie dossiers in gang gezet. Afgelopen jaar is geconcludeerd dat er binnen Oudewater vooral behoefte is aan afstemming tussen (horeca) ondernemers, gemeente en inwoners. Besloten is om het project actualisatie komende jaren in het bestaande werkproces te positioneren en daarnaast een horeca coördinator aan te stellen voor een aantal uren per week.
Vanuit deze persoon kan de verbinding worden gelegd tussen de verschillende partijen en belangen en kan invulling gegeven worden aan de beleidsontwikkeling op horeca gebied.
6.3 Bouwen en Ruimtelijke ordening COVID-19 2020 heeft voor toezicht en handhaving voornamelijk in het teken gestaan van de maatregelen met betrekking tot het coronavirus. Niet alleen de boa’s, maar ook de toezichthouders bouw, zijn ingezet op het toezicht op straat. De impact van het coronavirus was niet alleen te voelen in de gemeentelijke organisatie zelf maar ook bij de uitvoeringspartners. Om de veiligheid van medewerkers te garanderen heeft de VRU in november 2020 besloten het toezicht op de bestaande bouw te beperken. 19
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Toezichtsprocessen op locatie zijn tijdelijk stilgelegd, met uitzondering van de toezichtactiviteiten die niet uitgesteld kunnen worden, zoals bouwtoezicht in de realisatiefase en brandonveilige situaties. Brandveiligheid gevels Op 14 juni 2017 vond in Londen de brand in de Grenfell Tower plaats. Bij deze brand was sprake van een snelle branduitbreiding langs de gevel. Omdat in Nederland zorgen leefden over de brandveiligheid van gevels, heeft de minister in afstemming met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) besloten gemeenten te vragen om de risicovolle gebouwen te inventariseren en vervolgens een onderzoek naar de brandveiligheid van de gevels in gang te zetten. In de gemeente Oudewater heeft de gevraagde inventarisatie en onderzoek plaatsgevonden. Allereerst heeft in samenspraak met de deskundigen van de VRU een inventarisatie plaatsgevonden naar de risicovolle gebouwen in de gemeente Oudewater. Uit deze inventarisatie zijn geen gebouwen naar voren gekomen waarbij nadere inspectie benodigd was. Brandveiligheid zorginstellingen De Provincie Utrecht heeft op 30 juni 2020 aan gemeenten en Veiligheidsregio Utrecht het rapport “Brandveiligheid bij zorginstellingen onder de loep” aangeboden. Het rapport beschrijft de resultaten van het onderzoek dat de provincie in het kader van het IBT heeft uitgevoerd.
Het onderzoek richt zich op de wijze waarop gemeenten, als bevoegd gezag, hun toezicht en handhaving ten aanzien van brandveiligheid in zorginstellingen hebben geborgd en uitgevoerd. De VRU heeft aanbevelingen van het rapport aangegrepen om de taakuitvoering op het gebied van (brandveiligheids)toezicht van de VRU te laten onderzoeken, om te komen tot verbetering en versterking hiervan. In de vergadering van het Algemeen Bestuur VRU van 6 juli jl. is afgesproken dat een extern bureau opdracht krijgt om een advies over de uitvoering van de toezichtstaak door de VRU te geven.
6.4. Toezicht en handhaving openbare ruimte COVID-19 2020 heeft voor de boa’s voornamelijk in het teken gestaan van de maatregelen met betrekking tot het coronavirus. De boa’s zijn een vast onderdeel binnen de handhaving op de naleving van de maatregelen omtrent het coronavirus. Ondanks deze nieuwe materie is de verbinding met inwoners, jeugd en ondernemers blijven bestaan al dan niet verbeterd. Voor overtredingen van de maatregelen zijn er 473 waarschuwingen uitgedeeld. Dit tezamen met de uitleg omtrent de geldende maatregelen. Er zijn slechts 43 bekeuringen uitgeschreven. Bodycams De boa’s krijgen tijdens hun werk regelmatig te maken met incidenten en agressiviteit. Het college van burgemeester en wethouders heeft daarom besloten de boa’s uit te rusten met een bodycam. Een bodycam is een kleine draagbare camera die aan het uniform van de boa vastzit. Allereerst is gestart met een pilot met bodycams. Uit de evaluatie van de pilot is gebleken dat de bodycam meerwaarde heeft en een de-escalerend effect heeft. Daarom is besloten om de boa’s definitief uit te rusten met een bodycam.
20
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Handhavingsarrangement ‘De Copen’ Binnen de Politie Midden-Nederland, basisteam De Copen is vanuit de politie gewerkt aan een handhavingsarrangement. In dat document zijn de afspraken tussen politie, gemeenten en OM op het gebied van handhaving samengevat en opgeschreven. Opleiding Drank- en Horecawet In 2020 hebben meer boa’s de opleiding voor Drank- en Horecawet toezicht gevolgd en zijn uiteindelijk ook aangewezen.
6.5. Milieu COVID-19 De coronacrisis heeft invloed gehad op de werkzaamheden van ITH. Werkzaamheden zijn aangepast en tijdens de eerste lockdown zijn er aanzienlijk minder milieucontroles buiten uitgevoerd. Er is veel administratief toezicht uitgevoerd. Na deze periode is buitentoezicht weer volledig opgestart. Tijdens de tweede lockdown is het toezicht doorgezet, alleen is kritisch gekeken naar het type bedrijven. Zo zijn er bij horecabedrijven geen controles uitgevoerd. Aangezien de hoeveelheid uren nodig voor toezicht en handhaving van de aandachtsbedrijven ver boven de verwachte uren is uitgestegen, is er extra kritisch gekeken naar het uit te zetten programmatisch toezicht. Dit heeft ertoe geleid dat ODRU minder programmatisch toezicht heeft uitgevoerd. Het overschot aan uren programmatisch toezicht is gebruikt om het te veel aan klachtenuren op te vangen. Asbesttoezicht heeft het gehele jaar op een “op een veilige manier” plaatsgevonden. Ook tijdens beide lockdowns heeft ODRU bij asbestsaneringen toezicht gehouden. Opvallend was het grote aantal sloop en verbouwingen in 2020. Dit heeft waarschijnlijk met de Covid-19 situatie te maken. De verwachting is dat dit in de eerste helft van 2021 voortzet. Zoals gewoonlijk zijn klachten het gehele jaar opgepakt door de ODRU. Wel is het soort klachten veranderd: zo zijn er minder geluidsoverlastklachten ontvangen.
In verband met de sluiting van de horeca zijn hier veel minder klachten over binnengekomen. Stoppersregeling varkenshouderij Elf bedrijven maakten hiervan gebruik. Bij de controle van deze bedrijven werd samengewerkt met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO); door de RVO werd de data van transportbewegingen van dieren beschikbaar gesteld. Op basis van deze data konden we efficiënt en doelgericht controles uitvoeren, ook op afstand (administratief). De controles zijn succesvol afgerond. Negen van de deelnemende bedrijven zijn gestopt met de varkenshouderij. Eén bedrijf is zo kleinschalig (14 varkens) dat het buiten de verplichting tot stoppen valt. Een ander bedrijf paste de stal aan naar emissie-arme huisvesting en voldoet aan de nu geldende wet- en regelgeving. Controles varkenshouderijen met luchtwassers De ODRU is dit jaar gestart met een pilot ‘administratieve controle luchtwassers’. Doel is de ondernemer minder te belasten met intensieve inspectie ter plekke, en tevens de kwaliteit van de controle te verbeteren, in minder tijd. Dit wordt bereikt door de ondernemer de digitale data van de luchtwassers te laten leveren, waaruit met grote precisie de effectiviteit en de activiteit van de wasser te herleiden is. Na een wat moeizame start lijkt deze aanpak nu vruchten af te werpen; Eén 21
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
van de twee varkenshouderijen in Oudewater is nu op deze wijze gecontroleerd, de controle van het andere bedrijf voeren we begin 2021 uit. Containerproject asbest In 2020 is bij een groot aantal gemeenten het containerproject asbest uitgevoerd. Op basis van data uit het LMA zijn locaties geselecteerd waar in 2019/2020 grote hoeveelheden asbest (>1000 kg) zijn afgevoerd naar een verwerker maar waarvan geen meldingen en/of asbestinventarisaties bekend zijn. Dit jaar heeft het project niet specifiek in uw gemeente gedraaid. Omdat het containerproject asbest veel overtredingen heeft opgeleverd, wordt dit project verder uitgebreid in 2021.
6.5. Welke lessen hebben we geleerd? In 2020 hebben we de volgende lessen geleerd: - De regels omtrent precariovergunningen zijn nog altijd niet goed bekend onder inwoners. Tijdens de lockdown zijn er veel meer klachten binnen gekomen over containers die op de straat geplaatst zijn. Het blijkt dat er nog veel geplaatst wordt zonder de benodigde precario vergunning. Ook zijn de werkafspraken niet altijd helder. - Tijdens een project is gebleken dat gemeentelijke projectleider niet altijd goed op de hoogte zijn van de voorwaarden en inhoud van verleende omgevingsvergunningen. Omdat gesprekken met ondernemers vaak via de projectleiders verliepen ontstonden er problemen omdat toezichthouders en vergunningverleners niet tijdig werden betrokken bij de gesprekken en vragen. Er zijn in 2020 werkafspraken gemaakt met de projectleiders. - De gemeente werkt sinds een aantal jaren met een ALO-systeem waarmee via de website vergunningaanvragen op het gebied van APV, Drank- en Horeca en evenementen kunnen worden ingediend. In 2020 is het systeem al bijgewerkt maar in dit systeem zitten nog wat schoonheidsfouten, deze worden in 2021 opgelost. Deze highlights en lessen geven aanleiding tot het aanpassen van een aantal zaken in het Uvp voor 2021.
22
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
7
Wat gaan we in 2021 doen?
7.1 Inleiding De lessen die we hebben geleerd in het voorgaande jaar nemen we mee in het komende jaar. Daarnaast spelen er (lokale) ontwikkelingen. Dit hoofdstuk beschrijft zowel in algemene zin, als in gedetailleerde zin per taak/activiteit wat het komende jaar in het Uvp voor 2021 komt. Hierbij wordt in algemene zin ingegaan op de taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving. Op de productbladen wordt gedetailleerd ingegaan op de uitvoering van de activiteiten en hoe deze zijn gerelateerd aan de gestelde doelen.
7.2 Algemeen Omgevingswet Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet naar verwachting in werking. Vooruitlopend hierop wordt in 2020 de Omgevingswet geïmplementeerd binnen VTH. De gemeente volgt daarin de ‘minimale actielijst’ van de VNG. In 2020 is een start gemaakt met de inrichting van de omgevingstafel. In 2021 zal de omgevingstafel verder uitgerold worden in de organisatie. Daarbij zal de huidige overlegvorm die de gemeente al kent voor de voorfase van een initiatief worden omgebogen naar de omgevingstafel. Daarnaast worden de werkprocessen van vergunningverlening, toezicht en handhaving ingericht naar het werken onder de Omgevingswet. Daarmee hangt samen dat ook de kostendekkendheid van de leges wordt bekeken. Met de samenwerkingspartners wordt daarnaast verder gewerkt aan nieuwe risicoanalyses voor toezicht en handhaving. Tot slot sluiten we aan bij de werkgroepen die in de regio lopen op het gebied van de Omgevingswet, zoals de werkgroep over meervoudige vergunningen, leges en de VTH-uitvoeringsstrategie. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Tegelijk met de Omgevingswet zal tevens de Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen in werking treden. In 2017 heeft de gemeente reeds onderzoek uit laten voeren naar de gevolgen van de Wkb voor de werkprocessen voor VTH. De uitkomsten en aanbevelingen worden verder opgepakt en uitgewerkt.
In 2020 is een start gemaakt met het opstellen van een impactanalyse. De gevolgen van deze impactanalyse worden in 2021 toegepast op de inrichting van de VTH-organisatie. In 2021 zullen daarnaast proefprojecten plaatsvinden. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld, wat in 2021 tot uitvoering wordt gebracht. Alcoholwet Hiervoor bleek dat op 1 juli 2021 de nieuwe Alcoholwet in werking treedt. Het eerste halfjaar van 2021 zal daarom in het teken staan van de voorbereiding op de nieuwe wet. De gemeente zal inventariseren wat de gevolgen van de wet zijn voor de vergunningverlening van Drank- en Horecawetvergunningen en deze doorvoeren in de gemeentelijke organisatie.
23
Jaarverslag 2020 en Uitvoeringsprogramma 2021 gemeente Oudewater
Uniform beleid voor de basistaken op het niveau van de Omgevingsdienst Op 8 mei 2020 heeft de Provincie Utrecht in het kader van het IBT haar beoordeling over de uitvoering van taken op het gebied van het omgevingsrecht in 2018/2019 toegestuurd. In deze beoordeling van het IBT komt naar voren dat dit nieuwe uniforme VTH-beleid niet voldoende is om te kunnen spreken van een uniform VTH-beleid voor de basistaken op het schaalniveau van de ODRU, zoals artikel 7.2 Bor voorschrijft. Het VTH-beleid gaat deels over milieu en er wordt verwezen naar de dienstverleningsovereenkomst met de ODRU, maar een uniform beleid voor de basistaken is niet duidelijk herkenbaar als onderdeel van het VTH-beleid van de gemeente Oudewater. In 2021 wordt daarom op het niveau van de ODRU gewerkt aan een uniform beleid voor de basistaken van de ODRU. Impuls regionale leergang bestuursrecht en omgevingsrecht In samenwerking met de gemeente Lopik heeft de gemeente Oudewater (en sinds 2015 de gemeente Woerden) met betrekking tot opleidingen het voortouw in genomen en een coördinerende rol vervuld. Dit heeft geleid tot de opzet van een regionale ‘Leergang Bestuursrecht en Omgevingsrecht’. Het doel van deze leergang is om in gezamenlijkheid de kwaliteit en uniformiteit van VTH-beleid, VTH jaarprogramma’s en VTH evaluaties te vergroten.