Concept - Programmabegroting 2024-2027.pdf
Tekst van het document
56
* 4.2 Aanpak ondermijning Doelomschrijving Ondermijning gaat over de vermenging van de onder- en bovenwereld. We willen hier als gemeente weerbaar tegen zijn. De gemeente wordt door de aanpak van ondermijning onaantrekkelijker voor criminele activiteiten. Termijn
Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
-
Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
1.2 Openbare orde en veiligheid
Context Ondermijnende criminaliteit kent veel verschillende uitingsvormen die de veiligheid, leefbaarheid, economie en onze democratie kunnen aantasten. Dit is ook de reden geweest om ondermijning op te nemen als prioriteit in het veiligheidsbeleid, vastgesteld door de raad. De gemeente staat voor een krachtige aanpak van ondermijning en ondermijnende criminaliteit. Om dit te bereiken werken we aan een sterke informatiepositie, integrale samenwerking en aan verstoring en voorkoming van georganiseerde criminaliteit. Door de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit te prioriteren, behouden we een brede scope. Dit biedt de mogelijkheid om in te kunnen spelen op bijvoorbeeld actualiteiten en/of trends die voor onze gemeente belangrijk zijn en waar we accenten op willen leggen. Uitvoering 2024 •
We sluiten aan bij de veiligheidsmonitor, in samenspraak met heel Achterhoek-West en -Oost.
•
Investeren in het creëren van weerbaarheid op verschillende niveaus, zowel bij gemeente als bij inwoners, ondernemers en ketenpartners.
•
We voeren in samenwerking met onze partners meer integrale controles uit om beter zicht te krijgen op criminele samenwerkingsverbanden en deze te verstoren.
•
Actief gebruik maken van de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan, waaronder de Wet Bibob.
•
We intensiveren de samenwerking met onze netwerkpartners, zowel publiek als privaat.
•
Continuering van het Lokaal Ondermijningsoverleg. Hier versterken we onze informatiepositie door interne en externe informatie, binnen de wettelijke mogelijkheden, bij elkaar te brengen.
•
We investeren in het meldpunt Meld Misdaad Anoniem waar alle verdachte signalen van inwoners en ondernemers gemeld kunnen worden.
•
We denken mee over beleid omtrent arbeidsuitbuiting en gaan aan de slag met het beleid op mensenhandel.
•
Werken in het Keurmerk Veilig Buitengebied samen met private partijen aan het voorkomen van criminele activiteiten in het buitengebied.
Monitoring Het uitvoeren van de veiligheidsmonitor zal herhaaldelijk terugkomen. Deze cijfers zullen inzicht geven in waar we stonden en waar we staan op het gebied van ondermijning. Daarnaast geven de integrale controles ons een beeld van hoe het staat met ondermijning binnen onze gemeente. Door het organiseren van bijeenkomsten met belanghebbenden over het thema ondermijning, krijgen we inzicht of het fenomeen ondermijning helder is en of bekend is hoe met signalen van ondermijning om te gaan.
57
Wat kost het?
Beleidsmatige ontwikkelingen.
Autonome ontwikkelingen. Lasten au to n o o m MJOP onderhoud
Rijbewijzen en reisdocumenten Juridische proceskosten WOZ bezwaren
58
afwi j ki n g 15.547
to el i ch ti n g V De totale bijstelling van de meerjarenonderhoudsplanning accommodaties resulteert in een lagere onttrekking. Alle budgettaire aanpassingen binnen het MJOP verlopen via de reserve (programma 5) en geven in totaliteit geen saldo voor de begroting. Voor programma 4 gaat het om de brandweergarages. 11.000 N Afdracht rijksleges van de rijbewijzen en reisdocumenten. 75.378 N De juridische kosten nav de WOZ bezwaren en beroepen (proceskosten) zijn al enkele jaren fors hoog. De komende 2 jaar hebben wij nog zeker met de huidige wetgeving te maken en het is alleen te hopen dat de wetgeving nadien zodanig wordt aangepast dat het voor de No Cure - No Pay bureaus niet meer aantrekkelijk is om namens de inwoners bezwaarschriften in te dienen. Als gemeente Oude IJsselstreek zetten we regelmatig communicatie in om inwoners bewust te laten worden van de hoge kosten als een bezwaarschrift via een No Cure - No Pay bureau wordt gedaan.
Abonnementskosten SMQ Bijdrage VNOG (Veiligheidsregio) Wet Goed Verhuurderschap Bijdrage ODA (Omgevingsdienst) Indexering diverse budgetten
Kapitaallasten
20.000 V Voordeel vanwege wegvallen SMQ abonnement. 119.000 N Bijdrage gemeente Oude Ijsselstreek op basis van de begroting VNOG 20242027. De stijging zit hem vooral in de stijgende lonen en prijzen. 31.556 N Kosten voor uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap. Dit bedrag wordt via de Algemene Uitkering van het Rijk ontvangen. 90.000 N Bijdrage gemeente Oude Ijsselstreek op basis van de begroting ODA 20242027. De stijging zit hem vooral in de stijgende lonen en prijzen. 32.894 N Loon en prijsindexatie diverse budgetten. In programma 4 gaat het voornamelijk om budgetten op het gebied van Veiligheid, Verkiezingen en dienstverlenende producten als Reisdocumenten. 15.629 N Verwerking van de kapitaallasten. De nieuwe investeringen zijn hierin meegenomen net als de rente-ontwikkeling. 339.910 N
Wat zijn onze reguliere taken in dit programma.
59
Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead
Inleiding We streven naar een goede bedrijfsvoering die voldoende bijdraagt aan de realisatie van de doelen en ambities van de programma’s en ook de verwachtingen van onze inwoners stellen eisen aan de bedrijfsvoering. De expertise van de teams van financiën, P&O, informatisering, DIV, belastingen, inkoop, facilitair en gebouwen en communicatie ondersteunen de uitvoering van de beleidsmatige primaire processen en de ondersteunende secundaire processen. Dit doen zijn door hun kader stellende, adviserende en uitvoerende rol op een goede manier op te pakken en daar inkleuring aan te geven. En werken daarbij nauw samen met de andere eenheden en teams. De bedrijfsvoering is verantwoordelijk voor het beheer van de financiële middelen, waaronder de begrotingsplanning, financiële rapportages, controle en auditing. Verder houden we aandacht voor inclusief werkgeverschap, participatie en de invoering van de verschillende fases van de Wet open Overheid. We gaan het data gedreven werken als een nog vanzelfsprekender manier van werken verder ontwikkelen en zorgen dat de informatievoorziening op orde is. We deden door de coronacrisis ervaringen op in digitaal werken en werken op andere werkplekken dan het kantoor. We zetten deze koers van het hybride werken door en we doen onderzoek naar onze huisvestingsbehoefte door verschillende scenario’s onderbouwd in beeld te brengen.
De concernstaf is de verbindende schakel tussen het gemeentebestuur en de eenheden van de organisatie en bevorderen de samenwerking. Zij ondersteunen het bestuur bij de ontwikkeling van strategische doelstellingen en monitoren de voortgang en de kwaliteit. Verder onderhoudt ze de relaties met andere stakeholders en kan bij crisis of een noodsituatie expertise en coördinatie geboden worden om snel en effectief te reageren. De concernstaf geeft ondersteuning aan het gemeentebestuur waaronder agendabeheer en advies. De Interne Beheersing zal planmatig worden aangepakt, het procesmatig werken versterkt door het beeld brengen van de belangrijkste bedrijfsprocessen in relatie tot de financiële rechtmatigheid. De informatiebeveiliging en privacy blijft een belangrijk aandachtspunt.
60
Wat geven we eraan uit? In totaal geven we binnen programma 5 bedrijfsvoering ongeveer € 18 miljoen uit. In onderstaand overzicht is zichtbaar waar het geld naar toe gaat. Zoals te zien, gaat het grootste deel naar de overhead. Dit wordt onder het kopje ‘toelichting overhead’, aan het eind van dit hoofdstuk, verder uitgewerkt.
Doelen en acties * 5.1 We zijn een inclusieve werkgever Doelomschrijving We streven naar inclusie en willen een afspiegeling zijn van de diversiteit in onze gemeenschap. Wij willen dat iedereen mee kan doen, ongeacht sekse, leeftijd, afkomst of beperking. Daarom bieden wij aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de kans om deze afstand te verkleinen en zorgen we dat iedere medewerker zichzelf kan zijn, erbij hoort en dat ook zo voelt. Termijn
Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
-
Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
61
0.4 Overhead
Context Uitvoering 2024 We zetten onze personeelsinstrumenten (werving en selectie, gesprekscyclus, opleiden en ontwikkeling, personeelshandboek) in om te komen tot een personeelsbestand waarin iedereen zich gewaardeerd en gerespecteerd voelt. We brengen het kennisniveau rondom wet- en regelgeving van inclusief werkgeverschap binnen de teams P&O en management omhoog. We benoemen een verantwoordelijke voor de contacten met het Werkgeversservicepunt. We bieden werkplekken/werkervaringsplaatsen aan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We gebruiken daarbij ook de korte lijnen met STOER. We faciliteren enkele inclusieve werkplekken binnen de eigen organisatie en de daarbij horende buddy’s. Monitoring We houden tweemaal per jaar een onderzoek onder onze collega's met de volgende twee vragen: •
Wat maakt dat je je thuis voelt bij onze organisatie?
•
Wat is nodig om je nog meer thuis te voelen bij onze organisatie?
De werkgroep Inclusief werkgeverschap/GENDERingen deelt de belangrijkste resultaten met het CMT en komt met een aantal aanbevelingen. We meten de verhouding man/vrouw op het niveau van eenheidsmanagers, leiders en binnen onze teams en streven naar een gelijke verdeling. We meten de aantallen werkplekken/werkervaringsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We meten hoe wij ons verhouden tot de banenafspraak. We vragen de vertrouwenspersoon om eenmaal per jaar een verslag uit te brengen met bevindingen over psychische incidenten en de mentale veiligheid van de medewerkers.
* 5.2 Vergroten(cyber-)bewustzijn en weerbaarheid van inwoners,organisatie en de gemeente Doelomschrijving We voorkomen en beperken schade door onder meer de impact van verstoring van onze voorzieningen tijdig in beeld te hebben. Daarom maken we onze collega’s, inwoners en organisaties bewuster van (cyber-)risico’s en vergroten we de (digitale) weerbaarheid aan de hand van standaarden. Daarnaast hebben we een beeld van het gedrag en cultuur waarmee we de weerbaarheid kunnen vergroten en kunnen voorbereiden op crisissituaties. Termijn
Kort
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
0.4 Overhead
Context De samenleving verandert gestaag naar een steeds meer digitaal-afhankelijke samenleving. Leven zonder smartphone is voor veel mensen ondenkbaar. Ook delen mensen steeds meer informatie over hun persoonlijke leven met verschillende partijen en wordt verwacht dat inwoners digitaal zaken doen met de overheid. Als deze diensten niet goed beveiligd zijn of niet beschikbaar zijn geworden door interne of externe factoren, zorgt dit voor lastige situaties voor de samenleving en voor de gemeente. Veel situaties kunnen voorkomen worden door bewust te zijn van de omgeving en te luisteren naar het onderbuikgevoel.
62
Binnen de gemeente kunnen we afspraken maken over hoe we werken en voldoen aan standaarden en aan weten regelgeving. Als het dan toch misgaat, zorgen we er gezamenlijk voor dat we voorbereid zijn en weten welke stappen we moeten nemen om (zo goed als mogelijk) terug te keren naar het “normaal”. Weerbaarheid en bewustzijn van inwoners en organisaties is één van de speerpunten uit het Integraal Veiligheidsbeleid. De weerbaarheid en bewustzijn van de gemeentelijke organisatie is onderdeel van het informatieveiligheids- en privacybeleid. Uitvoering 2024 Voor 2024 zetten we verschillende activiteiten uit: 1.
We voeren twee grotere programma’s uit voor onze inwoners en organisatie;
2.
Voor de gemeentelijk organisatie creëren we een doorlopend leerprogramma;
3.
We voeren een extra programma uit met een kennistest, een mystery guest en een escaperoom;
4.
We creëren een volledig eenheid overstijgend bedrijfscontinuïteitsplan. Het plan wordt getrapt opgebouwd. Eerst met management en bestuur en vervolgens wordt het plan gespecificeerd richting uitvoeringsplannen;
5.
We maken een dashboard, waarin we op organisatieniveau weergeven aan welke eisen van de BIO (Baseline Informatieveiligheid Overheid) wij wel en niet voldoen. Eind 2024 beoordelen we of we dit kunnen uitsplitsen naar de verschillende eenheden.
Monitoring 1.
Er zijn twee bewustzijnsprogramma’s uitgevoerd voor inwoners en organisaties.
2.
Er is een doorlopend leerprogramma voor de gemeentelijke organisatie opgezet.
3.
We hebben een extra programma voor bewustzijn uitgevoerd voor de gehele gemeentelijke organisatie (inclusief de raad) met een kennistest, mystery guest en een escaperoom.
4.
We hebben een eenheid overstijgend bedrijfscontinuïteitsplan.
5.
Er is een dashboard waarin de voortgang op de BIO inzichtelijk is.
6.
We maken een plan van aanpak om in 2024 en verder de eenheidsmanagers deze dashboards te (laten) vullen.
* 5.3 Een betrouwbare gemeente Doelomschrijving •
De inwoner beoordeelt de communicatie als betrouwbaar, transparant en duidelijk.
•
Door de communicatie voelt de inwoner zich meer betrokken bij de opgaven waar we als gemeente en samenleving voor staan
•
Door de inclusieve communicatie voorkomen we ongelijkheid in de bereikbaarheid van diensten
•
Door inwoners meer te betrekken en meer samen te werken worden plannen en beleid beter
Termijn
Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
-
Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
63
0.4 Overhead
Context In heel Nederland staat de betrouwbaarheid van de overheid onder druk. Dit werkt door op lokaal niveau. We willen een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, ondernemers, organisaties en partners. We laten inwoners weten wat de gemeente doet, waarom de gemeente dat doet en wat dat voor hen betekent. We bouwen aan dit vertrouwen door uit te leggen wat we doen en waarom we dingen doen en door inwoners eerlijke, duidelijke en transparantie informatie aan te bieden over besluiten en plannen. Hoewel we beseffen dat met participatie en communicatie alleen, het vertrouwen niet zal veranderen, kan het wel bijdragen aan een ander en eerlijker beeld van de gemeente en wederzijds begrip. We willen actief te laten zien hoe goede samenwerking verloopt, door te luisteren naar ideeën. Communicatie en participatie helpen om de maatschappelijke impact van beleid en projecten in beeld te brengen en om het geluid van de samenleving naar de organisatie te brengen. We zenden minder én gaan meer de dialoog aan. We betrekken de samenleving bij onze opgaven, zodat we ons beleid daar beter op af kunnen stemmen. Aan de inwoners laten we zien hoe hun inzichten zijn verwerkt. Uitvoering 2024 •
De gemeente informeert betrokkenen actief en persoonlijk over (lopende) projecten. We gebruiken een mix aan communicatiemiddelen en gaan naar de inwoners toe.
•
De gemeente schrijft in heldere en begrijpelijke taal (zoveel mogelijk in B1): we vragen de meeleesgroep van onbeperkt meedoen teksten te beoordelen.
•
Het merkconcept ‘Oude IJsselstreek maakt sterk’ bouwen we verder uit en zetten het campagnematig in.
•
We schenken actief aandacht aan positieve berichten zoals successen en mijlpalen
•
We bouwen onze community (online platform), met inmiddels 982 deelnemers, verder uit
•
We geven initiatiefnemers (gemeente of extern) advies voor een aanpak van participatie en bieden waar nodig ondersteuning.
•
We leren medewerkers om vroegtijdig een participatie aanpak vorm te geven
•
We geven de jongerenraad en kinderraad een stem in plannen en projecten en onderwerpen die zij belangrijk vinden
•
We starten met een ‘newsroom; hiermee halen we actief op wat er buiten leeft, delen dit intern en gebruiken deze informatie in de communicatie
•
We helpen medewerkers pro-actief, om te groeien naar een meer communicatieve organisatie.
Monitoring •
In college/raadsvoorstellen of startnotities staat een communicatie en/of participatie aanpak
•
Merkconcept is zichtbaar in verschillende uitingen
•
Toename inzet leesgroep onbeperkt meedoen
•
Inzet panel ‘Oude IJsselstreek spreekt’
•
Concrete bijeenkomsten en communicatie-uitingen (online en offline) en terugkoppeling van bijeenkomsten
•
Online community (onzeoudeijsselstreek.nl): o
toename aantal deelnemers
o
zichtbare terugkoppeling op het platform over wat met ideeën van inwoners is gedaan
* 5.4 Versterken interne beheersing Doelomschrijving Doelstellingen van de organisatie zijn duidelijk en de (processen in de) organisatie is goed ingericht om die doelen te realiseren. Bijsturen is mogelijk doordat er sprake is van betrouwbare (management)informatie waarin de voortgang van de doelen wordt gemonitord. Dit alles met inachtneming van wet- en regelgeving.
64
Termijn
Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
Dit raakt alle andere doelen
Portefeuillehouder(s) Marco Bennink, Otwin van Dijk Taakveld
0.4 Overhead
Context Als overheidsorganisatie ligt voor ons de focus vooral op het creëren van “publieke waarde”. Daarvoor is het allereerst van belang dat we zo duidelijk mogelijk omschrijven welke maatschappelijke effecten we nastreven en hoe we die trachten te bereiken. Dit concreter maken van onze doelstellingen wordt ook aanbevolen vanuit zowel auditcommissie als de rekenkamer. Vervolgens is het van belang dat onze (gemeentebrede) processen bijdragen aan het behalen van die doelstellingen. Hoe meer inzicht we hebben in “hoe” we dingen doen (dagelijkse werkzaamheden) en “wat” het oplevert (resultaten), hoe beter we kunnen (bij)sturen als we onze doelen niet dreigen te halen. En als bijsturen niet kan, hoe eerder we mogelijke afwijkingen kunnen melden, zodat de voorspelbaarheid toeneemt. Het geeft ons tevens de mogelijkheid om tussentijds beslissingen te nemen, bijvoorbeeld in het anders toewijzen van middelen, waardoor de kans op het alsnog halen van het doel toeneemt. Mede op aangeven van de accountant is het noodzakelijk om duidelijker in beeld te hebben hoe belangrijke processen verlopen, welke risico’s we daarin zien en of welke maatregelen we hebben getroffen om die risico’s te beheersen. De nieuwe verplichte rechtmatigheidsverklaring maakt dit des te relevanter. Uitvoering 2024 •
We gebruiken de SDG’s als kapstok voor het beter structureren en concreter maken van onze doelstellingen. De SDG’s worden hiertoe omgezet in lokale doelen.
•
Naast bestuurlijk relevante doelstellingen formuleren we tevens (interne) doelstellingen op de belangrijkste overige taken die we als gemeente uitvoeren.
•
We brengen de belangrijkste financiële processen in beeld, inventariseren welke risico’s we hierin lopen en toetsen of we voldoende maatregelen hebben getroffen om die te beheersen. Daarbij is specifiek aandacht voor de financiële rechtmatigheidsvereisten.
•
We versterken de management- en bestuurlijke informatiecyclus door verbeterde rapportages. We ontwikkelen en implementeren een bijpassend sturingsinstrumentarium om tijdig te kunnen bijsturen.
•
We zijn in staan een rechtmatigheidsverklaring af te geven en streven daarbij naar een goedkeurend oordeel
•
We verantwoorden ons over informatiebeveiliging en kwaliteit middels de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA)
•
We houden ons aan de wettelijke plicht van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Deze regelgeving is vergelijkbaar met ISO 27001/2 en aanvullend aan de AVG. Hiervoor hebben we in 2023 een plan van aanpak met prioritering voorbereid waarin alle gestelde (nieuwe) eisen zijn opgenomen voor 2024.
Monitoring
65
•
Alle 17 SDG’s zijn, in samenspraak met de raad, omgezet naar lokale doelen.
•
De belangrijkste taken zijn op dezelfde manier uitgewerkt als de speerpunten in deze begroting.
•
De belangrijkste bedrijfsprocessen vanuit het oogpunt van de accountant en de financiële rechtmatigheid zijn in beeld gebracht.
Met college, auditcommissie en raad wordt afgestemd of de stappen die we zetten aansluiten op de bestuurlijke wensen. In de ambtelijke organisatie vinden evaluaties plaats of de veranderende aanpak betere sturing mogelijk maakt en we zien daarop toe. Zowel intern als met de accountant wordt de voortgang van de stappen rond procesverbetering, risico-inventarisatie en rechtmatigheidsaanpak periodiek besproken. Uit de bevindingen van zowel onze eigen interne controle als de accountant blijkt de voortgang op dit onderwerp.
* 5.5 Datagedreven werken om beter onderbouwd keuzes te maken Doelomschrijving Datagedreven werken is onderdeel van het normale (werk)proces als dit meerwaarde heeft. Hierdoor hebben we een completer beeld van de situatie en kunnen we beter onderbouwd keuzes maken. Termijn
Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
0.4 Overhead
Context Als gemeente willen we sturen op effectief en efficiënt beleid. We maken keuzes onderbouwd met informatie en monitoren of ons beleid de gewenste effecten heeft. Hiervoor hebben we kwalitatief goede informatie nodig. Veel van deze informatie hebben wij al. We rapporteren naar mede overheden en in onze (digitale) systemen zit ontzettend veel informatie. Op een goede manier met deze informatie omgaan vraagt een andere manier van werken: datagedreven werken. We maken dit onderdeel van onze normale (werk)processen, zodat we dit kunnen gebruiken bij het maken en monitoren van beleid. Daarbij houden we ook rekening met de ethische vraagstukken die dit met zich meebrengt. Zo waken we onder andere voor etnisch profileren of privacy schendingen. Dit doen we niet alleen. We trekken hierin op met andere gemeentes en werken intensief samen met ons regionale Datalab GO. Uitvoering 2024 In 2023 is een programmaplan opgesteld. Hierin staan acties beschreven voor: •
Het meenemen van collega’s door het overbrengen van het nut en de noodzaak van datagedreven werken
•
Het op orde brengen en beheren van de digitale infrastructuur
•
Het faciliteren van de beleidsmakers- en uitvoerders om meer datagedreven te kunnen werken.
•
Het oefenen met datagedreven werken in pilots, te beginnen met één pilot in het sociaal domein en één pilot in het fysiek domein.
•
In 2024 maken we een start met het uitvoeren van de eerste acties uit dit plan. De invoering van datagedreven werken in de organisatie zal geleidelijk zijn en naar verwachting enkele jaren duren.
Monitoring We hebben ons doel bereikt als datagedreven werken in elk team een plek heeft gekregen in de (werk)processen. In elk team is nagedacht waar datagedreven werken een meerwaarde heeft en op die plekken is het geïntegreerd in de werkwijze. Concreet houdt dit in:
66
•
In het bestuurlijk proces zien we dat datagedreven werken een rol heeft gekregen in de beleidsvoorstellen die naar college en raad worden gestuurd.
•
In het uitvoerend proces wordt gewerkt met monitors en/of dashboards om de effecten van dat wat wordt uitgevoerd te meten.
* 5.6 Een toekomstbestendig en toegankelijk gemeentehuis Doelomschrijving We willen ons gemeentehuis toekomstbestendig maken en brengen naar de huidige eisen, zodat het gemeentehuis toegankelijk blijft voor onze inwoners en we hen optimaal kunnen blijven bedienen. Daarnaast is het gemeentehuis een werkomgeving die ondersteunend is aan ons werk zodat we ons werk op diverse manieren kunnen uitvoeren; faciliterend aan een hybride en vitale werkstijl. Termijn
Middellang
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
0.4 Overhead
Context In het Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) wordt bijgehouden wanneer welk onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed plaats moet vinden en wat de geraamde kosten hiervan zullen zijn. Dit plan wordt opgesteld en bijgehouden door accommodatiebeheer. Uit dit plan blijkt dat het gemeentehuis dermate is verouderd dat in de komende jaren forse investeringen aan zowel het gebouw als de installaties.nodig zijn om de kunnen voldoen aan de huidige eisen. Tezamen met de consequenties van het hybride werken (denk aan behoefte aan minder vierkante meters werkplek en een ander gebruik van de vierkante meters), de digitalisering van onze dienstverlening, de verduurzamingsopgave en de vraag wat voor een werkgever we willen zijn vraagt dit om een herbezinning op én onderzoek naar de opties voor de toekomstbestendigheid van ons gemeentehuis. Uitvoering 2024 In 2023 wordt een onderzoek uitgevoerd met als eindresultaat (een) financieel onderbouwd(e), uitgewerkt(e) scenario(‘s) waaraan we verdere uitwerking kunnen geven en uiteindelijk over kunnen gaan tot de realisatie van een toekomstbestendig gemeentehuis. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zal begin 2024 een scenario worden gekozen. Het gekozen scenario zal in 2024 verder worden uitgewerkt. Denk hierbij aan het opstellen van een Programma van Eisen en het maken van een ontwerp.
In het Programma van Eisen zal op zijn minst naar voren moeten komen dat we onze inwoners optimaal blijven bedienen en onze medewerkers vitaal willen houden. De verwachting is dat voor de fase van scenario-uitwerking een aanbestedingstraject nodig is én dat het een participatief traject gaat zijn met zowel inwoners als medewerkers. We kunnen in dit traject gematigd vooruit kijken omdat er veel onzekerheden zijn. De vervolgstappen zijn afhankelijk van de scenariokeuze. Monitoring We leveren eind 2024 een breed gedragen uitgewerkt scenario met Programma van Eisen op en weten de kosten voor de uitvoering van het gekozen scenario.
67
* 5.7 Publiceren Woo-informatie Doelomschrijving Wij willen een transparante organisatie zijn, omdat de vrije beschikbaarheid van informatie een belangrijke bijdrage levert aan participatie. Daarom publiceren we actief informatie zoals bedoeld in de Wet open overheid (Woo). Termijn
Kort
Primair SDG doel
Secundaire SDG doelen
-
Portefeuillehouder(s) Otwin van Dijk Taakveld
0.4 Overhead
Context De directe aanleiding voor dit doel is de Wet open overheid (Woo) waarmee wij verplicht worden bepaalde informatie op een bepaalde wijze te publiceren, maar er ligt aanvullend ook een sterke relatie met de doelen 4.2. ‘Bereikbaarheid en persoonlijke dienstverlening’ en 5.4. ‘Een betrouwbare gemeente’. Betrouwbaar zijn door te ‘doen wat we zeggen’ wordt namelijk voorafgegaan met transparantie door te laten zien wat we doen. Hiervoor willen we ook, waar mogelijk, verder gaan dan waartoe we wettelijk verplicht worden. Uitvoering 2024 Het inkopen, implementeren, beheren en koppelen van een digitaal platform voor het publiceren van informatie: de Woo-index. Concreet beginnen we in 2024 vervolgens met digitale publicatie van de volgende informatie: •
Bereikbaarheidsgegevens inclusief de met doel 4.2 te realiseren verbeteringen.
•
Een beschrijving van de taken en bevoegdheden van de organisatie.
•
Voorafgaand aan de collegevergaderingen de (concept) agenda’s hiervoor en achteraf de definitieve agenda’s, de besluitlijsten alsmede de collegebesluiten zelf. Met dit laatste gaan we op voorhand verder dan strikt genomen wettelijk verplicht wordt.
•
Woo-verzoeken, de besluiten daarop (inclusief de daarmee opgevraagde informatie) en pro-actief zoveel mogelijk informatie die in regel gedurende een jaar middels Woo-verzoeken is en wordt opgevraagd.
Monitoring Het publicatieplatform is via internet benaderbaar en toegankelijk voor iedereen, en hierop is de hierboven genoemde informatie gepubliceerd.
68
Wat kost het?
Beleidsmatige ontwikkelingen.
69
Autonome ontwikkelingen.
70
Wat zijn onze reguliere taken in dit programma.
71
Toelichting overhead Overhead, zoals bedoeld in het BBV, wordt samengevat als bedrijfsvoeringskosten of als kosten die voortvloeien uit de PIOFACH-taken (personeel, informatie, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting). Overhead mag wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en kostendekkende activiteiten als (subsidie)projecten
Indicatoren
72
Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Baten en lasten van de gemeente, die niet direct aan een programma zijn toe te rekenen, zijn in de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Het gaat hierbij om - lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is; - de algemene uitkering uit het Gemeentefonds; - dividend; - rente converteerbare hybride obligatielening van Alliander; - het saldo van de financieringsfunctie; - de overige algemene dekkingsmiddelen; - het bedrag voor onvoorzien.
Beleid De beleidsruimte “Algemene dekkingsmiddelen” is beperkt. De belangrijkste regels zijn opgenomen in de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording, de Wet Financiering Decentrale Overheden en de Wet Waardering Onroerende Zaken. Voor zover de gemeente aanvullende lokale regels wil stellen voor het financiële beleid vindt dat plaats in een aantal verordeningen en nota’s. In Oude IJsselstreek zijn de volgende kaderstellende notities en verordeningen vastgesteld: • verordening financieel beleid, beheer en financiële organisatie (2016) • verordening controle financieel beheer en financiële organisatie (2005) • verordening periodiek onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid (2005) • treasurystatuut (financiering) (2017)
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
73
74
Autonome ontwikkelingen
Toelichting Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is. De lokale heffingen zijn uitgebreid beschreven in de betreffende paragraaf. Algemene uitkeringen uit het Gemeentefonds De berekening van de Algemene Uitkering is gebaseerd op de Meicirculaire 2023. Daarnaast zijn de compensatiegelden Jeugdzorg verwerkt volgens de voorgeschreven richtlijnen. Evenals alle andere posten is de raming van het gemeentefonds gebaseerd op constante lonen en prijzen. In de meerjarenraming is rekening gehouden met de gevolgen die voortvloeien uit de bij de begrotingsuitgangspunten genoemde aantallen. De financiële uitgangspunten zijn benoemd in het betreffende hoofdstuk. De algemene uitkering valt uiteen in een algemeen deel en een deel wat betrekking heeft op de daarbij behorende onderwerpen (decentralisatie- en integratie-uitkeringen). •
•
Algemene deel Het algemene deel omvat het deel van het budget, waar de gemeente vrij over kan beschikken. De verschillen in de hoogte van de uitkering komen ten opzichte van eerdere ramingen op grond van de meicirculaire 2022 onder andere door: o
Compensatie voor loon- en prijsstijgingen en nieuw beleid.
o
Actualisering van aantallen (bv aantal inwoners, bijstandsgerechtigden, woningen, etc).
o
Actualisering van de WOZ-waarden van ons onroerend goed.
o
Het zogenaamd ‘trap-op-trap-af’ principe. Als het Rijk minder uitgeeft, ontvangen de gemeenten ook minder algemene uitkering. Ook wel accres genoemd.
o
Het deel voor het sociaal domein is in 2024 grotendeels opgenomen in de Algemene uitkering.
Integratieuitkeringen / Decentralisatieuitkering Deze uitkeringen zijn bedoeld voor een specifiek doel, hieronder vallen uitkeringen als voorschoolse voorziening peuters, armoedebestrijding kinderen, wet kwaliteitsborging bouwen en vergunningverlening/toezicht/handhaving.
Dividend Het bedrag dat we aan dividend verwachten in de komende begrotingsperiode is gelijk gebleven, te weten € 700.000. Wel is er een verschuiving qua opbrengsten. Dividend vanuit de BNG bank ramen we deze begrotingsperiode op € 400.000 én dividend vanuit Alliander op € 300.000. Zie ook het onderdeel deelnemingen van de paragraaf Verbonden partijen Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie wordt bepaald door de verschillen in de geraamde rente en de gerealiseerde rente. Zie ook de paragraaf Financiering. Het percentage bespaarde rente dat wordt berekend over de stand van de eigen financieringsmiddelen per 1 januari is bepaald op 0%. De rentelasten van de vaste activa (investeringen) worden aan de programma's toegerekend tegen het omslagpercentage van 2,02 % (voor enkele geactiveerde kapitaaluitgaven gelden (historisch bepaalde) uitzonderingspercentages). Op rekeningbasis vindt nogmaals een (her)berekening plaats en worden op nacalculatorische wijze de kapitaallasten doorbelast.
75
Rente converteerbare hybride obligatielening van Alliander Eind 2021 hebben wij Alliander een geldlening verstrekt van € 2.565 miljoen. Hiervoor ontvangen 0,10% rente (de marktrente van dat moment) met een opslag van 1,975%. Deze opslag is een vrij te besteden voordeel voor onze gemeente én wordt derhalve vanaf nu, tot het moment dat de lening is afgelost of geconverteerd, verantwoord bij de algemene dekkingsmiddelen.
76
Onvoorzien Op basis van wet- en regelgeving is in de begroting een stelpost onvoorzien opgenomen. Dit is ongeveer € 50.000 per jaar. Conform het meerjarenperspectief is het bedrag per inwoner € 1,25. Om van de stelpost onvoorzien gebruik te maken, moet het doel voldoen aan de 3 O’s, onvoorzien, onvermijdbaar en onuitstelbaar.
77
Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen (vpb) een feit. Dit betekent dat de belastingplicht ingevoerd is voor ondernemingen van overheden voor de vennootschapsbelasting. Het achterliggende doel van de wet is, mede onder druk van de Europese Commissie, het scheppen van een gelijkwaardig speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Het is de bedoeling dat overheden die winst of structureel overschotten behalen met activiteiten die concurreren met de ‘markt’, vennootschapsbelasting gaan betalen. Overheidsondernemingen worden dus vpb-plichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven. Dat betekent dat gemeenten vpb moeten betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. De inventarisatie van vpb-plichtige activiteiten, de vpb-druk, het inrichten van de financiële administratie, de juridische structuur en het uiteindelijke beheer van de vpb-geldstroom is cruciaal voor het beheersen van de (fiscale) risico’s. Op basis van de gedefinieerde en beoordeelde clusters en na afstemming met de Belastingdienst medio 2020 is voor gemeente Oude IJsselstreek in de programmabegroting 2024-2027 structureel € 3.000 opgevoerd voor het cluster bedrijfsafval.
Voor de overige clusters binnen de exploitatie en het grondbedrijf verwachten wij op dit moment dat, deze begrotingsperiode, geen of geringe afdracht zal moeten plaatsvinden. Het grondbedrijf is in 2022 afzonderlijk beoordeeld door een externe adviseur. Een definitief oordeel volgt uiteindelijk, ieder jaar, na controle door de Belastingdienst.
78
Paragrafen Paragrafen In de paragrafen geven we een dwarsdoorsnede van de begroting op een aantal onderwerpen door alle opgaven en programma’s heen. Dit betekent dat hier algemene beleidsregels worden geformuleerd die doorwerken in verschillende opgaven en programma’s. Het is dan ook mogelijk dat er doublures ontstaan met wat gemeld is in de programma’s zelf. Zeven paragrafen zijn verplicht. De paragraaf bedrijfsvoering is ondergebracht bij programma 5 (bedrijfsvoering/overhead), aangezien vrijwel alle activiteiten feitelijk onderdeel uitmaken van de overhead. De gemeente is vrij om extra paragrafen toe te voegen.
79
Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf financiering geeft inzicht in de financieringspositie en de beheersing van de risico’s die aanwezig kunnen zijn bij het aantrekken en/of uitzetten (uitlenen) van geld. In deze paragraaf brengen we de kansen en risico’s rond financiering in beeld.
Beleid Bij het aantrekken en uitlenen van geld is het van belang dat slechts beperkt risico wordt genomen. De belangrijkste kaders hierover zijn opgenomen in de volgende beleidsdocumenten: •
Financiële verordening, artikel 212 (2005)
•
Treasurystatuut (2017) Het treasurystatuut heeft de raad in 2017 vastgesteld. Het treasurystatuut is de vertaling van het door de gemeente gehanteerde treasurybeleid. In dit statuut zijn de doelstellingen, richtlijnen en limieten van het beleid vastgesteld. Doel van het treasurybeleid is enerzijds om op een verantwoorde wijze een zo goed (lees: hoog) mogelijk rendement te maken op belegde gelden. Anderzijds is het doel om op een verantwoorde wijze gelden aan te trekken tegen een zo aantrekkelijk (lees: laag) mogelijke rente. Kort gezegd levert een actief en gedegen treasurybeleid de gemeente juist geld op, respectievelijk bespaart het de gemeente geld.
•
Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Op de bepalingen in deze wet berust het treasurystatuut. Het uitgangspunt van de Wet Fido is het beheersen van risico’s. Het doel is om doelmatig en doeltreffend om te gaan met de beschikbare financiële middelen.
Financiering Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte is het verschil tussen de boekwaarde van de investeringen en de vaste financieringsmiddelen. Deze zijn terug te vinden op de balans. Onder vaste financieringsmiddelen verstaan we de reserves en voorzieningen plus de vaste geldleningen. Hierbij houden we rekening met investeringen waarover is besloten (nieuwe investeringen). Een eventueel financieringstekort wordt eerst opgevangen door het opnemen van het goedkope kasgeld (tot de kasgeldlimiet – zie onder kasgeldlimiet-). Voor het overige deel wordt een vaste geldlening aangetrokken. Het komend jaar verwachten wij een financieringsoverschot. We gebruiken langlopende geldleningen ook om de voorraden te kunnen financieren. We verwachten daarom ook aankomende jaren langlopende geldleningen aan te moeten trekken.
80
Financieringsbehoefte (x 1.000)
1-1-2024
Financieringsbehoefte boekwaarde (im)materiële vaste activa
143.854
boekwaarde financiële vaste activa
11.366
Totaal financieringsbehoefte
155.220
Financieringsmiddelen reserves
34,145
voorzieningen
5.020
vaste geldleningen
119.341
Totaal financieringsmiddelen
158.506
Financieringsoverschot
3.286
Leningenportefeuille De gemeente heeft behoefte aan externe financiering voor het herfinancieren van de huidige (aflopende) geldleningen, voor het bekostigen van investeringen en voor tijdelijke liquiditeitsbehoeften van de exploitatie uitgaven.
Leningenportefeuille (x 1.000)
2024
Stand leningen per 1 januari
119.341
Reguliere aflossingen
17.154
Nieuwe leningen (*1)
46.000
Stand leningen per 31 december
148.187
(*1) Op basis van de huidige (restant) investeringskredieten en de verwachte kosten voor (nieuwe) bouwgrondexploitaties. Toekomstige leningen worden afgesloten voor een duur van 20 jaar.
81
Renteschema In onderstaand overzicht presenten wij het rente schema van het 1e begrotingsjaar. De totaal verschuldigde rente over onze langlopende leningen en het kort geld, minus de rente die wij ontvangen vanuit de bouwgronden in exploitatie, worden middels de kapitaallasten uiteindelijk verdeeld over de diverse taakvelden. Renteschema
2024
a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering
3.364.123
b. De externe rentebaten over de korte en lange financiering
0
Saldo externe rentelasten en rente baten
c1. Doorberekende rente aan de grondexploitatie
3.364.123
-259.667
c2. Doorberekende rente van projectfinanciering aan taakvelden
0
c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen
0
Aan de taakvelden toe te rekenen externe rente
-259.667
d1. Rente over eigen vermogen
0
d2. Rente over voorzieningen
0 Aan taakvelden toe te rekenen interne rente
0
Totaal aan taakvelden toegerekende rente
3.104.456
e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
-3.104.456
f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
0
Activa De activa bestaan uit investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. Investeringen met maatschappelijk nut hebben geen mogelijkheid tot het verwerven van inkomsten, zoals wegen en bruggen. Op het moment dat een investering volledig is afgerond, worden de kapitaallasten berekend en het eerstvolgende jaar meegenomen in de exploitatie. De kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijving. Als de investering helemaal is afgeschreven (bijvoorbeeld na 10 jaar), vallen de afschrijvingslasten vrij. Elk jaar hebben we daardoor zogenaamde ‘vrijval’ in de afschrijving. Dit is in feite de ruimte voor nieuwe investeringen, uitgaande van een vast bedrag per jaar voor kapitaallasten. In deze Programmabegroting houden we de komende jaren rekening met nieuwe kapitaallasten.
82
Risicobeheer Wij zijn als gemeente voor onze uitgaven afhankelijk van externe financiering. De gemeente leent alleen geld voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen de kaders van de Wet Fido en het treasurystatuut. Er is sprake van totaalfinanciering; de gemeente trekt geen financiering aan voor specifieke projecten. Totaalfinanciering houdt in dat de gemeente alle uitgaven samen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot eenvoud en efficiency. De gemeente gebruikt bij de financiering geen ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten. In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet) en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet Om het risico van kortlopende financiering te beperken is in de Wet Fido de kasgeldlimiet vastgesteld. De kasgeldlimiet is een vastgesteld percentage berekend over de lastenkant van de begroting. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5 % van het begrotingstotaal. We sluiten een langlopende lening af zodra de hoogte van de kortlopende geldleningen de kasgeldlimiet drie opeenvolgende kwartalen overschrijdt. Wij benutten de kasgeldlimiet, afhankelijk van de rentestand, zo maximaal mogelijk. Kasgeldlimiet (x 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari Vastgesteld percentage
2024 135.088 8,5%
Kasgeldlimiet
11.482
Verwacht gemiddelde op te nemen kortlopende leningen
8.500
Ruimte (+)
2.982
Op grond van de Wet Fido is voor gemeenten de zogenaamde renterisiconorm ingesteld. Doel hiervan is dat gemeenten hun leningenportefeuille zodanig spreiden, dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden gespreid ingeval van herfinanciering en renteherziening van geldleningen. De renterisiconorm geeft een aanwijzing voor de gevoeligheid van de gemeente voor veranderingen in de rente. De renterisiconorm is gesteld op 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Daar wordt het berekende renterisico op de vaste schuld tegen af gezet. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overtreffen. Navolgend schema laat de berekening over 2024 zien. Renterisiconorm (x 1.000)
2024
Renterisiconorm Lasten begroting
135.088
Percentage risiconorm
20%
Totaal renterisiconorm
27.018
Aflossingen en renteherzieningen Reguliere aflossingen geldleningen
17.154
Geldleningen met renteherziening
0
Totaal aflossingen en renteherzieningen
17.154
Ruimte (+)
9.864
83
Op basis van de voorliggende begroting en het investeringsprogramma, met daarin ook opgenomen de restantkredieten uit voorgaande jaren, is de doorkijk voor de renterisiconorm voor de komende jaren als volgt: Doorkijk renterisiconorm
2024
2025
2026
2027
Leningenportefeuille, ultimo jaar
119.341
148.187
155.658
169.254
Begrotingstotaal
135.088
133.846
134.654
133.753
Norm wet FIDO 20%
27.018
26.769
26.931
26.751
Aflossingen berekend
17.154
-
-
-
17.500
18.000
17.500
9.269
8.931
9.251
Aflossingen globaal benaderd Ruimte binnen wet FIDO
9.864
Hierbij zijn de aflossingen in de jaren 2025 t/m 2027 globaal naar rato benaderd. Op basis hiervan is de verwachting dat we de komende jaren ruim onder de norm blijven. Dit komt onder meer door: • het verlengen van de aflossingstermijn voor nieuwe leningen op basis van 20 jaar • Een hoger begrotingssaldo door het beter separaat ramen van baten en lasten op diverse plekken in de begroting (in plaats van alleen het saldo).
84
Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn partijen waar de gemeente een bestuurlijke relatie mee heeft en waarin we een financieel belang hebben. We hebben een zetel in het bestuur (vertegenwoordiging) of we hebben vanwege eigendom van aandelen stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die in geval van een faillissement achterblijven.
Beleid Het BBV schrijft voor om van de verbonden partijen een samenvattend overzicht te geven en onderscheid te maken in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. Conform onze financiële verordening (verordening op grond van artikel 212 gemeentewet), lichten we de verbonden partijen op hoofdlijnen toe in deze paragraaf. Het gaat hierbij om partijen met aanmerkelijk financieel belang (dit zijn partijen waar we minimaal € 50.000 per jaar aan bijdragen). Per verbonden partij zijn de doelstellingen, activiteiten, ontwikkelingen en risico’s benoemd. De paragraaf sluit af met het financieel overzicht. De wijze waarop de verbonden partijen bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven is in de programma's van deze begroting inzichtelijk gemaakt.
Erfgoed Centrum Achterhoek Liemers (Doetinchem)
Relatie met de programma's
Doelstelling
1. De gemeente waar het goed wonen is.
•
Uitvoeren van alle wettelijke archieftaken voor de acht gemeenten in de Achterhoek.
•
Uitvoeren van de zogenoemde “Staring-taken” (diensten op het gebied van behoud van en onderzoek naar streekcultuur en –historie). Voor 15 gemeenten in Achterhoek en Liemers.
•
Het beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbewaarplaatsen van de deelnemende overheidslichamen conform de Archiefwet.
•
Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de (8) gemeenten in de Achterhoek.
•
Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord.
•
Aalten
•
Montferland
•
Berkelland
•
Oost Gelre
•
Bronckhorst
•
Oude IJsselstreek
•
Doetinchem
•
Winterswijk
Activiteiten
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
85
De burgemeester neemt namens Oude IJsselstreek zitting in het Algemeen Bestuur.
Ontwikkelingen
Het ECAL richt zich vooral op het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van archieven zowel fysiek als digitaal. Hierbij hoort ook het digitaliseren van de archieven en collecties. Voor 2023-2026 was de bijdrage vastgesteld voor vier jaar. Het ECAL heeft voor de periode van 2024-2026 de bijdrage verhoogd in verband met hogere structurele kosten.
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
Geen.
GGD Noord- en Oost Gelderland(Warnsveld) Relatie met de programma's
2. Een leefbare gemeente
Doelstelling
De Gemeentelijke Gezondheids Dienst Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. Vanuit het missiestatement ‘een gezond houvast’ bewaakt, beschermt en bevordert de GGD NOG de gezondheid van inwoners in de regio Noord en OostGelderland. De GGD NOG geeft met zijn werkzaamheden invulling aan de verantwoordelijkheid van gemeenten voor de publieke gezondheid van haar inwoners. Daarnaast voert de GGD NOG ook een aantal wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg) uit. De basistaken van de GGD NOG zijn onder andere:
Activiteiten
•
Jeugdgezondheid (4-18 jaar)
•
Infectieziektebestrijding
•
Vaccinaties
•
Medische milieukunde
•
Technische hygiënezorg
•
Maatschappelijke zorg
•
Beleidsadvisering
•
Epidemiologie
•
Gezondheidsbevordering
•
Bevolkingsonderzoeken
•
Forensische zorg
Bovenstaande basisdienstverlening is voor alle deelnemende gemeenten gelijk op basis van een financiële bijdrage per inwoner. De GGD NOG voert daarnaast ook nog aanvullende dienstverlening tegen betaling uit. Dat gaat om de volgende drie taken:
86
•
Wettelijke gemeentelijke taken: gemeenten hebben de keuze om deze taken in opdracht door de GGD NOG uit te laten voeren.
•
Autonome gemeentelijke taken: gemeenten hebben de keuze om deze taken in opdracht door de GGD NOG uit te laten voeren.
•
Externe taken: de GGD NOG voert deze uit in opdracht van externen (bijvoorbeeld politie)
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
•
Aalten
•
Ermelo
•
Apeldoorn
•
Harderwijk
•
Oost Gelre
•
Berkelland
•
Hattem
•
Oude IJsselstreek
•
Bronckhorst
•
Heerde
•
Putten
•
Brummen
•
Lochem
•
Voorst
•
Doetinchem
•
Montferland
•
Winterswijk
•
Elburg
•
Nunspeet
•
Zutphen
•
Epe
•
Oldebroek
De portefeuillehouder Volksgezondheid (wethouder H.W. Ankersmit) is lid van het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur heeft een Bestuursagenda voor de periode 2019 – 2023 vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten voor de GGD in de jaren 2019-2023. De GGD NOG werkt volgens de benadering van ‘positieve gezondheid’. In de Bestuursagenda 2019 – 2023 'NOG Gezonder' staan vier prioriteiten: •
NOG gezondere jeugd
•
NOG gezondere leefomgeving
•
NOG gezonder oud worden
•
NOG gezondere leefstijl
Voor alle vier de bovenstaande prioriteiten geldt:
Ontwikkelingen
•
De GGD NOG sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen en bij het gezondheidsbeleid van de gemeenten.
•
GGD NOG en gemeenten investeren samen in preventie en gezondheidsbevordering om gezondheidswinst te behalen. Daarbij is er specifiek aandacht voor het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van een gezonde leefstijl.
•
De GGD NOG besteedt specifieke aandacht aan het bereiken van kwetsbare groepen (mensen met een lage sociaaleconomische status, in armoede, laaggeletterdheid, nieuwkomers en psychisch kwetsbare mensen).
•
De GGD NOG zoekt innovatieve strategieën om het bereik en de effecten van gezondheidsprogramma’s verder te vergroten.
Meer informatie is te vinden in de Bestuursagenda ‘NOG Gezonder 2019 – 2023’. De GGD NOG werkt de prioriteiten uit de Bestuursagenda jaarlijks verder uit in een Programmabegroting. De Programmabegroting bestaat uit vijf onderdelen: Jeugdgezondheid, Algemene Gezondheidszorg, Kennis en Expertise, Organisatieprojecten en Overhead. Nieuwe Bestuursagenda 2023-2027 in ontwikkeling Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is er een nieuw Algemeen Bestuur aangetreden. Het nieuwe Algemeen Bestuur heeft ook een nieuwe concept Bestuursagenda 2023-2027 opgesteld. Dit concept ligt in het najaar voor een zienswijze voor aan de raden. Na het doorlopen van de zienswijze procedure stelt het Algemeen Bestuur naar verwachting de nieuwe bestuursagenda in november vast.
87
Het Algemeen Bestuur heeft de onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s voor het risicomanagement vastgesteld:
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
•
Inhoudelijke risico’s en risico’s in de opbrengsten;
•
Risico’s door personele omstandigheden;
•
Risico’s in de bedrijfsvoering;
Bovenstaande risico’s zijn gekwantificeerd om het weerstandsvermogen te bepalen. Het weerstandsvermogen was de afgelopen jaren met een percentage van vrijwel 100% op orde. Met het vaststellen van de Programmabegroting 2024 is het weerstandsvermogen gedaald naar 70%. Deze daling is het gevolg van het tekort op de jaarrekening 2022. De GGD NOG werkt aan een voorstel om het weerstandsvermogen de komende jaren weer op peil te gaan brengen.
Omgevingsdienst Achterhoek (Hengelo Gld.) Relatie met de programma's
4. De dienstverlenende gemeente
Doelstelling
Het uitvoeren van omgevingsrecht conform de landelijke kwaliteitscriteria.
Activiteiten
Vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieuwetgeving en aanverwante specialismen.
Deelnemende partijen
•
Gemeente Aalten
•
Gemeente Berkelland
•
Gemeente Bronkhorst
•
Bestuurlijk belang
Gemeente Doetinchem
•
Gemeente Lochem
•
Gemeente Montferland
• •
•
Gemeente Winterswijk
Gemeente Oost Gelre
•
Gemeente Oude IJsselstreek
Gemeente Zutphen
•
Provincie Gelderland
Wethouder Hiddinga neemt namens de gemeente deel aan het Dagelijks Bestuur. De invoering van de Omgevingswet zal voor zowel de ODA als de partners veel gevolgen hebben voor de wijze van werken. De afgelopen jaren is er veel voorbereid en geoefend waardoor er met vertrouwen gekeken kan worden naar de uitwerking van de nieuwe wet.
Ontwikkelingen
De uitwerking van het InterBestuurlijkProgramma, volgend op het rapport van de commissie van Aartsen, heeft mogelijk veel invloed op het voortbestaan van de ODA als zelfstandige organisatie. Door de krapte op de arbeidsmarkt kan niet alles opgelost worden door meer personeel in te zetten. Daarom blijft de ODA zoeken naar innovatieve en flexibele manieren om de taken goed uit te voeren. Hierbij is de risicobenadering een belangrijk uitgangspunt. Daarvoor wordt steeds meer uitgegaan van data-analyse waardoor er meer zicht is op risico’s. Ook het gebruik van innovatieve technieken helpt om efficiënt te werken, bijvoorbeeld met de inzet van een drone.
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
88
De Omgevingsdienst Achterhoek is een uitvoeringsorganisatie die - met de Gelderse Maat als uitgangspunt - conform wet- en regelgeving uitvoering geeft aan vergunningverlening, toezicht en handhaving (de zgn. VTH-taken). Formeel blijven de deelnemende organisaties hiervoor verantwoordelijk. Voor zover er sprake is van zelfstandige beleidsvoornemens hebben die hoofdzakelijk betrekking op het niveau van bedrijfsvoering.
Regio Achterhoek (Doetinchem) Relatie met de programma's
1. De gemeente waar het goed wonen is 2. Een leefbare gemeente 3. De werkende gemeente 4. De dienstverlenende gemeente
Doelstelling
De Regio Achterhoek wil met haar partners bereiken dat de Achterhoek in 2030 een sterke bloeiende en innovatie economie heeft, uitgaande van eigen kracht met een aantrekkelijke arbeidsmarkt. Met een duurzaam werk-, leer-, woon- en leefklimaat. Met gezonde inwoners en oog voor de brede welvaart. Belangrijke opgaven daarin zijn: zorgen voor voldoende arbeidskrachten, verhogen van de arbeidsproductiviteit, betaalbaar en betrouwbaar vervoer, een energie neutrale en circulaire Achterhoek, een passende woningvoorraad, een hogere score op leefbaarheid en een toename van de regionale volksgezondheid. De Regio Achterhoek samenwerking richt zich op een regionaal ruimtelijk-economische agenda, de Visie 2030 is daarvoor het kompas. Het is een samenwerking tussen overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties, dit vindt plaats onder de naam 8RHK Ambassadeurs. Onder de 8HRK Ambassadeurs vallen de entiteiten Achterhoek Raad, Achterhoek Board en Achterhoek Thematafels. De Achterhoek Raad heeft de Visie 2030 vastgesteld. Op basis van deze visie stelt de Achterhoek Board samen met de Achterhoek Thematafels de nodige inhoudelijke activiteiten vast, die worden beschreven in jaarlijkse plannen. De Achterhoek Raad ziet toe op de voortgang. De uitvoering van deze inhoudelijke activiteiten gebeurt aan de volgende zes Thematafels:
Activiteiten
•
Smart werken en Innovatie
•
Onderwijs en Arbeidsmarkt
•
Wonen en Vastgoed
•
Mobiliteit en Bereikbaarheid
•
Circulaire energie en Energietransitie
•
De Gezondste Regio
De Regio Achterhoek is de juridische entiteit van deze structuur en voert de volgende taken uit:
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
Ontwikkelingen
•
Voert de regie op de algehele samenwerking (via een Dagelijks en Algemeen Bestuur)
•
Faciliteert het opstellen en uitvoeren van de Achterhoek Visie 2030, de jaarplannen en bijbehorende investeringsagenda
•
Adviseert Board en Raad over de lobby en subsidies en levert hiervoor ook de capaciteit
•
Aalten
•
Berkelland
•
Bronckhorst
•
Doetinchem
•
Oost Gelre
•
Oude IJsselstreek
•
Winterswijk
Burgemeester Van Dijk heeft zitting in het Dagelijks en Algemeen Bestuur. Daarnaast zijn we bestuurlijk vertegenwoordigd aan alle zes Thematafels. De verwachting is dat per 1 januari 2024 de gemeente Montferland zal toetreden tot de Regio Achterhoek. Hiermee zal de samenwerking bestaan uit acht deelnemende partijen. Automatisch zal de gemeente Montferland ook bestuurders en raadsleden afvaardigen naar respectievelijk de zes Thematafels en de Achterhoek Raad. De officiële behandeling van de toetreding vindt eind november of december 2023 plaats. De Regio Achterhoek doet opnieuw een gooi naar de subsidieregeling 'Regio Deal' (vijfde tranche) van het Rijk. De toekenning wordt in 2024 bekend gemaakt. Bij toekenning wordt naar alle waarschijnlijkheid een financiële cofinancieringsverklaring van onze gemeente gevraagd. Dit wordt meegenomen in de begrotingsbehandeling van 2025 en verder.
89
Risico's en getroffen Geen beheersmaatregelen
Stadsbank Oost Nederland (Enschede) Relatie met de programma's
2. Een leefbare gemeente (sociaal domein)
Doelstelling
Op zowel maatschappelijk als zakelijk verantwoorde wijze: • voorzien in de behoefte aan sociaal geldelijk krediet; • regelen van schulden van personen in financiële moeilijkheden conform de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening; • voorzien in budgetbeheer;
Activiteiten
• kredietverlening • budgetbeheer • schuldhulpverlening • verzorgen van aanvragen wet schuldsanering natuurlijke personen
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
•
Almelo
•
Hellendoorn
•
Oost Gelre
•
Berkelland
•
Hengelo (O)
•
Oude IJsselstreek
•
Borne
•
Hof van Twente
•
Rijssen-Holten
•
Bronckhorst
•
Lochem
•
Tubbergen
•
Dinkelland
•
Losser
•
Twenterand
•
Enschede
•
Montferland
•
Wierden
•
Haaksbergen
•
Oldenzaal
•
Winterswijk
Portefeuillehouder sociale zaken is vanuit het college lid van het Algemeen Bestuur, een lid van het college is plaatsvervangend lid. De Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening is ingegaan per 1 juli 2012. In algemene zin zien we een verslechterende financiële positie voor een deel van onze inwoners. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van financiële ondersteuning om (dreigende) schulden op te lossen.
Ontwikkelingen
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
90
Sinds 2018 voeren we de intake voor de dienstverlening van de Stadsbank uit in eigen beheer. De Stadsbank is actief met de gemeenten in gesprek om de dienstverlening beter in te richten en aan te sluiten bij de behoeften van de gemeenten. Vanaf 1 januari 2023 is er gestart met de Klantreis. Meer persoonlijke aandacht zodat onze inwoners sneller en beter geholpen worden en de kans op recidive te voorkomen. De budgetbeheerder is wekelijks in onze gemeente en er is met regelmaat casusoverstijgend overleg zodat de beloofde kwaliteit gewaarborgd wordt en er tijdig bijgestuurd kan worden. Gezien het feit dat er per 1 juli 2023 sprake is van de halvering van de termijnen van de MSNP en WSNP ligt ook voor 2024 de nadruk op coaching van onze inwoners richting (zelf)redzaamheid. Een nauwe samenwerking met de Stadsbank is hier van groot belang. Voor 2024 verwachten wij hier een verdere doorontwikkeling in. De in gang gezette registratie en verantwoording van de geldstroom vormt een vast onderdeel van bestuurlijke rapportages vanuit het sociaal domein.
Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (Zutphen) Relatie met de programma's
4. De dienstverlenende gemeente
Doelstelling
Het gemeenschappelijk en op regionaal niveau uitvoeren van veiligheidsbeleid, specifiek gericht op brandweertaken, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en multidisciplinaire samenwerking, zowel preventief als repressief. Daarnaast draagt de VNOG bij aan de behartiging van deze belangen en zorgt zij voor afstemming met de taken van de gemeenten in het kader van bevolkingszorg. •
inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;
•
adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen als ook in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
•
adviseren van het college van burgemeester en wethouders over:
Activiteiten
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang Ontwikkelingen
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
91
o
het voorkomen, beperken en bestrijden van brand;
o
het beperken van brandgevaar;
o
het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt;
o
het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand;
o
voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
o
instellen en in stand houden van een brandweer;
o
instellen en in stand houden van een GHOR;
o
voorzien in de meldkamerfunctie;
o
aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
o
inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de eerder genoemde taken.
•
Aalten
•
Ermelo
•
Apeldoorn
•
Harderwijk
•
Oost Gelre
•
Berkelland
•
Hattem
•
Oude IJsselstreek
•
Bronkhorst
•
Heerde
•
Putten Voorst
•
Brummen
•
Lochem
•
•
Doetinchem
•
Montferland
•
Winterswijk
•
Elburg
•
Nunspeet
•
Zutphen
•
Epe
•
Oldebroek
De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur.
Stichting Achterhoek Toerisme (Borculo) Relatie met de programma's
3. De werkende gemeente
Doelstelling
Gemeenten en bedrijfsleven willen de vrijetijdssector duurzaam en evenwichtig doorontwikkelen in omvang, kwaliteit en veelzijdigheid tot een grotere economische drager in de Achterhoek. STAT verzorgt de toeristische marketing van de Achterhoek om zo meer bezoekers te genereren die langer in de Achterhoek willen verblijven, meer willen besteden en een herhalingsbezoek plannen. Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan de Achterhoekse economie en maatschappelijk opgaven, zoals instandhouding van voorzieningen, werkgelegenheid en het binden van jongeren aan de Achterhoek.