Jaarstukken 2020 definitief.pdf

25

Financiering projecten

Totaalfinanciering

Overheid

Maatschappelijke organisaties

Ondernemers

Totaal

5.922.033

2.874.671

501.726

9.298.430

Financiering projecten 10.000.000 9.000.000 Maatschappelijke organisaties; 2.874.671

8.000.000 7.000.000

Ondernemers; 501.726

6.000.000 5.000.000 4.000.000

Overheid; 5.922.033

3.000.000 2.000.000 1.000.000 0

26

3.2 Circulaire economie & energietransitie Wat willen we bereiken? In het Akkoord van Groenlo is afgesproken om als Achterhoek al in 2030 energieneutraal te zijn. Het omgaan met grondstoffen en afval volgens het kringloopprincipe is een essentieel onderdeel van een klimaat-vriendelijke economie. Gerelateerd hieraan is onze ambitie om voorop te blijven lopen op het gebied van circulaire landbouw. In 2030 wekt de Achterhoek haar eigen energie op, is afval een grondstof geworden en is er meer biodiversiteit door minder emissies. Met deze ambitie groeit de Achterhoek uit tot de schoonste regio van het land. In 2030 wordt afval niet langer als een probleem of als een kostenpost gezien, maar als een nuttige grondstof. Energie wordt duurzaam opgewekt en bij het gebruik ervan staat besparing centraal. We verminderen emissies en creëren zo ruimte voor een grotere biodiversiteit. Ook voor (agrarische) bedrijven is dit interessant om nieuwe, circulaire verdienmodellen te kunnen ontwikkelen.

Te bereiken maatschappelijk effect In 2030 wekt de Achterhoek haar eigen energie op, is afval een grondstof geworden en is er meer biodiversiteit door minder emissies.

Sub-doelen Circulaire economie en energietransitie Sub-doelen 2030

Meetbare parameters

De Achterhoek is energieneutraal.

Hoeveelheid energie die verbruikt wordt in de Achterhoek, die nog niet in de regio met hernieuwbare bronnen wordt opgewekt (bron is beschikbaar). De Achterhoek is koploper gebleven in de kringloopAantal agrarische ondernemingen dat hun landbouw. activiteiten koppelt aan verantwoord omgaan met bodemwaterlucht en natuurkwaliteit is opgelopen tot 80% (nu 10%). Bedrijvenparken zijn efficiënt werkende ecosystemen Aantal bedrijvenparken (ondernemingen) dat en zijn zelfvoorzienend. individueel en/of samen in de directe omgeving en met hun ketenpartners verantwoord omgaat met grondstoffen en afval tot een minimum beperken. In de Achterhoek wordt circulair omgegaan met vastgoed Aantal gebouwen en infrastructurele projecten dat en infrastructuur. circulair ontwikkeld, gebruikt en hergebruikt wordt.

Wat hebben we bereikt in 2020? De thematafel kent de pijlers energietransitie, circulair ondernemen/circulair vastgoed & infra, kringlooplandbouw en vitaal buitengebied. Voor de zomer is de concept-RES Achterhoek vastgesteld, waarna via een breed participatieproces de verdere uitwerking is opgepakt. RES 1.0 wordt voor de zomer 2021 vastgesteld in de gemeenteraden, algemeen bestuur van het Waterschap en provinciale staten. Onderdeel van de RES is naast behalen van de energiedoelstellingen, een onderzoek naar de energie infrastructuur en de potentie van warmtetransitie in de Achterhoek. Het project Toekomstbestendige bedrijventerreinen is op twee van de drie bedrijvenparken (Wijnbergen en Borculo) van start gegaan en vijf bedrijven zijn actief met de individuele aanpak. Cirkelregio de Achterhoek is met twee CoP’s van start gegaan en is aangesloten bij Circles Oost Nederland. Daaruit is duidelijk geworden dat er is nog een missie te vervullen is, om opdrachtgevers en opdrachtnemers bewust te maken van de kansen voor circulair slopen-bouwen-aanbesteden. Bij kringlooplandbouw zijn we hard op weg om onze ambitie, nationaal koploper voor de kringlooplandbouw, te realiseren. Er lopen zeven projecten onder de Regio Deal, de Achterhoek is aangemerkt als innovatieregio voor kringlooplandbouw en als experimenteerregio.

Deze projecten hebben elkaar gevonden en treffen voorbereidingen voor het opzetten van een Innovatie- en ontwikkelagenda agro-Achterhoek 2030. Voor het buitengebied loopt tot eind maart 2021 het IBP27

traject Vitaal Platteland, een traject waarbij gemeenten-regio-waterschap-provincie en rijk samenwerken om knelpunten, die bij de uitvoering van beleid gesignaleerd worden, op basis van gelijkwaardigheid tot een oplossing te brengen. Het project Toekomstbestendige erven in de Achterhoek is goedgekeurd. Dit project heeft als doel om met de bewoners van de erven in het buitengebied in gesprek te komen om samen men hen de aanzet te geven tot het realiseren van een vitaal en een toekomstgericht erf en daarmee een vitaal buitengebied. De Achterhoek is aangemerkt als pioniersgebied voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied, een pilot in het kader van de NOVI, waarin de WUR, gemeenten-regio-waterschap-provincie en rijk samen en gelijktijdig werken aan de grote ruimtelijke opgaven in het buitengebied, zoals droogte, stikstof, transitie naar kringlooplandbouw, grootschalige energieopwekking en een leefbaar buitengebied. De thematafel heeft het afgelopen jaar meermalen geconstateerd dat voor de onderwerpen rondom het landelijk gebied de verbreding, verdieping en de onderlinge verbondenheid niet geborgd zijn.

Projecten Circulaire economie en energietransitie In 2020 zijn 10 nieuwe projecten opgestart: Projectnaam Korte omschrijving

Looptijd

Kunstmestvrije Achterhoek

Het verduurzamen van de mineralenkringloop en de landbouwsector in t/m 2022 de Achterhoek. Dit doen we door de import van kunstmest te vervangen door lokaal geproduceerde meststoffen op basis van mineralen herwonnen uit varkensmest. Vruchtbare Kringloop De Achterhoekse landbouwbedrijven ontwikkelen zich door middel van t/m 2022 (VKA) kwaliteits- en studiekringen tot nationale koploper in kringlooplandbouw, daardoor zijn ze klimaatvriendelijk en zorgen ze voor schoon grond- en oppervlaktewater. De agrarische ondernemers hebben een vereniging gevormd, bestaande uit nu ruim 300 leden. Innovatiecentrum de De Achterhoek ontwikkelt zich tot nationale koploper in innovatie en t/m 2022 Marke kennisontwikkeling op de terreinen kringlooplandbouw, natuurinclusieve landbouw en precisielandbouw. De Marke is spil, kenniscentrum en innovatiehub in dit innovatie-eco-agrosysteem. Zonvarken Het doel van het project is een innovatief coöperatief model te t/m 2022 ontwikkelen en een eerste pilot uit te voeren met dertien bedrijven waarbij deze bedrijven maximaal 50 zeugen zullen houden op een wijze die maximaal aansluit bij hun natuurlijke leefomgeving. Om praktijk-rijk te kunnen leren moet het onderwijs veel meer t/m 2024 Groene plaatsvinden buiten het schoolgebouw.

De hybride leervormen en Leerkenniswerkplaats toekomstbestendig onderwijs worden vormgegeven in de samenwerking (GLKWP) tussen de onderwijsinstelling en een groot aantal bedrijven. Ondermijning in zicht Dit project zorgt voor inzicht in hoe het gesteld is met de (risico’s op) t/m 2021 ondermijning in het buitengebied en op bedrijventerreinen in de Achterhoek. Werken aan Het programma richt zich op het in gesprek komen met de bewoners t/m 2023 toekomstgerichte erven van de ervan in het buitengebied, samen met hen de aanzet te geven in de Achterhoek tot het realiseren van een toekomstgericht erf en daarmee een vitaal buitengebied. Duurzame Eiwitproductie Het project richt op het ontwikkelen van een nieuwe, innovatieve t/m 2023 Achterhoek methode voor het op industriële schaal telen van meelwormen als duurzame bron van eiwit en vet. Deze wordt als concept ontwikkeld in de bestaande voormalige, leegstaande varkensstal. Biogas en waterstof in Dit project richt zich op de reductie van CO2 emissie en verduurzaming t/m 2021 Bronckhorst van woningen en industrie in Steenderen. Men gaat biogas- en biowaterstofproductie inzetten als (bio)hythaan voor vergroening van het aardgasnet.

28

Biobased Verkenning uitvoeren als voorbereiding op een go/no go besluit over het t/m 2021 Kennisontwikkelcentrum realiseren van een biobased kennis- en ontwikkelcentrum voor de Innovatieregio innovatieregio Achterhoek (BKIA) waarin regionale biobased bedrijven, Achterhoek investeerders en regionale kennis- en onderwijsinstellingen participeren met ondersteuning van diverse overheden zoals ministerie, provincie, gemeenten en regio. Uitgebreidere projectinformatie en informatie over de projecten die al eerder opgestart zijn of in ontwikkeling zijn is te vinden via www.8rhk.nl. Hieronder wordt de financiering van de projecten die in 2020 zijn opgestart weergegeven.

Financiering projecten Overheid

Maatschappelijke

Ondernemers

Totaal

3.362.452

10.594.431

organisaties Totaalfinanciering

6.781.505

450.474

Financiering projecten 12.000.000

10.000.000

Maatschappelijke organisaties; 450.474

8.000.000

Ondernemers; 3.362.452

6.000.000

4.000.000 Overheid; 6.781.505 2.000.000

0

29

3.3 Gezondste regio Wat willen we bereiken? De gezondheidszorg in de Achterhoek is van hoog niveau. Maar om voorbereid te zijn op de toekomst, waarbij er meer ouderen zijn en minder personeel, zullen we nog iets anders moeten doen. We richten ons op vernieuwing en verbetering binnen zorg en welzijn zodat de gezondheid van de Achterhoekse inwoners kan toenemen. We werken hiervoor aan een integrale agenda met doelen voor de lange termijn. We hanteren twee pijlers: preventie en zorginnovatie. Door te investeren in preventie kunnen we een groot aantal ziektes voorkomen, waardoor minder ingrijpen nodig is. Door een gezonde leefstijl (gezonde voeding, niet roken, matig met alcohol en voldoende bewegen) in het dagelijks leven te integreren, zal op de lange termijn minder zorg (ingrepen, medicijnen, hulpmiddelen) nodig zijn. Daarnaast biedt zorginnovatie de mogelijkheid voor slimme oplossingen zodat alle inwoners van de Achterhoek goede zorg kunnen blijven ontvangen, ook in 2030. Denk aan zorg op afstand via computer of tablet en de ontwikkeling van een digitale, veilige en persoonlijke gezondheidsomgeving.

Te bereiken maatschappelijk effect Er heeft in 2030 een verschuiving plaatsgevonden naar slimmere zorg en het voorkomen van ziekten. Het zogenoemde ‘prevent model’ geeft aan hoe preventie op alle groepen binnen de samenleving kan worden toegepast en welke resultaten behaald kunnen worden. We zetten in op de filosofie van ‘positieve gezondheid’, met andere woorden het vermogen van mensen zich aan te passen en zelf regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. De ‘gezondheidspiramide’ geeft een nieuwe visie op de organisatie rondom gezondheid en zorg. Het vertrekpunt is voorkomen dat mensen ziek worden en zorg nodig hebben. Door op alle niveaus te investeren in leefstijl, preventie, gezondheid en gedrag kan een groot deel van de ziekte- en behandelkosten vermeden worden. Extra aandacht gaat daarbij uit naar mensen met de grootste gezondheidsachterstand, zoals de groep met een lage sociaaleconomische status. Door het stimuleren van een gezonde leefstijl hopen we het ziekteverzuim terug te dringen en daarmee de arbeidsparticipatie te verhogen.

Sub-doelen Gezondste regio Sub-doelen 2030

Meetbare parameters

De Achterhoek is de gezondste regio van

Gezonde leefstijl:

Nederland door preventie en zorginnovatie.

• 95% van de jeugd heeft in 2025 een gezonde leefstijl • 72% van de Achterhoekers beweegt in 2025 voldoende

(2016: 66,7 %). Achterhoekers zijn zelf (langer) verantwoordelijk Zelfredzaamheid en sociale omgeving: voor hun gezondheid.

94% van de Achterhoekers voelt zich in 2025 verbonden

Er is een stimulerend, bereikbaar en betaalbaar

met anderen. Chronisch zieken die gebruikmaken van zorg op afstand

netwerk van gezondheids- en ondersteuningsdiensten beschikbaar voor de Achterhoeker.

gebruiken 30% minder medische zorg en ervaren meer regie over hun eigen gezondheid. Het ziekteverzuim ligt in de Achterhoek lager dan bij soortgelijke bedrijven elders.

30

Wat hebben we bereikt in 2020? De thematafel heeft twee pijlers benoemd: preventie en zorginnovatie. De Achterhoek heeft via de thematafel De Gezondste regio in 2020 een gezamenlijk regiobeeld en een regiovisie ontwikkeld, waarin de uitdagingen en kansen voor de regio staan beschreven. Ook is in 2020 het Preventie Akkoord Achterhoek opgesteld, waaraan inmiddels meer dan 80 partners zich verbonden hebben. Deze drie stukken zijn bouwstenen voor de uitwerking van het toekomstig zorglandschap. Als focus is gekozen voor de thema’s: Gezonde Jeugd, Vitale Collega, Eigen Regie Volwassenen en Achterhoek Rookvrij. Faciliterend hieraan werkt de thematafel aan het ontsluiten van regionale data in de populatiemonitor, onderdeel van de Achterhoek Monitor.

Projecten Gezondste regio In 2020 zijn geen nieuwe projecten opgestart via de subsidiekanalen van Regio Achterhoek. Onderstaande projecten liepen gedurende het jaar: • Scholder an Scholder – Achterhoek in Beweging • Achterhoek Monitor thema Gezondste Regio • Achterhoek Rookvrij • Preventie Akkoord Achterhoek Eind 2020 is gestart met de acceleratiefase van het Kavelmodel Achterhoek Gezond. Het Kavelmodel zet in op het duurzaam verbeteren van de gezondheid van inwoners in de Achterhoek. Daarbij wordt de organisatie, financiering en monitoring van de zorg anders ingericht. Namelijk op meer maatwerk en behoud van gezondheid. Passend bij het credo: ‘Voorkomen is beter dan genezen’. Met het ingaan van de acceleratiefase wil de Achterhoek eind 2021 een Kavelplan hebben voor de komende tien jaar dat gericht is op meer gezondheid en preventie. Uitgebreidere projectinformatie is te vinden via www.8rhk.nl.

31

Programma 4

Bedrijfsvoering en rente Wat willen we bereiken? Strategische doelstelling Wij willen begrotingsevenwicht binnen de bij andere programma’s nagestreefde doelstellingen en met een minimale bijdrage van de gemeenten een maximaal resultaat behalen. De kosten en opbrengsten moeten elkaar, gezien de beperkte financiële armslag, zoveel mogelijk in evenwicht houden.

Wat hebben we er voor gedaan? De volgende werkzaamheden zijn verricht in 2020:

Activiteit

Prestatie-/resultaatafspraak

Incidentele financiering

Realiseren van begrotingsevenwicht.

Algemeen financieel beleid

• Voldoen aan wettelijke kaders (rechtmatigheid); • Continu verbeteren van de beleidscyclus; • Adequate bedrijfsvoering; • Uitvoeren van interne controles; • Verantwoording van de uitgaven; • Digitaliseren financiële administratie. Beheren van de financiële middelen.

Treasury

Algemeen financieel beleid In dit kader vraagt het voldoen aan wettelijke kaders en de daarop betrekking hebbende verordeningen continu de aandacht. De rechtmatigheid is ook een onderwerp dat continu aandacht vraagt, zowel met betrekking tot de jaarrekening als met betrekking tot de begroting. Ook zal steeds controle op de naleving en relevantie van geldende regelgeving dienen plaats te vinden. Jaarlijks wordt een verbijzonderde interne controle uitgevoerd op minimaal drie processen. Bij de controle zijn geen noemenswaardige afwijkingen van de regelgeving geconstateerd. Voor een nadere toelichting op de interne controle onderwerpen wordt verwezen naar de paragraaf rechtmatigheid. Tevens hebben in 2020 werkzaamheden plaatsgevonden voor het verkrijgen en verantwoorden van subsidies voor diverse projecten (Spreek je Buurtaal, Leader, gebiedsopgave Provincie en Regio Deal). Tot slot hebben we een nieuw financieel systeem ingericht om de gehele financiële administratie te digitaliseren.

Treasury Begin 2020 is de afrekening van de overdracht van de stortplaatsen ’t Wald en Bellegoor ontvangen van de Provincie Gelderland. De stortplaatsen zijn hiermee definitief afgewikkeld. Per saldo resteerde er een voordelig saldo van € 81.000. Dit bedrag is in 2020 toegevoegd aan het investeringsfonds (AB besluit 8 juli 2020). Op het gebied van Treasury zijn in 2020 met name de Regio Deal middelen van belang. Er is € 20 mln. in beheer bij Regio Achterhoek ten behoeve van de financiering van projecten.

32

Wat heeft het gekost? Bedrijfsvoering en rente

R 2019

B 2020 primair

B 2020 gewijzigd

R 2020

Rentelasten

38.000

36.000

36.000

3.000

Bedrijfsvoering lasten

581.000

416.000

597.000

585.000

Lasten (A)

619.000

452.000

633.000

588.000

Rentebaten

38.000

36.000

36.000

31.000

Bedrijfsvoering baten

484.000

370.000

395.000

388.000

Baten derden (B)

522.000

406.000

431.000

419.000

-9.000

-

-

-28.000

Saldo van baten en lasten (B+A+C)

106.000

-46.000

-202.000

-197.000

Onttrekkingen reserves

106.000

46.000

202.000

197.000

Toevoegingen reserves

-

-

-

-

Gerealiseerd resultaat (C+B+A)

0

0

0

0

R 2019

B 2020 primair

B 2020 gewijzigd

R 2020

-0,03

-

Bijdrage gemeenten (C)

Inwonerbijdrage

Totaal inwonerbijdrage

-

-0,11

Toelichting De specificatie van de mutatie reserves voor dit programma (€ 197.000 onttrekking) is als volgt: raming gewijzigd -5.000

werkelijk

onttrekking bws reserve

-22.000

-21.000

onttrekking reserve doorontwikkeling

-175.000

-176.000

Per saldo onttrekking reserves programma 3

-202.000

-197.000

onttrekking reserve onderhoud huisvesting

-

Het voordelige verschil in de bijdrage gemeenten (€ 28.000) wordt veroorzaakt door een voordelig renteresultaat. Bij de bedrijfsvoering is er sprake van een nadelig saldo op overige personeelskosten en btw voorheffing. Dit wordt opgevangen door voordelige verschillen op inhuur derden en kantoorkosten. Voor een nadere onderbouwing van de baten en lasten wordt verwezen naar programma 1.

33

DEEL II

Paragrafen

34

1 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen van de Regio is het vermogen om (incidentele) financiële tegenvallers te kunnen opvangen om taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit (de beschikbare middelen om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s (waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten). Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de Regio.

1.1 Beleid In de nota “reserves en voorzieningen” van december 2019 zijn kaders gegeven hoe met het vermogen van de Regio kan en mag worden omgegaan. Door het algemeen bestuur is bepaald dat het maximaal te reserveren bedrag voor weerstandsvermogen wordt vastgesteld op een vast bedrag dat in de buurt ligt van 10% van de begrote omzet (AB 18 december 2019), ofwel € 300.000. Jaarlijks wordt bij het vaststellen van de begroting een eventueel surplus van de algemene reserve bepaald. Dit surplus wordt bepaald op basis van het laatste jaar van het meerjarenbeeld rekening houdend met de effecten van reeds genomen bestuursbesluiten met financiële gevolgen voor volgende jaren.

1.2 Weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij besteedbaar deel van de algemene reserve vermeerderd met stille reserves en met onvoorziene posten. Begroting primair

Begroting gewijzigd

Rekening

Afwijking (R-B)

Vrij besteedbaar deel algemene reserve Onvoorzien

240.000 8.000

240.000 49.000

240.000 16.000

-33.000

Weerstandscapaciteit 31-12-2020

248.000

289.000

256.000

-33.000

Per 31 december

De omvang van de algemene reserve bedraagt eind 2020 € 240.000 en ligt daarmee op het begrote niveau en iets beneden het geformuleerde plafond van € 300.000. Op basis van de rentenotitie BBV mag geen rente worden toegevoegd aan de algemene reserve als er geen externe leningen zijn aangetrokken. Dit is bij de Regio het geval en daarom is de rentetoevoeging nihil.

35

1.3 Risico’s Door middel van sessies met de medewerkers zijn de risico’s bij de Regio in kaart gebracht. Er is een inschatting gemaakt van de kans dat de gebeurtenis daadwerkelijk plaatsvindt en de (financiële) impact daarvan. De 5 meest belangrijke risico’s staan hieronder benoemd. Risico

Kans

Impact (€) per jaar

Beheersmaatregelen

Inzetten van incidenteel beschikbare middelen voor projecten (bijv. krimpgelden); risico’s zijn geen politieke keuzes durven maken, tegenstrijdige belangen en het vinden van cofinanciering.

Hoog

Reputatieschade Geen impact in € voor Regio Achterhoek.

Nieuwe structuur met Achterhoek Raad, Board en thematafels met 3-O samenwerking.

Als gevolg van een slechtere financiële situatie bij gemeenten bestaat de kans dat Regio Achterhoek een bezuinigingstaakstelling opgelegd krijgt.

Laag

Financiële impact bij een taakstelling van 10% is € 200.000 per jaar.

Bij een bezuinigingstaakstelling zullen structureel maatregelen in gang gezet moeten worden met kans op gevolgen voor wachtgelden.

De gevolgen van de CAO onderhandelingen en premiestijgingen leiden tot hogere personeelskosten dan de door gemeenten gehanteerde systematiek voor gemeenschappelijke regelingen.

Hoog

Financiële impact bij 1% afwijking in de uitgangspunten is € 18.000 per jaar (gebaseerd op primaire begroting).

Vanaf 2018 gewijzigde uitgangspunten door alle functies op maximale anciënniteit te begroten. Hiermee kan op de korte termijn de impact worden opgevangen. Voor de langere termijn ontstaat hier een knelpunt.

Bij eigen projecten; projecten zijn niet op tijd af of gemaakte kosten voldoen niet aan subsidievoorwaarden door bijvoorbeeld inkoopeisen of verantwoordingseisen.

Middel

Reputatieschade en evt. financiële schade. Bij afkeuring 2% van de projectkosten is het € 26.600 (gebaseerd op werkelijke kosten projecten).

Subsidievoorwaarden vooraf duidelijk in beeld hebben. Strenge interne controle op van de stukken conform eisen subsidievoorwaarden.

Risico’s rondom personeel; langdurige ziekte of ontslag werknemer.

Laag

Eén zieke of boventallige medewerker kost gemiddeld € 90.000 per jaar

Continue aandacht hiervoor vanuit personeelsbeleid.

In het verslagjaar hebben geen van bovenstaande financiële risico’s zich voorgedaan. 1. De loonontwikkelingen voor 2020 konden binnen de bestaande budgetten worden opgevangen. 2. Er was sprake van twee langdurig zieken, maar dit kon binnen de bestaande budgetten opgevangen worden. 3. Wat betreft projectsubsidies hebben zich geen tekorten voorgedaan in 2020.

36

Overige risico’s Hypotheekverstrekking aan personeelsleden De mogelijkheid van hypotheekverstrekking is wettelijk verboden sinds 2009. De hypotheken voor personeelsleden van uitgetreden organisatie-onderdelen zijn bevroren. In 2020 is € 345.000 ontvangen aan extra aflossing. Eind 2020 bedraagt de hypotheekverstrekking nog € 632.000. De restschuld per 31 december 2020 van de hypotheken afgezet tegen de taxatiewaarde van de woningen bij aankoop bedraagt 27,2%. Hierbij laten we de waardestijgingen van de woningen vanaf het moment van aankoop tot nu buiten beschouwing. Deze restschuld is aanzienlijk lager dan een eventuele executiewaarde bij gedwongen verkoop (uitgaande van een executieopbrengst van 75%).

Schadeclaim Moram De zaak Moram betreft een brand bij Moram in ’s-Heerenberg in maart 2001. In 2004 heeft het dagelijks bestuur besloten dat dit aspect buiten de opschaling van de brandweertaak blijft en voor rekening van de Regio Achterhoek is. In 2006 is een hoofdprocedure John Deere-Moram gestart met een vrijwaringsprocedure richting de Regio. Deze procedure is in 2016 afgerond en hiermee krijgt de vrijwaringsprocedure tussen Regio en Moram geen vervolg. In 2008 is een tweede claim in de hoofdprocedure Bosman-Moram neergelegd bij de Regio Achterhoek. De vrijwaringsprocedure van Moram richting Regio krijgt geen vervolg (schikking in hoofdprocedure). Er loopt formeel echter nog wel steeds een procedure bij het Gerechtshof in deze zaak, waardoor de zaak op enig moment weer zou kunnen worden gaan leven. De verwachting dat dit gebeurt, is klein.

Beheer stortplaatsen In 2018 was de sluitingsverklaring voor de Langenberg afgegeven en in november 2019 zijn de stortplaatsen Bellegoor en Wald definitief overgedragen aan de Provincie en is het doelvermogen definitief afgewikkeld. Begin 2020 heeft nog een afrekening met de Provincie plaatsgevonden. Eind 2020 is er geen financieel risico meer voor de Achterhoekse gemeenten.

1.4 Financiële kengetallen In de BBV voorgeschreven dat in deze paragraaf de verplichte financiële kengetallen opgenomen moet worden voorzien van een toelichting. Kengetallen:

Rekening 2019

netto schuldquote

-94%

Begroting 2020 primair -135%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio

-121% 24%

-168% 80%

-161% 26%

-123% 22%

0%

0%

0%

1%

structurele exploitatieruimte

Begroting 2020 bijgesteld -129%

Rekening 2020 -102%

grondexploitatie

nvt

nvt

nvt

nvt

belastingcapaciteit

nvt

nvt

nvt

nvt

De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende geleden weergegeven. Een negatieve schuldquote geeft aan dat er sprake is van een overschot aan middelen, dit is bij de Regio het geval. Het overschot ligt iets lager dan de bijgestelde begroting aangezien we een decentralisatie uitkering gemeentefonds hebben ontvangen. Hiermee is met het opstellen van de begroting geen rekening gehouden. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de Regio in staat is aan haar financiële verplichting te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger het solvabiliteit, hoe gezonder het bedrijf. De Regio zal nooit meer eigen vermogen opbouwen, bedragen boven het weerstandsniveau worden uitgekeerd aan de gemeenten.

37

De verlaging van de ratio ten opzichte van de rekening 2019 en de primaire begroting 2020 komt doordat het vreemd vermogen hoger uitvalt in verband het ontvangen van de decentralisatie uitkering (Regio Deal). Dit vooruit ontvangen bedrag betreft de rijksfinanciering voor projecten voor de komende jaren. De middelen zijn als ‘door derden beklemde middelen’ opgenomen onder de post vooruit ontvangen bedragen. De verwachting is dat de ratio in de komende jaren weer zal toenemen. De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Dit kengetal geeft aan dat er binnen de begroting van de Regio nagenoeg geen structurele vrije ruimte aanwezig is.

1.5 Conclusie weerstandsvermogen De werkelijke weerstandscapaciteit per 31 december 2020 (€ 256.000) ligt onder het niveau van de begrote weerstandscapaciteit per 31 december 2020 (€ 289.000) en iets onder het maximaal te reserveren bedrag voor weerstandsvermogen (€ 300.000). De Regio heeft geen risicodossiers die niet onder de normale bedrijfsrisico’s vallen waarvoor de weerstandscapaciteit aanwezig is.

38

2 Paragraaf financiering In deze paragraaf geven we inzicht in het financieringsbeleid van de Regio. In de financieringsparagraaf (ook wel treasuryparagraaf) komen achtereenvolgens aan de orde treasurybeheer en financiering. De beleidskaders voor de uitvoering van de treasuryfunctie voor de Regio zijn vastgelegd in: • Financiële verordening Regio Achterhoek (2016) • Treasurystatuut Regio Achterhoek (2011) • Nota reserves en voorzieningen Regio Achterhoek (2019)

2.1 Treasurybeheer Het treasurybeheer is (beleids)uitvoering van de treasuryfunctie, binnen de kaders van het huidige financieringsstatuut. De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die zich richten op het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, financiële geldstromen, de financiële posities en hieraan verbonden risico’s. Tot treasuryrisico’s behoren renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s. Deze risico’s vloeien voort uit de transacties binnen de treasuryfunctie. De wet fido en het hierop gebaseerde treasurystatuut geven de speelruimte waarbinnen de treasuryactiviteiten moeten plaatsvinden. Leningen of garanties mogen alleen uit hoofde van de publieke taak worden verstrekt. Met de komst van het Schatkistbankieren is het uitzetten van overtollige middelen bij financiële instellingen niet meer mogelijk.

2.1.1 Renterisico Het renterisicobeheer heeft als doelstelling het beperken van de invloed van mogelijke rentewijzigingen op de financiële positie van de organisatie. De wet Fido geeft twee concrete richtlijnen (de renterisiconorm en de kasgeldlimiet) voor het beheersen van renterisico’s.

Renterisiconorm De renterisiconorm is een instrument voor de beheersing van het renterisico bij herfinanciering. Om dit risico te beperken, mag de jaarlijkse verplichte aflossing en renteherziening niet meer dan 20% van het begrotingstotaal per 1 januari bedragen (rente-risiconorm). De Regio heeft geen geldleningen. Derhalve is er geen renterisico.

Kasgeldlimiet Om de rentegevoeligheid te beperken is de kasgeldlimiet ingesteld. De kasgeldlimiet stelt een maximum aan de omvang van de netto vlottende schuld (kort geld). De zogenaamde netto vlottende schuld mag maximaal 8,2% bedragen van het begrotingstotaal. Daarboven moet lang geld worden aangetrokken. De kasgeldlimiet voor de Regio Achterhoek bedraagt voor 2020 € 247.000 (8,2% * € 3.008.000). De Regio heeft gemiddeld een overschot aan middelen (vlottende middelen > vlottende schuld) en blijft daarmee binnen de limiet.

39

Renteschema Begroting 2020

Werkelijk 2020

Externe rentelasten over korte en lange financiering

34.000

3

Externe rentebaten

-34.000

31.000

Saldo rentelasten en rentebaten

0

- 28.000

Rentelasten projecten (-/-)

0

0

Rentebaten projecten (+)

0

0

0

0

Rente over eigen vermogen

0

0

Rente over voorzieningen

0

0

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

0

0

Aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

0

0

Renteresultaat op taakveld Treasury

0

28.000

2.1.2 Krediet- en liquiditeitenrisico’s Vanaf 10 december 2013 is het Schatkistbankieren ingevoerd en worden alle overtollige middelen aangehouden in de schatkist. Gelden tegen gunstige rentetarieven uitzetten op spaarrekeningen of deposito’s bij andere instellingen is met de invoering van Schatkistbankieren niet meer toegestaan.

2.3 Financiering De aanwezig activa worden eerst met eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves) en vervolgens met vreemd vermogen (voorzieningen en langlopende schulden) gefinancierd. In navolgende tabel wordt het jaarlijkse financieringstekort c.q. -overschot op de bestaande vaste activa en passiva geschetst. Stand 1/1 (x € 1.000)

31-12-2020 begroot primair

Investeringen (bestaand)

5

31-12-2020 begroot bijgesteld 2

Ambtenarenhypotheken

1.014

957

624

300 0

300 0

424 0

0

0

0

Activa (A)

1.319

1.259

1.051

Reserves

5.563

6.166

6.229

Voorzieningen

148

110

78

Geldleningen

0

0

0

5.711

6.276

6.307

-

-

-

4.392

5.017

5.256

Lening project LEADER Achterhoek Vervangingsinvesteringen (MJR) Nieuw beleid

Passiva (B) Financieringstekort (A-B) Financieringsoverschot (B-A)

40

31-12-2020 werkelijk 3

Uit de liquiditeitsstaat blijkt dat eind 2020 de activa grotendeels uit ambtenarenhypotheken bestaat. Vanaf januari 2009 zijn geen nieuwe ambtenarenhypotheken meer mogelijk, de bestaande hypotheken lopen wel door tot het einde van de contractduur. De substantiële middelen in de reserves omvatten voornamelijk het investeringsfonds. Deze middelen zullen met name worden gebruikt als cofinanciering voor projecten uit de Regio Deal. In 2019 is de voorziening stortplaatsen afgewikkeld met de provincie, de eindafrekening heeft in 2020 plaatsgevonden. De maximale omvang van de aan te trekken geldleningen is bepaald op € 6 miljoen, wat gebaseerd is op het totaal van uitstaande hypotheken op dat moment, tegen een rentepercentage van maximaal 4% (bestuursbesluit van 11 november 2002). De aantrekking van geldleningen is gerelateerd aan de uitstaande personeelshypotheken, omdat de personeelshypotheken niet direct contant kunnen worden gemaakt. De financiering geschiedt namelijk nu nog door middel van interne financiering. Als zicht is op de inzet van de middelen van het investeringsfonds ontstaat een maximale financieringsbehoefte van € 600.000. Op dit moment zijn geen geldleningen afgesloten.

2.4 Conclusie Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat de Regio bij ongewijzigde voortzetting van het (financierings-) beleid geen risico loopt. Door de vele aflossingen op de hypotheken de afgelopen jaren, wordt het te financieren bedrag steeds lager (eind 2020 maximaal € 600.000).

41

3 Paragraaf bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rond de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. Hierbij staat het belang van een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beleid en beheer voor op. De organisatie is voortdurend in verandering door de dynamiek in het openbaar bestuur en de ontwikkelingen in de samenleving. Verandering zal de constante factor zijn voor de organisatie. Dat vraagt een organisatie die daarmee om kan gaan en kwaliteit blijft leveren. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor een adequate bedrijfsvoering. Het Algemeen Bestuur heeft een hierbij een kaderstellende en controlerende taak.

3.1 Wat hebben we ervoor gedaan? Planning & control en administratie Naast de reguliere werkzaamheden uit de planning en controlcyclus (begroting, jaarrekening en buraps) en het voeren van de financiële administratie zijn werkzaamheden verricht voor de Regio Deal, de Gebiedsopgaven met de Provincie en voor diverse projecten (o.a. Interreg Spreek je Buurtaal en Leader). Ook is in 2020 een projectenmodule ingericht en is eind van het jaar gestart met de inrichting van een nieuw financieel pakket dat volledig digitaal gaat werken.

Personeelszaken en automatisering Voor de salarisadministratie en het personeelsbeleid is voor 2020 een contract afgesloten met de Gemeente Doetinchem. Voor de automatisering is voor 2020 eveneens een contract afgesloten met de gemeente Doetinchem voor het gebruik van netwerkfaciliteiten, ondersteuning en voor de basishardware (computer inclusief toebehoren). De kosten voor speciale software (financieel pakket, etc.) kwamen voor rekening van de Regio.

Secretariaat Het secretariaat verzorgde in het verslagjaar de correspondentie en agendabeheer voor het bestuur secretaris en de programmaonderdelen.

Archief De archiefwerkzaamheden bestonden voor het verslagjaar uit het bewaren, ontsluiten en beschikbaar stellen van archiefstukken.

3.2 Wat heeft het gekost? Volgens de richtlijnen in de financiële verordening worden onderstaande kosten in de paragraaf opgenomen. Begroting (incl. Werkelijk wijzigingen) Inhuur derden

193.500

206.626

Huisvestingskosten

56.557

51.577

Automatiseringskosten Budgetten voor bestuur (incl. bijeenkomsten colleges en raden) Accountantskosten

47.000 16.562

45.053 4.021

13.000

13.150

Voor de omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten wordt verwezen naar het formatieplan in deel IV van de jaarstukken.

42

4 Paragraaf rechtmatigheid Op grond van het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten (BAPG) heeft de Regio te maken met een rechtmatigheidsoordeel van de accountant. Nadere regels zijn uitgewerkt in het BAPG, de Kadernota Rechtmatigheid en adviezen van het Platform Rechtmatigheid Provincies en Gemeenten en de Richtlijnen voor de Accountantscontrole van NIVRA. Onder “rechtmatigheid” wordt verstaan de definitie volgens het BAPG dat de in de jaarrekening verantwoorde lasten, baten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dat wil zeggen “in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen, waaronder eigen verordeningen”. De accountant controleert of financiële beheershandelingen uitgevoerd zijn volgens de regels en of dit in de administratie traceerbaar is (baten, lasten en balansmutaties) en hij toetst het systeem van risico-afweging voor wat betreft handelingen en beslissingen van niet-financiële aard. De toetsing vindt zowel plaats aan de hand van relevante wetgeving als regels gesteld door het algemeen bestuur (interne verordeningen). De voorwaarden die door de accountant getoetst dienen te worden, legt het algemeen bestuur vast in een controleprotocol.

4.1 Uitwerking controleprotocol In het controleprotocol (besluit AB 8 juli 2020) zijn de voorwaarden opgenomen, waarop de accountant zijn controle baseert. Hierin liggen de volgende relevante voorwaarden vast: - Het normenkader. Hierin liggen vast de relevante regelgeving van hogere overheden en van de Regio zelf. Van belang zijn alleen de bepalingen die financiële beheershandelingen bevatten; - Dit zogenoemde normenkader is uitgewerkt in een toetsingskader (AB 26 november 2008). In het toetsingskader wordt aangegeven aan welke bepalingen uit de regelgeving in het normenkader al dan niet financiële consequenties worden verbonden (recht, hoogte en duur); - Op basis van de begroting 2020 van de Regio Achterhoek bedraagt de goedkeuringstolerantie in de jaarrekening 1% van de lasten voor fouten (€ 30.080 o.b.v. primaire begroting) en 3% van de lasten voor onzekerheden (€ 90.240 o.b.v. primaire begroting); - Voor de rapporteringtolerantie wordt als maatstaf gehanteerd dat de accountant elke fout of onzekerheid boven € 5.000 rapporteert. - In het jaar 2020 vond het overleg plaats tussen de accountant, de portefeuillehouder financiën, de secretaris en een financieel beleidsmedewerker. - Er zijn voor het jaar 2020 geen punten vastgesteld, waaraan de accountant bij de controle specifiek aandacht moest besteden.

4.2 Interne verbijzonderde controle Voor 2020 zijn de volgende processen/activiteiten nader onderzocht: Proces

Activiteit

Regelgeving

Kosten van het project Spreek je Buurtaal controleren op rechtmatigheid

Het toetsen van de opzet, bestaan en werking van het proces inkoop en betalingen van het project.

Reiskostenregeling

Testen van de opzet, bestaan en werking van het proces reiskosten.

- Werkbegroting 2020 - Regeling budgetbeheer, mandaatregeling en financiële verordening - Regeling inkoop en aanbesteding - Regeling reis- en verblijfkosten personeel Regio Achterhoek - Car/UWO - Wet loonbelasting

Uit de controle zijn geen onregelmatigheden gekomen ten aanzien van het proces. 43

4.3 Rapportering De controle van de rechtmatige totstandkoming van de baten en lasten en balansmutaties leidt algemeen gesproken tot drie extra toetsingscriteria ten opzichte van de controle voor het getrouwe beeld, namelijk het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium. Deze criteria worden in deze paragraaf nader uitgewerkt.

4.3.1 Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich primair op de baten en lasten. Mutaties in de balanssfeer vallen onder het bevoegdheidcriterium. Met betrekking tot de jaarrekening 2020 zijn de volgende over- en onderschrijdingen in de uitgaven op programmaniveau te constateren: Uitgaven begroting

Uitgaven Verschil uitgaven werkelijk

Smart Governance

4.352.000

3.999.000

-353.000

Bedrijfsvoering en rente

633.000 4.985.000

588.000

-45.000

4.587.000

-398.000

Totaal

Er is in het boekjaar geen sprake van overschrijdingen op programmaniveau.

4.3.2 Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium richt zich op overdrachten aan of van natuurlijke personen en aan rechtspersonen. In geval van de Regio zijn dat alleen subsidies. Daarbij staat de vraag centraal of voldaan is aan de voorwaarden, die zijn gesteld in de subsidieverordening van de Regio, specifieke bestuursbesluiten of de Algemene Wet Bestuursrecht. De Regio verstrekte in 2020 subsidies voortkomend uit de afspraken in de Gebiedsopgave en de Regio Deal. De ontvangen subsidies betreffen voornamelijk bijdragen van hogere overheden voor projecten. Hiervoor worden afzonderlijke accountantsverklaringen opgesteld.

4.3.3 M&O-criterium Het M&O-criterium behelst dat de rechtmatigheid niet alleen betrekking heeft op het voldoen aan de voorwaarden, maar ook op de juistheid en volledigheid van de gegevens die een belanghebbende verstrekt. Dit criterium is binnen de Regio niet uitgewerkt in een M&O-beleid. Gegevensverstrekking door derden is niet tot nauwelijks van toepassing bij de Regio.

4.3.4 Bevoegdheidscriterium Het bevoegdheidscriterium heeft vooral betrekking op de financieringsmutaties en vermogensmutaties ofwel balansmutaties. Bepalend voor de bevoegdheidsvraag is de Wet Gemeenschappelijke Regeling en daarmee samenhangende Regioverordeningen. Uit het samenstel hiervan blijkt de bevoegdheidstoedeling aan het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Op 22 oktober 2008 is de Regeling Mandaat en de Instructie secretaris door het algemeen bestuur vastgesteld. Ten behoeve van de beoordeling van de bevoegdheidstoedeling is door het dagelijks bestuur een Regeling Budgetbeheer vastgesteld voor de bevoegdheden aan medewerkers op 28 oktober 2009. Hiermee is ten behoeve van de uitvoering van de diverse verordeningen het bevoegdheidsvraagstuk ingevuld.

4.4 Conclusie Voor wat betreft het begrotingscriterium zijn er geen posten te noemen, waarvan het algemeen bestuur niet op de hoogte is geweest. Voor misbruik en oneigenlijk gebruik is binnen de Regio geen beleid opgesteld (M&O-criterium). In 2020 is een interne controle uitgevoerd op basis van een opgesteld controleprotocol. Er is in het boekjaar geen sprake van overschrijdingen op programmaniveau.

44

5 Paragraaf subsidies 5.1 Subsidiemogelijkheden voor projecten Voor projecten die in de Achterhoek worden uitgevoerd bestaan er verschillende subsidiestromen bij verschillende organisaties. In deze paragraaf wordt ter informatie aangegeven welke mogelijkheden er zoal zijn gebruikt voor subsidies in 2020.

Verloop projectvoorstel Op het moment dat een projectidee ontstaat wordt dat via een thematafel begeleid tot een volwaardig projectvoorstel met een financieringsvoorstel. Hierin is opgenomen welke bijdragen de partners (3 O’s) voor hun rekening nemen en voor welk deel een subsidiebijdrage wordt gevraagd. De thematafel leidt het projectvoorstel door naar de Board, het bestuur en de Provincie. Bij positieve besluitvorming van alle partijen wordt de subsidie toegekend. Voor de cofinanciering van de overheid zijn er verschillende fondsen/subsidies. De projecten A2030 worden uitgevoerd in wisselende samenstelling met wisselende projectrekkers die de kosten via hun eigen begroting/jaarrekening verantwoorden. Dus niet alle uitgaven zijn via de begroting/jaarrekening van Regio Achterhoek gelopen. Projecten worden gemonitord op hun bijdrage aan de gewenste doelen en op de bijdragen door de 3 O’s. In deze paragraaf worden de verschillende subsidiestromen nader toegelicht. De projecten zelf worden benoemd in de programma’s Smart Economy en Smart Living per thema.

45

5.2 Gebiedsopgave Provincie Gelderland In 2020 heeft PS besloten circa 9,5 miljoen voor de Achterhoekse Gebiedsagenda beschikbaar te stellen. Vanuit de vorige coalitieperiode (2015-2019) was nog 5 ton beschikbaar voor de Achterhoek (van de € 11,5 miljoen die voor deze coalitieperiode beschikbaar gesteld was). Daarnaast is vanuit het programma slimme bereikbaarheid € 575.000 in 2020 beschikbaar gesteld voor Achterhoekse mobiliteitsprojecten waarvan € 300.000 in 2020 is ontvangen. De middelen van de provincie worden voor een groot deel ingezet als cofinanciering van Regio Deal projecten. Maar de provincie draagt ook bij aan onze Smart Governance en andere projecten die passen binnen de Visie 2030. In 2020 is vanuit de provincie € 5.264.507 toegekend aan projecten die in dat jaar zijn gestart. De projecten staan in de hoofstukken Smart Economy en Smart Living bij de thematafels.

5.3 Investeringsfonds Het investeringsfonds is gevuld met beschikbare incidentele middelen. Van het investeringsfonds wordt jaarlijks een klein deel ingezet als werkbudget voor de Board en de thematafels. Daarnaast is € 100.000 beschikbaar als jaarlijks budget voor initiatieven vanuit de maatschappij en bijeenkomsten. De overige middelen worden ingezet (als cofinanciering) voor projecten. Hieronder staan de ontwikkelingen m.b.t. het investeringsfonds 2020 weergegeven. Ontwikkeling investeringsfonds 2020:

2020

Stand 1 januari

4.876.000

bij: decentralisatie uitkering bevolkingsdaling (2016-2020)

1.012.000

bij: toevoeging € 1 p.i. (€ 0,50 provincie en max. € 0,50 Regio) bij: vrijval stortplaatsen

220.000 81.000

af: inzet projecten

-393.000

af: kosten werkbudgetten Board, thematafels en initiatieven Stand 31 december

-239.000 5.557.000

Vanuit het investeringsfonds is in 2020 € 1.349.638 toegekend aan projecten die in dat jaar zijn gestart. De projecten staan in de hoofdstukken Smart Economy en Smart Living bij de thematafels.

5.4 Regio Deal De Regio Deal is een Rijksbijdrage van € 20 mln. Het is een decentralisatie-uitkering. De looptijd van de Regio Deal is 2019-2022. Samen met Rijk en provincie is het startdocument Regio Deal opgesteld waarin de brede opgave voor de Achterhoek is uitgewerkt naar de doelen en activiteiten voor de Triple Smart bouwstenen: Smart Economy, Smart Living en Smart Governance. De middelen uit de Regio Deal worden besteed aan concrete projecten die passen binnen de programmalijnen in de Regio Deal Achterhoek. In 2020 is € 7.616.398 toegekend aan projecten die in dat jaar zijn gestart. De projecten staan in de hoofdstukken Smart Economy en Smart Living bij de thematafels.

46

5.5 Interreg Met INTERREG worden samenwerkingsprojecten langs de Europese grenzen financieel ondersteund. Voor de Nederlands-Duitse grensregio stond in de periode 2014-2020 een bedrag van ca. 440 miljoen euro ter beschikking. De doelstellingen die met deze middelen moesten worden bereikt staan beschreven in het samenwerkingsprogramma “INTERREG Deutschland-Nederland”. De belangrijkste doelstellingen van het programma zijn de verhoging van de innovatiekracht van de grensregio en het verminderen van de barrièrewerking van de grens. Aanvragen kunnen bij Interreg worden ingediend door publieke of private rechtspersonen (organisaties of bedrijven). Uitsluitend projecten waarbij Nederlandse en Duitse partners met elkaar samenwerken worden gesubsidieerd. De financiering van projecten bestaat altijd uit een eigen bijdrage van de partners, EU-subsidiemiddelen en vaak ook uit nationale en regionale subsidiemiddelen (bijvoorbeeld van ministeries of provincies). De aanvragen worden beoordeeld door Interreg en bij een positief besluit wordt een beschikking afgegeven door Interreg. Regio Achterhoek nam in 2020 deel aan twee INTERREG projecten: Spreek je buurtaal (als leadpartner) en MINT (als partner). Dit zijn meerjarige projecten waar totaal een bedrag van € 2.563.013 mee gemoeid is (Spreek je buurtaal €1.913.987 en MINT € 649.026).

Voor Spreek je buurtaal heeft Regio Achterhoek in 2020 voor € 205.173 aan declaraties ingediend bij Interreg.

5.6 LEADER (pop-gelden) LEADER Achterhoek is bestemd voor de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, buitengebied Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. De Achterhoek heeft voor de jaren 20152022 de LEADER-status gekregen. Regio Achterhoek is eindverantwoordelijk voor de besteding van de LEADER-gelden. Hiervoor is een LEADER-coördinator aangesteld. Totaal is er een budget beschikbaar van € 6,2 mln. voor projecten. Om voor subsidie in aanmerking te komen is een eigen bijdrage van 50% nodig. De aanvragen worden beoordeeld door de LAG en de provincie. Bij een positief besluit wordt een beschikking afgegeven door de provincie.

Financiering projecten LEADER Hieronder staat de totaalfinanciering van LEADER projecten die in 2020 toegekend zijn. Het betreft 13 projecten.

Totaalfinanciering

LEADER (pop-gelden)

Gemeenten

Cofinanciering

Totaal

517.832

517.832

1.750.065

2.785.729

47

Deel III

Jaarrekening

48

BALANS PER 31 DECEMBER 2020 (bedragen x € 1.000,--) ACTIVA

Ultimo 2020

Ultimo 2019

Vaste activa

Materiële vaste activa

3

- Investeringen met een economisch nut

3

Financiële vaste activa

5 5

1.048

- Leningen aan: - Personeelshypotheken - Projecten Leader Achterhoek

624 424

Totaal vaste activa

1.312 972 340

1.051

1.317

Vlottende activa

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Rekening-courantverhouding met Rijk - kortlopende deel personeelshypotheken - Overige vorderingen

26.194 26.133 8 53

Liquide middelen

21.104 21.059 15 30

251

- Bank- en girosaldi

251

Overlopende activa

252 252

1.334

782

Totaal vlottende activa

27.779

22.138

Totaal-generaal

28.830

23.455

49

BALANS PER 31 DECEMBER 2020 (bedragen x € 1.000,--) PASSIVA

Ultimo 2020

Ultimo

Vaste passiva

Eigen vermogen

6.229

- Algemene reserve - Bestemming reserves (overige bestemmingsreserves) - Gerealiseerd resultaat nog te bestemmen

240 5.806 183

5.688 240 5.364 84

Voorzieningen

78

- Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

78

Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer

158 158

-

Totaal vaste passiva

-

6.307

5.846

787

389

Vlottende passiva

Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar - Overige schulden

787

389

Overlopende passiva

21.736

17.220

Totaal vlottende passiva

22.523

17.609

Totaal-generaal

28.830

23.455

50

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Grondslagen activa De jaarrekening is opgesteld op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingprijs. De activa met relatief geringe betekenis (aanschafwaarde < € 1.000) worden in het jaar van aanschaf direct ten laste van de exploitatie gebracht. Afschrijving van de activa (op lineaire en annuïteiten basis) vindt plaats vanaf het moment dat het object voor gebruik beschikbaar is en met inachtneming van de verwachte gebruiks- en nuttigheidsduur. Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven. Bij de doorberekeningen van de kapitaallasten over de vermeerderingen gedurende het boekjaar is uitgegaan van het hele jaar. Van de activa meubilair is de gehanteerde afschrijvingstermijn 3 jaar conform de duur van het huurcontract. De waardering van de overige activa en passiva geschiedt in het algemeen tegen nominale waarden. Wanneer hiervan wordt afgeweken, is dit in de toelichting bij de desbetreffende post vermeld.

Grondslagen resultaat De inkomsten en uitgaven zijn verantwoord in het jaar waarop ze betrekking hebben.

Verordening financieel beheer In artikel 212 Gemeentewet worden de uitgangspunten voor het financiële beleid, de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vastgesteld. In artikel 213 Gemeentewet wordt de controle uitgewerkt. De volgende verordeningen zijn van toepassing: - financiële verordening ex artikel 212 GW: verordening op de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van de Regio Achterhoek (AB 13 januari 2016); - controleverordening ex artikel 213 GW: verordening op de controle op het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie (AB 28 juni 2004) en - verordening periodiek onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid ex artikel 213a GW: verordening op het periodiek onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het financiële beheer (AB 28 juni 2004).

51

Toelichting op de balans per 31 december 2020 ACTIVA VASTE ACTIVA Materiële vaste activa

€

3.000

Boekwaarde per 1 januari 2020 Bij: Investeringen 2020 Af: Afschrijvingen over 2020 Af: Desinvesteringen 2020 Boekwaarde per 31 december 2020

€

5.000 0 -2.000 0 3.000

€

Verzekerde waarden Onder de materiële vaste activa zijn de investeringen verantwoord voor huisvesting en inventaris. Verzekerde waarde per balansdatum: € 25.000,-Financiële vaste activa

€

1.048.000

Verstrekte hypotheken ambtenaren Boekwaarde per 1 januari 2020 Af: Aflossingen 2020

€

987.000 -355.000 632.000 -8.000 624.000

€ Af: kortlopend deel personeelshypotheken (aflossingsdeel 2021) Boekwaarde per 31 december 2020

€

Met ingang van 1 januari 2009 is de gewijzigde wet Fido in werking getreden en kwam er op die datum van rechtswege een einde aan de Hypotheekregeling van de Regio Achterhoek. Lopende hypotheken blijven gelden. In 2020 hebben 4 personen in totaal € 345.000 extra afgelost. Verstrekte lening inzake projecten Leader Stand per 1 januari 2020 Bij: verstrekte leningen 2020 Af: afgeloste leningen 2020 Stand per 31 december 2020

€ € € €

340.000 194.000 -110.000 424.000

€

26.194.000

VLOTTENDE ACTIVA Uiteenzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Rekening-courantverhouding met het Rijk

Stand per 01-01-2020

Mutaties 2020

Stand per 31-12-2020

BZK Schatkistbankieren

21.059.000

5.074.000 €

26.133.000

€

8.000

€

53.000

Kortlopend deel personeelshypotheken (aflossingsdeel 2021) Overige vorderingen Debiteuren Specifcatie van deze vorderingen naar ouderdom is als volgt:

2018 2019 2020

Van de debiteuren is eind februari 2021 een bedrag van € 9.000 nog te ontvangen.

52

4.000 4.000 45.000 53.000

Liquide middelen

€

Stand per 01-01-2020

Bank- en girosaldi

Bank Nederlandse Gemeenten ABN-AMRO

250.000 2.000 252.000

Mutaties 2020

251.000

Stand per 31-12-2020

0€ -1.000 € -1.000 €

250.000 1.000 251.000

Overlopende activa

€

1.334.000

Nog te ontvangen voorschotbedragen overheidslichamen Overige vooruitbetaalde kosten Overige nog te ontvangen inkomsten

€ € € €

995.000 332.000 7.000 1.334.000

€

6.229.000

€

240.000 0 0 0 240.000

Specificatie nog te ontvangen voorschotbedragen overheidslichamen

01-01-2020

Toevoeging

Ontvangen

31-12-2020

232.000 271.000 503.000

489.000 122.000 611.000

119.000 119.000

721.000 274.000 995.000

te ontvangen Provincie te ontvangen Rijk/RVO

PASSIVA VASTE PASSIVA EIGEN VERMOGEN Reserves / Bestemmingsreserves

Algemene reserve Saldo per 1 januari 2020 Bij: Toevoeging rente 2020 Bij: Overige toevoegingen 2020 Af: Onttrekkingen 2020 Saldo per 31 december 2020

€

Tot de algemene reserve worden gerekend alle reserves, waar geen bestemming is gegeven (vrij besteedbaar). De algemene reserve dient vooral voor het opvangen van tegenvallers in het jaarresultaat. Op 31 december 2020 bedraagt het saldo € 240.000.

Bestemmingsreserve Saldo per 1 januari 2020 Bij: bestemming resultaat 2019 Bij: Overige toevoegingen 2020 Af: Onttrekkingen 2020 Saldo per 31 december 2020

€

53

5.364.000 84.000 1.229.000 -871.000 5.806.000

specificatie: investerings- bestemmings- onderhoudfonds reserve door- huisvesting ontwikkeling Saldo per 1 januari 2020 Bij: bestemming resultaat 2019 Bij: Overige toevoegingen 2020 Af: Onttrekkingen 2020 Saldo per 31 december 2020

4.876.000 84.000 1.229.000 -632.000 5.557.000

400.000 0 0 -176.000 224.000

bws renteresultaat

25.000 0 0 0 25.000

63.000 0 0 -63.000 0 €

5.364.000 84.000 1.229.000 -871.000 5.806.000

Het investeringsfonds is een bestemmingsreserve die voor een groot deel wordt gevuld met de zogenoemde krimpgelden. Daarnaast wordt een toevoeging gedaan van € 1 per inwoner door provincie en gemeenten. Een klein deel wordt ingezet voor werkbudgetten voor Board en thematafels in (2020 € 239.000). De overige inzet is bedoeld voor projecten (in 2020 € 393.000). De reserve doorontwikkeling is in 2017 gevormd voor de dekking van kosten als gevolg van de doorontwikkeling. Deze reserve is bestemd voor de kosten van maatwerkoplossingen voor de komende jaren. De reserve onderhoud huisvesting is voor onvoorziene incidentele huisvestingskosten de komende jaren in het pand Raadhuisstraat. De bestemmingsreserve BWS-renteresultaat is ontstaan uit rentevoordelen over toegekende BWS-budgetten. De loonkosten van de BWS medewerker worden in 2020 uit de reserve betaald. Medio 2020 is deze reserve opgeheven doordat de BWS medewerker uit dienst is gegaan. Dit levert een vrijval BWS reserve op van € 42.000.

Resultaat na bestemming Exploitatieresultaat 2020

€

183.000

€

78.000

Het exploitatieresultaat 2019 ad. € 84.000 is toegevoegd aan het investeringsfonds.

VOORZIENINGEN

Voorzieningen geven een schatting van de voorzienbare lasten in verband risico's en verplichtingen, maar waarvan de omvang en/of het tijdstp van optreden min of meer onzeker zijn. De voorzieningen dienen naar beste schatting dekkend te zijn voor de achterliggende verplichtingen en risico's.

Risico wachtgelden Saldo per 1 januari 2020 Bij: Toevoeging rente 2020 Bij: Overige toevoegingen 2020 Af: Onttrekkingen 2020 Saldo per 31 december 2020

158.000 € 0 0 -80.000 78.000 €

158.000 0 0 -80.000 78.000

De voorziening risico wachtgelden is gevormd voor de uitkeringen aan twee oud medewerkers. De bedragen van deze voorziening zijn ultimo 2020 berekend op het maximale risico dat Regio Achterhoek loopt in de toekomstige uitbetaling van deze wachtgelden. Deze herberekening levert een vrijval in 2020 op van € 39.000.

54

VLOTTENDE PASSIVA Overige schulden

€

787.000

OVERLOPENDE PASSIVA

€

21.736.000

Door derden beklemde middelen Nog te betalen bedragen

€ € €

21.119.000 617.000 21.736.000

kortlopende schulden

Crediteuren

787.000

Van de crediteuren is eind februari 2021 een bedrag van € 0 nog te betalen.

Specificatie door derden beklemde middelen

Subsidie uitvoeringsagenda fase 1 Subsidie uitvoeringsagenda fase 2 Decentralisatie uitkering Regiodeal Decentralisatie uitkering RES Cofinanciering div. kleine projecten Cofinanciering Leader Achterhoek

Stand 01-01-2020

Toevoeging

Vrijval

Stand 31-12-2020

467.000 954.000 13.121.000 909.000 318.000 938.000 16.707.000

0 3.443.000 6.122.000 0 441.000 503.000 10.509.000

392.000 1.589.000 3.356.000 407.000 0 353.000 6.097.000

75.000 2.808.000 15.887.000 502.000 759.000 1.088.000 21.119.000

specificatie nog te betalen kosten: ontwikkeling nieuwe website uitgaven grensoverschrijdende activiteiten uitgaven inhuur derden accountantskosten uitgaven thematafels risico inventarisatie / evaluatie achterhoek rookvrij st. asbesttrein, subsidie fase 1b GROS Naoberkrediet belastingdienst loonheffing dec 2020 belastingdienst btw kw 4/2020 premie reparatie uitkering 3e ww jaar overig

55

15.000 15.000 32.000 11.000 28.000 3.000 60.000 78.000 53.000 180.000 134.000 1.000 1.000 6.000 617.000

Niet uit balans blijkende verplichtingen Automatisering De Regio Achterhoek heeft geen eigen netwerk/systeembeheerders in dienst. Om de continuïteit en ondersteuning op het terrein van de automatisering te waarborgen is er voor het ICT-beheer een overeenkomst gesloten met de gemeente Doetinchem. De overeenkomst is aangegaan voor een jaar en wordt telkens stilzwijgend met een jaar verlengd met een opzegtermijn van drie maanden.

Personeelsinformatiesysteem Met het oog op kostenreductie en continuïteit is voor de salarisadministratie en personeelszaken samenwerking gezocht met de gemeente Doetinchem. De overeenkomst is aangegaan voor een jaar en wordt telkens stilzwijgend met een jaar verlengd met een opzegtermijn van zes maanden.

Huurovereenkomsten De volgende huurovereenkomsten zijn gesloten met derden: Plaats Huurtermijn Einddatum Doetinchem

3 jaren

31-3-2022

Huur per jaar

Locatie/straat

€ 19.800

Raadhuisstraat 25

Onderhoudscontracten huisvesting Voor diverse werkzaamheden zijn meerjarige overeenkomsten afgesloten: Ten behoeve van Contracttermijn Einddatum Kopieerapparatuur

Kosten per jaar

1 jaar

31-12-2021

€ 12.000

Contracttermijn

Einddatum

Kosten per jaar

Opzegtermijn 1 jaar

Afhankelijk van aantal detacheringen

Contracten Personeelszaken Ten behoeve van Terwerkstelling arbeidskrachten IZA-bedrijfszorgpakket

1 jaar

Opzegtermijn 2 maanden

Bedrijfsarts

1 jaar

Opzegtermijn 3 maanden

Onbepaalde tijd

Opzegtermijn 3 maanden

Dienstverlening uitvoering bovenwettelijke uitkeringen

Afhankelijk van inzet uren Afhankelijk van aantal uitkeringsgerechtigden

Gebeurtenissen na balansdatum Moram De zaak Moram betreft een brand bij Moram in ’s-Heerenberg in maart 2001. In 2004 heeft het dagelijks bestuur besloten dat dit aspect buiten de opschaling van de brandweertaak blijft en voor rekening van de Regio Achterhoek is. In 2006 is een hoofdprocedure John Deere-Moram gestart met een vrijwaringsprocedure richting de Regio. Deze procedure is in 2016 afgerond en hiermee krijgt de vrijwaringsprocedure tussen Regio en Moram geen vervolg. In 2008 is een tweede claim in de hoofdprocedure Bosman-Moram neergelegd bij de Regio Achterhoek. De vrijwaringsprocedure van Moram richting Regio krijgt geen vervolg (schikking in hoofdprocedure). Er loopt formeel echter nog wel steeds een procedure bij het Gerechtshof in deze zaak, waardoor de zaak op enig moment weer zou kunnen worden gaan leven. De verwachting dat dit gebeurt, is klein. In januari 2021 heeft de Regio een stuitingsbrief ontvangen van de verzekeraar van John Deere. Hiermee wordt de verjaring van de (eventuele) vorderingen van John Deere en haar verzekeraars op de Regio wederom gestuit.

56

57

0

183.000

Resultaat na bestemming

375.000

2.173.000

1.798.000

202.000 0

1.596.000

(f) Begrote Saldo (d-e)

202.000 0 -375.000

3.187.000

395.000 36.000

2.756.000

(e) Begrote Baten

197.000 0 -358.000

4.985.000

597.000 36.000

4.352.000

(d) Begrote Lasten

-577.000

541.000

2.173.000

1.632.000

197.000 -28.000

1.463.000

(c) Werkelijke Saldo (a-b)

-555.000

2.955.000

388.000 31.000

585.000 3.000 4.587.000

2.536.000

3.999.000

(b) Werkelijke Baten

Smart Governance Overige uitgaven en inkomsten - resultaat kostenplaatsen - renteresultaat Subtotaal mutatie reserves