WRP Oude IJsselstreek NL23-648800269-55257 - concept 7a (DH22112023)(2).pdf

De gemeente verwacht dat: 1. inwoners en ondernemers, zoals voorgeschreven in de Lozingenbesluiten, zodanig lozen dat de werking van riolering en zuiveringsinstallaties (ook IBA’s) niet nadelig wordt beïnvloed en geen schade aan het milieu ontstaat; 2. inwoners en ondernemers het riool verstandig gebruiken; 3. rioolaansluitingen zorgvuldig worden aangelegd; 4. inwoners en ondernemers hemelwater zoveel mogelijk zelf opvangen, bergen en verwerken, infiltreren is de norm; 5. hinder zoals water-op-straat meer wordt geaccepteerd; 6. inwoners en ondernemers bij grondwateroverlast controleren of hun woning of bedrijf voldoende waterdicht is. In het Bouwbesluit 2012 is opgenomen dat een kelder waterdicht moet zijn als dit een verblijfsruimte is. De gemeente streeft altijd naar lokale maatwerkoplossingen voor optredende problemen.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

30/64

Programma

5. Waar staan we nu 1.20

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt beschreven waar de gemeente staat op moment van schrijven van dit Wrp en welk areaal de gemeente beheert voor haar gemeentelijke watertaken (water en riolering). Hierbij wordt de technische staat van de objecten en het functioneren van het technische en ambtelijke systeem beschreven.

1.21

Totaaloverzicht aanwezige voorzieningen

Binnen de gemeente Oude IJsselstreek ligt veel riolering (zie Tabel 3). Het grootste deel is vrijvervalriolering, waarvan 45% gemengde riolering (Figuur 5-8). Via een gemengd rioolstelsel worden afval- en hemelwater door één buis (gemengd) afgevoerd. Sinds de jaren ’90 is steeds meer gescheiden riolering aangelegd; hierbij worden afval- en hemelwater gescheiden ingezameld en afgevoerd, zie ook Figuur 5-9. ‘Schoon’ hemelwater kan hierdoor bijvoorbeeld direct op oppervlaktewater geloosd worden. In Oude IJsselstreek is de vrijvervalriolering gemiddeld 32 jaar oud. De rioleringsgegevens zijn opgenomen in het rioleringsbeheersysteem Kikker. Tabel 3 Kenmerken riolering Onderdeel Vrijvervalriolering - gemengd - DWA - HWA Vuilwateroverstorten

aantal

106 67 20

eenheid km km km km stuks

Overstorten vgs

13

stuks

317 144

Onderdeel Huisaansluitingen Straatkolken Drukriolering pompunits Gemalen Bijbehorende pers- en drukleiding

aantal 17.880 16.880 1.010 42 294

eenheid stuks stuks stuks stuks km

Programma Figuur 5-8: Verdeling vrijvervalriolering

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

31/64

Programma

Figuur 5-9: aanlegperioden vrijvervalriolering

Nagenoeg alle percelen binnen de gemeente zijn aangesloten op de riolering of op een IBA; het aansluitpercentage is nagenoeg 100%. Een aantal percelen in het buitengebied is nog niet aangesloten. Dit heeft bijvoorbeeld te maken dat binnen de wettelijk verplichte afstand van de woning geen riolering aanwezig is.

1.22

Huidige situatie: stedelijk afvalwater

1.22.1

Stedelijk afvalwater

Voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater worden gemengde en droogweerafvoer vrijverval riolering gebruikt. Daarnaast is in het buitengebied een drukrioleringssysteem aanwezig. Via de hoofdgemalen en persleidingen wordt dit afvalwater afgevoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie Etten of de rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld. Alle hoofdgemalen, randvoorzieningen en een deel van de riooloverstorten zijn aangesloten op het Regionale Meet- en Monitoringssysteem Rijn en IJssel. Met behulp van dit systeem worden storingen tijdig gedetecteerd en kan het werkelijk functioneren van de afvalwaterketen beter in kaart gebracht worden. In de gemengde stelsels van de gemeente zijn 18 bergbezinkvoorzieningen (BBV) aangelegd en 1 bergingsleiding; 18 met besturing en 1 zonder. Deze bergbezinkvoorzieningen bergen tijdens hevige neerslag een deel van het overstortende (riool)water waarna het na afloop van de bui weer via het gemengde stelsel naar de RWZI wordt gepompt. Het (riool)water komt hierdoor niet, of in veel mindere mate en minder vuil in het oppervlaktewater terecht. 1.22.2

Technische staat van de objecten

Door middel van inspecties wordt inzicht in de technische staat van de riolering verkregen. De inspectieresultaten worden gebruikt om te bepalen waar onderhouds- reparatie- of vervangingsmaatregelen nodig zijn.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

32/64

Programma

Vrijvervalriolering Van de huidige vrijvervalrioolstrengen is circa 42% geïnspecteerd, waarvan 88% de afgelopen 10 jaar. Op basis van de beoordelingen worden werkplanningen gemaakt. Hierin wordt aangegeven welke maatregelen uitgevoerd moeten worden. Gemalen / pompunits drukriolering / bergbezinkbassins Inspectie en onderhoud aan gemalen, pompunits en randvoorzieningen worden door derden planmatig uitgevoerd. Eerste lijnstoringen worden door de gemeente zelf direct opgelost. Grote gebreken worden opgenomen in het programma voor onderhoud en vervanging. Pers- en drukleidingen Pers- en drukleidingen worden niet structureel gereinigd en geïnspecteerd. Op basis van klachten en meldingen wordt incidenteel een onderzoek ingesteld. Dit systeem werkt naar tevredenheid. 1.22.3

Figuur 5-10: Aanlegjaren pompunits drukriolering

Functioneren van de riolering

Het huidige stelsel kan een regenbui verwerken van 20 mm neerslag in een uur (oorspronkelijk kwam die eenmaal in de 2 jaar voor). Het functioneren is berekend in basisrioleringsplannen, een overzicht is opgenomen in Bijlage 3. De gemeente voldoet aan de richtlijnen van het waterschap betreft de vuiluitworp. Foutaansluitingen worden opgespoord bij regulier onderhoud en krijgen voortdurende aandacht. Bij hemelwaterriolering zorgen foutaansluitingen voor ongezuiverde lozing van vuilwater op oppervlaktewater. Bij drukriolering zorgt hemelwater vaak voor grote problemen. In het buitengebied ligt een stelsel van drukriolering. Met behulp van kleine pompjes wordt huishoudelijk (en soms bedrijfs-) afvalwater persleidingen met kleine diameter over grote afstanden getransporteerd naar vrijvervalstelsels in de kernen en vandaar naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dat stelsel functioneert nu goed. Bij nieuwe ontwikkelingen (bijvoorbeeld nieuwbouw, verandering van agrarische naar recreatieve functie) moet altijd worden onderzocht of het systeem de verandering van lozingen aankan. Dat is géén gegeven, omdat de capaciteit van de drukrioolstelsels gelimiteerd is. Jaarlijks ontvangt de gemeente gemiddeld 520 klachten en meldingen die op het eerste gezicht te relateren zijn aan de riolering.

In deze klachten en meldingen zit een grote verscheidenheid: van dichtgeslibde straatkolken tot wateroverlast bij hevige regen. Alle klachten en meldingen worden onderzocht en aan elke melder wordt doorgegeven hoe de gemeente het afhandelt. 1.22.4

Functioneren IBA’s

Binnen de gemeente zijn een zestiental IBA's in beheer. Al deze installaties zijn in 2013 gerenoveerd. Het onderhoud is sindsdien uitbesteed aan een gespecialiseerd bedrijf. Om te bekijken of de systemen doen waarvoor ze zijn aangelegd (zuivering tot een klasse drie installatie) en of het

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

33/64

onderhoud naar behoren is uitgevoerd, worden jaarlijks monster van het effluent genomen en geanalyseerd waarna eventuele maatregelen worden getroffen.

1.23

Huidige situatie: hemelwater

De gemeente vult haar zorgplicht rondom hemelwater in door de voorkeursvolgorde benutten en besparen – vasthouden en infiltreren – bergen – afvoeren in de praktijk zoveel mogelijk toe te passen. Om hemelwater apart te kunnen afvoeren is in de gemeente 67 kilometer HWA-riool aanwezig. Hemelwater wordt echter bij voorkeur verwerkt op de plaats waar het gevallen is, door het simpelweg in de bodem te laten zakken. Op enkele locaties in de gemeente is hier een speciale voorziening voor aangelegd. Zo is bij de Blenk in Ulft een grote bergings- en infiltratievoorziening aangelegd, in Varsseveld is in samenwerking met het waterschap de retentievijver uitgebreid. Als infiltreren in de bodem niet mogelijk is, wordt het hemelwater via gescheiden riolering afgevoerd naar het oppervlaktewater of via de gemengde riolering naar de RWZI Etten. Buiten de bebouwde kom wordt het hemelwater niet ingezameld (bij drukriolering en septic tanks), maar lozen de perceeleigenaren het direct in de bodem of op het nabijgelegen oppervlaktewater. 1.23.1

Technische staat van de objecten

Voor hemelwaterriolen, gemalen en andere voorzieningen geldt dezelfde aanpak voor inspectie en berekenen als bij stedelijk afvalwater. De gemeente onderhoudt alle voorzieningen om ze in goede staat te houden. Binnen de exploitatiebegroting is hier structureel geld voor opgenomen, ook voor het onderhoud van wadi's en zaksloten. 1.23.2

Functioneren van de voorzieningen

Het functioneren van de voorzieningen wordt getoetst door middel van berekeningen en op basis van klachten en meldingen. De HWA-riolering functioneert momenteel goed. Er zijn weinig klachten en meldingen. Ook de gemalen en speciale voorzieningen zoals infiltratieriolen functioneren goed.

1.24

Huidige situatie: grondwater

Grondwater ligt over het algemeen diep in de gemeente Oude IJsselstreek. Tot nu toe zijn er nauwelijks problemen met grondwater. De gemeente heeft zelf geen grondwatermonitoringssysteem meer. Indien nodig wordt gebruik gemaakt van de peilbuizen van het DINO-loket.

1.25

Huidige situatie: bedrijfsvoering

1.25.1

Verordeningen en vergunningen

Samenwerking met de waterbeheerders gebeurt op basis van afspraken. Voor het waterschap is het belangrijk een goed overzicht te hebben van alle overstorten en hemelwateruitlaten. Het waterschap is namelijk beheerder van de ontvangende oppervlaktewateren. De gemeente informeert het waterschap daarom over wijzigingen in het rioolstelsel die invloed hebben op de oppervlaktewateren of RWZI. Het waterschap informeert de gemeente over wijzigingen aan oppervlaktewateren en RWZI die van invloed zijn op het gemeentelijk rioolstelsel.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

34/64

Programma

6. Wat gaan we doen Lozingen van afvalwater op de riolering (indirecte lozingen) zijn tot 1 januari 2024 geregeld op basis van de Wet milieubeheer (Wm) / Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de AMvB’s voor lozingen. Vanaf 1 januari 2024 wordt dit geregeld via de Omgevingswet, het Besluit activiteiten leefomgeving (BAL) en het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL). De vergunningverlening en controle/handhaving van omgevingsvergunningen en algemene regels zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). De handhavers bezoeken met een zekere regelmaat de bedrijven. Het team Vergunningen toetst bouwplannen op het voldoen aan de regelgeving. Goede afstemming tussen de betrokken afdelingen is nodig om te zorgen dat de inwoners van gemeente Oude IJsselstreek een eenduidige naleving van de regels krijgen uitgelegd. 1.25.2

Incidentenplan

Er is geen incidentenplan in Oude IJsselstreek. Dit is niet nodig omdat gemeente Oude IJsselstreek een calamiteitendienst heeft waarmee afspraken helder zijn over wie (welke partij) in te schakelen bij welk type calamiteit. 1.25.3

Bouwbesluit 2012

Toetsing van nieuwbouwplannen vindt plaats aan de hand van het Bouwbesluit 2012, na 1 januari 2024 wordt dit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Hierin zijn eisen opgenomen aan inpandige riolering met verwijzing naar de NEN3215. Regels over terreinriolering komen terug in de bruidsschat voor het omgevingsplan. Net als in het Bouwbesluit 2012, is in de bruidsschat geregeld dat de gemeente voor ieder individueel bouwwerk dat wordt aangesloten op de riolering een aansluitvoorschrift stelt (in de termen van de Omgevingswet: een maatwerkvoorschrift). Als de gemeente in de praktijk een standaard aansluitvoorschrift hanteert, kan die standaard als algemene regel worden opgenomen in het omgevingsplan. Daarnaast geldt als uitgangspunt het gescheiden aanleveren van hemelwater aan de perceelgrens. De gemeente kan extra maatregelen voorschrijven als dit nodig is voor het goed functioneren van de riolering.1

1.26

Aan de slag

Dit hoofdstuk beschrijft op hoofdlijnen welke aanleg, onderzoeken en maatregelen nodig zijn om de hiervoor beschreven doelen te kunnen halen. Bedragen die worden genoemd zijn op prijspeil 2023 en exclusief BTW.

1

Zie ook “Handreiking Stedelijk Waterbeheer onder de Omgevingswet”, ministerie van I&W, april 2021

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

35/64

Programma

1.27

Stedelijk afvalwater en hemelwater

Zoals beschreven gaat de gemeente uit van het verwerken van een bui van 70mm per uur. Deze norm zal middels een hemelwaterverordening of omgevingsplan juridisch geborgd worden. 1.27.1

Klimaatadaptatie

Om te zorgen dat Oude IJsselstreek ook in de toekomst een prettige en veilige omgeving is wordt ingezet op klimaatadaptatie. Klimaatadaptief denken wordt de leidraad. De Klimaatagenda 20222026 is daarbij richtinggevend. De gemeente zet hiervoor onder andere via communicatie in op het verminderen van watergebruik. Daarnaast is er in het bijzonder aandacht voor een klimaatbestendig inrichting; voldoende groen, ruimte voor waterberging, bouwen zonder kruipruimte, et cetera. Om water beter vast te houden en zowel wateroverlast als droogteschade te voorkomen worden waterbergingen aangelegd. Dit is een van de maatregelen waarop de gemeente invulling geeft aan de hemelwaterzorgplicht en tegelijkertijd bijdraagt aan een klimaatbestendige leefomgeving. Aanleg bij nieuwe bebouwing Kleinschalige inbreidingen worden aangesloten op de bestaande riolering. Als het redelijkerwijs mogelijk is, moeten particulieren het hemelwater verwerken op eigen terrein. Als dat niet kan, moeten ze hun afvalwater altijd gescheiden aanleveren aan de perceelgrens. Hemelwater moet bij voorkeur bovengronds worden gehouden. Bij grootschalige uitbreidingen wordt altijd gescheiden riolering aangelegd. Bij bedrijven moet 20% van de perceeloppervlakte beschikbaar blijven voor infiltratie van hemelwater. Kan dit niet, dan wordt het in het gebied opgelost. Dit is maatwerk.

Alle nieuwbouwprojecten dienen rekening te houden met een duurzame oplossing voor hemelwater conform het beleid van het waterschap Rijn en IJssel. Daarbij moet ten minste 10% van het bruto gebiedsoppervlak beschikbaar zijn voor water. Bij veranderingen in het buitengebied (functieverandering, woningbouw, uitbreiding recreatieaccommodaties) moet altijd worden onderzocht of het bestaande drukrioolstelsel de lozingen aankan. Daar moet vooraf rekening mee worden gehouden!

1.27.2

Onderzoek

Onderzoek is nodig om inzicht te krijgen en te houden in de toestand en het functioneren van onze voorzieningen. Hierna volgt een aantal onderzoeken die de gemeente deze planperiode gaan uitvoeren. O1) Inventarisatie Goede gegevens zijn belangrijk voor ondersteuning en onderbouwing van onderzoeken en maatregelen. Daarom worden gegevens voortdurend geactualiseerd. De gemeente gebruikt daarvoor het programma “Kikker”. Het uitvoeren van de werkzaamheden gebeurt grotendeels in eigen beheer. O2) Inspectie en controle vrijvervalriolering

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

36/64

De riolering wordt regelmatig geïnspecteerd om de kwaliteit van de objecten in het oog te houden. Daarbij wordt gekeken naar de kans op schade in de rioolbuis, de kans op verstopping en het risico voor de omgeving van een niet goed functionerend riool. In de praktijk is dit dus een risicobenadering. O3) Inspectie en controle gemalen en drukriolering Ook gemalen worden jaarlijks geïnspecteerd door een extern bedrijf. Inspectie en onderhoudsgegevens worden vastgelegd in het eigen beheerpakket. In 2020 zijn alle installaties volgens de wettelijke Figuur 6-11: Ingroei van boomwortels in een betonnen riool normen gekeurd. Deze keuring dient ieder 5 jaar uitgevoerd te worden en staat dus voor 2025 gepland. O4) Berekeningen Het hydraulisch en milieutechnisch functioneren van het rioolstelsel wordt periodiek vastgelegd in een basisrioleringsplan. In deze planperiode wordt weer een aantal basisrioleringsplannen geactualiseerd. Jaarlijks worden kleine deelstudies uitgevoerd naar het functioneren van het rioolstelsel. Deze specialistische werkzaamheden besteedt de gemeente uit. Optimalisatie van maatregelen aan de riolering en maatregelen aan de zuivering is belangrijk. De gemeente moet dáár de maatregelen treffen waar die tegen de laagst maatschappelijke kosten het meeste effect sorteren. Dit komt ook deze planperiode weer aan bod.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

37/64

Programma

O5) Samenwerking in de afvalwaterketen De samenwerking in de afvalwaterketen staat momenteel op een laag pitje. Zowel gemeente Oude IJsselstreek als het waterschap Rijn en Ijssel willen deze samenwerking nieuw leven in blazen. Dat krijgt deze planperiode aandacht. Ook de samenwerking met medeoverheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties wordt uitgebreid om de doelen te bereiken en kosten te besparen. Er wordt multischalig samengewerkt: in die samenstelling die het meeste oplevert. 1.27.3

Maatregelen

Onderzoek geeft inzicht waar maatregelen nodig zijn om de toestand van de riolering op het gewenste peil te brengen en te houden. Hierna volgt op hoofdlijn een aantal maatregelen voor deze planperiode. Exploitatie riolering Het gaat hier om het dagelijks beheer zoals reiniging, inspectie, onderhoud gemalen, ict, oplossen van storingen, met de inzet van personeel. De vrijvervalriolen moeten regelmatig worden gereinigd om een goede afstroming mogelijk te maken. Net als bij inspectie geldt ook hier dat niet alle riolen even vaak hoeven te worden gereinigd, in de praktijk hanteert Oude IJsselstreek risicogestuurd beheer. Vrijvervalriolen worden altijd gereinigd voordat een rioolcamera-inspectie plaatsvindt. Hierdoor zullen de meeste reinigingswerkzaamheden worden gecombineerd met inspecties. Watergangen en duikers zijn nodig voor het afvoeren van overtollig hemelwater en zijn onderdeel van de rioleringszorg. Watergangen moeten periodiek onderhouden worden (baggeren) om voldoende profiel te houden, anders slibben ze dicht. Dit dichtslibben gebeurt – grofweg – door drie oorzaken: verstuiving van grond- en zanddeeltjes, bladval en overstorten vanuit de riolering. In de praktijk blijken de duikers niet altijd even goed te functioneren, waardoor opstuwing en hoge waterstanden optreden, met soms overlast.

De gemeente is in veel gevallen de onderhoudsplichtige van duikers en het schoonhouden van de in- en uitstroom kant van de duikers. Periodieke inspectie en onderhoud is daarom noodzakelijk. In de jaarlijkse exploitatiekosten is een bedrag opgenomen voor onderhoud aan watergangen en duikers. Dit is een grove schatting. Op grond van voortschrijdend inzicht en onderzoek zal dit bedrag de komende jaren verder worden verfijnd. Het onderhoud aan de gemalen bestaat uit vele verschillende werkzaamheden, variërend van reiniging van het gehele gemaal tot het vervangen van specifieke onderdelen. Dit onderhoud vindt plaats gelijktijdig met de inspecties door een extern bedrijf. Alle gemalen zijn aangesloten op een hoofdpost. Vanuit deze hoofdpost worden de gemalen aangestuurd, ook komen storingen hier binnen. Vervanging, renovatie en reparatie van drukriolering, gemalen en randvoorzieningen Onderdelen van drukriolering, gemalen en randvoorzieningen repareert, renoveert of vervangt de gemeente na verloop van tijd zodat ze goed blijven functioneren.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

38/64

Vervanging relinen en reparatie vrijvervalriolering Met behulp van het rioleringsbeheerprogramma is met de gegevens van inspecties een planning voor vervanging van de riolen gemaakt. Ook deze reguliere vervangingen worden waar mogelijk klimaatadaptief uitgevoerd. In de projecten wordt bepaald wat de beste oplossing is. De gemeente kan grotere riolering terugleggen of gemengde riolering vervangen door gescheiden. Zo werkt gemeente Oude IJsselstreek ook hierbij klimaatadaptief. Tijdens de planperiode is een bedrag van circa 11,2 miljoen euro geraamd voor vervanging en relining met voldoende aandacht voor klimaatadaptatie.

Figuur 6-12: Ontwikkeling vervangings- en renovatie-uitgaven vrijvervalriolen

Klimaatadaptatie: verbetering en afkoppelen Gemeente Oude IJsselstreek gaat door met het klimaatadaptieve maatregelen. Zo worden waterbergingen aangelegd die vallen onder de hemelwaterzorgplicht. Ook gaat de gemeente door met afkoppelen. Om dit doelmatig te kunnen doen, sluiten de gemeente aan bij andere werkzaamheden in de openbare ruimte. Op deze manier wordt werk met werk gemaakt.

1.28

Grondwater

De afgelopen jaren is gewerkt aan het vergroten van het inzicht in de grondwaterstanden, o.a. door de aanleg van een grondwatermeetnet. Inmiddels is daarmee voldoende inzicht verkregen in welke grondwaterstanden gebruikelijk zijn in de verschillende deelgebieden binnen de gemeente. Maatregelen zijn vooralsnog niet nodig

1.29

Effectief beheer

De rioolheffingsverordening wordt elk jaar aangepast aan de actualiteit. Lozingen op en vanuit de riolering zijn geregeld in AMvB’s, vanaf 1-1-2024 via de bruidsschat in het omgevingsplan. De handhaving van lozingen vanuit bedrijven via de riolering gebeurt in opdracht van de gemeente door de ODA. Hierbij moet er ook aandacht zijn voor bijvoorbeeld spoelwaterlozingen vanuit WKOinstallaties.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

39/64

Programma

7. Wat kost het Er is een meldingenregistratiesysteem. Omdat de gemeente de rioleringszorg meer willen gaan koppelen aan de beleving van burgers en bedrijven, wordt een goede meldingenregistratie steeds belangrijker. Na binnenkomst van een melding wordt deze via de procedures doorgegeven aan de verantwoordelijk ambtenaar. Deze planperiode gaan we, zo mogelijk binnen het samenwerkingsverband Afvalwaterketen Etten of in regioverband onderzoeken welke regels in de bruidsschat van het omgevingsplan worden gehandhaafd, aangepast of kunnen vervallen. Dat moet zijn afgerond vóór 1-1-2029. Communicatie over het gebruik van de riolering wordt opgepakt in regio verband, bijvoorbeeld via de website Weet van Water. Daar wordt ook aandacht gegeven aan wat niet in de riolering mag worden geloosd, zoals verfresten en doekjes.

Figuur 6-13: Weet van Water.nl

1.30

Personeel

Om het geplande werk uit te voeren is voldoende gekwalificeerd personeel nodig. Met behulp van de Kennisbank Stedelijk Water is een globale inschatting gemaakt van de benodigde personele capaciteit voor de komende jaren. Op basis van landelijke kengetallen is berekend hoeveel medewerkers nodig zijn.

1.30.1

De theorie

De benodigde bezetting is berekend met de in 2023 geactualiseerde formatiescan uit de Kennisbank Stedelijk Water. De benodigde bezetting is weergegeven in onderstaande tabel.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

40/64

Tabel 4: Berekening benodigde personele bezetting binnendienst

Volgens deze berekening is een bezetting van de binnendienst nodig van 7,0 fte bij het huidige uitbestedingsbeleid. 1.30.2

De praktijk

Momenteel werken drie volledige fte’s aan het beheer van het areaal. Dit zijn twee beheerders en één adviseur. Daarnaast is er 1 strategisch adviseur klimaatadaptatie aan het werk, die ondersteund wordt door 0,5 fte beleidsondersteuner. Ook wordt 1 volledige fte ingevuld door een monteur die in het veld aanwezig is voor storingen en klachten. Rioolvervangingen worden veelal in combinatie met de wegreconstructie meegenomen door de civieltechnische projectenpool. Het verschil met de momenteel aanwezige 5,5 fte is te verklaren, doordat wij meer taken uitbesteden en vanuit onze organisatie hierop regie voeren. We zien wel een mogelijk knelpunt in de organisatie op het onderdeel (gegevens)beheer. We gaan op dit onderdeel kritisch kijken welke werkzaamheden worden uitbesteed en of een andere invulling wenselijk is.

1.31

Kosten

Om de verwachte kosten te dekken is naast personeel voldoende geld nodig. Om een goed beeld te krijgen van de kosten zijn voor de planperiode de verwachte uitgaven berekend. Hiermee zijn alle te verwachten uitgaven minstens één keer meegenomen. Alle bedragen zijn op prijspeil 2023. Deze moeten in de toekomst worden gecorrigeerd voor de dan optredende inflatie. Een totaaloverzicht van alle uitgaven is opgenomen in Bijlage 3. 1.31.1

Exploitatie

Voor de exploitatie (het dagelijks beheer) is gedurende de planperiode een jaarlijks bedrag exclusief rente en afschrijvingen van gemiddeld € 1,67 miljoen nodig. Daarnaast bestaan de jaarlijkse kosten uit kapitaallasten van uit het verleden gedane investeringen, btw en kwijtschelding. Tabel 5: Financieel overzicht

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

41/64

Programma

1.31.2

Investeringen

Rekening is gehouden met een jaarlijkse investeringsvraag van ruim € 2,7 miljoen per jaar. In bijlage 4 is een verdere uitsplitsing van de investeringen opgesteld. Tabel 6: Investeringen

1.32

Rioolheffingsberekening

Om in de kosten van de gemeentelijke watertaken te voorzien wordt een riool- en waterzorgheffing geheven. Dit is een belasting voor inwoners en bedrijven. Dat gebeurt volgens de ‘Verordening Rioolheffing- en Waterzorgheffing 2023’. In 2023 is de riool- en waterzorgheffing €241. Gemeente Oude IJsselstreek hanteert het woonlasten principe. De rioolheffing maakt samen met de afvalstoffenheffing en de onroerendezaakbelasting onderdeel uit van het woonlastenprincipe. Uitgangspunt hiervan is een maximale stijging van 3% woonlasten per jaar. Daarbij wel genoemd dat voor rioolheffing in principe kostendekkendheid van 100% geldt. Het bufferfonds riolering kan benut worden om te onttrekken voor de kostendekkendheid. Om de kosten te kunnen blijven dekken is deze planperiode een verdere stijging van de riool- en waterzorgheffing noodzakelijk, zie Tabel 7. Prijsstijgingen en planning van uit te voeren werkzaamheden kunnen van invloed zijn op de kosten. Jaarlijks beoordelen wij of de rioolheffing moet worden bijgesteld om kostendekkend te zijn. Tabel 7: Voorgestelde ontwikkeling rioolheffing Jaar

Verhoging (%)

Tarief (€)

2024

22 %

€ 294

2025

Trendmatig

€ 307

2026

Trendmatig

€ 311

2027

Trendmatig

€ 315

2028

Trendmatig

€ 321

1.33

Ontwikkeling bufferfonds riolering

Een bufferfonds van minimaal tussen de € 300.000 en € 500.000 is wenselijk om tegenvallers op te kunnen vangen. In planperiode 2024-2028 wordt verwacht eerst op het bufferfonds in te teren om

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

42/64

Programma

8. Besluit geleidelijk naar een kostendekkend tarief te werken. Einde planperiode zal het bufferfonds voldoende groot zijn. Tabel 8: Ontwikkeling bufferfonds riolering

Burgemeester en wethouders verzoeken de gemeenteraad om dit Water- en rioleringsprogramma 2024-2028 vast te stellen door in te stemmen met   

de geformuleerde doelen; de voorgenomen onderzoeken; de voorgenomen maatregelen.

Het raadsbesluit maakt onderdeel uit van het Water- en rioleringsplan. Na vaststelling van dit Wrp wordt het plan toegezonden aan het waterschap Rijn en IJssel en de provincie Gelderland (pro forma). Burgemeester en wethouders maken de vaststelling bekend in het gemeenteblad. Hierbij geven zij aan op welke wijze kennis kan worden gekregen van de inhoud van het Wrp.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

43/64

Bijlagen Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

44/64

Bijlagen

Bijlage 1. Doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

45/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

46/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

47/64

Bijlagen

Bijlage 2. Uitgangspunten kostendekkingsberekening

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

48/64

Bijlagen

Bijlage 3. Inventarisatie- en financiële tabellen

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

49/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

50/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

51/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

52/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

53/64

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

54/64

Omschrijving Fcl-nummer 60.720.001 Reiniging en inspectie 210100 380030 380080 380160 380390 380460

Bedrag 2024 Onroerende zaakbelasting Uitbesteed werk Telefonie en data Energie (gehuurd) materiaal Contracten

2025

700 259.700 15.000 250.000 22.800 274.500

Onderbouwing 2026

2027

700 282.700 15.000 250.000

700 305.700 15.000 250.000

700 328.700 15.000 250.000

274.500

274.500

274.500 Kosten diverse onderhoudscontracten. Te weten: - Onderhoudscontract mechanische riolering; € 235.000 - TeleControlned (Hoofdpost, exclusief dataverkeer); € 10.000 - Global Vitis; € 5.000 - Infra Scada (Garantiecontract); € 5.500 - Beheerpakket SAM; € 7.000 - HydroLogic (Regenradar); € 2.000 - Nederlands Lichtinstituut (Installatieverantwoordelijkheid); € 10.000

420000 438000

Subsidie Inkomensoverdrachten overige instellingen/personen Onttrekking uit voorziening Toevoeging aan voorziening

4.500 -2.800

4.500 -2.800

4.500 -2.800

4.500 Bijdrage aan Stichting RIONDED op basis van aantal woningen. -2.800 Heffing voor grensoverschrijdend afvalwater buurtschap Regniet

60.270.002 Regionale rioleringssamenwerking 420000

Regionale rioleringssamenwerking

9.000

9.000

9.000

9.000

60.720.003 Handhaving riolering 380030

Uitbesteed werk

1.500

1.500

1.500

1.500

60.720.004 Retentievoorzieningen, wadi's en watergangen 380450

Onderhoud

18.000

18.000

18.000

18.000

60.720.005 Afkoppelsubsidie 420000

Subsidie

20.000

20.000

20.000

20.000 Uitgaven op basis van de Afkoppelverordening.

60.720.006 Rioolheffing 221100

Rioolrecht bedrijven

220.000

Rioolrecht woningen

4.084.188

720000 720050

222000

De opbrengsten OZB eigenaren, woningen, rioolheffing en afvalstoffenheffing vallen onder de totale gemeentelijke woonlasten.

60.720.007 Adviezen extern riool 380020

Extern advies

125.000

125.000

125.000

125.000 Inhuur van derden voor het uitvoeren van gespecialiseerde werkzaamheden zoals rioolberekeningen, analyseren van data, inregelen gemaalcomputers, enz.

60.720.008 Reinigen riolering 380030

Uitbesteed werk

150.000

150.000

150.000

150.000 Jaarlijks reinigen en inspecteren van een deel van het rioolstelsel. Zowel vrijvervalriolering als persleidingen. Het reinigen van de kolken en lijnafwatering valt hier tevens onder, inclusief een extra voorjaarsronde van een deel van de kolken.

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

55/64

Investeringen Jaar

2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093

Vrijvervalriolering Vervangingskosten Totaal gemiddeld * 4.414.434 3.286.752 5.918.928 580.372 142.680 1.660.976 1.226.980 4.197.834 1.600.932 0 110.706 399.466 3.093.648 1.112.452 2.812.514 4.099.004 4.705.480 7.694.048 6.517.250 661.574 8.093.156 1.488.796 7.146.230 1.076.740 150.368 89.942 3.858 0 324.838 0 155.770 151.440 0 37.026 0 2.298.032 1.975.546 6.466.026 336.706 0 145.596 1.972.860 8.890.070 2.070.034 14.380 2.618 0 3.334 4.664 33.832 1.009.800 1.756.558 879.292 3.480.018 0 859.740 118.438 4.700.954 5.590.030 6.044.296 2.663.190 1.354.690 8.894.982 5.848.952 11.738.624 10.902.854 520.662 2.255.956 1.559.538 150.758.128

2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.253.600 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 2.964.934 1.848.532 1.848.532 1.848.532 1.848.532 1.848.532 1.848.532 1.848.532 1.598.532 1.598.532 1.598.532 993.588 993.588 993.588 993.588 993.588 993.588 993.588 993.588 993.588 993.588 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 1.142.953 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 2.126.204 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289 17.095.289

Persleidingen Vervangingskosten Totaal gemiddeld 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 273.030 474.604 0 0 0 94.102 44.562 0 0 0 0 1.610.692 0 0 0 0 0 0 578.244 0 390.554 5.438.510 4.134.523 1.550.156 5.471.035 5.291.062 646.961 2.521.797 3.789.516 2.831.382 96.378 901.093 0 0 0 0 104.309 0 23.569 0 0 193.852 31.480 50.040 55.661 142.955 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 88.630 88.630 88.630 88.630 88.630 88.630 88.630 88.630 88.630 88.630 218.894 218.894 218.894 218.894 218.894 218.894 218.894 218.894 218.894 218.894 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 3.206.550 112.535 112.535 112.535 112.535 112.535 112.535 112.535 112.535 112.535 112.535 78.998 78.998 78.998 78.998 78.998 78.998 0 0 0 0

Mechanische riolering Pompunits Electro/mech Bouw kundig 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 266.486 5.550 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 293.785 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 158.925 0 206.186 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 209.350 18.900 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 305.625 174.310 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 177.785 54.200 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Gemalen Electro/mech Bouw kundig 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 109.371 16.300 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 77.877 5.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 92.088 9.000 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 43.606 14.250 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 114.473 43.800 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 58.666 14.550 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Randvoorzieningen Electro/mech Bouw kundig 88.469 2.500 88.469 2.500 88.469 2.500 88.469 2.500 88.469 2.500 88.469 0 88.469 0 88.469 0 88.469 0 88.469 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 49.529 0 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 64.360 2.500 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 31.459 0 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 88.829 2.500 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 23.560 41.200 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

* Vervanging / relining / klimaatmaatregelen

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

56/64

Nieuwe GRP 2024-2028 rekenmodel Cum Indexering nieuwe kosten 2% kapitaallast

Aantal aansluitingen

Onderzoek & exploitatie

Doorbelasting Kapitaallasten Personeel & Overhead

1.606.471 1.461.415 1.147.900 1.147.900 1.147.900 1.147.900 1.147.900

2.270.492 2.604.632 3.002.903 3.111.824 3.155.187 3.214.632 3.154.632

17.880

Voorziening Stand 31 dec

Subtotaal Kosten

BTW comp.fonds

Kwijt schelding

Te dekken saldo

3.876.963 4.066.047 4.670.803 4.802.113 4.869.087 4.951.533 5.042.491

475.000 475.000 475.000 475.000 475.000 475.000 475.000

185.189 206.000 206.000 206.000 206.000 206.000 206.000

4.537.152 4.747.047 5.351.803 5.483.113 5.550.087 5.632.533 5.723.491

Tarief

Dekking

Effect op voorziening

4.168.020 4.304.188 5.254.000 5.490.000 5.560.680 5.632.200 5.744.844

-369.132 -442.859 -97.803 6.887 10.593 -333 21.353

J aar

2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028

128.000

Datum: 25-08-2023

22.389 46.000 69.001 91.959

520.000 520.000 520.000 520.000 520.000

Versie: Concept 6

231 241 294 307 311 315 321

798.774 355.915 258.112 264.999 275.592 275.259 296.612

57/64

Bijlagen

Bijlage 4. Lijst met afkortingen en definities De woorden en verklaringen in deze lijst zijn (voor een groot deel) afkomstig uit de NEN 3300 Buitenriolering Termen en definities en de publicatie “Ontwatering in stedelijk gebied”.

AFKORTINGEN

AMvB

Algemene Maatregel van Bestuur

BBB

bergbezinkbassin

BBL

bergbezinkleiding

BRP

basisrioleringsplan

BBV

Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

GRP

gemeentelijk rioleringsplan / gemeentelijk rioleringsprogramma

bob

binnen onderkant buis

DPRA

Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie

DWA

droogweerafvoer

HWA

hemelwaterafvoer

IBA

installatie voor individuele behandeling van afvalwater

KBSW

Kennisbank Stedelijk Water (Stichting RIONED)

NEN

Nederlandse norm

NPR

Nederlandse praktijkrichtlijn

R&I

Reiniging en Inspectie

RWA

regenweerafvoer

RWZI

rioolwaterzuiveringsinstallatie

OW

Omgevingswet

SSW

Systeemoverzicht Stedelijk Water

Wm

Wet milieubeheer

Wtw

Waterwet

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

58/64

Bijlagen

TERMEN EN DEFINITIES stedelijk afvalwater en hemelwater

aangroei

verzameling van organismen die zich op de buiswand hebben vastgehecht of in slierten aan de buiswand hangen

aantasting

een wijziging van de structuur van de buiswand als gevolg van (bio)chemische of mechanische processen

afkoppelen

het niet meer inzamelen en naar de RWZI transporteren van hemelwater

afvalwater

alle water waarvan de houder zich met het oog op de verwijdering daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen (opmerking: hieronder wordt dus ook afvloeiend regenwater begrepen)

afvoerend oppervlak

het naar de riolering afwaterende oppervlak

afzetting

aankoeking van slib, vet en kalk op de buiswand; tevens afzetting van bodemmateriaal anders dan zand ter plaatse van een buisverbinding of scheur

basisinspanning

Term die de waterkwaliteitsbeheerders gebruiken voor het aanduiden van de inspanningen die elke gemeente moet uitvoeren of uitgevoerd hebben om de vuiluitworp uit de riolering tot een bepaald niveau te reduceren

basisrioleringsplan

document (tekening + toelichting en berekeningen) met de huidige situatie van de riolering en de uit te voeren verbeteringsmaatregelen om aan de normen te voldoen

bedrijfsafvalwater

afvalwater dat vrijkomt bij door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid, dat geen huishoudelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater of grondwater is;

beheer

zie rioleringsbeheer

bemalingsgebied

een rioleringsgebied waaruit het afvalwater door een gemaal wordt verwijderd

beoordelen

het toetsen van een parameter aan de bijbehorende maatstaf en het geven van een oordeel over de uitkomsten van de toetsing

bergbezinkkelder

reservoir voor de tijdelijke opslag van afvalwater waarin tevens slibafzetting plaatsvindt met een voorziening om het slib te kunnen verwijderen en waaruit overstortingen kunnen plaatsvinden

berging

de inhoud van de riolering uitgedrukt in m3 of mm/ha

bergingsverlies

de vermindering van berging door permanente vulling in de riolering als gevolg van verzakkingen

beslisboom aan- en afkoppelen verhard oppervlak

hulpmiddel voor gemeenten en particulieren om verantwoorde beslissingen te nemen bij het aanen afkoppelen van verhard oppervlak in West-Nederland op wijk- en straatniveau

classificatie

de indeling van toestandsaspecten in klassen

controleren

controle, toezicht houden op (bijvoorbeeld op de naleving van voorschriften, op het beheer van een zaak, op de werking van een machine

droogweerafvoer (dwa)

de hoeveelheid afvalwater die per tijdseenheid in een droogweersituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd

drukriolering

riolering waarbij het transport plaatsvindt door middel van pompjes en persleidingen

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

59/64

dwa-rioolstelsel

zie vuilwaterrioolstelsel

emissiespoor

onderdeel van het tweesporenbeleid van waterkwaliteitsbeheerders gericht op het tot een bepaald niveau terugbrengen van de emissies (vuiluitworp) uit een rioolstelsel, ongeacht de werkelijke waterkwaliteit

externe overstort

rioolput voorzien van een overstortdrempel die loost buiten het in beschouwing genomen rioolstelsel, meestal op oppervlaktewater

gemengd rioolstelsel

rioolstelsel, waarbij huishoudelijk-of bedrijfsafvalwater samen met ingezamelde neerslag door 1 leidingstelsel wordt getransporteerd

gescheiden rioolstelsel

rioolstelsel, waarbij afvalwater exclusief neerslag door een leidingstelsel wordt getransporteerd en neerslag door een afzonderlijk leidingstelsel rechtstreeks naar oppervlaktewater wordt afgevoerd

Huishoudelijk afvalwater

afvalwater dat overwegend afkomstig is van menselijke stofwisseling en huishoudelijke werkzaamheden

hydraulisch

waarbij van de leer van de praktische toepassing van waterbeweging gebruik wordt gemaakt

hydraulische berekening

het door rekenen bepalen van het hydraulisch functioneren van een rioolstelsel

ingrijpmaatstaf

grenstoestand waarbij ingrijpen in de actuele toestand noodzakelijk is en waarbij maatregelen moeten worden opgesteld

inhangend voegmateriaal

voegmateriaal (kit, bitumineuze profielstrip) dat uit de voeg in het doorstroomprofiel is gezakt of gedrukt

inhangende rubberring

een niet gescheurde rubberring die zichtbaar is of een gescheurde rubberring waarvan een gedeelte in het doorstroomprofiel hangt

inspectie

het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand

lekkage

het intreden of uittreden van water via voegen, scheuren, langs inlaten of door de buiswand

maatstaf

grenswaarde (getalsmatig) op basis waarvan geconcludeerd wordt of aan een functionele eis wordt voldaan

obstakels

voorwerpen in het riool die geen functie in rioleringstechnische zin hebben en geen deel uitmaken van een normale afvalwaterstroom

onderhoud

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij de toestand van objecten ongewijzigd gehandhaafd wordt

onderzoek

het verzamelen, ordenen, analyseren en verwerken van gegevens, zodanig dat informatie kan worden afgeleid over de toestand en het functioneren van de buitenriolering

overstorting

de lozing van afvalwater via een overstortdrempel naar oppervlaktewater

overstortput

rioolput voorzien van een overstortdrempel

pompovercapaciteit

(poc) het deel van de pompcapaciteit dat beschikbaar is voor de regenwaterafvoer. Het andere deel van de capaciteit is beschikbaar voor de afvalwaterafvoer tijdens droog weer

randvoorziening

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

60/64

uit het rioolstelsel op oppervlaktewater te verminderen regenwaterriool

riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag

regenwaterrioolstelsel

rioolstelsel alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag

renovatie

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een ingrijpende toestandswijziging wordt doorgevoerd; evenaren technische staat van nieuwaanleg

reparatie

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een beperkte toestandswijziging wordt doorgevoerd

riolering

het samenstel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater

rioleringsbeheer

zorg voor het functioneren van de buitenriolering

riool

samenstel van buizen tussen twee putten bestemd voor de inzameling en/of het transport van afvalwater

rioolput

constructie toegang gevend tot het rioolstelsel (te herkennen aan gietijzeren deksels in de weg)

rioolwaterzuiveringsinrichting

het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van afvalwater (RWZI)

rwariool

zie regenwaterriool

rwarioolstelsel

zie regenwaterrioolstelsel

scheuren

het geheel van scheuren, barsten en breuken

stedelijk afvalwater

stedelijk afvalwater is huishoudelijk afvalwater of een mengsel van huishoudelijk afvalwater met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater.

verbeterd gescheiden rioolstelsel

gescheiden rioolstelsel met voorzieningen waardoor de neerslag slechts bij wat grotere regenbuien naar oppervlaktewater wordt afgevoerd. Het meest vervuilde deel van de neerslag wordt 'geborgen' in de riolering en naar de zuivering afgevoerd.

verbeteren

het aanpassen van het oorspronkelijke functioneren

vervangen

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij het bestaande object wordt verwijderd en een nieuw gelijkwaardig object wordt teruggeplaatst

visuele inspectie

het op directe wijze dan wel op indirecte wijze via optische hulpmiddelen inspecteren van de toestand

vrijvervalriool

riool waardoor afvalwater door middel van de zwaartekracht wordt getransporteerd

vuilemissie

zie vuiluitworp

vuiluitworp

het totaal aan stoffen (niet zijnde water) geloosd uit een rioolstelsel op het oppervlaktewater via overstorten . Hierbij kan gedacht worden aan biologisch afbreekbare stoffen die bij afbraak in het water zuurstof verbruiken (BZV), aan stikstof en fosfaten en aan zware metalen

vuilwaterriool

riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, niet zijnde neerslag

vuilwaterrioolstelsel

rioolstelsel voor de inzameling en het transport van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, niet zijnde

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

61/64

Bijlagen

neerslag waarschuwingsmaatstaf

grenstoestand waarbij de actuele toestand discutabel is en nader onderzoek nodig is

wadi

systeem voor hemelwater afvoer door drainage en infiltratie

waterkwaliteitsdoelstelling

doelstelling voor de kwaliteit van een oppervlaktewater nodig om dat water een bepaalde functie te kunnen laten vervullen

water op straat

het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau

wateroverlast

het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau waarbij hinder of schade wordt ondervonden

wortelingroei

de wortels van bomen of planten, die door voegen, scheuren of via gebouw of kolkaansluitingen het riool zijn ingegroeid

zandinloop

het intreden van zand via buisverbindingen of scheuren

zand en vuilophoping

opgehoopt materiaal met een losse structuur

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

62/64

Bijlagen

TERMEN EN DEFINITIES grondwater

Afsluitende laag:

Laag in de bodem die zo wordt genoemd vanwege zijn eigenschap dat hij grondwater slecht doorlaat.

DINO

Digitale Informatie Nederlandse Ondergrond, een direct benaderbare databank voor grondwatergegevens in beheer bij TNO Grondwater en Geo-Energie in Delft

Doorlatendheid

Het vermogen van de grond om water en/of lucht door te laten

Drainage

De afvoer van water over en door de grond en door het waterlopenstelsel

Drooglegging

De afstand tussen het oppervlaktewaterpeil en het maaiveld

Freatisch grondwater

Het grondwater in de bovenste bodemlaag, dat (indirect) in contact staat met de atmosfeer. De freatische grondwaterstand is een andere term voor grondwaterspiegel

Geohydrologie

De leer van de grondwaterstroming en de -dynamiek in samenhang met de structuur en de opbouw van de ondergrond.

GHG

Gemiddeld hoogste grondwaterstand. Dit is het gemiddelde van de drie hoogste grondwaterstanden van de afgelopen 8 jaren, gebaseerd op maandelijkse metingen.

Grondwater

Water beneden het grondoppervlak, meestal beperkt tot het water beneden de Grondwaterspiegel

Grondwaterisohypse

Hoogtelijn voor de grondwaterstand of voor de stijghoogte van het grondwater. Een grondwaterisohypsenkaart geeft met lijnen (isohypsen) punten aan met gelijke stijghoogte. De kaart geeft onder andere informatie over de stromingsrichting van het grondwater

Grondwateronderlast

Problemen die zich voordoen als gevolg van lage grondwaterstanden. Bijvoorbeeld aantasting van houten funderingen als gevolg van droogstand

Grondwateroverlast

Wateroverlast door hoge grondwaterstanden. Bijvoorbeeld plasvorming op binnenterreinen of vocht in kruipruimten

Infiltratie

Intreding van water in de bodem

Kruipruimte

Ruimte onder de begane grondvloer in gebruik voor het bereiken van leidingen voor inspectie, onderhoud of reparatie, en voor ventilatie van de vloer en eventuele houten constructiedelen onder de woning

Kwel

Het uittreden van grondwater

Ontwatering

De afvoer van water uit percelen over en door de grond en eventueel door drains, kleine sloten en greppels naar een stelsel van grote waterlopen, met als functie afwatering

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

63/64

Bijlagen

Ontwateringsdiepte

De afstand tussen de hoogste grondwaterstand tussen twee ontwateringsmiddelen (sloot, drain) en het maaiveld.

Onverzadigde zone

Deel van de grond boven de grondwaterspiegel, waarin de bodemporiën zowel water als lucht bevatten. De verzadigde zone is het deel waar de poriën geheel gevuld zijn met water.

Opbolling

Het maximale hoogteverschil tussen de grondwaterspiegel en de waterstand in de drainagebuizen en/of watergangen

Peilbuis

Algemene term voor een buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een grondwaterstand c.q. stijghoogte kan worden gemeten

REGIS

Regionaal Geohydrologisch Informatiesysteem, een interactief informatiesysteem dat beschikt over voor het waterbeheer relevante en actuele gegevens. REGIS wordt beheerd door TNO.

Stijghoogte

Hoogte boven een referentievlak tot waar het water in een peilbuis stijgt. Deze stijghoogte is afhankelijk van de druk van het grondwater ter plaatse van de opening onder in de peilbuis

Wadi

Voorziening voor de opvang, berging en afvoer van neerslag. In een komvormige greppel kan het regenwater infiltreren. Vervolgens kan infiltratie naar het grondwater plaatsvinden of afvoer via een drain.

Zetting

Bodemdaling als gevolg van inklinking, van krimp, door de bouw van kunstwerken, het ophogen van de grond of het aanbrengen van andere materialen

Datum: 25-08-2023

Versie: Concept 6

64/64