Rapportage stuurgroep DRU def. versie 1.0, 28-08-2024.pdf

Rapportage stuurgroep Doorontwikkeling DRU Industriepark Ontwikkelscenario’s ten behoeve van besluitvorming Definitieve versie 1.0 dd. 28 augustus 2024

Ter attentie van: mw. J. Kock, wethouder DRU, kunst en cultuur dhr. J. Haverdil, wethouder recreatie en toerisme

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

Inhoudsopgave 1 2 3

4

5

6

7

Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Samenvatting ........................................................................................................................................... 4 Opdracht en aanpak ................................................................................................................................ 7 3.1 Opdracht ............................................................................................................................................. 7 3.1.1 Vertrekpunt, opdracht en scope ................................................................................................. 7 3.1.2 Fasering en tijdspad .................................................................................................................... 8 3.2 Aanpak ................................................................................................................................................ 9 3.2.1 Gesprekken .................................................................................................................................

9 3.2.2 Methodiek ................................................................................................................................11 3.2.3 Communicatie ...........................................................................................................................12 Resultaten van aanpak ..........................................................................................................................13 4.1 Kwantitatief.......................................................................................................................................13 4.1.1 Gesprekken ...............................................................................................................................13 4.1.2 Tussentijdse financiële ramingen .............................................................................................14 4.2 Kwalitatieve resultaten: parkbeleving ..............................................................................................15 4.2.1 Vergroenen ...............................................................................................................................16 4.2.2 Optimalisatie functies en samenwerking .................................................................................18 4.3 Kwalitatieve resultaten voor SSP-Hal functies

..................................................................................20 4.3.1 Hiërarchie in beslisvolgorde......................................................................................................20 4.3.2 Museale functie wordt Expo .....................................................................................................21 4.3.3 Versterken evenementen .........................................................................................................22 4.3.4 Hotelfunctie wordt overnachten ..............................................................................................24 Ontwikkelscenario's voor de SSP-Hal....................................................................................................26 5.1 Uitgangspunten ................................................................................................................................26 5.2 Waarderingsonderdelen ...................................................................................................................27 5.3 Opbouw scenario's ...........................................................................................................................28 5.3.1 Scenario 0: de hele hal heeft één functie .................................................................................29 5.3.2 Scenario 1: de SSP-Hal omvat twee functies

............................................................................33 5.3.3 Scenario 2: SSP-Hal omvat drie functies ...................................................................................35 5.3.4 Scenario 3 & 4: SSP-Hal omvat vier of vijf functies ...................................................................37 5.3.5 Scenario (5): Vervolgscenario voor uitbreidingen ....................................................................39 Advies stuurgroep ..................................................................................................................................40 6.1 Algemeen advies...............................................................................................................................40 6.2 Wegingen scenario's SSP-Hal ............................................................................................................41 6.2.1 Financiële haalbaarheid............................................................................................................41 6.2.2 Praktische haalbaarheid ...........................................................................................................42 6.2.3 Inhoudelijke bijdrage ................................................................................................................42 6.2.4 Inhoudelijke waardering

...........................................................................................................43 Bijlagen...................................................................................................................................................44 7.1 #1 - TVC Conclusies en aanbevelingen .............................................................................................44 7.1.1 m.b.t. museum..........................................................................................................................44 7.1.2 m.b.t. versterken evenementen ...............................................................................................44 7.1.3 m.b.t.

hotel ...............................................................................................................................45 7.2 #2 - Tijdsplanning stuurgroep ...........................................................................................................46 7.3 #3 - Leidraad gesprekken ..................................................................................................................47 7.4 #4 - Checklist voor aanbieders..........................................................................................................48 7.5 #5 – Adviseurs...................................................................................................................................50

Pag. 2 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

1

Inleiding

Het DRU Industriepark (DRU-IP) heeft zich ontwikkeld tot een voor de regio uniek complex van talrijke voorzieningen op het gebied van cultuur, horeca, wonen en werken, ondernemen, innovatie en educatie. Om het DRU-IP continue te blijven ontwikkelen, zijn er de afgelopen jaren verschillende verkenningen uitgevoerd om te kijken hoe het verder versterkt kan worden, kan groeien en bloeien. Hiertoe zijn meerdere rapporten en plannen opgesteld, waarbij specifiek is gekeken naar een toekomstbestendige invulling van de SSP-Hal. Deze verkenningen hebben geleid tot ambities, waarvoor in 2022 een haalbaarheidsonderzoek1 is uitgevoerd om deze verkennen. Drie concrete en belangrijke ambities zijn daarbij onderzocht: een hotelfunctie, een museale functie en het versterken van de evenementenfunctie. Op basis van de veelbelovende aanbevelingen uit het hiervoor bedoelde haalbaarheidsonderzoek is door de gemeente besloten een vervolg te geven aan het onderzoek door middel van uitwerken van scenario's. Begin maart van dit jaar een ‘stuurgroep doorontwikkeling DRU Industriepark’ gevormd om een vervolgstap te maken en dit ambitieniveau te vertalen naar realistische scenarioschetsen voor doorontwikkeling.

Het doel van deze opdracht van de gemeente Oude IJsselstreek is om voor de gemeentelijke begrotingsjaren 2025 (en verder) op basis van een inhoudelijk gedragen uitvoeringskader voor het DRU-IP de daarmee gepaard gaande financiële middelen te kunnen reserveren. In dit rapport van de stuurgroep schetsen we achtereenvolgens onze aanpak en gehanteerde methodiek, de resultaten uit deze aanpak, de scenario’s die daaruit voortkomen met onderbouwing en waardering, een globale schets van de daarmee gepaard gaande kosten (investering en exploitatie), het advies van de stuurgroep en tenslotte een doorkijk naar het vervolgproces.

Stuurgroep doorontwikkeling DRU Industriepark (van links naar rechts): Inge Oolthuis accounthouder DRU, gemeente OIJ Gerk van der Wal directeur/bestuurder stichting DRU-IP Pieter Jongelie creatief kwartiermaker, extern lid Ginette den Boer procesregie en secretaris, extern lid

1 Rapportage TVC 2022, zie samenvatting in bijlage #1 Pag. 3 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

2

Samenvatting

Proces De stuurgroep heeft veel gesprekken gevoerd om op die manier relevante inzichten te verzamelen, waarmee keuzerichtingen zichtbaar werden. Gesprekspartners waren álle partners op het DRU-IP, partijen waarmee structureel wordt samengewerkt, landelijke en regionale adviseurs op het gebied van de drie ontwikkelfuncties2 en partijen met interesse tot het aanbieden van een of meer functies. De gesprekken waren open, enthousiast en constructief en alle partijen gaven aan dat het DRU-IP, als bijzondere locatie waar men trots op is, als geheel park ook echt een doorontwikkeling verdient. Door de veelheid en variëteit aan gesprekken is veel input opgehaald vanuit verschillende invalshoeken. Deze inzichten heeft de stuurgroep gebruikt als bouwstenen voor de uitwerking van conceptuele scenario’s, die in juni ‘24 zijn gedeeld met het College van burgemeester en wethouders, respectievelijk de Gemeenteraad. De verkregen feedback is verwerkt in de onderhavige rapportage van de stuurgroep, aangeboden aan de wethouder DRU, kunst en cultuur en de wethouder recreatie en toerisme. Parkbeleving bovenaan Naast inzichten over de drie ontwikkelfuncties is nagenoeg in alle gesprekken de nadrukkelijke wens geuit om van het industriepark een écht Park te maken, dat als park wordt beleefd en waar continu levendigheid (reuring) is.

In dit kader kwamen de woorden ‘bruisen’ en ‘parkgevoel’ vaak ter tafel. Om die reden hebben we de parkbeleving als overkoepelend thema voor alle ontwikkelingen ter versterking van het industriepark genomen. Onder dit thema vallen dan enerzijds alle kansen voor het versterken van het huidige DRU-IP als geheel terrein en anderzijds specifiek de toekomstbestendige ontwikkelscenario’s voor de SSP-Hal. De meest gehoorde kansen voor versterken van het gehele terrein zijn door de stuurgroep gebundeld tot de speerpunten ‘vergroening’ en ‘optimalisatie van functies’. Vergroening draagt enorm bij aan de beleving van het gebied als een park en kan ook mogelijkheden bieden voor de andere ontwikkelfuncties. Afsluiting van enkele doorgaande wegen door het huidige terrein kan bijdragen aan vergroening omdat die plekken dan niet meer nodig zijn voor gemotoriseerd verkeer. Dit heeft vervolgens meteen effect op de parkbeleving, maar ook aan een meer uitnodigende manier van samenwerken op het park. Eenduidig parkeerbeleid hoort bij een groen park en hierin zou het huidige grote parkeerterrein aan de overkant van de Oude IJssel goed kunnen voorzien. Optimalisatie kan door een logischer clustering van functies komen tot een samenhang tussen partijen, zoals gezamenlijke zichtbaarheid of gezamenlijke innovatiekracht.

Daarmee ontstaat vanzelfsprekend meer inspirerende samenwerking, resulterend in meer levendigheid op het park. Deze optie tot verschuiving van functies binnen het terrein is door diverse huidige parkpartijen aangekaart. Duurzaamheid is het derde thema dat vaak is benoemd, een belangrijk onderwerp dat in algemene zin een opgave is voor iedereen en daarmee ook voor alle gebouwen op het DRU-IP. De stuurgroep heeft duurzaamheid geadopteerd als vanzelfsprekende randvoorwaarde voor élke verandering, verbetering of ontwikkeling, ongeacht de toekomstige keuzerichting. Niet alleen voor de SSP-Hal, maar voor alle gebouwen op het DRU-IP. De stuurgroep ziet in bovenstaande speerpunten diverse kansen ter versterking van de parkbeleving. Dit op het gebied van doorlooptijd, variërend van ‘morgen beginnen’ tot de langere termijnplanning, maar ook ten aanzien van de meer of mindere kostenaspecten. De ontwikkelfuncties onderzocht Ten aanzien van de functie museum is de conclusie dat dit niet meer weggedacht kan worden van het DRUIP, mits er in eerste instantie wordt gedacht in de terminologie van Expo. Er zijn immers zeven 2

Museale functie, overnachtingsfunctie en het versterken van de evenementenfunctie. Pag. 4 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

rijksmonumenten op het park. Daarnaast zijn er nu al activiteiten, aanwezig of ingepland, die kunnen worden beschouwd als expo. Het realiseren van een expo is mogelijk op het hele park (buitenruimte) en binnen alle gebouwen (binnenruimte). Als het gaat om evenementen is de conclusie dat deze nu ook plaatsvinden op het park, zowel in de SSP-Hal als ook elders op het park bij andere parkpartijen. De stuurgroep heeft als kader specifiek gekeken naar de uitdagingen voor de ontwikkelfunctie in de SSP-Hal. Daarbij is de enorme omvang van de hal met de piekbelasting bij grote evenementen afgezet tegen de optie van meer flexibele ruimtes in de hal, inzetbaar voor een grotere variëteit aan evenementen en daarmee meer continuïteit in levendigheid. De gehoorde behoefte aan een middelgrote (pop)zaal is hierin meegenomen. Met betrekking tot de hotelfunctie is de conclusie dat de basis voor een degelijke behoefte aan overnachten ligt bij het bedrijfsleven (op het park en in de regio) en de toerist die de Achterhoek bezoekt. Vervolgens zijn hier de passende vormen bij gezocht, resulterend in de traditionele hotelkamer (comfort) en de kamer/ruimte met meer zelfvoorziening (zoals een kookgelegenheid), die we ‘cabin’ noemen. Tenslotte zijn locatie-opties van beide vormen onderzocht.

Ontwikkelscenario’s voor de SSP-Hal Op basis van alle bouwstenen heeft de stuurgroep ontwikkelscenario’s opgesteld, op basis waarvan de gemeente een keuze kan bepalen richting toekomstige invulling van de SSP-Hal (na renovatie). Deze keuzes hebben ook effect op de eventuele invulling van de overige rijksmonumenten en het DRU-IP dan wel de activiteiten die daar plaatsvinden. Deze scenario’s kennen als opbouw een oplopend aantal vastgelegde functies in de hal, waardoor de vrij te besteden ruimte in de hal navenant afneemt. • • • • •

Scenario 0: de SSP-Hal omvat één functie, hetzij a) een museum, b) een evenementenhal of c) een hotel. Scenario 1: de halve SSP-Hal omvat één vastgelegde functie als museum en de andere helft is vrij invulbaar. Scenario 2: de SSP-Hal omvat twee vastgelegde functies. Een zaal voor max. 2000 personen (‘Zaal2000’) en een schaalbare Exporuimte. De rest van de hal is vrij invulbaar. Scenario 3: de SSP-Hal omvat drie vastgelegde functies. Een Zaal2000, een exporuimte en één toegankelijke publieksfunctie. De rest van de hal is vrij invulbaar. Scenario 4: de SSP-Hal omvat vier vastgelegde functies. Een Zaal2000, een exporuimte en twee toegankelijke publieksfuncties. De beperktere rest van de hal is vrij invulbaar.

Elk scenario is vervolgens gewaardeerd op basis van praktische haalbaarheid, financiële haalbaarheid en de inhoudelijke congruentie aan de programmalijnen die door de gemeente en DRU-IP worden gehanteerd. Op basis van deze waarderingen en gebaseerd op alle verkregen kennis en inzichten van de afgelopen maanden heeft de stuurgroep een advies uitgebracht, dat naar haar mening recht doet aan de koers naar versterking van het DRU-IP richting een echt park met continue levendigheid en waar samenwerking vanzelfsprekend en inspirerend is en blijft. Advies van de stuurgroep Voor de versterking van de beleving adviseren we de openbare wegen van het DRU-IP af te sluiten en daarmee het terrein te durven bestempelen als een park. Hierbij adviseren we om de vergroening aan te pakken in samenwerking met Stichting DRU-IP als beheerder. Behalve een vriendelijker experimenteerbeleid en duidelijker parkeerbeleid adviseren we verduurzaming van gebouwen en het terrein, alsmede de evenementen in samenwerking met Stichting DRU-IP en parkpartners (o.a. Wonion) regeltechnisch op te pakken. Dit alles kan direct na betreffende besluiten aanvangen en vraagt geen bijzonder grote financiële injectie in verhouding tot de winst die ermee te behalen valt.

Pag. 5 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

Voor de versterking van de functionaliteit van het DRU-IP adviseren we om de optimalisatie van individuele functies en het functioneren onderling door herallocatie mede mogelijk te maken. Denk hierbij aan het combineren van enkele functies die in de SSP-Hal publieksgericht kunnen samenwerken. Stichting DRU-IP kan hiervoor het plan in samenwerking met de partners maken. Het onderzoek hiervoor kan direct starten, de kosten hiervoor zullen per functie in het onderzoek overwogen moeten worden. Voor de hotel- c.q. overnachtingsfunctie adviseren we om deze in de komende periode onder te brengen in bestaande binnenruimten van Stichting DRU-IP en op het buitenterrein als cabin(s). We denken aan 15-20 overnachtingsplekken in totaal, gebaseerd op de vernomen en reeds aanwezige behoefte. Een of enkele camperplaatsen zou een mooie aanvulling zijn. Het risico hiervoor is relatief laag en het biedt voor de komende jaren genoeg capaciteit voor de bestaande behoefte en is tevens grond voor onderzoek naar mogelijk meer overnachtingsplekken in de toekomst. Voor de evenementenfunctie adviseren we in de SSP-Hal een box-in-box ‘Zaal2000’ te bouwen die geschikt is voor een publiek van 1500-2000 personen (staand).

Met basisvoorzieningen zoals flexibele wanden, – podium en – tribune(s) kan de investering relatief laag blijven en is piekbelasting (denk aan beurs) met restruimte en eventuele tentuitbreiding nog goed mogelijk. Dit sluit aan bij een bestaande marktkans in de categorie net boven de reeds bestaande zalen voor pop en theater in het Portiersgebouw. Voor de museumfunctie adviseren we om geen groot financieel risico aan te gaan voor een voorziening die meteen een museumstatus waardig moet zijn. Hierbij adviseren we om te kiezen voor de variant ‘Expo’ die bij aanvang geen status behoeft en binnen- en buitenruimte kan benutten op het gehele terrein. We stellen voor om het deel ‘Koepeloven’ van de SSP-Hal als de primaire binnenruimte te gebruiken waarmee geen groot beslag op de SSP-Hal wordt gelegd. Een Expo kent veel kansen voor samenwerkende partijen, cofinanciering, mogelijkheid tot groei, drukt daarom niet zo zwaar op publieke gelden en helpt toewerken naar een EU-erfgoedstatus in de toekomst voor het gehele DRU-IP. Vervolg Na oplevering van dit rapport aan de wethouders nemen zij het proces van besluitvorming door de gemeenteraad ter hand.

De keuzerichtingen worden na de zomer besproken met de gemeenteraad ten behoeve van een richtinggevend besluit in het najaar, dat vervolgens de onderbouwing is voor een bijpassende financiële reservering in de gemeentelijke begroting van 2025-2028. Vanuit het bestaan van het DRU-IP van de afgelopen 15 jaar is deze besluitvorming uiteraard ook van belang voor het voortbestaan van de stichting DRU-IP en de exploitatie van het DRU-IP voor de komende 10-15 jaar (en verder).

Pag. 6 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

3

Opdracht en aanpak

Met een gezamenlijke blik op toekomstbestendigheid hebben de gemeente Oude IJsselstreek en de stichting DRU-IP de wens geuit om het DRU-IP te versterken en samen een passende doorontwikkeling van het DRU-IP te ontwerpen. In dit hoofdstuk lichten we de opdracht van de gemeente en de aanpak van de stuurgroep toe.

3.1 Opdracht 3.1.1 Vertrekpunt, opdracht en scope In 2022 is een haalbaarheidsonderzoek3 uitgevoerd naar een doorontwikkeling van het DRU-IP. Daarbij waren belangrijke kaders de kansen voor een overnachtings- en museale functie en het versterken van de evenementenfunctie, met een focus op de SSP-Hal en de uitstraling als één compleet park. Dit mede in het licht van de ontwikkelpotentie van het gebied rond de Oude IJssel. De gemeenteraad heeft in mei 2023 deze aanbevelingen overwegend positief ontvangen en aangegeven dat deze eerst nadere uitwerking vergen. De aanbevelingen c.q. resultaten van het haalbaarheidsonderzoek werden het vertrekpunt voor de opdracht van de wethouder DRU, kunst en cultuur tot een vervolgproces. Met de markering van dit vertrekpunt ontstond vooral een aaneensluitende verdiepings- en concretiseringsslag, terwijl er ook ruimte bleef voor aanpassing. De gemeente Oude IJsselstreek en de stichting DRU-IP zagen in de doorontwikkeling van het DRU-IP een gezamenlijk belang, waarbij het succes van elke toekomstige ontwikkelfase alleen in open en transparante samenwerking tot stand kan komen. Om die reden is ten behoeve van de genoemde vervolgopdracht begin maart 2024 de gezamenlijke stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP gevormd, met optimale gebruikmaking van de expertise van beide partijen alsmede van de expertise van de externe stuurgroepleden.

In overleg met de wethouder DRU, kunst en cultuur alsmede de wethouder recreatie en toerisme heeft de stuurgroep zich ten doel gesteld om de aanbevelingen uit het genoemde haalbaarheidsonderzoek uit te werken naar realistische ontwikkelscenario’s voor zowel de drie genoemde ambities als voor het gehele park inclusief het Frank Daamengebouw. Daarbij staat het optimaal gebruik van de SSH-hal nog steeds centraal, maar gaat tevens speciale aandacht uit naar de synergie op en versterking van het gehele park. Het doel van de stuurgroep is dan ook dat de wethouder aan de hand van deze rapportage de gemeenteraad een set realistische scenario’s kan aanreiken, op basis waarvan middels een integrale afweging een keuze(richting) kan worden bepaald naar een gewenst uitvoeringskader. Dit kader kan vervolgens dienen ter bepaling van de bijpassende financiële reserveringen in de gemeentelijke begroting van 2025 en verdere jaren. Met deze reservering kan vanaf 2025 vervolgens de volgende fase gestart worden naar het opstellen van een uitvoeringsplan van de gekozen scenariorichting.

De eerder geformuleerde kaders van de gemeenteraad bleven van kracht bij de opdracht, te weten: • Elke toekomstige ontwikkeling brengt een meerwaarde voor de compleetheid van het gehele park • Elke ontwikkeling draagt bij aan versterking van samenwerking op het park • De gemeente draagt in principe niet bij aan de realisatie voor een hotel • Flexibiliteit en openstaan tot aangrijpen van kansen die zich eerder voordoen • Maximaal inzetten op externe (commerciële) investeerders

3 Rapportage TVC 2022, zie samenvatting in bijlage #1 Pag. 7 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

De stuurgroep heeft de volgende scope gehanteerd: • Het Frank Damengebouw wordt beschouwd als (8e gebouw) behorend tot het DRU-IP • Elke partij/iedereen kan aangeven een/enkele nieuwe functies te willen ontwikkelen • Vigerend gemeentebeleid wordt meegenomen in het proces • De huidige governance tussen gemeente en stichting DRU-IP blijft intact, buiten scope stuurgroep • De ontwikkelingen van ‘landschapspark Oude IJssel’ behoren niet tot de scope • De renovatie van de SSP-Hal door de eigenaar (gemeente) is buiten scope stuurgroep (voorwaarde) • Breed onderzoek naar mogelijke regelruimte in wet- en regelgeving behoort in deze fase niet binnen scope, dit volgt na de keuze (b.v. vergunningen, omgevingswetgeving, erfgoedstatus etc.)

3.1.2 Fasering en tijdspad Bij het opstellen van de planning was het leidende principe de begrotingscyclus 2024/2025 van de gemeente en de daarbij horende raadsplanning, daar de scenariokeuze van de gemeenteraad richtinggevend is voor de te reserveren financiële middelen voor 2025 en verder. Onderstaand is de fasering met mijlpaalmomenten in schema in beeld, in bijlage 2 visueel en integraal weergegeven.

Fase stuurgroep

Periode (2024)

Voorbereiding en start

18 maart 1 maart – 1 april Gecombineerde commissievergadering

Gespreksvoering

Vormen scenario’s

Verdieping en waardering scenario’s Opstellen rapportage

Besluitvorming door gemeenteraad

1 april – 1 juni

1 juni – 1 juli

1 juli – 1 sept.

1 sept. – 1 nov.

Gemeenteroute besluitvorming

Mijlpaal

Procesaanpak en planning stuurgroep

11 april 21 mei wethouder DRU, kunst & cultuur wethouder recreatie & toerisme

Bespreken voortgang en koers

11 juni wethouder DRU, kunst & cultuur wethouder recreatie & toerisme

Bespreken voortgang en koers

18 juni Strategische sessie college B&W

Presentatie en bespreking 1e richting van scenario’s

27 juni Informatieve bijeenkomst gemeenteraad

Presentatie aanpak, schets scenario’s en vervolgproces

15 augustus wethouder DRU, kunst & cultuur wethouder recreatie & toerisme

Bespreken conceptrapportage met beide wethouders

30 augustus

Oplevering eindrapport stuurgroep aan wethouders

18 september Commissievergadering

Bespreken eindrapport en aanpalende uitvoeringsnotitie Stichting DRU-IP

24 oktober Gemeenteraad

Besluitvorming toekomstbestendig DRU Industriepark

Pag. 8 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

3.2 Aanpak De stuurgroep heeft in de voorbereidingsfase (maart 2024) uitgebreid kennisgenomen van voorgaande onderzoeken, aanbevelingen en beleidsdocumenten van zowel de gemeente als de stichting DRU-IP. De bevindingen hiervan zijn gebundeld om inhoudelijk handvatten te vormen voor de volgende fasen. Vervolgens is ervoor gekozen om aan de hand van de drie ontwikkelambities (hotel/museum, evenementen) diepgaande inzichten te verwerven met betrekking tot het huidige gebruik van het park, in de breedste zin des woords, kennis en inzichten te vergaren over de drie afzonderlijke ontwikkelfuncties alsmede over de samenhang daartussen. In april en mei zijn gestructureerde – en zeer inspirerende – gesprekken gevoerd, zie 3.2.1. Dit om een breed spectrum te laten ontstaan van situaties, feiten, beelden en perspectieven. Door een specifieke volgorde te hanteren is een cumulatief karakter benut. Hierdoor was het mogelijk ook enkele adviseurs nog in een rijk palet van overwegingen te bevragen. Vanaf 1 juni is het proces gestart om op basis van alle verkregen informatie te ‘bundelen, ‘trechteren’ en ‘filteren’ richting een denkrichting voor de opbouw van scenario’s. Onder 3.2.2 zullen we verder ingaan op de methodiek.

De eerste contouren van de ontwikkelscenario’s zijn half juni besproken met het College van Burgemeester en Wethouders tijdens een strategische sessie en vervolgens eind juni met de gemeenteraad. Informatie uit bovenstaande bijeenkomsten en aanvullende inzichten uit verdiepingsonderzoek in de zomerperiode hebben bijgedragen aan de optimalisatie van het rapport. De definitieve versie wordt door de stuurgroep half augustus aangeboden aan de beide wethouders. Hier start het besluitvormingsproces binnen de gemeente. De genoemde wethouders leggen op basis van dit rapport de ontwikkelscenario’s in het najaar van 2024 voor in commissievergadering ter informatieve verdieping. De gemeenteraad kan vervolgens middels een integrale afweging een keuze(richting) bepalen voor een gewenst uitvoeringskader. Na besluitvorming eind 2024 is dit kader de onderbouwing voor een bijpassende financiële reservering in de gemeentelijke begroting van 2025 en verdere jaren. Onderstaand worden uit de beschreven aanpak de thema’s gespreksvoering, methodiek en communicatie nader toegelicht.

3.2.1 Gesprekken We zijn als stuurgroep in gestructureerde gesprekken op zoek gegaan naar nieuwe kansen en mogelijkheden voor samenwerking, naar realistische toevoegingen op het bestaande en naar het oprekken van ieders denkkader richting nieuwe bereikbare resultaten van samenwerking. De gesprekspartners zijn als volgt te rubriceren: a) Adviseurs, regionaal, provinciaal, landelijk Hier lag de focus op het verkrijgen van een breed scala aan kennis en inzichten inzake nut, noodzaak en/of relevantie van één of meer van de drie functies. Tevens viel een link naar mogelijke aanbieders vanuit deze partijen te verwachten. b) Partijen met (werk)ruimte op het DRU-IP Alle partijen zijn gesproken met als doel het verzamelen van visies, meningen, overtuigingen en perspectieven van parkpartners ten aanzien van de doorontwikkeling van het DRU-IP, gericht op zowel de drie functies als zeker ook op het versterken van het hele park. c) Structurele samenwerkingspartners van het DRU-IP Vanuit langdurige samenwerking op en rond het Industriepark kan de visie van deze partijen bijdragen aan het scherper duiden van de specifieke functie waar zij voor staan. Pag. 9 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

d) Mogelijke aanbieders van één of meer functies Indien deze aanbieders niet voortkwamen uit bovengenoemde groepen, maar zich aandienden bij de stuurgroep. Bij de gesprekken zijn de volgende principes gehanteerd: • Alle gesprekken zijn als vertrouwelijk aangemerkt en informatie bleef bij de stuurgroep. Dit bood een open en vertrouwelijke sfeer met veel ruimte voor exploratie. • De aard van de gesprekken verliep volgens het principe van waarderend onderzoek. Op deze uitnodigende en explorerende manier ontvingen we bijvoorbeeld naast gerichte antwoorden ook met grote regelmaat onverwachte visies en wensen ten aanzien van het gehele park. Op basis van gevoerde gesprekken hebben we inspiratiebezoeken ingepland: Eind mei organiseerden we een inspirerend werkbezoek aan Zeche Zollverein in Essen (https://www.zollverein.de). De stuurgroep nam de wethouders, medewerkers van DRU-IP en belanghebbenden vanuit de gemeente mee naar het museum. We volgden een rondleiding en konden ons laten inspireren door de manier waarop het park, erfgoed en commercie samenwerken.

Tijdens de onderzoeksperiode hebben we ons door een adviseur hotellerie laten inspireren op diverse hotellocaties in gesprek met de eigenaar van de locatie. De locaties varieerden van klassiek, boetiek tot modern.

Pag. 10 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

3.2.2 Methodiek Om vanuit alle verkregen informatie toe te werken naar integrale scenario’s, is gewerkt volgens een vooraf bepaalde methodiek, onderstaand visueel weergegeven.

Toelichting: • Maximaal divergeren middels gestructureerde gesprekken. Dit om enerzijds alle belangrijke thema’s aan bod te laten komen en anderzijds om vanuit verslaglegging gestructureerd te kunnen ‘trechteren’. • Het aanbieden van een vertrouwelijke checklist (zie bijlage 4) aan partijen die in gesprek de rol als aanbieder van een/meer functies overwogen. • Het convergeren van alle verworven kennis en inzichten uit de gespreksverslagen. Met bestaande en verkregen inzichten kon een eerste indruk van haalbare ontwikkelingen ontstaan. • Plattegronden voor een 1e vrije interpretatie door de stuurgroep van alle ‘lessons learned’. Het visualiseren van alle impressiebeelden tot eerste ruwe schetsen. • Breakdown structuren voor elk van de drie functies, incl. hiërarchie van afhankelijkheden Met het ontrafelen van elk van de drie functies tot elementaire begrippen, ontstonden heldere definities, relaties en afhankelijkheden. • Nieuwe plattegronden voor concrete richtingen naar scenario’s. Met de elementen uit de breakdown kon de opbouw naar scenario’s worden gestart. Plattegronden zorgden daarbij voor het onderscheidend vermogen tussen de verschillende scenario’s en toetsing op volledige verwerking van de eerdere impressieplattegronden. Pag. 11 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

• • •

Verwerken alle inzichten tot realistische scenario’s. Op basis van de visuele weergave elk scenario beschrijven conform een eenduidig format. Waardering van elk scenario op financiële, praktische en inhoudelijke haalbaarheid (scorecard). Door deze waardering ontstond inzicht in een breed palet van kracht en zwakte van elk scenario. Conclusies, advies van de stuurgroep verwoord in dit eindrapport.

3.2.3 Communicatie Voortgangsgesprekken Maandelijks heeft de stuurgroep in een overleg met de wethouders DRU, kunst en cultuur respectievelijk recreatie en roerisme en de verantwoordelijk eenheidsmanager over de voortgang gerapporteerd. Tijdens deze gesprekken is gereflecteerd op de diverse processtappen en de voortgang. Nieuwsbrieven De stuurgroep hanteert het principe ‘zorgvuldigheid en transparantie’ en stuurt daarom met regelmaat een nieuwsbrief naar alle gesprekspartners en relevante stakeholders, dan wel naar eenieder die zich daarvoor heeft aangemeld. De inhoud van deze nieuwsbrieven wordt vanuit het oogpunt van gelijkluidendheid en beleidsconsistentie tevoren afgestemd met de communicatieadviseurs van zowel de stuurgroep als van de gemeente. Deze nieuwsbrieven zijn gepubliceerd op de website van de DRU: https://www.druindustriepark.nl/themas/dru-doorontwikkeling Pers Er is in de wordingsfase geen actieve relatie gelegd met de pers. Gekozen is voor één samenvattend memo ten behoeve van de raadsleden, zodat de stuurgroep middels objectieve weergave dat deel van de regie kon houden op berichtgeving. Verdere persberichtgeving rond het besluitvormingsproces zal vanuit de gemeente worden gecoördineerd.

Pag. 12 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

4

Resultaten van aanpak

4.1 Kwantitatief 4.1.1 Gesprekken Van half maart tot juni heeft de stuurgroep zo’n 35 gesprekken gevoerd, te verdelen als volgt: Bedrijf Adviserende partijen (zie bijlage #5) Lokale adviserende partijen Regionale/provinciale adviserende partijen Landelijke adviserende partijen

Aantal 3 6 5 15

Partijen met werkruimte op het Park Alle partijen Structureel samenwerkende partijen Samenwerkende partijen

12

8 Totaal 35

Onze reflectie Doordat het ons lukte om álle parkpartijen al aan het begin van de gespreksrondes uitgebreid te spreken, ontstond een goed beeld van elke partij afzonderlijk, van de relaties tussen partijen op het park/buiten het park en van ieders wensen richting toekomst. Mede door deze volledigheid hebben we als stuurgroep meer toekomstbestendige kansen kunnen ontdekken dan we tevoren hadden ingeschat. Daarbij was het fijn te vernemen dat alle partijen het DRU-IP een warm hart toedroegen en allen zeker van plan waren hier gehuisvest te blijven. Gedurende het proces hebben zich zelfs nieuwe, voor het park relevante partijen, ter huisvesting op het DRU-IP gemeld. Qua adviserende partijen zijn we vanzelfsprekend gestart met de adviespartijen die inhoud en richting hebben gegeven aan het TVC-rapport. Van daaruit hebben we selecties gemaakt voor aanvullend advies op een of enkele van de ontwikkelfuncties hotel, evenementen en/of museum. Vervolgens hebben we de cirkel uitgebreid naar partijen met overkoepelende kennis in de breedte, zoals inzake behoud van erfgoed of toerisme in dit deel van Nederland. Deze verspreiding en chronologische opbouw heeft geleid tot steeds een volgende laag van verdieping gaandeweg het proces.

Daardoor is waardevolle informatie verkregen ten behoeve van de bouw van ontwikkelscenario’s voor de SSP-Hal, maar zeker ook ten aanzien van versterking van het park als geheel. Aanpassingen van het vertrekpunt Gedurende het proces bleek dat het vertrekpunt voor de stuurgroep, te weten de uitkomsten uit de rapportage van TVC, aan verandering onderhevig werd. Zo bleek het concept van een museum voor Vorm en Beweging, waar het ‘ijzerverhaal’ in opging, hoofdzakelijk gestoeld op deskresearch en nog niet getoetst aan inhoudelijke haalbaarheid. Daardoor kreeg de museale functie voor de stuurgroep een ander, nog ruimer te interpreteren vertrekpunt dan bij aanvang verondersteld. Elk museum werd weer theoretisch denkbaar en het begrip ‘museum’ werd oprekbaar. Van dit laatste heeft de stuurgroep gebruik gemaakt en is de noemer ‘expo’ gaan gebruiken. Op het gebied van de hotelfunctie bleek dat aan het vertrekpunt comfortkamers in een ‘boetiekhotel’ ook belangrijke nieuwe klantperspectieven toegevoegd konden worden, zoals short-stay en selfsupporting. Ook het aantal kamers (15-20) in de rapportage van TVC werd gedurende het proces vanuit meerdere

Pag. 13 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

perspectieven belicht, vooral de ondergrens van 40 kamers is veel gehoord. De stuurgroep heeft derhalve dit vertrekpunt als hotel verbreed naar het begrip overnachten. Het thema ‘versterken evenementen’ bleek in het voorgaande haalbaarheidsonderzoek wat onderbelicht en derhalve heeft de stuurgroep besloten deze functie zelf meer aandacht te geven door hier de nodige gesprekken met diverse partijen over te voeren. Overweging tot aanbieder Het aantal partijen dat in de periode april tot juli de stuurgroep een serieuze overweging heeft geboden voor het in de toekomst aanbieden van een of enkele functies zijn onderstaand weergegeven. Evenementen 1 Museumfunctie/Expo-functie 3 Hotel/overnachtingsfunctie 2 Aanvullend, anders 1 Het aantal aanbieders oogt laag, maar we hebben geen beeld vooraf gehad of kunnen hebben. We realiseren ons dat de opbrengst impliciet is aan de methodiek van gespreksvoering vanuit het bestaande netwerk. We hebben in de gesprekken de oproep gedaan tot ‘melding bij interesse’. Verdere reclame of acquisitie was niet opportuun. Onze verwachting is dat na besluitvorming het interessanter kan zijn om zich te melden, aangezien er dan meer duidelijkheid is tot realisatie. Na het eventueel breed uitzetten van een concrete vraag kan zich een ruimer aanbod aandienen.

In dit traject hebben we potentiële aanbieders gevraagd ons vertrouwelijk te dienen voor de onderbouwing van de haalbaarheid van ontwikkelscenario’s.

4.1.2 Tussentijdse financiële ramingen Aan elk van de drie (door)ontwikkelfuncties zijn kosten verbonden, eenmalige investeringen en exploitatiekosten. In het eerste voortgangsgesprek met de wethouders is een tussentijdse raming van deze kosten gegeven. Daarbij is door de stuurgroep benadrukt dat het eerste schetsen zijn en dat werkelijke kosten afhankelijk zijn van latere besluitvorming over de wijze van invulling van de functies en de aanbieders. Daarnaast is benadrukt dat het geenszins de intentie van de stuurgroep is (of is geweest) om de indruk te wekken dat de geschetste bedragen in de volle breedte ten laste van de gemeente dienden te komen. Ook dit hangt af van de keuzerichtingen in het najaar. De bandbreedtes van deze schattingen zijn vervolgens in de financiële onderdelen van elk scenario verder aangescherpt en aangevuld. Tenslotte is het goed nogmaals te benadrukken dat de renovatie van de SSP-Hal, door de gemeente als eigenaar van deze hal, niet binnen scope van de stuurgroep valt, echter omwille van het overzicht van het gehele kostenplaatje is dit tussentijds en onderstaand wel in beeld gebracht. Raming kosten renovatie SSP-Hal Los van de ontwikkelscenario’s stond het gegeven dat de SSP-Hal aan renovatie toe is, daar deze tot op heden ruïne-bestendig wordt onderhouden door de eigenaar.

Zoals eerder vermeld hoorde dit niet tot de scope van de stuurgroep, echter is renovatie van het erfgoed een minimale en noodzakelijke voorwaarde voor verder doorontwikkeling van functies in de hal. Deze kosten zijn in het TVC-rapport niet specifiek meegenomen in een van de drie bovengenoemde functies. Ze hebben betrekking hebben op het casco, sanering en deels verduurzaming, globaal becijferd op € 1000,- per m2. Renovatie van de gehele SSP-Hal komt derhalve neer op in totaal € 5 miljoen. De jaarlijkse onderhoudskosten bedragen € 125k voor het geheel, ook geldend indien slechts renovatie van de SSP-Hal wordt uitgevoerd. Raming totale kosten voor de ontwikkelfuncties De totale investeringen voor de drie functies, afhankelijk van de nog te maken keuzes, kennen een bandbreedte van € 14 miljoen tot € 25 miljoen. Volgens de TVC-rapportage is een reële inschatting voor advies- en ontwikkelkosten € 2,5 miljoen. Op te tellen bij het totaal, ingeval alle functies in dezelfde financiële periode worden uitgevoerd. Pag. 14 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

4.2 Kwalitatieve resultaten: parkbeleving In alle gesprekken werd duidelijk dat men trots is op het DRU-IP, op hetgeen er bereikt is in de afgelopen jaren en dat het park ook daadwerkelijk een doorontwikkeling verdient. Iedereen bracht de duurzaamheidsopgave ter sprake, zeker die voor de erfgoedgebouwen, maar dat werd als vanzelfsprekendheid in deze tijd aangemerkt. Elke ontwikkeling moet duurzaam uitgevoerd worden. Met het gegeven dat een van de prominente voorlopers op het gebied van duurzaam bouwen (Wonion) op het DRU-IP is gehuisvest, kwam in de gesprekken meermaals duurzaamheid als USP (unique selling point) aan bod. Meerdere malen is het woord ‘parel’ gehoord. Daarbij is in alle gesprekken de meest vernomen wens om het DRU-IP door te ontwikkelen tot:

Een écht park, dat vaker bruist Deze algemene opgave was voor de stuurgroep aanleiding om dit ook als overkoepelende koers naar de toekomst te hanteren. Hieronder kunnen namelijk zowel de ontwikkelingen worden geschaard, betrekking hebbend op versterking van de parkbeleving, als ook de ontwikkelingen die betrekking hebben op de drie specifieke ontwikkelfuncties in relatie tot de SSP-Hal. De meest gehoorde invalshoeken voor het realiseren van meer continue bedrijvigheid en een maximale parkbeleving hebben we als volgt samengevat: a. door VERGROENING van de buitenruimte kan het parkgevoel enorm versterken; b. door OPTIMALISATIE van functies kan meer samenhang ook samenwerking sterk bevorderen; c. door het gehele park als EXPO te beschouwen kan het park zich sterker profileren. Dit was aanleiding voor de stuurgroep om deze invalshoeken voor het versterken van het gehele park nader te onderzoeken en hier ook aandacht aan te geven in deze rapportage. Daarmee rechtdoend aan het opdrachtkader, dat niet alleen de drie ontwikkelfuncties vroeg maar ook de nadruk legde op het versterken van het hele park.

Pag. 15 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

4.2.1 Vergroenen Het huidige park kent veel beton en verharding, doorgaande openbare wegen en een aantal parkeerterreinen, maar weinig groen. Vanuit dit gegeven hebben we nagedacht hoe hier in meer of mindere mate verandering in aan te brengen is.

Vergroening bevordert parkbeleving Onderstaand eerst een plattegrond van een ‘groener’ park en vervolgens onze overwegingen daartoe.

✓ Er is voldoende ruimte op het DRU-IP beschikbaar om het park groener te maken. ✓ Door de openbare wegen in het parkcentrum voor verkeer af te sluiten kan het vergroenen nog beter uitpakken. We vragen ons af of de doorgaande weg eigenlijk wel noodzakelijk is, zo niet, dan is het wellicht’ laaghangend fruit’ dat geen bijzondere investering behoeft, wellicht zelfs gewoon mee kan in gemeentelijke groenplannen. ✓ Het park kan met groen en afsluiting meer als een oase aanvoelen voor bezoekers en zich dagelijks laten beleven als een geheel park. ✓ Parkeerbeleid kan vereenvoudigd worden door één parkeerterrein voor bewoners te reserveren (dichtbij de woningen, eventueel met toegangspaaltjes park) en het grote parkeerterrein aan de overkant van het water (de Doorsteek) voor alle bezoekers en werkenden te gebruiken. Ook bij evenementen laten zich dit makkelijker sturen (minder verkeersregelaars) en ondervinden omwonenden minder hinder. ✓ Nieuwe parkruimte biedt veel voordelen met betrekking tot evenementen en vergunningen. Evenementen kunnen profiteren van ruimere fysieke mogelijkheden zonder onderbreking door verkeersroutes. Het vergunningenproces wordt eenvoudiger, ze zijn daarom sneller te verstrekken en er zullen er minder van nodig zijn, wat voor iedereen gunstiger en goedkoper uitpakt.

✓ Pilots, innovatieve experimenten en eventuele nieuwbouw kunnen profiteren van de nieuwe groene ruimte, omdat geen rekening hoeft te worden gehouden met verkeer.

Pag. 16 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

De versterking met een groene parkbeleving kan vorm krijgen door een aantal maatregelen: - Fundamentele vergroening van het hele terrein, aantrekkelijk als Park (terrasjes, bankjes, paden). - Afsluiting van een aantal openbare wegen op het Park (zie plattegrond). - Eventueel behoud fietsroute(s) door het Park. - Integratie huidige en toekomstige recreatie in het Parkgebied (b.v. waterspeeltuin, skatebaan). - Parkeerbeleid: altijd en iedereen aan overkant water met uitzondering van de bewoners op het park (deze parkeren op één intern parkeerterrein). - Voldoende elektrische oplaadpunten op het P-terrein aan de overkant van het water. - Een aantal camperplekken op dit grote P-terrein (spin-off naar functies op het park) . - Centraal beheer van de buitengebieden en beheer van het imago van het Park (voorkeur onder te brengen bij de stichting DRU-IP).

Pag. 17 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

4.2.2 Optimalisatie functies en samenwerking Gedurende de gesprekken met de stuurgroep gaf een aantal parkpartijen blijk van een kans tot optimalisatie van hun functie en/of hun bijdrage aan de parkfunctie, indien zij elders op het terrein gesitueerd zouden zijn. Door daarbij functies met een logische samenwerkingsrelatie bij elkaar te plaatsen kunnen deze elkaar versterken op inhoudelijke thema’s, op doelgroep bereik, op het benutten van ruimtes, op communicatiedoeleinden en meer. Door functies de kans te bieden tot optimaliseren wordt ook het geheel der delen – het gehele DRU-IP – versterkt.

Samenhang bevordert samenwerking Onderstaand is een aantal van deze mogelijke herallocaties op een plattegrond schematisch in beeld gebracht, gebaseerd op hetgeen in de gesprekken is vernomen. Dit gebeurde op eigen initiatief van de gesprekspartner, daar de stuurgroep dit thema van verschuiven aanvankelijk niet in het vizier had. Omdat het thema veelvuldig werd geuit als optimalisatie van samenwerking heeft de stuurgroep hier vervolgens aandacht aan besteed in de bundelingsfase.

✓ Dit overzicht betreft kansen die we hebben kunnen optekenen. Alle kansen zijn op enige wijze bevestigd door betrokken partijen. ✓ (sterretje) is een hotspot voor terras of expo (later meer hierover). ✓ (plusje) is een kans voor een nieuwe speler of -functie. ✓ (cabins) uitleg volgt verder in dit rapport.

Pag. 18 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

Dit kan vorm krijgen op bijvoorbeeld de volgende manieren: - Bundeling van de functies VVV, horeca (koffiecorner en terras), bibliotheek en eventueel filmzaal tot een aantrekkelijk, open en goed zichtbaar ‘plein’ met publieksfuncties voor een grote variëteit aan doelgroepen . De bibliotheek verhuist bij voorkeur naar de locatie van het Schaftlokaal, maar staat open voor een eventuele beweging naar de SSP-hal. De bibliotheek heeft zich inmiddels ontwikkeld naar een maatschappelijk educatieve bibliotheek waarbij, naast de reguliere uitleen van boeken, de focus steeds meer ligt op het organiseren en faciliteren van ontmoeting en (informele) ontwikkeling. Ook het kennismaken met kunst en cultuur is daarbij een van de kerntaken. Deze faciliterende rol biedt kansen voor verbinding met andere parkpartijen. Iets dat bij de doorontwikkeling van het park optimaal benut kan worden. - Door een open doorloop vanaf dit ‘plein’ naar de expo wordt ook hier een logische samenhang gecreëerd naar alle voorgaande functies. De expo wordt daarmee zichtbaar, laagdrempelig en bemensing van vrijwilligers kan gebundeld worden. - Bundeling van de nieuwe functie ‘overnachten’ en de huidige horeca (Schaftlokaal), waardoor deze horeca-functies elkaar synergetisch versterken. - Toevoeging van het Frank Daamengebouw aan het terrein bevordert deze bundeling.

- Bundeling van innovatieve partijen/startups/scale-ups (ICT/techniek/duurzaamheid) bij CIVON én in het Frank Daamen gebouw, waardoor starters vanaf het ‘idee’ in alle fasen van een startende onderneming op het DRU-terrein gefaciliteerd kunnen worden. Daarbij kan samenhang tot synergetische en vruchtbare en vruchtbare samenwerking kan leiden. - STOER en andere maatschappelijke partijen in het Beltmancomplex . - Innovatiecentrum voor duurzaam bouwen (Wonion, koploper in Nederland) op het park, waardoor samenwerking met alle relevante partijen en spin-off naar het park. - Door een verhuizing van Regio8 naar het Portiersgebouw wordt, bij gelijkblijvend vloeroppervlak, de beoogde streekomroep van de negen gemeentes in de Achterhoek zichtbaarder en gemakkelijker bereikbaar en benaderbaar. Door de centrale en open ligging van het Portiersgebouw staat Regio8 dan in de vorm van een ‘glazen huis’ in de haarvaten van de samenleving en ontstaat continue levendigheid en kruisbestuiving tussen partijen, bezoekers, passanten e.d. - Een geschikte conferentiezaal, bruikbaar voor zowel gemeente als veel andere partijen met een aantrekkelijk terras aan het water.

Vanzelfsprekend zijn bovenstaande bewegingen nu slechts grove schetsen van opties tot verschuiving en zal elke beweging in maximale afstemming geschieden met de betrokken partijen.

Pag. 19 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

4.3 Kwalitatieve resultaten voor SSP-Hal functies 4.3.1 Hiërarchie in beslisvolgorde Onderstaand overzicht laat zien hoe we tijdens het proces van ‘breakdown’ een logische hiërarchie in afgeleide redenering hebben gevonden van Expo/museum → Evenementen → Hotel/overnachtingen. Deze wordt vervolgens toegelicht.

✓ EXPO Het park als geheel is feitelijk nu al een expositie (omgeving/ruimte), omdat er historische erfgoedpanden staan die aangemerkt zijn als rijksmonumenten, die van buiten en van binnen al waardevolle betekenis hebben en dat ook laten zien. En omdat er al meerdere expositie hotspots zijn, zoals de erker aan het Portiersgebouw, de schoorsteen met monument, de kunstwerken in de openbare ruimte. Bovendien is er een project gaande met in eerdere jaren door gemeente en provincie toegekend projectbudget (voorheen bekend als het digitale vitrineproject) dat enkele interactieve elementen buiten gaat plaatsen en een binnen-expo-ruimte ontwikkelt. Dit beeld van ‘het hele park = expo’ zal dus komende tijd versterkt worden en is niet terug te draaien of weg te denken van het terrein. Vandaar de term SOLID. ✓ EVENTS We hebben vastgesteld dat op het park al evenementen plaatsvinden. In het Portiersgebouw, bij het CIVON, bij Wonion en in de SSP-Hal. Toch kon de vraag gesteld worden of evenementen in de SSPHal moeten worden doorgezet (as-is), worden stopgezet of worden aangepast (2000Hal + rest/tent). Elk van deze opties kan een antwoord ontvangen, niets stond op voorhand vast. In die zin staat nog niks vast en vandaar de term FLUID. ✓ HOTEL Er is op dit moment nog geen enkele vorm van overnachting mogelijk, dus hier ligt elke optie nog open.

Vandaar de term OPTION voor kort - of langer verblijf. Na het bundelen van alle verkregen inzichten hebben we vervolgens bij het beschouwen van de drie afzonderlijke functies bovengeschetste hiërarchie van beslisvolgorde en de afgeleide beslisruimte aangehouden. Onderstaand kort verwoord: -

Het gehele park als erfgoed is op moment al te beschouwen als Expo, dit is niet terug te draaien of te stoppen. Vanuit deze visie ‘het hele park is een Expo’ kan op museaal vlak op diverse manieren invulling worden gegeven aan versterking, zie de breakdown in 4.3.2.

Pag. 20 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

-

Evenementen in de SSP-Hal kennen nu een aantal piekmomenten per jaar, waar de hele oppervlakte van 5000 m2 noodzakelijk is. De veel gehoorde wens is realisatie van een zaal voor max. 2000 personen (staand), teneinde het hele zalenpalet aan te kunnen bieden met een boost voor grote(re) shows. Daarmee is de evenementenfunctie fluide en vergt een keuze, zie de breakdown in 4.3.3. De overnachtingsfunctie is nieuw (dus een optie) en in alle gesprekken is deze als veelbelovend vernomen. Zie breakdown in 4.3.4.

Onderstaand volgt voor elk van de functies de breakdown van elke functie naar de meest elementaire elementen, opgesteld op basis van de gemene deler van inzichten uit de door ons gevoerde gesprekken.

4.3.2 Museale functie wordt Expo

✓ De expo-park-ruimte is uiteen te zetten in park en gebouw, binnen- en buitenruimte ✓ Het DRU-IP als geheel kent nu alleen expo status, niet officieel dus. De bovenliggende (park)status voor Museum, EU of Unesco zou eventueel kunnen al vraagt dat om de nodige investeringen. Overigens is Unesco de komende jaren niet aan de orde door het besluit van de staatssecretaris om de komende 10 jaar in te zetten op het Caribisch gebied. ✓ Naast voormelde mogelijkheden voor museumstatus voor het gehele DRU-IP is de ERIH-status van DRU-IP een ankerpunt in een ‘ijzerroute’ waarvan de waarde van de samenwerking nog nader onderzoek behelst voor de stichting DRU-IP. ✓ Rood weergegeven is al aanwezig of komt binnenkort, het overige kan allemaal nog, inclusief museum in het park We hebben in de gesprekken o.a. volgende inzichten opgedaan ten aanzien van de museale functie: - Het héle DRU-IP is te beschouwen als een Expo (andere invalshoek dan museum). - Het starten van een traditioneel museum, zonder eigen (bewezen) bezienswaardige collectie, is in deze tijd bijzonder kostbaar (bouwkosten, energiekosten, hoge eisen e.d.). - Doe voor een museum eerst goed doelgroepenonderzoek en investeer in een goed concept. - IJzer, de ijzergeschiedenis, het DRU-verhaal en de impact voor de regio horen in dit concept.

- Het museum van nu en de toekomst = vooral verhalen vertellen (in tegenstelling tot statisch tonen). - De lijn ‘van Toen naar Toekomst’ kent veel verhalen én de innovatieve invalshoek. Pag. 21 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

-

Sta een groeiscenario toe met experimenteren op het gebied van Expo en bezie of toegroeien naar een traditioneel museum daaruit voort kan vloeien.

4.3.3 Versterken evenementen

✓ Dit schema laat zien welke keuze voorligt inzake evenementen: groot/piek of verdeeld/continu. Ofwel uitersten van grootse evenementen met piekbelasting of kleinere met continue activiteit. Het midden betreft een tussenoplossing met de keuze voor tussen/regelmatig die met een 2000zaal nog beweging naar links of rechts voor mogelijk houdt. Dat wil zeggen groot/piek kan dan nog incidenteel met restruimte en een extra tent. Voor doorontwikkeling naar meer verdeeld/continu kan dan op termijn nog een keuze gemaakt worden. ✓ Het schema laat goed zien dat elke ingreep voor de ene functie ook meteen de andere(n) beïnvloedt.

Pag. 22 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

✓ Dit schema laat zien wat de grove verhouding is tussen de capaciteit van de bestaande evenementenruimtes in het Portiersgebouw voor pop en theater4 enerzijds en die van de SSP-Hal anderzijds. ✓ Reguliere groepen voor conferenties zijn in het Portiersgebouw maximaal 325 personen (zittend), maar kunnen verdeeld over beide ruimtes een piek van 700-800 (zittend) aan. De bezoekers zijn dan nooit werkelijk tegelijk in één ruimte maar nemen wel deel aan het grotere geheel. ✓ De SSP-Hal is in het huidige formaat geschikt voor ongeveer 5000 personen (staand) maximaal, maar is vooral geschikt voor gebruik vergelijkbaar met een beurs. Grotere muziek- of theatervoorstellingen hebben grote akoestische ingrepen nodig om goed beheersbaar te zijn. Bovendien is het voor muziek en theater in deze categorie/schaal heel lastig concurreren. ✓ De SSP-Hal sluit in capaciteit niet aan op de ‘bovenkant’ van het Portiersgebouw. Er is een gat tussen de groepsgroottes. ✓ Het formaat van een nieuwe (box-in-box principe) Zaal2000 kan het gat opvullen met een capaciteit van 1500-2000 personen (staand) voor goed beheersbare muziek of theater evenementen. Uit adviezen komt naar voren dat deze categorie/schaal bij een landelijke behoefte aansluit voor muziek, stand-up comedy, cabaret en mogelijk ook voor theater.

✓ Met een aansluitend palet aan zaalgroottes op het park komt ook een nieuwe doelgroep in beeld, namelijk die van meerdaagse grote (landelijke) congressen. Met een optie tot verbinding met een congrespartner. Deze ontleding van de evenementenfunctie hebben we voorzien van opgedane inzichten: - Versterking van evenementen genereert toename van overnachtingsbehoefte. - In Nederland ligt exploitatie van een evenementenhal van deze grootte altijd bij een professionele partij. - Vorm een visie op evenementen en daarmee dus ook op de SSP-Hal. - Focus ook op structurele (meerdaagse) congressen en trainingen. - Maak van schaalbaarheid in de hal een Unique Selling Point. - Een zaal van max. 2000 p. (staand) completeert het hele (zalen)palet en genereert nieuwe mogelijkheden voor muziek (aanbod is er) en theater. - Maak het DRU-IP het centrum van de Achterhoekse popmuziek en maak verbindingen in- en met de hele regio.

4 inclusief film in huidige situatie Pag. 23 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

4.3.4 Hotelfunctie wordt overnachten

✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Aan de linkerkant zien we de belangrijkste groepen potentiële groepen voor overnachtingen. Bedrijven en evenementen dragen vooral bij aan kort verblijf als in (hotel)kamer. Toerisme en Expo dragen samen vooral bij aan cabin (tiny house etc., meer selfsupporting) Bedrijfs-/zakelijk bezoek en toerisme lijken in het fundament aan overnachtingen te geven. De overige groepen uit het linker rijtje leveren veel extra’s op. Portiersgebouw lijkt kansrijk voor kamers en prefab in buitenruimte voor cabin.

✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Van links naar rechts redeneren we van kort verblijf naar lang(er) verblijf. A) De zakelijke reiziger c.q. bezoeker verwacht een redelijke luxe en verzorging. B) De toerist (al dan niet op fiets) vindt het leuk zelf de agenda/maaltijd te bepalen. B) Er is mogelijk een camperplaats te realiseren voor dezelfde doelgroep. C) De student heeft relatief weinig eisen maar vormt geen basis voor de bouw. Het groen gemarkeerde deel duidt de overlap van A) en B) in gebruik, kwaliteit en beleving.

Pag. 24 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

Ten aanzien van de overnachtingsfunctie hebben we de volgende inzichten opgedaan: - De toerist van de toekomst neigt steeds meer naar ‘self supporting’ (keukentje). - Ontwikkel maximaal flexibel in diversiteit aan doelgroep en aan faciliteiten. - Huidige partijen op het Park genereren samen een basisbehoefte voor overnachten ten behoeve van de zakelijke markt en studenten; Sommige samenwerkingspartners genereren jaarlijks enkele overnachtingspieken. - Zet in op ‘smart overnachten’, met minimale inzet van personeel en met de inzet van kennis, expertise en ontwikkelcapaciteit die al aanwezig is op het DRU-IP. - Overnachtingsfunctie (toerist) genereert extra vraag naar ‘recreatie dichtbij’ (wandel, fiets, vaar, speel etc.). - Camperplekken bieden voor de toerist een extra verschijningsvorm van overnachten. - Het DRU-IP lijkt geen geschikte plek voor een landelijke hotelketen (eigenheid en regie behouden). - De overlap en dubbel gebruik van de kamers voor de twee hoofdgroepen verlaagt het risico en bevordert aantrekkelijkheid voor beide (denk aan 1 of 2 kamer combi) - Denk ook aan specials (zoals een bruidssuite en stijlkamers) voor verbijzonderen en vermarkten.

Pag. 25 van 50

Rapportage stuurgroep doorontwikkeling DRU-IP, v. 1.0 28-08-2024

5

Ontwikkelscenario's voor de SSP-Hal

5.1 Uitgangspunten Op basis van de in hoofdstuk 4 beschreven bouwstenen uit alle gesprekken hebben we vervolgens ontwikkelscenario’s samengesteld. Als uitgangspunt is het goed de voorwaarde van renovatie van de SSPHal, zoals in 4.1.2 vermeld, nogmaals te benoemen. Deze voorwaarde is geldend voor alle scenario’s. De financiële impact van elk scenario komt dus boven op de investering die sowieso gedaan moet worden voor renovatie van deze hal. Voor elk scenario hebben we de volgende vijf principiële onderdelen gereserveerd om uitdrukking te kunnen geven aan de opbouw en bijbehorende waardering van een scenario: • Beschrijving(tekst): betreft de algemene gegevens tot en met de financiële inzichten. • Plattegrond park: geeft inzichten weer met betrekking tot indeling SSP-Hal en/of positionering in het park. • Schets(en) SSP-Hal: indien indieners hiertoe aanleiding en invulling geven. • Checklist: hiervan gebruiken we samenvattend de aspecten die uit ingeleverde checklist(en) kunnen worden opgemerkt. • Scorecard (pijlers): biedt mogelijkheid voor een inhoudelijke waardering