TAM-omgevingsplan Smoddedijk naast 8, Westendorp_Motivering.pdf

Motivering wijziging omgevingsplan – gemeente Oude IJsselstreek “TAM-omgevingsplan Buitengebied, locatie Smoddedijk naast 8, Westendorp"

Versie 4 26-01-2026

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave..................................................................................................................................................................... 3 Hoofdstuk 1: Inleiding ......................................................................................................................................................... 5 Paragraaf 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................................................................... 5 Paragraaf 1.2 Ligging planlocatie ...................................................................................................................................................... 5 Paragraaf 1.3 Huidig planologisch kader ......................................................................................................................................... 5 Paragraaf 1.4 Participatie voorbereidingsfase ................................................................................................................................ 6 Paragraaf 1.5 Leeswijzer ..................................................................................................................................................................... 7

Hoofdstuk 2: Beschrijving van het plan ........................................................................................................................... 8 Paragraaf 2.1 Huidige situatie ............................................................................................................................................................ 8 Paragraaf 2.2 Toekomstige situatie .................................................................................................................................................. 9

Hoofdstuk 3: Beleid ........................................................................................................................................................... 11 Paragraaf 3.1 Rijksbeleid en instructieregels rijk .......................................................................................................................... 11

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ............................................................................................................. 11

3.1.2

Instructieregels rijk ....................................................................................................................................... 12

3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking ..................................................................................................... 12

3.1.4

Nationale Woon- en Bouwagenda............................................................................................................. 13

Paragraaf 3.2 Provinciaal beleid en instructieregels provincie ................................................................................................... 13

3.2.1

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland .............................................................................................................. 13

3.2.2

Omgevingsverordening provincie Gelderland ......................................................................................... 14

Paragraaf 3.3 Regionaal beleid ........................................................................................................................................................ 15

3.3.1

Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 ............................................................................................. 15

3.3.2

Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030.................................................................................... 15

Paragraaf 3.4 Gemeentelijk beleid................................................................................................................................................... 16

3.4.1

Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025 .................................................................................................... 16

3.4.2

Toekomstvisie Oude IJsselstreek ............................................................................................................. 16

3.4.3

Woonvisie gemeente Oude IJsselstreek .................................................................................................. 17

3.4.4

Lokale kwaliteitscriteria woningbouw Oude IJsselstreek ..................................................................... 17

3.4.5

Uitnodigingskader wonen buitengebied................................................................................................... 18

3.4.6

Visie op Landschap, Natuur en Groene Kernen ...................................................................................... 19

3.4.7

Oude IJsselstreek Klimaatbestendig – Klimaatagenda 2022 – 2026 ............................................. 19

3.4.8

Welstand ........................................................................................................................................................ 20

Hoofdstuk 4: Omgevingsaspecten ................................................................................................................................. 21 4.1

Bodem................................................................................................................................................................. 21

4.2

Archeologie & Cultuurhistorie .............................................................................................................................. 22

4.3

Natuur ................................................................................................................................................................. 23

4.4

Geluid .................................................................................................................................................................. 24

4.5

Luchtkwaliteit..................................................................................................................................................... 26

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

3

4.6

Geur ..................................................................................................................................................................... 26

4.7

Milieubelastende activiteiten.............................................................................................................................. 27

4.8

Omgevingsveiligheid......................................................................................................................................... 27

4.9

Water ................................................................................................................................................................... 28

4.10

Mobiliteit en parkeren ....................................................................................................................................... 31

4.13

Milieueffectrapportage ................................................................................................................................. 32

Hoofdstuk 5 Juridische planopzet.................................................................................................................................. 34 Paragraaf 5.1 Inleiding ....................................................................................................................................................................... 34 Paragraaf 5.2 Toedelen van functies aan locaties ........................................................................................................................ 34

Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid van het plan .................................................................................................................... 35 Paragraaf 6.1 Economische uitvoerbaarheid ................................................................................................................................ 35 Paragraaf 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ......................................................................................................................... 35

Bijlagen ................................................................................................................................................................................ 36 Bijlage 1

Ruimtelijk kwaliteitsplan .......................................................................................................................................... 36

Bijlage 2

Verkennend bodemonderzoek ................................................................................................................................ 37

Bijlage 3

Quickscan flora en fauna ......................................................................................................................................... 38

Bijlage 4

Nader onderzoek huismus ...................................................................................................................................... 39

Bijlage 5

Akoestisch onderzoek geluid door wegen ............................................................................................................ 40

Bijlage 6

Watertoetsresultaat .................................................................................................................................................. 41

Bijlage 7

Participatie reacties .................................................................................................................................................. 42

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

4

Hoofdstuk 1: Inleiding Paragraaf 1.1 Aanleiding Aan de Smoddedijk tussen nummer 4 en nummer 8 ligt een braakliggend agrarisch perceel. In het verleden stond hier een boerderij met bijgebouwen. De boerderij is in 1963 afgebroken. De oude veldschuur is behouden en nog aanwezig op het perceel. Initiatiefnemer wil het perceel een toekomstbestendige functie geven door een woning met bijgebouw te realiseren. De beoogde activiteiten zijn niet in overeenstemming met het omgevingsplan van de gemeente Oude IJsselstreek. In de huidige situatie hebben de gronden de functie ‘agrarisch met waarden’ en op deze gronden mogen geen woningen worden gerealiseerd of gebruikt. Het voornemen is hierdoor in strijd met de geldende bouw- en gebruiksregels. Om ter plaatse een woning te kunnen realiseren, maakt initiatiefnemer gebruik van het ‘Uitnodigingskader wonen buitengebied’ van de gemeente Oude IJsselstreek. Hierbij worden 160 punten wegens de sloop op het perceel aan de Breedenbroekseweg 4 ingezet. Deze punten staan gelijk aan een woning met een maximale inhoudsmaat van 1.000 m³ en 150 m² aan bijgebouwen. Binnen voorliggende motivering wordt enkel hetgeen benoemd wat noodzakelijk is wat betreft de slooplocatie. Om het voornemen mogelijk te maken is een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk.

Voorliggend TAMomgevingsplan voorziet in het gewenste juridisch-planologische kader en toont aan dat het voornemen in overeenstemming is met ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’.

Paragraaf 1.2 Ligging planlocatie De planlocatie ligt aan de Smoddedijk tussen nummer 4 en 8 te Westendorp, in de gemeente Oude IJsselstreek. De directe omgeving van de planlocatie wordt gekarakteriseerd door agrarische gronden en woonpercelen. De grote structuurdrager in de omgeving is de Smoddedijk. De omgeving wordt tevens gekarakteriseerd door het aanwezige reliëf van de bodem en het aanwezige houtwallenlandschap. De planlocatie zelf is kadastraal bekend als gemeente Varsseveld, sectie E, perceelnummer 4284. Het betreft een bijzondere locatie vanwege de aanwezigheid van een traditionele schuur en voormalige waterput. In afbeelding 1.1 is de ligging van de planlocatie weergegeven. Hierin is de planlocatie indicatief aangegeven met de rode ster en de rode contour.

Afbeelding 1.1

Ligging van de planlocatie (bron: Plattekaart.nl)

Paragraaf 1.3 Huidig planologisch kader De planlocatie ligt binnen de begrenzing van het omgevingsplan van de gemeente Oude IJsselstreek. Ter plaatse van de planlocatie is sprake van het omgevingsplan van rechtswege zoals deze in werking is getreden op 1 januari 2024. Het omgevingsplan van rechtswege bestaat uit een nieuw en een tijdelijk deel. Het tijdelijk deel van het omgevingsplan wordt gevormd door de besluiten die zijn aangewezen in artikel 4.6 van de Invoeringswet Omgevingswet, de kaarten en besluiten, bedoeld in artikel 3.5, lid 2 en 3 van de Aanvullingswet bodem Omgevingswet en de omgevingsplanregels van rechtswege bedoeld in artikel 22.2, lid 1, Omgevingswet. Voor de duiding van het planologisch regime van de planlocatie is met name het bestemmingsplan ‘Buitengebied Oude IJsselstreek 2017’ van belang, dat onderdeel uitmaakt van het tijdelijk deel. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

15

verbeelding behorende bij het geldende bestemmingsplan opgenomen.

Afbeelding 1.2

Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Buitengebied Oude IJsselstreek 2017’ (bron: Omgevingswet.overheid.nl)

Op basis van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Oude IJsselstreek 2017’, onderdeel uitmakend van het omgevingsplan van rechtswege, zijn de gronden voorzien van de bestemming ‘Agrarisch met waarden’. Gronden en bouwwerken binnen deze bestemming worden gebruikt voor agrarische doeleinden. Daarnaast gelden er specifieke gebiedsaanduidingen. Ter plaatse van de ‘overige zone – Houtwal’ zijn naast de daar voorkomende bestemmingen, de gronden mede bestemd voor behoud, herstel en/of ontwikkeling van de beslotenheid/ houtwallenlandschap. Ter plaatse van de ‘overige zone – Reliëf’ zijn naast de daar voorkomende bestemmingen de gronden mede bestemd voor behoud, herstel en/of ontwikkeling van het reliëf van de bodem. Ter plaatse van de ‘overige zone – Zandwegen’ zijn naast de daar voorkomende bestemmingen de gronden mede bestemd voor behoud, herstel en/of ontwikkeling van zandwegen. Het toevoegen van een woning met bijgebouw is ter plaatse van ‘Agrarisch met waarden’ niet toegestaan aangezien de benodigde bouw- en gebruiksregels ontbreken. De beoogde activiteiten passen gelet op bovenstaande niet binnen de beoordelingsregels van het omgevingsplan. Voorliggende ruimtelijke motivering toont aan dat de beoogde ontwikkeling in overeenstemming is met een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’.

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt bij het werken volgens de Omgevingswet. Er zijn tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) voor organisaties die bij de voorbereiding en inwerkingtreding van de wet nog geen gebruik kunnen maken van lokale of landelijke onderdelen van het DSO. Een van de tijdelijke alternatieve maatregelen is de TAM-IMRO ofwel het TAM-omgevingsplan. Kort gezegd houdt TAM-IMRO in dat de huidige techniek voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet. Deze techniek betreft de bestaande uitwisselingsstandaard IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) en de bestaande voorziening Ruimtelijke Plannen.

Paragraaf 1.4 Participatie voorbereidingsfase Participatie is een belangrijke pijler onder de Omgevingswet. Dit is voor aanvragen van een omgevingsvergunning zelfs wettelijk vastgelegd in artikel 7.4 van de Omgevingsregeling. In dit artikel staat dat een initiatiefnemer bij een aanvraag omgevingsvergunning dient aan te geven of inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding van de aanvraag zijn betrokken. In de voorbereidingsfase van een wijzing van het omgevingsplan wordt deze lijn doorgetrokken. De formele wettelijke procedures (zienswijze en beroep) worden niet vervangen door participatie. Deze formele wettelijke procedures worden in hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid van het plan behandeld. Op 16 december 2021 heeft de raad ingestemd met het Participatiebeleid waarin de visie wordt beschreven van de gemeente Oude IJsselstreek op participatie. GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

16

In de voorbereidingsfase van het plan om een vrijstaande woning met bijgebouw te realiseren aan de Smoddedijk, tussen nummer 4 en 8, is participatie uitgevoerd in de vorm van het informeren van de directe omgeving. Het primaire doel van deze participatie was om omwonenden vroegtijdig te betrekken en hen duidelijkheid te geven over het initiatief en het bijbehorende proces. Hoewel er geen sprake was van een intensief participatietraject, stond de initiatiefnemer wel open voor het ontvangen van reacties. Waar mogelijk kan feedback worden meegenomen in de verder uitwerking van het plan. De participatie valt binnen de categorie ‘inwoners geven advies of ideeën (meedenken)’, waarbij duidelijkheid is geboden over de beperkte mate van invloed. Direct omwonenden zijn individueel benaderd en tijdens één-op-één gesprekken geïnformeerd over het plan, middels het landschappelijke inpassingsplan. De maatschappelijke impact van het project is beperkt en richt zich uitsluitend op de directe omgeving; daarom is gekozen voor een kleinschalige aanpak, zonder inzet van de gemeentelijke participatiecoach. De woning wordt gerealiseerd binnen het beleid ‘Uitnodigingskader wonen Buitengebied’, door inzet van 160 punten afkomstig van de sloop van 1.000 m² landschapsontsierende bebouwing aan de Breedenbroekseweg 4 te Voorst.

De opzet van het erf, inclusief behoud van een karakteristieke schuur en waterput, draagt bij aan de landschappelijke kwaliteit van het gebied. Eventuele aandachtspunten of zorgen vanuit de omgeving worden waar mogelijk meegenomen. De participatie rondom het plan heeft in een vroeg stadium plaatsgevonden. De initiatiefnemers hebben het plan toegelicht aan de direct omwonenden en betrokkenen, met als doel om hen te informeren over de voorgenomen ontwikkeling en eventuele aandachtspunten op te halen. Tijdens deze gesprekken is vooral gesproken over de landschappelijke inpassing, de situering van de woning en de uitstraling naar de omgeving. De ontvangen reacties zijn zorgvuldig meegenomen bij de verdere uitwerking van het plan. Waar mogelijk zijn wensen en opmerkingen van omwonenden verwerkt, zodat het plan beter aansluit bij de omgeving en draagvlak is gecreëerd voor de beoogde ontwikkeling. Ook wordt er zorggedragen voor een terugkoppeling richting de betrokkenen over de wijze waarop hun inbreng is meegenomen. Voor de plan specifieke uitwerking van de participatie wordt verwezen naar paragraaf 6.2.

Paragraaf 1.5 Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 de huidige en gewenste situatie beschreven. Hoofdstuk 3 gaat in op het beleidskader. Hierin wordt het relevante beleid beschreven. Hoofdstuk 4 gaat in op de omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 wordt de juridische verantwoording behandeld en in hoofdstuk 6 de uitvoerbaarheid van het plan.

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

17

Hoofdstuk 2: Beschrijving van het plan Paragraaf 2.1 Huidige situatie De planlocatie bevindt zich tussen de Smoddedijk 4 en 8 te Westendorp. Ten westen van Varsseveld en ten zuidoosten van de kern Westendorp. De planlocatie is gelegen in het buitengebied van de gemeente Oude IJsselstreek. De locatie staat kadastraal bekend als gemeente Varsseveld, sectie E, perceelnummer 4284. In de directe omgeving bevinden zich voornamelijk woonpercelen en agrarische gronden. Op circa 630 meter ten noorden ligt de A18. Circa 500 meter ten zuiden ligt de spoorlijn Arnhem-Winterswijk. De planlocatie zelf heeft een oppervlakte van 11.945 m² en bestaat bijna helemaal uit grasland. Op het perceel is nog een karakteristieke veldschuur en waterput aanwezig. De bebouwing heeft bij een boerderij gehoord die rond 1960 is afgebroken. De veldschuur en waterput zijn slechte staat en om verder verval te voorkomen is een toekomstbestendige functie op het perceel wenselijk. De planlocatie staat binnen de gemeente bekend als ‘De Smodde’. In afbeelding 2.1 en 2.2 zijn straatbeeldfoto’s van de planlocatie opgenomen. In afbeelding 2.3 is de voormalige situatie met de boerderij weergegeven.

Afbeelding 2.1 Straatbeeldfoto vanaf de Smoddedijk noordwest (bron: Google Streetview)

Afbeelding 2.2

Straatbeeldfoto vanaf de Smoddedijk noordoost (bron: Google Streetview)

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

18

Afbeelding 2.3

Voormalige situatie Smoddedijk (bron: Initiatiefnemer)

Aan de Breedenbroekseweg 4 te Voorst zijn bedrijfsgebouwen gesloopt. Specifiek gaat het om twee schuren en overige bouwwerken zoals de mestsilo, voersilo en mestopslag. Voor de beoogde ontwikkeling, omsloten in deze motivering, zijn 160 punten ingezet.

Paragraaf 2.2 Toekomstige situatie Zoals in de aanleiding beschreven, is het voornemen om ter plaatse van de Smoddedijk tussen nummer 4 en 8 een vrijstaande woning met bijgebouw te realiseren. Om ter plaatse een woning te kunnen realiseren, worden 160 punten op basis van het beleid ‘Uitnodigingskader wonen Buitengebied’ ingezet. Deze punten worden verkregen middels de sloop van 1000 m² aan landschapsontsierende bebouwing ter plaatse van de Breedenbroekseweg 4 te Voorst. In hoofdstuk 3 wordt dit nader uitgewerkt. Hierna wordt op de invulling van het voornemen ingegaan. De bestaande karakteristieke schuur en waterput worden in de gewenste situatie onderdeel van het woonerf. Ten oosten van de waterput zal de woning worden gebouwd. Het betreft een woning met een inhoudsmaat van 1.000 m³. De woning zal gelet op de locatie, waarbij het erf wordt ingevuld met de traditionele schuur en waterput, ruimte bieden voor vergezichten gelet op de situering van de bebouwing. De woning wordt op noord-zuidelijke richting georiënteerd. Ten zuiden van de waterput zal een nieuw bijgebouw worden gerealiseerd. Het betreft een bijgebouw met een omvang van 72 m² wat gebruikt zal worden voor het stallen van voertuigen, opslag en berging. De te behouden karakteristieke schuur heeft een oppervlak van 78 m² en zal net zoals de waterput onderhouden worden om verder verval tegen te gaan.

Tot slot wordt een nieuwe ontsluiting aangelegd. Deze ontsluiting bevindt zich aan de noordzijde waardoor er een lange oprijlaan wordt gerealiseerd. Deze oprijlaan zorgt voor versterking voor wat betreft de gebiedskenmerken middels zichtlijnen. Er is tevens een landschappelijke inpassing van het erf opgesteld. De landschappelijke inrichting wordt hieronder weergegeven. Voor het volledige ruimtelijke inpassingsplan wordt verwezen naar bijlage 1.

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

19

Afbeelding 2.4

Landschappelijke inpassing gewenste situatie (bron: BJZ.nu)

De ontwikkeling aan de Smoddedijk naast nummer 8 is zorgvuldig vormgegeven om het historische kampenlandschap te versterken en de aanwezige landschapsstructuren te behouden en herstellen. Door de situering van de bebouwing op een voormalig erf wordt aangesloten bij de oorspronkelijke ervenstructuur langs de zandwegen in het gebied. Het erf wordt ontsloten via één toegangsweg vanaf de Smoddedijk, wat het historische, kleinschalige en bochtige wegenpatroon intact laat. De aanleg van hagen langs het voorerf en rondom de boomgaard vormt een natuurlijke begrenzing en verwijst naar de traditionele perceelscheidingen van houtsingels en heggen, kenmerkend voor het besloten karakter van het houtwallenlandschap. Het plan draagt bovendien bij aan het herstel van het landschappelijke groen door de aanplant van houtsingels, vogelbosjes en solitaire bomen die passen bij de inheemse vegetatie van het gebied. Deze beplanting sluit aan op het oorspronkelijke Elzen-Eikenbos, wat niet alleen de ecologische waarde verhoogt, maar ook de beleving van beslotenheid en variatie in het landschap vergroot. De gefragmenteerde bomenrij langs de stijlrand van de kamp maakt het reliëf van de bodem opnieuw beleefbaar: de overgang tussen het hoger gelegen kamp en de lager gelegen omgeving wordt zo visueel en ruimtelijk benadrukt.

Door de boomgaard en struweelhagen te integreren in de erfstructuur wordt een agrarisch cultuurhistorisch element teruggebracht dat in het verleden veelvuldig voorkwam in deze streek. De variatie in hoogtes, structuren en beplanting versterkt het kleinschalige, gevarieerde karakter van het kampenlandschap, terwijl het beheerplan ervoor zorgt dat deze kwaliteit ook op lange termijn behouden blijft. Zo vormt het nieuwe erf niet alleen een passend woonperceel, maar ook een duidelijke bijdrage aan het behoud, herstel en verdere ontwikkeling van zandwegen, het besloten houtwallenlandschap en het reliëf van het dekzandgebied.

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

110

Hoofdstuk 3: Beleid Paragraaf 3.1 Rijksbeleid en instructieregels rijk 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.

Duurzaam economisch groeipotentieel

Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio’s

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen wordt ingezet op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;

2.

Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

111

is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3.

Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van de mogelijkheden en behoeften van toekomstige generaties.

3.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De ontwikkeling voorziet in een lokale behoefte. Tevens wordt met de ontwikkeling verder verval van de traditionele schuur voorkomen en wordt er een toekomstbestendige vervolgfunctie aan het perceel gegeven. Gelet op de aard en omvang is er geen sprake van een ontwikkeling die in strijd is met de beleidsdoelen op nationaal niveau.

3.1.2 Instructieregels rijk 3.1.2.1 Algemeen Het omgevingsplan bevat op basis van artikel 4.2 van de Omgevingswet voor het gehele grondgebied van de gemeente in ieder geval de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In afdeling 5.1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de instructieregels opgenomen voor het stellen van regels in het omgevingsplan. Hieronder zijn de hoofdonderwerpen opgesomd waarvoor het Bkl instructieregels bevat: • • • • • • • •

waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2); beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3); beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4); beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5); het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6); het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7); het gebruik van bouwwerken, waaronder de aanwijzing van woningbouwcategorieën (paragraaf 5.1.7a); het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).

3.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Instructieregels rijk In de motivering moet worden ingegaan op de bovengenoemde onderwerpen, wanneer deze relevant zijn voor de betreffende ontwikkeling. Per onderwerp dient een toetsing plaats te vinden. In het vervolg van deze ruimtelijke motivering wordt op de betreffende aspecten ingegaan.

3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 3.1.3.1 Algemeen De Ladder is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen wordt beoordeeld of er echt behoefte aan is en of er binnen het stedelijk gebied kan worden ontwikkeld. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de Ladder is vereist. Bij de toetsing aan de ladder worden beide onderdelen van de Ladder meegenomen: • •

de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling; bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen het bestaande stedelijk gebied in de behoefte te voorzien zijn verkend.

De Ladder wordt toegepast bij een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder, is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en een ‘stedelijke ontwikkeling’. • •

bestaand stedelijk gebied betreft het bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Een stedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is.

Artikel 5.129g Bkl legt geen grens vast wat voldoende substantieel is. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. De Afdeling geeft hierin geen harde ondergrenzen, maar stelt wel 'in beginsel' grenzen. Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

112

3.1.3.2Toetsing van het initiatief aan de ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’. Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Op het realiseren van woning is ondermeer de uitspraak ABRvS 16 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2921 van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van respectievelijk 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, Bro. Gelet op vorenstaande is er geen sprake van een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het voornemen voldoet daarmee aan de instructieregels uit artikel 5.129g van het Bkl.

3.1.4 Nationale Woon- en Bouwagenda 3.1.4.1 Algemeen In de Nationale Woon- en Bouwagenda worden de oorzaken van de wooncrisis, de doelstellingen en de programmatische aanpak voor de komende jaren geschetst. Het doel van de Nationale Woon- en Bouwagenda is het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Nederland. De agenda kent drie kerndoelen: • Beschikbaarheid: voldoende woningen voor iedereen. De bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven twee derde betaalbaar. • Betaalbaarheid: woonlasten sluiten beter aan bij het inkomen. Het aantal huishoudens dat te hoge woonlasten draagt ten opzichte van het inkomen neemt af. • Kwaliteit: voldoende woningen voor aandachtsgroepen en ouderen, perspectief voor kwetsbare wijken en duurzame huisvesting bereikbaar voor iedereen. Met de zes onderliggende programma’s van de Nationale Woon- en Bouwagenda wordt invulling gegeven aan het realiseren van de doelstellingen. 3.1.4.2 Toetsing van het initiatief aan de Nationale Woon- en Bouwagenda Het initiatief heeft betrekking op de realisatie van één vrijstaande woning met een bijgebouw. De woning valt in het duurdere segment. Naar dit type woningen in het buitengebied is evident vraag. Het doel dat twee derde van de te bouwen woningen betaalbaar moet zijn impliceert dat ook nog steeds duurdere woningen kunnen worden gerealiseerd.

Daarbij komt dat de huidige woning van de initiatiefnemer te zijner tijd weer op de markt komt en dit de doorstroming stimuleert. Bovendien levert het initiatief een bijdrage aan het vergroten van de beschikbaarheid van woningen in de algemene zin.

Paragraaf 3.2 Provinciaal beleid en instructieregels provincie 3.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland

3.2.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is op 19 december 2018 door Provinciale Staten van Gelderland vastgesteld en in werking getreden op 1 maart 2019. De visie beschrijft de lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving in Gelderland. De omgevingsvisie gaat over ‘Gaaf Gelderland’. ‘Gaaf’ is een woord met twee betekenissen. ‘Gaaf’ betekent ‘mooi’ en gaat over wat historisch en landschappelijk gezien heel en mooi en ongeschonden is. Het beschermen waard! Maar ‘Gaaf’ verwijst ook naar dat wat ‘cool’ en nieuw en vernieuwend is; aantrekkelijk voor nieuwe generaties. Het ontwikkelen waard! Beide kanten zijn van toepassing op Gelderland en onlosmakelijk verbonden met de Gelderlanders. Beide aspecten zijn dan ook opgenomen in de Gelderse Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ is benoemd wat voor de provincie van waarde is en wat moet worden beschermd. Daarnaast geeft de provincie richting aan wat ze willen en ook moeten veranderen en ontwikkelen. In de visie staan de volgende begrippen centraal: gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Met gezond en veilig worden een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna gestimuleerd.

Daarmee bereidt de provincie zich voor op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. Met schoon en welvarend worden een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

113

3.2.1.2 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Gelderland De voorgenomen ontwikkeling past binnen de Omgevingsvisie Gelderland. In de visie wordt een aantrekkelijk woonklimaat gestimuleerd. Door het toevoegen van een woning in het buitengebied van de gemeente Oude IJsselstreek wordt het woonklimaat in deze omgeving versterkt. Daarnaast wordt veel aandacht besteed aan de landschappelijke inpassing van de planlocatie. Zo blijft er binnen het plangebied ruimte voor water, groen en fauna. Daarnaast wordt de kans op hittestress en droogte voorkomen door een groene invulling van de planlocatie. Gezien het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het initiatief in overeenstemming is met de omgevingsvisie Gelderland.

3.2.2 Omgevingsverordening provincie Gelderland 3.2.2.1 Algemeen De Omgevingsverordening is op 21 december 2022 door de Provinciale Staten van Gelderland vastgesteld en is in werking getreden na invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024. In de verordening staan alle regels voor de fysieke leefomgeving. Doel van deze regels is om de provinciale plannen uit de omgevingsvisie waar te maken. Deze regels gelden voor iedereen en voor de hele provincie Gelderland en gaan over biodiversiteit, natuur, landschap, milieu, provinciale wegen, water (met name grond- en zwemwater), cultureel erfgoed, wonen en ruimte. In de omgevingsverordening staan regels die rechtstreeks gelden voor alle inwoners, bedrijven of specifieke doelgroepen. In deze regels staat wat de voorwaarden zijn om bepaalde activiteiten te verrichten. Ook staat in deze regels of bijvoorbeeld eerst een vergunning aangevraagd of een melding gedaan moet worden. Daarnaast zijn er regels die speciaal bedoeld zijn voor gemeenten of waterschappen. Die regels gaan vooral over ruimtelijke plannen, water, bodem en verkeer. Gemeenten moeten deze regels overnemen in hun gemeentelijke omgevingsplannen en waterschappen in hun waterschapsverordening.

3.2.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsverordening provincie Gelderland De planlocatie valt onder de Gelderse streek Achterhoek en het werkgebied van de Faunabeheereenheid Gelderland. Daarnaast zijn ook artikel 5.64 ‘wonen’ en artikel 5.85 ‘klimaatadaptatie’ uit de omgevingsverordening van toepassing. Artikel 5.3.4 Gelderse streek Achterhoek Voor zover een omgevingsplan van toepassing is op locaties binnen de Gelderse streek Achterhoek wordt bij nieuwe activiteit of ontwikkeling rekening gehouden met de voor die streek vastgestelde kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het landschap als bedoeld in bijlage bij de omgevingsverordening ‘Kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen landschap Gelderse streek Achterhoek’. In voorliggend geval is door BJZ.nu een erfinrichtingsschets gemaakt met een landschappelijke inpassing van het voornemen. Bij het opstellen van deze tekeningen is rekening gehouden met de kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van de Gelderse streek Achterhoek. Voor het ruimtelijke kwaliteitsplan wordt verwezen naar bijlage 1. Artikel 2.1 Faunabeheereenheid 1. Binnen de provincie Gelderland is er één faunabeheereenheid 2. Het werkgebied van Faunabeheereenheid Gelderland omvat het hele grondgebied van de provincie Gelderland, met uitzondering van het Kroondomein Het Loo. 3. De faunabeheereenheid heeft tot taak: a.

Het coördineren van de uitvoering van het faunabeheerplan; en b. Het adviseren van Gedeputeerde Staten over faunabeleid. In voorliggend geval is door Ecofect een quickscan flora en fauna uitgevoerd en een nader onderzoek naar de huismus. Uit deze onderzoeken blijkt dat er geen schadelijke handelingen flora & fauna activiteit in het kader van de Omgevingswet plaatsvinden. Artikel 5.64 Doorwerking regionale woonafspraken 1. Een omgevingsplan laat nieuwe woningen alleen toe als die ontwikkeling past binnen de regionale woonafspraken. 2. Als een ontwikkeling niet past binnen de regionale woonafspraken, kan een omgevingsplan vooruitlopend op de eerstvolgende actualisatie van de regionale woonafspraken die ontwikkeling toch toelaten als: a. De gemeentebesturen in de regio in de gelegenheid zijn gesteld een zienswijze daarover naar voren te brengen; en b. Gedeputeerde Staten met deze ontwikkeling instemmen. De ontwikkeling voorziet in de toevoeging van één woning. En dient op basis van artikel 5.64 uit de verordening te passen binnen de regionale woonagenda. In paragraaf 3.3.2 is getoetst aan de regionale woonagenda. Uit de motivering blijkt dat het initiatief past binnen de regionale woonagenda. GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

114

Artikel 5.85 Klimaatadaptatie 1. Voor zover een omgevingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling toelaat, bevat de toelichting op het omgevingsplan een beschrijving van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. 2. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende aspecten betrokken: a. Waterveiligheid; b. Wateroverlast; c. Droogte; en d. Hitte. 3. De beschrijving wordt opgesteld na overleg met in ieder geval het dagelijks bestuur van het waterschap waar de activiteit wordt verricht of de ontwikkeling plaatsvindt. Zoals opgenomen in paragraaf 4.9.2 wordt er op het erf voldoende groen gerealiseerd waardoor het hemelwater genoeg ruimte heeft om op een natuurlijke manier in de bodem te infiltreren. Daarnaast worden op verschillende plekken binnen de planlocatie bomen geplant, dit zorgt voor meer schaduwplekken en minder kans op hittestress. Gezien het bovenstaande wordt geconcludeerd dat er wordt voldaan aan de omgevingsverordening Gelderland.

Paragraaf 3.3 Regionaal beleid

3.3.1 Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 3.3.1.1 Algemeen De regionale structuurvisie is een actualisatie van de regionale structuurvisie uit 2004. Er is gekozen voor een actualisatie, omdat er zich een aantal relevante en ingrijpende economische en maatschappelijke ontwikkelingen heeft voorgedaan, zoals: • Energietransitie en het inspelen op de gevolgen van de klimaatverandering; • Bevolkingsverandering, krimp, vergrijzing en ontgroening; en • De veranderingen in de landbouw en het landelijk gebied. De visie erkent dat maatschappelijke en economische ontwikkelingen invloed hebben op de manier waarop mensen in de Achterhoek wonen, leven en werken. Deze veranderingen raken de wijze waarop in de regio geld wordt verdiend en kunnen ruimtelijke gevolgen met zich meebrengen. De geactualiseerde visie biedt richting aan het regionale ruimtelijke beleid, met als doel de grote transitieopgaven op een passende manier te faciliteren. Dit gebeurt door belangrijke ruimtelijke thema’s te agenderen en samenwerking en afstemming tussen gemeenten te stimuleren. Het streven is een toekomstbestendige regio, met een vitale economie en een aantrekkelijke leefomgeving voor wonen en recreatie. Centraal in de visie staat het idee van waardeontwikkeling: ruimtelijke ontwikkelingen worden benut om kwaliteit toe te voegen.

Daarbij is flexibiliteit essentieel om vraag en aanbod goed op elkaar af te stemmen. De visie richt zich dan ook niet op een vast eindbeeld, maar kiest bewust voor een flexibele benadering. Het leidende principe is een omslag van ‘sturen’ naar ‘begeleiden’. Zo ontstaat ruimte om kansen te benutten én tegelijkertijd te werken aan het behoud en de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. 3.3.1.2 Toetsing van het initiatief aan de Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 In de Achterhoek is in de huidige situatie geen sprake meer van krimp, maar van groei. Om deze reden is er behoefte aan extra woningen. Deze behoefte is tevens beschreven in de Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030 (zie paragraaf 3.3.2). Voorliggend initiatief levert een kleine bijdrage aan de woningbehoefte in de regio.

3.3.2 Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 3.3.2.1 Algemeen De Regionale Woonagenda 2023-2030, van kracht sinds 4 maart 2023, is opgesteld door bureau Ruimtevolk in nauwe samenwerking met vertegenwoordigers van de Thematafel Wonen en Vastgoed (accounthouders) en het Ambtelijk Overleg Wonen in de regio Achterhoek. De totstandkoming is gebaseerd op een brede bevraging van stakeholders en de voortgang is voortdurend besproken aan de Thematafel Wonen en Vastgoed. Na vaststelling door de zeven gemeenteraden vormt de woonagenda het kader voor de uitvoering van het regionale woonbeleid en het vertrekpunt voor het uitnodigen van initiatieven vanuit de samenleving. In de woonagenda wordt de woningbehoefte in kaart gebracht op basis van drie hoofdontwikkelingen: veranderende en groeiende woonwensen binnen de regio, de vraag naar extra arbeidskrachten, en de toenemende instroom vanuit andere delen van Nederland. De agenda richt zich op het huisvesten van álle doelgroepen, waaronder starters, ouderen en mensen uit bijzondere aandachtsgroepen. Dat vraagt om een divers woningaanbod, met nadruk op betaalbaarheid in zowel huur- als koopsegment. GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

115

Naast het bouwen van duurzame en toekomstbestendige woningen, richt de agenda zich op bredere kwaliteit van de leefomgeving. Belangrijke thema’s zijn leefbaarheid, bereikbaarheid, voorzieningen, klimaatadaptatie en een zorgvuldige ruimtelijke inpassing. De Regionale Woonagenda anticipeert op de toenemende woningvraag en versnelt de woningbouwopgave door een nieuw kader te bieden voor toekomstige plannen. 3.3.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 Het initiatief maakt het mogelijk één woning met bijgebouw toe te voegen in het buitengebied van de gemeente Oude IJsselstreek. De woning bevindt zich niet in het betaalbare segment. Echter, zorgt de realisatie van de woning ervoor dat aan de Smoddedijk 8 een vrijstaande woning terug op de woningmarkt komt. Dit zorgt ervoor dat er doorstroommogelijkheden ontstaan. Daarnaast is er binnen het initiatief voldoende aandacht besteedt aan het toevoegen van groen en de inrichting van het perceel voor een goed leefbare woonomgeving. Er wordt duurzaam en toekomstbestendig gebouwd en aandacht voor klimaatadaptieve maatregelen. Zo wordt er voldoende groen toegevoegd en is er aandacht besteed aan de aanwezige landschapswaarden. De gemeente Oude IJsselstreek heeft volgens de woonagenda een opgave voor de bouw van 1.500 nieuwe woningen voor 2030.

Het voornemen draagt bij aan deze opgave door het toevoegen van één woning aan de woningvoorraad. Gezien het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het voornemen in overeenstemming is met de doelen uit de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030.

Paragraaf 3.4 Gemeentelijk beleid

3.4.1 Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025 3.4.1.1 Algemeen Op 12 mei 2011 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025 vastgesteld. Deze visie geeft richting aan de ruimtelijke, economische en maatschappelijke ontwikkeling van de gemeente en vormt daarmee een belangrijk kader voor het gemeentelijk beleid. De gemeente streeft ernaar zich verder te ontwikkelen als een dynamische en aantrekkelijke woon- en leef gemeente. Deze ambitie blijft een leidend principe binnen het woonbeleid. De Structuurvisie benadrukt daarbij het belang van maatwerk: de juiste woning op de juiste plaats. Tegelijkertijd gaat het om méér dan alleen woningbouw. De kwaliteit van de leefomgeving, de sociale samenhang en de leefbaarheid in dorpen en kernen zijn eveneens essentiële pijlers. Het woonbeleid richt zich dan ook op een evenwichtige ontwikkeling, waarbij voldoende en passende woningen worden gerealiseerd én zorgvuldig wordt omgegaan met de omgeving en de wensen van inwoners. 3.4.1.2 Toetsing van het initiatief aan de Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025 Het plan sluit aan bij de Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025, waarin maatwerk, zorgvuldig ruimtegebruik en versterking van de leefomgeving centraal staan. Door hergebruik van bestaand ruimtebeslag en een toekomstgerichte invulling draagt het initiatief bij aan een dynamische en aantrekkelijke leefomgeving.

De ontwikkeling gaat gepaard met een goede landschappelijke inpassing en een directe behoefte aan de woning. Gezien het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het initiatief past binnen de Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025.

3.4.2 Toekomstvisie Oude IJsselstreek 3.4.2.1 Algemeen De Toekomstvisie van de gemeente Oude IJsselstreek is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en verenigingen. Door middel van bijeenkomsten en gesprekken is samen gebouwd aan een gedeeld toekomstbeeld. De begrippen leven en maken vormen de rode draad in deze visie en benadrukken zowel het menselijke als het ondernemende karakter van de gemeente. De gemeente heeft zichzelf zeven opgaven gesteld die richting geven aan de toekomstige ontwikkeling en een antwoord bieden op maatschappelijke uitdagingen. Deze opgaven dragen bij aan een krachtige, leefbare en toekomstbestendige gemeente: 1.

Benut de stroom van de Oude IJssel De Oude IJssel is meer dan een rivier; het vormt een ruggengraat voor recreatie, natuur, klimaatadaptatie, bedrijvigheid en wonen. De komende jaren wordt ingezet op een brede ontwikkeling van de zone rond de rivier, als motor voor een aantrekkelijk en vitaal gebied.

2.

Florerende Smart Industrie Een sterke, innovatieve economie trekt mensen en investeringen aan. Oude IJsselstreek zet in op drie economische zwaartepunten: werken op De Rieze, innoveren op het DRU Industriepark, en hoogwaardige maakindustrie in de omgeving van Varsseveld. De ontwikkeling van het nieuwe Varsseveld Industriepark (VIP) versterkt deze ambitie.

GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

116

3.

Vitaal platteland Het platteland is onlosmakelijk verbonden met het DNA van de gemeente. De agrarische sector blijft van grote waarde, maar er ontstaat ook ruimte voor verbreding richting natuur, recreatie en energie. De toekomst ligt in een multifunctioneel buitengebied waar landbouw en leefkwaliteit hand in hand gaan.

4.

De allernieuwste energie Oude IJsselstreek wil in 2030 energieneutraal zijn. Duurzaamheid is geen afzonderlijke opgave, maar een integraal onderdeel van alle ontwikkelingen – van woningbouw tot infrastructuur. Er wordt volop ingezet op de nieuwste, schone energietechnieken en slimme toepassingen.

5.

Groene Parels De natuurgebieden en landgoederen, zoals de Slangenburg, Vennebulten, het Zwarte Veen en de Anholtse bossen, vormen een uniek en waardevol landschap. De opgave 'Groene Parels' richt zich op het versterken, verbinden en beleefbaar maken van deze groene kwaliteiten.

6.

Gezond oud worden én gezond jong zijn In Oude IJsselstreek draait het om een gezonde en gelukkige levensloop, van jong tot oud. Door ontmoeting, bewegen, leren en duurzaam gedrag te stimuleren, wordt de basis gelegd voor een vitale gemeenschap waarin mensen grip houden op hun eigen leven.

7.

Het Witte Vel De toekomst laat zich niet volledig voorspellen. Daarom maakt ‘Het Witte Vel’ bewust deel uit van de visie: een open hoofdstuk dat ruimte biedt voor nieuwe kansen, inzichten en onverwachte ontwikkelingen. Het symboliseert de flexibiliteit om in te spelen op wat nog komen gaat.

3.4.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Toekomstvisie Oude IJsselstreek De ontwikkeling van een woning op deze locatie sluit aan bij de opgave Vitaal platteland. Hierin wordt het buitengebied gezien als multifunctioneel: naast agrarisch gebruik is er ruimte voor wonen, natuur en recreatie. Door een braakliggend perceel opnieuw te benutten en het een duurzame woonfunctie te geven, wordt invulling gegeven aan de leefkwaliteit van het buitengebied. Daarmee draagt het initiatief bij aan behoud van vitaliteit en zorgvuldig ruimtegebruik, passend binnen deze opgave. Ook raakt het initiatief aan de opgave De allernieuwste energie, aangezien de woning niet op het gasnet wordt aangesloten en op een energiezuinige manier wordt gebouwd.

3.4.3 Woonvisie gemeente Oude IJsselstreek 3.4.3.1 Algemeen De woonvisie van de gemeente Oude IJsselstreek, onder de titel “Flexibel reageren op nieuwe en andere woonvragen”, is vastgesteld op 14 december 2017. Het document vormt het beleidskader voor het wonen tot 2030 en is tot stand gekomen in afstemming met inwoners, corporaties, en regionale partners. Het sluit aan op de Regionale Woonagenda en de landelijke woningbouwambities. De belangrijkste thema’s in de woonvisie zijn: • De sociale huurvoorraad • Woonzorg • Verduurzaming • Woningvoorraad en waarde behoud 3.4.3.2 Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie gemeente Oude IJsselstreek De woonvisie erkent dat de woningvraag verandert door demografische en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing, de toename van kleine huishoudens en krimp. Tegelijkertijd onderstreept de visie het belang van flexibiliteit, maatwerk, en het benutten van bestaande ruimte in plaats van het toevoegen van nieuwe grootschalige bouwlocaties. Binnen deze kaders biedt de visie ruimte voor nieuwe wooninitiatieven, mits deze bijdragen aan de kwaliteit en toekomstbestendigheid van de woningvoorraad. Het initiatief sluit aan bij de flexibiliteit die de woonvisie nastreeft, met name in het buitengebied. De woning wordt gerealiseerd op een perceel waar in het verleden al is gewoond.

Door de inzet van slooppunten en het benutten van het bestaande bijgebouw, wordt zorgvuldig omgegaan met de ruimte. Verder sluit het initiatief aan bij de aandacht in de visie voor leefbaarheid in het buitengebied, waar leegstand en functieverlies een risico vormen. Door het toevoegen van een passende woning op een voormalige agrarisch erf kan juist de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit worden versterkt. Gezien het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het initiatief voldoet aan de Woonvisie gemeente Oude IJsselstreek.

3.4.4 Lokale kwaliteitscriteria woningbouw Oude IJsselstreek 3.4.4.1 Algemeen Op 26 september 2019 heeft de gemeenteraad van Oude IJsselstreek de regionale 'Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw' vastgesteld (inmiddels vervangen door de Regionale Woonagenda, zie paragraaf 3.3.2). In 2021 heeft de GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK

117

gemeenteraad vervolgens de 'Lokale kwaliteitscriteria woningbouw Oude IJsselstreek' vastgesteld. De 'Lokale kwaliteitscriteria woningbouw Oude IJsselstreek' vormt samen met de 'Kwalitatieve toetsingscriteria voor Woningbouw' het kader voor nieuwe woningbouwplannen. Met het vaststellen van de Lokale kwaliteitscriteria en de (regionale) Kwalitatieve toetsingscriteria beschikt de gemeente over een compleet kader waarmee nieuwe woningbouwplannen kunnen worden getoetst en kan de gemeente sturen op gewenste ontwikkelingen op de woningmarkt. Het document vormt een aanvulling op de regionale en gemeentelijke woningbouwafspraken en biedt een concreet afwegingskader voor nieuwe woningbouwinitiatieven. Het benadrukt dat woningbouw vooral kwalitatief moet bijdragen aan de woningvoorraad, afgestemd op de vraag van doelgroepen zoals starters en senioren. De kernbegrippen hierbij zijn: aantoonbare behoefte, hergebruik van bestaande ruimte, inbreiding boven uitbreiding, en zorgvuldig ruimtegebruik. Binnen het buitengebied speelt functieverandering van agrarische gebouwen een centrale rol. De gemeente verwacht dat veel agrarische bebouwing leeg komt te staan door het stoppen van boeren. Deze situatie biedt kansen voor herontwikkeling, mits zorgvuldig uitgevoerd.

Functieverandering naar wonen wordt toegestaan onder duidelijke voorwaarden: beëindiging van het agrarisch gebruik, sloop van minimaal 50% van de voormalige bedrijfsbebouwing, en landschappelijke inpassing volgens het erfprincipe. Per toegevoegde woning moet een bepaald oppervlak aan bedrijfsbebouwing gesloopt worden (minimaal 750 m² voor één woning), met een maximum van drie woningen per locatie. Deze aanpak ondersteunt enerzijds het behoud van het open en groene karakter van het buitengebied, en anderzijds het toekomstbestendig hergebruiken van bestaand vastgoed. Ruimtelijke kwaliteitswinst staat hierbij voorop: door functiewijziging ontstaat de mogelijkheid om verouderde bebouwing op te ruimen, en tegelijkertijd passende woningen toe te voegen die inspelen op de veranderende woonbehoefte. Zo wordt zorgvuldig omgegaan met schaarse ruimte, zonder dat dit leidt tot ongebreidelde verstening van het landschap. 3.4.4.2 Toetsing van het initiatief aan de Lokale kwaliteitscriteria woningbouw Oude IJsselstreek Het initiatief aan de Smoddedijk, waarbij een woning met bijgebouw wordt gerealiseerd op een voormalig boerderijperceel, sluit aan bij de lokale kwaliteitscriteria van de gemeente Oude IJsselstreek voor functieverandering in het buitengebied. De lokale kwaliteitscriteria voor wat betreft het buitengebied zijn vervangen door het Uitnodigingskader wonen buitengebied.

Dit kader wordt in de volgende paragraaf getoetst. De agrarische functie is reeds beëindigd, en de inzet van 160 slooppunten vanuit een andere locatie voldoet aan de eis om minimaal 750 m² aan agrarische bebouwing te slopen per toe te voegen woning. Hiermee wordt invulling gegeven aan het principe van zorgvuldig ruimtegebruik en het saneren van verouderde agrarische bebouwing. Belangrijk in dit beleid is dat functieverandering niet mag leiden tot extra verstening of aantasting van landschappelijke kwaliteiten. Omdat het initiatief beperkt blijft tot één woning en plaatsvindt op een voormalig erf, wordt voldaan aan deze uitgangspunten. Daarnaast wordt de planlocatie zorgvuldig ingepast in de omgeving. Het initiatief draagt hiermee bij aan het behoud van de ruimtelijke kwaliteit en sluit aan bij de gemeentelijke ambitie om het buitengebied vitaal, groen en toekomstbestendig te houden.

3.4.5 Uitnodigingskader wonen buitengebied 3.4.5.1 Algemeen Op 26 oktober 2023 heeft de gemeenteraad van Oude IJsselstreek het Uitnodigingskader wonen buitengebied vastgesteld. Dit beleidskader biedt ruimere en flexibelere mogelijkheden voor woningontwikkeling in het buitengebied, met als voorwaarde dat er sprake is van sloop van vrijkomende gebouwen en een zorgvuldige landschappelijke inpassing van het plan. Ook maakt het kader splitsing van woningen en de ontwikkeling van landgoederen beter mogelijk. Het centrale doel is het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en het voorkomen van leegstand, verloedering en ongewenste functies in het buitengebied. De kern van het beleid is het principe dat ontwikkelruimte gecreëerd wordt door kwaliteitsverbeterende maatregelen, zoals sloop van bebouwing of aanleg van landschapselementen. Aan deze maatregelen worden punten toegekend, waarmee vervolgens woningbouwmogelijkheden ontstaan. Deze ontwikkelruimte kan worden benut op dezelfde locatie, op een ander erf of bij de realisatie van een nieuw erf. Ook kan ze ingezet worden voor vergroting van het toegestane oppervlak aan bijgebouwen. Elk initiatief moet aantoonbaar bijdragen aan ruimtelijke kwaliteit, wat onderbouwd wordt met een erf- en landschapsinrichtingsplan.