Concept - Programmabegroting 2024-2027.pdf
Tekst van het document
Activiteiten
Ondersteuning voor de leden voor allerlei toeristische activiteiten op het gebied van regionale marketing en promotie. Bevordering van gastheerschap, een goede infrastructuur qua routes, werken aan onderscheidend profiel, vitaliteit en kwaliteitsverbetering en verdere professionalisering van het aanbod. Daarnaast overkoepelend orgaan, regionale monitoring en sparring partner voor de gemeenten in de Achterhoek op het gebied van toerisme en recreatie.
Deelnemende partijen
•
Aalten
•
Berkelland
•
Bronkhorst
•
Doetinchem
•
Lochem
•
Montferland
•
Oost Gelre
•
Oude IJsselstreek
•
Winterswijk
Bestuurlijk belang
De acht Achterhoekse gemeenten plus Lochem nemen deel in het bestuur. Door formeel een besluit te nemen tot deelneming in de stichting werd een correcte juridische procedure gevolgd, waardoor gemeentelijke vertegenwoordigers niet meer op persoonlijke titel deelnemen.
Ontwikkelingen
In de visie van STAT over de huidige periode staat vermeld dat STAT zich primair bezighoudt met doorontwikkeling van regiomarketing, versterking van de route infrastructuur, het opzetten kennisontwikkelingstraject en grip op Gastheerschap en informatievoorziening in de regio. Er is in onze regio nog steeds voldoende ruimte voor groei, maar het zorgt ook dat we moeten nadenken hoe we die groei zo tot stand kunnen brengen dat ook onze inwoners de voordelen van het toerisme blijven inzien. Achterhoek Toerisme speelt daar een verbindende, faciliterende en stimulerende rol in.
Met STAT worden meerjarige contracten afgesloten. De stichting is afhankelijk van de bijdrage van gemeenten voor de uitvoering van hun activiteiten. Mochten deze inkomsten teruglopen, door bijv. een steeds meer terugtredende overheid die meer aan de markt overlaat, dan loopt de stichting het risico om haar taken voor de gemeenten niet meer te kunnen uitvoeren. Ook spelen de politieke agenda’s van de verschillende gemeenten hierbij een rol. STAT moet van Risico's en getroffen toegevoegde waarde blijven voor alle gemeenten. beheersmaatregelen De gemeente OIJ huurt bij STAT een regio coördinator in die ingezet wordt voor toeristische productontwikkeling en lokale promotie en marketing. De regio coördinator ondersteunt daarbij tevens STROIJ, de toeristische organisatie in Oude IJsselstreek. Mocht STAT dit niet meer kunnen doen, dan heeft dit gevolgen voor deze inhuurstructuur en voor de toeristische organisatie in Oude IJsselstreek.
92
AGEM Relatie met de programma's
1. De gemeente waar het goed wonen is
Doelstelling
De Agem is opgericht door de acht Achterhoekse gemeenten om de energietransitie te versnellen en de Achterhoek energieneutraal te maken. Hiervoor zijn verschillende activiteiten ontwikkeld (zie hieronder). Er wordt een nieuwe visie geschreven.
Activiteiten
Deelnemende partijen
•
Energieloket Achterhoek: alles m.b.t. energiebesparing voor inwoners, van inzicht en advies over energiebesparing, tot informatie over financieringsmogelijkheden.
•
AGE: inkoop gemeentelijke energie.
•
Coöperatie streekenergie; advies en begeleiding lokale energiecoöperaties.
•
Agem Energie Experts; Agem Ontwikkeling (project- en adviesbureau) en Agem levering (levering energie aan klanten).
•
Achterhoekse gemeenten (Winterswijk heeft een aparte positie)
•
Gemeente Doesburg
•
Lokale energiecoöperaties
Bestuurlijk belang
De acht Achterhoekse gemeenten hebben in 2013 de Agem opgericht. De Agem is doorontwikkeld en er is nu een gemeentelijk deel (Energieloket, Anders Omgaan met Energie, AGE) en een niet gemeentelijk deel (streekenergie, Agem Energie Experts; ontwikkeling en levering). De betrokken partijen zitten samen in een federatie "Anders omgaan met energie" . De gemeenten zijn de enige leden van de coöperatie Energieloket Achterhoek, de Stichting Vrijwilligers Anders Omgaan met Energie, en de enigste aandeelhouders van de AGE. We zitten in het bestuur van deze onderdelen van de Agem.
Ontwikkelingen
De Agem is in ontwikkeling, de opsplitsing van het gemeentelijke en niet gemeentelijke deel is voltooid maar op onderdelen zal het nog doorontwikkelen. Zo is de federatie "Anders omgaan met energie" opgericht en schrijft aan een gedeelde visie. Daarnaast moet de stichting " Vrijwilligers Anders Omgaan met Energie” vormgegeven worden.
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
Deelnemingen BNG Activiteiten
De strategische doelstelling van de bank is het behoud van substantiële marktaandelen in Nederlandse publieke en semipublieke domein en het behalen van een redelijk dividend voor de aandeelhouders.
Deelnemende De Staat is houder van 50% procent van de aandelen, de andere 50% is verdeeld onder gemeenten, partijen provincies en hoogheemraadschap. Financieel
Wij bezitten 161.460 aandelen. We begroten voor de 2024-2027 € 400.000.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.
93
Alliander N.V. (Arnhem) Primair doel
Netwerkbedrijf dat verantwoordelijk is voor een groot deel van de energieleidingen in Nederland.
Activiteiten
Kernactiviteit is het aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en elektriciteit.
Deelnemende Provincie Gelderland, Friesland, Noord Holland en de gemeente Amsterdam bezitten 75% van de partijen aandelen. De overige 25% is verdeeld over diverse gemeenten. Financieel
Wij bezitten 580.414 aandelen. We begroten voor 2024-202 € 300.000.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil. Vitens (Utrecht)
Primair doel
Drinkwaterbedrijf dat drinkwater levert aan 5,6 miljoen klanten.
Activiteiten
Verantwoordelijk voor een gezonde en duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur en milieu.
Deelnemende De aandeelhouders bestaan uit provincies en gemeenten. partijen Financieel
Wij bezitten 40.057 aandelen. We begroten voor 2024-2027 geen dividend.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil. STOER B.V.
Primair doel
STOER B.V. is per 1 januari 2021 opgericht door de gemeente Oude IJsselstreek als het participatiebedrijf van de gemeente; een bijzonder bedrijf dat de werkgever is voor inwoners met een dienstverband Beschut werk of een Maatschappelijke baan.
Activiteiten
STOER B.V. geeft namens de gemeente Oude IJsselstreek uitvoering aan het werkgeverschap en detacheert de inwoners met een dienstverband aan een passende werkgever
Deelnemende Gemeente is houder van 100% van de aandelen partijen
Financieel
Gemeente is houder van 100% van de aandelen, De gemeente voert de financiële administratie voor STOER. De kosten die STOER maakt worden hierin separaat geadministreerd en aan STOER doorbelast. Voor de werkzaamheden die STOER uitvoert ontvangt zij jaarlijks een vergoeding van de gemeente, gelijk aan de werkelijke kosten. Deze werkwijze leidt ertoe dat de totale baten en lasten van STOER tevens in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen. Een verzoek tot het aanmerken van een fiscale eenheid voor de BTW tussen de gemeente en STOER is in behandeling bij de Belastingdienst. Het bij oprichting geplaatste kapitaal bedraagt € 10.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder; de burgemeester is vertegenwoordiger van de gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen. De kans hierop schatten wij in op nihil.
94
Financieel overzicht Verbonden partij
Bijdrage 2024
(x 1.000) Regio Achterhoek GGD Noord en Oost Gelderland
Eigen vermogen 1-1-2024
287
Vreemd vermogen
31-12-2024
6.726
1-1-2024
7.150
20.136
31-12-2024 15.408
823
2.912
2.656
9.902
8.181
VNOG
2.386
15.524
17.183
38.214
35.715
ODA
853
416
0
1.656
2.744
Stadsbank ON
340
971
1.349
14.534
15.199
Erfgoedcentrum AL
208
193
106
662
600
Stichting Achterhoek Toerisme
69
0
0
1.859
1.874
Totaal
95
4.966
Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen (belastingen, leges en rechten) zijn, na de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Deze heffingen zijn de enige inkomstenbronnen waarop de gemeenteraad invloed kan uitoefenen. Vooral voor de zuivere belastingen, dit zijn de heffingen waar geen direct aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat, is er geen maximum bedrag of opbrengst aangegeven. Voor leges en andere betalingen voor overheidsdiensten is bepaald dat geen winst mag worden gemaakt. De opbrengst van de heffing mag in totaliteit niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente moet maken om de diensten te verlenen. De opbrengsten van de gemeentelijke heffingen zijn geraamd onder de verschillende producten. Een overzicht van de inkomstenbronnen van de gemeente is in bijlage E terug te vinden.
Beleid Het (meerjaren)beleid voor de lokale belastingen is opgenomen in de door de gemeenteraad vastgestelde verordeningen. Om een beter overzicht te krijgen in de actuele verordeningen stellen we jaarlijks een nieuwe verordening vast voor iedere belasting cq heffing. Uitgangspunten voor onze leges, heffingen en tarieven Voor de leges, heffingen en tarieven hanteren we de volgende uitgangspunten: • Voor 2024 stijgt de opbrengst OZB met 1,5% exclusief het areaal; • De rioolheffing is maximaal 100% kostendekkend. Voor 2024 hanteren we € 950.000 (incl. bedrijfsopbrengsten) meer aan opbrengsten dan in 2023; • De hoogte van de afvalstoffenheffing is afhankelijk van het tarief voor één of meerpersoonshuishoudens en het aantal ledigingen per jaar; • Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten zijn maximaal 100% kostendekkend; • De overige heffingen stijgen jaarlijks trendmatig met een indexering van 3%, met uitzondering van de reclamebelasting en lijkbezorgingsrechten; • Leges en rechten zijn maximaal 100% kostendekkend. Belasting / heffing
Omschrijving
Marktgelden
Heffen we voor innemen standplaatsen op warenmarkt Silvolde, Terborg, Ulft, Gendringen en Varsseveld.
Precariobelasting
Heffen we voor het verlenen van een standplaats op gemeentegrond
Lijkbezorgingsrechten
Heffen we voor gebruik algemene begraafplaatsen Varsseveld en Terborg. Eventuele overschotten of tekorten verrekenen we conform besluit met de reserve.
Leges
Dit zijn diverse gemeentelijke leges (bouwvergunning, uittreksels etc.
Toeristenbelasting
Belastingheffing van personen die niet in de basisregistratie personen zijn opgenomen, maar die tegen betaling/vergoeding wel verblijf houden door overnachtingen in bijv. hotels, pensions, vakantieonderkomens, mobiele kampeermiddelen.
OZB niet - woningen
Heffen we van zowel eigenaren als gebruikers van niet-woningen.
96
Woonlasten
Dit zijn de onroerendezaakbelastingen zakelijk recht woningen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen. De opbrengsten OZB-woningen zijn conform besluit dit jaar gedaald. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing hanteren we een kostendekkend tarief.
Reinigingsrecht voor bedrijven en instellingen die geringe (passend in de normale containers) Reinigingsrechten hoeveelheden afval aanbieden. Deze bedrijven hebben de gemeente verzocht dit afval tijdens normale inzamelingsactiviteiten mee te willen nemen. Belasting voor openbare aankondigingen in het centrum van Varsseveld, Terborg en Ulft en het bedrijventerrein Akkermansweide in Terborg, Bedrijventerreinen in Varsseveld en bedrijfsterrein de Reclamebelasting Rieze in Ulft. Wij innen deze belasting in feite als tussenpersoon. De inkomsten verrekenen we met door de gemeente gemaakte kosten. Het restant betalen we rechtstreeks door aan initiatiefnemers. Per saldo is dit dus budgettair neutraal.
Tarieven diverse heffingen
2022
2023
2024
Eigenaren van woningen, in % van de waarde
0,13552%
0,11952%
n.n.b.
Gebruikers van niet-woningen, in % van de waarde
0,15134%
0,14343%
n.n.b.
Eigenaren van niet-woningen, in % van de waarde
0,17863%
0,17100%
n.n.b.
Meerpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer
219,48
240,00
Meerpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer
315,48
343,80
Eénpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer
164,04
180,00
Eénpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer
260,04
283,80
Extra grote grijze container
315,48
343,80
Onroerende-zaakbelastingen
Afvalstoffenheffing
Meerpersoonshuishoudens vast tarief
220,80
Eénpersoonshuishoudens vast tarief
170,40
Per lediging grote container rest afval
14,75
Per lediging kleine container rest afval
8,50
Per storting ondergrondse container
2,50
Reinigingsrechten Standaard containerset met kleine grijze container
179,28
196,00
Standaard containerset met een grote grijze container
237,96
260,00
Vast tarief
220,80
Per lediging grote container rest afval
14,75
Per lediging kleine container rest afval
8,50
Rioolheffing Per aansluiting
231,00
241,00
294,00
Toeristenbelasting Per overnachting 1,37 1,41 * De tarieven voor de OZB zijn nog niet bekend. De oorzaak hiervoor is dat we voor het belastingjaar 2024 nog niet beschikken over de juiste WOZ waarden. De berekening van de OZB tarieven vinden hierdoor pas in het 4e kwartaal plaats.
97
1,45
Woonlasten Opbrengsten Woonlasten (x1.000)
2021 (werkelijk)
2022 (begroot)
2023 (begroot)
2024 (begroot)
Afvalstoffenheffing
3.552
3.547
3.886
4.295
Rioolheffing
3.948
3.910
4.084
4.982
OZB woningen
6.166
6.197
6.247
6.341
Totaal
13.666
13.654
14.217
15.618
Ten opzichte van 2023 stijgen de totale woonlasten met 9,8%, exclusief areaaluitbreiding.
Lokale lastendruk/ontwikkeling van de woonlasten Om een indruk te hebben wat de “lokale lastendruk” is, berekenen we wat huishoudens aan belasting moeten betalen. Daarbij gaan we uit van de voor huishoudens gebruikelijke heffingen. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) stelt jaarlijks een atlas van de lokale lasten op. De tabel hieronder geeft de berekende belastingdruk voor Oude IJsselstreek in 2024. Het bedrag van de bruto woonlasten is opgebouwd uit de onroerendezaakbelasting, waarbij wordt uitgegaan van de gemiddelde woningwaarde (zowel landelijk als provinciaal als voor Oude IJsselstreek), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Uitgangspunten voor vergelijking van de belastingdruk oud en nieuw: • de waarde van een woning is gemiddeld € 313.000 (2022 € 271.000) • één- en meerpersoonshuishoudens. De gemiddelde belastingdruk voor een eigenaar/bewoner in 2023 en 2024 ziet er in Oude IJsselstreek dan als volgt uit:
Jaar
Soort huishouden
OZB
Afval
Riool
Totaal
2023
Eenpersoonshuishouden met kleine grijze container
347
180,00
241
769,00
2023
Meerpersoonshuishouden met kleine grijze container
347
238,80
241
826,80
2023
Eenpersoonshuishouden met grote grijze container
347
283,80
241
871,80
2023
Meerpersoonshuishouden met grote grijze container
347
343,80
241
931,80
2024*
Eenpersoonshuishouden met kleine grijze container
352
217,15
294
863,15
2024*
Meerpersoonshuishouden met kleine grijze container
352
267,55
294
913,55
2024*
Eenpersoonshuishouden met grote grijze container
352
251,52
294
897,52
2024*
Meerpersoonshuishouden met grote grijze container
352
301,92
294
947,92
2024**
Eenpersoonshuishouden met ondergrondse container
352
212,90
294
858,90
2024**
Meerpersoonshuishouden met ondergrondse container
352
263,30
294
909,30
Uitgangspunten zijn: * 5,5 ledigingen per jaar voor de rest (grijze) container ** 17 inworpen afvalzak in de ondergrondse containerbak
98
De afvalstoffenheffing en de rioolheffing stijgen; de ozb stijgt ook ten opzichte van 2023, waarmee de totale lastendruk in 2024 gemiddeld stijgt met 9,8% per jaar (± € 85,-) voor huishoudens met een eigen woning. De stijging van de woonlasten worden voornamelijk veroorzaakt door de kostenstijgingen binnen afval en riolering. De afvalstoffenheffing stijgt in 2024 voor huishoudens. De marktprijzen op verwerking van afval fluctueren sterk. De extra kosten worden voornamelijk veroorzaakt door de prijsindexatie en de overgang naar een nieuw VANG beleid. De Afvalstoffenheffing zou echter nog sterker zijn gestegen, als het afval minder goed gescheiden wordt. Minder restafval heeft een positief effect op de afvalbegroting. Binnen de riolering is de stijging van de rente van invloed op het tarief. Daarnaast is ook het effect van het nieuwe WRP meegenomen. Regionaal vergelijk Coelo 2023 Uitgaande van gemiddelde waarden van woningen en van een meerpersoonshuishouden liggen de gemiddelde woonlasten in 2023 in Gelderland op € 940 , landelijk op € 944 en regionaal (Achterhoek) op € 894. De lasten in Oude IJsselstreek waren gemiddeld € 913. Gemiddeld genomen is de lastendruk in 2023 in de Achterhoek met 0,79% gestegen t.o.v. 2022
Opbrengsten Opbrengsten belastingen/heffingen (x 1.000)
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Algemene dekkingsmiddelen Woonlasten (OZB eigenaren woningen + afvalstoffenheffing + rioolrechten)
13.666
14.217
15.618
Precariobelasting
11
6
7
Toeristenbelasting
164
160
165
1.161
799
1.293
Lijkbezorgingrechten
187
125
125
Marktgelden
21
20
20
OZB niet-woningen
2.622
2.686
2.791
Reinigingsrechten
30
35
35
Rioolrecht bedrijven
220
220
272
Tariefsgebonden heffingen Leges
Reclamebelasting
153
150
150
Totaal opbrengsten
18.235
18.418
20.476
99
Lasten- en batenoverzicht van de kostendekkende tarieven Hieronder hebben we inzichtelijk gemaakt, hoe bij de berekening van de tarieven wordt bewerkstelligd, dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. Dit hebben we gedaan voor de tarieven van belastingen die ten hoogste kostendekkend mogen zijn. Afvalstoffenheffing + reinigingsrecht Kosten Afval
Lijkbezorgingsrechten 4.122
Kosten begraafplaatsen
Opbrengsten afval excl. heffingen
739 Opbrengsten begraafplaatsen
Heffing bij bedrijven (Reinigingsrecht)
35 Netto kosten Begraafplaatsen
1 57
Netto kosten Afval
3.348
Overhead + salaris
468
Rente
BTW
425
Onttrekking reserve
Rente
54
Overige toerekening begraafplaatsen
148
Overige toerekening afval
947
Totale kosten
205
Totale kosten
Overhead + salaris
58
4.295
4.295 Dekking
Dekking
100%
Rioolheffing
33
125 61%
Algemene dienstverlening 3.224
Opbrengsten Riolering excl. heffingen
Kosten algemene dienstverlening
400
3 Overige opbrengsten
Heffing bij bedrijven Netto kosten Riolering
1
Opbrengst heffingen
Opbrengst heffingen
Kosten Riolering
180
272 Netto kosten algemene dienstverlening 3.155
0 400
Overhead + salaris
480
Overhead + salaris
520
Overige toerekening algemene dienstverlening
480
BTW
475
Totale kosten
880
Rente
1.034
Onttrekking voorziening
Opbrengst heffingen
Overige toerekening riolering
1.933
Totale kosten
4.982
Opbrengst heffingen
4.982
Dekking
100%
Omgevingsvergunning bouwen Kosten omgevingsvergunning bouwen
801
96 Dekking
91%
Markten 30
Overige opbrengsten
Kosten markten
21
0 Overige opbrengsten
0
Netto kosten Omgevingsvergunning bouwen
30
Netto kosten markten
21
Overhead + salaris
645
Overhead + salaris
19
Overige toerekening omgevingsvergunning
645
Overige toerekening markten
19
Totale kosten
675
Totale kosten
40
Opbrengst heffingen
361 Opbrengst heffingen
Dekking
53% Dekking
100
20 50%